cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଡାହାଣୀ ଖୋଜା
ଭାରତ
୧୯୭୨ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ ଡାହଣୀ ଖୋଜାର କୌଣସି ଲିପିବଦ୍ଧ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ୧୯୭୨ ମସିହାର ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ସାନ୍ତାଳୀ ଜନ ଜାତି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଡାହାଣୀ ଖୋଜା ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । କମ୍ପାନୀ ଶାସନ ସମୟରେ ସିଙ୍ଗଭୂମ ଜିଲ୍ଲାର ଛୋଟନାଗପୁର ଡିଭିଜାନରେ ଡାହାଣୀ ଭାବରେ ଦୋଷୀ କରାଯାଇଥିବା ଲୋକ‌କୁ କେବଳ ମାରିଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ତାହାର ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦିଆଯାଏ ଯେପରି ଭବିଷ୍ୟତାରେ ସେମାନେ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବେ ନାହିଁ । ଛୋଟନାଗପୁର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଆଦିବାସୀ ସାନ୍ତାଳୀ ଥିଲେ । ସେହି ସାନ୍ତାଳୀ ଲୋକମାନଙ୍କର ଡାହାଣୀ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା । ସେମାନଙ୍କୁ ଡରୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ଅଣସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ଗାଈ ଗୋରୁଙ୍କୁ ଜ୍ୱର କରେଇ ମାରିଦେବା କ୍ଷମତା ଥିବା ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲେ । ସୁତରାଂ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଡାହାଣୀଙ୍କୁ ମାରିଦେଉଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ
ଅଳାଜଙ୍ଗି ବିଶ୍ୱନାଥ ସ୍ୱାମୀ (୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୯ - ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯) ଓଡ଼ିଶାରୁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜେନତା ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନ ପାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଭାରତର ସଂସଦର ଉପର ସଦନ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।   ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀ ୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୨ରୁ ୩ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୮ ଯାଏଁ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୯ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୧ତାରିଖରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ
ମଧୁମେହ ପାଦ ଘାଆ
ମଧୁମେହ ପାଦ ଘାଆ, ମଧୁମେହ ରୋଗର ଏକ ସାଧାରଣ ଜଟିଳତା | ଏହା ଏକ କାଲସ (callus) ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହା ତଳେ ରକ୍ତ ଜମା ହୋଇଯାଏ |  ଚର୍ମ ଫାଟିଯାଇ ଘାଆ ହୋଇଯାଏ  | ଏହା କ୍ରମଶଃ ଜଟିଳ ହୋଇ ଅଷ୍ଟିଓମାୟେଲାଇଟିସ୍, ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍ରିନ ହେଲେ ଆମ୍ପୁଟେସନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ  ।  ଏହା ମଧୁମେହ ପାଦ ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥାଏ |
ଖରାପ ରକ୍ତ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ନାୟୁ, ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଧମନୀ ରୋଗ ଏବଂ ପାଦର ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଯତ୍ନ ନଥିବା କାରଣରୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । | ଫ୍ଲାଟ ଫୁଟ ବା ସମତଳ ପାଦ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି | ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ମଧୁମେହ ପାଦ ରୋଗ ।
ଚିକିତ୍ସା: ରକ୍ତ ଶର୍କରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ମୃତ ତନ୍ତୁ ଅପସାରଣ, କ୍ଷତ ଡ୍ରେସିଙ୍ଗ ଏବଂ କ୍ଷତରୁ ଚାପ ଦୂର କରିବା ନିମନ୍ତେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଡ୍ରେସିଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ | କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଫଳାଫଳକୁ ଉନ୍ନତ କରିପାରେ | ହାଇପରବାରିକ ଅମ୍ଳଜାନ ଥେରାପି ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ କିନ୍ତୁ ତାହା ବ‌ହୁତ ମହଙ୍ଗା ଅଟେ |
ବିଶ୍ୱରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ୯ରୁ ୨୬ ନିୟୁତ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ମଧୁମେହ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫%ରୁ ୨୫% ଜଣଙ୍କର ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ହୋଇପାରେ | ସାଧାରଣତଃ ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଆମେରିକାରେ ଲାଟିନ‌କ୍ସ, କଳା ଲୋକ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କ୍ଲୋଜାପିନ
କ୍ଲୋଜାପିନ, ବିକ୍ରୟ ନାମ କ୍ଲୋଜାରିଲ, ରିସପେରିଡିନ ଏକ ଅସାମାନ୍ୟ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତରୋଧୀ ଔଷଧ । ଏହା ମୂଖ୍ୟତଃ କୌଣସି ଔଷଧରେ ଭଲ ନ ହେଉଥିବା ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ । ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ଓ ସିଜୋଆଫେକ୍ଟିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣତା କମ କରେ । ଏହା ସାଧାରଣ ସାଧାରଣ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତରୋଧୀ ଔଷଧ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
କ୍ଲୋଜାପିନ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଅଧିକ ସ୍ୱଳ୍ପ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା ହୋଇଯିବା ସଙ୍କଟ ରହେ, ଫଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଏହି ସଙ୍କଟରୁ ବର୍ତ୍ତିବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାର ନିୟମିତ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ । ଅପସ୍ମାର ଆକ୍ରମଣ, ହୃତପେଶୀ ପ୍ରଦାହ, ଅତି ରକ୍ତ ଶର୍କରା ଇତ୍ୟାଦି ମାରାତ୍ମକ ସଙ୍କଟ ଓ ଡିମେନସିଆ ଯୋଗୁ ସାଇକୋସିସ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ହୁଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଶୁଷ୍କ ପାଟି, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ, ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା ଓ ଶିରଭ୍ରମ (dizziness) ଇତ୍ୟାଦି ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୫% ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ଥାୟୀ ଟାର୍ଡ଼ିଭ ଡିସକାଇନେସିଆ ସଙ୍କଟ ରହେ । ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ ।
ସନ ୧୯୬୦ରେ କ୍ଲୋଜାପିନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇ ସନ ୧୯୭୧ରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା । ଏହା ପ୍ରଥମ ମନୋବିକ୍ଷିପ୍ତରୋଧି ଔଷଧ ଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୪ରେ ଦୈନିକ ୦.୦୫ରୁ  ୨.୧୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରିକା
ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଛାପା ପତ୍ରିକା ଅଟେ (୧୮୪୯ ମସିହାର "ଜ୍ଞାନାରୁଣ" ପତ୍ରିକା ପରେ) ।  ଏହା ଜାନୁଆରୀ ୧୮୫୬ ମସିହାରେ ଉଇଲଇୟମ ଲେସିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇ କଟକ ମିଶନ ପ୍ରେସରୁ ଡବଲିଉ ବୃକ୍ସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚାପା ହେଉଥିଲା ।  ଯଦିବା ଏହା ମିଶନାରୀ ମାନଂକଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ କରାଯାଉଥିଲା ମାତ୍ର ଏଥିରେ କୌଣସି ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାର ବିଷୟ ବସ୍ତୁ ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଥିଲା ଏକ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସମାଚାର ପତ୍ରିକା । ପାଠକ ଓ ଗ୍ରାହକ ଅଭାବରେ ଏହାର ପ୍ରକାଶନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଲେସଲି ଓଡ଼ିଶାର ତତ୍କାଳୀନ କମିଶନର ସାମୁଏଲ୍ସଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସାମୁଏଲ୍ସଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନବଶିକ୍ଷିତ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭାବ ହେତୁ ଏହି ପତ୍ରିକା ତିନି ବର୍ଷର ପ୍ରକାଶନ ପରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପ୍ରବୋଧ ଚନ୍ଦ୍ରିକାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ବିଜ୍ଞାନ ପତ୍ରିକା ଭାବେ ଜଣା ।
ପୁନଃ ମୁଦ୍ରଣ
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଛାପା ପତ୍ରିକାର ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିଥିଲା ତାକୁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ଡକ୍ଟର ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି ସଂକଳନ କରି ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରୂପେ ପ୍ରକାଶନ କରାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ ଏହି ପତ୍ରିକାର ୧୮୫୬ ମସିହାର ପ୍ରଥମ, ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ, ପଂଚମ ତଥା ଦ୍ୱାଦଶ ମାସିକ ସଂଖ୍ୟା ଗୁଡିକୁ ଏକତ୍ର କରି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ଚତୁର୍ଭୁଜ ମେହେର
ଚତୁର୍ଭୁଜ ମେହେର (୧୩ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୫) ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ତନ୍ତୀ । ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ବାନ୍ଧବୁଣାରେ ପାରଦର୍ଶିତା ସକାଶେ ସେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଜଣେ ମହାତନ୍ତୀ ଭାବେ ଜଣା ଓ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାରର ମିଳିଥିଲା । ସେ ହାତ ବୁଣା ଲୁଗା ତିଆରି କରିବା ଓ ପାରମ୍ପରିକ ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ । ତାଙ୍କ ତିଆରି ଲୁଗା ଆଦୃତ ହେବା ମଧ୍ୟରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରାୟଙ୍କୁ ନିଜ ବାହାଘରରେ ଶାଶୁ ଜୟା ବଚନ ଉପହାର ଦେଇଥିବା ମେହେରଙ୍କ ତିଆରି ଏକ ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧିବା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ।
ଜୀବନୀ
ଚତୁର୍ଭୁଜ ମେହେର ଓଡ଼ିଶାର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କେବଳ ସ୍କୁଲ ଯାଏଁ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ତନ୍ତକଳା
ସେ ପ୍ରଥମେ ପାରମ୍ପାରିକ ତନ୍ତକଳା ଶିକ୍ଷା କରି ଏକ ହସ୍ତତନ୍ତ ସେବା କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁରଠାରେ ‘’ବୟନ ବିହାର’’ ନାମକ ଏକ ହସ୍ତ ତନ୍ତ କାରଖାନା ତଥା ହସ୍ତତନ୍ତ ଗବେଷଣା ଓ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର ଆରମ୍ଭ କରି ସେଠାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ କାରିଗରଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଦିବସ
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୦୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ରେ ଭାରତରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମନୋବଳ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଯାହା ଫଳରେ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ମଣି ଶାନ୍ତିରେ ବସବାସ କରିପାରିବେ ।
ଏହି ଦିନଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ସମସ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ବଳ ଯଥା ଗାର୍ଡ, ସେନା ଅଧିକାରୀ, ପୋଲିସ, ପାରା-ମିଲିଟାରି ବାହିନୀ, ତଥା ସେନା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ । କାରଣ ସେମାନେ  ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟୀତ୍ୱରେ ରହି ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇଥାନ୍ତି । ଭାରତର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଶକ୍ତି କାରଣ ଏଥିରେ ୧.୩ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଇତିହାସ
ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (NSC) ଏକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏଜେନ୍ସି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଯାହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ । ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୮ରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (NSC) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଅଧୁନା ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ହେଉଛନ୍ତି ଅଜିତ କୁମାର ଡୋଭାଲ । ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ତଥା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ: ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଅମରକଣ୍ଟକ
ଅମରକଣ୍ଟକ,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ ଓ ନଗର ପଞ୍ଚାଯତ । ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତମାଳା ଓ ସାତପୁରା ରେଞ୍ଜର ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ପ୍ରକୃତିକ ସମ୍ପଦ ତଥା ସୁନ୍ଦରତାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ଶୈଳନିବାସ ଓ ଏଠାରୁ ନର୍ମଦା ନଦୀ, ସୋନା ନଦୀ ଓ ଜିହିଲା ନଦୀର ଉପତ୍ତି ହୋଇଛି ।
୧୫ ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜନପ୍ରିଯ ସନ୍ଥ କବୀର ଏହି ସ୍ଥଳରେ କବୀର ଚବୁତରା ନିର୍ମାଣ କରି ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟୁପତ୍ତି
ଦୁଇଟି ସଂସ୍କୃତ ନାମ amara ( ଅମର ) ଓ kantaa ( ବାଧକ )କୁ ନେଇ ଏହି ନାମକରଣ ହେଇଛି । କବି କାଳିଦାସଙ୍କ ଲେଖାରେ ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ| ନର୍ମଦାକୁଣ୍ଡ ମନ୍ଦିର, ନର୍ମଦା ନଦୀର ଉପତ୍ତି ସ୍ଥଳ ଅମରକଣ୍ଟକର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି 22.67°N 81.75°E. ଏହାର ଉଚ୍ଛତା ୩୪୩୮ ଫୁଟ । ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ରେବା, ଶାହଦଲ , ଅନୁପୁର ଜବଲପୁର , କଟନୀ ଓ ପେଣ୍ଡରାଠାରୁ ରାସ୍ତା ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ପେଣ୍ଡରା ରୋଡ ଏଠାରୁ ୪୩ କିଲୋମିଟର । ଜବଲପୁର ବିମାନ ବନ୍ଦର ଏହାର ନିକଟତମ ଏୟାର ପୋର୍ଟ । ଜବଲପୁରରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଦୈନିକ ଫ୍ଲାଇଟ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଅମରକଣ୍ଟକର ଜନସଂଖ୍ୟା ୭,୪୧୬ ଥିଲା । ଏଥିରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୪,୫୧୩ ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୩,୯୦୨ । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୮୦.୨୦ %  ଥିଲା, ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା । ମହିଳା ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ମାତ୍ର ୭୧.୦୨ % ଥିଲା ବେଳେ ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୮୮.୦୬ ରହିଥିଲା । ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା ୧୦.୯୪ % ରହିଥିଲା ।
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ
ଏଠାରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଜାତୀୟ ଟ୍ରାଇବାଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଛି । ସେଠାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରା ଯାଉଛି ।
ଆଧାର
<div class="reflist columns references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
External links
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପବିତ୍ର ସହର
ରୁଦାଉଲି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର fଅଇଜବଦ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୬.୭୪୯୯ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୧.୭୪୯୨ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୩୪୪ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୬୮୦୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୫୭% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୪୩% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୬.୯୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୭.୯୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୨୭.୩୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୧୯.୬୦% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୭.୦୬% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ପରିବାର ଅଦାଲତ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୮୪
ପାରିବାରିକ ଅଦାଲତ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୮୪ ଭାରତୀୟ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟଦ୍ୱାରା ୧୯୮୪ ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଧିନିୟମ ।
ଅଧିନିୟମ ସମ୍ପର୍କରେ
ପାରିବାରିକ ମାମଲାଗୁଡିକରେ ଏହାର ପକ୍ଷ ତଥା ବିଷୟବସ୍ତୁର ଭିନ୍ନତା ଦୃଷ୍ତିରୁ ଏଭଳି ମାମଲାର ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନ୍ୟସବୁ ସାଧାରଣ ଦେୱାନୀ ମାମଲାର ବିଚାର ଭଳି ନ ହୋଇ ଏକ ବିଶେଷ ଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ହେବା ଦରକାର ବୋଲି ଭାରତୀୟ ଆଇନ କମିଶନ ତାଙ୍କ ୫୯ତମ ବିବରଣୀରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ଭାରତର ଦେୱାନୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲେ ବି, ପାରିବାରିକ ମାମଲା ସଂକ୍ରାନ୍ତୀୟ ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନ ଥିଲା । ଅତଏବ, ବିବାହ, ଭରଣପୋଷଣ ଆଦି ପାରିବାରିକ ମାମଲାଗୁଡିକରେ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ତଥା ତ୍ୱରିତ ବିଚାର ଜରିଆରେ ଫୈସଲା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପାରିବାରିକ ଅଦାଲତ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୮୪ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅଧିନିୟମିତ କରାଗଲା । ଏହି ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୩  ଅନୁସାରେ ପାରିବାରିକ ଅଦାଲତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମିତ୍ତ ପ୍ରାବଧାନ ରହିଛି । ଉକ୍ତ ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁସାରେ ସଂପୃକ୍ତ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସହ ପରାମର୍ଶ ପୂର୍ବକ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରତି ସହର କିମ୍ବା ଏଭଳି ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବାର ଅଦାଲତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧ ଲ଼କ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିବ । ପାରିବାରିକ ଅଦାଲତ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଅଧିନସ୍ଥ ହେବ ଯାହାର କି ସଂପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଅଦାଲତରୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ପରିବାର ଅଦାଲତକୁ ମାମଲାଟିଏ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା କ୍ଷମତା ରହିବ ।
ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ
"Family Courts Act"
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ: ଭାରତୀୟ ଆଇନ
ବିଶ୍ଵ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଦିବସ
ବିଶ୍ୱ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅଧିକ ସକ୍ରୀୟ କରିବା ସହ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା । ଏହି ଦିବସରେ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାହକଙ୍କର ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆଯାଉ ବୋଲି ଦାବି କରିବା ସହ ଉପଭୋକ୍ତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ବଜାରର ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ।
ଇତିହାସ
ବିଶ୍ୱ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଦିବସ ବାସ୍ତବରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜନ୍ ଏଫ୍ କେନେଡିଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ । ସେ ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୨ରେ ଆମେରିକା କଂଗ୍ରେସକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହା କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ନେତା ଥିଲେ । ଉପଭୋକ୍ତା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସେହି ତାରିଖରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଅରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଅଭିଯାନ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷର ସେହି ଦିନକୁ ବିଶ୍ୱ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଧିକାର ଦିବସ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ: ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ଜୁନାଗଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଜୁନାଗଡ଼ (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୭୮) କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଜୁନାଗଡ଼ (ବି), ଜୁନାଗଡ଼ ବ୍ଳକ ଓ ଗୋଲମୁଣ୍ଡା ବ୍ଳକ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଅନିଲ ସିଂଦେଓଙ୍କଠାରୁ ୯୯୪୫ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାସ, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବୀର ସିପ୍କାଙ୍କଠାରୁ ୬,୫୩୭ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୧ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୪ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
ଘୋଡ଼ା
ଘୋଡ଼ା ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୪୦୦୦ ମସିହାରୁ ମଣିଷର ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ହୋଇ ରହି ଆସୁଛି। ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୩000 ମସିହାବେଳକୁ ଘୋଡ଼ାର ଚାହିଦା ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଘୋଡ଼ାର ଶାରିରୀକ ଗଠନ ଏହାକୁ ତୀବ୍ର ଗତିଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ଚକମା ଦେବା, ବିକଶିତ ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ବିପଦ ଦେଖିଲେ ଘାବରେଇ ନଯାଇ ଯୁଧ୍ୟ କରିବା କିମ୍ବା ଦଉଡ଼ିକି ପଳାଇଯିବା ଶକ୍ତି ଦେଇଛି । ଘୋଡ଼ା ଉଭୟ ଠିଆ ହୋଇ ଏବଂ କଡ଼ ପଟ ଗଡ଼ିକି ଶୋଇପାରେ। ଘୋଡ଼ା ପାଖାପାଖି ୨୫ରୁ ୩୦ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥାଏ।
ପୁରାତନ କାଳରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ମଙ୍ଗୋଲମାନେ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇବାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ ।
ମଣିଷଙ୍କସହ ସମ୍ପର୍କ
ପୃଥିବୀସାରା ମାନବ ସମାଜରେ ଘୋଡ଼ା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ବହନ କରି ଆସୁଅଛି । ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମନୋରଞ୍ଜନ, କ୍ରୀଡ଼ା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ ।
କ୍ରୀଡ଼ା
ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଖେଳାଯାଇଥାଏ ଯେପରି ପୋଲୋ, ଧୀରେ ଡେଇଁବା (ସ୍ଲୋ ଯଂପିଙ୍ଗ ) ଇତ୍ୟାଦି । ଘୋଡ଼ା ଦୌଡ଼ ଏବେବି ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଖେଳ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ପ୍ରାୟ ଅଧିକାଂଶ ଘୋଡ଼ାଦୌଡ଼ରେ ଜୁଆ ଖେଳାଯାଇଥାଏ ।
ମନୋରଞ୍ଜନ
ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଧାରାବାହିକ, ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳୀଗୁଡ଼ିକରେ ମନୋରଞ୍ଜନ ନିମିତ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାକୁ ସ୍ଥାନ ମିଳିଛି, ଯେପରି ହିନ୍ଦୁ, ଇସଲାମ , ଗ୍ରେକୋ-ରୋମାନ ଇତ୍ୟାଦି।
ଆଧୁନିକ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅନେକ ଐତିହାସିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଘୋଡ଼ାଗୁଡିକ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସହିତ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଯାହା ପ୍ରାମାଣିକ କିମ୍ବା ଏକ ଯତ୍ନର ସହିତ ପୁନଃ ପ୍ରତିକୃତି, ଇତିହାସର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟର ବିଭିନ୍ନ ଜୀବନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଐତିହାସିକ ପୁନଃ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ, ବିଶେଷତଃ  ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯୁଦ୍ଧର ମନୋରଞ୍ଜନରେ । ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ପରି ଦେଶଗୁଡିକ ଘୋଡ଼ା ଚାଳିତ ରଥଗୁଡିକ ବ୍ୟବହାର କରି ରୟାଲଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିଆଇପିମାନଙ୍କୁ କିଛି ସାଂସ୍କୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମହତ୍ବୁପୁର୍ଣ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ସର୍ବସାଧାରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ହେଉଛି ଅନ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ, ଯେପରିକି ପ୍ୟାରେଡରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବୁଡୱାଇଜର କ୍ଲାଇଡସଡାଲେସ୍, ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ଯାହା ଆଧୁନିକ ମୋଟର ଚାଳିତ ଟ୍ରକ୍ ଉଦ୍ଭାବନ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବହୃତ ସମାନ ପରି ଏକ ବିୟର ୱାଗନ୍ ଟାଣେ ।
ଟେଲିଭିଜନ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ସାହିତ୍ୟରେ ଘୋଡ଼ା ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ସେଗୁଡିକ ବେଳେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚରିତ୍ର ଭାବରେ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଐତିହାସିକ କାହାଣୀର ସଠିକତାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରୁଥିବା ଭିଜୁଆଲ୍ ଉପାଦାନ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ବିଭିନ୍ନ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଉଭୟ ଜୀବନ୍ତ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଘୋଡ଼ାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଘୋଡ଼ା ବାରମ୍ବାର ହେରାଲଡ୍ରିରେ, ବିଭିନ୍ନ ପୋଜ୍ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତିରେ ଦେଖାଯାଏ । ଗ୍ରୀକୋ-ରୋମାନ୍, ହିନ୍ଦୁ, ଇସଲାମିକ୍ ଏବଂ ନର୍ସ ସମେତ ଅନେକ ସଂସ୍କୃତିର ପୁରାଣରେ ଉଭୟ ସାଧାରଣ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଡେଣା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଏବଂ ଏକାଧିକ ପୁରାଣ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଆଙ୍କିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥାଏ। ଏହି ଘୋଡ଼ା ଚାଇନାର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଚାଇନାର ରାଶିରେ ପଶୁମାନଙ୍କର ୧୨ ବର୍ଷର ଚକ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।
କାମ
କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ଘୋଡ଼ାମାନେ ବହୁତ ଭଲ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକଶିତ ହୋଇନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଆରୋହଣ କରାଯାଇଥିବା ପୋଲିସ୍ ଘୋଡ଼ା କେତେକ ପ୍ରକାରର ପାଟ୍ରୋଲିଂ ଡ୍ୟୁଟି ଏବଂ ଭିଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଟେ । ଗୋରୁ ଚାଲାଣଗୁଡିକ ଘୋଡ଼ା ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି ଯାହାକି ଦୂର, ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛା ଯାଇଥିବା ଗୋରୁମାନଙ୍କୁ ଘେରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି । କେତେକ ଦେଶରେ ସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଲୋକମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷକରି ପଦଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଆରୋହଣକାରୀ ଦଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ପରି ସୂକ୍ଷ୍ମ ମାଟି ପାଇଁ ଯାନବାହନ ବ୍ୟାଘାତକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେଉଁଠାରେ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନୁମତି ପ୍ରାପ୍ତ ପରିବହନର ଏକମାତ୍ର ରୂପ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ମୋଟର ଚାଳିତ ଯାନ ଅପେକ୍ଷା ଘୋଡ଼ା ଶାନ୍ତ ଅଟେ । ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅଧିକାରୀ ଯେପରିକି ପାର୍କ ରେଞ୍ଜର କିମ୍ବା ଗେମ୍ ୱାର୍ଡେନ୍ ପାଟ୍ରୋଲିଂ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି, ଏବଂ ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଖଚର ମଧ୍ୟ ଟ୍ରଲ୍ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାନବାହନ କମ୍ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୁହେଁ । ଯଦିଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଦୁନିଆର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି, ତଥାପି ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ନିୟୁତ ଘୋଡ଼ା, ଗଧ ଏବଂ ଖଚର କମ୍ ବିକଶିତ ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ଏବଂ ପରିବହନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏହି ସଂଖ୍ୟାରେ କେବଳ ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରାୟ ୨୭ ନିୟୁତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରାଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। କେତେକ ଜମି ପରିଚାଳନା ଅଭ୍ୟାସ ଯେପରିକି ଚାଷ ଏବଂ ଲଗ୍ନ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ସଂପାଦିତ ହୋଇପାରିବ । କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ କମ୍ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏବଂ ଘୋଡ଼ା ପରି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ସମୟ ସହିତ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ ।   ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଲଗାଇବାଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ତିକାର ସଂରଚନାରେ କ୍ଷତି ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଅଧିକ ମନୋନୀତ କାଠ ହେତୁ ଗଛରେ କମ୍ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ ।
ଯୁଦ୍ଧ
ଅଧିକାଂଶ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଇତିହାସ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ା ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରମାଣ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୪୦୦୦ରୁ ୩୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଘୋଡ଼ା ବ୍ୟବହାର ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଯୁଗର ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ବ୍ୟାପକ ହୋଇଥିଲା। ଯଦିଓ ଯାନ୍ତ୍ରିକରଣ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୁଦ୍ଧର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସୀମିତ ସାମରିକ ବ୍ୟବହାରରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ପ୍ରାୟତ ଉତ୍ସବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ମୋଟର ଚାଳିତ ଯାନଗୁଡିକ ପ୍ରଭାବହୀନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ପରିବହନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ । ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଡାରଫୁରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜାନଜୱିଡ୍ ମିଲିସିଆମାନେ ଘୋଡ଼ା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ତୃଣଭୋଜୀ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ତାରାପ୍ରସାଦ ଦାସ
ତାରାପ୍ରସାଦ ଦାସ(୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୫୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି । ସେ retina ଓ vitreous membrane ରୋଗର ସେ ବିଶେଷଜ୍ଞ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଏଲଭି ପ୍ରସାଦ ଚକ୍ଷୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଉପ ସଭାପତି ଅଛନ୍ତି । ସନ ୟେଟ ସେନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ,(ଚୀନ)ରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ ।
ତାରାପ୍ରସାଦ ଦାସ ୧୯୭୮ରେ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ(ଏମବିବିଏସ) ଓ ୧୯୮୦ରେ କାନପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମେଡିସିନ ଓ ସର୍ଜରୀରେ ଡିପ୍ଲୋମା ପାସ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଧୁଳେଶ୍ଵର
ଏହି ମନ୍ଦିର ତଳେ ଥିବା ଭୂମିରୁ ଧୁଳି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାକୁ ଆଗ୍ନେୟଗିରିର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ର ବା ଏପସେଣ୍ଟର କହୁଥିବାବେଳେ ଧାର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ଏହା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ମାନନ୍ତି । ପଞ୍ଚକୋଶିର ପାଦୁକାସ୍ଥାନ, ନାଭିସ୍ଥାନ ଓ କୋଟିଳସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଧୁଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସବୁଠାରୁ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପୁରାଣର ଅଗ୍ନିଶିଖା ଓ ବୈଶ୍ୱାନର ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ପଞ୍ଚକୋଶୀ ଅଧୀନରେ କୋଟିଲାସ୍ଥାନ ନାହିଁ । କୋଟିଲାସ୍ଥାନ ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠ । ପଞ୍ଚକୋଶୀ ଅନୁସାରେ ପାଦୁକାସ୍ଥାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଶିରସ୍ଥାନ, ନାଭିସ୍ଥାନ ଓ ଧୁଲେଶ୍ୱରରେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଶେଷ ହୁଏ । ବୈଶ୍ୱାନର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ବରଫ ପରୀ କାହାଣୀ ବଦ୍ରିନାଥ ଓ କେଦାରନାଥର ଶିଖା ପର୍ବତରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଶିତ ନ ହୋଇ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୁଏ ।
ସମ୍ପର୍କୀୟ ସଂରଚନା
ପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଭୈରବ ମନ୍ଦିର, ମସ୍ତ ମନ୍ଦିର ଓ ଶିବ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଶିଖା ଗୃହ ଓ ଗାଦି  ଗୃହ ଭଳି ଗୃହ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଶିଖା ଗୃହର କାନ୍ଥରେ ଥିବା ପଥରରେ ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ କିଛି ଲେଖା ଥିଲା ଯାହା ଭଲ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉନି । ଗୋଟିଏ ଲେଖାରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ବିକ୍ରମ ଶାହ ଖ୍ରୀପୂ ୧୭୪୮ରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି । ଅନ୍ୟ ଏକ ଲେଖାରେ କର୍ଣ୍ଣେଲ କୁଳମନ ସିଂହ ବସନେଟ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୭୭୮ରେ କରେଇଥିବା ଲେଖାଅଛି । ଅଧିକାଂଶ ଗୃହ ନେପାଳୀ ନାଗରିକ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ୨୬ ଚୈତ୍ର ୨୦୬୭ରେ ଶିକ୍ଷା ଗୃହରୁ କେହି ଜଣେ ନରପଟେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ସବୁ ଚୋରୀ କରି ନେଇଯାଇଛନ୍ତି ।
ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କାର
ଧାର୍ମିକ ପୂଜା ସମୟରେ ଭୂମି ଗର୍ଭରୁ ପବନ ଓ ଧୂଳି ବାହାରୁଥିବାରୁ ଧୁଳେଶ୍ୱର ଶିବ କୁହାଯାଏ । ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଛି । ଶିବଲିଙ୍ଗର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନନ୍ଦୀ ବୃଷଭ ଅଛି ଯାହାକୁ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱର କୂହାଯାଏ ଓ ଅପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସିଂହ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି । ସେହି ପରିସରରେ କାଳ ଭୈରବ, ବାଲ ଭୈରବ ଓ ବଟୁକ ଭୈରବ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପଶୁ ବଳି ଦେଇ କାଳ ଭାଇବଙ୍କର ପୂଜା କରାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । ମସ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ଚଇତ ଦଶାୟନ ଓ ବିଜୟା ଦଶମୀରେ ପ୍ରାୟ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଦିନରେ ଅବିବାହିତ ପୂଜକ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
)
ପୁରାଣ
ସେହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ଅଜ୍ଞାତ ହୋଇ ରହିଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ନଦିବାନ ଆବିଷ୍କାର କରି ଲୁକ୍କାୟିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ସୈନିକମାନେ ଖବର ପାଇ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ନେଉଥିବା ବେଳେ ସେ ପରେ ଆସିବେ କହି ସୈନିକମାନଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । କାଠମାଣ୍ଡୁର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜାଣି ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ନଦିବାନଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ମନ୍ଦିରର ପୂଜକ ଓ ସାଧୁ ହୋଇ ରହିଲେ । ସେହି ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ସେମାନଙ୍କର ସମାଧି ସ୍ଥଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ରୁଦ୍ରପୁର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହାର ଉଧମ୍ ସିଙ୍ଘ୍ ‌‌ନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୮୭୨୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୨୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୭୧% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୪.୬୯% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୦.୧୫% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୨.୮୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୧.୮୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୬.୨୬% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ନରକନ୍ଦା
ନରକନ୍ଦା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳପ୍ରଦେଶର ସିମଳା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ସହର । ଏହା ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ତିବତ ରୋଡ (NH-୨୨)ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସିମଳାଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୬୫ କିଲୋମିଟର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏହା ଶିବାଳିକ ରେଞ୍ଜଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ରହିଛି । ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|ନରକନ୍ଦା ଡାକ ବଙ୍ଗଳା, ୧୮୮୬ ରେ ବାଆଁ|thumb|200x200_ପିକସେଲ|ବର୍ତ୍ତମାନର ନରକନ୍ଦା ସହର. ଏହା ଏକ ଶୈଳନିବାସ ହେବା ସହ ସ୍କିଇଙ୍ଗ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ । ଏଠାରେ ସେଓ ଚାଷ ବହୁ ପରିମାଣରେ ହୁଏ ।
ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି
ନରକନ୍ଦାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  31.27°N 77.45°E । ଏହାର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଛତା ୮୫୯୯ ଫୁଟ । କୋତଗଡ ଏଠାରୁ ୧୬ କିଲୋମିଟର ଦୂର ଓ ଏହା ପ୍ରଥମ ସେଓ ଚାଷ ପାଇଁ ବିଖ୍ୟାତ ହେଇଥିଲା । ଅହି ଅଞ୍ଚଳ ବାର୍ଷିକ ୩୦୦୦ କୋଟି ତାଙ୍କର ସେଓ ବ୍ୟବସାୟ କରେ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୧୦ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ନରକନ୍ଦାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୭୧୨ ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ଅଉରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୬୨% ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୩୮% ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ୮୦%, ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଢେର ଅଧିକ । ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ୮୫% ହେଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ମହିଳା ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ୭୨ % ଓ ୧୫% ଜନସଂଖ୍ୟା ୬ ବର୍ଷରୁ କମ ।
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ୧୯୪୪ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଧାନ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ କମଳ ପ୍ରଧାନ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଛାଡ଼ି ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ
ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ (୨ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୨ - ୪ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜଗତସିଂହପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ ୧୯୨୨ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ଦେ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସତୀ ଦେ । ସେ ଜଗତସିଂହପୁରର ସ୍ୱାମୀ ବିବେକାନନ୍ଦ ମେମୋରିଆଲ୍ କଲେଜର ସଂସ୍ଥାପକ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ । ସେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସାଲେପୁରର ପଦ୍ମପୁର ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ ୨୦୧୯ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୪ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୯୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବିରଳା ଭବନ
ବିରଳା ଭବନ ବା ବିରଳା ଘର ଜାଗାଟି ଦିଲ୍ଲୀରେ ତିସ୍ ଜାନୁଆରୀ ରୋଡ଼ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ଏଠାରେ ଥିବା ଅତିଥି ଗୃହରେ ର‌ହୁଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଜାଗାକୁ ଗାନ୍ଧି ସ୍ମୃତି କୁହାଯାଉଛି । ଗାନ୍ଧି ସ୍ମୃତି ଗୋଟିଏ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଯାହା ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ କରାଯାଇଛି । 2005ରେ ଏହି ସ୍ମୃତିପୀଠରେ "Eternal Gandhi Multimedia Museum" ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।  ଏଠାରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ନାଥୁରାମ ଗଡ଼ସେଙ୍କ ଗୁଳିରେ ହୋଇଥିଲା ।
ଅଧିରଥ
ହିନ୍ଦୁ ମହାକାବ୍ୟ ମହାଭାରତ ରେ ଅଧିରଥ ହେଉଛନ୍ତି କର୍ଣ୍ନଙ୍କ ପାଳିତ ପିତା ତଥା ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସାରଥି । ସେ ସମସ୍ତ ରାଜକୀୟ ସାରଥିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଅଙ୍ଗଦେଶର ନରେଶ ରୋମପାଦଙ୍କର ବଂଶଧର ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରାଧା ।
କୁନ୍ତୀ କୁମାରୀ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔରସରେ ତାଙ୍କ କର୍ଣ୍ଣବାଟେ ଏକ କୁମାର ଜାତ ହେବାରୁ କୁନ୍ତୀ ଲୋକଲଜ୍ଜାଭୟରେ ଗୋଟିଏ ପେଡ଼ାମଧ୍ୟରେ ସେ ଶିଶୁଟିକି ପରାଇ ନଈରେ ଭସାଇ ଦେଲେ । ଶିଶୁଟି ଭାସି ଯାଉ ଯାଉ ସୂତ୍ରଧରଜାତୀୟ ସାରଥି ବା ସୁତ ଅଧିରଥ ତାକୁ ଦେଖିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତି ନିଃସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ତେଣୁ ଅଧିରଥ ତାକୁ ନେଇ ଆପଣାର ପତ୍ନୀ ରାଧାଙ୍କୁ ଦେଲେ ଓ ରାଧା ଉକ୍ତ ପୁତ୍ରକୁ ଲାଳନପାଳନ କରି ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ସେହି ପୁତ୍ର ଭବିଷ୍ୟତରେ କର୍ଣ୍ନ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଏଥିପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସୂତପୁତ୍ର ଓ ରାଧେୟ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ପ୍ରକୃତରେ ରାଧା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ପାଲିତା ମାଆ ।
ମହାଭାରତର ବନ ପର୍ବରେ ଅଧିରଥ୍, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରାଧା ତଥା ଶିଶୁ କର୍ଣ୍ନଙ୍କ ପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । କର୍ଣ୍ନଙ୍କ ଲାଲନ ପାଳନ ପରେ ଅଧିରଥ ଏବଂ ରାଧାଙ୍କ ଔରସରୁ ଆଉ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେଲା । ଏହି ଶିଶୁଟି ସୁବର୍ଣ୍ନ କବଚ ଏବଂ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ ପୂର୍ବକ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାର ନାମ ରଖିଥିଲେ ବସୁଷେଣ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତର ଚରିତ୍ର
ୟୁରୋଥେଲିଆଲ କର୍କଟ
ୟୁରୋଥେଲିଆଲ କର୍କଟ, ପୂର୍ବ ନାମ ଟ୍ରାନ୍ସସିସନାଲ ସେଲ୍ କାରସିନୋମା, ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ଯାହା ମୂତ୍ରନଳୀ ଶୈଳୀର ଯେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ | ଏହି ରୋଗ ବୃକ୍‌କ, ୟୁରେଟର, ମୂତ୍ରାଶୟ, ପ୍ରୋଷ୍ଟେତ ବା ମୂତ୍ରନଳୀରେ ହୋଇପାରେ । | ଏହାର ଲକ୍ଷଣ: ରକ୍ତମେହ, ପିଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓଜନ ହ୍ରାସ ବା ପରିସ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ ।
ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଧୂମପାନ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଆମିନ, ଆର୍ସେନିକ୍, ଆରିଷ୍ଟୋଲୋଚିକ ଏସିଡ, ସିଷ୍ଟୋସୋମା ହେମାଟୋବିଅମ ଓ ଜେନେଟିକ ରୋଗ ଲିଞ୍ଚ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୋଇପାରେ ।   ଏଗୁଡ଼ିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜିସନାଲ ଏପିଥେଲିଅମରୁ ବିକଶିତ ହୁଅନ୍ତି  | ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସାଧାରଣତଃ ସିଷ୍ଟୋସ୍କୋପି ଏବଂ ବାୟୋପ୍ସି କରି ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ ।
ଚିକିତ୍ସାରେ ପ୍ରାୟ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଯାଏ | ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ କେମୋଥେରାପି ବା ଲେଜର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରାଯାଏ | ଯଦି ସ୍ଥାନୀୟ କର୍କଟ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଆରୋଗ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହୁଏ | ମୂତ୍ରନଳୀ ଶୈଳୀର ଏକାଧିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରୋଗ ହୋଇପାରେ ଓ ପୁନର୍ବାର ଘଟିବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ । ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ତି, ଫୁସଫୁସ, ଯକୃତ କିମ୍ବା ହାଡ଼କୁ ଏହା ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରିପାରେ।
ସମସ୍ତ କର୍କଟ ରୋଗର ୧୨.୫% ୟୁରୋଥେଲିଆଲ କର୍କଟ ହୁଏ | ନାରୀମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି | ମୂତ୍ରାଶୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କର୍କଟ, ପ୍ରାୟ ୯୦%ରୁ ଅଧିକ ମୂତ୍ରାଶୟ କର୍କଟ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୭% ବୃକ୍‌କ କର୍କଟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଜେନିଟୋରିନାରୀ କର୍କଟ ରୋଗରୁ ମୃତ୍ୟୁର ଏହା ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ସାଧାରଣ କାରଣ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚିତ୍ରକାରିଣୀ ମନ୍ଦିର
ଚିତ୍ରକାରିଣୀ ମନ୍ଦିର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଅଟେ । ଏହା ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ତା'ର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଚାରୋଟି ମନ୍ଦିରର ସମୂହ । ମନ୍ଦିରଟିର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ଚାମୁଣ୍ଡା ।
ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପତ୍ୟ
ଚିତ୍ରକାରିଣୀ ମନ୍ଦିର କଳିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଶୈଳୀ ନାଗରା ଅନୁସରଣରେ ନିର୍ମିତ । ଏତଦବ୍ୟତୀତ ଏଥିରେ ପଞ୍ଚାୟତନ ଶୈଳୀର ଅନୁଶୀଳନରେ ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଚାରିପଟେ ଚାରୋଟି ସାନ ମନ୍ଦିରମାନ ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଟି ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ: ଗର୍ଭଗୃହ ଏବଂ ଜଗମୋହନ । ଜଗମୋହନର ଉପରଭାଗ ପିରାମିଡ଼ ଆକାରରେ ଗଠିତ, ଯାହାକୁ ପିଢ଼ା କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଚାରୋଟି ମନ୍ଦିରରେ କେବଳ ଗର୍ଭଗୃହ ରହିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ଲମ୍ବା ରେଖା ଦେଉଳ(ବିମାନ) ଦ୍ରାବିଡ଼ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କଠାରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବଡ଼ । ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଚାମୁଣ୍ଡା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଉପସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ନାଲିରଙ୍ଗର ପ୍ରତିମା । ଜଗମୋହନରେ ଥିବା ହନୁମାନ ଏବଂ ନବଗ୍ରହଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସିଧାସଳଖ ପଥରରେ ଖୋଦିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତିନି ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ। ପ୍ରଥମେ ବକ୍ସାଇଟ ଖଣିରୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଏ,ତା'ପରେ ବକ୍ସାଇଟରୁ ବେୟର ପ୍ରୋସେସଦ୍ୱାରା ଆଲୁମିନିୟମ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ ଯାହାକୁ ଆଲୁମିନା କୁହାଯାଏ । ପରିଶେଷରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାସିସ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ। ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଅଛି ଯେଉଁଥିରୁ ଆଲୁମିନିୟମ ଲାଭ କରାଯାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ, ଅତି ସାଧାରଣ କଞ୍ଚାମାଲ ହେଉଛି ବକ୍ସାଇଟ। ଏହା ଆଲୁମିନିୟମ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ମିଶି ରହିଥାଏ। ୫୦%ରୁ ଅଧିକ ଆଲୁମିନିୟମ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଧାରଣ କରିଥିବା ବକ୍ସାଇଟକୁ ଉନ୍ନତମାନର ବକ୍ସାଇଟ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଆଲୁମିନା ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ବକ୍ସାଇଟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ,ନେଫେଲିନରୁ ଆଲୁମିନା ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।
କାନିକା
କାନିକା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଏକ ପ୍ରଧାନ ଭୋଗ । ଏହା ଚାଉଳ, ଚିନି, ଘିଅ, ଲବଙ୍ଗ ଆଦି ମିଶାଇ ରାନ୍ଧି ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହା ପ‌ହିଲି ଭୋଗବେଳେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦିନେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି ହୁଏ । ୧୯୧୦ ମସିହା ଯାଏ ଏହା ପରେ ଏହା ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ ଭୋଗର ଅଂଶ ଭାବେ ରନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ବକ୍ସାଇଟ ଉତ୍ତୋଳନ
ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ; ପ୍ରଥମେ ବକ୍ସାଇଟ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଥାଏ, ମାଟି ଭିତରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ | ଦ୍ୱିତୀୟତଃ,ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣଦ୍ୱାରା ବକ୍ସାଇଟ୍ରୁ ଆଲୁମିନା କିମ୍ବା ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ତଥା ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌କୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କରେଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାର ଉପାଦାନ ଆଲୁମିନିଅମ ଓ ଅମ୍ଳଜାନକୁ ଭାଙ୍ଗି ଅଲଗା କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୪-୫ ଟନ୍ ବକ୍ସାଇଟ୍‌ରୁ ୨ ଟନ୍ ଆଲୁମିନା ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୧ ଟନ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ତିଆରି କରାଯାଏ ।
ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଉପଲବ୍ଧ ଯେଉଁଠାରୁ ଆଲୁମିନିୟମ ମିଳିପାରିବ, କିନ୍ତୁ, ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବହୁଳଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତହେଉଥିବା କଞ୍ଚାମାଲ ହେଉଛି ବକ୍ସାଇଟ୍ । ବକ୍ସାଇଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ମୂଖ୍ୟତଃ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ସହିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ମିଶ୍ରଣ। ବକ୍ସାଇଟକୁ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ଯଦି ଏଥିରେ ଆଲୁମିନିୟମ ଅକ୍ସାଇଡର ମାତ୍ରା ୫୦%ରୁ ଅଧିକ ଥାଏ |
କାନିକା
ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
ପ୍ରଥମେ ଚୁଲିରେ ଡେଇକ୍‌ଚି ବସାଇ ପାଣି ଦିଅନ୍ତୁ । ପାଣି ଗରମ ହୋଇ ଆସିଲେ ଡାଲ୍‌ଚିନିକୁ ଅଧାବାଟି ଏଇ ପାଣିରେ ପକାନ୍ତୁ । ଡାଲଚିନି ପୁରା ବାଟି ହେଲେ ବି ଭଲ ହେବ । ଅଳେଇଚ, ଗୁଜୁରାତି ଅଧାଅଧା ଛେଚି ପକାନ୍ତୁ । ତେଜପତ୍ର, ଲବଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପକାନ୍ତୁ । ପାଣି ଫୁଟି ଆସିଲେ ଚାଉଳ ଓ ବୁଟଡାଲିକୁ ଏକାଠି ଧୋଇ ଫୁଟିବାଆସିବା ପାଣିରେ ପକାନ୍ତୁ । ଚାଉଳ ଫୁଟି ଆସିଲେ ଲୁଣ ପକାନ୍ତୁ । ଅଧା କାନିକା ହୋଇ ଆସିଲେ ଚିନି ଦେଇ ଗୋଳାନ୍ତୁ । ଅଧା ଘିଅ ପକାନ୍ତୁ । କାନିକା ହୋଇ ଆସିଲେ ବାକି ଡାଲ୍‌ଚିନିକୁ ଗୁଣ୍ଡକରି ପକାନ୍ତୁ । ବାକି ଘିଅକୁ ମଧ୍ୟ ପକାଇ ଗୋଳେଇ ଦେଖନ୍ତୁ । କାନିକା ହୋଇ ଯାଇଥିବ । ତା' ପରେ ଚୁଲିରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ବକ୍ସାଇଟ୍ ଯୋଗାଣ
ବିଶ୍ୱରେ ବକ୍ସାଇଟ୍ ଯୋଗାଣର ପ୍ରାୟ 90% ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଏବଂ ସବଟ୍ରୋପିକାଲ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ 73% କେବଳ ପାଞ୍ଚଟି ଦେଶରେ ମିଳିଥାଏ: ଗୁଇନିଆ, ବ୍ରାଜିଲ, ଜାମାଇକା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଭାରତ । ଗୁଇନିଆରେ ବକ୍ସାଇଟ୍‌ର ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗାଣ, 5.3 ବିଲିୟନ ଟନ୍ (ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣର 28.4%) ଏବଂ ଗୁଇନିଆ ବକ୍ସାଇଟଗୁଡିକ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତା ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ପରିମାଣର ମିଶ୍ରଣ ରହିଥାଏ | ସେଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ଭୂପୃଷ୍ଠର ଅତି ନିକଟରୁ ମିଳିଥାଏ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଖଣି ଖନନକୁ ଅତି ସହଜ କରିଥାଏ |
କ୍ରାୟୋଲାଟ
ଆଲୁମିନା ହେଉଛି ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆଲୁମିନିୟମ‌ର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଉତ୍ସ, କିନ୍ତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉପାଦାନ ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ସେହି ଉପାଦାନଟି କ୍ରାଇଲାଇଟ୍ | ଏହା ଏକ ବିରଳ ପ୍ରାକୃତିକ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ପ୍ରକୃତିରେ ସୀମିତ ପରିମାଣରେ ଥିବା ହେତୁ, ଏହା କୃତ୍ରିମ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଛି | ଆଧୁନିକ ଧାତୁ ଉତ୍ପାଦନରେ ହାଇଡ୍ରୋଫ୍ଲୋରିକ୍ ​​ଏସିଡ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ସୋଡା ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ତିଆରି ହେଉଛି |
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ
ବକ୍ସାଇଟ୍ ଖଣିରୁ ଉତ୍ତୋଳନ ପରେ, ଏଥିରୁ ଆଲୁମିନା ତିଆରି କରାଯାଏ ଏବଂ କ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଗଚ୍ଛିତ ରଖାଯାଇଥାଏ। ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ । ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ଏକ ଆଲୁମିନିୟମ ସ୍ମେଲଟରର ହୃଦୟ ଏବଂ ଏହା କାଷ୍ଟ ଲୁହା କିମ୍ବା ଷ୍ଟିଲ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ସାଧାରଣ ଇସ୍ପାତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଏ ।  ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା  କ୍ଷେତ୍ର ଆୟତାକାର ଗୃହରେ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ  ଯାହାର ଲମ୍ବ ବେଳେବେଳେ ୧ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଏହାରି ଭିତରେ ଶତାଧିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ସେଲ(କୋଷ) ବା ପଟ୍ ଧାଡି ଧାଡି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ବୃହତ କେବୁଲ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ସକୁ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ସେଲ(କୋଷ)ର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍ସରେ  ୪ରୁ ୬ ଭୋଲ୍ଟ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଆମ୍ପେରେଜ୍ ୩00, ୪00 KA କିମ୍ବା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଦ୍ୟୁତ କରେଣ୍ଟ ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଶକ୍ତି ଅଟେ । ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ହୋଇଥିବାରୁ ସାଧାରଣ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଅଳ୍ପ କିଛି ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ରିଡକ୍ସନ କକ୍ଷ(ପଟରୁମ୍)ରେ ଆଲୁମିନିୟମ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ | ସମଗ୍ର କୋଷ(ପଟ୍) ତରଳାଯାଇଥିବା କ୍ରିଓଲାଇଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଥାଏ ଯାହା 950oC ତାପମାତ୍ରାରେ ଏକ କଣ୍ଡକ୍ଟିଭ୍(ପରିବାହୀ) ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ | କୋଷ(ପଟ୍)ର ନିମ୍ନଭାଗ କ୍ୟାଥୋଡ୍ ଭାବରେ କାମ କରୁଥିବା ଆୟତଘନାକାର କାର୍ବନ ବ୍ଳକ  ୧.୫ ମିଟର ଲମ୍ବ ଏବଂ ୦.୫ ପ୍ରସ୍ଥ ହୋଇଥାଏ। କ୍ୟାଥୋଡର ଭୂମିକା  କ୍ରିଓଲାଇଟ‌ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ । ପଟ୍ ନିମ୍ନଭାଗରେ କ୍ୟାଥୋଡ ରୂପେ  ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଏକାଧିକ କାର୍ବନ ବ୍ଲକଗୁଡିକ ରାମିଙ୍ଗ ପେଷ୍ଟଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଗ କରାଯାଇ ଏକ ସମତଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ ଓ ଗୋଟିଏ କ୍ୟାଥୋଡ ଭଳି କାମ କରେ ।
ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପଟ  ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଆଲୁମିନା ଫିଡିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଆଲୁମିନା କୋଷ(ପଟ)ରେ ଯୋଗାଇଥାଏ | କୋଷ(ପଟ) ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କରେଣ୍ଟ ଆଲୁମିନିୟମ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବନ୍ଧନକୁ ଭାଙ୍ଗି ଆଲୁମିନିୟମକୁ କୋଷ(ପଟ)ର ତଳଭାଗରେ ଥିବା କ୍ୟାଥୋଡରେ ଜମା  କରି ୧୦-୧୫ ସେମି ଗଭୀର ଏକ ସ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କଲାବେଳେ ଅମ୍ଳଜାନ ଆନାଡ ବ୍ଲକରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି  କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ, ଆଲୁମିନିୟମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭ୍ୟାକ୍ୟୁମ୍ ବାଲ୍ଟି(ଟାପିଙ୍ଗ ଲାଡେଲ)ଦ୍ୱାରା କୋଷ(ପଟ)ରୁ ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଇଥାଏ | କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ କ୍ରଷ୍ଟରେ ଏକ ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ ଯାହା ରିଡ୍କସନ କୋଷ(ପଟ)ର ପୃଷ୍ଠରେ ଏକ ଆସ୍ତରଣ ହୋଇ ରହିଥାଏ, ତା’ପରେ ଏକ ଟାପିଙ୍ଗ ଲାଡେଲର ପାଇପ୍ ଗର୍ତ୍ତ ଦେଇ ପଟ ଭିତରକୁ ଯାଇଥାଏ । ଏହି ପାଇପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଟାପିଙ୍ଗ ଲାଡେଲ ଭିତରକୁ ଆସିଥାଏ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଏକ ପାଇପଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ କରି ଟାପିଙ୍ଗ ଲାଡେଲ ଭିତରରୁ ସମସ୍ତ ବାୟୁ  ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଏ ।ହାରାହାରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଟରୁ ପ୍ରାୟ 1 ଟନ୍ ଧାତୁ ସଂଗ୍ରହ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏକ ଭାକ୍ୟୁମ୍ ବାଲ୍ଟି(ଟାଇପିଙ୍ଗ ଲାଡେଲ) 4 ଟନ୍ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଧାରଣ କରିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଟରୁ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସଂଗ୍ରହ କରି ପରିବହନ ଲାଡେଲରେ ଜମା କରାଯାଏ ଓ (ପରିବହନ ଲାଡେଲ)ବାଲ୍ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ କାଷ୍ଟହାଉସକୁ ନିଆଯାଏ  । ଉତ୍ପାଦିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟନ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ପାଇଁ 280,000 ଘନ ମିଟର ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଏ | ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡିଜାଇନ୍ ସେଲ୍, ଏହାର ଡିଜାଇନ୍ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି, ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ଅପସାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ସଲଗ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା (ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ରିଡକ୍ସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା)ହ୍ରାସ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଗ୍ୟାସ ସଂଗ୍ରହ କରିଥାଏ ଏବଂ ସେସବୁ ଏକ ଗ୍ୟାସ୍ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟକୁ ପଠାଇଥାଏ | ଆଧୁନିକ ଶୁଷ୍କ ଗ୍ୟାସ୍ ଉପଚାର ପ୍ରଣାଳୀ ଗ୍ୟାସରୁ ବିଷାକ୍ତ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ ଯୌଗିକକୁ ଅଲଗା(ଫିଲ୍ମର) କରିବା ପାଇଁ ଆଲୁମିନା ବ୍ୟବହାର କରେ | ତେଣୁ ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆଲୁମିନା ପ୍ରଥମେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଗ୍ୟାସର ଉପଚାର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ତେଣୁ ଏହା ଏକ ବନ୍ଦ ଲୁପ୍ |
ଆଲୁମିନିୟମ୍ ହ୍ରାସ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ, ତେଣୁ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ ଯାହା ପରିବେଶକୁ ଦୂଷିତ କରେ ନାହିଁ | ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଏକ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର, କାରଣ ସେମାନେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଦୂଷିତ ନକରି ଆବଶ୍ୟକ ଶକ୍ତି ବିତରଣ କରିପାରିବେ | ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ରୁଷରେ ୯୫% ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ମେଲଟର ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରେ | ତଥାପି,ଏପରି କିଛି ଦେଶ ଅଛିନ୍ତି ଯାହାକି କୋଇଲା ଚାଳିତ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାଆନ୍ତି, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଚାଇନାରେ, ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନର ୯୩% କୋଇଲା ଚାଳିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନରୁ ଶକ୍ତି ପାଇଥାଏ | ଯେତେବେଳେ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଉତ୍ପାଦିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟନ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ପ୍ରତି ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ମାତ୍ର 4 ଟନ୍ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ କୋଇଲା ଚାଳିତ ଉତ୍ପାଦନ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟନ୍ ଉତ୍ପାଦନରେ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଅଧିକ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଏ, ଅର୍ଥାତ୍ 21.6 ଟନ୍ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ହଲ୍ - ହେରୋଲ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେଉଛି ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଏଥିରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ (ଆଲୁମିନା) (ଏହା ଆଲୁମିନିୟମର ମୁଖ୍ୟ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ,ବକ୍ସାଇଟରୁ ବାଇର୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ  ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ ) ତରଳ କ୍ରିଓଲାଇଟରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ତରଳ କ୍ରିଓଲାଇଟରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ  ଆଲୁମିନାକୁ  ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଜ୍(ବିଦ୍ୟୁତ ବିଶ୍ଲେଷଣ)  ସାଧାରଣତଃ  ଏକ ଆୟାତାକାର କୋଷରେ ହୋଇଥାଏ । ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାରେ  ହଲ୍ - ହେରୋଲ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା 940–980 ° Cରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥାଏ/ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ ଏବଂ 99.5–99.8% ବିଶୁଦ୍ଧ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇ ଥାଏ | ରିସାଇକ୍ଲିଡ୍ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କୌଣସି  ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ଆବଶ୍ୟକ କରେ ନାହିଁ। ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ଫ୍ଲୋରୋକାର୍ବନ୍ ନିର୍ଗମନ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବହୁ ପରିମାଣର  ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ଏହା ଜଳବାୟୁ କୁପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । [2] [3]
ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ଆଲୁମିନିୟମ ଲବଣରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ‌ଦ୍ୱାରା ମୌଳିକ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯଦିଓ ଏହା ବଦଳରେ ଏକ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ ଲବଣ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ, ଆଲୁମିନା (ଆଲୁମିନିୟମ ଅକ୍ସାଇଡ)ର ଗଳନାଙ୍କ( ତରଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ତାପମାତ୍ରା) 2072 ° C ଯୋଗୁଁ ଏହାକୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଜିଂ କରିବା ଅସମ୍ଭବ। ହଲ୍ - ହେରୋଲ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ, ଆଲୁମିନା (Al2O3) ତରଳ  ସିନ୍ଥେଟିକ୍ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ (Na3AlF6)ରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ, ଯାହାଫଳରେ ଏହାର ତରଳିବା ପାଇଁ ତାପମାତ୍ରା ହ୍ରାସ ହେଉଥିବାରୁ  ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ପାଇଁ ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।
ଥିଓରୀ
ହଲ୍ - ହେରୋଲ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କାର୍ବନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍ସରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସରଳୀକୃତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ଘଟେ:
କ୍ୟାଥୋଡ୍:
Al3 + + 3 e− → ଆଲୁମିନିୟମ
ଆନୋଡ:
O2- + C → CO + 2 e− | ମୋଟ ଉପରେ:
Al2O3 + 3 C → 2 Al + 3 CO | ବାସ୍ତବରେ, CO ଅପେକ୍ଷା ଆନୋଡରେ ଅଧିକ CO2 ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ:
2 O2- + C → CO2 + 4 e− | 2 Al2O3 + 3 C → 4 Al + 3 CO2 |
ବିଶୁଦ୍ଧ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ 1009 ± 1 ° Cରେ ତରଳେ । ଏଥିରେ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ଆଲୁମିନା ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇ ଏହାର ଗଳନାଙ୍କ (ତରଳିବା ତାପମାତ୍ରା) ପ୍ରାୟ 1000 ° Cକୁ ଖସିଯାଏ । ଅପେକ୍ଷାକୃତ ନିମ୍ନ ତରଳିବା ତାପମାତ୍ରା ବ୍ୟତୀତ, କ୍ରାଇଲାଇଟ୍ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ କାରଣ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଅପେକ୍ଷା  ଏହା ଆଲୁମିନାକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ କରିଥାଏ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କରିଥାଏ, ଆଲୁମିନାକୁ  ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ତାପମାତ୍ରାରେ ଆଲୁମିନିୟମ‌ଠାରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ ଘନତା ରହିଥାଏ ।
ସାଧାରଣତ the ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟରେ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ (AlF3) ଯୋଗ କରାଯାଏ | ଅନୁପାତ NaF / AlF3କୁ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଅନୁପାତ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଶୁଦ୍ଧ କ୍ରିଓଲାଇଟ‌ରେ 3 ​​| ଶିଳ୍ପ ଉତ୍ପାଦନରେ, AlF3 ଯୋଡା ଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ the ାରା ତରଳିବା ପଏଣ୍ଟକୁ ଆହୁରି ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଅନୁପାତ 2-3 ଅଟେ, ଯାହାଫଳରେ 940ରୁ 980 ° C ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ହୋଇପାରେ | 950ରୁ 1000 ° C ମଧ୍ୟରେ ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମର ଘନତା 2.3 g / ml ଅଟେ | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ‌ର ଘନତା 2.1 g / mlରୁ କମ୍ ହେବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ the ାରା ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ‌ଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ କୋଷର ତଳ ଭାଗରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ହୁଏ | AlF3 ବ୍ୟତୀତ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲିଟ୍ର ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣ (ତରଳିବା ପଏଣ୍ଟ, ଘନତା, କଣ୍ଡକ୍ଟିଭିଟି ଇତ୍ୟାଦି) ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ ଲିଥିୟମ୍ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗୀ ଯୋଗ କରାଯାଇପାରେ |
ଏହି ମିଶ୍ରଣଟି 100-300 kAରେ ଏକ କମ୍ ଭୋଲଟେଜ୍ (5 V ତଳେ) ସିଧାସଳଖ କରେଣ୍ଟ ଦେଇ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଜ୍ ହୋଇଛି | ଏହାଦ୍ୱାରା ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ ଧାତୁ କ୍ୟାଥୋଡରେ ଜମା ହୋଇ ରହିଥିବାବେଳେ ଆଲୁମିନାରୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଆନାଡରୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ସହିତ ମିଶି ଅଧିକାଂଶ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ |
ସେଲ ଅପେରେସନ
କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦିନକୁ 24 ଘଣ୍ଟା ଚାଳିତ ହୁଏ ଯାହା ଦ୍ them ାରା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦୃ solid ହେବ ନାହିଁ | କୋଷ ଭିତରେ ତାପମାତ୍ରା ବ electrical ଦୁତିକ ପ୍ରତିରୋଧଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ | ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ଅକ୍ସିଡେସନ୍ କାର୍ବନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍ ଖାଇବା ଏବଂ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉତ୍ପାଦନ ମୂଲ୍ୟରେ ବ electrical ଦୁତିକ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ | କୋଠରୀ ତାପମାତ୍ରାରେ କଠିନ ଆଲୁମିନିୟମ ଅପେକ୍ଷା କଠିନ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଅଧିକ ଘନ ହୋଇଥିବାବେଳେ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ପ୍ରାୟ 1000 ° C (1,830 ° F) ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳାଯାଇଥିବା କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଅପେକ୍ଷା ଘନ ଅଟେ | ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ କୋଷର ତଳ ଭାଗରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସଂଗୃହିତ ହୋଇଥାଏ | ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ଭଲଭ ଏବଂ ପମ୍ପ ବ୍ୟବହାର ନକରିବାକୁ ପ୍ରତି 1ରୁ 3 ଦିନରେ ସିଫନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ କୋଷରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ | ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଅପସାରିତ ହେବାପରେ ଆଲୁମିନା କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ଯୋଡା ଯାଇଥାଏ | ଏକ କାରଖାନାର ବିଭିନ୍ନ କୋଷରୁ ସଂଗୃହିତ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଶେଷରେ ସମାନ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ର ତରଳିଯାଏ ଏବଂ ଧାତୁ ଶୀଟ‌ରେ ତିଆରି ହୁଏ | ଅମ୍ଳଜାନ ଦ୍ ol ାରା ଆନାଡ୍ର ଅକ୍ସିଡେସନକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ମିଶ୍ରଣକୁ କୋକ୍ ସହିତ ସିଞ୍ଚନ କରାଯାଏ |
ସେଲ୍ ଆନାଡରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରେ | ନିଷ୍କାସନ ମୁଖ୍ୟତ the CO2 ହେଉଛି ଆନାଡ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ (HF) କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଏବଂ ଫ୍ଲକ୍ସ (AlF3)ରୁ ଉତ୍ପାଦିତ | ଆଧୁନିକ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକରେ, ଫ୍ଲୋରାଇଡ‌ଗୁଡିକ ପ୍ରାୟ କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ପୁନ yc ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ପୁନର୍ବାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ପଳାତକ HF ଏହାର ସୋଡିୟମ୍ ଲୁଣ, ସୋଡିୟମ୍ ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍ ସହିତ ନିରପେକ୍ଷ ହୋଇପାରେ | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଷ୍ଟାଟିକ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟାଗ୍ ଫିଲ୍ଟର୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପାର୍ଟିକ୍ୟୁଲେଟ୍ ଧରାଯାଏ | CO2 ସାଧାରଣତ the ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ |
କୋଷରେ ଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥର ଉତ୍ତେଜନା ଉତ୍ପାଦନରେ କ୍ରିଓଲାଇଟ୍ ଅପରିଷ୍କାରତା ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ହାରକୁ ବ increases ାଇଥାଏ | ସଠିକ୍ ଭାବରେ ପରିକଳ୍ପିତ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ପାଇଁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିଂ କରେଣ୍ଟ ଦ୍ uc ାରା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟୋହାଇଡ୍ରୋଡାଇନାମିକ୍ ଶକ୍ତିଗୁଡିକୁ ଲିଭର୍ କରିପାରିବେ | ଅଣ-ଉତ୍ତେଜକ ଷ୍ଟାଟିକ୍ ପୁଲ୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଅପରିଷ୍କାରତା ଧାତବ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ କିମ୍ବା ତଳ ଭାଗରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ, ଯାହା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଉଚ୍ଚ-ଶୁଦ୍ଧ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଛାଡିଥାଏ |
ଏଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ
କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ‌ଗୁଡିକ ମୁଖ୍ୟତ c କୋକ୍ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲା | ପିଚ୍ ରଜନୀ କିମ୍ବା ଟାର୍ ଏକ ବାଇଣ୍ଡର୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ପ୍ରାୟତ an ଆନାଡ, କୋକ୍ ଏବଂ ପିଚ୍ ରେଜିନରେ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତ the ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଶିଳ୍ପରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଟେ ଏବଂ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଶୁଦ୍ଧତା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ତେଣୁ ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ କିମ୍ବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ମଧ୍ୟରେ କ imp ଣସି ଅପରିଷ୍କାରତା ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ | ହଲ୍ - ହେରୋଲ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବ୍ୟବହାର କରି ଦୁଇଟି ପ୍ରାଥମିକ ଆନାଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଅଛି: ସୋଦରବର୍ଗ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି |
ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର
ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର (ନେପାଳୀ: डुङ्गेश्वर मन्दिर) କର୍ନାଲୀ ପ୍ରୋଭିନ୍ସର (Karnali Province) ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାରେ (Dailekh district) ଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ।  ଦଇଲେଖ ଜିଲ୍ଲାର ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱର ସ୍ଥାନରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଲୁହରେ ନଦୀ ଓ କର୍ନାଲୀ ନଦୀର ସଂଗମ ସ୍ଥଳରେ ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୫୪୪ ମିଟର ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୁରା କାଳରେ ଏଠାରେ ଦିବସ ଶେଷ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା । ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ୱରରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ଓ ଡୁଙ୍ଗଳ ମନ୍ଦିର ଦ୍ୱୟ ଅବସ୍ଥିତ ।
ସ୍ଥାପନ
ଏକ ଜନଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜ୍ୟୋତିଖ ଉପାଧ୍ୟାୟ ପ୍ରତ୍ୟହ ନିତ୍ୟକର୍ମ ଓ ସଂସ୍କାର ଶେଷ କରି ଏକ ଗୁମ୍ଫାରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଶିବ ପୂଜା ତଥା ଧ୍ୟାନ ସାରି ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ହାତରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଦେଖନ୍ତି । ଦୁର୍ବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସେ ଏହି କାମରେ ଲିପ୍ତ ରହୁଥିଲେ ଓ ୧୯୩୫ ମସିହାରେ କାରଣାଳୀ ନଦୀ କୂଳରେ ସାଗର ଗିରି ନାମକ ଜଣେ ସାଧୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ । ନିଜେ ଅକର୍ମଣ୍ୟ ଥିବାରୁ ସେ ଗିରିଙ୍କୁ ପୂଜା ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେହି ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷା କରି ଗିରି ଉକ୍ତ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଆଣି ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେଇ ତା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ । ରାଜା ପୂଜାର ସମସ୍ତ ବନ୍ଦବୋସ୍ତ କରେଇବାରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେଠାକୁ ଜଣ ସମାଗମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଏଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ
ସୋଦରବର୍ଗ କିମ୍ବା ସେଲ୍-ବେକିଂ ଆନାଡ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ସେଲ୍ ପ୍ରତି ଗୋଟିଏ ଆନାଡ୍ ଅଛି | ଆନାଡ ଏକ ଫ୍ରେମ୍ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଯେହେତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍ ସମୟରେ ଆନାଡ୍ର ତଳ ମୁଖ୍ୟତ CO CO2ରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ଆନାଡ ମାସ ହରାଇଥାଏ ଏବଂ ଆମୋରଫସ୍ ହୋଇ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହାର ଫ୍ରେମ୍ ମଧ୍ୟରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ | ଆନାଡର ଉପରି ଭାଗରେ ଅଧିକ ପଦାର୍ଥ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ କୋକ୍ ଏବଂ ପିଚ‌ରୁ ନିର୍ମିତ ବ୍ରିକେଟ୍ ଆକାରରେ ଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ |ତରଳିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହଜିଯାଇଥିବା ଉତ୍ତାପ ଆଲୁମିନା ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ବନ ଫର୍ମରେ ବ୍ରିକେଟ୍ ବ୍ରେକ୍ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ସମୟରେ ସୋଦରବର୍ଗ ଆନାଡରେ ଥିବା ବେକିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡ ସହିତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ କର୍କିନୋଜେନିକ୍ PAH ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷକ ମୁକ୍ତ କରିଥାଏ ଏବଂ ଆଂଶିକ ଏହି କାରଣରୁ, ଆଲୁମିନିୟମ୍ ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରିବେକ୍ଡ୍ ଆନାଡ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀ କୋଷଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ସାଧାରଣ ହୋଇଗଲା | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ମିଶ୍ରଣ ଉପରେ ଥିବା ଭୂତଳ ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ସୋଦରବର୍ଗ ଆନାଡ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟରେ ଅଧିକ ଆଲୁମିନା ଯୋଗ କରାଯାଇଥାଏ |
ଡୁଙ୍ଗେଶ୍ଵର ମନ୍ଦିର
ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ
କିଛି ଦିନ ପରେ ଆଚ୍ଛମ ଜିଲାରୁ ଦୁଇ ଭଉଣୀ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଅବିବାହିତା ରହି ପୂଜା କରିବା ଲକ୍ଷ ନେଇ ଆସିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ପୂଜକ ଗିରି ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ସମର୍ପଣ କରି ହିମାଳୟକୁ ଚାଲିଗଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେବକୀ ବା ଦେବୀ ନାମରେ ଲୋକମାନେ ଡାକିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଭକ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢିବାକୁ ଲାଗିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ସାଗର ଗିରି ତଥା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢୀ ପୂଜା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ସାଗର ଗିରି ତଥା ତାଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢୀ ପୂଜା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲେ  ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ରୁଦ୍ରପୁର, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହାର ଉଧମ୍ ସିଙ୍ଘ୍ ‌‌ନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଏଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ
ବିଭିନ୍ନ ଭାରୀ ଶିଳ୍ପ ଉଠାଣ ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ elect ାରା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟିକ୍ ଦ୍ରବଣରେ ହ୍ରାସ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡଗୁଡିକ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାରେ ବହୁତ ବଡ ଗ୍ୟାସ୍ ଚାଳିତ ଚୁଲିରେ ପାକ କରାଯାଏ | ପ୍ରତି କକ୍ଷରେ ଦୁଇଟି ଧାଡିରେ ସାଧାରଣତ 24 24 ପ୍ରିବେକ୍ଡ୍ ଆନାଡସ୍ ଥାଏ | ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆନାଡକୁ ଭୂଲମ୍ବ ଏବଂ ପୃଥକ ଭାବରେ ଏକ କମ୍ପ୍ୟୁଟରଦ୍ୱାରା ହ୍ରାସ କରାଯାଏ, ଯେହେତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ସମୟରେ ଆନାଡଗୁଡିକର ତଳ ପୃଷ୍ଠଗୁଡ଼ିକ ଖିଆଯାଏ | ସୋଦରବର୍ଗ ଆନାଡସ୍ ତୁଳନାରେ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡଗୁଡିକ କକ୍ଷର ତଳଭାଗରେ ଥିବା ତରଳ ଆଲୁମିନିୟମ୍ ସ୍ତରର ନିକଟତର ହୋଇପାରିବ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କ the ଣସି ସ୍ତରକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନକରିବା ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ସହିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ନକରି |ଏହି ଛୋଟ ଦୂରତା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ caused ାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିରୋଧକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ଏବଂ ସୋଦରବର୍ଗ ଆନାଡ ଉପରେ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡ୍ର କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ | ପ୍ରିବେକ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ମଧ୍ୟ ଆନାଡ ଇଫେକ୍ଟର ବହୁତ କମ୍ ବିପଦ ରହିଛି (ନିମ୍ନରେ ଦେଖନ୍ତୁ), କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା କୋଷଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଏବଂ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅଧିକ ପରିଶ୍ରମୀ, ଯେହେତୁ ଗୋଟିଏ କୋଷରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆନାକେଡ୍ ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ଅପସାରଣ ଏବଂ ବଦଳାଇବା ଆବଶ୍ୟକ | । ଆଲୁମିନା ପ୍ରିବେକ୍ କୋଷଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଆନାଡସ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ସହିତ ଯୋଡା ଯାଇଥାଏ | ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡଗୁଡିକ ପିଚ‌ର ଏକ ଛୋଟ ଶତକଡା ଧାରଣ କରିଥାଏ, ଯେହେତୁ ସେଗୁଡିକ ସୋଦରବର୍ଗ ଆନାଡ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଦୃ solid ହେବା ଆବଶ୍ୟକ | ଅଧିକ ନୂତନ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡଗୁଡିକର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ପ୍ରବାକେଡ୍ ଆନାଡଗୁଡିକ ସମାନ କାରଖାନାରେ ତିଆରି ହୁଏ ଯେଉଁଠାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ହୁଏ, କିମ୍ବା ସେଠାରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଅଣାଯାଇଥାଏ | କୋଷର ସ୍ନାନର ଭିତର ଅଂଶ କୋକ୍ ଏବଂ ପିଚରୁ ନିର୍ମିତ କ୍ୟାଥୋଡ୍ ସହିତ ଧାଡି ହୋଇ ରହିଥାଏ | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇସିସ୍ ସମୟରେ କ୍ୟାଥୋଡ୍ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଆନାଡ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଧୀରେ ଧୀରେ, ଏବଂ ଏହିପରି ସେଗୁଡିକ ଶୁଦ୍ଧତାରେ ଅଧିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ କିମ୍ବା ବାରମ୍ବାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ | କ୍ୟାଥୋଡ୍ ସାଧାରଣତ every ପ୍ରତି 2-6 ବର୍ଷରେ ବଦଳାଯାଏ | ଏଥିପାଇଁ ପୁରା ସେଲ୍ ବନ୍ଦ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ |
ରୁଦ୍ରପୁର, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୮୭୨୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୨୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୭୧% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୪.୬୯% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୦.୧୫% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୨.୮୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୧.୮୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୬.୨୬% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ହୋ ଜନ‌ଜାତି
ହୋ ଏକ ଅନୁସୁଚିତ ଜନଜାତି । ଏହି ଜନଜାତିର ଅଧିବାସୀମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ, ବାଲେଶ୍ୱର, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼, ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବହୁ ପୁରାତନ ଜନଜାତି । ଏମାନେ ହୋ ଭାଷା (ଏକ ପ୍ରକାରର ମୁଣ୍ଡା ଭାଷା)ରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିଥାନ୍ତି । ଅଧୁନା ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହି ଭାଷାରେ କଥା ହେଉଛନ୍ତି ।
ରୁଦ୍ରପୁର, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
ଭାଷା
ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଆନୋଡ ଏଫେକ୍ଟ
ଆନାଡ ଇଫେକ୍ଟ ହେଉଛି ଏକ ପରିସ୍ଥିତି ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଗ୍ୟାସ ବୁବୁଲ ଆନାଡର ତଳ ଭାଗରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଏକ ସ୍ତର ଗଠନ କରି ଯୋଗ ଦେଇଥାଏ | ଏହା କୋଷର ପ୍ରତିରୋଧକୁ ବ increases ାଇଥାଏ, କାରଣ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟର ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳ ଆନାଡକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ | ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଏବଂ ଆନାଡ୍ର ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତାପ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ କୋଷର ବ electric ଦୁତିକ କରେଣ୍ଟର ଘନତା କେବଳ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଇ ଯିବାକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ |ଏହା ଗ୍ୟାସ ସ୍ତରକୁ ଗରମ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ ଏବଂ ଆନାଡ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଥିବା ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଆହୁରି ହ୍ରାସ କରିଥାଏ | ଆନାଡ ପ୍ରଭାବ ଶକ୍ତି-ଦକ୍ଷତା ଏବଂ କୋଷର ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନକୁ ହ୍ରାସ କରେ | ଏହା ଟେଟ୍ରାଫ୍ଲୋରୋମେଟେନ୍ (CF4)କୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଏ, COର ଗଠନକୁ ବ increases ାଇଥାଏ ଏବଂ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣରେ ହେକ୍ସାଫ୍ଲୋରୋଏଥେନ୍ (C2F6)ର ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ |CF4 and C2F6 are not CFCs, and, although not detrimental to the ozone layer, are still potent greenhouse gases. The anode effect is mainly a problem in Söderberg technology cells, not in prebaked.[1]
ହୋ ଜନ‌ଜାତି
ଅବସ୍ଥିତି
ହୋ ଜନ‌‌‌‌ ଜାତିର ଆଦିବାସୀମାନେ ନଦୀ କୂଳରେ ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରହିବା ପାଇଁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାରର ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରହିଥାନ୍ତି ।
ରୁଦ୍ରପୁର, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:Check for some major data errors ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଇତିହାସ
ଆଜିକୁ ୧୬୦ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଲୁମିନିୟମ ଆବିଷ୍କାର ହୋଇଥିଲା ଓ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ବର୍ଷ ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ଅଣ-ଲୌହ ଧାତୁ ଅପେକ୍ଷା ଆଲୁମିନିୟମର ଉତ୍ପାଦନ ଅଧିକ କରାଯାଉଛି। ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ମିଳୁଥିବା ସର୍ବବୃହତ ମୌଳିକ ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୁମିନିୟମର ସ୍ଥାନ ତୃତୀୟ। ଏହା ଭୂପୃଷ୍ଠର ୮ପ୍ରତିଶତ।
ହୋ ଜନ‌ଜାତି
ପାରିବାରିକ ଜୀବନ
ଏମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନାଚ ଗୀତରେ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ନିଜ ପରିବାର ଅର୍ଥାତ ମା, ବାପା, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ଦାଦା, ଖୁଡ଼ୀଙ୍କ ସହ ମିଳିମିଶିରହିବା ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ହୋ ଜନଜାତିର ନାରୀମାନେ ଘରେରହି ଘର ତଥା ଘର ଲୋକଙ୍କର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣା କରନ୍ତି । ସେମାନେ ସଜାଇ ହୋଇରହିବାରେ ବହୁ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି । ଆଜିକାଲି ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ହୋ ଜନଜାତିର ନାରୀମାନେ ପାଠାପଢାରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେଣି । ଏହି ଜନଜାତିର ଲୋକେ ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କ ସହରହିବା ପାଇଁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ।
ଆଲୁମିନିୟମ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀ
ଇତିହାସ
ପ୍ରାକୃତିକଭାବରେ ବିଶୁଦ୍ଧ ଆଲୁମିନିୟମ ମିଳେନାହିଁ। ଏହା ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରେ ମାଟି, କାଦୁଅ,ପଥର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନର ମିଶ୍ରଣ ସହିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେଥିପାଇଁ ମାନବ ସମାଜକୁ ଆଲୁମିନିୟମର ଆବିଷ୍କାର ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ମାନବ ଆଲୁମିନିୟମ ମିଶ୍ରିତ ମାଟିରେ ମାଟିପାତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲା ତାହା ହାଇଡ୍ରେଟେଡ ଆଲୁମିନିୟମ ସିଲିକେଟ ଥିଲା। ପ୍ରାଚୀନ ମଧ୍ୟଯୁଗର ପ୍ରାଚ୍ୟସଭ୍ୟତା ରଙ୍ଗ ଓ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଆଲୁମିନିୟମର ଲବଣ(ଯୌଗିକ)ର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ତୁଥପେଷ୍ଟ ଓ ହଜମ ପାଇଁ ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଅତୀତରେ ଏକଦା ଆଲୁମିନିୟମକୁ ସୁନାଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଶାସକ ଓ ଧନିକମାନେ ଆଲୁମିନିୟମରେ ନିର୍ମିତ ବାସନରେ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପରଷୁଥିଲେ।
ହୋ ଜନ‌ଜାତି
ବିବାହ ଶୈଳୀ
ହୋମାନଙ୍କର ପାଇଁ ବିବାହ ହେଉଛି ଜୀବନର ଏକା ମୁଖ୍ୟ ଭାଗ । ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ କୌଣସି ପର୍ବପର୍ବାଣିଠାରୁ କମ ନୁହେଁ । ଏହି ସମୟରେ ପରିବାର ଉତ୍ସବ ମୁଖରିତ ହୋଇ ଉଠିଥାଏ । ବନ୍ଧୁମିଳନ ସାଙ୍ଗକୁ ଭୋଜିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥାଏ । ସେମାନଙ୍କର ବିବାହ ପ୍ରଥା ଅତି ସାଧାରଣ ଓ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜର ବିବାହ ପ୍ରଥାଠାରୁ ଅଲଗା । ହୋ'ମାନଙ୍କ ମତରେ ନିଜର ବଂଶରକ୍ଷା ତଥା ଆଦିବାସୀ ପ୍ରଥାରଖିବା ପାଇଁ ବିବାହ ପ୍ରଥା ବହୁ ଜରୁରୀ । ବିବାହ ପ୍ରଥା ହେଉଛି ଦୁଇ ଶରୀର ତଥା ଦୁଇ ଆତ୍ମାର ମିଳନ । ଏହା ଏକ ଗୁରୁ ଦାୟିତ୍ୱ  ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁ ସମାଜକୁ ଆଣିବା ତଥା ତାଙ୍କର ଠିକ ଭାବେ ଲାଳନପାଳନ କରିବା । ହୋ ଜନଜାତିରେ ଭିନ୍ନ ଜାତିରେ ବିବାହ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉପଜାତି-ଉପଜାତି ମଧ୍ୟରେ ବିବାହକୁ ଅପରାଧ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଯଦି କେହି ହୋ ଜନଜାତିର ପରିବାର ସମାନ ଗୋତ୍ରର ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଠିକ କରେ ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ହୋ ଜାତିରୁ ବାସନ୍ଦ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ହିସାବରେ ତାଙ୍କୁ ଜୋରିମାନା ଦେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହି ଜନଜାତିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିବାହ ପ୍ରଥା, ଯଥା: ତିପି ଆନ୍ଦି (ପ୍ରେମ ବିବାହ) ଏବଂ ଜି‌‌ସୁକୁ ଆନ୍ଦି (ମଧ୍ୟସ୍ଥି ବିବାହ) ଆଦି ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି । ତିପି ଆନ୍ଦିରେ ଯୁବକ ଯୁବତୀ ସାମୁହିକ ନାଚ ଗୀତ ବେଳେ କିମ୍ବା ହାଟ, ବଜାରରେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ପସନ୍ଦ କରିଥାନ୍ତି । ପରେ ସେମାନେ ବିବାହ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ବିବାହରେ କେବେ କେବେ ସେମାନେ ଘର ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧର ମଧ୍ୟ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବେଳେ ବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ବାସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ଜିସୁକୁ ଆନ୍ଦି ଦୁଇ ପରିବାରର ବୁଝାମଣାରେ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ରାଏବାର(ମଧ୍ୟସ୍ଥି)ଙ୍କର ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ । ରାଏବାର ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ ଥାଆନ୍ତି । ବରପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଥମେ ମଧ୍ୟସ୍ଥିକୁ କନ୍ୟାପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ଥିପାଖକୁ ପଠାଯାଏ । କନ୍ୟାପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ଥି କନ୍ୟାଘରକୁ ଯାଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଅନ୍ତି । କନ୍ୟାପକ୍ଷ ରାଜି ହେଲାପରେ କନ୍ୟାପକ୍ଷର ମଧ୍ୟସ୍ଥି ବରପକ୍ଷ ମଧ୍ୟସ୍ଥିକୁ ଖବର ପଠାଏ । ପରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ତାରିଖରେ ବରପକ୍ଷ କନ୍ୟାଘରକୁ କନ୍ୟା ଦେଖିଯାଆନ୍ତି । ଉଭୟପକ୍ଷ ରାଜି ହେଲେ କନ୍ୟାପକ୍ଷରୁ ବରଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି ।