cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ବଲଣ୍ଡା
ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ପ୍ରକୃତିକ ପରିବେଶ – ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଇଲା ଖଣି ପାଇଁ ଯେଉଁ ୨୫୮୨.୯୦ ଏକର ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ହେଲା ତାହା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା । ଏହି ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ୧୯୬୦ ମସିହାର ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର  ଉତ୍ତରରେ ବଲଣ୍ଡା, ଚାନ୍ଦପୁର, ପୁରୁଣିଆ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରପୁର  ଗ୍ରାମ, ପୂର୍ବ ଉତ୍ତରରେ ଡେରା ଗ୍ରାମ, ପୁର୍ବରେ ରୋଡାସର, ଘଣ୍ଟପଡା ଗ୍ରାମ, ଦକ୍ଷିଣ ପୁର୍ବରେ ଟେନ୍ତୁଲେଇ ଗ୍ରାମ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଗୋବରା ଓ ବଡ଼ ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମ, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମରେ ବଡ଼ ଯୋରଡା ଗ୍ରାମ, ପଶ୍ଚିମରେ କାଉଚିଆ ଖୋଲ ଜଙ୍ଗଲ, ଲଛମନପୁର ଗ୍ରାମ, ଭରତପୁର  ଓ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ଅନନ୍ତ ବେରେଣୀ, ଜାମ୍ବୁବାହାଳି, ବୈଦେଶ୍ୱର ଗ୍ରାମ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ବଲଣ୍ଡା, ଚାନ୍ଦପୁର, ପୁରୁଣିଆ, ନକ୍ଷତ୍ରପୁର, ଅନନ୍ତ ବେରେଣୀ, ବୈଦେଶ୍ୱର, ଲଛମନପୁର, ଭରତପୁର  ଗ୍ରାମ କୋଇଲା ଖଣି ପାଇଁ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି । ଉକ୍ତ ଗ୍ରାମ ଗୁଡିକର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଇଲା ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ । ୧୯୫୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହି ଭୂଖଣ୍ଡ କେତେକ ପ୍ରକୃତିକ ଝରଣା ସହ ଘୋର ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଶ୍ୱାପଦ ସଙ୍କୁଳ ବନ୍ୟ ଜୀବ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ପ୍ରକୃତିକ ବାସ ସ୍ଥଳୀ ଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ଏକ ଲମ୍ବାକୃତି ରଗଡା ପାହାଡ ଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ଏହି ରଗଡା ‘ମାଳ ରଗୁଡି’ ନାମରେ ଲୋକ କଥିତ । ପୂର୍ବରୁ ବୈଷ୍ଣବ ରଗୁଡି ଓ କଉଚିଆ ଖୋଲ ସରଂକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲର ଅଂଶ ବିଶେଷ ଥିଲା । ମାଳ ରଗୁଡି ଜଙ୍ଗଲର ‘ଗିରା ଜଙ୍ଗଲ’ ନାମ ଥିଲା । ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଏକ ଶାଳ ଗଛ ପୂର୍ଣ ଥିଲା ଓ ଏହା ସହିତ କେନ୍ଦୁ, ପିଆଶାଳ, କୁରୁମ, ଶିଶୁ, ଆମ୍ବ, ମହୁଲ, ବେଲ, ଶିମୁଳି, ଅସନ, ବାଉଁଶ, ଖଇର  ବୃକ୍ଷ ସହ ବହୁଳ ଭାବରେ ଅତଣ୍ଡି ନାମରେ ଏକ ଲତା ଗୁଳ୍ମରେ ପୂର୍ଣ ଥିଲା । ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ବହୁ ତମାଳ ଗଛ ଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ମାଳ ରଗୁଡି ବୋଲି ନାମକରଣ ହୋଇଥିବାର ଜନଶୃତି ରହିଛି। ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବହୁ ଜୀବଜନ୍ତୁ ମହାବଳ ବାଘ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ, ଭାଲୁ, ହରିଣ, କୁଟ୍ରା, ସମ୍ବର, ନୀଳଗାଈ, ଗୟଳ, ବଳିଆ କୁକୁର ଓ ହାତୀମାନଙ୍କର ବାସସ୍ଥଳୀ ଥିଲା। ଏଥି ସହ ଅହିରାଜ, ଗୋଖର, ନାଗ ଆଦି ବିଷଧର ସର୍ପ ଓ ବହୁ ପକ୍ଷୀଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ରହିଥିଲା । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ସନ୍ୟାସୀ ମାଳ ରଗୁଡିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ଘୋର ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମଠ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ମାଳ ଦାସ ମହାରାଜ, ସେ ଜଣେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ଚମତ୍କାରୀ ସାଧୁ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ବାବା କହୁଥିଲେ । ସେ କେବେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳକୁ ଆସୁ ନଥିଲେ । ବଲଣ୍ଡା ଓ ବଡ଼ ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ସାଧୁଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ବୁଝୁଥିଲେ । ଜଙ୍ଗଲରେ କେହି ରାସ୍ତା ଭୁଲିଲେ ବା ବିପଦରେ ପଡିଲେ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ରୋଗ, ବେମାରରେ ପଡି କେହି  ମଠକୁ ଗଲେ ଔଷଧ ଦେଉଥିଲେ। ସେହି ସାଧୁଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ରଗୁଡିର ନାମ ମାଳ ରଗୁଡି ବୋଲି କେତେକ କହନ୍ତି । ଏହି ରଗୁଡିର ଉପର ଭାଗରେ ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗିରି ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୂଜା ଦିନ ନାମ ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ୍ୟ ଓ ବଡ଼ ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ମାଘ ସପ୍ତମୀ ଦିନ ନାମ ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞ କରାଯାଉଥିଲା । ବଲଣ୍ଡା କୋଇଲା ଖଣିଦ୍ୱାରା ମାଳରଗୁଡି ଖନନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନାମ ଯଜ୍ଞ ଚାଲୁ ରହିଥିଲା ।
ଏହି ମାଳ ରଗୁଡି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାଲି ରଗଡା ପଥର ଓ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା । ଏହି ରଗୁଡିରୁ କେତେକ ଝରଣା ବା ଜଳଧାରା ନାଳ ଉଭୟ ପାଖକୁ ରହିଥିଲା । ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଚାଷ ଜମିକୁ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ କରୁଥିଲା । ଏହି ନାଳଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପୁର୍ବରେ କୁଣ୍ଡାଭଙ୍ଗା ନାଳ, ଯାହାକି ବର୍ତ୍ତମାନର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କଲୋନୀ ତଳେ ଓ ବଗାଧାର ନାଳ କନଭେୟର ଲାଇନ ତଳେ କ୍ଷୀଣ ରୂପରେ ପ୍ରବାହିତ । ଦକ୍ଷିଣରେ ଫୁଲଝରୀ ନାଳ, ଯାହାକି ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଓ ହନୁମାନ ମନ୍ଦିର ମଝିରେ ଡ୍ରେନ ଭିତରେ ପ୍ରବାହିତ । ଘାଗୀ ନାଳ  ବଡ଼ ସିଙ୍ଗଡା ପାଖ ତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ  ଭରତପୁର କଲୋନୀ ତଳେ ପ୍ରବାହିତ । ଉତ୍ତରରେ କଟୁରୀ ଯୋର ବଲଣ୍ଡା ଓ ଲଛମନପୁର ଗ୍ରାମ ସୀମାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା । ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜଳ ବହନ କରୁଥିବା ନାଳ । ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଅନନ୍ତ କୋଇଲା ଖଣିଦ୍ୱାରା ଏହି କଟୁରୀ ଯୋର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯାଇଛି ।  ଏହି ସବୁ ଜଳାଧାରରେ ଘଣ୍ଟପଡା, ଟେନ୍ତୁଲେଇ, ଗୋବରା, ବଡ଼ଶିଙ୍ଗଡା, ଡେରା ଓ ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମର ଚାଷ ଜମିରେ ଜଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କର ଚାଷ ଜମି ଥିଲା । ହିରାପୁର ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମ ପ୍ରଜାଙ୍କର, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିପୁର ଓ  ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମ ପ୍ରଜାଙ୍କର, କେନ୍ଦୁପଲ୍ଲୀ ଓ ଜଗବନ୍ଧୁପୁର ଗୋବରା ଗ୍ରାମ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁ ଗୁଡିଏ ଜଳାଶୟ ବା ପୋଖରୀ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିପୁରରେ ତାଳଚେର ରାଜାଙ୍କର ପୋଖରୀ ‘ରାଜା ବନ୍ଧ’ ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ‘ଅପା ବନ୍ଧ’ ନାମରେ ଥିଲା । ବଲଣ୍ଡା ଗ୍ରାମର ଟିପେଇ ଝରଣ ବନ୍ଧ, ନୂଆଁ ବନ୍ଧ, ବଡ଼ ସିଙ୍ଗଡାର ବଡ଼ ଝରଣ ବନ୍ଧ, ପେଜୁଲି ବନ୍ଧ, ଛାଟିଆ ବନ୍ଧ, ହିରାପୁରର ଚକ୍ର ବନ୍ଧ, ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁରର କରଡା ବାହାଳି ବନ୍ଧ, ଜରି ବନ୍ଧ ନାମରେ ଥିବା ପୋଖରୀଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା । ଏହି ମାଳ ରଗୁଡି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ‘ମଝି ଖୋଳ’ ଓ ‘ଆମ୍ବ ଖୋଳ’ ନାମରେ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନ ଥିଲା । ଏଠାରେ ବହୁତ ଆମ୍ବ ଗଛ ଥିଲା ଓ ବନ୍ୟ ହାତୀ ମାନଙ୍କର ଏହା ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳ ଥିଲା । ଏହିଠାରୁ ଫୁଲଝରି ନାଳର ଉଦଗମ ସ୍ଥଳ ଫୁଲଝରି ଖନ୍ଦା ନାମରେ ଏକ ପ୍ରକୃତିକ ଜଳାଶୟ ଥିଲା। ଜଙ୍ଗଲର ଫୁଲ ସର୍ବଦା ଏହି ନାଳରେ ଭାସୁଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ଫୁଲଝରି କୁହା ଯାଉଥିଲା । ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁରଠାରେ ଅଙ୍ଗାରପୁଡା ନାମକ ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ଯାହାକି ପୁରୁଣା ଡିହ କୁହାଯାଏ । ଏଠାରେ ଦୁଇ ଶହ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବଲଣ୍ଡା ଓ ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମର କିଛି ପରିବାର ବାସ କରୁଥିଲେ ।  ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ଆଖ ପାଖର ଦଶଖଣ୍ଡ ଗ୍ରାମର ଲୋକ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିଲେ । ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳଟି ପୂର୍ବରୁ ହାତୀ ଓ ବାଘଙ୍କ ଆଦି ନିବାସ ଥିଲା । ତାଳଚେର ରାଜା ଏହି ଜଙ୍ଗଲରୁ ହାତୀ ଧରୁଥିଲେ ଓ ବାଘ ଶିକାର କରୁଥିଲେ । ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଏକ ହାତୀ ଚଲାପଥ ଥିଲା ।  ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଜାମାନେ ତାଳଚେର ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗରୁ ପାସ ସଂଗ୍ରହ କରି ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଜାଳେଣୀ କାଠ ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ  ବହୁ ମୁଲ୍ୟବାନ  ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ଲତା  ଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ବୈଦ୍ୟମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଆୟୁର୍ବେଦ ଚିକିତ୍ସା କରୁଥିଲେ । ୧୯୬୦  ମସିହାରେ ଏଠାରେ କୋଇଲାଖଣି ହେବ ଜାଣି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ କାଠକୁ କାଟି ନିଲାମ କରିଦେଲେ । ବଲଣ୍ଡା ଖଣି ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ସିଙ୍ଗଡା ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନକୁ ମାଳ ରଗୁଡିର ଶେଷ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏକ ମଠ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମାରୁତି ବିହାର ନାମରେ ନାମିତ କରି ଏକ ବିରାଟକାୟ ହନୁମାନ ମୂର୍ତ୍ତି ସହ ବନ ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ମଠ ପରିସରକୁ ଏକ ପାର୍କରେ ପରିଣତ କରି ବହୁ ପ୍ରକାର ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରି ଏକ ଆମ୍ର କାନନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ।  ଏହି ସମସ୍ତ ଆଞ୍ଚଳର ପ୍ରକୃତିକ ପରିବେଶ  ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡା କୋଇଲାଖଣିଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଲା ଓ ଏ ଅଞ୍ଚଳର ଭୌଗଳିକ ସ୍ଥିତି ବଦଳି ଯାଇଛି ।
ଆଧାର
{ସାଉଥ ବଲଣ୍ଡାର ଇତିବୃତ୍ତ } ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ସାହୁ, ବଲଣ୍ଡା, ତାଳଚେର
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଉତ୍ତର)
ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଉତ୍ତର) (କ୍ରମାଙ୍କ: ୧୧୩) ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା, ଓଡ଼ିଶା ର ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅଟେ ।
ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀଟି ପାଞ୍ଚଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ଯାହାସବୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପଞ୍ଚାୟତର ୱାର୍ଡ କ୍ରମାଙ୍କ ୧ରୁ ୧୧ ଏବଂ ୧୩ ଅଟେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା
ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା (ମୃତ୍ୟୁ: ୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା ୧୯୮୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଆଣ୍ଡିସରସ
(Andesaurus; ; "Andes lizard") ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ।
ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରଉଇକି ଲିଙ୍କ ନଥିବା ଡାଇନୋସର ଲେଖା ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:Check dino
ଆଶିଷ ନେହେରା
ଆଶିଷ ଦିବାନସିଂ ନେହେରା(୨୯ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୯) ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଜଣେ ବାମହାତି ପେସ ବୋଲର । ୧୯୯୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ଆରମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ତିମ ଓଭର ବୋଲିଂ ପାଇଁ ସେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ।
କ୍ୟାରିୟର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ବାଲେଶ୍ୱର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ବାଲେଶ୍ୱର (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୩୯) ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ବାଲେଶ୍ୱର (ପୌ) ଓ ବାଲେଶ୍ୱର ବ୍ଳକର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାସ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥୀ ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତାଙ୍କଠାରୁ ୯୭୯୧ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ (ଜନ୍ମ: ୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୁକିନ୍ଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବାଲେଶ୍ୱର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାସ, ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଅନୁପ କୁମାର ଦାସଙ୍କଠାରୁ ୧୩,୪୯୦ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବ୍ରେକ୍ସପିପ୍ରାଜୋଲ
ବ୍ରେକ୍ସପିପ୍ରାଜୋଲ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିକ୍ରୟନାମ ରେକ୍ସଲ୍ଟି, ହେଉଛି ଏକ ଆଟିପିକାଲ୍ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ୍ ଔଷଧ ଯାହା ସ୍କିଜୋଫ୍ରେନିଆ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀର (MDD)  ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ସ୍କିଜୋଫ୍ରେନିଆରେ ଏହା 12 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ବାଲେଶ୍ୱର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ମେଘନା ମିଶ୍ର
ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର କୁଳ ନନ୍ଦନ ଜରିଆରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସ‌ହ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧାରାବାହିକ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥରେ ସେ ମାଆ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାଲେଶ୍ୱର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୧ରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୪ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
ମେଘନା ମିଶ୍ର
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର କୁଳନନ୍ଦନ ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ, ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ, ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି, କାଳୀଶଙ୍କର, ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି, ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମେଘନା ମିଶ୍ର ଅଭିନେତା ବବି ମିଶ୍ରଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛି ।
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ମେଘ୍ନା ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥରେ ମାଆ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧାରାବାହିକ ତେଜସ୍ୱିନୀରେ ରାଜକୁମାରୀ ତେଜସ୍ୱିନୀର ମାଆ ମହାରାଣୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ବ୍ରେକ୍ସପିପ୍ରାଜୋଲ
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଆକାଥିସିଆ ନାମକ ଏକ ଚଳପ୍ରଚଳ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନ୍ୟୁରୋଲେପ୍ଟିକ୍ ମାଲିଗାଣ୍ଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଟାର୍ଡିଭ୍ ଡିସକାଇନେସିଆ, ମଧୁମେହ, ଜୁଆ ଖେଳ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ସ୍ୱଳ୍ପ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଡିମେନ୍ସିଆ ଥିବା ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ ଥାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ | ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଏହା ଡୋପାମିନ, ସେରୋଟୋନୋନ ଓ ନରଆଡ୍ରେନାଲିନ ପ୍ରଭାବିତ କରି ଏହା କାମ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
୨୦୧୫ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏବଂ ୨୦୧୮ରେ ୟୁରୋପରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବ୍ରେକ୍ସପିପ୍ରାଜୋଲ୍ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୨୨ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ବ୍ରିଟେନରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୨୨ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ମାସକୁ ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କଣାଦ (ମୁନି)
କଣାଦ (ମୁନି) ହେଉଛନ୍ତି ବୈଦିକ ଭାରତର ଜଣେ ମୁନି ତଥା ବିଶିଷ୍ଟ ଦାର୍ଶନିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ବୈଶେଷିକର ପ୍ରଣେତା । ବୈଶେଷିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ, ବିଜ୍ଞାନ ତଥା ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ଅଦ୍ଭୁତ ସମନ୍ୱୟ ଘଟିଛି । ଗ୍ରନ୍ଥଟିରେ ମୂଳତଃ ବସ୍ତୁତତ୍ତ୍ୱ ତଥା ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରହିଛି । ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ, ସମକାଳୀନ ପୃଥିବୀରେ ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯାହାସବୁ ପ୍ରଚଳିତ ଧରଣା ରହିଥିଲା କଣାଦଙ୍କ ସୂତ୍ର ସେସବୁ ତୂଳନାରେ ବହୁ ଉନ୍ନତ ତଥା ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଣବିକ ତତ୍ତ୍ୱର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ।
ପରିଚୟ
କଣାଦଙ୍କ ଜୀବନୀ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ କିଛି ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ । ତେବେ ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କ ନାମ କଣାଦର ମୂଳ ଶବ୍ଦ "କଣ" ଅର୍ଥ ଅଣୁ । ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ କଣାଦ ହିଁ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ କଣିକା ହେଉଛି ଅଣୁ । ଅତଏବ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜନ ଡାଲଟଙ୍କ ବହୂ ପୂର୍ବରୁ ଋଷି କଣାଦ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ପରିପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ବାସ୍ତବରେ ଅଣୁମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟି । ତେବେ ଅଣୁ, ପରମାଣୁ ସହ ଜଗତର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଏହାର ଦାର୍ଶନିକ ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗ୍ରନ୍ଥ ବୈଶେଷିକ ସୂତ୍ରରେ ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି । ସେ ଗ୍ରନ୍ଥ କଣାଦ ସୂତ୍ର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ।
କଣାଦଙ୍କ ଅଣୁ ତତ୍ତ୍ୱ
କଣାଦଙ୍କ ଦାର୍ଶନିକ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ତଥା ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ କୁହାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଳ କଣିକା ଯେ ଅଣୁ ଏହା ତର୍କ ତଥା ବାସ୍ତବିକ ସ୍ଥିତି ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଇଦିଆଯାଇଛି । ସେ ଏକଥା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବସ୍ତୁକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାଗ କରାଯାଇପାରିବ । ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ରତମ କଣିକା ହେଉଛି ପରମାଣୁ ଯା କି ଆଉ ଅଧିକ ଭାଗ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ଏହିପରିଭାବେ ସେ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମା ବା ଆତ୍ମନ୍‌କୁ ଅନୁଭବ କରିବା ତଥା ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଏକ ଅଣପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଯାଇ କଣାଦ ଛଅଟି ତତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେଗୁଡିକ ହେଲା, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଗୁଣ, କର୍ମଣ,ସାମାନ୍ୟ, ବିଶେଷ ଏବଂ ସମବାୟ । ତାଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଛଅଟି ତତ୍ତ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ବର୍ଣ୍ନନ ତଥା ଅନୂଶୀଳନ କରିହେବ । ପୁଣି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉଛି ନଅ ପ୍ରକାରର । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଅଣୂ ସମ୍ପନ୍ନ, କିଛି ଅଣୁ ବିହୀନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସବୁ ସର୍ବ ବ୍ୟାପକ ।
କଣାଦଙ୍କ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ପରମାଣୁ ହେଉଛି ଏକ ଅକ୍ଷୟ କଣିକା ଯାହାକୁ ଆଉ ଭାଗ କରିହେବ ନାହିଁ । ତାଙ୍କ ମତରେ ପରମାଣୁ ମାତ୍ର  ଦୁଇଟି ଅବସ୍ଥାରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିପାରିବେ, ଯଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର ଏବଂ  ଚଳନଶୀଳ । କଣାଦଙ୍କ ଅଣୁତତ୍ତ୍ୱ ଏହି ଯେ ଅଣୁସବୁ ଅକ୍ଷୟ ଏବଂ ତେଣୁ ଅମର । ଅଣୁସବୁ ଏତେ ଛୋଟ ଯେ ଖାଲି ଆଖିକୁ ଦେଖଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ  । ନିମିଷକରେ ଏହା ପଦାର୍ଥ ଗଠନ କରି ନିଜର ସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିବା ସହ ନିମିଷକରେ ସେ  ଉଭେଇ ଯାଆନ୍ତି । ବୈଶେଷିକରେ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପୁଣି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏକ ପ୍ରକାରର ଅଣୁ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଯୋଗ ହୋଇ ଦ୍ୱିଅଣୁକ, ତ୍ରିଅଣୁକ ଭଳି ଯୌଗିକ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି । ସେ ପୁଣି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ  ପରମାଣୁସବୁ ଉତ୍ତାପର ଉପସ୍ଥିତିରେ ପରସ୍ପର ସହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରେ ଯୋଡି ହୋଇ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ ମାଟିହାଣ୍ଡି କଳା ପଡିଯିବା ଏବଂ କଞ୍ଚା ଫଳ ପାଚିବା ଏହାର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ । କଣାଦଙ୍କ ଏକ ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ସେ ଚାରି ପ୍ରକାର ପରମାଣୁର ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁତ୍ୱ ସହ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁତ୍ୱ ବିହୀନ ।  ତେବେ ଉଭୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚାରୋଟି ପରମାଣୁ ବିଶିଷ୍ଟ । କଣାଦଙ୍କ ଏହି ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ୱ ତତ୍‌କାଳୀନ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକରେ ପ୍ରଚଳିତ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ଥିଲା । ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକରେ ପ୍ରଚଳିତ ଧାରଣା ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ପରମାଣୁର ନିଜସ୍ୱ ଧର୍ମ ଏକାପରି ହେଲେ ଏମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଭେଦରେ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗୁଣ ଭେଦ ପରିଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ କଣାଦଙ୍କ ପରମାଣୁ ତତ୍ତ୍ୱ କହେ, ଅଲଗା ଅଲଗା ଦ୍ରବ୍ୟର ପରମାଣୁର ନିଜସ୍ୱ ଧର୍ମ ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ
ରେଣୁବାଳା ପ୍ରଧାନ
ବାହ୍ୟ ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ଭାରତର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଅଟେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅଧୀନସ୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଟେ । ଏହା ସର୍ବ ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅଟେ ଏବଂ ଏହି ନ୍ୟାୟିକ ପୁନରାବଲୋକନର କ୍ଷମତା ରହିଛି । ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ତତ୍ସହିତ ଏଥିରେ ସର୍ବାଧିକ ୩୪ ଜଣ ବିଚାରପତି ଅଛନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟ, ଅପିଲୀୟ ତଥା ପରାମର୍ଶିକ ଆଦି ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ବିସ୍ତୃତ କ୍ଷମତା ରହିଛି । ଏହା ଭାରତରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକାନୁଷ୍ଠାନ ବୋଲି ଧରାଯାଇଅଛି ।
ଦେଶର ସାମ୍ବିଧାନିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ସଙ୍ଘର ବିଭିନ୍ନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲମାନଙ୍କର ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲ୍ ନିଏ । ଏହା ନାଗରିକମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରର ରକ୍ଷାକରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ତଥା ଦେଶରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବନାମ ରାଜ୍ୟ ସରକାର କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବନାମ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରେ । ଏକ ପରାମର୍ଶଦାତା ହିସାବରେ, ଏହା ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୂଚୀତ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରିଥାଏ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ବିଧି ଓ ନିୟମ ଭାରତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନ୍ୟାୟାଳୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ବନ୍ଧନୀୟ । ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୨ ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆଦେଶ ଲାଗୁ କରାଇବା ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ଅଟେ ଏବଂ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ନ୍ୟାୟ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଅଛି । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟ ପୂର୍ବର ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରିଭି ପରିଷଦକୁ ଅପିଲର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାଯାଳୟ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ କଲା ।
ଇତିହାସ
୧୮୬୧ ମସିହାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଅଧିନିୟମ, ୧୮୬୧ ପ୍ରଣୟନ କରାଗଲା ଏବଂ କଲିକତା, ମାଡ୍ରାସ ଓ ବମ୍ବେର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ତଥା ସେଗୁଡ଼ିକର ସହରମାନଙ୍କ ସଦର ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକୁ ବିଲୋପ କରିଦିଆଗଲା । ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୩୫ ଅଧିନରେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ନିର୍ମାଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ନୂଆ ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ମାମଲା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ହେବାର ଗରିମା ପ୍ରାପ୍ତ ଥିଲା । ସଙ୍ଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ପାଖରେ ପ୍ରାନ୍ତ ଓ ସଙ୍ଘୀୟ ପ୍ରଶାସନ ମଧ୍ଯରେ ଥିବା ବିବାଦ ସମାଧାନ ତଥା ଉଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ରାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲ ଶୁଣାଣି କରିବାର ଅଧିକାର ଥିଲା । ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହେଉଛନ୍ତି ଏଚ୍. ଜେ. କନିଆ.
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୯ରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା । ଏହା ଉଭୟ ସଂଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଓ ପ୍ରିଭି ପରିଷଦର ନ୍ୟାୟିକ କମିଟିକୁ ଭାରତର ଶୀର୍ଷତମ ନ୍ଯାୟାଳୟ ରୂପେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା । କିନ୍ତୁ ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ, ସକାଳ ୯:୪୫ରେ ପ୍ରଥମ ଶୁଣାଣି ଓ ଉଦ୍ଘାଟନ ହୋଇଥିଲା । ତେଣୁକରି ଏହି ଦିନକୁ ଆଧିକାରିକ ସ୍ଥାପନ ଦିବସ ରୂପେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଅଛି ।
୧୯୩୭ରୁ ୧୯୫୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସଂଘୀୟ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସଂସଦ ଭବନର ରାଜ ସଦନରେ ଶୁଣାଣି କରୁଥିଲା । ତେଣୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ମଧ୍ଯ ସେହିଠାରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୧୯୫୮ ମସିହାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଆସିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଜଣେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସହ ସାତ ଜଣ ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର କଳନା କରିଥିଲେ । ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସଂସଦ ଏହି ସଂଖ୍ଯାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ । ଆରମ୍ଭ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସକାଳ ୧୦ଟାରୁ ଦିନ ୧୨ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ପରେ ଦିନ ୨ଟାରୁ ଅପରାହ୍ଣ ୪ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାସକୁ ୨୮ ଦିନ ପାଇଁ ବସୁଥିଲେ ।
କଲେଜିଅମର ସଦସ୍ଯଗଣ
ବର୍ତ୍ତମାନ, କଲେଜିଅମର ସଦସ୍ଯମାନେ ହେଲେ:
ନ୍ଯାୟାଳୟ ଭବନ ନିର୍ମାଣଶୈଳୀ
ଏହି ଭବନଟିକୁ, ନ୍ୟାୟର ନିକିତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଆକୃତି ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାର ମଧ୍ଯ ଭାଗ ନିକିତିର ଦଣ୍ଡ, ତଥା ଦୁଇ ପଟେ ଦୁଇଟି ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ନିକିତିର ଦୁଇ ଭାରକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ଭବନର ମଧ୍ଯ ଭାଗରେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ । ଭବନର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ବାର୍, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତର ମହାନ୍ୟାୟବାଦୀଙ୍କ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧି ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି ଏବଂ ନ୍ଯାୟାଳୟର ଏକ ପାଠାଗାର ମଧ୍ଯ ରହିଛି । ଭବନର ବାମ ଭାଗରେ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି । ସର୍ବମୋଟରେ, ଭବନରେ ୧୫ଟି ନ୍ୟାୟକକ୍ଷ ରହିଛି ।
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଡ. ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୪ ମସିହାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ଆଧାର ଶିଳା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ଭବନର ମୁଖ୍ଯ ଭାଗଟି ୧୭ ଏକରର ଏକ ତ୍ରିଭୁଜାକାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲୋକକାର୍ଯ୍ୟ ବିଭାଗର ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଅଧ୍ଯକ୍ଷ, ମୁଖ୍ଯ ସ୍ଥପତି ଗଣେଶ ଭିକାଜୀ ଦେଓଲାଲିକରଙ୍କ ନେତୃତ୍ବରେ ଭାରତୀୟ-ବ୍ରିଟିଶ ଶୈଳୀରେତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । ଏହାର 27.6 m ଉଚ୍ଚର ଏକ ଗମ୍ବୁଜ ଏବଂ ଏକ ସୁବିସ୍ତୃତ ଉପନିବେଶିତ ବାରଣ୍ଡା ରହିଛି । ଏହି ଭବନରେ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୧୯୫୮ରୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲା । ୧୯୭୯ରେ ଦୁଇଟି ନୂଆ ଭାଗ – ପୂର୍ବ ଭାଗ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗ  –  ଏଥିରେ ଯୋଡାଗଲ । ୧୯୯୪ରେ ଶେଷଥର ପାଇଁ ଏଥିରେ ବର୍ଦ୍ଧନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ମା ଓ ସନ୍ତାନ ପ୍ରତିମା
୧୯୮୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୦ ତାରିଖ ଦିନ, 210 cm ଉଚ୍ଚତାର ଏକ କୃଷ୍ଣ-କାଂସ୍ୟ ପ୍ରତିମା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ଉଦ୍ୟାନରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଗଲା । ଏହା ଭାରତମାତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଓ ନବସ୍ଥାପିତ ବିଧିର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରୁଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଜଣେ ମା ନିଜ ସନ୍ତାନକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଉଛି । ପିଲାଟି ନିକିତି ଥିବା ଏକ ପୁସ୍ତକ ଧରିଛି ଯାହା ସମାନ ନ୍ୟାୟର ସୂଚନା ଦେଉଅଛି । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶିଳ୍ପୀ ଚିନ୍ତାମଣୀ କରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରାଯାଇଅଛି । ଏହି ପ୍ରତିମା ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ପଛରେ ରହିଛି ।
ମୋହର
ସାରନାଥ ଅଶୋକ ସ୍ତମ୍ଭରେ ୨୪ଟି ଅର ଥିବା ଚକ୍ର ଆଧାରରେ ନ୍ଯାୟାଳୟର ମୋହରକୁ ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଥିବା ସଂସ୍କୃତ ଅଭିଲେଖ यतो धर्मस्ततो जयः (ୟତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜୟଃ)ର, ଅର୍ଥ "ଧର୍ମ ଥିଲେ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ" । ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଧର୍ମର ଚକ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ଯ, ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମତା ସମେଇ ରହିଛି ।
ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରି, ପ୍ରଧାନ ସଚିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ରହିଛି । ଏଥିରେ ତାଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ୧୦ ଜଣ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର, କେତେକ ଅତିରିକ୍ତ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଓ ଉପରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ରହିଛନ୍ତି । ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୬ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରିର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ସେବକମାନଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଏ ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ଆଇନଜୀବୀ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ନିୟମ, ୨୦୧୩ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ସହିତ ପଞ୍ଜିକୃତ ଓକିଲମାନେ ହିଁ ନ୍ଯାୟାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ପକ୍ଷର ଓକିଲାତି କରିପାରିବେ ।
ବିକ୍ରମ ଭେଧା
ବିକ୍ରମ ଭେଧା ୨୦୧୭ ମସିହାର ଏକ ଭାରତୀୟ ତାମିଲ ଭାଷାରେ ନିର୍ମିତ ନିଓ-ନୋଇର ଆକ୍ସନ ଥ୍ରୀଲର ଫିଲ୍ମ ଅଟେ । ଏହି ଫିଲ୍ମକୁ ପୁଷ୍କର-ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏସ.ଶସିକାନ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବ୍ୟାନର ୱାଇ ନଟ (Y NOT) ଷ୍ଟୁଡିଓରେ ନିର୍ମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଫିଲ୍ମରେ ମାଧବନ, ବିଜୟ ସେତୁପତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଶ୍ରୀନାଥ, କାଥିର ଏବଂ ଭାରଲକ୍ଷ୍ମୀ ସରତକୁମାର ପ୍ରମୂଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରେମ, ଅଚ୍ୟୁତ କୁମାର, ହରେଶ ପେରାଡୀ ଓ ବିବେକ ପ୍ରସନ୍ନା ସହାୟକ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସାମ ସି. ଏସ. ସାଉଣ୍ଡଟ୍ରାକ ଏବଂ ସ୍କୋରର ରଚନା କରିଥିଲେ; ପି. ଏସ. ବିନୋଦ ସିନେମେଟୋଗ୍ରାଫିକୁ ସମ୍ଭାଳି ଥିଲେ । ଫିଲ୍ମରେ ବିକ୍ରମର କାହାଣୀ ଭାରତୀୟ ଲୋକକଥା ବେତାଳ ପଚୀସୀରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆକାର
ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସାତ ଜଣ ବିଚାରପତି ଓ ଜଣେ ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲା । ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ବସୁଥିଲେ । ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟ ବଢିବା ସହ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ଯା ବଢିବାରୁ ସଂସଦ ଅଧିନିୟମଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ଯା ମୂଳ ୧୯୫୦ର ୮ରୁ ୧୯୫୬ରେ ୧୧, ୧୯୬୦ରେ ୧୪, ୧୯୭୮ରେ ୧୮, ୧୯୮୬ରେ ୨୬,୨୦୦୯ରେ ୩୧ ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ୩୪କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଇଲା । ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ଯା ବଢିବାରୁ ସେମାନେ ଦୁଇରୁ ତିନି ଜଣ ସଦସ୍ଯ ବିଶିଷ୍ଟ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗଠନ କରି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କଲେ । କୌଣସି ବିଧି ବା ସମ୍ବିଧାନର ଅର୍ଥ ବାହାର କରିବା ସମୟରେ ପାଞ୍ଚ ବା ଅଧିକ ଜଣ ବିଚାରପତି ମିଶି ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଗଢନ୍ତି । ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଲେ ଏକ ଛୋଟ ଖଣ୍ଡପୀଠ ତାଠାରୁ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡପୀଠକୁ କୌଣସି ମାମଲା ହସ୍ତାନ୍ତର କରିପାରିବ ।
ବିକ୍ରମ ଭେଧା
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ, ଶସିକାନ୍ତ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ କି, ସେ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜୋଡୀ, ପୁଷ୍କର ଓ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ ଫିଲ୍ମର ନିର୍ମାଣ କରିବେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟରେ ଗୋଟେ ବର୍ଷର ବିକାସ ପରେ, ମାଧବନ ଓ ସେତୁପତୀଙ୍କୁ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ବଛାଯାଇଥିଲା । ଫିଲ୍ମର ଶୁଟିଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ ରୂପେ ଉତ୍ତର ଚେନ୍ନାଇରେ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବିକ୍ରମ ଭେଧା ଫିଲ୍ମକୁ ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ରିଲିଜ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ବହୁ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରୀୟା ମିଳିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆଲୋଚକମାନେ ଉତ୍ପାଦନର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୂଖ ସାରାଂଶର ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ₹110 ମିଲିୟନ (2017 ମସିହାରେ ପାଖାପାଖି US $ 1,661,631) ବଜେଟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଏହି ଫିଲ୍ମ ବକ୍ସ ଅଫିସରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲା, କୂଳମାତ୍ରା ₹600 ମିଲିୟନ (2017 ମସିହାରେ ପାଖାପାଖି US $ 9,063,444) ସମଗ୍ର ଦୁନିଆରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ଆଣିଦେଇଥିଲା । ବିକ୍ରମ ଭେଧା, ଚାରୋଟି ଫିଲ୍ମ ଫେୟାର, ବିଜୟ ଓ ନରୱେ ତାମିଲ ଫିଲ୍ମ ଫେଷ୍ଟିଭାଲ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲା । ଏହାର ଅତିରିକ୍ତ ଫିଲ୍ମଟିକୁ ତିନୋଟି ଆନନ୍ଦ ବିକଟନ ସିନେମା ପୁରସ୍କାର, ଦୁଇଟି ଟେକୋଫ୍ସ ପୁରସ୍କାର ଓ ଗୋଟିଏ ଏଡିସନ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆକାର
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡପୀଠ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ବନାମ କେରଳ ସରକାର ମାମଲାରେ ବସିଥିଲା । ୧୩ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏହି ଖଣ୍ଡପୀଠ ବିଚାର କଲେ ଯେ, ସମ୍ବିଧାନର ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ସଂସଦ ପାଖରେ ଅସୀମିତ କ୍ଷମତା ରହିଛି ନା ନାହିଁ । ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ବେଳେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ପ୍ରଥମ ଥରପାଇଁ ମୌଳିକ ଗଠନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତକୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପରିବେଷଣ କଲେ ।
ବିକ୍ରମ ଭେଧା
ଉତ୍ପାଦନ
ଭା (2010) ଫିଲ୍ମର ରିଲିଜ ପରେ, ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଜୋଡି ପୁଷ୍କର ଓ ଗାୟତ୍ରୀ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣରୁ ବ୍ରେକ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ସେମାନେ ସେହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ଶୈଳୀର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଫିଲ୍ମ "ଓରମ ପୋ" (୨୦୦୭) ଏବଂ "ଭା" କମେଡି ଥିଲା ।  ଦୁହେଁ ନିଜର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିୟୋଜନା ତିଆରି କରିବାର ଜୋଯନା କରିଥିଲେ , ଯାହାର ଶୀର୍ଷକ ବିକ୍ରମ ଭେଧା ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱର ରହିବ ଏବଂ ଯେଉଁଥିରେ କ୍ରୋଧ, ଘୃଣା ଓ କଷ୍ଟ ପରି ଭାବନା ପାତ୍ରମାନଙ୍କ ମତଲବକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲା । ଏହି କାରଣରୁ ସେହି ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ  ବିକଶିତ କରିବାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିଆଯାଇଥିଲା ଯେଉଁମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଋପେ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ନୁହେଁ ।
ଦୁହେଁ ଆରମ୍ଭରେ ପୋଲିସ-ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର ପୃଷ୍ଠଭୂମୀରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ଫିଲ୍ମକୁ ରାଜନିତୀ, ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ପତ୍ରକାରିତାରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଚାର କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଲୋକକଥା "ବୈତାଳ ପଚିସୀ", କାହାଣୀର ବିକାଶକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା । ଭୂତ ପରି ଦେଖାଯାଉ ଥିବା ବେତାଳ, ଯିଏ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପାଖେ ନୈତୀକ ଋପେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ରଖିଥିଲେ, (ଯେଉଁଥିରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକରୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିବେ,) ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା । The film's title and its characterisation of Vikram (Vikramaditya) and Vedha (Vetala) were also derived from the tale.
ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପତ୍ରକାର ଏବଂ ଫିଲ୍ମର ସମୀକ୍ଷକ "ଦି ହିନ୍ଦୁ"ର ସୁଧୀର କାମଥ, ଏସ. ଶଶିକାନ୍ତ, ପ୍ରଡକ୍ସନ ହାଉସର ମାଲିକ Y NOT Studios ପୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ କି, ସେ ପରିଜୋଯନାର ନିର୍ମାଣ କରିବେ । ପୁଷ୍କର ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସ୍କ୍ରୀପ୍ଟର ବିକାଶ ଜାରୀ ରଖିଥିଲେ, ଏପ୍ରୀଲ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ । ଧିଲିପ ସୁବାରାୟଣ ଏବଂ ପୀ.ଏସ. ବିନୋଦଙ୍କୁ କ୍ରମଶଃ ଷ୍ଟଣ୍ଟ କୋରିୟୋଗ୍ରାଫର ଏବଂ ଛାୟାକାର ଭାବେ ବଛାଯାଇଥିଲା । ରିଚାର୍ଡ କେଭିନ, ଫିଲ୍ମର ସମ୍ପାଦନକୁ ସମ୍ଭ୍ଳିବା ଛଡା ଜଣେ ସହାୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଋପେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ । Manikandan was selected to write the dialogues after initially auditioning for and then playing the role of Santhanam.
ସଙ୍ଗୀତ
ସ୍ୟାମ ସୀଏସ, ଫିଲ୍ମର ସାଉଣ୍ଡଟ୍ରାକ ଆଲ୍ବମ ଏବଂ ଫିଲ୍ମ ସ୍କୋରର ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ଟ୍ରାକ ପାଇଁ "ପୋଗଥା ୟେଗାବିତୁ" ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । ମୋହନ ରାଜନ, ମୁଥମିଲ ଏବଂ ବିଗ୍ନେଶ ଶିବନ କ୍ରମଶଃ "ୟାଞ୍ଜୀ", "ତସକ୍କୁ ତସକ୍କୁ" ଓ "କରୁପ୍ପୁ ବେଲ୍ଲଈ" ଗୀତର ଗୀତିକବିତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସ୍ୟାମ, ପୁଷ୍କର ଓ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ କାମ କରିଥିଲେ; ଟେଲିଭିଜନ ବିଜ୍ଞାପନରେ "ପୁରୀୟଥ ପୁଥିର" (୨୦୧୭)ରେ କାମରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ତୀ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଦର୍ଶନ
ହିଂସାର ମାତ୍ରା କାରଣରୁ "ବିକ୍ରମ ଭେଧା"କୁ ଆରମ୍ଭରେ "କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଫିଲ୍ମ ପ୍ରମାଣନ ବୋର୍ଡ"ଦ୍ୱାରା "ଏ" ପ୍ରମାଣ ପତ୍ର ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ନିର୍ମାତାମାନେ ସଫଳତାପୂର୍ବକ ୟୁ/ଏ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ପାଇଁ ପୁନଶ୍ଚ ସେଂସର ବୋର୍ଡକୁ ସମ୍ପର୍କ କରିଥିଲେ, ଏହାଦ୍ୱାରା ପରିବାରର ଦର୍ଶକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅଧିକ ଅପୀଲ ହେବ ।
ଏହି ଫିଲ୍ମ ୭ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ରିଲିଜ ହେବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାମିଲ ଫିଲ୍ମ ପ୍ରଡ୍ୟୁଶର କାଉନସିଲର ହଡତାଳ କାରଣରୁ "ଗୁଡ୍ସ ଆଣ୍ଡ ସର୍ଭିସେସ ଟ୍ୟାକ୍ସ (ଇଣ୍ଡିଆ)" ଲାଗୁ ହୋଇଗଲା । ଭାରତକୁ ତାମିଲନାଡୁ ସରକାର ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ହଟେଇ ଦିଆଗଲା । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏକ ସମିତୀ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ମାତା ପରିଷଦ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲେ, ଯାହାପରେ ୬ ଜୁଲାଇରେ ସିନେମାଘରେ ଫିଲ୍ମର ସ୍କ୍ରୀନିଙ୍ଗ ପୁନଶ୍ଚ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । "ବିକ୍ରମ ଭେଧା" ପରେ ୨୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ରିଲିଜ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟତା
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହୋଇପାରିବେ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ଦରମା ଦେଶରେ ଷଷ୍ଠ ସର୍ବାଧିକ ।
ନ୍ୟାୟାଳୟର ଜନସାଂଖ୍ୟିକୀ
"ମୁଁ ଭାରତୀୟ ହେବାରେ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରୁଛି । ଭାରତ କେବଳ ଏକ ମାତ୍ର ଦେଶ ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ପରି, ୧,୬୭,୦୦୦ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ପାରସୀ ସମାଜର ବ୍ଯକ୍ତି, ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତି ହେବାର ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ରଖିପାରିବ । ଏହି ଘଟଣା ସବୁ ଆମ ପୋଡ଼ଶୀ ଦେଶଗୁଡିକରେ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।"
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଏମ୍. ଫାତିମା ବିଭୀ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ପଦାରୋହଣ କରିଥିଲେ । ବିଚାରପତି ଇନ୍ଦୁ ମଲହୋତ୍ରା ସପ୍ତମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଅଟନ୍ତି ।
ନ୍ୟାୟିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା
ସମ୍ବିଧାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଯତ୍ନ କରିଅଛି । ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୫୦ ଅନୁସାରେ, କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଅଲଗା ରଖିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ରାଜ୍ଯର ଅଟେ । ନ୍ୟାୟତନ୍ତ୍ରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା, ସମ୍ବିଧାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଏବଂ ବିଧିର ଶାସନ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ଗଠନ ଅଟନ୍ତି ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ, ସୁଓ ମୋତୋ ମାମଲା ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବ । ଯେକୌଣସି ସନ୍ଦେହିତ ଅନ୍ୟାୟ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା, ବିଧାୟିକା ବା ନାଗରିକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅବମାନନା ପାଇଁ ସୁଓ ମୋତୋ ମାମଲା ଦାୟର କରିପାରିବ । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତମ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରୂପେ ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ।
କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଅବସର ନିଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ, ମୁଖ୍ଯ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଚାରପତିମାନେ ଏକ ସ୍ଥିରୀକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଆଶା ବ୍ଯକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।
ପଦଚ୍ଯୁତ
ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୪(୪) ଅନୁସାରେ, ଯଦି ସଂସଦର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦନରେ ମୋଟ ସଦସ୍ଯତାର ବହୁମତ ଏବଂ ଉପସ୍ଥିତ ସଦସ୍ଯତାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଦସ୍ଯ କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ପଦଚ୍ଯୁତି ପାଇଁ ସମ୍ମତି ଦେଇଦେଲେ, ତେବେ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଉକ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ପଦଚ୍ଯୁତ କରିପାରିବେ । ବିଚାରପତି (ଅନୁସନ୍ଧାନ) ଅଧିନିୟମ, ୧୯୬୮ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମହାଭିଯୋଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାପାଇଁ, ଅତିକମରେ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ୫୦ ଜଣ ସଦସ୍ଯ କିମ୍ବା ଲୋକ ସଭାର ୧୦୦ ଜଣ ସଦସ୍ଯ ଏଥିପାଇଁ ସୂଚନା ପ୍ରକାଶ କରିବେ । ପରେ ଏକ ନ୍ୟାୟିକ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ । ଯଦି ନ୍ୟାୟିକ କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ଅସଦାଚରଣ ବା ଅସମର୍ଥତାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ଯସ୍ତ କରେ, ତେବେ ସଂସଦ ପଦଚ୍ଯୁତିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିପାରେ ।
ଦୋଷୀ ସାବ୍ଯସ୍ତ ହେଲେ, ଉକ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଚଳିତ ନିୟମାନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ସମ୍ବିଧାନ ଅବମାନନା ଅପରାଧରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପରେ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଭାବେ ଅବସର ନେବା ପରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଧି ନ୍ୟାୟାଳୟ କିମ୍ବା ସରକାରୀ ପ୍ରାଧିକାରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ, ଅବସର ପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତିମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଓ କମିଶନ ଆଦିର ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଆଇନଜୀବୀ ଆଶୀଶ ଗୋଏଲଙ୍କ ମତରେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୁବିଧା ନ୍ୟାୟିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ପୂର୍ବ ବିଧିମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ, ଅରୁଣ ଜେଟଲୀ, ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ସରକାରୀ ପଦବୀରେ ନିଯୁକ୍ତିର ସମାଲୋଚ଼ନା କରିଥିଲେ । ଜେଟଲୀ କହିଥିଲେ:"ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ବିଚାରପତି ଅଛନ୍ତି - ବିଧି ଜାଣିଥିବା ବିଚାରପତି ଏବଂ ବିଧିମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜାଣିଥିବା ବିଚାରପତି । ବିଶ୍ୱରେ ଆମେ ଏକ ମାତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ଯେଉଁଠାରେ ବିଚାରପତି ଅନ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି । ଏକ ଅବସର ବୟସ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ, ବିଚାରପତିମାନେ ଅବସର ନେବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହଁନ୍ତି । ଅବସର ପାଇ ନ ଥିବା ବିଚାରପତିମାନେ ଅବସର ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିଯୁକ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।"
ପୁନରାବଲୋକନ ନିବେଦନ
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୩୭ ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟର ନିଜ ପୂର୍ବ ରାୟକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି । ଏହି ଧାରାନୁସାରେ, ସଂସଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୟିତ କୌଣସି ବିଧି କିମ୍ବା ଧାରା ୧୪୫ ଅଧିନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କୌଣସି ନିୟମର ସମ୍ମତିକ୍ରମେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ପାଖରେ ନିଜଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ବା ଆଦେଶିତ କୌଣସି ଆଜ୍ଞାକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିବ । ମୌଳିକ ଗଠନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଯେକୌଣସି ସଂସଦୀୟ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ଏହା ରଦ୍ଦ କରିପାରିବ । ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମ୍ମତି ତଥା ମୌଳିକ ଗଠନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଆଧାରରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ବିଚାରପତିଙ୍କ ମହାଭିଯୋଗ ଅଧ୍ୟାଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିପାରିବ ।
ଅଦାଲତ ଅବମାନନା ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେବାର କ୍ଷମତା
ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୨୯ ଓ ୧୪୨ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ, ନିଜ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅବମାନନା କରିଥିବା ବ୍ଯକ୍ତିକୁ ଏଥିପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇପାରିବେ । ୧୨ ମଇ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାୟାଳୟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରର ଏକ ପଦସ୍ଥ ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱରୂପ ସିଂହ ନାଏକଙ୍କୁ ଅଦାଲତ ଅବମାନନା ପାଇଁ ଏକ ମାସ କାଳ ଜେଲ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ ।
ନିୟମ
ସମ୍ବିଧାନ ଧାରା ୧୪୫ ଅନୁସାରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅନୁମତି ସହିତ) ନିଜ ନିୟମ ନିଜେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିବ । ନିୟମର ତିନୋଟି ପ୍ରରୂପ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇପାରିଛି: ୧୯୫୦ରେ ପ୍ରଥମ, ତାପରେ ୧୯୬୬ରେ ଏବଂ ଶେଷରେ ୨୦୧୩ରେ ।
ରିପୋର୍ଟକରଣ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରଣ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟଙ୍କ ରିପୋର୍ଟଯୋଗ୍ଯ ରାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଏହାର ଆଧିକାରିକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟ ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟଙ୍କ ଅଧିକାର ଅଧୀନରେ ରହି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରକାଶନ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି । ତା ସହିତ, ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବ୍ଯକ୍ତିଗତ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ମଧ୍ଯ ଅଛନ୍ତି ଯେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ଯାଯାଳୟର ରାୟକୁ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି । ଏହି ଜର୍ଣ୍ଣାଲ ମଧ୍ଯରୁ କେତେକଙ୍କ ନାମ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା: SCR (ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ରିପୋର୍ଟ), SCC (ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କେସେସ୍), AIR (ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରିପୋର୍ଟର୍), SCALE, ଇତ୍ୟାଦି ।
ସାୱନ୍ତବାଡ଼ି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସିନ୍ଧୁଦୁର୍ଗ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୨୮୭୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୪୪% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୫୬% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୧.୯୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୭.୧୧% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୨.୮୧% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୯.୧୩% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୪୫% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ମରାଠୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ
ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ, ଏସି (୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭ - ୨୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୮) ଜାତୀୟ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡର ଅଭିଜିତ ୫୧ ସ୍ପେଶାଲ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ । ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୮ ମୁମ୍ବାଇ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଶହୀଦ ହୋଇଥିଲେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରତିଭା ପାଟିଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ୨୬ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୦୯ରେ ଅଶୋକ ଚକ୍ର, ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ସମୟର ସାହାସୀକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ରହୁଥିବା ଏକ ମାଲାୟାଲୀ ପରିବାରରୁ ଥିଲେ । ସେମାନେ କେରଳ ରାଜ୍ୟର କୋଜିକୋଡେ ଜିଲ୍ଲାର ଚେରୁଭାନୁରରୁ ଆସିଥିଲେ। ସେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ISRO ଅଧିକାରୀ କେ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ଏବଂ ଧନଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ।
୧୯୯୫ରେ ISC ବିଜ୍ଞାନ ଷ୍ଟ୍ରିମରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ ପୂର୍ବରୁ ସନ୍ଦୀପ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ଫ୍ରାଙ୍କ ଆନ୍ଥୋନି ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲରେ ୧୪ ବର୍ଷ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ପିଲାଦିନୁ ସେନାରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଏପରିକି ଏକ ସୈନିକ ଭଳି ଚୁଟିକାଟି ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସାଥୀ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଭଲ ଆଥଲେଟ୍ ଭାବରେ ମନେପକାନ୍ତି, ଯିଏ ବିଦ୍ୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ କ୍ରୀଡ଼ା ସମାରୋହରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ନେହାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଙ୍କର ସେ ଜଣେ ପ୍ରଶଂସକ ଥିଲେ ।
ସେନା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
୧୯୯୫ ମସିହାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେ, ନ୍ୟାସନାଲ ଡିଫେନ୍ସ ଏକାଡେମୀ (ଭାରତ) (ଏନଡିଏ)ରେ ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଓସ୍କାର ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ (ନମ୍ବର 4 ବାଟାଲିଅନ୍)ର ଅଂଶ ଥିଲେ ଏବଂ ୯୪ତମ NDA କୋର୍ସରେ ସ୍ନାତକ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏନଡିଏ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ "ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର", "ଉଦାର" ଏବଂ "ଶାନ୍ତ ଏବଂ ରଚନା" ଭାବରେ ମନେପକାନ୍ତି ।
ସେଦାମ
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୧୫୨୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୧୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୮୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୭.୮୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୬.୯୬% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୩.୭୨% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୪.୧୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୬.୦୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ
ସେନା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ମିଲିଟାରୀ ଏକାଡେମୀ (ଆଇଏମଏ) ରେ, ଦେହରାଡୁନ୍, ସେ ୧୦୪ତମ ନିୟମିତ କୋର୍ସର ଅଂଶ ଥିଲେ । ୧୨ ଜୁନ୍ ୧୯୯୯ରେ, ସେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସେନାର ବିହାର ରେଜିମେଣ୍ଟର ସପ୍ତମ ବାଟାଲିୟନରେ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ ସମୟରେ, ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟବାହିନୀଦ୍ୱାରା ଭାରୀ ଆର୍ଟିଲିରି ଓ ଛୋଟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଗୁଳି ଚଳାଇବା ସମୟରେ ସେ ଫରୱାର୍ଡ ପୋଷ୍ଟରେ ସାହାସୀକତାର ସହିତ ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ । ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୯ର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ସନ୍ଦୀପ ଛ' ଜଣ ସୈନିକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ୨୦୦ ମିଟର ଦୂରରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ଅକ୍ତିଆର କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେଦାମ
ଭାଷା
କନ୍ନଡ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ
ସେନା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ ୧୨ ଜୁନ୍ ୨୦୦୩ରେ କ୍ୟାପଟେନ ପଦବୀକୁ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ୧୩ ଜୁନ୍ ୨୦୦୫ରେ ମେଜର ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟବାହିନୀର ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବା 'ଘାଟକ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ' ସମୟରେ (ବେଲଗମ ଇନ୍ଫାନ୍ଟ୍ରି ୱିଙ୍ଗ୍ କମାଣ୍ଡୋ ସ୍କୁଲ୍ ରେ) ସନ୍ଦୀପ ଦୁଇଥର "ଇନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର ଗ୍ରେଡିଂ" ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ସେଦାମ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସହର
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ
ସେନା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ତାଙ୍କୁ ଗୁଲମର୍ଗର ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତା ଯୁଦ୍ଧ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସିଆଚେନ୍, ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର, ଗୁଜରାଟ (୨୦୦୨ ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗା ସମୟରେ), ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସେବା କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀ ଭାବରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଲିମ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭ରେ NSGର ୫୧ ସ୍ପେଶାଲ୍ ଆକ୍ସନ୍ ଗ୍ରୁପ୍ (୫୧ SAG)ର ଟ୍ରେନିଂ ଅଫିସର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ NSGର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ସେଦାମ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2
ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ
ଅପରେସନ୍ ବ୍ଲାକ୍ ଟର୍ନାଡୋ
୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୮ ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇର ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୋଠା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା । ବନ୍ଧକ ଥିବା କୋଠାମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ତାଜମହଲ ପ୍ୟାଲେସ୍ ହୋଟେଲ । ବନ୍ଧକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ହୋଟେଲରେ ନିୟୋଜିତ ୫୧ ସ୍ପେଶାଲ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପ (୫୧ ଏସଏଜି)ର ଟିମ୍ କମାଣ୍ଡର ଥିଲେ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍। ସେ ୧୦ ଜଣ କମାଣ୍ଡୋଙ୍କ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ହୋଟେଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସିଡ଼ି ଦେଇ ଷଷ୍ଠ ମହଲାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ଷଷ୍ଠ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ମହଲାରେ ବନ୍ଧକମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପରେ, ଦଳ ପାହାଚରୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପରେ, ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ ମହଲାରେ ଥିବା ଏକ କୋଠରୀରେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭିତରୁ ବନ୍ଦ ଥିଲା । କମାଣ୍ଡୋମାନେ କବାଟ ଭାଙ୍ଗିବା ବେଳେ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୁଳିର ରାଉଣ୍ଡ କମାଣ୍ଡୋ ସୁନୀଲ କୁମାର ଯାଦବଙ୍କୁ ଉଭୟ ଗୋଡରେ ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା । ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଯାଦବଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୋଠରୀ ଭିତରେ ଏକ ଗ୍ରେନେଡ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ କରିବା ପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଆସନ୍ତା ୧୫ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଟେଲରୁ ବନ୍ଧକମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ନଭେମ୍ବର ୨୭ରେ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ଉପରକୁ ଯିବା ପାଇଁ ହୋଟେଲର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସିଡ଼ିର ରାସ୍ତା ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ଯାହା ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ ବଡ ବିପଦ, କାରଣ ସେମାନେ ହୋଟେଲର ସମସ୍ତ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଗୁଳିର ଶିକାରରେ ଫଶିଯାଇ ପାରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ବିପଦ ଥିଲା ଯାହା ସେମାନେ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ, କାରଣ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଏବଂ ହୋଟେଲ ଭିତରେ ଫସି ରହିଥିବା ଅଧିକ ବନ୍ଧକଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ଏହା ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ଥିଲା । ଯେଉଁଭଳି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସିଡ଼ି ଦେଇ କମାଣ୍ଡୋ ଆସୁଥିବାର ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଥମ ମହଲାରୁ ଏନଏସଜି ଦଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କମାଣ୍ଡୋ ସୁନୀଲ କୁମାର ଯୋଧା ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଥିଲେ । ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଗୁଳିଗୋଳାରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।
ତା'ପରେ ସେ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଏକୁଟିଆ ଗୋଡ଼ାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମହଲାକୁ ଖସିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ଏହା ପରେ ହୋଇଥିବା ଏନକାଉଣ୍ଟରରେ, ସେ ତାଜମହଲ ହୋଟେଲର ଉତ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥିବା ବଲରୁମକୁ ଚାରିଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ଘେରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ, ଏକାକୀ କିନ୍ତୁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ନିଜ ଜୀବନ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ଏନଏସଜି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଶବ୍ଦ ଥିଲା, "Do not come up, I will handle them" (ଅର୍ଥାତ "ଉପରକୁ ଆସ ନାହିଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ଭାଳିଦେବି") । ପରେ ଏନଏସଜି କମାଣ୍ଡୋମାନେ ମୁମ୍ବାଇ ତାଜ ହୋଟେଲର ବଲରୁମ ଏବଂ ୱାସାବି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ଫସି ରହିଥିବା ଚାରି ଜଣ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ ।
ଅଶୋକ ଚକ୍ର ଲେଖା
thumb| ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକୃଷ୍ଣନ୍ଙ୍କ ମା ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୯ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରତିଭା ପାଟିଲଙ୍କଠାରୁ ଅଶୋକ ଚକ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଅଶୋକ ଚକ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସରକାରୀ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟରେ ଲେଖା ଅଛି:
ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର
thumb| ୟେଲହଙ୍କା ନ୍ୟୁଟାଉନରେ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନିକ୍ରୁଷ୍ଣନ୍ ରୋଡ୍ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଅନ୍ନିକୃଷ୍ଣନଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାରରେ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତମାନେ "ସନ୍ଦୀପ ଉନିକ୍ରିଷ୍ଣନ୍ ଅମର ରହେ" ("ସନ୍ଦୀପ ଉନିକ୍ରିଷ୍ଣନ୍ (ଙ୍କ ନାମ) ଅନନ୍ତ ରହିବେ)" ଜପ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ତାଙ୍କ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଘର ବାହାରେ ଧାଡି ବାନ୍ଧିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଡୋଡାବଲ୍ଲାପୁର ରୋଡରେ ଫେଡେରାଲ ମୋଗଲଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୟେଲାହାଙ୍କା ନ୍ୟୁ ଟାଉନ ମଧ୍ୟରେ ଏମଏସ ପାଲିଆ ଜଙ୍କସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪.୫ କିଲୋମିଟର ଷ୍ଟ୍ରେଚ ବାଙ୍ଗାଲୋରର ମଦର ଡାଏରୀ ଡବଲ ରୋଡକୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକ୍ରିଷ୍ଣନ ରୋଡ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା। ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ରାମମୂର୍ତ୍ତି ନଗର ଆଉଟର୍ ରିଙ୍ଗ ରୋଡ୍ ଜଙ୍କସନରେ ମେଜର ସନ୍ଦୀପ ଉନ୍ନିକ୍ରିଷ୍ଣନଙ୍କ ଏକ ବଷ୍ଟ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ନାମିତ ହୋଇଛି।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଖବର ମୁତାବକ, ବାୟୋପିକ୍ର ଟାଇଟଲ୍ ହେଉଛି ମେଜର ଏବଂ ଅଭିନେତା ଆଦିବାସୀ ସେଶ୍ ମେଜର ସନ୍ଦୀପଙ୍କ ଟାଇଟୁଲାର୍ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଅଭିନେତା ମହେଶ ବାବୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଉଛି । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୂଖ୍ୟ ଫଟୋଗ୍ରାଫି ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୦ରେ ଆରମ୍ଭ, ଏବଂ ଏହା ଜୁନ୍ , ୨୦୨୨ରେ ପ୍ରିମିୟର୍ ହେବାର ଯୋଜନା ଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଅଶୋକ ଚକ୍ର ପୁରସ୍କୃତ
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ଏକ ରଚନା । ଏହା ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଏବଂ ଏଥିରେ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା, ରାଜନୀତି, ସମରନୀତି ପରି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । କୌଟିଲ୍ୟ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା ।  କୌଟିଲ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଗୁପ୍ତ ଓ ଚାଣକ୍ୟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । କେତେକ ମତାନୁସାରେ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ଳୋକର ସମାହାରରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚନା ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଶ୍ରେୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି ।    ତକ୍ଷଶିଳାର ମହାଜ୍ଞାନୀ ଚାଣକ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ମୌର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ କେତେକ ଐତିହାସିକ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନାହାନ୍ତି। ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟରୁ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ବହୁଳ ଭାବେ ଆଦୃତ ଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇବାକୁ ଲାଗିଲା । ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ମହୀଶୂରର ସଂସ୍କୃତ ବିଷାରଦ ରୁଦ୍ରପଟ୍ଟଣ ଶାମାଶାସ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ପୁନରାବିଷ୍କାର କରି ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଏହାର ମୁଦ୍ରଣ କରାଇଥିଲେ । ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଥମ ଈଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ ୧୯୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ନାମଟିକୁ ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୋଲି ବିଚାର କରିଥାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ଆହୁରି ଅନେକ ବିଷୟର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସରକାର, ଆଇନ, ଦେବାନୀ ଓ ଫୌଜଦାରୀ ନ୍ୟାୟାଳୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅର୍ଥନୀତି, ବଜାର ଓ ବ୍ୟବସାୟ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା, କୂଟନୀତି, ଯୁଦ୍ଧନୀତି, ଶାନ୍ତି ଓ ମୈତ୍ରୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନୀତି, ରାଜାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବାକୁ ମିଳେ ।   ତା’ ଛଡ଼ା ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରୁ ହିନ୍ଦୁ ଦର୍ଶନ ଶାସ୍ତ୍ର, ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ, ଧାତୁ ଓ ଖଣି ବିଜ୍ଞାନ, ପଶୁ ପାଳନ, ଔଷଧ, ବଣ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଜ୍ଞାନ ଓ ତଥ୍ୟ ମିଳେ । ନୀତି ପ୍ରଣୟନଦ୍ୱାରା ସମାଜର ଉନ୍ନତି କରିବା ଓ ସୁପରିଚାଳନା କରିବା ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ମରୁଡ଼ି, ରୋଗବ୍ୟାଧି, ଯୁଦ୍ଧ ବା ପ୍ରାକୃତିକ ବିପତ୍ତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଦୁର୍ଗର ସ୍ଥାପନା, କରଛାଡ଼ ପ୍ରଭୃତି ଜନହିତକାରୀ ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି । ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ମନୁସ୍ମୃତି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରଚିତ ଓ ମନୁସ୍ମୃତିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରକାର, ରାଜୁତି, ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଇତ୍ୟାଦିର କିଛି ଅଂଶ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ।
ଇତିହାସ
୧୯୦୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଔପନିବେଶିକ ଶାସନ କାଳର ବିଭିନ୍ନ ବିଦୂଷୀଗଣ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ହୃତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରୁଥିଲେ । ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ତାଞ୍ଜୋର୍‍ର ଜଣେ ତାମିଲ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଳପତ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ମହୀଶୂରରେ ନୂତନ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ୍ ଲାଇବ୍ରେରୀ (ପ୍ରାଚ୍ୟ ପାଠାଗାର)ର ମୁଖ୍ୟ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ଲୁଇସ୍ ରାଇସ୍‍ଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ପାଠାଗାରର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରୁଦ୍ରପଟଣମ୍ ଶାମାଶାସ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିଟି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିଥିଲେ । ୧୯୦୫ରୁ ୧୯୦୯ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଶାମାଶାସ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପୁସ୍ତକର ବିଷୟାବଳୀକୁ ଈଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରି ଇଣ୍ଡିୟାନ୍ ଆଣ୍ଟିକ୍ୱାରୀ ଓ ମୈଶୂର୍ ରିଭ୍ୟୁ ନାମକ ଦୁଇଟି ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍‍ରେ ପ୍ରକାଶ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୨୩-୨୪ ମସିହା ବେଳକୁ ପ୍ରଚୀନ ଭାରତ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଥିବା ଦୁଇ ଗବେଷକ ଜୁଲିୟସ୍ ଜୋଲି ଓ ରିଚାର୍ଡ୍ ଶ୍ମିଡ୍ ବଭେରିୟାନ୍ ଜାତୀୟ ପାଠାଗାରରେ ରହିଥିବା ମାଲାୟାଲାମ୍ ଲିପିରେ ଲିଖିତ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଏକ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଗୁଜରାଟରୁ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲିଖିତ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଅନେକ ଭାଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ମୁନି ଜିନା ବିଜୟ ଏହାର ଏକ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୬୦ରେ ଆର୍. ପି. କାଂଗ୍‍ଲେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନାତ୍ମକ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କରାଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଲେଖକ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ନିଜର ଅଭିମତ ଓ ଅନୁବାଦ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।
ରଚୟିତା, ରଚନା ସମୟ ଓ ରଚନା ଶୈଳୀ
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତା ଓ ରଚନା ସମୟ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରମାଣ ମିଳିପାରି ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆବିଷ୍କୃତ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କରେ କାଳକ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କର ରଚନା ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭବପର । ଓଲିଭିଏଙ୍କ ମତରେ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଶ୍ଳୋକମାନ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇ ଆସିଥିଲା ।
ଶ୍ଳୋକମାନଙ୍କରେ ପ୍ରଥମେ ଗଦ୍ୟ ଆକାରରେ ଓ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ପଦ୍ୟ ଆକାରରେ ଏହି ସବୁ ନୀତିର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ପ୍ରାୟତଃ ଅଧିକାଂଶ ସଂସ୍କୃତ ରଚନାରେ ଏପରି ଶେଷଭାଗରେ ପଦ୍ୟ ସଂରଚନା ସେହି ଶ୍ଳୋକର ଆସନ୍ନ ସମାପ୍ତିର ସୂଚନା ଦିଏ ବୋଲି ଓଲିଭିଏ ମତ ରଖିଥିଲେ ।
ଅନୁବାଦ
ଅନେକ ବିଶାରଦ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖି ଆସିଛନ୍ତି । ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ଜୀବନଶୈଳୀ ଅନୁସାରେ ପୁରୁଷାର୍ଥର ଚାରୋଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲେ ଅର୍ଥ, ଧର୍ମ , କାମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ । ଶାସ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ ସାଧାରଣତଃ ନିୟମାବଳୀ ବା ବିଜ୍ଞାନକୁ ସୂଚାଏ ।
ଅଧ୍ୟାୟ ସଜ୍ଜା
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରକୁ ୧୫ଟି ଅଧିକରଣରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଅଧିକରଣ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା : ଏହି ଅଧିକରଣମାନଙ୍କୁ ୧୫୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଓ ୧୮୦ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବା ଉପ-ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦୦ଟି ଶ୍ଳୋକ ରହିଛି ।
ନିୟମର ଆବଶ୍ୟକତା, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସରକାର
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତବାଦ, ମନୁଙ୍କ ମତବାଦ, ଉଶନା (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ) ମତବାଦକୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି ଓ ଏମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନ ସହିତ କୌଟିଲ୍ୟ ନିଜ ମତବାଦ ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଛନ୍ତି ।
ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମତରେ ରାଜ୍ୟ ପରିଚାଳନା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜ୍ଞାନ, କାରଣ ଏହି ଜ୍ଞାନର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ବା ବିଜ୍ଞାନ ଜନ୍ମ ବା ବିକାଶ ଲାଭ କରିପାରିବ ନାହିଁ । ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମତବାଦ ଅନୁସାରେ, ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ହିଁ ଦୁଇଟି ଜରୁରୀ ଜ୍ଞାନ । ମନୁ ମତବାଦରେ ବେଦର ଜ୍ଞାନ, ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ତିନୋଟି ଜରୁରୀ ଜ୍ଞାନ । ଏହି ତିନି ମତବାଦ ବ୍ୟକ୍ତ କଲା ପରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିଜ ସ୍ୱକୀୟ ମତ ରଖି କୌଟିଲ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବେଦର ଜ୍ଞାନ, ଅନ୍ୱିକ୍ଷିକୀ ଜ୍ଞାନ, ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ପରି ଚାରୋଟି ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ । ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ପାଇଁ ରାଜନୀତି ସହ ରାଜା ଅର୍ଥନୀତିର ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୌଟିଲ୍ୟ ମତ ରଖିଥିଲେ ।
ରାଜା
ଜଣେ ରାଜର୍ଷି ନିଜ ଆତ୍ମ-ସଞ୍ଜମତା ଯୋଗୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତୁଷ୍ଟିକାରକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଲୋଭିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ସେ ମିଥ୍ୟା ଉପଦେଷ୍ଟାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରି ନିଜ ଦରବାରରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଅନୁଭବୀ ଉପଦେଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତି । ସେ ଅହିଂସାଧର୍ମୀ । ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଓ ନିଜ ପ୍ରଜାଗଣଙ୍କ ଉତ୍ଥାନରେ ସମୟ ବିନିଯୋଗ କରନ୍ତି । ସେ ସରଳ ଜୀବନ ଯାପନ କରନ୍ତି । ସେ ଅନିଷ୍ଟକାରୀ ଅଭ୍ୟାସ ଓ କୁଚକ୍ରୀ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହନ୍ତି । ସେ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଓ ପର ସମ୍ପତ୍ତି ଲାଭ କରିବାର ଅଭିଳାଶା ପୋଷଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ । କାମ ପ୍ରବଣତା, ମାତ୍ରାଧିକ କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ଗର୍ବ, ମିଥ୍ୟାଭିମାନ ଓ ଦୁଃସାହସ ହିଁ ଜଣେ ରାଜାର ୬ଟି ଶତ୍ରୁ । ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ରାଜାର ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି ।  ଜଣେ ନ୍ୟାୟବନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ଲୋକଙ୍କ ଆନୁଗତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର କାରଣ ଏହା ନୁହଁ ଯେ ସେ ରାଜା ବରଂ ଏହା ଯେ ସେ ନ୍ୟାୟୀ ।
ଅଧିକାରୀ ଓ ଉପଦେଷ୍ଟା
ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧିକରଣରେ ଯୁବରାଜଙ୍କୁ କିପରି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯିବ, ରାଜା ନିଜେ କିପରି ସର୍ବଦା ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜ କର୍ମଚାରୀ, ନ୍ୟାୟାଧୀଶ, ପ୍ରଶାସକମାନଙ୍କ ଚୟନ କିପରି ହେବ ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।
ପ୍ରଥମ ଅଧିକରଣର ପଞ୍ଚମ ଅଧ୍ୟାୟ ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜାଙ୍କ ନିରନ୍ତର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଜ୍ଞାନ ବିକାଶ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରୁ କିଛି ସମ୍ମାନନୀୟ, ଅନୁଭବୀ ଓ ବୃଦ୍ଧ ପରିଷଦଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସଭାରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ଓ ତାଙ୍କ ମତକୁ ଗ୍ରହଣ ଦେବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚୟନ କିପରି ହେବ ଓ ରାଜା ସେମାନଙ୍କ ସଚ୍ଚୋଟତା ଓ କ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ପୂର୍ବରୁ ଅବଗତ ରହିଥିବା ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି ।  ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କୌଟିଲ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଏକତ୍ର କରିଛନ୍ତି । ଚୟନ ବେଳେ ସଚ୍ଚୋଟତା ଓ ଜ୍ଞାନ ମାପକାଠି ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ ଭରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ‌)ଙ୍କ ଯୁକ୍ତି, ବଂଶାନୁକ୍ରମ ବା ପାରିବାରିକ ଜ୍ଞାନ ମାପକାଠି ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣପଦନ୍ତ(ଭୀଷ୍ମ)ଙ୍କ ଯୁକ୍ତି, ଯେଉଁ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ରାଜା ଭଲ ଭାବେ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ତାହା ଚୟନର ମାପଦଣ୍ଡ ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶାଳାକ୍ଷଙ୍କ ଯୁକ୍ତି, ଦୁର୍ବଳତା ଥିବା ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ପରାଶରଙ୍କ ଯୁକ୍ତି କାରଣ ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜି ରାଜାଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି ଓ ଚୟନ ବେଳେ ପୁସ୍ତକ ଜ୍ଞାନ ଅପେକ୍ଷା ଅନୁଭବ ମାପକାଠି ହେବା ସପକ୍ଷରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବିଦ୍ୱାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ଦେବାନୀ ଓ ଫୌଜଦାରୀ ନିୟମାବଳୀ ଓ ନ୍ୟାୟାଳୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଟ୍ରଟ୍‍ମାନ୍‍ଙ୍କ ମତରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ତୃତୀୟ ଅଧିକରଣ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରେ । ମାଲିକ ଓ ସେବକଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ, ଭାଗିଦାରୀ, କ୍ରେତା-ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଚତୁର୍ଥ ଅଧିକରଣରେ ଆପରାଧିକ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ସମ୍ପର୍କିତ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । କୌଣସି ଘଟଣାରୁ ପ୍ରଜା ବିରୋଧୀ ଆପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ହୋଇଥିବା ଜଣା ପଡ଼ିଲେ, ରାଜା ଓ ରାଜ କର୍ମଚାରୀ କିପରି ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତି ତାହା କୁହାଯାଇଛି । ଟ୍ରଟ୍‍ମାନ୍‍ଙ୍କ ମତରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଇଉରୋପୀୟ ବା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । ଐତିହାସିକ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁହାରି କରିବା ପରେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଓ ଇଉରୋପୀୟ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସରକାର ବା ରାଜ କର୍ମଚାରୀ ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରାରମ୍ଭ କରନ୍ତି ।
ତିନିଜଣ ପ୍ରଦେଷ୍ଟାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏକ ନ୍ୟାୟପୀଠ ଆପରାଧିକ ମାମଲାର ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ ଓ ଏହି ନ୍ୟାୟପୀଠ ବିଭିନ୍ନ ଦେବାନୀ ମାମଲାର ବିଚାର ପାଇଁ ଗଠିତ ନ୍ୟାୟପୀଠଠାରୁ ପୃଥକ୍ ହୋଇଥିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହଯାଇଛି । ଅପରାଧ ସହ ସମାନୁପାତୀ ଦଣ୍ଡ ହିଁ ବିଧେୟ ବୋଲି ପ୍ରଥମ ଅଧିକରଣର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟରେ କୁହାଯାଇଛି  ଓ ପର ଅଧିକରଣମାନଙ୍କରେ (ଯଥା - ଚତୁର୍ଥ ଅଧିକରଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ, ପ୍ରସଙ୍ଗ ୭୯)ରେ ଏହି ନିୟମର ପୁନଃପ୍ରୟୋଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଅର୍ଥନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପ୍ରଜାଙ୍କ ଅମଙ୍ଗଳର କାରଣ ହୋଇଥିବାରୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅପରାଧରେ ଜଡ଼ିତ କାରିଗର ଓ ବେପାରୀମାନଙ୍କୁ କଠିନ ସାମୁହିକ ଅର୍ଥଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବା ବିଧେୟ ବୋଲି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ।
ବିବାହ ନିୟମାବଳୀ
ତୃତୀୟ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଅଧିକରଣରେ ବିବାହ ଓ ସହମତି ସମ୍ପର୍କୀୟ ବିଷୟାବଳୀ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଚତୁର୍ଥ ଅଧିକରଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଋତୁଚକ୍ର ଆରମ୍ଭ ହେବାର ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ଜଣେ ନାରୀ ନିଜ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ବର ଚୟନ କରିପାରିବେ;  କିନ୍ତୁ ସେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ବା ପିତାମାତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ନିଜ ଅଧିକାର ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ପିତାମାତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବା ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ ହିଁ ସେ ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଉପରେ ନିଜର କ୍ଷମତା ଜାହିର କରିପାରିବେ ।
ତୃତୀୟ ଅଧିକରଣର ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସ୍ୱାମୀଦ୍ୱାରା ଉପେକ୍ଷିତା ଜଣେ ନାରୀ ଯଦି ତିନୋଟି ଋତୁଚକ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ନ କରି ପାରିଲେ ବା ସାତୋଟି ଋତୁଚକ୍ରର ଅପେକ୍ଷା ପରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳୁଥିଲେ, ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ପୁନର୍ବିବାହ କରିପାରିବେ ।
ତୃତୀୟ ଅଧିକରଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ୮ ପ୍ରକାରର ବିବାହକୁ ବୈଧ ବିଚାର କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ପିତାମାତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିର ଉତ୍ତରାଧିକାରିଣୀ ହେବାର ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗ୍ୟତା ବ୍ରହ୍ମ ବିବାହ (ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରାର୍ଥୀକୁ ବିବାହ କରିବା) କରିଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ଓ ସର୍ବନିମ୍ନ ଯୋଗ୍ୟତା ଗନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ (ପିତାମାତାଙ୍କ ବିନା ସ୍ୱୀକୃତିରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ନିଜ ପ୍ରେମୀକୁ ବିବାହ କରିବା) କରିଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାମୀ ନାରୀଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ବା ନାରୀଙ୍କ ନିଜ ଉଦ୍ୟମରେ ଉପାର୍ଜିତ ପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତିର ବ୍ୟବହାର କଲେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ପତ୍ତି ସୁଧ ସହିତ ଶୁଝିବାକୁ ହୋଇଥାଏ । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯଦି ନାରୀ ଜଣକ ଗନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ କରିଥାନ୍ତି ତେବେ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାବୀ କରିବାର ଅଧିକ ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ବ୍ରହ୍ମ ବିବାହ କରିଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାବୀ କରିବାର କମ୍ ଯୋଗ୍ୟତା ମିଳିଥାଏ ।
ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲ
ରାଜ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଅରଣ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଜରୁରୀ ଓ ରାଜକୋଶରୁ ବ୍ୟୟ ବରାଦ କରି ବୃଦ୍ଧ ଓ ରୁଗ୍‍ଣ ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଯତ୍ନ ନିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି । ପୁଣି ସେହି ରାଜକୋଶରୁ ଅର୍ଥ ବ୍ୟୟ କରି ବା ପୁରସ୍କାର ଦେଇ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ପଶୁଙ୍କ ନିରାକରଣ କରାଯିବା କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟର ୧୯ତମ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜା କାହାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ ତାହା କୁହାଯାଇଛି ।
୩୫ତମ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି ଯେ, ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ "ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷକ" ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଜଙ୍ଗଲ, ହାତୀବଣର ସୁରକ୍ଷା ଓ ତଦାରଖର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସାଗୁଆନ୍, ତାଳ, ଶିଶୁ, ଅର୍ଜୁନ, ଶିରିଷା, ତିଳକ, ଶାଳ, ବାଉଁଶ, ମୁଞ୍ଜ, ଜାଳେଣୀ କାଠ, ଫଳ, ଚେରମୂଳ, ଗଞ୍ଜେଇ, ଔଷଧି ବୃକ୍ଷ, ଫୁଲ ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥିବା ଜଙ୍ଗଲର ସୁରକ୍ଷା କରିବଦ୍ୱାରା ତାହାର ଉତ୍ପାଦ ସବୁ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତି । ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନ କାଳରେ କାଠ ପାଇଁ ଓ ବାଘସିଂହ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ ଚମଡ଼ା ପାଇଁ କେତେକ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସେଠିକାର ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା ବୋଲି ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ।
ଖଣି, କାରଖାନା ଓ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ୩୦ ଓ ୪୭ତମ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଖଣି ଓ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାରେ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନର ପ୍ରୟୋଗଶାଳା, ବିକ୍ରୟଯୋଗ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ଓ ସାମଗ୍ରୀ,  ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାଗାର, ଓଜନ ମାପର ମାନକ, ଲମ୍ବ ଓ ସମୟ ମାପର ମାନକ, କର ଆଦାୟ,  କୃଷି, ମଦ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଆହତ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ଯତ୍ନ ଓ ପାଳନ, ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଓ ଗୋଇନ୍ଦା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଶାସକର ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ଗୋଇନ୍ଦା (ଗୁପ୍ତଚର), ପ୍ରଚାର ଓ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା
ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରର ଅନେକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା, ପଦ୍ଧତି, ବିକାଶ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ଜୀବିକା ଗ୍ରହଣ କରିବା, ସାଙ୍କେତିକ ଭାଷାରେ ସୂଚନା ପ୍ରସାରିତ କରିବା ଇତ୍ୟାଦିର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ କର୍ମର ସଫଳତା ଅନୁସାରେ ପାରିଶ୍ରମିକ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ଳୋକ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।