cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ
ପ୍ରାକ୍ ଐତିହାସିକ ଭାରତ
ବର୍ତ୍ତମାନର ଭାରତୀୟ ଗଣରାଜ୍ୟର ତାମିଳ ନାଡୁ ରାଜ୍ୟରେ 1.5 ଅୟୁତ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ମାଡ୍ରସୀ ସଂସ୍କୃତି ଭାରତର ସର୍ବ ପୁରାତନ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗୀୟ ସ୍ଥଳୀ। ସମକାଳୀନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗୀୟ ପ୍ରସ୍ତର କଳାକୃତି ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମିଳିଅଛି। ଭୀମବୈଠକା ପ୍ରସ୍ତର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ସପ୍ତମ ସହସ୍ରାବ୍ଦ ବେଳକୁ ମେହେରଗଡ ଆଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଜ୍ଞାତ ସର୍ବ ପୁରାତନ ନୂତନ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗୀୟ ଜନବସତିର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ। କ୍ରମଶଃ ଏହି ଜନବସତିଗୁଡିକ ଭାରତର ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ନଗର ସଂସ୍କୃତି ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରେ ପରିଣତ ହେଲା। 2500-1900 ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସଭ୍ୟତା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର କୂଳରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇସାରିଥିଲା। ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ, ହରପ୍ପା, ଢୋଲାବୀର ଓ କାଳୀବାଗାନ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ସଭ୍ୟମାନେ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟରେ ବିଜ୍ଞ ଥିଲେ।
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଦେଶ
ରୋସନାରା ପରବୀନ
<!--
--> ରୋସନାରା ପରବୀନ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳୀ । ସେଟି ୨୦ ଏବଂ ଦିନିକିଆ କ୍ରିକେଟରେ ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିସାରିଛନ୍ତି ।
ରୋସନାରା T20 ବିଶ୍ୱ କପରେ ଭାରତ ତରଫରୁ ଖେଳି, ୨ଟି ମ୍ୟାଚରେ ୪ଟି ଉଇକେଟ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଲିସଡେକ୍ସାମଫେଟାମାଇନ
ଲିସଡେକ୍ସାମଫେଟାମାଇନ ଏକ ବେପାର ନାମ ଭିଭାନ୍ସ, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ ଅଭାବର ହାଇପରାକ୍ଟିଭିଟି ଡିସଅର୍ଡର୍ (ADHD)ର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ତଥା ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟମରୁ ଗୁରୁତର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଲିସଡେକ୍ସାମଫେଟାମାଇନ୍ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ | ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହା ସାଧାରଣତ ମିଥାଇଲଫେନିଡେଟ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ | ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣତ ୨ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ |
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅରୁଚି/ଭୋକ ହ୍ରାସ, ଉତ୍କଣ୍ଠା, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଶୋଇବାରେ ଅସୁବିଧା, ଚିଡ଼ଚିଡ଼ାପଣ ଏବଂ ଅଇ ଲାଗେ | ବିରଳ କିନ୍ତୁ ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମାନିଆ, ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ହୃଦ୍‌‌ରୋଧ ଏବଂ ସାଇକୋସିସ ରୋଗ ହୋଇପାରେ |  ଡିଇଏ ଅନୁସାରେ ଏହାର ଅପବ୍ୟବ‌ହାରର ଉଚ୍ଚ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି |  ଅନ୍ୟ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧ ସହିତ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲେ ସେରୋଟୋନିନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୋଇପାରେ | ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି ଘଟାଇପାରେ ଏବଂ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ |  ଲିସଡେକ୍ସାମଫେଟାମାଇନ୍ ହେଉଛି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳୀର ଉତ୍ତେଜକ ଯାହା ଶରୀରଦ୍ୱାରା ଡେକ୍ସଟ୍ରୋଆମ୍ଫେଟାମିନରେ ପରିଣତ ହେବା ପରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ  | ରାସାୟନିକ ଭାବରେ ଆମିନୋଏସିଡ ଏଲ‌-ଲାଇସିନ ସ‌ହିତ ଡେକ୍ସଟ୍ରୋଆମ୍ପେଟାମାଇନ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଲିସଡେକ୍ସାମଫେଟାମାଇନ ତିଆରି ହୁଏ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ବା ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଜନଜାତି ବା ସେଣ୍ଟିନେଲୀୟ (ଇଂରାଜୀରେ Sentinelese, Sentineli ଓ North Sentinel Islanders ଭାବେ ପରିଚିତ) ଭାରତରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏକ ଆଦିମ ଜନଜାତିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଆଧୁନିକ ଓ ସାମାଜିକ ଜୀବନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିନଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଆଦିମ ଜନଜାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନେ ଅନ୍ୟତମ । ଆଣ୍ଡାମାନର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଏକ “ଅନୁସୂଚୀତ ଜନଜାତି” ଓ ଏମାନଙ୍କ ଜନଜାତିର ସ୍ଥିତି ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।
ମହା ଆଣ୍ଡାମାନୀ, ଜାରୱା, ଓଂଗେ, ଶୋମ୍ପେନ୍, ନିକୋବରୀ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ହେଉଛନ୍ତି ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ୬ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନୀୟ ଜାତି । ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ବାହ୍ୟ ସମାଜର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ବାହ୍ୟ ସମାଜରୁ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱୀପକୁ ଆସିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ଓ ଅତୀତରେ ବହୁ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ ନେଇଛନ୍ତି ।
୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଏକ ଜନଜାତି ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ରୂପେ ଘୋଷିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ୩ ମାଇଲ୍ (୪.୮ କିଲୋମିଟର୍) ପରିଧି ମଧ୍ୟକୁ ଯିବା ନିଷିଦ୍ଧ । ବାହାରୁ କେହି ଏହା ନିକଟକୁ ନ ଆସିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଅନେକ ବନ୍ଧୁକଧାରୀ ପ୍ରହରୀ ଜଗି ରଖିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଫଟୋଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧାଦେଶ ରହିଛି ।
ଏହି ଜନଜାତିର ସର୍ବମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅଜଣା । କେହି କେହି ଏମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୫ରୁ ୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୫୦-୨୦୦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ୱୀପର ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପରେ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହି ଦ୍ୱୀପ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଭାରତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସିତ । ଦକ୍ଷିଣ ଆଣ୍ଡାମାନ ଦ୍ୱୀପର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ପଟକୁ ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପ ରହିଛି । ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ରାଜଧାନୀ ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟରଠାରୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପ୍ରାୟ ୬୪ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଅବସ୍ଥିତି । ଏହି ଦ୍ୱୀପର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ୫୯.୬୭ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ ଏବଂ ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ବର୍ଗକ୍ଷେତ୍ର ପରି । ଉତ୍ର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଉପକୂଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି ଓ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଚିରହରିତ ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି । କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଦ୍ୱୀପର ଚାରିପଟେ ପ୍ରବାଳ ଶିଳାଭିତ୍ତି ରହିଛି । ଓଂଗେ ଜାତିର ଲୋକେ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପକୁ ଚିଆ ଡାକୋୱେୟେ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ବାଆଁ|thumb|ଆକାଶମାର୍ଗରୁ ଉତ୍ତର ସେଣ୍ଟିନେଲ୍ ଦ୍ୱୀପର ଫଟୋଚିତ୍ର
ବେଶଭୂଷା
thumb|ପ୍ରାକ୍-ଅଷ୍ଟଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଆଣ୍ଡାମାନର ସ୍ଥାନୀୟ ଜାତି ଓ ଜନଜାତିମାନଙ୍କ ବିତରଣର ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ଉପସ୍ଥାପନା ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତିର ଲୋକଙ୍କ ଦେହର ରଙ୍ଗ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ତୁଳନାରେ ସେମାନେ ଅଳ୍ପ ଗେଡ଼ା । ହାଇନ୍ରିଖ୍ ହାରରଙ୍କ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୧.୬ ମିଟର୍ (୫’ ୩”) ଏବଂ ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ ସୀମିତ ରହିଥିବାରୁ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ପ୍ରଭାବ ତଥା ଏକ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏମାନଙ୍କଠାରେ ଏପରି ବାମନତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱୀପକୁ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଚାରିପଟୁ ଘେରା ଯାଇ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ଏମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚତା ୫’୩”ରୁ ୫’୫” ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଚିକ୍କଣିଆ କୃଷ୍ଣ ରଙ୍ଗର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦାନ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ଭାବେ ବିକଶିତ । ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ମେଦବହୁଳତା ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯାଇନଥିଲା ବରଂ ସୁଗଠିତ ମାଂସପେଶୀ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
ସେଣ୍ଟିନେଲିଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରାଯାଇନାହିଁ ଓ ଏମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଅନେକ ଅନୁମାନ ଅନୁସାରେ ଏମାନଙ୍କ ସମୁଦାୟ ସଂଖ୍ୟା ୧୫ରୁ ୫୦୦ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଗଣନା ଏମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୦ରୁ ୨୦୦ ମଧ୍ୟରେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମାନବବିଜ୍ଞାନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଜନଜାତିଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମ୍ପର୍କିତ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦ରୁ ୧୫୦ ମଧ୍ୟରେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୭୧ ମସିହାର ଏକ ଜନଗଣନା ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୮୨ ଓ ୧୯୮୧ ମସିହାର ଏକ ଜନଗଣନା ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦ ଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ଜନଗଣନା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୯୮ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରିଥିଲା । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିବା ଭାରତର ଜାତୀୟ ଜନଗଣନାରେ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତିର ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୨୧ ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୧୮ ବୋଲି ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜରେ ପ୍ରକାଶ କରିଅଛି । ଏହି ସର୍ବେକ୍ଷଣ କିଛି ଦିନ ଧରି ଦ୍ୱୀପରୁ ସାମାନ୍ୟ ଦୂରରେ ରହି କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ସଠିକ ସଂଖ୍ୟା ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ । ୨୦୦୪ ମସିହାର ସୁନାମି ପରେ ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଯଥାକ୍ରମେ ୩୨ ଓ ୧୩ ଜଣ ସେଣ୍ଟିନେଲିଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି । The ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜାତୀୟ ଜନଗଣନା ୧୨ ଜଣ ପୁରୁଷ ଓ ୩ ଜଣ ମହିଳା ସେଣ୍ଟିନେଲିଙ୍କୁ ଠାବ କରିପାରିଥିଲା । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଦ୍ୱୀପର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୬ ଜଣ ମହିଳା, ୭ ଜଣ ପୁରୁଷ (ପ୍ରାୟ ୪୦ ବର୍ଷରୁ କମ୍) ଏବଂ ୩ଟି ଶିଶୁ (ପ୍ରାୟ ୪ ବର୍ଷରୁ କମ୍) ଦେଖାଯାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଥା ଓ ଜୀବନଶୈଳୀ
ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଶିକାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରି ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି । ପକ୍ଷୀ ବା ଗଛ ଉପରର ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶିକାର ପାଇଁ ଏମାନେ ଧନୁତୀର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ପଙ୍କରେ କଙ୍କଡ଼ା, ଶାମୁକା ଜାତୀୟ ଜୀବଙ୍କୁ ବା ଅନ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କୁ ଧରିବା କିମ୍ବା ମାରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ବସତି ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ବହୁ ପୋଡ଼ା ଶାମୁକା ଖୋଳପା ପଡ଼ିରହିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଓ ଏଥିରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ଏମାନେ ଗେଣ୍ଡା, ଶାମୁକା, ଶଙ୍ଖ ପ୍ରଭୃତି ଅଧିକ ଖାଇଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ଏଯାବତ ପାଷାଣ ଯୁଗର ଜୀବନ ପରି ଏବଂ ଏମାନେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ନିଆଁ ଜଳାଇବା ପଦ୍ଧତି ଏମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନା ନାହିଁ ତାହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ କିଛି ଗବେଷଣା ସମୟରେ ଏମାନଙ୍କୁ ନିଆଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି ।
ବିଏଲଟି
ଇତିହାସ
ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୦୦ ପୂର୍ବରୁ ବିଏଲଟି ଥିବା ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ । ୧୯୦୩ ଦୈନିକ ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ବ‌ହିରେ ଏକ କ୍ଲବ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ନିମନ୍ତେ ଡ. ଇଭାନ ମେ ଲେଖିଥିଲେ: ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ା ପାଉଁରୁଟି ଭିତରେ ବାକନ, ଟମାଟୋ, ଲେଟ୍ୟୁସ, ମାୟୋନେଜ ଓ ଏକ ଟୁକୁଡ଼ା ଟର୍କୀ ମିଶ୍ରଣ ରଖାଯାଏ । ଏକ ୧୯୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକରେ "ସାତ ଶହ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ"ର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଏକ ବାକନ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ଓ ଆଚାର ଥିବା ଲେଖାଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟମାଟୋ ଥିବା କଥା ଲେଖା ନଥିଲା । ପୃଥିବୀ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ୨ (World War II) ପରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସୁପରମାର୍କେଟ ଖୋଲାଗଲା ଓ ଏହା ଫଳରେ ବିଏଲଟିର ଉପାଦାନମାନ ବର୍ଷ ସାରା ମିଳିଲା । ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚର ସର୍ଟ‌ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟୋମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ବଦଳରେ ବିଏଲଟି ନାମଟି ଆମେରିକୀୟ ହୋଟେଲମାନଙ୍କରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା କିନ୍ତୁ କେବେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଚେତନାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା ତାହା ଜଣାନାହିଁ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ସନ ୧୯୫୧ରେ ସଟର ଡେ ଇଭନିଙ୍ଗ ପୋଷ୍ଟରେ ଏହାର ସୂଚନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଲେଖାଥିଲା: "ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେ ଉପରେ ଅଣପରିବର୍ତ୍ତିତ ଭାବରେ ଏକ ସୁପ ଗିନା, ଏକ ଟୋଷ୍ଟେଡ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ସାଥିରେ ବ୍ୟାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ଏବଂ ଚକୋଲେଟ ମିଲ୍କ ସେକ ରହେ ।"
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି
ପ୍ରଥା ଓ ଜୀବନଶୈଳୀ
ଚାରୋଟି କାଠ ଖମ୍ବ ଉପରେ ପତ୍ର-ବାହୁଙ୍ଗା ଛାତବିଶିଷ୍ଟ ଛୋଟ ଅସ୍ଥାୟୀ କୁଡ଼ିଆ ଘରେ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ରହନ୍ତି । ଧାତୁରୁ ଉପକରଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଅନୁଭବ ରହିଥିବାରୁ ଏମାନେ ଧାତବ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ନ୍ୟାସନାଲ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ସୋସାଇଟିର ଲୋକମାନେ ଛାଡ଼ିଯାଇଥିବା ଆଲୁମିନିୟମ୍ ବାସନକୁସନ ନେଇ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସମୁଦ୍ରରୁ ମାଛ ମାରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଡଙ୍ଗା ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଆହୁଲା ପରିବର୍ତ୍ତେ କାତର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଦ୍ୱୀପରୁ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ଡଙ୍ଗା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଗଛ ବକ୍କଳ ପରିଧାନ କରନ୍ତି ଓ ଅଣ୍ଟା ପାଖରେ ଏକ ଛୁରି ଖୁଞ୍ଚିଥାନ୍ତି । ଗଳାହାର, ମୁଣ୍ଡବନ୍ଧା ପରି କିଛି ଅଳଙ୍କାରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ନଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଆନ୍ତି । ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ମୃତ ବଂଶଧରଙ୍କ ମାଢ଼ିହାଡ଼ ପିନ୍ଧିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଏମାନଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ରରେ ସରଳ ରୈଖିକ ଓ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ । ସେଣ୍ଟିନେଲି ମହିଳାମାନେ ବସିବା ପରି ନଇଁଯାଇ ତାଳରେ ଗୋଡ଼ ବାଡ଼େଇ ଏବଂ ପାପୁଲିକୁ ଜଂଘରେ ବାଡ଼େଇ ନାଚିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ବାଆଁ|thumb|କୌଣସି ଏକ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଣ୍ଡାମାନ ଜନଜାତି ମାଛ ମାରୁଥିବାର ଚିତ୍ର (ପ୍ରାୟ ୧୮୭୦ ମସିହାର) । ଏମାନେ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତତା ନାହିଁ । ଆଦିମ ଜନଜାତିଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀର ଏହା ଏକ ଉପସ୍ଥାପନା ମାତ୍ର
ବିଏଲଟି
ଇତିହାସ
ସନ ୧୯୫୪ରେ ପ୍ରକାଶିତ ମଡର୍ଣ୍ଣ ହସପିଟାଲ ନାମକ ପତ୍ରିକାରେ ଏକ ମିଲ୍‌ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ "ବିନ ସୁପ୍, ଟୋଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବାକନ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ, ଆଚାର, କଦଳି ସାଲାଡ଼ ଜେଲି, କ୍ରିମ ଡ୍ରେସିଙ୍ଗ ଓ ପାଉଣ୍ଡ କେକ କଥା ଲେଖାଥିଲା ।" ସନ ୧୯୫୮ ସୁଦ୍ଧା ହେଲମାନ ତାଙ୍କର ଉତ୍ପାଦ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ: "ବାକନ, ଲେଟ୍ୟୁସ ଓ ଟମାଟୋ ସ୍ୟାଣ୍ଡଉଇଚ ପାରମ୍ପରିକ ଭାଗରେ ଥାଏ ।" ସନ ୧୯୭୦ର ପ୍ରାକ୍‌ କାଳରେ ବିଏଲଟି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ମିଳିଥିଲା ।
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି
ଭାଷା
ଆଧୁନିକ ମାନବ ସଭ୍ୟତାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିବାରୁ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷା ବିଷୟରେ ବେଶୀ କିଛି ତଥ୍ୟ ଜଣାନାହିଁ ଓ ଏହି ଭାଷାକୁ ଅବର୍ଗୀକୃତ ଭାଷାଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯାଇଛି । ଜାରୱା ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକେ ଅପରର ଭାଷା ବୁଝିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଓଂଗେ ଭାଷା ସହିତ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷାର ସମାନତା ଅଛି ନା ନାହିଁ, ଥିଲେ କେତେ ସମାନତା ଅଛି ତାହା ଅନିଶ୍ଚିତ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ମାନବବିଜ୍ଞାନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତିକାରେ ଓଂଗେ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଭାଷା ପରସ୍ପରକୁ ଅଜ୍ଞାତ ବୋଲି ଲିଖିତ ଅଛି ।
ବିଏଲଟି
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ସେଣ୍ଟିନେଲି ଜନଜାତି
ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥିତି
ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରିନଥିବା ବିଶ୍ୱର ଅବଶିଷ୍ଟ କିଛି ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସେଣ୍ଟିନେଲି ଅନ୍ୟତମ । ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଜନଜାତି ଓ ଅନୁସୂଚୀତ ଜନଜାତି ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିବା ସେଣ୍ଟିନେଲି ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ଆଣ୍ଡାମାନୀ ଲୋକଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାନ୍ତି ।
ମହା ଆଣ୍ଡାମାନୀ, ଜାରୱା, ଓଂଗେ, ଶୋମ୍ପେନ୍, ନିକୋବରୀ ଓ ସେଣ୍ଟିନେଲି – ଏହି ୬ ଜାତି ବା ଜନଜାତି ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଆଦିମ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା । ଅନ୍ୟ ୫ ଜନଜାତି ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେଣ୍ଟିନେଲିମାନେ ଏପରି ଚେଷ୍ଟା ସମୟରେ ଆକ୍ରାମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱୀପକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାରି ପକାଇଛନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁସୂଚୀତ ଜନଜାତି ଶ୍ରେଣୀ:ଆଣ୍ଡମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ
ଅନନ୍ତ ମହାପାତ୍ର
ଅନନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଜନ୍ମ : ୧୫ ଜୁନ ୧୯୩୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଅଭିନେତା । ୧୯୫୦ ଦଶକରୁ ସେ ମଞ୍ଚ, ବେତାର, ଟେଲିଭିଜନ ନାଟକ ସହିତ ସକ୍ରୀୟ । ସେ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ନାଟକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୨୦୧୯ ମସିହା ନିମନ୍ତେ କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଅନନ୍ତଙ୍କ ଜନ୍ମ କଟକ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । ଜଷ୍ଟିସ ହରିହର ମହାପାତ୍ର ଥିଲେ ତାଙ୍କର ପିତା । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ହରିପ୍ରିୟା ଦେବୀ । ପିଲାବେଳରୁ ସେ ହକି, ଫୁଟବଲ ଓ ଭଲିବଲ ଖେଳପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ । ଅଭିନୟ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେ ପିଲାଦିନରୁ ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ଓ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିବା ଶିଶୁ ସଂସାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନୟ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦଠାରେ ପାଠ ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ନର୍ଥ ଇଣ୍ଡିଆନ ଥିଏଟର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ ଓ ଏହା ନାଟକ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବାଟ କଢ଼େଇଥିଲା ।
ନାଟକ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ
ଅନନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ନାଟକରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଛନ୍ତି । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାଟ୍ୟକାର ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସଙ୍କ ନାଟକରେ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ନାଟକଟି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ନାଟ୍ୟଯାତ୍ରାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା । ସେ ଅଖିଳ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପାରମିତା ଶତପଥୀ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋତା, ଯଶୋଧାରା ମିଶ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଗପକୁ ନାଟ୍ୟରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ ସବୁ ମଞ୍ଚ ଓ ଟେଲିଫିଲ୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ସେ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ମାମୁକୁ ଟେଲିଫିଲ୍ମ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ । ସେହିପରି ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଅମୃତର ସନ୍ତାନ ଉପନ୍ୟାସକୁ ରେଡ଼ିଓରେ ଦଶଟି ଅଧ୍ୟାୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସେ ବତୀଘର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ
ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ, ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୁଧାଂଶୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ । ଜିତେନ୍ଦ୍ର ବରାଳ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସଞ୍ଜୟ ଘୋଷ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଗଡ଼ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଅଙ୍କିତ କୁମାର, ପ୍ରକୃତି ମିଶ୍ର, ଚିନ୍ମୟ ମିଶ୍ର, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା, ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଗଡ଼ନାୟକ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌ ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କରୁଣାକର ନାଏକ
କରୁଣାକର ନାଏକ (୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୩ - ୧୬ ମଇ ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । କରୁଣାକର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ କରଞ୍ଜିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୬ଷ୍ଠ ଓ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର
କରୁଣାକର ନାଏକ ୧୯୪୩ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୨୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅଞ୍ଜନା ନାଏକ ।
ମୃତ୍ୟୁ
କରୁଣାକର ୨୦୦୨ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୩ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ମହାରଣା
ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ମହାରଣା ଓଡ଼ିଶାର ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହାରଣା ଓ ମୂର୍ତ୍ତିକାର । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ସେ ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରାର ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର ୧.୩ ସେମି ଓ ୬୦୦ ମିଲିଗ୍ରାମ ଓଜନ ବିଶିଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷୁଦ୍ର କାଠ ପ୍ରତିକୃତି ତିଆରି କରି ଇଣ୍ଡିଆ ବୁକ ଅଫ ରେକର୍ଡସ ୨୦୨୦ରେ "କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ରଥ'" ନିର୍ମାଣ ରେକର୍ଡ଼ ପାଇଁ ସ୍ଥାନପାଇଥିଲେ । ଏହି ନୂଆ ରେକର୍ଡ଼ ୩.୫୫୬ ସେମି ଓ ୩.୩୦୨ ସେମି ମାପ ଓ ୩ ଗ୍ରାମ ଓଜନବିଶିଷ୍ଟ ତାଙ୍କ ନିଜର ପୂର୍ବ ରେକର୍ଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା ।
ହାଇପରକାଲେମିଆ
ହାଇପରକାଲେମିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Hyperkalemia, ବା hyperkalaemia) ଶବ୍ଦଟି ରକ୍ତରେ ପୋଟାସିଅମ (potassium ବା K+) ସ୍ତର ଅଧିକ ଥିଲେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ପଟାସିଅମ ସ୍ତର ୩.୫ରୁ ୫.୦ ମିମୋ/ଲି ଥାଏ ଓ ୫.୫ ମିମୋ/ଲିରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ ହାଇପରକାଲେମିଆ ଥିବା କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ବେଳେବେଳେ ପଟାସିଅମ ସ୍ତର ଅତ୍ୟଧିକ ହେଲେ ପାଲପିଟେସନ (palpitations), ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (muscle pain), ପେଶୀ ଦୁର୍ବଳତା ଓ କାଲୁଆ (numbness) ଅନୁଭବ ହୁଏ । ଅନିୟମିତ ହୃତ୍ ସ୍ପନ୍ଦନ ହୋଇପାରେ ଓ ଏହା ଫଳରେ ହୃଦ୍‌ରୋଧ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।
ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ମହାରଣା
ଜୀବନୀ
ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ମହାରଣା ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମପୁରଠାରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସଞ୍ଜୟ ମହାରଣା ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ବବିତା ମହାରଣା । ତାଙ୍କର ଜଣେ ବଡ଼ଭାଇ ସଞ୍ଜୟ ମହାରଣା, ଭଉଣୀ ବର୍ଷାରାଣୀ ମହାରଣା ଓ ସାନଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ମହାରଣା ଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ବାପା ଓ ବଡ଼ଭାଇ ଉଭୟ ମାଟିରେ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ଚକଖଡ଼ିରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରତିକୃତି ଗଢ଼ନ୍ତି ।
ହାଇପରକାଲେମିଆ
ବୃକ୍‌କ ଅକର୍ମଣ୍ୟ (renal failure), ହାଇପୋଆଲଡୋସ୍ଟିରୋନିଜ୍ମ (hypoaldosteronism) ଓ ରାବଡୋମାୟୋଲାଇସିସ (rhabdomyolysis) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏହି ହାଇପରକାଲେମିଆ ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ । କେତେକ ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ହାଇପରକାଲେମିଆ ହୋଇପାରେ ଯଥା:- ସ୍ପାଇରୋନୋଲାକ୍ଟୋନ, ଏନଏସଏଆଇଡି (NSAIDs) ଓ ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ କନଭର୍ଟିଙ୍ଗ ଏଞ୍ଜାଇମ ଇନହିବିଟର (angiotensin converting enzyme inhibitor) । ହାଇପରକାଲେମିଆକୁ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ଯଥା:- ସାମାନ୍ୟ (୫.୫-୫.୯ ମିମୋ/ଲି), ମଧ୍ୟମ (୬.୦-୬.୪ ମିମୋ/ଲି) ଓ ସାଂଘାତିକ (>୬.୫ ମିମୋ/ଲି). ରକ୍ତରେ ସ୍ତର ଅଧିକ ହେଲେ ଇସିଜିରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ପାରିବ । ରକ୍ତ ସାମ୍ପଲ ନେବା ସମୟରେ ବା ତା ପରେ କୋଷଗୁଡ଼ିକ (cell) ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ପଟାସିଅମ ସ୍ତର ବଢ଼ିପାରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ବାସ୍ତବ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ସୁଡୋହାଇପରକାଲେମିଆ କୁହାଯାଏ ।
ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ମହାରଣା
ରେକର୍ଡ
ସେ ଆଗରୁ ଏକ ୩.୫୫୬ ସେମି ଓ ୩.୩୦୨ ସେମି ମାପ ଓ ୩ ଗ୍ରାମ ଓଜନବିଶିଷ୍ଟ ରଥ ନିର୍ମାଣ କରି ଇଣ୍ଡିଆ ବୁକ ଅଫ ରେକର୍ଡସରେ ସ୍ଥାନପାଇଥିଲେ । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ତିଆରି ରଥର ଓଜନ ୬୦୦ ମିଲିଗ୍ରାମ ଏବଂ ଏହା ଛୋଟ କାଠ, ରଙ୍ଗୀନ ପୋଷାକ ତଥା ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି ହୋଇଛି | ଏହି ରଥ ତିଆରି କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ଚାରି ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା । ଏହି ରଥ ପ୍ରତିକୃତିରେ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର ମୂଳ ସବିଶେଷ ରହିଛି । ନନ୍ଦିଘୋଷର ଉଚ୍ଚତା ୧୩ ମିଟରରୁ ଅଧିକ | ପ୍ରତିକୃତିଟିରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ମୂର୍ତ୍ତିଟିଏ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ସହିତ ରଥସାରଥି, ୧୬ଟି ଛୋଟ ଚକ ଏବଂ ଏହାର ଉପରେ ଏକ ଛୋଟ ବାନା ମଧ୍ୟ ଅଛି | କ୍ଷୁଦ୍ରକାୟ ପ୍ରତିକୃତି ନିର୍ମାଣରେ ଆଗ୍ରହୀ ୨୦୧୯ ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରଥମେ ୬.୩୫ ସେମି ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ୭.୬୨ ସେମି ଚଉଡ଼ାବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରତିକୃତି ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାହାର ଓଜନ ୮ ଗ୍ରାମ ଥିଲା | ୨୦୧୮ରେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ୧୧.୪୩ ସେମି ଉଚ୍ଚ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥ ବାବଦରେ ଇଣ୍ଡିଆ ବୁକ ଅଫ ରେକର୍ଡସରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଇଥିଲା ।
ହାଇପରକାଲେମିଆ
ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହାର ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଥମେ ଆରମ୍ଭ କରିବା ସ‌ହ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ (intravenous fluids), ଫୁରୋସେମାଇଡ (furosemide), କ୍ୟାଲସିଟୋନିନ (calcitonin) ବା ପାମିଡ୍ରୋନେଟ (pamidronate) ଦିଆଯାଏ । ଫୁରୋସେମାଇଡ ଉପକାରର ବିଶେଷ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ଅତି ଅଧିକ ସ୍ତରର ପଟାସିଅମ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆଡମିଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାରେ ଉପଶମ ନ ହେଲେ ହେମୋଡିଆଲିସିସ (Hemodialysis) ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।  ଭିଟାମିନ ଡି ଟକ୍ସିସିଟି ଥିଲେ ସ୍ଟିରଏଡ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ । ଏହା ସ‌ହିତ ସାଧାରଣତଃ ହାଇପରକ୍ୟାଲସେମିଆ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରତି ୧୦୦୦ଲୋକରେ ୧ରୁ ୭ଜଣଙ୍କର ହାଇପରପାରାଥାଇରଏଡିଜ୍ମ ଥାଏ ଓ ୨.୭% ଲୋକଙ୍କର ହାଇପରକ୍ୟାଲସେମିଆ ସ‌ହ  କର୍କଟ ରୋଗ ଥାଏ ।
ପିଥୋରାଗଡ଼
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହାର ପିଥୋର‌‌ଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଗୁଆନଫେସିନ
ଗୁଆନଫେସିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ,କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ, ଶୁଷ୍କ ପାଟି, ଯୌନ ସମସ୍ୟା ଓ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦ୍‌ବେଗ, ଅଳ୍ପ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure), ଅବସାଦ ଓ ମୂତ୍ର ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥିବା ଆଲଫା-୨ଏ ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟରକୁ (α2A receptor) ଗୁଆନଫେସିନ ସକ୍ରିୟ କରି ସିମ୍ପାଥେଟିକ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳ (sympathetic nervous system) କାମକୁ କମେଇଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
ପିଥୋରାଗଡ଼
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୪୨୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୪.୩୩% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୫.୬୭% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୪.୯୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୦.୧୧% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୩.୪୨% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୧.୫୪% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୨.୪୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଗୁଆନଫେସିନ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପିଥୋରାଗଡ଼
ଭାଷା
ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ରମାକାନ୍ତ ସେଠ
ରମାକାନ୍ତ ସେଠ (ଜନ୍ମ: ୧୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଲୋଇସିଂହା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ରମାକାନ୍ତ ସେଠ ୧୯୫୦ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭୀମକୁଣ୍ଡ ସେଠ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରମାକାନ୍ତ ସେଠ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଏନସେଫାଲାଇଟିସ
ଏନସେଫାଲାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Encephalitis) ରୋଗରେ ମାନବ ମସ୍ତିଷ୍କର (brain) ପ୍ରଦାହ (inflammation) ହୁଏ । ସାଂଘାତିକ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ଜ୍ୱର, ମାନସିକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ (confusion), ଅନମନୀୟ ବେକ, ବାନ୍ତି (vomiting) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଏ ରୋଗରେ ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ବାତ (Seizures), କ‌ହିବା ସମସ୍ୟା, ସ୍ମୃତି ସମସ୍ୟା (memory problems), ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ୟା (hearing) ଇତ୍ୟାଦି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ରୋଗ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଭୁତାଣୁ (virus) ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ ଯଥା:- ହର୍ପିସ ସିମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ଭୁତାଣୁ (herpes simplex virus), ଜଳାତଙ୍କ, ଜୀବାଣୁ (en:bacteria) ଓ ପରଜୀବୀ (en:parasites) । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ (autoimmune diseases) ଓ କେତେକ ଔଷଧ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେନି । ଦୁର୍ବଳ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରଣାଳୀ (weak immune system) ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା (blood tests), ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (medical imaging), ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ଫ୍ଲୁଇଡ (cerebrospinal fluid) ଆନାଲିସିସ ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ ।
ଟିକା (vaccine) ପ୍ରଦାନ କରି କିଛି ଏନସେଫାଲାଇଟିସ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଅ । ଆଣ୍ଟିଭାଇରାଲ ଔଷଧ (antiviral medication) ଯେପରିକି ଆସାଇକ୍ଲୋଭିର, ଆଣ୍ଟିକନଭଲସାଣ୍ଟ (anticonvulsants) ଓ କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ (corticosteroids) ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ । ସାଧାରଣତଃ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । କେତେକ ରୋଗୀ କୃତ୍ରିମ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (artificial respiration) ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି । ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଆସିବା ପରେ ରିହାବିଲିଟେସନ (rehabilitation) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହାତକୁ ନିଆଯାଏ । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ୪.୩ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥିଲା ଓ ୧୫୦,୦୦୦ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ
ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ବୀଣା ମହାରଣା, ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ଦେବୁ ବୋଷ, ଦୁଃଖିରାମ ସ୍ୱାଇଁ, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ମାମିନା, ଗୀତା ଦତ୍ତ, ସତ୍ୟ, ବ୍ରଜ ସିଂହ, ଧୀର ବିଶ୍ୱାଳ, ନରେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା, ଅସୀତ ପତି, ନବନୀତା, ମୁନୁ ପତି, କୁଳମଣି ସାହୁ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ପୂର୍ଣ୍ଣେନ୍ଦୁ ଦାସ ମହାପାତ୍ର, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗୀତା ଦାଶ, ବିଭୁ କିଶୋର, ଲୋପିତା ମିଶ୍ର, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ଦେବାଶିଷ ମହାପାତ୍ର, ପ୍ରିତିନନ୍ଦା ରାଉତରାୟ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ସମୀକ୍ଷକ, ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଗବେଷକ । ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ଉପରେ ଐତିହାସିକ ଗବେଷଣା କରିଛନ୍ତି । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ କାଲିପାଇଁ କାଲିର ସିନେମା ୬୮ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସିନେମା ପୁସ୍ତକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୋଇଛି । ''
କଥାଚିତ୍ର ଗବେଷଣା
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରିବା ସହିତ ଅତୀତର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ମାଣ ପଛର କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି । ପୁରୁଣା ଖବର କାଗଜ, ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ବସିଥିବା ନଥିପତ୍ର ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯାବତୀୟ ଜିନିଷର ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
୨୦୧୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ "ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା: ରୂପ ରୂପାନ୍ତର" ପକ୍ଷୀଘର ପ୍ରକାଶନୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରେ ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ୨ୟ ପୁସ୍ତକ "ଝୁରାମନ ଝରାଗୀତି" ମଧ୍ୟ ପକ୍ଷୀଘରଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବହିଟିରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ ବର୍ଷର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତର ତର୍ଜମା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଲେଖା ଯାଇଥିବା ଗୀତ ପଛର କାହାଣୀ, ଗୀତିକାର, ସଙ୍ଗୀତାକର ଓ ଗାୟକ/ଗାୟିକାଙ୍କର ଅନୁଭୂତିକୁ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସୃଜନ ପ୍ରକାଶନଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ରଚିତ ତୃତୀୟ ପୁସ୍ତକ "ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଗୀତ (୧୯୩୬ରୁ ୧୯୬୯)" ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଆରମ୍ଭରୁ ୧୯୬୯ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା କଥାଚିତ୍ର ଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୀତ ସହିତ ସେସବୁର ବିବରଣୀ, ସଙ୍ଗୀତକାର ଓ ଗୀତିକାରଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିଚୟ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତର ପରଦା ପଛର କାହାଣୀ ସବୁ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ୨୦୧୫ ମସିହା ମଇ ୨୩ ତାରିଖରେ ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାମ୍ବାଦିକ ଶ୍ରେଣୀ:ସାମ୍ବାଦିକତା ଶ୍ରେଣୀ:ଗବେଷକ
ଚକ୍ରଧର ବେହେରା
ଚକ୍ରଧର ବେହେରା (୧୬ ଜୁଲାଇ ୧୮୯୪ - ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୩), ଲୋକପ୍ରିୟ ବିପ୍ଲବୀ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ, ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ କବି ଥିଲେ । ସେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଓ କନିକା ରାଜାଙ୍କ ମିଳିତ ଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ହେଇଥିବା ଚାଷୀ ବିଦ୍ରୋହର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ସେ ୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । କନିକା ପ୍ରଜାମେଳିରେ ସେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଚକ୍ରଧର ବେହେରା ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ପୂର୍ବ ଭଦ୍ରକରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୧୯୩୭ ମସିହାରୁ ୧୯୪୬ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ ଚାନ୍ଦବାଲି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସମୁଦାୟ ୨୮,୫୬୮ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ୧୯୫୨ ମସିହାରୁ ୧୯୫୭ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ଚକ୍ରଧର ଜଣେ ବିପ୍ଲବୀ କବି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥିଲେ । "ବନ୍ଦୀର ବିଳାପ" ଓ "ଜୟନ୍ତୀ" ନାମରେ ସେ ଦୁଇଟି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଚକ୍ରଧର ବେହେରା ୧୯୭୩ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୩ରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ପୋଲ୍ଲାଚି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ତାମିଲନାଡୁର କୋଇମ୍ବତୋରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୧୦.୬୫୬୪ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୭.୦୦୪୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୯୨୧ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୮୮୨୯୩ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୨୧% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୭୯% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୮.୫୨% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୩.୬୮% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୧.୬୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୬.୮୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୮.୯୭% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ତାମିଲ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡୁର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲାବେଳେ କେତେକ ପ୍ରଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟିଦେବାକୁ ହୁଏ ।
ମୁଖବନ୍ଧ
ମୁଖବନ୍ଧ, ପ୍ରସ୍ତାବନା, ପୂର୍ବାଭାସ ବା ପ୍ରାକ୍‌କଥନ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖ ସଦୃଶ । ଜାତିର ଅଭୀପ୍ସା, ଆକାଙ୍‌କ୍ଷା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏଥିରେ ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇଛି । ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନେ ଭାରତବାସୀଙ୍କ ତରଫରୁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନ କରି ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ମୁଖବନ୍ଧରେ ଲେଖାଯାଇଅଛି - '''ଆମ୍ଭେ, ଭାରତର ଲୋକମାନେ, ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ, ସମାଜବାଦୀ, ପନ୍ଥ-ନିରପେକ୍ଷ, ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାକୁ ତଥା ଏହାର ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କୁ:
ସାମାଜିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନ୍ୟାୟ;
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ସୁଯୋଗରେ ସମାନତା ପ୍ରାପ୍ତ କରାଇବା ପାଇଁ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ,
ବ୍ୟକ୍ତିର ଗାରିମା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଥିବା ଭ୍ରାତୃଭାବର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହୋଇ;
ଆମ୍ଭର ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ସଭାରେ ଆଜି ତାରିଖ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯ ମସିହାରେ (ଦୁଇହଜାର ଛଅ ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ୍ସର ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ), ଏତଦ୍ୱାରା ଏହି ସମ୍ବିଧାନକୁ ଅଙ୍ଗୀକୃତ, ଅଧିନିୟମିତ ଏବଂ ଆତ୍ମାର୍ପିତ କରୁଛୁ ।
ମୁଖବନ୍ଧ ପାଠକଲେ ୩ଟି ବିଷୟ ଜଣାଯାଏ । (୧) ସମ୍ବିଧାନର ଉତ୍ସ ଓ ମୂଳଭିତ୍ତି (୨) ସମ୍ବିଧାନର ଆଦର୍ଶ ଓ ଆଭିମୁଖ୍ୟ, (୩) ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣୟନର ତାରିଖ । ଏହି ମୁଖବନ୍ଧର ଉପାଦେୟତା ଉପରେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି. "ଭାରତର ଜନସାଧାରଣଙ୍କଦ୍ୱାରା କି କି ସାଧାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି, ତାହା ଏହି ମୁଖବନ୍ଧରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ।" ବିଖ୍ୟାତ ଆଇନଜ୍ଞ ଆଲ୍ଲାଦି କ୍ରିଷ୍ଣାସ୍ୱାମୀ ଆୟାରଙ୍କ ମତରେ "ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତାମାନଙ୍କର ମନର କଥା ରୂପାୟିତ କରିଥାଏ । କେଉଁ କେଉଁ ଅଭାବ-ଅସୁବିଧାକୁ ଦୂରୀଭୂତ କରାଯିବ, ତାହାର ଇଙ୍ଗିତ ମୁଖବନ୍ଧରେ ରହିଥାଏ ।" ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମାନ୍ୟବର ବିଚାରପତି ଶ୍ରୀ ମହାଜନଙ୍କ ମତରେ "ମୁଖବନ୍ଧର ଗମ୍ଭୀର ଘୋଷଣାର ଭାଷା ଓ ଶୈଳୀ ସମ୍ବିଧାନକୁ ପବିତ୍ର କରିଦେଇଛି ।" ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପରିକଳ୍ପିତ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଆଶା-ଆକାଙ୍‌କ୍ଷା ଏଥିରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ।
ମୁଖବନ୍ଧରେ ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଥିରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ଯେ, ବିଖ୍ୟାତ ରାଜନୀତିକ ଦାର୍ଶନିକ ଆର୍ଣ୍ଣେଷ୍ଟ ବାର୍କରଙ୍କ ମତରେ "ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧରେ ସମ୍ବିଧାନର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସାର ଓ ଯୁକ୍ତି ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇଛି । ଫଳରେ ଏହା ସମ୍ବିଧାନର ଚାବିକାଠି ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ।"
ଜନତାର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନେ କହିଦେଇଛନ୍ତି ଯେ. "ସରକାର ସର୍ବଦା ଜନତାଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ଓ ଜନତାର ସିଦ୍ଧାନ୍ତଦ୍ୱାରା ଆବଦ୍ଧ ରହିବ ।" ପଣ୍ଡିତ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ୧୯୪୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଯେଉଁ ଅବଜେକ୍ଟିଭ ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ(Objective Resolution) ବା "ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ" ପେଶ କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ମାନବ ସମାଜ ଯେଉଁ ଆଦର୍ଶକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ଦେଇଥାଏ, ସେସବୁ ଦର୍ଶନର ସମାହାର ଏହି ମୁଖବନ୍ଧରୁ ମିଳିବ । ପଣ୍ଡିତ ଠାକୁରଦାସ ଭାର୍ଗବ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାରେ ମୁଖବନ୍ଧକୁ "ସମ୍ବିଧାନର ଆତ୍ମା" ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାରେ ମୁଖବନ୍ଧକୁ "ସମ୍ବିଧାନର ଉପାଦେୟତାର ମାପକାଠି" ରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ତେବେ ବିଚାରାଳୟରେ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧକୁ ଆଇନ ହିସାବରେ ଗଣାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏହା କେବଳ ସମ୍ବିଧାନର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ; ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ ଓ ଦର୍ପଣ ରୂପେ କାମ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଆଇନ ପରି ଫଳ ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ଭାରତ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର(Sovereign State)
ସମ୍ବିଧାନରେ ଭାରତକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ରରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାରେ କହିଥିଲେ, "ଭାରତକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବହୁ ରାଜ୍ୟରେ ବିଭାଗ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏକତା ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିବ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଓ ଏକୀକରଣ ହୋଇ ରହିବ ।" ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଓ ବହିର୍ଦ୍ଦେଶ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି । ଅବଶ୍ୟ ଯେ କୌଣସି ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ସାର୍ବଭୌମ କ୍ଷମତା ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ । ସ୍ୱାଧୀନ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବା ମାତ୍ରେ ରାଷ୍ଟ୍ର ଯେ ସାର୍ବଭୌମ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନଥାଏ । ତଥାପି ଉପନିବେଶ ଶାସନର ଅବସାନ ହେଲା ବୋଲି ଘୋଷଣା ସହ ଏହି ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । ବାହାର ରାଷ୍ଟ୍ର ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସହଯୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଯେ ନିଜର ଭାଗ୍ୟ ନିଜେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବ ଏହି ମନୋଭାବ ଓ ଦୃଢ଼ତା ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । କମନୱେଲ୍‌ଥ ବା ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ସଭ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ତା’ର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିଛି । ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିମିଶି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାଦ୍ୱାରା ରାଷ୍ଟ୍ରର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱରେ ଆଞ୍ଚ ଆସେ ନାହିଁ । ୧୯୪୯ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାନ୍ତି ସମ୍ମିଳନୀରେ ଶାନ୍ତି. ମୈତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ସଭ୍ୟ ହୋଇ ରହିବାକୁ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଭାରତର ଘୋଷଣାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା । ନେହେରୁଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଥିଲା ଯେ ଜାତିସଂଘର ସଦସ୍ୟ ହିସାବରେ ଭାରତର ବହିଃନିର୍ଦ୍ଦେଶୀୟ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱରେ ଯେତେ ଆଞ୍ଚ ଆସେ, ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ ସଭ୍ୟ ହିସାବରେ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ଓ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ସଙ୍କେତ ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାଦ୍ୱାରା ସେଭଳି ଆଞ୍ଚ ଆସିବ ନାହିଁ । ଭାରତ ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟ ହୋଇ ରହିବାର ନିଷ୍ପତିକୁ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭା ୧୯୪୯ ମସିହା ମେ ମାସ ୧୭ ତାରିଖ ଦିନ ମଞ୍ଜୁର କରିଥିଲେ । ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ ସେ କେବଳ "ସଙ୍କେତ" ରୂପେ ରହିବେ । ତାଙ୍କର କିଛି କ୍ଷମତା ରହିବ ନାହିଁ କି କାର୍ଯ୍ୟ ବି ରହିବ ନାହିଁ । ଜାତୀୟ ସଙ୍କେତ ଅଶୋକସ୍ତମ୍ଭ ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ସଙ୍କେତ ରୂପେ ଇଂଲଣ୍ଡର ରାଣୀ ରହିବେ । ଏ ସଙ୍କେତକୁ ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇପାରେ । ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀରୁ ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ଭାରତ ଓହରି ଯାଇପାରିବ । ଏଥିରେ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉପରେ ଆଞ୍ଚ ଆସିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ନାହିଁ ।
ବୃହତ୍ତମ ଲିଖିତ ସମ୍ବିଧାନ(Longest Written Constitution)
ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲାବେଳେ ସର୍ବମୋଟ ୩୯୫ ଧାରା ଓ ୮ଟି ତାଲିକା ଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା କେତେକ ନୂଆ ଧାରା ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି ଓ କେତୋଟି ପୁରୁଣା ଧାରା କାଟି ଦିଆଯାଇଛି । ଆଉ କେତେକ ତାଲିକା ଅଧିକା ଯୋଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି । ଫଳରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୩ ସୁଦ୍ଧା ୪୪୮ଟି ଧାରା ଓ ୧୨ଟି ତାଲିକା ରହିଛି । (ଯଦିଓ ସମ୍ବିଧାନର ଶେଷ ଧାରା କ୍ରମାଙ୍କ ୩୯୫; ପୁରୁଣା କ୍ରମାଙ୍କରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନ କରାଯାଇ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଧାରାକୁ ଉପକ୍ରମାଙ୍କ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ "ଶିକ୍ଷା ଆଇନ:ଧାରା ୨୧-କ"କୁ ୮୬ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।) ଏତେ ବଡ଼ ସମ୍ବିଧାନ ଆଉ କେଉଁଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ । ହରିବିଷ୍ଣୁ କାମାଥ ଏ ବିଷୟରେ ଥରେ ଆଲୋଚନା କଲାବେଳେ କହିଥିଲେ, "ଆମ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାର ସଙ୍କେତ ହେଲା ହାତୀ । ତେଣୁ ଆମ ସମ୍ବିଧାନ ମଧ୍ୟ ହାତୀ ପରି ବଡ଼ ହୋଇଛି ।"
ସମ୍ବିଧାନର ଆକାର ବଡ଼ ହେବାର କେତେକେ କାରଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସମ୍ବିଧାନର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲାବେଳେ ଓ ଶାସନ ବିଧାୟକ ସଭାରେ ଗ୍ରହଣ କଲାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବିଧାନର ଭଲଗୁଣ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ବ୍ୟଗ୍ରତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ତାହାରି ଫଳରେ ସମ୍ବିଧାନ ବଡ଼ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି । ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଇ ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର କହିଥିଲେ, "ଆମେ ଭଲ ଭଲ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହରଣ କରିବାରେ ଲଜ୍ଜିତ ନୋହୁଁ । ଏଥିରେ ନକଲ କରିବାର କିଛି ନାହିଁ । ସମ୍ବିଧାନ ଉପରେ ମୌଳିକ ଚିନ୍ତାଧାରାର ଏକଚାଟିଆ ମାଲିକାନା ସ୍ୱତ୍ୱ କାହାର ନାହିଁ ।"
ନମନୀୟତା-ଅନମନୀୟତାର ସମାହାର(Blending of Flexibility and Rigidity)
ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ ଏକ ଲିଖିତ ସମ୍ବିଧାନ । ଏହାର କେତେକ ଅଂଶ ନମନୀୟ ବା ପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଓ ଆଉ କେତେ ଅଂଶ ଅନମନୀୟ । ସଂଘଶାସନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧାରାମାନ, କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର, ବିଧାନମଣ୍ଡଳ ଓ ବିଚାର ସଂସ୍ଥା, କ୍ଷମତା ବିତରଣ ତାଲିକା ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ଇତ୍ୟାଦି ଅନମନୀୟ । ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ହେଲେ ୩୬୮ ଧାରା ଅନୁସାରେ ଏକ କଷ୍ଟକର ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରଣାଳୀର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ହୁଏ । କେନ୍ଦ୍ର ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦନରେ ଯେଉଁଦିନ ଏହା ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ସେଦିନ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ତଥା ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ଭୋଟରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇପାରିବ । ତା’ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ୨୮ଟି ରାଜ୍ୟରୁ ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ୧୫ଟି ରାଜ୍ୟର ବିଧାନମଣ୍ଡଳର ସମ୍ମତି ଲାଭ କଲେ ଏହିସବୁ ଅନମନୀୟ ଧାରାମାନ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇପାରିବ ।
ଆଡେନୋସିନ
ଆଡେନୋସିନ ହେଉଛି ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କରେ ମିଳୁଥିବା ଏକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଏକ ଔଷଧ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଔଷଧ ଭାବରେ ଏହା କେତେକ ପ୍ରକାରର ସୁପ୍ରାଭେଣ୍ଟ୍ରିକୁଲାର ଟାକିକାର୍ଡିଆର ଚିକିତ୍ସା କିମ୍ବା ନିରାକରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଯାହା ଭାଗାଲ ମାନୋଭର ସହିତ ଉନ୍ନତି କରେ ନାହିଁ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଶିରାରେ ଦ୍ରୁତ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ୪୦ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୨ ମିନିଟରୁ କମ୍ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ନମନୀୟତା-ଅନମନୀୟତାର ସମାହାର(Blending of Flexibility and Rigidity)
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଆଉ କେତେକ ଧାରା ରହିଛି ଯାହାକୁ ଉକ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ଉଭୟ ସଦନ ସଂଶୋଧନ କରିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନମଣ୍ଡଳମାନଙ୍କ ସମ୍ମତି ଦରକାର ନାହିଁ । ମୌଳିକ ଅଧିକାର, ରାଷ୍ଟ୍ରନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଇତ୍ୟାଦି ଏ ପ୍ରଣାଳୀର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆଉ କେତେକ ଅଂଶ ରହିଛି ଯାହା ସାଧାରଣ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇପାରିବ । ୪ ଧାରାରେ ରାଜ୍ୟର ନାମ, ସୀମା, କ୍ଷେତ୍ରଫଳ; ୧୬୯ ଧାରାରେ ଦ୍ୱିସଦନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ବା ରଦ୍ଦ କରିବା ଆଦି ଏହି ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଶୋଧିତ ହୋଇପାରିଛି । ଆଉ କେତେକ ଧାରା, ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ସାଧାରଣ ଆଇନଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ନାଗରିକତା ବିଷୟରେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା । ମିସା ଆଇନ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ ଆଇନ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ, ଲୋକପ୍ରତିନିଧି ଆଇନଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନର କେତେକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି ।
ଆଡେନୋସିନ
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଳ ଅନୁଭବ, ଅଣନିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଚର୍ମ ଝିମ ଝିମ ହୋଇପାରେ । ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଖରାପ ଡିସାଅରିଦମିଆ ଏବଂ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଯଦିଓ ଏହା ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ, ନିରାପତ୍ତା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଆଡେନୋସାଇନ୍ ହେଉଛି ଆରଏନଏ (RNA) ପାଇଁ ଚାରୋଟି ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓସାଇଡ୍ ବିଲଡିଂ ବ୍ଲକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ବା ଆବୃତି ହ୍ରାସ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସଙ୍କେତ ହୃଦୟର ଏଭି (AV) ନୋଡ ଦେଇ ଯାଇପାରେ ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ନମନୀୟତା-ଅନମନୀୟତାର ସମାହାର(Blending of Flexibility and Rigidity)
ଅବସ୍ଥାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ତାଳପକାଇ ଚାଲିବା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ୧୯୬୬ ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଗୋଖଲନାଥ ବନାମ ପଞ୍ଜାବ ମୋକଦ୍ଦମାରେ ରାୟ ଦେଇ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ କ୍ଷମତା ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପରିଚ୍ଛେଦ ଉପରେ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ । କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ବନାମ କେରଳ ମୋକଦ୍ଦମାରେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସମ୍ବିଧାନର ସମସ୍ତ ଅଂଶ ସଂଶୋଧିତ କରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଛୁଇଁପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ମତ ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ସେଥିପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନର ଚତୁର୍ବିଂଶ ସଂଶୋଧନରେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି । ଯେ କୌଣସି ଅଂଶକୁ ଏହା ସଂଶୋଧନ କରିପାରିବାର କ୍ଷମତା ପାଇଛି । କିନ୍ତୁ ୧୯୮୦ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ "ମିନର୍ତ୍ତା ମିଲସ" ମୋକଦ୍ଦମାରେ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ରୂପରେଖ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ପୁନଶ୍ଚ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଆଡେନୋସିନ
୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆଡେନୋସାଇନ୍ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଅବଶ୍ୟ ୧୯୨୦ ଦଶକରୁ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଛି । ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଆଡେନୋସାଇନ୍ ଉପଲବ୍ଧ ଅଟେ । ଏହା ମହଙ୍ଗା ନୁହେଁ । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୨୦୨୦ରେ ୬ ମିଗ୍ରା ମାତ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଏକ ପାଉଣ୍ଡ ଥାଏ ।
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ନମନୀୟତା-ଅନମନୀୟତାର ସମାହାର(Blending of Flexibility and Rigidity)
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ କହିଥିଲେ, "ଆମେ ଆମ ସମ୍ବିଧାନକୁ ଦୃଢ଼, ଚିରସ୍ଥାୟୀ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ । କିନ୍ତୁ ତତ୍‌ ସଙ୍ଗେ ଏଥିରେ ନମନୀୟତା ରହିବା ଦରକାର । ଯଦି ସମ୍ବିଧାନକୁ ଅନମନୀୟ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କରାଯାଏ, ତେବେ ଜାତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ । ଜାତି ଜୀବନ୍ତ । ତେଣୁ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅବସ୍ଥାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାର ସୁବିଧା ରହିବା ଦରକାର । ଆମେ ଭାବୀ ବଂଶଧରଙ୍କର ହାତ ବାନ୍ଧି ଦେଇ ପାରିବା ନାହିଁ ।" ଫଳରେ ୧୯୫୦ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ ଭିତରେ ସମ୍ବିଧାନର ୯୮ଥର ସଂଶୋଧନ ହୋଇଛି ।
ସଂସଦୀୟ ଶାସନ(Parliamentary form of Government)
ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟଙ୍କ ନିକଟରେ ଦାୟୀ ହେଉଥିବା ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ଶାସନକୁ ସଂସଦୀୟ ଶାସନ କୁହାଯାଏ । ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ପରି କ୍ଷମତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦର ପରାମର୍ଶରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ବିଲାତରେ ଏହିପରି ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ । ବିଲାତର ଢାଞ୍ଚାରେ ଭାରତରେ ସଂସଦୀୟ ଶାସନ ବା ମନ୍ତ୍ରୀଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି ।
ଆଡେନୋସିନ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୁଖବନ୍ଧ ଓ ମୌଳିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ସଂସଦୀୟ ଶାସନ(Parliamentary form of Government)
୧୯୩୫ ମସିହା ଆଇନରେ ପ୍ରଦେଶର ଦାୟିତ୍ୱମୂଳକ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ନେତାମାନଙ୍କର ଊଣାଅଧିକେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିଲା । ସମ୍ବିଧାନରେ ବିଲାତର ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ସଂସଦୀୟ ଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପ୍ରକୃତ ଶାସନ କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ନିକଟରେ ସେମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଓ ମିଳିତ ଭାବେ ଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ହିସାବରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ, ସାମରିକ, ବୈଦେଶିକ ଆଦି ସବୁ ବିଷୟରେ ସର୍ବେସର୍ବା । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିତାଡ଼ିତ ହୋଇପାରିବେ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ବିଶ୍ୱାସଭାଜନ ହୋଇଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରିପାରିବ । କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱାସ ହରାଇଲେ କ୍ଷମତାରୁ ଅପସରି ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟାରୀ ଶାସନ ବା ସଂସଦୀୟ କୁହାଯାଏ ।
ସଂଘ ଶାସନ ଓ ଐକିକ ପ୍ରବୃତ୍ତି(Federalism with Unitary Spirit)
ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ସଂଘ ଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ସଂଘଶାସନରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଉପାଦାନ ଦରକାର, ତାହା ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ସଂଘଶାସନର ୪ଟି ଉପାଦାନ ଥାଏ । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏହି ଚାରୋଟି ଉପାଦାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଭାରତ ସମ୍ବିଧାନରେ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସଂଘଶାସନରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯିବାକୁ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇନାହିଁ । ଫଳରେ ଭାରତ ଏକ ଅଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ସଂଘରାଷ୍ଟ୍ର ହିସାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ । ପ୍ରଫେସର କେ.ସି. ହୁଏର ଭାରତର ସଂଘଶାସନକୁ ପ୍ରାୟକଳ୍ପ(Quasi) ସଂଘଶାସନ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ "ଭାରତରେ କାର୍ଯ୍ୟତଃ ଐକିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସରକାର, ଗୌଣ ସଂଘୀୟ ଆବରଣରେ କାମ କରୁଛି । ସଂଘୀୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଥାଇ ଐକିକ ଉପାଦାନସବୁ ଗୌଣ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ ।"
ଅବଶ୍ୟ ଜାତୀୟ ଏକତା, ସଂହତି ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ଭାରତର ଐକିକ ଶାସନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଜାତି ବଞ୍ଚିଲେ, ରାଜ୍ୟ ବଞ୍ଚିବ । ତେଣୁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ମଳିନ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଐକିକ ଶାସନର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ରାଜ୍ୟପାଳମାନେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ସଂଘଶାସନର ସେତୁ, ପ୍ରହରୀ ଓ ପ୍ରତିନିଧିରୂପେ କାମ ନ କଲେ ସଂଘଶାସନ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯିବ । କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, କେନ୍ଦ୍ରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱଚ୍ଛଳତା ଓ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ଦୁର୍ଗତି, ଯୋଜନା କମିଶନ, ଅତିମାନବ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରାଧିପତି ପରି କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରି ଭାରତୀୟ ଯୋଜନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟମାନେ କେନ୍ଦ୍ର ନିକଟରେ ସର୍ବଦା ଭିକାରୀ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଉଛି । ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ, ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା, ଯୋଜନା ପାଇଁ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ପ୍ରଭୃତି ଲାଗି ରାଜ୍ୟମାନେ କେନ୍ଦ୍ରର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି । ସର୍ବଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା, ସବୁ ବିଷୟରେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧିନାୟକତ୍ୱରେ ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସଭା ଓ ଜାତୀୟ ନୀତିନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଜାତୀୟ ଉନ୍ନୟନ ପରିଷଦ, ରାଜ୍ୟପାଳ ସମ୍ମିଳନୀ, ବାଚସ୍ପତି ସମ୍ମିଳନୀ, ବିଭାଗୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ସମ୍ମିଳନୀ, ଶାସନ ସଚିବ ତଥା ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ସମ୍ମିଳନୀ ଆଦି କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ନିଦର୍ଶନ । ଏହାଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହେଉଛି ଓ ହେବାର କଥା । ସମ୍ବିଧାନର ୩୫୬ ଧାରା ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇପାରିବ । କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟର ସୀମା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ, ରାଜ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗି ୨ ବା ୩ ରାଜ୍ୟ କରିପାରିବ ବା ଲୋପ କରିଦେଇ ପାରିବ । ରାଜ୍ୟର ସମ୍ମତି ଦରକାର ନାହିଁ । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଯଦି କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରନ୍ତି ଅଥବା ଜାତୀୟ ଏକତା ଓ ସଂହତି ପ୍ରତି ବାଧା ଆଣନ୍ତି, ତେବେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପନ୍ଥାରେ ୩୫୬ ଧାରା ପ୍ରୟୋଗ କରି ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ପାରିବ । ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ କାୟମନୋବାକ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ନାମରେ ଜାତିକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବାକୁ ଦେବା ଠିକ୍‌ ହେବ ନାହିଁ । ଜାତୀୟ ସଂହତି, କେନ୍ଦ୍ରର ଦୃଢ଼ତା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତାର ନିରାପତ୍ତା, ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ ଓ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଆର୍ଥନୀତିକ କଳକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
ସେଥିପାଇଁ ସାର୍‌ ଆଇଭର ଜେନିଙ୍ଗସ୍‌ କହିଛନ୍ତି, "ସଂଘଶାସନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ହେବ ।" କେ. ସାନ୍ତନମ୍‌ଙ୍କ ମତରେ, "ଭାରତ ବାସ୍ତବରେ ଐକିକ ଶାସନ ହିସାବରେ ଚଳିଆସିଛି । ଅବଶ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟମାନେ ଆଇନଗତ ହିସାବରେ ଓ ବାହ୍ୟ ବ୍ୟବହାରରେ ସଂଘରାଷ୍ଟ୍ରପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।" ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନେ ସଂଘଶାସନ ଓ ଐକିକ ଶାସନ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ସୃଷ୍ଟିକରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖିଥିଲେ । ଡକ୍ଟର ଆମ୍ବେଦକର କହିଛନ୍ତି, " ଆମ ସମ୍ବିଧାନରେ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଯେ ଦରକାର ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ସଂଘଶାସନ ଅଥବା ଐକିକ ଶାସନରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରିବ ।"
ଭାରତରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ସଂଘଶାସନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ଏହା ଏକ "ଯୌଥ ସଂଘଶାସନ ।" କେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ରାଜ୍ୟମାନେ ଯେପରି ନିର୍ଭର କରୁଛନ୍ତି, ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସେହିପରି ନିର୍ଭରଶୀଳ । ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସ, କୋର୍ଟ କଚେରୀ, କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ରର ସଂପତ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ପରିଚାଳିତ । କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ବାଚନ କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜ୍ୟର କର୍ମଚାରୀ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । କେନ୍ଦ୍ରର ରେଳ, ଡାକ-ତାର ସଂପତ୍ତି ସବୁ ରାଜ୍ୟ ପୋଲିସଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ । କେନ୍ଦ୍ରର ସମାନ୍ତରାଳ ଥାନା, କଚେରୀ, ପ୍ରଶାସନିକ କର୍ମଚାରୀ ସବୁ ରାଜ୍ୟରେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଭର କରେ । ଫଳରେ ଭାରତରେ ଏକ "ଯୌଥ-ସଂଘଶାସନ" ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି । ଯଦିଓ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଶାସନ ଓ ଐକିକ ପ୍ରବୃତ୍ତି ରହିଛି, ତଥାପି ଏହାଦ୍ୱାରା ସଂଘଶାସନ ଦୃଢ଼ୀଭୂତ ହୋଇଛି । ତା’ ନ ହୋଇଥିଲେ ୟୁରୋପ ପରି ଭାରତରେ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରନ୍ତାଣି । ସେଥିପାଇଁ କୁହାଯାଏ ଯେ ଭାରତରେ "ଅସୀମ ବିଭେଦ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଐକ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ ହୋଇଛି ।"
ମୌଳିକ ଅଧିକାର(Fundamental Rights)
ସମ୍ବିଧାନର ତୃତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯଇଛି । ଆମେରିକା ସମ୍ବିଧାନ ପରି ଆମର ମୌଳିକ ଅଧିକାରସବୁ ସମ୍ବିଧାନରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଏହାକୁ ଛଅଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: ସମ୍ପତ୍ତିଗତ ଅଧିକାର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ । ୪୪ତମ ସଂଶୋଧନ ବଳରେ ଏହାକୁ ଆଇନଗତ ଅଧିକାରଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ତା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସଂପତ୍ତି ରହିବ; କିନ୍ତୁ ସରକାର ଶାସନ କରି ସେ ସଂପତ୍ତି ଦଖଲ କଲେ ତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ବିଧାନବିରୋଧୀ ବୋଲି ମୋକଦ୍ଦମା କରି ହେବନାହିଁ ।
ସମ୍ବିଧାନରେ ସମତା ଅଧିକାର ୧୪ ଧାରାଠାରୁ ୧୮ ଧାରାରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଆଇନ ଆଗରେ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଓ ଆଇନଦ୍ୱାରା ସମଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମଅବସ୍ଥାରେ ସମତା ଲାଗୁହେବ । ରାଷ୍ଟ୍ର ବା ସରକାର ଆଇନ ଜରିଆରେ ଲୋକ ବା ଜିନିଷକୁ ଏକାଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ବିଭକ୍ତିକରଣ କରିପାରିବେ । ଅର୍ଥାତ୍‌ ସମଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି, ଅନୁଷ୍ଠାନ ବା ଜିନିଷକୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଗୋଷ୍ଠୀ କରି ବା ଭାଗ କରି ସେହି ବିଭାଗରେ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମତା ବିତରଣ କରିପାରିବେ । ରାଷ୍ଟ୍ର କୌଣସି ନାଗରିକ ବିରୋଧରେ କେବଳ ଧର୍ମ, ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ, ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି କାରଣରେ କୌଣସି ବିଭେଦ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଅବଶ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ, ପିଲା ବା ଅନୁନ୍ନତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ର ବିଶେଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରିବ । ସରକାରୀ ଚାକିରିକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କର ସମାନ ସୁଯୋଗ ରହିବ । ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ଲୋପକରି ଏହାକୁ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ କରାଯାଇଛି । ସରକାର କାହାକୁ ବିଦ୍ୟାଗତ ବା ସାମରିକ ଉପାଧି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଉପାଧି ଦେଇ ପାରିବେ ନାହିଁ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଯେଉଁ ଭାରତରତ୍ନ, ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ପଦ୍ମଭୂଷଣ, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଭୃତି ପଦବୀ ଦିଆଯାଉଛି ଏହା କେବଳ ସମ୍ମାନ ସୂଚକ ।
ସପ୍ତସ୍ୱାଧୀନତା ଅଧିକାର ସମ୍ବିଧାନର ୧୯ ଧାରାରେ ଦିଆଯାଇଛି: ଅବଶ୍ୟ ଏ ସବୁ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର ଉପରେ କଟକଣା ଜାରି କରିବାର ଅଧିକାର ସରକାରଙ୍କର ରହିଛି ।
ସମ୍ବିଧାନ ୨୦, ୨୧ ଓ ୨୨ ଧାରାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଏ ସବୁ "ଆଇନ ଶାସନ" ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାର । ଆଇନଭଙ୍ଗ ନ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏକା ଅପରାଧ ପାଇଁ ଏକାଧିକ ଥର ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ନିଜ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବା ପାଇଁ କେହି କାହାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ୨୧ ଧାରାରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜୀବନ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇଛି । ୨୨ ଧାରାରେ ବନ୍ଧନ ଓ ହାଜତରେ ରଖିବା ବିରୁଦ୍ଧରେ କେତେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ୨୩ ଓ ୨୪ ଧାରାରେ ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି । ବେଠି ବେଗାରୀ ଓ ପିଲାଙ୍କୁ କଠିନ କାମରେ ଲଗାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ଧର୍ମସ୍ୱାଧୀନତା ବିଷୟରେ ୨୫ ଧାରାଠାରୁ ୨୮ ଧାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାର ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ମୁତାବକ ଧର୍ମଗ୍ରହଣ, ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରିବାର କ୍ଷମତା ପାଇଛନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ର ବା ସରକାର କୌଣସି ଧର୍ମକୁ ସରକାରୀ ଧର୍ମ ରୂପେ ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା କୌଣସି ଧର୍ମ ଉପରେ ଜିଜିୟା କର ବସାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ ।  କୌଣସି ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଧର୍ମଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ । ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଧିକାର ସମ୍ବିଧାନର ୨୯ ଓ ୩୦ ଧାରାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବା ସଂଖ୍ୟାଗୁରୁ ଗୋଷ୍ଠୀର ବ୍ୟକ୍ତି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ନାମ ଲେଖାଇ ପାରିବେ । ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ନିଜର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ ।
ସମ୍ପତ୍ତିଗତ ଅଧିକାର ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପରିସରରୁ ବା ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଅଧ୍ୟାୟରୁ ଉଠିଯାଇଛି । ୧୯୭୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ୪୪ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବଳରେ ଏହାକୁ ଆଇନଗତ ଅଧିକାରଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ରଖିବା ଅଧିକାର ଆଇନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣିତ ହେବ । ସରକାର ସାଧାରଣ ହିତ ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିର ସମ୍ପତ୍ତି ନିଜ ହାତକୁ ନେଇ ପାରିବେ । ସମ୍ପତ୍ତିର ସୀମା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ । ୯ମ ତାଲିକାରେ ସନ୍ନିବିଷ୍ଟ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଭୂସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଆଞ୍ଚ ଆଣିପାରିବେ । ସରକାର ଯେଉଁ ପରିମାଣରେ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବେ, ତାହା କୋର୍ଟକଚେରୀ ବିଚାର ବହିର୍ଭୂତ ହେବ । ସରକାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଦଖଲ କରିପାରିବା ପାଇଁ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିପାରିବେ । ସେ ଆଇନକୁ ସମ୍ବିଧାନବିରୋଧୀ ବୋଲି କେହି ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଦାବୀ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଅର୍ଥାତ ବିବାହ, ଚୁକ୍ତି, ଅପରାଧ, ଯାନବାହନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅଧିକାର ଯେପରି ଆଇନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉଛି; ସମ୍ପତ୍ତି ରଖିବା, ଭୋଗ କରିବା, ବିକ୍ରୟ କରିବା, ରୋଜଗାର କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ଆଇନଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇପାରିବ । ଉକ୍ତ ଆଇନ ସମ୍ବିଧାନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୌଳିକ ଅଧିକାର କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଥିଲେ ସମ୍ବିଧାନବିରୋଧୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । କିନ୍ତୁ ସମ୍ପତ୍ତିଗତ ଅଧିକାର ବିରୋଧାତ୍ମକ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।
ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରତିକାର ଅଧିକାର ୩୨ ଧାରାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଉପରେ କେହି ଯଦି ଆଞ୍ଚ ଆଣନ୍ତି, ତେବେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ମୋକଦ୍ଦମା କରି ନିଜର ଅଧିକାର ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିପାରିବେ । ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ୫ଟି ରିଟ୍‌ ବା ଆଜ୍ଞାପତ୍ରଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଧିକାର ସଂରକ୍ଷିତ କରିପାରିବେ । ରିଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା - ଏହି ୫ଟି ଆଜ୍ଞାପତ୍ର ବା ଆଦେଶ ବଳରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିପାରିବେ । ଏହା କିନ୍ତୁ ସାମରିକ ଆଇନ ବା ୩୫୨ ଧାରା ଅନୁସାରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଘୋଷଣା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ନ ପାରେ । ସେନାବାହିନୀ ଓ ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷାକରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଏହି ମୌଳିକ ଅଧିକାର ସବୁ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରି ସେ ସବୁ ବିଷୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ ।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନୀତି-ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ତତ୍ତ୍ୱ(Directive Principles of State Policy)
ସମ୍ବିଧାନର ୪ର୍ଥ ପରିଚ୍ଛେଦରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନୀତିନିୟାମକ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତତ୍ତ୍ୱ ସନ୍ନିବେଶିତ ହୋଇରହିଛି । ଏହା କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାତ୍ମକ ନୀତି; ଆଇନ ନୁହେଁ । କୋର୍ଟକଚେରୀ ମୋକଦ୍ଦମା କରି ଏ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ଦେଶର ଶାସନ ପାଇଁ ଏହା ମୌଳିକ ନୀତି ରୂପେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସମୟରେ ଅଥବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲାବେଳେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀକୁ ବିଚାରକୁ ନେବା ପାଇଁ ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଣେତାମାନେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି । ସମ୍ବିଧାନର ୩୬ ଧାରାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୫୧ ଧାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଲିପିବଦ୍ଧ ରହିଛି । ୧୬ଟି ଧାରାରେ ୭ଟି ବିଶିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ରହିଛି ।
ଏହି ସପ୍ତନିୟାମକର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଅନେକ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି । ସରକାର ଏ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କଲାବେଳେ କୋର୍ଟକଚେରୀଦ୍ୱାରା ବାଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ ୩୧(ଗ) ଧାରା ଅଧିକା ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛି । ଫଳରେ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପରିଚ୍ଛେଦରେ ଥିବା ୧୪ ଓ ୧୯ ଧାରା ଖିଲାପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀର ୩୯ ଧାରାକୁ (ସମାଜବାଦ ନୀତି) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଯଦି ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହୁଏ, ତେବେ କୋର୍ଟର ବିଚାର କ୍ଷମତା ସେସବୁ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଞ୍ଚବିଂଶ ସଂଶୋଧନ (୧୯୭୧)ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇ ଭାରତକୁ ସାମ୍ୟବାଦ ନୀତିରେ ପ୍ରଗତି ହାସଲ ପାଇଁ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଉପରେ ମତ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଜେନିଙ୍ଗସ୍‌ କହିଥିଲେ - "ଏହା ଏକ କାଳ୍ପନିକ ବାସନାର ନିଦର୍ଶନ ।" କେ.ସି. ହୁଏର ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ, "ଏହାଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନର କିଛି ଲାଭ ହେବନାହିଁ । ବରଂ ସମ୍ବିଧାନର ବଦନାମ ହେବ ।" ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ. "ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ।" ସାର୍‌ ବି.ଏନ. ରାଓଙ୍କ ମତରେ, "ରାଷ୍ଟ୍ର ପରିଚାଳକ-ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ନୈତିକ ଆଦେଶ । ଏହାର ଶିକ୍ଷାଗତ ମୂଲ୍ୟ ରହିଛି । ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିପ୍ଳବର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରେରଣା ଦେବ ।" ଏସବୁ ସମାଲୋଚନା ପଞ୍ଚବିଂଶ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ନାକଚ ହୋଇଯାଇଛି । ସ୍ୱରଣ ସିଂ କମିଟି ସୁପାରିଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ୩୧(ଗ) ଧାରାର ପରିସର ବିସ୍ତାର କରାଯାଇ କେବଳ ୩୯ ଧାରାକୁ ସୀମିତ ନ ରଖି ୪ର୍ଥ ପରିଚ୍ଛେଦର ଯେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଉପରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ହେଲେ ତାହା କୋର୍ଟକଚେରୀର ବିଚାର ବହିର୍ଭୂତ ଆଇନ ହୋଇ ରହିବ । ଫଳରେ ସାମ୍ୟବାଦୀ ଭାରତର ପ୍ରକୃତ ନିୟାମକ ହିସାବରେ ଏହି ୪ର୍ଥ ପରିଚ୍ଛେଦ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ।
ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ସଂସ୍ଥା
ସମ୍ବିଧାନରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ନିମ୍ନ ନ୍ୟାୟାଳୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଗୋଟିଏ ସୂତାରେ ବନ୍ଧା । ସମ୍ବିଧାନ ହେଉଛି ଜାତିର ମୌଳିକ ଆଇନ । ସେହି ଆଦିବିଧାନର ତର୍ଜମା ଓ ଅର୍ଥଅର୍ଥାନ୍ତର କରନ୍ତି ବିଚାରପତିମାନେ । ସମ୍ବିଧାନର ଅଭିଭାବକ ଓ ସଂରକ୍ଷକ ହିସାବରେ କ୍ଷମତାଧାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ସୀମିତ କରି ସମ୍ବିଧାନର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଲା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଧର୍ମ । କୌଣସି ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମା ସମ୍ବିଧାନର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କଲେ, ନ୍ୟାୟାଳୟମାନେ ତାକୁ ନାକଚ କରିଦେବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି । ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମାପକାଠି ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟମାନ ଆଇନ ବା ହୁକୁମନାମାକୁ ପୁନରାବଲୋକନ କରନ୍ତି ଓ ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ ହୋଇଥିଲେ ତାହା ନାକଚ ବା ରଦ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି । ଏହି କ୍ଷମତାକୁ ଜୁଡ଼ିସିଆଲ ରିଭ୍ୟୁ ବା ନ୍ୟାୟାଳୟ ପୁନରାବଲୋକନ କ୍ଷମତା କୁହାଯାଏ । ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ଚାକିରି ଦରମା ଆଦି ସୁରକ୍ଷିତ । ତେଣୁ ସେମାନେ ନିର୍ଭୀକ ହୋଇପାରନ୍ତି । ଅବଶ୍ୟ ଚାକିରିରେ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସେମାନେ ଜାତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟ ସମ୍ବିଧାନର ସମସ୍ତ ଅଂଶ  ସଂଶୋଧନ କରିବାର କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ତଥାପି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ସମ୍ବିଧାନକୁ ତର୍ଜମା କରିବା, ସମ୍ବିଧାନବିରୋଧୀ ଆଇନ ଓ ହୁକୁମନାମାକୁ ରଦ୍ଦ କରିବାର କ୍ଷମତା ବଜାୟ ରହିଛି । ସଂଘଶାସନରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ବିଶେଷ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି । ସାମ୍ୟବାଦୀ ନୀତିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନ୍ତରାୟ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ତର୍ଜମା କରିବାର କ୍ଷମତା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଇନ ଶାସନର ପ୍ରହରୀ ରୂପେ ନିଶ୍ଚୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ପାର୍ଲିଆମେଣ୍ଟର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାରତରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ।
ସାର୍ବଜନୀନ ଭୋଟକ୍ଷମତା(Universal Suffrage)
ସମ୍ବିଧାନର ୩୨୬ ଧାରା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାବାଳକ ଭୋଟ କ୍ଷମତା ପାଇଛନ୍ତି । ଏହିପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବହୁକାଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି । ଧନ, ଶିକ୍ଷା, ଲିଙ୍ଗ, ଧର୍ମ, ଜନ୍ମସ୍ଥାନ, ଜାତି ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାବାଳକ ଭୋଟ କ୍ଷମତା ପାଇଛନ୍ତି । ଏହା ଭାରତକୁ "ବୃହତ୍ତମ ଗଣତନ୍ତ୍ର" କରିଛି । ସମ୍ବିଧାନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ଏକ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ୬୨ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନଦ୍ୱାରା ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଟଦାନ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି ।