cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗ
ଏହି ରୋଗର ସଙ୍କଟଦାୟକ ଅବସ୍ଥା‌: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଧୁମ୍ରପାନ, ଡାଏବେଟିସ ମେଲିଟସ, ବ୍ୟାୟାମ ଅଭାବ, ମୋଟାପଣ, ଦରିଦ୍ର ଖାଦ୍ୟ, ରକ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ କୋଲେସ୍ଟେରଲ, ଅଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ଇତ୍ୟାଦି । ଅବସାଦ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଅନ୍ୟ ସଙ୍କଟଦାୟକ ଅବସ୍ଥା । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତା ମଧ୍ୟରେ କରୋନାରୀ ଧମନୀରେ ଆଥେରୋସ୍କ୍ଲେରୋସିସ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଏ । ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଇସିଜି, କାର୍ଡ଼ିଆକ ସ୍ଟ୍ରେସ ପରୀକ୍ଷା ଓ କରୋନାରୀ ଆଞ୍ଜିଓଗ୍ରାମ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ପ୍ରତିଷେଧକ ଭାବେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ସଠିକ ଓଜନ ଓ ଧୂମ୍ରପାନ ନ କରିବା ଉପକାରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ଯଥା ଡାଏବେଟିସ, ଉଚ୍ଚ କୋଲେସ୍ଟେରଲ ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ସେବନ ଆବଶ୍ୟକ । ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଇ ବା ସ୍ୱଳ୍ପ ସଙ୍କଟଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା ଥିଲେ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ ଅନାବଶ୍ୟକ ଅଟେ । ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରତିଷେଧ ଭଳି କରିବାକୁ ହୁଏ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ଯଥା ଆସ୍ପିରିନ, ବିଟା ବ୍ଲକର, ନାଇଟ୍ରୋଗ୍ଲିସେରିନ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଏ । ସାଙ୍ଘାତିକ ରୋଗରେ ପର୍‌କ୍ୟୁଟାନିଅସ କରୋନାରୀ ଇଣ୍ଟରଭେନସନ (percutaneous coronary intervention ବା PCI) କିମ୍ବା କରୋନାରୀ ବାଇପାସ ଅପରେଶନ (coronary artery bypass surgery ବା CABG) ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ । ସ୍ଥିତାବସ୍ଥାରେ ଥିବା ରୋଗରେ ପିସିଆଇ ବା ସିଏବିଜି ଅପରେଶନ କଲେ ଆୟୁଷ ବୃଦ୍ଧି ବା ହୃଦ୍‌ଘାତ ସଙ୍କଟ କମିବାର ସୂଚନା ମିଳୁନାହିଁ ।
ସନ ୧୯୯୦ରେ ପୃଥିବୀରେ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରଥମ କାରଣ ରୂପେ ଏହି ରୋଗର ନାମ ଥିଲା ଓ ୫.୭୪ ନିୟୁତ ମୃତ୍ୟୁ (୧୨ %) ହୋଇଥିଲା ଯାହା ବଢ଼ିଯାଇ ସନ ୨୦୧୩ରେ ୮.୧୪ ନିୟୁତ (୧୬.୮%) ହୋଇଥିଲା । ସିଏଡି ସଙ୍କଟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବୟସ ୧୯୮୦ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବଢ଼ିଯାଇଛି । ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ସିଏଡି ସଂଖ୍ୟା ୧୯୯୦ରୁ ୨୦୧୦ ମଧ୍ୟରେ କମିଯାଇଛି । ଆମେରିକାରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ ଉପରେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ୨୦ % ଲୋକଙ୍କର ସିଏଡି ଥିଲା, ୪୫ରୁ ୬୪ ଭିତରେ ୭ % ଥିଲା ଓ ୧୮ରୁ ୪୫ ଭିତରେ ୧.୩ % ଥିଲା । ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ରୋଗ ହେଉଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣ
ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ A Vindication of the Rights of Woman: with Strictures on Political and Moral Subjects (1792)) ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ବ୍ରିଟିଶ-ମହିଳା ଅଧିକାରବାଦୀ ମେରୀ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ (Mary Wollstonecraft) ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ମହିଳା ଅଧିକାର ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର (feminist philosophy) ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରଚନା ଥିଲା । ଏଥିରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହିଳାମାନେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାରେ ରାଜନୈତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତକାରୀମାନେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁନଥିବା ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଲେଖିଥିଲେ । ମହିଳାମାନେ ସମାଜରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଅନୁରୂପ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବାକୁ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଯୁକ୍ତି କରୁଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସନ୍ତ‌ତିଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ ଓ କେବଳ ପତ୍ନୀ ନ‌ହୋଇ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ସାଥୀ ହୋଇପାରିବେ । ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଅଳଙ୍କାର ଭାବରେ ବା ବିବାହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟବସାୟୀକ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ନ‌ଦେଖି ସେମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭଳି ଯୁକ୍ତି ସଙ୍ଗତ ସମାନ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପାଇବାକୁ ହକ୍‌ଦାର ବୋଲି ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ କ‌ହୁଥିଲେ ।
ଚାର୍ଲସ ମରିସଙ୍କର (Charles Maurice de Talleyrand-Périgord's) ସନ ୧୭୯୧ରେ ଫରାସୀ ଜାତୀୟ ଆସେମ୍ବ୍ଲିର (National Assembly) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ମହିଳାମାନେ କେବଳ ଘରୋଇ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିବା ଉଚିତ - ଏହାକୁ ପଢ଼ି ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଭାବନାତ୍ମକ ହୋଇ ଯୌନ ଦୈତ ମାପଦଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବିରାଟ ଆକ୍ରମଣର ଆହ୍ୱାନ କରି ମହିଳା ଅଧିକାର ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହି ଚଳନ୍ତି ଘଟଣାମାନଙ୍କର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ମହିଳା ଅଧିକାର ବିଷୟ ତରତର ହୋଇ ଲେଖିଥିଲେ, ସେ ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ବିଷଦ ଭାବରେ ଲେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ଏହା ଶେଷ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଜୀବନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେତେବେଳ ବି ନୈତିକତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ଉତ୍ଥାପନ କରନ୍ତି ସେତେବେଳେ କେବେବି ଉଭୟ ସମାନ ବୋଲି କ‌ହନ୍ତି ନାହିଁ । ତାଙ୍କର ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ବକ୍ତବ୍ୟ ଯୋଗୁ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଫେମିନିଷ୍ଟ ଭାବରେ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇପାରେନି କାରଣ ସମାନତା କଳ୍ପନା ତାଙ୍କୁ ମିଳିନଥିଲା । ତାଙ୍କର ମହିଳା ଅଧିକାର କଳ୍ପନାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା ବୋଲି ସମସ୍ତେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଥିଲେ । ଉଇଲିଅମ ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣରେ ଲେଖିକାଙ୍କ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନୀ ସ୍ମରଣ କରି ଗଡ‌ୱିନ‌ (William Godwin) ପ୍ରକାଶିତ କରିବା (୧୭୯୮) ପରେ ଏହାକୁ ଆଧୁନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଭାବି ପୂର୍ବଭଳି ଗାଳି କରାଗଲା । ସନ ୧୭୯୨ରେ ମହିଳା ଅଧିକର ଛାପା ହେବା ପରେ ପ୍ରକୃତରେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । ଜଣେ ଜୀବନୀ ଲେଖକ କ‌ହିଥିଲେ, "ବୋଧହୁଏ ଏହା ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟଙ୍କର ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମୌଳିକ ପୁସ୍ତକ ।" ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମହିଳା ଅଧିକାର ଦାବୀ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଲେଖା ପ୍ରବଳ ପ୍ରଭାବ ପକେଇଥିଲା । ସନ ୧୮୪୮ରେ ସେନେକା ଫଲସ କନଭେନସନରେ (Seneca Falls Convention) ଡିକ୍ଲାରେସନ ଅଫ ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟସ (Declaration of Sentiments) ନାମକ ଏକ ଡକୁମେଣ୍ଟ ଲିଖିତ ହେବା ପରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଆନ୍ଦୋଳନ‌କାରୀଙ୍କର ଲକ୍ଷ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଫରାସୀ ବିପ୍ଳବ ଚାଲିଥିଲା ବେଳେ ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣ ଲଂଲଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟିକରିଥିଲା । ଚର୍ଚ୍ଚ ଓ ପ୍ରଶାସନ ପୃଥକ ହୋଇଯିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଥିଲେ । ଏହିପରି ଏକ ସମୟରେ ଏଡମଣ୍ଡ ବର୍କେଙ୍କ ଫରାସୀ ବିପ୍ଳବର ପ୍ରତିଫଳନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ୧୭୯୦ରେ ଓଲସ୍ଟୋନ‌କ୍ରାଫ୍ଟ ମହିଳା ଅଧିକାର ପୁଷ୍ଟିକରଣ ଲେଖି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ଲୋସାର୍ଟାନ/ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରୋଥିଆଜାଇଡ
୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ | ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏକ ମାସ ଯୋଗାଣ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରତି ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫୦ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨.୫୦ ଡଲାର ଅଟେ। ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଏଗାର ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା ୬୭ ତମ ସାଧାରଣ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ଔଷଧ ଥିଲା |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ
ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ  ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ସଂକ୍ରମଣ, ତଣ୍ଟି ସଂକ୍ରମଣ, ନିମୋନିଆ, ପର୍ଯ୍ୟଟକ ତରଳ ଝାଡ଼ା ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଖାଦ୍ୟନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅନେକ ଯୌନସଂଚାରିତ ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ ଯେପରିକି କ୍ଲାମିଡିଆ ଓ ଗନରିଆ ସଂକ୍ରମଣରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗରେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ପାଟିରେ ଓ ଶୀରାରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ ସନ ୧୯୮୦ରେ ପ୍ରଥମେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ । ଡୋଜ ପିଛା ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୦.୧୮ରୁ ୨.୯୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ୩୩ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଅଜୟ ସ୍ୱାଇଁ
ଅଜୟ ସ୍ୱାଇଁ(ଜନ୍ମ : ୧୯୫୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମାରାଗୁଡ଼ା
ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ସୁନାବେଡ଼ା ମାଳଭୂମିରେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକା ଅବସ୍ଥିତ । ମାରାଗୁଡ଼ାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେଲା ୮୨.୨୮' ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମା ଓ ୨୦.୪୩' ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ । ମଗଧ, ଛତିଶଗଡ଼, ଡେକାନ୍ ମାଳଭୂମି ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ମିଳନସ୍ଥଳରେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ମାରାଗୁଡ଼ାର ଉତ୍ତର ପଟକୁ ଅମରକଣ୍ଟକ ମାଳଭୂମି ଅବସ୍ଥିତ । ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାରେ ପ୍ରବାହିତ ଜଙ୍କ ନଦୀ କୂଳରେ ଏହି ନଗର ସଭ୍ୟତାର ବିକାଶ ଘଟିଥିଲା ।
ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଏଠାରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ଏକ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ନଗରର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ନଗର ସଭ୍ୟତା ଓ ସାମାଜିକ ତଥା ଧାର୍ମିକ ତଥ୍ୟର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଥିବାରୁ ମାରାଗୁଡ଼ା ଐତିହାସିକ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାଚୀନ ଦକ୍ଷିଣ କୋଶଳ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ଏହି ରାଜଧାନୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ଥିବା ଜଣାପଡେ ।
ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଶରଭପୁରୀୟ ବଂଶର ରାଜଧାନୀ କୁଶାବତୀ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲା ଓ ରାମଙ୍କ ପୁଅ କୁଶଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କଥିତ ଅଛି । ପର୍ବତ ଘେରା ସୁନ୍ଦର ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାରେ ଯେଉଁ ସମୃଦ୍ଧ ନଗର ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ତାହାର ପ୍ରମାଣ ହୁଏନ୍‍ସାଂଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବିବରଣୀରୁ ଓ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ମିଳେ ।
ପୌରାଣିକ କାଳ
ପୌରାଣିକ କାଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ “ନିଷାଦ ରାଜ୍ୟ”ର ଅଂଶ ଥିଲା ବୋଲି କଥିତ ଅଛି । ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକା ଯେଉଁ ଜଙ୍ଗଲର ଅଂଶ ଥିଲା ତାହା ପୌରାଣିକ କଥାରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ବା ଦାରୁବନ ବା ତପୋବନ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲା । ତପୋବନରେ ଅନେକ ଶୈବାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଋଷି ବସବାସ କରୁଥିଲେ ।
ରାମାୟଣ
ମାଛ ଧରିବା ଓ ଶିକାର କରିବା ନିଷାଦମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା । ଜଣେ ନିଷାଦ ଏକ ପକ୍ଷୀଜୁଗଳରୁ ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷୀକୁ ମାରିଦେବା ଋଷି ବାଲ୍ମିକୀ ଦେଖିଥିଲେ । ଜୀବିତ ପକ୍ଷୀର କଷ୍ଟ ଓ ଅନୁତାପରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଋଷି ବାଲ୍ମିକୀ ରାମାୟଣର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିଷାଦ ରାଜ ଗୁହ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ମିତ୍ର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାନଦୀ ପାର କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ବୋଲି ରାମାୟଣରେ ଲିଖିତ ଅଛି ।
ମହାଭାରତ
ମହାଭାରତରେ ନିଷାଦ ରାଜ୍ୟର ଅବସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଗିରିପ୍ରସ୍ଥ ନିଷାଦ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ବୋଲି ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି । ଗିରିପ୍ରସ୍ଥ ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାରେ ହିଁ ଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ଆଉ କେତେକ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ମହାଭାରତ ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କାନ୍ତାର ବା ମହାକାନ୍ତାର ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲା ।
ନିଷାଦ ବା ଶବର ଜନଜାତି ପାହାଡ, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରନ୍ତି ଓ ସେମାନେ ଶିକାର କରି ନିଜର ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି ବୋଲି ମହାଭାରତରେ କୁହାଯାଇଛି । ପର୍ବତ, ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ନଦୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏମାନଙ୍କ ରାଜୁତି ଥିଲା ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ୬ଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ
ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅଙ୍ଗୁତ୍ତରନିୟକରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଷୋଡଶ ମହାଜନପଦ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ମକ ମହାଜନପଦ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା । ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳ ଏହି ଅସ୍ମକ ମହାଜନପଦର ଅଂଶ ଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଓ ବ୍ୟସ୍ତ ବ୍ୟାବସାୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା ବୋଲି ସେରବଣିଜ ଜାତକରେ କୁହାଯାଇଛି ।
କ୍ରମଶଃ ପ୍ରାକ୍-ଐତିହାସିକ ସମୟରେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳ କୋଶଳ ରାଜ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ନଳ ବଂଶର ପ୍ରତାପୀ ଓ ନାମୀ ରାଜାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କୋଶଳର ଏହି ଐତିହାସିକ ରାଜଧାନୀ ସର୍ବବିଦିତ ହେଲା ଓ ପ୍ରଗତିର ଚରମସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ।
ମହାଭାରତର “କାନ୍ତାର” ବା “ମହାକାନ୍ତାର” ନାମର ଉଲ୍ଲେଖ ଗୁପ୍ତଯୁଗୀୟ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କ ଆଲାହାବାଦ୍‍ସ୍ଥିତ ସ୍ତମ୍ଭଲେଖରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ସମ୍ରାଟ ସମୁଦ୍ରଗୁପ୍ତ ନିଜର ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀ
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନ୍‍ସାଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ (ଖ୍ରୀ. ୬୩୦ରୁ ୬୪୫) ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଏହି ନଗରୀର ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । କୋଶଳ ରାଜ୍ୟର ଏହି ନଗରୀରେ ଅନେକ ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ସୁନ୍ଦର ଅଟ୍ଟାଳିକା, ବିରାଟ ପ୍ରାଚୀର ଓ ମନୋରମ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଥିଲା ବୋଲି ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ବିବରଣୀରୁ ଜଣାପଡିଛି । କଳିଙ୍ଗରୁ ପାହାଡ଼ିଆ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ରାସ୍ତାରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ପଟକୁ ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦ ଲି (୪୫୦ କି.ମି.) ଯାତ୍ରା କଲେ ୬୦୦୦ ଲି ପରିମିତ ଏବଂ ପର୍ବତ ଓ ସନ୍ତସନ୍ତିଆ ଭୂମିରେ ଘେରା କୋଶଳ ରାଜ୍ୟ ରହିଥିଲା, ଯାହାର ରାଜଧାନୀ ପ୍ରାୟ ୪୦ ଲି (୧୦ରୁ ୧୫ କି.ମି.) ପରିମିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ଏହି ଦେଶର ମୃତ୍ତିକା ଅତି ଉର୍ବର, ଶସ୍ୟଶାଳୀ ଥିଲା; ନଗର ଓ ଗ୍ରାମମାନ କମ୍ ଦୂରତାରେ ଥିଲେ; ଏଠାକାର ଲୋକମାନେ ଡେଙ୍ଗା ଓ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ ‍। ଏଠାକାର ଶାସକ ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶଜ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅଶେଷ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରହିଥିଲା ଓ ସେ କଳା ସଂସ୍କୃତିର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ପୋ-ଲୋ-ମୋ-ଲୋ-କି-ଲି (ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତ) ଏଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଲି (୭୫ କି.ମି.) ଦୂରରେ ରହିଛି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ଲେଖିଥିଲେ । ହୁଏନ୍‍ସାଂଙ୍କ ବିବରଣୀରୁ ମାରାଗୁଡ଼ା ହିଁ କୋଶଳର ଏହି ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ରାଜଧାନୀ ବୋଲି ଜଣାପଡେ ବୋଲି ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ଗବେଷକ ମତ ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ତଥ୍ୟ
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ମାରାଗୁଡ଼ାରେ ପ୍ରଥମେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଖନନରୁ ଲାଲ୍ ବାଲୁକା ପଥର ନିର୍ମିତ କେତେକ ଭଙ୍ଗା ମୂର୍ତ୍ତି, ଇଟା ଓ ପଥର ତିଆରି ଛୋଟ ବଡ଼ କିଛି ମଣ୍ଡପ ତଥା କେତେକ ବିରଳ ମୁଦ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ମିଳିଥିଲା । ସମସ୍ତ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମହଲରେ ଏହା ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ମାରାଗୁଡ଼ାଠାରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର ନଗର ସଭ୍ୟତାର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ରହିଥିବା ସେମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୯୭୬ ମସିହା ବେଳକୁ ଅନେକ କାରଣରୁ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ନୂତନ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପୁଣି ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଖନନରୁ ମନ୍ଦିର, ଦୁର୍ଗା ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ପାଣ୍ଡୁବଂଶର ନନ୍ନଦେବଙ୍କ ଟେରାକୋଟା ମୋହର, ଶରଭପୁରୀୟ ବଂଶର ପ୍ରସନ୍ନମାତ୍ର, ମହେନ୍ଦ୍ରାଦିତ୍ୟ ଓ କ୍ରୋନ୍ଦିତ୍ୟଙ୍କ ସମୟର ବିରଳ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା, ଜୈନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଚଉମୁଖ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସବୁ ବସ୍ତୁ ଆନୁମାନିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୬ଷ୍ଠରୁ ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହେବାପରେ ମାରାଗୁଡ଼ାର ଐତିହାସିକ ମାନରେ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା । ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିର ଶେଷ ଆଡକୁ ଓଡ଼ିଆ ଐତିହାସିକ ଡଃ ନବୀନ କୁମାର ସାହୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଖନନ ହୋଇଥିଲା । ମାରାଗୁଡ଼ା ପ୍ରାଚୀନ ସର୍ବପୁର ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିବା, ଚୀନ‍ ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନ୍‍ସାଂ ଖ୍ରୀ. ୬୩୯ ବେଳକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଥିବା ଓ ଏଠାରେ କେତେକ ବିହାର ବା ମଠର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ରହିଥିବା କଥା ଡଃ ନବୀନ ସାହୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାରେ ଧର୍ମବିଶ୍ୱାସ
ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀ. ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ କୋଶଳର ମାରାଗୁଡ଼ାରେ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟକଳାର ପରିଚୟ ମିଳିଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଚୀନ କାଳରେ ମତ୍ତମୟୂର ଓ ଶୈବ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ପରିଚିତ ଥିଲା । ଶୈବ ଓ ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାର ମିଶ୍ରଣରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ତାନ୍ତ୍ରିକ ମତବାଦ ଏଠାକାର କଳାକୃତି, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଧାରାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୋଇଛି । ପୁରୁଷ ଓ ପ୍ରକୃତି ରୂପୀ ଶିବ ଓ ଶକ୍ତି ପୃଥକ୍ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ଓ ସର୍ବଦା ମିଳିତ ଭାବେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ବୋଲି ମତ ପ୍ରଚଳିତ ଥିବାରୁ ଶକ୍ତିପୀଠରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରା
ମାରାଗୁଡ଼ାର ପ୍ରାଚୀନ ଶକ୍ତିପୀଠର ଉଦ୍ଭବ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହୋଇଥିଲା । ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠର ଗର୍ଭଗୃହ ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆସ୍ଥାନ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣପଥ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଆଉ ଏକ ଇଟା ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଚାରି ଫୁଟ୍ ଉଚ୍ଚ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତାବସ୍ଥାରେ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦ୍ୱିଭୂଜା ଦେବୀ ଶର ସଂଯୋଜନାବସ୍ଥାରେ ଏକ ସିଂହ ଉପରେ ଛିଡା ହୋଇଛନ୍ତି । ପୀଠ ତଳେ ଏକ ଶିଳାଲେଖ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି ଯେଉଁଥିରେ “ମହେଶ୍ୱରୀ ଭବଦ” ଲିଖିତ ଅଛି ଓ ଏହି ଲେଖା ଖ୍ରୀ. ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର । ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ମିଳିଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗିନୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଏଠାକାର ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସରେ ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାର ବହୁଳ ପ୍ରଭାବ ରହିଥିବା ଦର୍ଶାଏ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜାର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି । ମହିଷାମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦୁର୍ଗା ମୂର୍ତ୍ତି, ଶକ୍ତିପୀଠ, ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ଯୋନି ସଂକେତ ଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରସ୍ତର ଶାକ୍ତ ଓ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମତବାଦର ସମର୍ଥନ କରେ ।
ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ଭୂଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି । ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଦେବୀଙ୍କ ଗୋଡ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ରହିଛି । ଭୂଦେବୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡପଟକୁ ଗଛଲତାର ଚିତ୍ର ରହିଥବାରୁ ଭୂଦେବୀ ଉର୍ବରତା ବା ପ୍ରଜନନ ଶକ୍ତିର ଦେବୀ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଭିନ୍ନ ଓ ଅନନ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାକାର ଶାକ୍ତ ଓ ମାତୃକା ପୂଜା ପରମ୍ପରାର ଆଉ ଏକ ସଙ୍କେତ ।
ଶୈବ ପରମ୍ପରା
ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଓ ନଳମାନଙ୍କ ରାଜୁତି ସମୟରୁ ପ୍ରାଚୀନ କୋଶଳ ଓ କାନ୍ତାରରେ ଶୈବ ପରମ୍ପରା ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ମାରାଗୁଡ଼ାରେ ହୋଇଥିବା ସଦ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ଖ୍ରୀ. ୪ର୍ଥ ବା ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶୈବବିହାର ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି । ତ୍ରିଶୂଳ ପାହାଡ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଖନନରୁ ଏକ ବିରାଟ ପ୍ରଚୀନ ଶୈବ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳର ପରିଚୟ ମିଳିଛି । ଏଥିରେ ମନ୍ଦିର ସହିତ ଆଖପାଖରେ ବାସଗୃହ, ଆମୋଦପ୍ରମୋଦ ସ୍ଥଳ, ଉଦ୍ୟାନ ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥିଲା । ଶୈବାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରୁ ଏଠାକୁ ଆସି କିଛି ସମୟ ଅତିବାହିତ କରି ଧର୍ମଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ଜ୍ଞାନ ବିତରଣ କରୁଥିଲେ । ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରଚଳନ ପରେ ଶୈବ ପରମ୍ପରରେ ଏକ ନୂତନତ୍ୱ ଦେଖାଦେଲା । ପଞ୍ଚମ ଶତାବ୍ଦୀର ଏକ ମୋହରରେ ରହିଥିବା ଲେଖରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ ଧୀମତିଶ୍ୱର ଏଠାକାର ଶୈବାଚାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବା ଏହି ବିହାରର ମୁଖିଆ ପଦରେ ଥିଲେ । ଖନନରୁ ଆହୁରି ଦୁଇଟି ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରର ପରିଚୟ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାର ଶୈବବିହାରଗୁଡିକୁ ବାକାତକ ବା ଶରଭପୁରୀୟଙ୍କ ପରି ବୈଷ୍ଣବ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଓ ବିଦେଶୀମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରି ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ ।
ଜୈନ ପରମ୍ପରା
ମାରାଗୁଡ଼ା ଉପତ୍ୟକାରେ ଦଶ ଇଞ୍ଚର ଏକ ମହାବୀର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ଓ ଖରିଆର୍ ରୋଡ୍‍ର ଏକ ଜୈନ ମନ୍ଦିରରେ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖାଯାଇଛି । ଦଶ ଇଞ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଜ୍ଞାନରୂପୀ ସିଂହ ଓ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ସଙ୍କେତ ରହିଛି ।
ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା
ହୁଏନ୍‍ସାଂଙ୍କ ବିବରଣୀ ଅନୁଯାୟୀ କୋଶଳର ବୈଦ୍ଧ ବିହାରମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ମହାଯାନ ବୌଦ୍ଧଭିକ୍ଷୁ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ହୁଏନ୍‍ସାଂଙ୍କ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ କୋଶଳର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଲି (୭୫ କି.ମି.) ଦୂରରେ ରହିଥିବା ପୋ-ଲୋ-ମୋ-ଲୋ-କି-ଲି ବା ପରିମଳଗିରି (ଆଧୁନିକ ଗନ୍ଧଗିରି ବା ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପାହାଡ)ରେ ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ବୌଦ୍ଧବିହାର ରହିଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ନାଗାର୍ଜୁନ କୋଶଳରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ ଓ ଏଠାରେ ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସାତବାହନ ରାଜା ସାତକର୍ଣ୍ଣୀ ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବିହାର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ପାଞ୍ଚ ମହଲାବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ଅନେକ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ଥିଲା । ହୁଏନ୍‍ସାଂଙ୍କ ଭ୍ରମଣ ବେଳକୁ ଏହି ବିହାର ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ କେବଳ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ହିଁ ରହିଯାଇଥିଲା । ଏଥିରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରିବ ଯେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତକରୁ ସପ୍ତମ ଶତକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଶଳରେ ମହାଯାନ ବୌଦ୍ଧ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଜୀବିତ ରହିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଫୁଲପୁର, ଆଲ୍ଲାହାବାଦ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲ୍ଲହବଦ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୬.୦୮୪୬ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୨.୮୬୯୬ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୨୭୨ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୧୦୬୬ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୫୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୪୧% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୦.୨୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୪.୬୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୭.୫୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୨.୬୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୭.୨୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check for some major data errors ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ସ୍ଫିତ ଗ୍ରାସନଳୀ ଶିରା
ଏହାର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି ସିରୋସିସ୍, ଯାହା ବାରମ୍ବାର ମଦ୍ୟପାନ କିମ୍ବା ଭାଇରାଲ୍ ହେପାଟାଇଟିସ୍ କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ପୋର୍ଟାଲ ଶିରା ଥ୍ରୋମ୍ବୋସିସ, ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ହୃଦ୍‌ପାତ, ସିଷ୍ଟୋସୋମିଆସିସ, ଆଲଫା -1 ଆଣ୍ଟିଟ୍ରିପସିନ୍ ଅଭାବ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ବିଲିଆରି ସିରୋସିସ ଥାଇପାରେ | ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ପୋର୍ଟାଲ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ହୋଇଥାଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସାଧାରଣଃ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପିଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ |
ରକ୍ତସ୍ରାବ ଚିକିତ୍ସାରେ ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଲାଇଗେସନ କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ଫ୍ରେସ ଫ୍ରୋଜନ ପ୍ଲାଜମା, ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଏବଂ ଓକ୍ଟ୍ରିଓଟାଇଡ ଦିଆଯାଇପାରେ । କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନ ହେଲେ ଏସୋଫେଜିଆଲ ବେଲୁନ ଟାମ୍ପୋନେଡ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିଚାଳନାରେ ବିଟା ବ୍ଲକର କିମ୍ବା ଟ୍ରାନ୍ସଜୁଗୁଲାର ଇଣ୍ଟ୍ରାହେପାଟିକ ପୋର୍ଟୋସିଷ୍ଟମିକ ସଣ୍ଟ ଦିଆଯାଇପାରେ । ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୫ରୁ ୧୫% ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ । ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫% ଲୋକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୬ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି |
ସିରୋସିସ୍ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଥାଏ | ନାରୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି | ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ ପରେ ଏହା ଉପର ପାକଅନ୍ତନଳୀ ରକ୍ତସ୍ରାବ ର ଦ୍ୱିତୀୟ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କାରଣ । ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ୧୮୫୯ ମସିହାରେ ସାପେ  ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅଗଣି ନାୟକ
ଅଗଣି ନାୟକ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ବାଳବୋଧ କୋଇଲିର ରଚୟିତା ଅଟନ୍ତି । ଏହି ରଚନାରେ କୃଷ୍ଣ ବିରହରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ବାତ୍ସଲ୍ୟ କୋଇଲିକୁ ସମ୍ବୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଆଷାଢ଼ଶୁକ୍ଳ ବାଣୀରେ ରଚିତ ।
ଏହି ବାଳବୋଧ କୋଇଲି ଭିକଟୋରିଆ ପ୍ରେସରୁ ୧୮୯୮ରେ ପ୍ରକାଶିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:କବି
ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର
ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।  ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନ କରିଛନ୍ତି ସୁନୀଲ କୁମାର ଦାସ । ଭରଦ୍ୱାଜ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଏବଂ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାପସ ସରଘରିଆ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।  ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବାବୁଶାନ୍, ସୁପ୍ରିୟା ନାୟକ ଏବଂ ଆନିଷା ଶର୍ମା । ମିହିର ଦାସ, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ନିର୍ମଳ ନାୟକ କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ବାବୁଶାନ୍, ତାରିକ୍ ଅଜିଜ୍, ସତ୍ୟଜିତ, ଇରା ମହାନ୍ତି ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟବସାୟ
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେତେଟା ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ କରିପାରିନଥିଲା । ଏହାର ମୁକ୍ତିଲାଭର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସପ୍ତାହରେ ହାପି ଲକି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିକୁ ଦର୍ଶକ ସେତେ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କିଆପଦା
ଯାଜପୁର ରୋଡ୍ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର
ଭାରେନିକ୍ଲାଇନ
ଭାରେନିକ୍ଲାଇନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ଚାମ୍ପିକ୍ସ, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଲୋକମାନଙ୍କର ଧୂମ‌ପାନ ବନ୍ଦ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ | ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ଓ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ସମର୍ଥନ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ  |  ଏହା ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ୧୧  ଜଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଅତି କମରେ ଛଅ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟକି ଯାଏ | ଭାରେନିକଲାଇନ୍ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ |
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅସାଧାରଣ ସ୍ୱପ୍ନ, ବାନ୍ତି, ଏବଂ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ହୋଇପାରେ | ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦାସୀନତା, ଚିନ୍ତା, ଅନ୍ୟମାନେ ନଥିବା ଜିନିଷ ଦେଖିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ବାତ ହୋଇପାରେ | ମାନବ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାରରୁ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ କ୍ଷତି ହୁଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ବ୍ୟବହାର ଭଲ ଭାବରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ନାହିଁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣରେ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ | ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଏକ ପ୍ରକାର ନିକୋଟିନିକ୍ ଆସେଟିଲକୋଲିନ୍ ରିସେପ୍ଟର ସହିତ ବାନ୍ଧିବାଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ନିକୋଟିନ୍ ସଂଲଗ୍ନ କରିବାର କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହିପରି ଧୂମପାନ କରିବାର ଇଚ୍ଛା କମିଯାଏ |
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ୨୦୦୬ ମସିହାର ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ମାସ ପାଇଁ (୭.୬୦ ଡଲାର ପ୍ରତି ବଟିକା) ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୪୪୦ ଡଲାର ଥିଲା  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣ ପ୍ରାୟ 55 ପାଉଣ୍ଡ | ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଫୁସ୍ରୋ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ବୋକରୋ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୩୪୬୩ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୭୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୨୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୨.୯୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧.୮୯% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୮.୮୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୪.୧୧% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୪.୯୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ବାମ୍ଫୀ
ବାମ୍ଫୀ (ଇଂରାଜୀରେ Stepwells) ହେଉଛି ସୋପାନବିଶିଷ୍ଟ ବଡ଼ କୂପ । ବାମ୍ଫୀରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ଜଳସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଳକୁ ତଳକୁ ପାହାଚ ରହିଥାଏ ଯାହାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଜଳ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ହେବ । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପରେ ପ୍ରଥମେ ବାମ୍ଫୀ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । କେତେକ ବାମ୍ଫୀ ଅତି ବିରାଟ ଓ ତାହା ଅଟ୍ଟାଳିକା ପରି ବହୁତଳବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ଏପରି ବାମ୍ଫୀରେ ବଳଦଦ୍ୱାରା ଏକ ଚକ ବା ପୁଲି ବୁଲାଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଜଳ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ (ମୁଖ୍ୟତଃ ପଶ୍ଚିମ-ଭାରତ) ଓ ପାକିସ୍ତାନର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବିଶାଳକାୟ ବାମ୍ଫୀମାନ ରହିଛି । ଅଧିକାଂଶ ବାମ୍ଫୀ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, କିଛି ମନ୍ଦିରର ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । କିଛି ବାମ୍ଫୀ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ଶୁଷ୍କ ଋତୁ ବା ବୃଷ୍ଟିହୀନତା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟ ଜଳାଭାବର ନିରାକରଣ ପାଇଁ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳସେଚନର ଉତ୍ସ ରୂପେ ଏହି ବାମ୍ଫୀମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । କୂଅ ଓ ବାମ୍ଫୀ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତଫାତ ହେଲା – ବାମ୍ଫୀରେ ପାହାଚ ଓହ୍ଲାଇ ଜଳସ୍ତର ନିକଟକୁ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚି ହେବ, ତଥା ଜଳାଶୟ ଓ ପାହାଚଶ୍ରେଣୀରେ ବିଶୋଧନ ଓ ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ ।
ବର୍ଷସାରା ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବାମ୍ଫୀ ନିର୍ମାତାମାନେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତ ଖନନ କରୁଥିଲେ । ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ଗଭୀର ଓ ଓସାରିଆ ଗର୍ତ୍ତର କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦିଆଯାଉଥିଲା । ଗର୍ତ୍ତରେ ପୁରା ତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବା ପାଇଁ ପାହାଚଶ୍ରେଣୀ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା । ଏଯାବତ୍ ରହିଥିବା ସମସ୍ତ ବାମ୍ଫୀ ଆମୋଦ ପ୍ରମୋଦ ଅଥବା ପାନୀୟ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବ୍ୟବହାରୋପଯୋଗୀ ଜଳ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ଦିନବେଳା ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଖରା ସତ୍ତ୍ୱେ ବହୁ ଗଭୀରତାରେ ରହିଥିବା ବାମ୍ଫୀର ଜଳ ଶୀତଳାବସ୍ଥାରେ ରହୁଥିଲା । ବାମ୍ଫୀ ଉପରେ କିଛି ଆଚ୍ଛାଦନର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ମଧ୍ୟ ଜଳକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖାଯାଇପାରୁଥିଲା । ସାମାଜିକ ମିଳନ ଓ ଧାର୍ମିକ ପୂଜା ପର୍ବାଣିରେ ବାମ୍ଫୀ ନିକଟରେ ଜନ ସମାଗମ ହେଉଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳାମାନେ ଘର ପାଇଁ ଜଳ ଆଣୁଥିବାରୁ ବାମ୍ଫୀ ପରିସର ମହିଳାମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ସହିତ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା । ବାମ୍ଫୀର ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ତର୍ପଣ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ସହର ଓ ନଗରର ଘରମାନଙ୍କୁ ଅନୁକରଣ କରି କିଛି ବାମ୍ଫୀରେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଏହି ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଯୋଗୁଁ କିଛି ବାମ୍ଫୀ ଦୀର୍ଘ କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିଷ୍ଠି ରହିପାରିଛନ୍ତି ।
ଏକ ବାମ୍ଫୀରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ହେଲା – (୧) ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ (୨) ବାମ୍ଫୀର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱ (ପଥର ନିର୍ମିତ କାନ୍ଥ, ପାହାଚ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ସୁଡ଼ଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ଜଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବାର ରାସ୍ତା ଇତ୍ୟାଦି) । ବାମ୍ଫୀ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱ କାନ୍ଥରେ ସୁନ୍ଦର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲା ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଏଠାକାର ଶୀତଳ ପରିବେଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଥିଲା ।
ବାମ୍ଫୀର ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ
ପାହାଚ ରହିଥିବା କୂଅକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ବାମ୍ଫୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଅନୁଯାୟୀ ବାମ୍ଫୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବଡ଼ କୂଅ ବା ବଡ଼ ଆୟତନ ବିଶିଷ୍ଟ ପଥର ଓ ଇଟାର କାନ୍ଥବିଶିଷ୍ଟ କୂଅ । ଭାଷାକୋଷରେ ରହିଥିବା ବାମ୍ଫୀର ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି “ବବଲି” ଓ “ବାଉଲୋ” । ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ରହିଥିବା ବାମ୍ଫୀର ସ୍ଥାନୀୟ ନାମଗୁଡିକ ହେଲା :
ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଶିଳ୍ପଶାସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କରେ ଏ ପ୍ରକାରର କୂପକୁ ୱାପୀ ବା ୱାପିକ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଜଳାଭାବ ସମୟରେ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାମ୍ଫୀଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ସମ୍ଭବପର । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଢୋଲାୱିରା ଓ ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ଏପରି ସୋପାନବିଶିଷ୍ଟ କୃତ୍ରିମ କୂପର ଅବଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ମୋହେଞ୍ଜୋଦାରୋରେ ରହିଥିବା ତତ୍କାଳୀନ ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତିର ଇଟାନିର୍ମିତ କୂଅ ଓ ସେହି ପ୍ରକାରର କୂଅରୁ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ବାମ୍ଫୀମାନ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥାଇପାରେ । ଭାରତର ସର୍ବପୁରାତନ ପଥର କଟା ବାମ୍ଫୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୨୦୦-୪୦୦ ସମୟର ।
ଜୁନାଗଡ଼ର ଉପରକୋଟ ବୌଦ୍ଧ ଗୁମ୍ଫାରେ ଏକ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ସୋପାନବିଶିଷ୍ଟ ପୋଖରୀ ରହିଛି । ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର । ପାଖରେ “ନୱଘନ କୂଓ” ନାମକ ଏକ କୂପ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ କୁଣ୍ଡଳାକାର ସୋପାନ ରହିଛି । ଏଥିରୁ ଅଧିକାଂଶ ବାମ୍ଫୀ ଖ୍ରୀ. ୨୦୦-୪୦୦ ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମ କ୍ଷତ୍ରପମାନଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଓ ଖ୍ରୀ. ୬୦୦-୭୦୦ ମଧ୍ୟରେ ମୈତ୍ରକ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । କିଛି ବାମ୍ଫୀ ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଅଡ଼ିକଡ଼ି ନି ଭାୱ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧ କିମ୍ବା ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
ରାଜକୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ଢଂକରେ ଥିବା ବାମ୍ଫୀ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୫୫୦-୬୨୫ ବେଳର । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୮୫୦-୯୫୦ ବେଳକୁ ଭୀନମାଲରେ ସୋପାନଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍କରିଣୀ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଖ୍ରୀ. ୬୦୦ ବେଳକୁ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଗୁଜରାଟରେ ଅନେକ ବାମ୍ଫୀ ନିର୍ମିତ ହେଲା ଓ ପରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ଭାରତର ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଗଲା । ପ୍ରଥମେ ହିନ୍ଦୁ ଶିଳ୍ପ ବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବାମ୍ଫୀ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା; ୧୧ଶରୁ ୧୬ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳରେ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ।
୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗୁଜରାଟରେ ନିର୍ମିତ ମାତା ଭବାନୀଙ୍କ ବାମ୍ଫୀ ଏକ ପୁରାତନ ବାମ୍ଫୀ । ବାମ୍ଫୀର ଜଳ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଲମ୍ବା ସୋପାନଶ୍ରେଣୀ ରହିଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ ଅକ୍ଷରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚତାରେ ବାରଣ୍ଡା ରହିଛି । ଏହି ବାମ୍ଫୀର ସ୍ତମ୍ଭ, କାନ୍ଥ ଇତ୍ୟାଦିରେ ସୁନ୍ଦର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ପୂର୍ବ କାଳରେ ବାମ୍ଫୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଚିତ୍ରକଳାର ପରିଚୟ ବହନ କରେ ।
ମୋଗଲ ଶାସକମାନେ ବାମ୍ଫୀ ନିର୍ମାଣ ଓ ସେଠାକାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରଥାକୁ ବିରୋଧ କରୁନଥିଲେ, ବରଂ ଅଧିକ ବାମ୍ଫୀ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ରାଜୁତି କାଳରେ ଅଧିକାରୀମାନେ ବାମ୍ଫୀ ଜଳର ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଅନୁପଯୋଗୀ ହୋଇଯାଇଥିବା ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ନଳ ଓ ପମ୍ପ ଲଗାଇ ବାମ୍ଫୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଗୁରୁତ୍ୱ
ଜଳାଭାବ, ମରୁଡ଼ି ଓ ଶଷ୍କ ଋତୁରେ ବାମ୍ଫୀ ଏକ ଜଳ ଉତ୍ସ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ତା’ ଛଡ଼ା ବାମ୍ଫୀ ନିକଟରେ ଲୋକେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଥିବାରୁ ବାମ୍ଫୀର ସାମାଜିକ, ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା । ଅନେକ ଭୂମିକମ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହି ବାମ୍ଫୀଗୁଡ଼ିକ ଭୁସୁଡ଼ି ନପଡ଼ିବା ଏମାନଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂରଚନାର ସାକ୍ଷୀ ।
କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ
ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ପରି ଅନେକ ବାମ୍ଫୀର କାନ୍ଥରେ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରସ୍ତର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ପରି ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗର ମାପ ଓ ଅନୁପାତକୁ ନେଇ ବାମ୍ଫୀର ପଥର ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଇଛି ।
ଭାରତର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ବାମ୍ଫୀ
ଭାରତର କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଗୁଜରାଟ, ରାଜସ୍ଥାନ, ଦିଲ୍ଲୀ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଭୃତି ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ବାମ୍ଫୀର ଅବଶେଷ ଅଦ୍ୟାବଧି ରହିଛି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିବା “ଷ୍ଟେପ୍ ୱେଲ୍ ଆଟଲାସ୍” ନାମକ ପ୍ରକଳ୍ପ ବାମ୍ଫୀମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ ଓ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା । ୨୭୦୦ରୁ ଅଧିକ ବାମ୍ଫୀ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିଥିଲା । ରାଜସ୍ଥାନର ବୁଣ୍ଡି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଖପାଖ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୬୦ଟି ଛୋଟବଡ଼ ବାମ୍ଫୀ ରହିଛି ।
ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥିତ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ବାମ୍ଫୀ ହେଲେ:
ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବାମ୍ଫୀ
ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଛୋଟବଡ଼ ବାମ୍ଫୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପ୍ରାଚୀନ ଉଦୟଗିରି ବୌଦ୍ଧ ଗୁମ୍ଫାରେ ଏକ ବାମ୍ଫୀର ଅବଶେଷ ଦେଖି ହେବ । ଓଡ଼ିଶାର ନାନା ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିରରେ ବାମ୍ଫୀମାନ ରହିଛି । ପୂରୀ ସହରର ବାଙ୍କୀ ମୁହାଣଠାରେ ରହିଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବ ମଠର ଶୂନ୍ୟ ଭଜନ ପୀଠଟି ଏକ ବାମ୍ଫୀକୁ ପୋତି ନିର୍ମିତ ଯାହାକୁ ଶୂନ୍ୟ ବାମ୍ଫୀ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ପାକିସ୍ତାନର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ବାମ୍ଫୀ
ମୋଗଲ ଶାସନକାଳରେ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ବାମ୍ଫୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସେଥିରୁ କିଛି ବାମ୍ଫୀର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କିଛି ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି ।
ସୋପାନବିଶିଷ୍ଟ ପୁଷ୍କରିଣୀ
ସୋପାନବିଶିଷ୍ଟ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ବାମ୍ଫୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏକା ପ୍ରକାରର କିନ୍ତୁ ଗଠନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ ରହିଛି । ଯଥା: ସୋପାନଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍କରିଣୀ ସର୍ବଦା ଏକ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଖୋଳାଯାଇଥିବା ବେଳେ ବାମ୍ଫୀଗୁଡ଼ିକ ଜନ ଗହଳିରୁ ଦୂରରେ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା । ତେବେ ସ୍ଥାନ ଚୟନରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ରହିପାରେ । ବାମ୍ଫୀଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ଧାରୁଆ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ଏତେ ସହଜରେ ଦେଖି ହେବ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସୋପାନଯୁକ୍ତ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଦୂରରୁ ଦେଖିହେବ । ବାମ୍ଫୀମାନଙ୍କରେ ରୈଖିକ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପୁଷ୍କରିଣୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ବଡ଼ ଓ ଆୟତାକାର ।
ପ୍ରଭାବ
ବାମ୍ଫୀମାନଙ୍କ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳା ଭାରତୀୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିବ ତାହା ଅନେକାଂଶରେ ଅଜଣା ଓ ଗବେଷଣୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ । ଜଳ ଗଚ୍ଛିତ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ଅନେକ କଳାକୃତି ଓ ନିର୍ମାଣକୁ ସେମାନେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛନ୍ତି । ଆଗ୍ରାର ରାମବାଗ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୋଗଲ ଉଦ୍ୟାନ । ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ବାବର ଏହି ଉଦ୍ୟାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସୁନ୍ଦର ବୃକ୍ଷଲତା, ଜଳ ଓ ପ୍ରତିଫଳନ ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ଏଥିରୁ ଅନୁମେୟ ଯେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ କିଛି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବାମ୍ଫୀରୁ ଏହା ଅନୁକରଣ କରିଥିବେ । ଆଗ୍ରା ଦୁର୍ଗରେ ସେ ଏକ ବାମ୍ଫୀ ମଧ୍ୟ ଖୋଳାଇଥିଲେ । ଅନେକ ମୋଗଲ ଉଦ୍ୟାନ ଏପରି ଛୋଟ ଗାଡ଼ିଆ ଓ ତାହାର ପ୍ରତିଫଳନରୁ ସୃଷ୍ଟ ମାୟା ପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଏପରି ଜଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳାକୃତିମାନ ହେଲେ :
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତି
ଆଡାଲିମୁମାବ
ଆଡାଲିମୁମାବ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Adalimumab, ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ହୁମିରା/ Humira) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ, ସୋରିଆଟିକ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ, ଏଙ୍କିଲୋଜିଙ୍ଗ ସ୍ପୋଣ୍ଡିଲାଇଟିସ, କ୍ରନ୍ ରୋଗ, ଅଲସରେଟିଭ କୋଲାଇଟିସ, ସୋରିଆସିସ, ହାଇଡ୍ରାଡେନାଇଟିସ ସପ୍ୟୁରେଟିଭା (hidradenitis suppurativa), (ୟୁଭିଆଇଟିସ) (uveitis), ଓ ଜୁଭେଣ୍ଟାଇଲ ଇଡିଓପାଥିକ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ (juvenile idiopathic arthritis) ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାର ଉପଶମ ନହେଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଚର୍ମତଳ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ (injection under the skin) ।
ଆଡାଲିମୁମାବର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ (upper respiratory tract infections), ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ରାସ ଓ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ । ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ସାଂଘାତିକ ସଂକ୍ରମଣ, କର୍କଟ ରୋଗ, ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ, ହେପାଟାଇଟିସ ବି, ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ, ହୃଦ୍‌ପାତ, ଯକୃତ ଫେଲ ଓ ଆପ୍ଲାସ୍ଟିକ ଆନିମିଆ aplastic anemia ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ନିରାପଦ ଥାଏ । ଆଡାଲିମୁମାବ ଏକ ରୋଗ-ପରିବର୍ତ୍ତନ‌କାରୀ ରିଉମାଟିକ ଔଷଧ (disease-modifying antirheumatic drug) ଓ ମୋନୋକ୍ଲୋନାଲ ଆଣ୍ଟିବଡି (monoclonal antibody/ TNFα) ଯାହା ଅର୍ବୁଦ ନେକ୍ରୋସିସ ଫ୍ୟାକ୍ଟର-ଆଲଫାକୁ  (tumor necrosis factor-alpha) ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
ଆଡାଲିମୁମାବ ସନ ୨୦୦୨ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୨୦୧୯ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ (United Kingdom) ଏନଏଚଏସକୁ (NHS) ଏହାର ଏକ ମାସର ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୭୦୪.୨୮ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୫,୦୪୧.୧୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଭାରତର ମାର୍କେଟକୁ ଏହାର ଏକ ଜୈବସମତୁଲ (biosimilar) ଔଷଧ ସନ ୨୦୧୪ରେ ଆସିଥିଲା ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ମାସକୁ ୪୦୦ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ପେଟେଣ୍ଟ ଅବଧି ସନ ୨୦୧୬ରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇସାରିଛି ଓ ଆଉ ଥରେ ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହେବା ନିମନ୍ତେ ବେଶ୍ କିଛି ବର୍ଷ ଲାଗିଯିବ । ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୪ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିସନ ତାଲିକାର ୧୫୦ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସିଗମଣ୍ଡ ଫ୍ରଏଡ଼
ସିଗମଣ୍ଡ ଫ୍ରଏଡ଼ (ମୋରାଭିଆ, ୬ ମଇ ୧୮୫୬ - ଲଣ୍ଡନ, ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୯) ଜଣେ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆର ସ୍ନାୟୁବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ। ସେ ମାନସିକ ରୋଗ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ।
ମନୋବିଜ୍ଞାନରେ ଫ୍ରଏଡ୍ ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଭା କାରଣ ସେ ଅବଚେତନ ମନକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ମନର ଅବଚେତନ ଅଂଶକୁ ମଣିଷଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କିମ୍ବା ଅନୁଭବ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ ।
୧୮୬୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସିଗମଣ୍ଡଙ୍କ ସହିତ ଭିଏନାକୁ ଚାଲିଗଲେ | ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭଲ ପାଠ ପଢ଼ି ଡାକ୍ତର ହୋଇଥିଲେ । ଫ୍ରଏଡ୍ ୧୮୮୬ ମସିହାରେ ମାର୍ଥା ବର୍ନାଏସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଛଅଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ।
ଅବଦାନ
ଫ୍ରଏଡ୍ ମାନବ ମନର ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (ଏହାର ସଂଗଠନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ) ବିକଶିତ କରିଥିଲେ | ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ମୌଳିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଥିଲା ଯେ ମଣିଷର ଆଚରଣ ମନର ସଂଗଠନ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଓ ଏହା ଦ୍ୱର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବଦାନ
ଫ୍ରଏଡ୍ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭିଏନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମେଡିସିନ୍ ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୮୮୧ରେ ତାଙ୍କର ଏମ୍ ଡି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଆର୍ଥିକ କାରଣରୁ ସ୍ନାୟୁବିଜ୍ଞାନରେ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।
ଫ୍ରଏଡ୍ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନ ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କୌଶଳ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭିତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ । ଫ୍ରଏଡିୟ ଉପଚାରର(ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ) ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା, ଅବଚେତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଭାବନାକୁ ଚେତନାକୁ ଆଣିବା, ରୋଗୀକୁ ବିକୃତ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ।
ଫ୍ରଏଡ୍ ଏହି ସମୟରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୌନ ଶୋଷଣ ପରବର୍ତି ସମୟରେ ମାନସିକ ରୋଗର କାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ରୋଗନିର୍ଣ୍ଣୟନ ପଦ୍ଧତିକୁ ରୋଗୀମାନେ ସାଧାରଣତଃ ବିଶ୍ୱାସ କରିନଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୯ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଫ୍ରଏଡଙ୍କ ମାଢିର କର୍କଟ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଶଲ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ବବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା | ଡକ୍ଟର ଜୋସେଫାଇନ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋସ ତାଙ୍କୁ ମର୍ଫିନ ଇଞ୍ଜେକସନ୍ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୯ର ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ଫ୍ରଏଡଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ମୃତ୍ୟୁ
ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ
ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ hyperparathyroidism) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତରେ ପାରାଥାଇରଏଡ ହରମୋନ, ଅନ୍ୟ ନାମ ପିଟିଏଚ (parathyroid hormone) ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଯାଏ । ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି (parathyroid glands) ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ହରମୋନ ତିଆରି କଲେ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥି ଅଧିକ ହରମୋନ ତିଆରି କରିବା ଫଳରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ଓ ଏହାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ସେକଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ କୁହାଯାଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମୟରେ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରାଥମିକ ରୋଗରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ।  ଅଧିକାଂଶ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କର ବୃକ୍‌କ ପଥର ରୋଗ ଥାଏ; ଦୁର୍ବଳତା, ଅବସାଦ, ଅସ୍ଥି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦ୍ୱନ୍ଦ ଓ ଅଧିକ ପରିସ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବେମାରୀରେ ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ରୋଗ ହେବା ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ।
ପ୍ରାୟ ୮୦% ଲୋକଙ୍କର ପାରାଥାଇରଏଡ ଆଡେନୋମା (parathyroid adenoma) ନାମକ ଏକ ସୁଦମ୍ୟ/ବିନାଇନ (benign tumor) ଅର୍ବୁଦ ଯୋଗୁ ପ୍ରାଥମିକ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟ ୨୦% ଲୋକଙ୍କର ଏକାଧିକ ବିନାଇନ ଅର୍ବୁଦ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ପାରାଥାଇରଏଡ କର୍କଟ (parathyroid cancer) ରୋଗ ଯୋଗୁ କ୍ୱଚିତ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଜୀବସାର ଘ/ ଭିଟାମିନ ଡି ଅଭାବ (vitamin D deficiency), କ୍ରନିକ ବୃକ୍‌କ ରୋଗ (chronic kidney disease) ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ କ୍ୟାଲସିଅମ (low blood calcium) ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ରୋଗମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସେକେଣ୍ଡାରୀ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ରୋଗ ହୁଏ । ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅଧିକ ରକ୍ତ କ୍ୟାଲସିଅମ (high blood calcium) ଓ ଅଧିକ ପିଟିଏଚ ମିଳିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରାଥମିକ ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developed world) ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣେ ଏହି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ । ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ୩ ଗୁଣ ମହିଳାଙ୍କର ରୋଗ ହୁଏ ଓ ୫୦ରୁ ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୭୦୦ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ପାରାଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥି ଯୋଗୁ ଏ ରୋଗ ହେଉଥିବା କଥା ୧୮୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଜଣାଯାଇଥିଲା । ଏକ ଚିକିତ୍ସା ଭାବରେ ସନ ୧୯୨୫ରେ ପ୍ରଥମେ ଅପରେଶନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚାର୍ଲସ କୋରିଆ
ଚାର୍ଲସ କୋରିଆ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ବାସ୍ତୁକାର ଓ ନଗର ଯୋଜନାବୀତ ଥିଲେ । ସେ ୫୦ବର୍ଷରୁ ଅଧିକା କାଳ ଧରି ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଘର, ଅଫିସ୍ ଘର,ଶିଖ୍ୟା କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ,ନଗର ଯୋଜନା ଆମ ଦେଶର ସବୁ କୋଣରେ ଆଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ
ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ (୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୩୬ - ୧୪ ଜୁନ ୨୦୧୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ରାବଣେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ (ଆଇ) କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଚାରିଥର ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪, ୧୯୮୦, ୧୯୮୫ ଓ ୧୯୯୫ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଉଦଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୬ଷ୍ଠ, ୮ମ, ୯ମ, ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର
ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ ୧୯୩୬ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୨୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବିପ୍ର ମଢ଼େଇ । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସାବିତ୍ରୀମଣି ମଢ଼େଇ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରାବଣେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଓ କଂଗ୍ରେସ (ଇ)ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଚାରିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ ୨୦୧୪ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ
ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ (ଜନ୍ମ: ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୦, ୨୦୦୪, ୨୦୦୯, ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିନିକା ଓ ସୋନପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୩ଶ, ୧୪ଶ, ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ ୧୯୬୧ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୩୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାଧାଶ୍ୟାମ ପୂଜାରୀ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବୀଣାପାଣି ପୂଜାରୀ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅଷ୍ଟଭୁଜ
ଜ୍ୟାମିତି ଅନୁସାରେ ଅଷ୍ଟଭୁଜ ହେଉଛି, ଆଠ 'ବାହୁ' ଓ ଆଠ 'କୋଣ' ଥିବା ବନ୍ଦ ଜ୍ୟାମିତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଯାହାକି ଏକ ବହୁଭୂଜ । ଏହାର ଆଠ ବାହୁ ତଥା ଆଠ କୋଣ ପରସ୍ପର ସମାନ ହେଲେ ଏହାକୁ ସମ-ଅଷ୍ଟଭୁଜକହନ୍ତି । ଯେ କୌଣସି ଅଷ୍ଟଭୁଜର ଆଠ କୋଣର ସମଷ୍ଟି:
କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
a ପରିମାପ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେବ:
'R' ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତଟି ଯଦି ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜରେ ପରିଲିଖିତ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଏହି ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେବ:
'R' ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ବୃତ୍ତଟି ଯଦି ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜରେ ଅନ୍ତର୍ଲିଖିତ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଏହି ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେବ:
ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜର ପରିଲିଖିତ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଲିଖିତ ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ
'a' ପରିମାପର ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସମ ଅଷ୍ଟଭୁଜରେ ପରିର୍ଲିଖିତ ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ହେବ:
ଏବଂ ସେହିପରି ସ୍ଥଳେ ଅନ୍ତର୍ଲିଖିତ ବୃତ୍ତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ହେବ-
ଆଖି ଦୋଳନ
ଆଖି ଦୋଳନ ବା ନିଷ୍ଟାଗମସ୍ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Nystagmus) ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ଡୋଳାର ଏକ ଅନିଚ୍ଛାକୃତ, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଲୟବଦ୍ଧ ଗତି ହୁଏ | ଗତିଗୁଡ଼ିକ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ପାର୍ଶ୍ୱ, ଉପର ତଳ କିମ୍ବା ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ହୋଇପାରେ | ଏହା କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା କିଛି ଗତିବିଧିକୁ ଅନୁସରଣ କଲେ ହୋଇପାରେ | ଏହା ସ‌ହିତ ମୁଣ୍ଡବୁଲା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ | ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଦୃଷ୍ଟିହାନି, ଗଭୀରତା ଧାରଣା ବା ଖରାପ ସମନ୍ୱୟ ହୋଇପାରେ |
ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା କର୍ଟେକ୍ସ, ସାମନା ଭିଜୁଆଲ ଟ୍ରାକ୍ଟ, ବ୍ରେନସ୍ଟେମ, ସେରେବେଲମ ବା ପେରିଫେରାଲ ଭେସ୍ଟିବୁଲାର ଆପାରାଟସ ଇତ୍ୟାଦିରେ କୌଣସି ରୋଗ ହେଲେ ଆଖି ଦୋଳନ ହୁଏ | ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିନାଇନ ପାରୋକସିସମାଲ ପୋଜିସନାଲ ଭର୍ଟାଇଗୋ, ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍, ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଅର୍ବୁଦ, ମେଟାବୋଲିକ୍ ରୋଗ, ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ହାଇପରଭେଣ୍ଟିଲେସନ, ଶୈଶବ ନିସ୍ଟାଗମସ, ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ |  ଏହା କେତେକ ଉତ୍ତେଜକର ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ | ଚକ୍ଷୁ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।
ମୂଳ କାରଣ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସ‌ହିତ ନିଷ୍ଟାଗମସର ଗତି ମନ୍ଥର କରିବାକୁ କିମ୍ବା ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ସମସ୍ୟାକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ | ଔଷଧ, ଚଷମା କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ମେମାଣ୍ଟାଇନ, ଗାବାପେଣ୍ଟିନ୍ କିମ୍ବା କ୍ଲୋନାଜେପାମ ଇତ୍ୟାଦି  ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୋଗ ହେତୁ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ବୟସ୍କଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୨୪ ଜଣଙ୍କର ନିଷ୍ଟାଗମସ୍ ଥାଏ ଓ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ପିଲାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୭ ଜଣଙ୍କର ଶୈଶବ ନିଷ୍ଟାଗମସ୍ ଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଧମନୀ ରୋଗ
ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଧମନୀ ରୋଗ ବା 'ପିଏଡି' (ଇଂରାଜୀରେ peripheral artery disease (PAD), ଏବଂ peripheral vascular disease  (PVD) peripheral artery occlusive disease, and peripheral obliterative arteriopathy), ରୋଗ ହେଲେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଧମନୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ଧମନୀ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇପାରେ । ସାଧାରଣତଃ ମଣିଷ ଗୋଡ଼ରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ଥିଲେ ଚାଲିଲେ ଗୋଡ଼ରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ନ ଚାଲି ବିଶ୍ରାମ ନେଲେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ; ଏହାକୁ କ୍ଲଡିକେସନ କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ: ଚର୍ମ ଘାଆ, ନୀଳ ଚର୍ମ, ଥଣ୍ଡା ଚର୍ମ ଓ ଗୋଡ଼ର ନ‌ଖ ତ‌ଥା ବାଳର ବୃଦ୍ଧି କମିଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ସଂପୃକ୍ତ ତନ୍ତୁ ବା ଅଙ୍ଗର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ଓ ଏପରି ହେଲେ ତାହା କାଟି ବାହାର କରିଦେବାକୁ ହୁଏ, କରୋନାରି ଧମନୀ ରୋଗ ବା ସ୍ଟ୍ରୋକ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ।
ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗର ଉପକାରୀତା ସିଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ । ପିଏଡି ରୋଗରେ ଧୂମ୍ରପାନ ବନ୍ଦ କଲେ ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦାୟିତ୍ୱରେ ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ଫଳାଫଳ ଭଲ ହୁଏ । ଔଷଧ (ସ୍ଟାଟିନ), ଏସିଇ ଇନହିବିଟର ଓ ସଲୋସ୍ଟାଜୋଲ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ ହୁଏ । ଆସ୍ପିରିନ ସାମାନ୍ୟ ଧରଣର ପିଏଡି ରୋଗରେ କିଛି ଉପକାର କଲା ଭଳି ଲାଗେନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଆଗେଇଥିବା ରୋଗରେ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।  ୱାରଫାରିନ ଭଳି ଆଣ୍ଟିକୋଅଗୁଲାଣ୍ଟ ଏତେ ଉପକାରୀ ନୁହେଁ । ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବାଇପାସ ଗ୍ରାଫଟିଙ୍ଗ, ଆଞ୍ଜିଓପ୍ଲାସ୍ଟି ଓ ଆଥେରେକ୍ଟୋମି ଅପରେଶନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।
ସନ ୨୦୧୦ରେ ସାରା ପୃଥିବୀର ପ୍ରାୟ ୨୦୨ନିୟୁତ ଲୋକ ପିଏଡି ରୋଗର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୪୫ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କମଧ୍ୟରୁ ୫.୩% ଓ ୮୫ରୁ ୯୦ ଭିତରେ ୧୮.୬ % ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ସେହି ବୟସରେ ଯଥାକ୍ରମେ ୪.୬% ଓ ୧୫ % ହୁଏ । ବିକଶିତ ଦେଶରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମ ପରିମାଣରେ ରୋଗ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ରୋଗ ହୁଏ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ୧୬,୦୦୦ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହା ବଢ଼ିଯାଇ ୪୧,୦୦୦ ହୋଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପିହାନି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ହର୍ଦୋଇ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୭.୬୨୩୩ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୦.୧୯୯୯ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୭୫୩୫ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୨୨% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୭୮% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୫.୭୭% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୯.୦୭% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୨୭.୫୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୧୮.୨୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୭୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ବୀର କିଶୋର ରାୟ
୧୯୫୮ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୬ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଦଶମ ଜନ୍ମତିଥିରେ ବୀର କିଶୋର ରାୟଙ୍କର ତିରୋଧାନ ଘଟିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି
ୱେଷ୍ଟ ନାଇଲ ଫିଭର
ୱେଷ୍ଟ ନାଇଲ ଫିଭର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ West Nile fever) ଏକ ଭୂତାଣୁ ଜନିତ (viral infection) ସଂକ୍ରମଣ ଯାହା ମଶାଙ୍କଦ୍ୱାରା (mosquito) ବ୍ୟାପିଥାଏ । ସଂକ୍ରମଣ ପରେ ପ୍ରାୟ ୭୫% ଲୋକଙ୍କର ସାମାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ (few) ଦେଖାଯାଏ ଓ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ଆଦୌ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ (no symptoms) । ପ୍ରାୟ ୨୦% ଲୋକଙ୍କର ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ବାନ୍ତି, ରାସ୍ (rash) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଏକ ଶତାଂଶରୁ କମ ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଜଟିଳ ହୋଇ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ (encephalitis) ଓ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍ ଆଦି ରୋଗ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଅନମନୀୟ ବେକ, ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୁଏ ଓ ବାତ ମାରେ । ଏହାର ଉପଶମ ହେବା ନିମନ୍ତେ ସପ୍ତାହ ଓ ମାସ ବ୍ୟାପି ସମୟ ଲାଗେ । ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ (nervous system) ପ୍ରଭାବିତ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦% ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ରହେ ।
ୱେଷ୍ଟ ନାଇଲ ଭୂତାଣୁ (West Nile virus) ସଂକ୍ରମିତ ମଶାଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପିଥାଏ । ସଂକ୍ରମିତ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ରକ୍ତ ଶୋଷିନେଲେ ମଶାମାନେ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ରକ୍ତାଧାନ (blood transfusion), ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ, ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମାତାଠାରୁ ଶିଶୁ, ପ୍ରସବ ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ଇତ୍ୟାଦି ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପେନାହିଁ । ମଣିଷଠାରୁ ମଣିଷକୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପେନାହିଁ । ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ବା ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ରୋଗ ସାଂଘାତିକ ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ମଣିଷ ନିମନ୍ତେ ଏହି ରୋଗର କୌଣସି ଟିକା (vaccine) ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇନାହିଁ । ଏହି ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ମଶା କାମୁଡ଼ାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ଉପାୟ ସାଧନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥିର ଜଳ ଥିଲେ, ଯେପରିକି ପୁରୁଣା ଗାଡ଼ି ଟାୟାର, ବାଲ୍ଟି, ନାଳ ଓ ସ୍ୱିମିଙ୍ଗ ପୁଲ, ତାହାକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ମଶା ତଡ଼ିବା ଔଷଧ (Mosquito repellent), ଝରକା ପରଦା (window screens), ମଶାରୀ (mosquito nets) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ଓ ଅଧିକ ମଶା ଥିବା ସ୍ଥାନ ନ ଯିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ (pain medications) ଦିଆଯାଏ ।
ୱେଷ୍ଟ ନାଇଲ ଫିଭର ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ୟୁରୋପ, ଆଫ୍ରିକା, ଏସିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକା ମହାଦେଶମାନଙ୍କରେ ହୁଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ବର୍ଷକୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବାର ରିପୋର୍ଟ ମିଳେ ଓ ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସମାନଙ୍କରେ ଅଧିକ ହୁଏ । ମହାମାରୀ ଆକାର ମଧ୍ୟ ଏ ରୋଗ ଧାରଣ କରିପାରେ । ସନ ୧୯୩୭ରେ ଉଗାଣ୍ଡା (Uganda) ଦେଶରେ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୦ରେ ପ୍ରଥମେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ରୋଗ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ହୁଏ ଓ ତାଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଟିକା ମିଳେ । ସମ୍ଭାନ୍ୟ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପକ୍ଷୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ୟାଂଗୋନ
ୟାଂଗୋନ ବା ରେଙ୍ଗୁନ ମିଆଁମାରର ୟାଂଗୋନ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ଅଟେ । ଏହା ୨୦୦୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଆଁମାରର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ସାତ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବାସ କରୁଥିବା ଏହି ନଗରଟି ମିଆଁମାରର ବୃହତ୍ତମ ନଗରୀ ଅଟେ ଏବଂ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ ।
ୟାଂଗୋନରେ ଉପନିବେଶ ସମୟର ସର୍ବାଧିକ କୋଠାବାଡ଼ି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଏବଂ ସେହି ସମୟର ଜନବସତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ବୌଦ୍ଧ କିର୍ତ୍ତୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ମିଆଁମାରର ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଶ୍ୱେଡାଗନ୍ ପାଗୋଡ଼ା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏଠାରେ ଭାରତର ଶେଷ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ବାହାଦୁର୍ ଶାହାଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଇତିହାସ
ୟାଂଗୋନର ସ୍ଥାପନା ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଆରମ୍ଭରେ ଡାଗୋନ ନାଁରେ ମୋନ୍ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ନିମ୍ନ ବର୍ମା ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ ଅଧିନରେ ରଖିଥିଲେ । ଡାଗୋନ ଏକ ଛୋଟ ଧୀବର ଗାଁ ଥିଲା । ୧୭୫୫ ମସିହାରେ ରାଜା ଆଲୌଙ୍ଗ୍ ପେୟା ଡାଗୋନ ଅଧିକାର କରି ତାହାର ନାମ ୟାଂଗୋନ ରଖିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ଇଂରେଜ-ବର୍ମୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ସହର ଦଖଲ କରିଥିଲେ, ମାତ୍ର ପରେ ଏହା ବର୍ମୀୟ କର୍ତ୍ତୁପକ୍ଷଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ । ୧୮୪୧ ମସିହାରେ ଏହି ନଗରୀ ଅଗ୍ନୀରେ ଧ୍ୱଂଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
୧୮୫୨ ମସିହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଇଂରେଜ-ବର୍ମୀୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇଂରେଜମାନେ ଏହି ସହର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିମ୍ନ ବର୍ମା ଆଉଥରେ ଦଖଲ କଲେ । ଏହାପରେ ୟାଂଗୋନ୍ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସିତ ବର୍ମାର ରାଜନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନିତିକ ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହେଲା । ୧୮୫୩ ମସିହାରେ ବର୍ମାର ରାଜଧାନୀ ଏହି ସହରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲା । ଉପବନ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଭରା ଏହି ସହରକୁ ତାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ "ପୂର୍ବର ବଗିଚା ସହର" କୁହାଯାଉଥିଲା ।
ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଏହା ମିଆଁମାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଅନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୨ରୁ ୧୯୪୫ ଯାଏଁ ଏହା ଜାପାନୀମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଲା । ୨ୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ନଗରୀ ଗଭୀର ଭାବେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୮ରେ ବର୍ମା ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ୟାଂଗୋନ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିଲା ।
ଭୌଗଳିକ ବିଶେଷତ୍ତ୍ୱ
ୟାଂଗୋନ ନିମ୍ନ ବର୍ମାରେ ୟାଂଗୋନ ଓ ବାଗୋ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ମାର୍ତାବାନ ଉପସାଗରରୁ ପାଖାପାଖି ୩୦ କି ମି ଦୂରରେ ୧୬° ୪୮' ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୧୬°୪୮' ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମାନକ ସମୟ କେନ୍ଦ୍ର GMT +6:30 ଘଣ୍ଟା ଅଟେ ।
ୟାଂଗୋନର ଜଳବାୟୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଆର୍ଦ୍ର ଅଟେ । ଏଠାରେ ବର୍ଷାକାଳ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ, ପ୍ରାୟ ମଇ ମାସରୁ ଅକ୍ଟୋବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ନଭେମ୍ବରରୁ ଅପ୍ରେଲ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପାଗ ସାଧାରଣତଃ ସୁଖିଲା ରହେ ଓ ଅତି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ବର୍ଷା ହୁଏ । ଏଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ୨୯ରୁ ୩୬° ସେଲସିଅସ ଓ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ୧୮ରୁ ୨୫° ସେଲସିଅସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବର୍ମାର ସହର
ବେଣୁଧର ନାଏକ
ବେଣୁଧର ନାଏକ (୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବଣାଇ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ବେଣୁଧର ୧୯୩୬ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ନାଏକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସାବିତ୍ରୀ ଦେବୀ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ବେଣୁଧର ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ବେଣୁଧର ୧୯୯୪ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୨୦ ତାରିଖରେ ୫୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ
ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ (ଜନ୍ମ: ୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ବୀରଭଦ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ଦଳ ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ତିନିଥର ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୧, ୧୯୭୭ ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଖୁଣ୍ଟା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଓ ଉଦଳା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ, ୭ମ ଓ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର
ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ ୧୯୪୫ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଦଲକା ସିଂହ । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମାଳତୀ ସିଂହ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ବୀରଭଦ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସ ଓ ଜନତା ଦଳ ଓ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ
ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ଉମରକୋଟ ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଉମରକୋଟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅମିତାଭ ଘୋଷ
ଜୀବନ
ଅମିତାଭ ଘୋଷ ୧୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ କଲିକତାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଡେରାଡୁନର "ଦି ଡୁନ ସ୍କୁଲ"ରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତ, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ବଡ ହୋଇଥିଲେ । ଡୁନ ସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କର ସମସାମୟିକ ଲେଖକ ବିକ୍ରମ ସେଟ୍ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ରାମ ଗୁହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଦି ଡୁନ ସ୍କୁଲ ୱିକ୍ଲି ନାମାକ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକାରେ କାଳ୍ପନିକ ଏବଂ କବିତାରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାମ ଗୁହାଙ୍କ ସହିତ ଇତିହାସ ଟାଇମ୍ସ ପତ୍ରିକା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।  ଡୁନ ପରେ ସେ ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଟିଫେନ କଲେଜ, ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସରୁ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ତା’ପରେ ସେ ନିଜର ଡି.ଫିଲ୍ ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ ସାମାଜିକ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜିଷ୍ଟ ପିଟର ଲିଓନହର୍ଡଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡର ସେଣ୍ଟ ଏଡମୁଣ୍ଡ ହଲରେ ସାମାଜିକ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜିରେ ଇନଲାକ୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ସ୍କଲାରସିପ୍ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ, ସେ ରୟାଲ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ସାହିତ୍ୟିକ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଘୋଷଙ୍କୁ ଫୋର୍ଡ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ଆର୍ଟ ଅଫ୍ ଚେଞ୍ଜ୍ ଫେଲୋ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କୁ 2007 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଘୋଷ ଆଇବିସ୍ ଟ୍ରିଲୋଜୀ ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସି ଅଫ୍ ପପିସ୍ (୨୦୦୮),ରିଭର ଅଫ ସ୍ମୋକ (୨୦୧୧) ଏବଂ ଫ୍ଲଡ ଅଫ ଫାୟାର (୨୦୧୫) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।
କାର୍ଯ୍ୟ
ଘୋଷ ଦି ସର୍କଲ୍ ଅଫ୍ ରିଜିନ୍ (୧୯୮୬ର ଡେବ୍ୟୁ ଉପନ୍ୟାସ), ଦି ଶ୍ୟାଡୋ ଲାଇନ୍ସ (୧୯୮୮), ଦି କୋଲକାତା କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ (୧୯୯୫), ଦି ଗ୍ଲାସ୍ ପ୍ୟାଲେସ୍ (୨୦୦୦) ଏବଂ ଦି ହଙ୍ଗ୍ରି ଟାଇଡ୍ (୨୦୦୪)ର ଲେଖକ ଅଟନ୍ତି । ସି ଅଫ୍ ପପିସ୍ (୨୦୦୮), ଆଇବିସ୍ ଟ୍ରିଲୋଜୀର ପ୍ରଥମ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଥିଲା ଯାହା ୧୮୩୦ ଦଶକରେ ସେଟ୍ କରାଯାଇଥିଲା । ଘୋଷଙ୍କ ରିଭର ଅଫ ସ୍ମୋକ (୨୦୧୧), ଆଇବିସ୍ ଟ୍ରିଲୋଜୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଅଟେ । ତୃତୀୟ, ଫ୍ଲଡ ଅଫ ଫାୟାର,ଟ୍ରିଲୋଜୀକୁ ସମାପ୍ତ କରି, ସକରାତ୍ମକ ସମୀକ୍ଷା ପାଇଁ ୨୮ ମଇ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଶ୍ୟାଡୋ ଲାଇନ୍ସ "ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା ଘଟଣା ଏବଂ ଏହାର ମୂଳ ଗଭୀର ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ସାମୂହିକ ମାନସିକତାରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି।"
ଘୋଷଙ୍କ ଗୁନ୍ ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ମାନବ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଘୋଷ ନିଜର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ, "ଜଙ୍ଗଲ ନାମା" ନାମରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ବନ୍ ବିବିର ସୁନ୍ଦରବନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲା ​​।