cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସାଙ୍ଗାକାରା ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ମାଟାଲେ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତାଙ୍କ ନାମ କୁମାରୀ ସୁରଙ୍ଗନ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ନାମ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣକୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା । ସାଙ୍ଗାକାରାଙ୍କର ମାତାପିତା କେଣ୍ଡିରେ ର‌ହୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପିଲାବେଳ କଟାଇଛନ୍ତି । ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ତ୍ରିନଟି କଲେଜରୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ସାଙ୍ଗାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି: ତୁଶାରୀ ଓ ସରାଙ୍ଗା ଏବଂ ଜଣେ ବଡ଼ ଭାଇ ବିମିନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ସ୍କୁଲବେଳେରୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସଫଳତା ପାଇଥିଲେ । ସାଙ୍ଗାକାରା ଛୋଟବେଳୁ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ ବେଳେ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ, ଟେନିସ୍, ପ‌ହଁରିବା, ଟେବୁଲ ଟେନିସ୍ ଏବଂ କ୍ରିକେଟ ଆଦି ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ସେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବ୍ୟାଡ଼ମିଣ୍ଟନ ଏବଂ ଟେନିସ୍‌ରେ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ତାଙ୍କର କଲେଜର ଅଧକ୍ଷ, ଲିଓନାର୍ଡ଼ ଡି ଆଲ୍‌ୱାଇସ୍ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ କ୍ରିକେଟ ଖେଳ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୮୩ରେ ହେଇଥିବା ବ୍ଲାକ ଜୁଲାଇ ଦଙ୍ଗା ସମୟରେ ସାଙ୍ଗାଙ୍କର ପିତାମାତା ତାମିଲ ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ ।
୧୩ବର୍ଷରୁ କମ ବୟସ କ୍ରିକେଟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଉପାନନ୍ଦ ଜୟସୁନ୍ଦରଙ୍କ ତ‌ତ୍ୱାବଧାନରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ବେର୍ଟି ୱିଜେସିନ୍ଦେଙ୍କ ତ‌ତ୍ୱାବଧାନରେ ସାଙ୍ଗା ୧୫ବର୍ଷରୁ କମ, ୧୭ବର୍ଷରୁ କମ, ୧୯ବର୍ଷରୁ କମ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଏକଦଶ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡ ପାଇଁ ଖେଳିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ବ୍ୟାଟିଂ ଏବଂ ୱିକେଟ ରକ୍ଷକର ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ନାମକ ଖେଳର ଏକ ସମ୍ମାନସ୍ପଦ ଉପାଧି ଦ ଟ୍ରିନିଟି ଲାୟନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୮-୯୯ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପାଇଁ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଜିମ୍ବାୱେ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏଲ ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚରେ ଅପରାଜିତ ୧୫୬ ରନ କରି ସାଙ୍ଗା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଜାତୀୟ ଦଳରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥାୟୀ କରିଥିଲେ ।
ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବରିଷ୍ଠ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ । ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ସାଙ୍ଗା କଳାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ସବୁ ବିଭାଗରେ ଦକ୍ଷ ହୋଇଥିବାରୁ ସାଙ୍ଗା ଟ୍ରିନିଟ କଲେଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ୍ନ ରାଇଡ଼୍ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଏକ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ, ମାତ୍ର କ୍ରିକେଟ ଖେଳ ପାଇଁ ସେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିପାରି ନ ଥିଲେ । ସାଙ୍ଗା ସଙ୍ଗୀତକୁ ବ‌ହୁତ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ଭାଓଲିନ ବଜାଉଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭ ଖେଳ
ସାଙ୍ଗାକାରା ୨୦୦୦ମସିହାରେ ଏକ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ସିରିଜରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ୩୫ରନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨ୟ ମ୍ୟାଚରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ୮୫ରନ କରି ପ୍ରଥମ କରି ମ୍ୟାନ ଅଫ ଦି ମ୍ୟାଚ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ସିରିଜରେ ସାଙ୍ଗା ୧୯୯ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ପକ୍କା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୦ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ୨୨ବର୍ଷ ବୟସରେ ୱିକେଟ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ଏକ ତିନି ମ୍ୟାଚ ବିଶିଷ୍ଟ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ ଜରିଆରେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ଦୁନିଆରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟର ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚରେ ସାଙ୍ଗା ମାତ୍ର ୨୫ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ, ହେଲେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସେହି ମ୍ୟାଚଟି ଜିତିଥିଲା । ସାଙ୍ଗା ପ୍ରଥମକରି ଶତକ ହାସଲ କରିବା ଆଗରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧ ମ୍ୟାଚରେ ୯୦ରନ କରି ଆଉଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ୨୦୦୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଭାରତ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିବାବେଳେ ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେହି ମ୍ୟାଚରେ ତାଙ୍କର ଅପରାଜିତ ୧୦୫ ବଳରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ୧୦ୱିକେଟରେ ମ୍ୟାଚଟି ଜିତିଥିଲା ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଏସିଆ ଟେଷ୍ଟ ଚମ୍ପିଆନସିପର ଫାଇନାଲରେ ସାଙ୍ଗା ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱିଶତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସାଙ୍ଗାଙ୍କର ଏହି ଅପରାଜିତ ଦ୍ୱିଶତକ ପାଇଁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏହି ଟେଷ୍ଟ ଚମ୍ପିଆନସିପ ଜିତିପାରିଥିଲା । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସାଙ୍ଗା ଦିନିକିଆରେ ପ୍ରଥମ ଶତକ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଜିମ୍ବାୱେ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାଙ୍ଗା ଏବଂ ମାର୍ବନ ଅଟାପଟ୍ଟୁ ୨ୟ ୱିକେଟରେ ୪୩୮ ରନର ଦ୍ୱେତ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ବିଶ୍ୱର ୪ର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ ରନ । ସେହି ମ୍ୟାଚରେ ସାଙ୍ଗା ପ୍ରଥମ କରି ୨୫୦ ରନ ଅତିକ୍ରମ କରି ୨୭୦ ରନ କରିଥିଲେ ।
ଉପ-ଅଧିନାୟକ
୨୦୦୬ ଫେବୃଆରୀରେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶ ଗସ୍ତ ବେଳେ ନିୟମୀତ ଅଧିନାୟକ ମାର୍ବନ ଅଟାପଟ୍ଟୁ ଆହାତ ହେବାପରେ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନ ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସାଙ୍ଗାକାରା ଉପ-ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ପାକିସ୍ତାନ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗସ୍ତରେ ଆସିଥିବା ବେଳେ ଅଧିନାୟକ ଅଟାପଟ୍ଟୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇନଥିବାରୁ ପୁଣିଥରେ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନ ଅଧିନାୟକ ଏବଂ ସାଙ୍ଗା ଉପ-ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ଦୁଇ ଯୋଡ଼ିଙ୍କର ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀରୂପରେ ୩ୟ ସିରିଜ ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲା । ଜୁଲାଇ ୨୦୦୬ରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସ‌ହ ତାଙ୍କର ଟେଷ୍ଟ ଜୀବନର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ରନ(୨୮୭) ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଯୋଡ଼ି ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ସର୍ବାଧିକ ରନ(୬୨୪) ସଂଗ୍ରହ କରି ବିଶ୍ୱରେକର୍ଡ଼ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୭ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୬ରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଆଇସିସି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳାଳୀର ତାଲିକାରେ ୯୩୮ ରେଟିଂରେ ସର୍ବାଗ୍ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ, ଯାହାକି ଜଣେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କୀୟ ଖେଳାଳୀରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି । ୨୦୦୫ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ବିପକ୍ଷରେ ଆଇସିସିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକାଦଶରେ ସ୍ଥାନ ଦଖଲ କରି ସାଙ୍ଗା ବିଶ୍ୱଦରବାରରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ଦୃତ‌ତମ ୮୦୦୦, ୯୦୦୦, ୧୦୦୦୦, ୧୧୦୦୦ ଏବଂ ୧୨୦୦୦ ରନ ପୂରଣ କରିବାରେ ସାଙ୍ଗାକାରେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ବ୍ୟାଟସ୍‌ମ୍ୟାନ । ୨୦୦୬ ମଇ ମାସରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତବେଳେ ସାଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ ଉପ-ଅଧିନାୟକର ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ ୨୦୦୯ରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଖେଳାଳୀଙ୍କ ବସ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଆକ୍ରମଣରେ ଆହାତ ୬ ଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ସାଙ୍ଗାଙ୍କର କାନ୍ଦରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା ।
ଅଧିନାୟକ
୨୦୦୯ ମସିହା ଫେବୃଆରୀରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଅଧିନାୟକ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳ ପାଇଁ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆଶାରେ ଅଧିନାୟକ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କୁ ଅଧିନାୟକ ପଦ ତ୍ୟାଗ କରି ୨୦୧୧ ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ୨ବର୍ଷର ସମୟ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ ହେବ । ସେଥିପାଇଁ, ୩୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୮୦ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଏବଂ ୨୪୬ଟି ଦିନିକିଆ ଖେଳିଥିବା ସାଙ୍ଗାକାରା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ସବୁ ବିଭାଗର ଅଧିନାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଟ୍ୱେଣ୍ଟି ୨୦ ବିଶ୍ୱକପରେ ଅଧିନାୟକ ଭାବରେ ସାଙ୍ଗାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚ ଥିଲା । ସେହି ବିଶ୍ୱକପରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସମସ୍ତ ମ୍ୟାଚ ଜିତିକି ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ପାକିସ୍ତାନଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ବିଜେତା ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଅପରାଜିତ ୬୪ ରନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳ ବିଜୟର ମୁକୁଟ ପାଇନଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୯ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଇସିସି ଚମ୍ପିଆନ୍ସ ଟ୍ରଫିରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ନ ପାରି ବାଦ ପଡ଼ିଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଟେଷ୍ଟରେ ୨-୦ ଏବଂ ଦିନିକିଆରେ ୩-୧ରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସାଙ୍ଗାକାରାଙ୍କର ଅଧିନାୟକତ୍ୱରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ସିରିଜ, ଜିମ୍ବାୱେରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ସରିଜ ଏବଂ ୨୦୧୦ରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ସିରିଜରେ ଭାରତକୁ ହରାଇ ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୦-୧୧ରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଗସ୍ତରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳ ଟେଣ୍ଟି ୨୦ ଏବଂ ଦିନିକିଆ ସିରିଜର ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବିଜୟ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳର ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ପ୍ରଥମ ବିଜୟ ଥିଲା ।
୨୦୧୧ ବିଶ୍ୱକପର ମାସେ ଆଗରୁ ସାଙ୍ଗାକାରା ବିଶ୍ୱକପ ପରେ ଅଧିନାୟକ ପଦ ଛାଡ଼ିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ଏହି ବିଶ୍ୱକପରେ ସାଙ୍ଗାକାରାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଫାଇନାଲରେ ଭାରତଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ପୂରା ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ସାରା ସାଙ୍ଗାକାରା ସମସ୍ତଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୯ଟି ମ୍ୟାଚରେ ୪୬୫ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ସ‌ହ ତିଳକରତ୍ନ ଦିଲସାନ ଏବଂ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କ ପରେ ଅଧିକ ରନ ସଂଗ୍ରହକାରୀ ଥିଲେ । ଏହି ବିଶ୍ୱକପରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଟି୨୦ ଏବଂ ଦିନିକିଆ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
ଅଧିନାୟକ ପଦ ଛାଡ଼ିବା ପରେ
୨୦୧୧ ବିଶ୍ୱକପ ପରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଅଧିନାୟକ ପଦବୀ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ ଦଳ ପାଇଁ ଅନେକ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ସାଙ୍ଗାକାରାଙ୍କ ଅଧିନାୟକ ପଦ ଛାଡ଼ିବା ପରେ ତିଳକରତ୍ନ ଦିଲସାନ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ସାଙ୍ଗା ଲୋକମାନଙ୍କ ପସନ୍ଦରେ ଆଇସିସିଠାରୁ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ୨୦୧୨ରେ ତାଙ୍କୁ ୱାଇଜଡମ କ୍ରିକେଟର ଅଫ ଦ ଇଅର ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଞ୍ଚଜଣ ଖେଳାଳୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ ।
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧ ମ୍ୟାଚରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଅର୍ଦ୍ଧଶତକଟିଏ କରିବାରେ ଅକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପୁଣିଥରେ ସାଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଫେରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ଦିନିକିଆରେ ସେ ୯୦ରୁ ଅଧିକ ରନ କରିଥିଲେ । ଏବଂ ଟେଷ୍ଟରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ଏକ ଭୁଲ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ୧୯୯ରେ ଆଉଟ ହୋଇଥିଲେ । ସେହି ମ୍ୟାଚଟି ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଜିତିବା ପରେ ପୁଣିଥରେ ସେ ସେହି ସିରିଜର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମ୍ୟାଚରେ ୧୯୨ ରନ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳ ଏହି ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜଟି ୧-୦ରେ ଜିତିଥିଲା, ଯାହାକି ମୁଥିୟା ମୁରଲିଧରନଙ୍କ ଅବସର ପରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜ ବିଜୟ ଥିଲା ।
୨୦୧୪ରେ ବାଙ୍ଗଲାଦେଶରେ ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିବା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଦଳରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ତାଙ୍କର ଟେଷ୍ଟ ଜୀବନୀରେ ସର୍ବାଧିକ ରନ(୩୧୯) ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ସନତ ଜୟସୁରିୟା ଏବଂ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ପରେ ସଙ୍ଗାକାରା ହେଉଛନ୍ତି ୩ୟ ଶ୍ରୀଲଙ୍କୀୟ ଖେଳାଳୀ ଯିଏକି ତ୍ରିଶତକ ହାସଲ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
୩ୟ ୱିକେଟରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଏବଂ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କର ଯୋଡ଼ି ସର୍ବାଧିକ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଛି । ତାଙ୍କ ପରେ ରହିଛନ୍ତି ରାହୁଳ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଏବଂ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କ ଯୋଡ଼ି । ସଚିନ ଏବଂ ରାହୁଲ ୫୮୨୬ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିବା ବେଳେ ସାଙ୍ଗା ଏବଂ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନ ୫୮୯୦ ସଂଗ୍ରହ କରି ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛନ୍ତି ।
୨୦୧୪ ଏସିଆ କପ୍‌ରେ ସାଙ୍ଗା ୫ଟି ମ୍ୟାଚରୁ ୨୪୫ ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ସାଙ୍ଗା ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୬୩, ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୧୦୩, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୭୭ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୨ରନ ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଫାଇନାଲରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖାତା ଖୋଲିବା ଆଗରୁ ଆଉଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏହାର ବିଜେତା ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୪ ଆଇସିସି ଟ୍ୱେଣ୍ଟି ୨୦ ମ୍ୟାଚ ପରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଟ୍ୱେଣ୍ଟି ୨୦ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।
ଅବସର
୨୦୧୪ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଇସିସି ଟ୍ୱେଣ୍ଟି୨୦ ବିଶ୍ୱକପ ସମୟରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଟ୍ୱେଣ୍ଟି୨୦ରୁ ସନ୍ୟାସ ନେବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱକପ ପରେ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୪ରେ ସେ ସାଥୀ ମହେଲା ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସ‌ହ ସନ୍ୟାସ ନେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ, ୨୦୧୫ ବିଶ୍ୱକପ ପରେ ସାଙ୍ଗା ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେବା କଥା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ପୁଣିଥରେ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ସ‌ହ ସାଙ୍ଗା ୨୦୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮ରେ ଦିନିକିଆରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।
୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୫ରେ ସାଙ୍ଗା ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର କ୍ରୀଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ଦିସାନାୟକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ କି, ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ପୁନଃବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ସେ କ‌ହିଥିଲେ କି ଅତୀତରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର କ୍ରିକେଟ ବୋର୍ଡ଼ ପାଇଁ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ କିଛିଟା ଅସୁବିଧା ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ମାତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ସବୁ ଧିରେ ଧିରେ ସୁଧୁରିବାରେ ଲାଗିଲାଣି, ତେଣୁ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ପୁନଃ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ସାଙ୍ଗାକାରା କ୍ରୀଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ନ ଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୨୭ ଜୁନ ୨୦୧୫ରେ ସାଙ୍ଗା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ବିଷୟରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ରେ ଭାରତ ସ‌ହ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଟେଷ୍ଟ ସିରିଜରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ପରେ ସାଙ୍ଗା ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ । ବିଦାୟୀ ମ୍ୟାଚର ପ୍ରଥମ ପାରୀରେ ସାଙ୍ଗା ୩୨ କରିବା ସ‌ହ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାରୀରେ ୧୮ ରନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ ।
"ପି ସାରା ଓଭାଲ" ଖେଳ ପଡ଼ିଆଟି ସାଙ୍ଗାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ବାର୍ତ୍ତା ନେଇ ସେଦିନ ସଜା ଯାଇଥିଲା । ସେହି ବାର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା: "Thank You Sanga" ଏବଂ "Class Never Retires" । ସାଙ୍ଗାଙ୍କର ଦଳର ପୁରୁଣା ସାଥୀ ଜୟବର୍ଦ୍ଧନ, ତିଲନ୍ ତୁସାର, ସନତ ଜୟସୁରିୟା, ମୁରଲିଧରନ ପ୍ରମୁଖ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ବିଦାୟୀ ସେହିଦିନ ସେହି ଖେଳ ପଡ଼ିଆକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେହିଦିନ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ "ଶତାବ୍ଦୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖେଳାଳୀ" ବିବେଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଖେଳର କିଛି ପୁରୁଣା ସ୍ମୃତି ଏବଂ କୃତ୍ତିକୁ ମନେପକାଯାଇଥିଲା ।
୨ୟ ଟେଷ୍ଟର ସମାପ୍ତି ପରେ ସାଙ୍ଗାଙ୍କ ବିଦାୟୀ ସଭା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଉକ୍ତ ସଭାରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ ଅର୍ଜୁନ ରାଣାତୁଙ୍ଗା, ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟକ ସୁନୀଲ ଗାଭାସ୍କର ଏବଂ ଅନେକ ପରୁଖା ଖେଳାଳୀଙ୍କ ସମେତ ବ‌ହୁ କ୍ରିକେଟ ତାରକା ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସାଙ୍ଗାକାରାଙ୍କର କ୍ରିକେଟ ଜୀବନୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଭୂତପୂର୍ବ କ୍ରିକେଟର ସଂଘରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଗାଭାସ୍କର ସାଙ୍ଗାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ । ସାଙ୍ଗାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାରତୀୟ ଅଧିନାୟକ ବିରାଟ କୋହଲୀ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ  "a lovely person". ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜଦୂତ ହେବାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶିରିସେନା ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସାଙ୍ଗାଙ୍କ ବିଷୟରେ କ‌ହିଥିଲେ କି, "ସାଙ୍ଗା ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚେହେରା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଜଦୂତ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେବାରେ ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରସନ୍ନତା ମିଳିବ ।"
କ୍ରିକେଟ ବ୍ୟତୀରେକ
୧୯ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୫ରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ସଂସଦ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସିରିସେନା ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ନିଶା-ନିବାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ନିଯୁକ୍ତି ପତ୍ର ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କର ସରକାରୀ ବାସଭବନରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
କାଉଣ୍ଟି କ୍ରିକେଟ
୨୦୦୭ କାଉଣ୍ଟି ଚମ୍ପିଆନସିପରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଇଂଲିସ କାଉଣ୍ଟି କ୍ରିକେଟ ଖେଳିଥିଲେ । ୨୦୧୦ କାଉଣ୍ଟି ଚମ୍ପିଆନସିପରେ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା, ମାତ୍ର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଘ ପାଇଁ ସେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇପାରିନଥିଲେ । ୨୦୧୫ ଏବଂ ୨୦୧୬ ପାଇଁ ସୁରୀ କାଉଣ୍ଟି କ୍ରିକେଟ ପାଇଁ ସାଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସୁଯାଗ ମିଳିଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍
ଭାରତୀୟ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍‌ରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ୫ଟି ଭାଗ ଖେଳିଛନ୍ତି । ୨୦୦୮ରେ ସେ କିଙ୍ଗସ୍ ଏକାଦଶ ପଞ୍ଜାବ ପାଇଁ ୭,୦୦,୦୦୦ ଆମେରକୀୟ ଡଲାର ଏବଂ ୨୦୧୧ରେ ଡେକାନ ଚାର୍ଯ୍ୟର୍ସ ପାଇଁ ୩,୦୦,୦୦୦ ଆମେରକୀୟ ଡଲାରରେ ଚୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲେ । ସେ ସନରାଇଜର୍ସ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ଅଧିନାୟକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ୬୨ଟି ମ୍ୟାଚରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ୧୦ଟି ଅର୍ଦ୍ଧଶତକ ସ‌ହ ୧୫୬୭ ରନ କରିଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍
୨୦୧୨ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍‌ରେ ସାଙ୍ଗାକାରେ "କଣ୍ଡୁରଟ ୱାରିଅରସ୍"ର ଅଧିନାୟକ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ । ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ସେ ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଳିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ୨୦୧୨ର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଖେଳିପାରି ନ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ କିଛି ମ୍ୟାଚରେ ଦୁରଦର୍ଶନର ପ୍ରବକ୍ତା ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ ।
କାରେବିଆନ୍ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍
୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୩ରେ ସାଙ୍ଗାକାରା କାରେବିଆନ ପ୍ରିମିୟର ଲିଗ୍ ପାଇଁ ଜାମାଇକା ତଲାୱାସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ପାକିସ୍ତାନ ସୁପର ଲିଗ୍
୨୦୧୫ରେ ପାକିସ୍ତାନ ସୁପର ଲିଗ୍ ପାଇଁ ସାଙ୍ଗାକାରା "କ୍ୟୁଏଟା ଗ୍ଲାଡିଏଟରସ୍"ରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।
ବିଗ ବାସ ଲିଗ୍
କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ବିଗ ବାସ ଲିଗ୍ରେ ହୋବର୍ଟ ହରିକେନ୍ସ ପକ୍ଷରୁ 2016ରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି ।
ଚୟନ ସମିତି
୨୦୧୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୭ରେ ସାଙ୍ଗାକାରା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା କ୍ରିକେଟ ସଂଘର ଚୟନ‌କାରୀ ସଭ୍ୟ ରୂପରେ କ୍ରୀଡ଼ା ମନ୍ତ୍ରୀ ଦୟାସିରି ଜୟଶେଖରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଅନେକ ପରାଜୟର ଶୀକାର ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହି ଚୟନ‌କାରୀ କମିଟି ପାଖରେ ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା କି ୨୦୧୬ ଆଇସିସି ଟ୍ୱେଣ୍ଟି୨୦ ବିଶ୍ୱକପ ପାଇଁ ଖେଳାଳୀ ଚୟନ କରିବେ ।
ବୈବାହିକ ଜୀବନ
ସାଙ୍ଗାକାରା ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘଦିନର ସାଥୀ ୟେହାଲୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ଯମଜ ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି । ପୁଅ: ସ୍ୱରୀ, ଝିଅ: କବିତା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଅଣ-ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ସୋନପୁର ରାଜ୍ୟ
ସୋନପୁର ରାଜ୍ୟ  (ସୋନପୁର୍; सोनपुर), ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟର ରାଜକୀୟ  ରାଜ୍ୟ । ପୂର୍ବରୁ ଏହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭରତ ଏଜେନଶୀ ଅଧୀନରେ ଥିଲା। ପରେ 1905ରେ ତାହାକୁ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ସ୍ଟେଟ ଏଜେନ୍ସିକୁ ଦିଆଗଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ସୋନପୁର ସହରରେ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ସୁବରଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ।
History
1656 ମସିହାରେ ସୋନପୁର ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପନା ଚୌହାନ ବଂଶଦ୍ୱାରା ହେଇଥିଲା ।  ଏହି ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ ରକ୍ଷଣ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ 1826 ମସିହାରେ ରହିଲା । ସମ୍ବଲପୁର ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସୋନପୁର ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିଥିବାରୁ ଶାସକ ପରିବାରକୁ ରାଜା ବାହାଦୁର ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରଯାଇଥିଲା । ସୋନପୁର ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସଂଘ ସହିତ 1 ଜାନୁଆରୀ 1948ରେ ମିଶ୍ରଣ ହେଲା ।
ଶାସକ
ସୋନପୁରର ଶାସକ ମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୁହାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଶେଷ ଦୁଇଜଣ ଶାସକଙ୍କୁ ମହାରାଜା କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା
ନରସିଂହପୁର ରାଜ୍ୟ
ନରସିଂହପୁର ରାଜ୍ୟ (ନରସିଂହପୁର) ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା 1305 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା ଓ ତାହାର ରାଜଧାନୀ ନରସିଂହପୁର  ସହର ଥିଲା .ସେଠାକାର ଶେଷ ରାଜା ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ 1948ରେ ମିଶେଇ ଦେଇଥିଲେ । ନରସିଂହପୁର କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଅଂଶ ହେଇ ରହିଛି ।
ରାଜ୍ୟର ସୀମାରେ ହିନ୍ଦୋଳ ରାଜ୍ୟ  ଓ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର ଜଙ୍ଗଲ ସବୁ ଥିଲା ।ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବଦମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଲାଗିଥିଲା । ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମହାନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । ଆୟତନ ଏବଂ ଆୟଭିତିରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି 26ଟି ଗଡ଼ଜାତକୁ ଇଂରେଜ ସରକାର rererere
ଇତିହାସ
ଲୋକ କଥାନୁସାରେ ନରସିଂହପୁର ରାଜ୍ୟ 1292 ମସିହାରେ ରାଜପୁତ ରାଜା ଧରମ ଦେବାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଖୋଣ୍ଡ (କନ୍ଧ )ଜନଜାତିର ମୁଖିଆ ନରସିଂହଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଏହା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଭୌଗଳିକ ମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗସମୂହ
ହିନ୍ଦୋଳ ରାଜ୍ୟ
ହିନ୍ଦୋଳ ରାଜ୍ୟ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କଳାରେ ଥିବା ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହିନ୍ଦୋଳ ସହରରେ ଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରେ ହିନ୍ଦୋଳ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଥିଲା ।
History
ହିନ୍ଦୋଳ  ରାଜ୍ୟ 1554 ମସିହାରେ ଦୁଇଜଣ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମରହଟ୍ଟା ଓ ଭରତ ମରହଟ୍ଟାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ସେମାନେ ଗଞ୍ଜାମର ଖିମେଡି ରାଜାଙ୍କ ପରିବାରର ଥିଲେ । ସେହି ପରିବାର ମାଦ୍ରାସ ଅଞ୍ଚଳର ଭି ଶାସକ ଥିଲେ । ସେପ୍ଟେମ୍ବର 1803 ମସିହାରେ ଇସ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଓଡ଼ିଶା ଆଦିକାର କଳା ପରେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ସନ୍ଧି ସ୍ଥାପନ କରି ହିନ୍ଦୋଳ ରାଜା ଶାସନ କାଲେ ।.
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ 1 ଜାନୁୟାରୀ 1948ରେ ହିନ୍ଦୋଳ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ସାମିଲ ହେଲା । ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଙ୍କନଳ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଛି ।
Rulers
ହିନ୍ଦୋଳର ଶାସକ  ମାନେ ରାଜପୁତ ଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ରାଜା ଡକାଯାଉଥିଲା.
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଭୌଗଳିକ ମୁଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗସମୂହ
ସମ୍ବଲପୁର ରାଜ୍ୟ
thumb|1825 ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରର ପୁରାତନ ଦୁର୍ଗ, ମହାନଦୀ କୁଳ ରେ ସମ୍ବଲପୁର, ସମଭାଲପୁର ବା ହିରାଖଣ୍ଡ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ , ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଥିଲା ଓ 1849 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ବ୍ରିଟିଶ ମାନେ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ଏହାର ଆୟତନ 1,399 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିବା ବେଳେ 1901 ମସିହାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 79,900 ଥିଲା ।  population of 79,900 persons according to the 1901 census.
ଇତିହାସ
ସମ୍ବଲପୁର ରାଜ୍ୟ ଅଧୀନରେ କେତେକ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲେ ଓ ସରଙ୍ଗଗଡ ରାଜ୍ୟ ସହ ସମ୍ବଲପୁରର ବନ୍ଧୁତା ଥିଲା । 1800 ମସିହା ଯାଏ ଚୌହାନ ବଂଶଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେବା ପରେ ଏହା ଭୋସଲେ ବଂଶ ହାତକୁ ଗଲା ।
1857ରେ ଏହି ରାଜପରିବାର ବଂଶଜ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଇ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରିଥିଲେ । ସମ୍ବଲପୁର 1858ରୁ କଟକ ଡିଭିଜନ ଅଧୀନରେ ରହି ପରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଭିନ୍ସକୁ ଗଲା ।
Rulers
ସମ୍ବଲପୁରର ଶାସକ ମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୁହାଯାଉଥିଲା.
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଦଶପଲ୍ଲା ରାଜ୍ୟ
ଦଶପଲ୍ଲା ରାଜ୍ୟ  (ଦଶପଲ୍ଲା; दशपल्ला) ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟର ଏକ ଭାରତୀୟ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ କୁଞ୍ଜବନଗଡ ଥିଲା । ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର  ନୟାଗଡ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଛି ।
ଦଶପଲ୍ଲା ରାଜ୍ୟ ୧୫ ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ବୌଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ମିଳିଥିବା ଦଲିଲ ଅନୁସାରେ ବୌଦ୍ଧର ରାଜା ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓଙ୍କ ପୁତ୍ର କନିଷ୍ଠ ନାରଣ ଦେବ ୧୪୯୮ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ବୌଦ୍ଧରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଅଲଗା ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଶାସନ କଲେ ।
ଇତିହାସ
ମିଳୁଥିବା ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖା ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବରୁ ଦଶପଲ୍ଲା ନାମକ ସ୍ଥାନ ନଥିଲା । ଏହା ବୌଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ଥିଲା । ସେଠାରେ ରାଜପୁତ ବଂଶର  ଭଞ୍ଜ ରାଜା ରାଜୁତି  କରୁଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ରାଜା ବୀର ଭଞ୍ଜ ଓ ତାଙ୍କର ପୁତୁରା ସାଲ ଭଞ୍ଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ହେଲା । ସାଲ ଭଞ୍ଜ ପୁରୀର ଗଜପତି ମହାରାଜଙ୍କୁ ଦେଖା କରିବାକୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସଡକରେ ପୁରୀ ଉଦେଶ୍ୟରେ ବାହାରିଲେ । ବାଟରେ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ସହ ସେ ପଦ୍ମତୋଳା ଘାଟ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ସମୟରେ ନୟାଗଡ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଖବର ପାଇ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ତାଙ୍କ ସହ ଚୁକ୍ତି କରି ସାଲ  ଭଞ୍ଜଙ୍କୁ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ରାଜା ଘୋଷଣା କାଲେ । ବୀର ଭଞ୍ଜ ଏହା ଜାଣି ତାଙ୍କର ସେନା ଧରି ଆକ୍ରମଣ କାଲେ । ହେଲେ ସାଲ ଓ ନୟାଗଡ ରାଜ୍ୟର ମିଳିତ ସେନାଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେଲେ । କୁହାଯାଇ ଯେହେତୁ ଯୁଦ୍ଧଦ୍ୱାରା ସାଲ ଭଞ୍ଜ "ଯଶ" ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସେହି ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟର ନାମ ଯଶପଲ୍ଲା ଦିଆଗଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସକାରମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେହେତୁ ସାଲ ଭଞ୍ଜଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ମାତ୍ର ଦଶଟି ପଲ୍ଲା ବା ଗ୍ରାମ ଥିଲା ତାହାକୁ ଦଶପଲ୍ଲା କୁହାଗଲା । ଏହି ଘଟନା ୧୪୯୫ରେ ଘଟିଥିଲା । ସାଲ ଭଞ୍ଜ ୩ ବର୍ଷ ଶାସନ କଳା ପରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନରନ ଭଞ୍ଜ ରାଜା ହେଲେ ।
ଦଶପଲ୍ଲର ରାଜଧାନୀ ବାଦମୂଳରୁ ଗଣିଆ, ତାହାପରେ ମଧ୍ୟଖଣ୍ଡ, ଓ ପୁରୁଣା ଦଶପଲ୍ଲାକୁ ବଦଳିଥିଲା । ଭଞ୍ଜ ବଂଶର ନବମ ରାଜା ପଦ୍ମନାଭ ଭଞ୍ଜ କନ୍ଧ ଜାତିର ମୁଖ୍ୟ କୁଞ୍ଜ ମାଲିକଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି କୁଞ୍ଜବନଗଡରେ ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀ କଲେ । କୁଞ୍ଜବନଗଦ କୁଞ୍ଜ ମାଲିକଙ୍କ ନାମରେ ହେଇଥିଲା ।
ଶାସକ ମାନେ
ଗୁରୀ ଚରଣ ଦେଓ 1803ରେ ଶାସନ ଭାର ନେଲା ପରେ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଦାୟାଦମାନେ ଶାସନ କରିଥିଲେ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ନୀଳଗିରି ରାଜ୍ୟ
thumb|268x268_ପିକସେଲ|ନୀଳଗିରି ରାଜମହଳର ଦ୍ୱାର ନୀଳଗିରି ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଏକ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଓ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ରାଜ ନୀଳଗିରି ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ନୀଳଗିରି ସହର ନାମରେ ପରଚିତ ।
ଏହି ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଥିଲା । ୧୯୪୦ରେ ନୀଳଗିରିର ଜନସଂଖ୍ୟା ୭୩,୧୦୯ ଥିଲା । ଏହାର ଆୟତନ ୨୬୩ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ରହିଥିଲା । ଏହା ୧୯୪୯ରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଇତିହାସ
ପ୍ରବାଦ ଅନୁସାରେ ନୀଳଗିରି ରାଜ୍ୟ ୧୧୨୫ ମସିହାରେ ଛୋଟନାଗପୁର ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆସିଥିବା ଜଣେ ପୌରାଣିକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ୧୫୨୫ ମସିହାରେ ଏଠିକାର ରାଜା ନାରାୟଣ ସିଂ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କୁ ଆଫଗାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହାୟତା କରି ବିଶେଷ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୬୧୧ ଓ ୧୭୯୭ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ୭ ଜଣ ଶାସକ ରହିଥିଲେ ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ସେ ଅଞ୍ଚଳର ସଂଗ୍ରାମୀ ଗଣ : ବଳରାମ ରାଜ, ବନମାଳୀ ଦାସ, ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ପରିଡ଼ା ଆଦି ତତ୍କାଳୀନ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ନୂତନ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ ସମୂହରେ ରାଜ୍ୟକୁ ମିଶାଇ ଦେବାକୁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ । ଏହା ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା ।
ଶାସକ ସମୂହ
ଭଞ୍ଜ ରାଜପୁତ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ନୀଳଗିରିକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ରାଜା ଓ ରାଣୀ ଉପାଧି ଧାରଣ କରୁଥିଲେ । ଚିରା ଦେବୀ ଏକଦା ସେଠାରେ ରାଣୀ ଭାବରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ରେଢାଖୋଲ ରାଜ୍ୟ
ଇତିହାସ
ରାଜ୍ୟ 1905 ମସିହା ଯାଏ ଛତିଶଗଦ ଡିଭିଜନ ଅନ୍ତର୍ଗତ କମିଶନରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହି ତାହା ପରେ ବେଙ୍ଗଲ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିରେ ରହିଥିଲା । ରେଢାଖୋଲର ସେଶ ରାଜା ଗିରୀଶ ଦେଓ ଜାନୁଆରୀ 1948ରେ ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘକୁ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।
ଏହି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ଘୋର ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ ଥିଲା । ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହାତୀ, ବାଘ ପରି ଜନ୍ତୁ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ ।ଏଠାରେ କୋଳ ଜନଜାତିର ଲୋକ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ରହନ୍ତି । ଏମାନେ ମୁଣ୍ଡା ଓ ଓରାଓଁ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଚଷା ଜାତୀୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏଠାରେ ରହନ୍ତି ।.
ଶାସକ
ରେଢାଖୋଲର ଶାସକମାନେ ନିଜକୁ "ରାଜା " ବୋଲାଉଥିଲେ ।
ଇତିହାସ
18 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏ ରେଢାଖୋଲ ବାମରା ରାଜ୍ୟର ଅଧିନସ୍ଥ ରାଜ୍ୟ ରହିଥିଲା । ଏହାକୁ ପାଟଣାର ଗଡଜାତ ରାଜା ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଥିଲେ ।ଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରେଢାଖୋଲ ରାଜପରିବାରର ଏକ ବାଳକ ଛଡାସମସ୍ତେ  ବାମର ରାଜ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଇଥିଲେ । ସେହି ବାଳକକୁ ବୁଟକା ସୁଧ ନାମକ ଜାତିର ଜଣେ ମହିଳା ନେଇଯାଇ ରଖିଥିଲେ । ସେ ବଡ ହେଲା ପରେ ପୁନର୍ବାର ରେଢାଖୋଲର ଗାଦୀ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ । ତେଣୁ ବୁଟକା ସୁଧ ଜାତିକୁ ରାଜପରିବାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି । ରେଢାଖୋଲର ରାଜାମାନେ ରାଥୋରେ ରାଜପୁତ ଓ ସେମାନେ ସେରିକେଲ, ବଣାଇ ଓ ଖରସୁଆ ରାଜା ପରିବାର ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା
ଭାଗିରଥି ଦାସ
ଭାଗିରଥି ଦାସ, ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ । ସେ ଉପନ୍ୟାସ, ନାଟକ, ଗଳ୍ପ ଓ କବିତା ରଚନା ସହିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ଜୀବନୀ
ଭାଗିରଥି, ୧୯୩୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧ତାରିଖରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପାଟେଣୀଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବାଉରୀବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓ ମାତା ଚମ୍ପାବତୀ ଦାସ । ସେ, ଗ୍ରାମ୍ୟ କୃଷି କର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ ଚାକିରି କରି, ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିସାରିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଭାରତର ନଦୀ ସମୂହର ତାଲିକା
ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ହାଉଥବା ନଦୀ ସମୂହର ତାଲିକା ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା । ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ନଦୀ ସହ ତାହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପନଦୀ ଓ ଶାଖା ନଦୀ ସମୂହକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି । ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର, ଉତ୍ତରରେ ଆରବ ସାଗରରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି ।
Karnataka Coastal Rivers
The rivers flowing through three coastal districts of Karnataka join Arabian sea.
ଭାରତର ବୃହତ ନଦୀ ସବୁ : : ଅନନ୍ୟ ନଦୀ ସବୁ ଏହିପରି
Alphabetical list
!! Indian rivers
Kerala Coastal Rivers
The rivers flowing through three coastal districts of Kerala to join Arabian sea.
Godavari River Basin
thumb|200x200_ପିକସେଲ|Godavari, [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ|Andhra Pradesh, one of the widest rivers in India]] Godavari River in Maharashtra, Chhattisgarh, Telangana, Andhra Pradesh states
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
Kaveri River Basin
ଡାହାଣ|thumb|Hogenakkal Falls, on the Kaveri River.
Ganges River Basin
ଡାହାଣ|thumb|400x400_ପିକସେଲ|Map of the Ganges (orange), Brahmaputra (violet), and Meghna (green) drainage basins. ଡାହାଣ|thumb|Yamuna River drainage basin map.
ଆଧାର
Prasad Society, Tilak Road, Pune 411 030, INDIA
Meghna River Basin
The Meghna-Surma-Barak River System is located in India and Bangladesh.
Indus River Basin
ଡାହାଣ|thumb|Map of the main rivers of the Indus Basin.
Unsorted list by Tributary
See earlier section
ଅଜୟଗଡ ରାଜ୍ୟ
ଅଜୟଗଡ ରାଜ୍ୟ,  ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଅଜୟଗଡଠାରେ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟ 1785 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା ।
ଇତିହାସ
ଏହି ରାଜ୍ୟ 1950 ଜାନୁୟାରୀ 1ରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ମିଳିତ ହେବା ପରେ ଏହାର ଶାସକଙ୍କୁ ବାର୍ଷିକ 74,700 ତାଙ୍କ ପ୍ରିଭି ପର୍ସ ଆକାରରେ ଦିଅ ଯାଉଥିଲା। ତେବେ ଏହା 1971ରେ ଉଚ୍ଛେଦ ହେଇଗଲା । ଅଜୟଗଡ ରାଜ୍ୟ ସେତେବେଳର ବିନ୍ଦ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଅଂଶ ହେଇ ରହିଲା । ପରେ 1956 ମସିହାରେ ବିନ୍ଦ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ସହିତ ମିଳିତ ହେଇଗଲା ।
ଅଜୟଗଡର ଶେଷ  ଶାସକ ଏହାକୁ 1950 ମସିହା ଜାନୁଆରୀ 1 ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟ ରାଜା ସଂଘକୁ ସମାରୋପଣ କାଲେ ।
ଅଜୟଗଡର ଶାସକ ମାନେ
ମହାରାଜାଧିରାଜ ଛତ୍ରସାଲ     : 1649-1731 (founder Ruler of many Kingdoms) ___________________________|______________________________ Hirdeshah                  ଜଗତରାଜ                   Bhartichandra (Panna)                   (Jaitpur)                     (Jaso) ____________________________|______________________________ Vir Singh                  କିରାତ ସିଂ                Pahar Singh(1758–1765) ____________________________|______________________________ Khuman Singh          ଗୁମାନ ସିଂହ (1765–1792)              Durg Singh (Charkari)              (Banda)(No issues)                   | |__________________Son of______| ଭୈଖଟ ସିଂହ       :b.1792-d.1837 (Founder ruler of Ajaigarh) |_______________________________                               |                              |                         ମାଧୋ ସିଂହ (R.1837-1849)     Mahipat Singh(R.1849-1853) (No male issue)                    | |                        Ranjore Singh(K.C.I.E)___________ବିଜଯ ସିଂହ (R.1853-1855) (born 1844 died 1919)            (Died early, fell from horse) |                                                                                                                    ପୂଣ୍ୟପ୍ରତାପ ସିଂହ born 1884-died 1958 |                                                                                              ଦେବେନ୍ଦ୍ର ବିଜଯ ସିଂହ born 1913-died 1984 (Privy Purses,titles abolished)
ଆଧାର
public domain : <cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">Chisholm, Hugh, ed. (1911). <cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">"Ajaigarh". Encyclopædia Britannica (11th ed.). <cite class="citation encyclopaedia" id="CITEREFChisholm1911">Cambridge University Press. <span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fen.wikipedia.org%3AAjaigarh+State&rft.atitle=Ajaigarh&rft.btitle=Encyclop%C3%A6dia+Britannica&rft.date=1911&rft.edition=11th&rft.genre=bookitem&rft.pub=Cambridge+University+Press&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook"> [[Category:Wikipedia articles incorporating a citation from the 1911 Encyclopaedia Britannica with Wikisource reference|Category:Wikipedia articles incorporating a citation from the 1911 Encyclopaedia Britannica with Wikisource reference]]
ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ
ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Trichotillomania ବା TTM ବା କେଶଟଣା ରୋଗ/hair pulling disorder) ଏକ ପ୍ରକାର ଆବେଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବେମାରୀ (impulse control disorder) ଯେଉଁଥିରେ ନିଜେ ନିଜର କେଶ ଟାଣିବାକୁ (pulling out) ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମେ । ଏହାର ମାତ୍ରା ଅଧକ ହୋଇ ରୋଗୀର ମୁଣ୍ଡ ନଣ୍ଡା ( hair loss) ହୋଇଯାଏ । ଏହି କେଶ ଟଣା ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ରୋକିହୁଏନି । କେବଳ କେଶ ନ ହୋଇ ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ରୁମ ଟାଣନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଆଖି ଚାରିପାଖର ବାଳ ଅଧିକ ଟାଣନ୍ତି । ଏହା ଫଳରେ କ୍ଳେଶ ଜାତ ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଏହି ରୋଗରେ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । କ୍ଲୋମିପ୍ରାମିନ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରେ । ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧-୪% ଲୋକ ଏ ରୋଗଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ହିସାବରୁ ଜଣାଯାଏ । ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ସାଧାରଣତଃ ପିଲାଦିନେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ଶବ୍ଦ ସନ ୧୮୮୯ରେ ଫ୍ରଙ୍କଏସ ହେନରି ହାଲୋପୋ (François Henri Hallopeau) ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ପୁରାତନ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାର ଶବ୍ଦତ୍ରୟ (θρίξ/τριχ- thrixର ଅର୍ଥ ବାଳ, τίλλειν tílleinର ଅର୍ଥ ଟାଣିବା, ଓ μανία maniaର ଅର୍ଥ ପାଗଳାମି) ମିଶି ଏହି ଶବ୍ଦ ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ଟ୍ରିକୋଟିଲୋମାନିଆ ବେମାରୀ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ହୋଇପାରେ । ଅବସେସିଭ-କମ୍ପଲସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ଥିବା ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଏହି ସମସ୍ୟା ଅଧିକ ଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । ଉତ୍ତେଜନା ବା ଉତ୍କଣ୍ଠା (anxiety) ଅଧିକ ହେଲେ ଏହି ରୋଗ ଟ୍ରଗର ହୋଇଯାଏ । ରୋଗୀ ନିଜ ବାଳ ଟାଣୁଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି । ପରୀକ୍ଷାରେ ଛିଣ୍ଡା ବାଳ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଏକ ବେମାରୀ ବଡି ଡିସମର୍ଫିକ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର (body dysmorphic disorder) ରୋଗରେ ରୋଗୀ ନିଜେ ବାଳ ଟାଣନ୍ତି କିନ୍ତୁ ନିଜର ଚେହେରାରେ ସମସ୍ୟା ଥିବା ଭାବି ତାକୁ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର କରିବାକୁ ଟାଣନ୍ତି ।
ସ୍କାଇପ
"ସ୍କାଇପ" ହେଉଛି ଗୋଟିଏ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଆପ୍ଲିକେସନ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଭିଡିଓ କଲ / ଚାଟ (ଯେଉଁଥିରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣାଯିବା ସହ ଆରପଟ ଚିତ୍ର ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ) ଏବଂ ସାଧାରଣ ଟେଲିଫୋନ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
ଇତିହାସ
ସ୍କାଇପ ଆପ୍ଲିକେସନକୁ ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ସ୍ୱିଡେନର ନିକଲାସ ଜେନସ୍ଟ୍ରମ ଏବଂ ଡେନମାର୍କର ଜାନସ ଫ୍ରିସ ତିଆରି କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ଏସ୍ତୋନିଆ ଦେଶର ଆହ୍ତି ହେଂଲା, ପ୍ରିତ କାସେଲାଉ ଓ ଜାନ ଟାଲିନ ଏହାର ସଫ୍ଟୱେଆର ତିଆରି କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଇବେ ଏହାକୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ କର୍ପୋରସନ ଏହାକୁ ୮୫୦ କୋଟି ଡଲାର ମୂଲ୍ୟରେ କିଣିନେ‍ଇଥିଲେ ।
ବିଶେଷତା
ସ୍କାଇପଦ୍ୱାରା ଅକ୍ଷର ବାର୍ତ୍ତା (ଟେକ୍ସ୍ଟ ମେସେଜ୍) ତଥା ଭିଡିଓ ବାର୍ତା ଆଉ ଗୋଟିଏ ସ୍କାଇପ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପଠାଇହେବ ।
ସ୍କାଇପଦ୍ୱାରା ମାଗଣା ଭିଡିଓ କଲ କରିହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଆର ପଟ ଲୋକଂକୁ ଶୁଣିବା ସହ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ଏଥିପାଇଁ କେବଳ ସ୍କାଇପ ଖାତା ବା ଆକାଉଣ୍ଟ (ଉଭୟ କଲ୍ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଯାହାକୁ କଲ କରାଯାଉଛି, ସେ ଦୁଇ ଜଣଂକର) ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏଥିପାଇଁ ୱେବ କ୍ୟାମେରା ସହ ପିସି ବା ଆଗ ପଟ କ୍ୟାମେରା ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ୍‍ ଫୋନ୍‍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ଏହି ଉପକରଣ ଗୁଡିକରେ ସ୍କାଇପ ଆପ୍ଲିକେସନ ସ୍ଥାପନା ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଦ୍ରୁତ ଗତି ସମ୍ପନ୍ନ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ (ଦୁଇ ପଟ ଯାକ) ।
ସ୍କାଇପଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ପିସି କିମ୍ବା ମୋବାଇଲରୁ କୌଣସି ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଲାଇନ (ସ୍ଥିର ଫୋନ) ବା ମୋବାଇଲ ଫୋନକୁ କେବଳ ସ୍ୱର ବାଲା (ଭଏସ୍) କଲ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ । ମାତ୍ର ଏହା ମାଗଣା ନୁହଁ, ଏଥି ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡିଥାଏ । ଭାରତ ଭିତରେ ଥିବା ଫୋନ୍‍ ଗୁଡିକୁ ଏହି ଏହି ଭଏସ କଲ୍‍ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସଫ୍ଟୱେର
ଓଷ୍ଟିଓଜେନେସିସ ଇମ୍ପରଫେକ୍ଟା
ଓଷ୍ଟିଓଜେନେସିସ ଇମ୍ପରଫେକ୍ଟା ବା ଭଙ୍ଗୁର ଅସ୍ଥି ରୋଗ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Osteogenesis imperfecta ବା ଓଆଇ/OI) ଏକ ଜେନେଟିକ ରୋଗ (genetic disorders) ଦଳ ଯାହା ହାଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି ରୋଗରେ ହାଡ଼ ବ‌ହୁତ ସ‌ହଜରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ (break) । ରୋଗଟି ସାମାନ୍ୟ ବା ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ: ଧଳା ଡୋଳା (whites of the eye) ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ନୀଳ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ, ଉଚ୍ଚତା ଛୋଟ ହୁଏ, ଗଣ୍ଠି ଗୁଡ଼ିକ ଢ଼ିଲା (loose joints) ହୁଏ, ଶ୍ରୁତି ହାନୀ (hearing loss) ହୁଏ, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ ଓ ଦାନ୍ତ ସମସ୍ୟା ବାହାରେ ।
ଟାଇପ ୧ କୋଲାଜେନ (type I collagen) ଅଭାବ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣରୁ ସଂଯୋଗକାରୀ ତନ୍ତୁ ତିଆରିରେ ସମସ୍ୟା ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । କୋଲ୧ଏ୧ ବା କୋଲ୧ଏ୨ ଜିନ ମ୍ୟୁଟେସନ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ୯୦% କେଶ୍‌ରେ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ରକମର ଜିନ ତୃଟି ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ (inherited from a person's parents) ଅଟୋସୋମାଲ ଡୋମିନାଣ୍ଟ ଆକାରରେ ହୁଏ ବା ନୂଆ ମ୍ୟୁଟେସନ ହୋଇ ହୁଏ । ଟାଇପ ୧ ରୋଗ ଆଠ ପ୍ରକାର ଅଛି ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ସାଂଘାତିକ ଥାଏ ଓ ଟାଇପ ୨ ଅତି ସାଂଘାତିକ ଥାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ସ‌ହଜରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ ଓ କୋଲାଜେନ ବା ଡିଏନଏ ପରୀକ୍ଷା (DNA testing) କରି ରୋଗ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଏ ।
ଓଷ୍ଟିଓଜେନେସିସ ଇମ୍ପରଫେକ୍ଟା ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ । ଧୂମ୍ରପାନ ନ କରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ଓ ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନର ଯତ୍ନ, ଔଷଧ, ଫିଜିକାଲ ଥେରାପି (physical therapy), ବ୍ରେସ ବା ହୁଇଲ ଚେୟାର ଓ ଅପରେଶନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଲମ୍ବା ଅସ୍ଥିରେ (long bones) ଲମ୍ବ ଭାବରେ ଧାରୁ ରଡ ଭର୍ତ୍ତିକରି ତାହାକୁ ଶକ୍ତ କରିଦିଆଯାଏ । ବାଇଫସଫୋନେଟ ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଉପକାର ମିଳୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି ।
ପ୍ରତି ୧୫,୦୦୦ଲୋକରେ ଜଣେ ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରେ । ରୋଗର ପ୍ରକାର ଅନୁସାରେ ଫଳାଫଳ ମିଳେ । ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଭଲ ଫଳ ମିଳେ । ପୁରାତନ ଇତିହାସ ଯୁଗରୁ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି । ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ଓଷ୍ଟିଓଜେନେସିସ ଇମ୍ପରଫେକ୍ଟାର ବ୍ୟବ‌ହାର ସନ ୧୮୯୫ରୁ ଚାଲିଆସିଛି ଓ ଏହି ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ଥି ତିଆରି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଦଶିପୋକ ସଂକ୍ରମଣ
ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ମିଳୁଥିବା ମେବେଣ୍ଡାଜୋଲ, ପାଇରାଣ୍ଟେଲ ପାମୋଏଟ (pyrantel pamoate) ବା ଆଲବେଣ୍ଡାଜୋଲ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଔଷଧର ଦୁଇ ମାତ୍ରା/ଡୋଜ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ଅନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ । ରୋଗୀ ସ‌ହିତ ବାସ କରୁଥିବା ବା ତାହାର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡୋଜ ଖାଇସାରିବା ପରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ଜିନିଷ ଗରମ ପାଣିରେ ଧୋଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଉତ୍ତମ ହସ୍ତ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ (handwashing), ସବୁଦିନ ସକାଳେ ସ୍ନାନ ଓ ପ୍ରତିଦିନ ଅନ୍ତବସ୍ତ୍ର (underwear) ବଦଳେଇଲେ ପୁନଃ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ ।
ପୃଥିବୀର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ସାଧାରଣତଃ ଦଶିପୋକ ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developed world) ଏହି ରୋଗ ଏକ ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ରୋଗ । ସ୍କୁଲ ପିଲାଙ୍କୁ ଏ ରୋଗ ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ୨୦% ଲୋକ ଏ ରୋଗର ଶିକାର ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ଉଚ୍ଚ ସଙ୍କଟରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫୦% ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ରୋଗ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଏକ ସାଂଘାତିକ ରୋଗ ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ନାହିଁ । ସାରା ମାନବ ଇତିହାସରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଦଶିପୋକ ସଂକ୍ରମଣ (ଇଂରାଜୀରେ Pinworm infection ବା ଏଣ୍ଟେରୋବାଏସିସ/ enterobiasis, ଏକ ପ୍ରକାର ମାନବ ପରଭୋଜୀ ରୋଗ (human parasitic disease) ଯାହା ପିନ‌ୱର୍ମ (pinworm) (ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଥ୍ରେଡ‌ୱର୍ମ, ସିଟ‌ୱର୍ମ) ପରଭୋଜୀ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ସାଧାରଣତଯ ମଳଦ୍ୱାର (anal) ପାଖରେ ଗଲୁ (itch) କରେ । ଏହି ଗଲୁ ଯୋଗୁ ଶୟନରେ ବାଧା ହୁଏ । ଏହି ପରଭୋଜୀର ଅଣ୍ଡା ଖାଦ୍ୟ ସ‌ହ ମିଶି ଦେହକୁ ଯିବାର ୪-୮ସପ୍ତାହ ପରେ ଦେହ ଭିତରେ ଅଣ୍ଡାରୁ ଛୁଆ ହୋଇ ତାହାର ଅଣ୍ଡା ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଦେଖାଯାଏ । କେତେକ ଲୋକ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣହୀନ ହୁଅନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ପରଜୀବୀ ରୋଗ
ଦଶିପୋକର ଅଣ୍ଡା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପେ । ଦଶିପୋକ ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖେ ଅଣ୍ଡା ଦିଏ ଯାହା ପ୍ରାୟ ୩ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିରହନ୍ତି । ହାତ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ମନୁଷ୍ୟ ଖାଏ । ସ୍କୁଲ ପିଲା, ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ରହୁଥିବା ଲୋକ ଓ ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗୀଙ୍କ ସେବା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ରହେ । କୌଣସି ପଶୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ରୋଗ ବ୍ୟାପେ ନାହିଁ । ଅଣୁବୀକ୍ଷଣରେ ଏହାର ଅଣ୍ଡା ଦେଖି ବା ଏକ ସେ:ମି: ଲମ୍ବର ଏହି ପରଭୋଜୀକୁ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ମେଥାନୋଲ ବିଷକ୍ରିୟା
ମେଥାନୋଲ ବିଷକ୍ରିୟା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Methanol toxicity) ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ମେଥାନୋଲ (methanol) କାରଣରୁ ବିଷ ସଞ୍ଚାରିତ ହୁଏ । ଏହା ପ୍ରଭାବରେ ଚେତନା ଶକ୍ତି କମିଯାଏ (decreased level of consciousness), ଶମନ୍ୱୟ ହାନୀ ହୁଏ, ବାନ୍ତି (vomiting) ହୁଏ, ପେଟରେ କଷ୍ଟ (abdominal pain) ହୁଏ ଓ ନିଶ୍ୱାସରୁ ଏକ ବିଚିତ୍ର ଗନ୍ଧ ବାହାରେ ।  ମେଥାନୋଲ ପ୍ରଭାବରେ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଦୃଷ୍ଟି ହାନୀ (Decreased vision) ହୁଏ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବିଷାକ୍ତ ହେଲେ ଅନ୍ଧତ୍ୱ ଓ ବୃକ୍‌କ ଅଚଳ (kidney failure) ହୁଏ । ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ମେଥାନୋଲ ପାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ ହୋଇଯାଇ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ ।
କାରର କାଚ ଧୋଇବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ମେଥାନୋଲ ଥାଏ ଯାହା ପାନ କଲେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ବିଷ ସଞ୍ଚାରଣ ହୁଏ । ଏହା ଦୁର୍ଘଟଣାକ୍ରମେ ହୁଏ ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚେଷ୍ଟାରୁ ହୁଏ । ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଓ ତାର ଧୂମ ଆଘ୍ରାଣ ଯୋଗୁ କ୍ୱଚିତ ଏହି ବିଷ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ । ମେଥାନୋଲ ଦେହରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ଫର୍ମାଲଡିହାଇଡ (formaldehyde), ଫର୍ମିକ ଏସିଡ (formic acid) ଓ ଫର୍ମେଟରେ (formate) ପରିଣତ ହୁଏ ଯାହା ଯୋଗୁ ବିଷାକ୍ତ ହୁଏ । ଏସିଡୋସିସ (acidosis) ବା ଅଧିକ ଅସମୋଲ ଗ୍ୟାପ (osmol gap) ଦେଖାଗଲେ ରହି ରୋଗ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ ଓ ରକ୍ତ ସ୍ତର ମାପ କରିବା ପରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଦୃଢ଼ିଭୁତ ହୁଏ ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗରେ ଏକା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଯେପରିକି ସଂକ୍ରମଣ (infections), ବିଷାକ୍ତ ଆଲକୋହୋଲ (toxic alcohol) ସଂସ୍ପର୍ଶ, ସେରୋଟୋନିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଓ ଡାଏବେଟିକ କିଟୋସିସ (diabetic ketoacidosis)।
ଯଥା ସମ୍ଭବ ଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଫଳାଫଳ ଭଲ ହୁଏ । ରୋଗୀକୁ ପୁନଃକ୍ଷମ କଲାପରେ ଆଣ୍ଟିଡୋଟ (antidote) ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ଦିଆଯାଏ । ପସନ୍ଦ‌ ଯୋଗ୍ୟ ଆଣ୍ଟଡୋଟ ଫୋମେପୋଜୋଲ (fomepizole) ଦିଆଯାଏ, ଏହା ନ ମିଳିଲେ ଇଥାନୋଲ (ethanol) ଦିଆଯାଏ । କୌଣସି ଅଙ୍ଗ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ବା ଅତି ମାତ୍ରାରେ ଏସିଡୋସିସ ହୋଇଥିଲେ ହେମୋଡାଏଲିସିସ (Hemodialysis) କରାଯାଏ । ସୋଡ଼ିଅମ ବାଇକାର୍ବୋନେଟ (sodium bicarbonate), ଫୋଲେଟ (folate) ଓ ଥିଆମିନ (thiamine) ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।
ଅପମିଶ୍ରିତ ମଦ୍ୟ ବା ଆଲକୋହୋଲ ପାନ କଲେ ଏହି ରୋଗର ମଡ଼କ ହୋଇଯାଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ କାରଣ । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୭୦୦ ରୋଗ ହୋଇଥିଲା । ରୋଗୀ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷ ଓ ଯୁବକ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ରୋଗୀର ଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଭଲ ଫଳ ମିଳେ ।  ସନ ୧୮୫୬ରେ ଏହାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।
ମାୟୋଟୋନିକ ଡିସଟ୍ରୋଫି
ମାୟୋଟୋନିକ ଡିସଟ୍ରୋଫି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Myotonic dystrophy) ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବା କ୍ରନିକ (long term) ଜେନେଟିକ ବେମାରୀ ଯାହା ମାଂସପେଶୀ କାମକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ରୋଗୀର ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ (muscle loss) ହୋଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ।  ପେଶୀ ଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ସମୟରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଅନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଢ଼ିଲା ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ପରଳ, ବୌଦ୍ଧିକ ଅକ୍ଷମତା ଓ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡରେ ଆରିଦମିଆ ସମସ୍ୟା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଶିଘ୍ର କେଶହାନୀ ହୋଇ ଚନ୍ଦା ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଓ ପିଲା ସୃଷ୍ଟି ଅକ୍ଷମତା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ମାୟୋଟୋନିକ ଡିସଟ୍ରୋଫି ଏକ ଅଟୋସୋମାଲ ଡୋମିନାଣ୍ଟ (autosomal-dominant) ବେମାରୀ ଯାହା ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମେ ଆସିଥାଏ । ଏହି ରୋଗ ଦୁଇ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ; ଟାଇପ ୧ (ଡିଏମ୧) ଯେଉଁଥିରେ ଡିଏମ‌ପିକେ ଜିନ ମ୍ୟୁଟେସନ ହୁଏ ଓ ଟାଇପ ୨ ଯେଉଁଥିରେ ସିଏନବିପି ଜିନ ମ୍ୟୁଟେସନ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତି ପିଢ଼ୀରେ ଏହି ରୋଗ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ ।  ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାର ଡିଏମ୧ ଥିବା ବେମାରୀ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ । ଡିଏମ୨ ସାଧାରଣତଃ ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ମସ୍କୁଲାର ଡିସଟ୍ରୋଫି ଦଳର ରୋଗ । ଜେନେଟିକ ଟେଷ୍ଟିଙ୍ଗ (genetic testing) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ପୃଥିବୀର ପ୍ରତି ୮,୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣକୁ ମାୟୋଟୋନିକ ଡିସଟ୍ରୋଫି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ଏହି ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୨୦ରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣତଃ ହୁଏ । ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ମସକୁଲାର ଡିସଟ୍ରୋଫି ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ସାଧାରଣ ରୋଗ । ଏ ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୦୯ରେ କରାଯାଇଥିଲା ଓ 'ଟାଇପ ୧ କାରଣ' ବିଷୟ ସନ ୧୯୯୨ରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ