cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଅନ୍ନଦା ପ୍ରସାଦ ରାୟ
ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ
କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲର ସହର କଟକ, ଗଦ୍ୟପ୍ରସ୍ଥ, ପ୍ରବନ୍ଧାୟନ, ସ୍ମୃତିରେ ସ୍ମୃତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା, ପୁନଶ୍ଚ ଚର୍ଚ୍ଚା, ପୂଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ, ଶିରିଡ଼ି ସାଇବାବା, ଯା’ ଦେବୀ, ଶିରିଡ଼ି ସାଇ ସତଚରିତ, ଇଂଗ୍ରାଜୀ ଭାଷାରେ ଏ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଫୁଲ ଅଫ ଲାଇଫ, ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ମିଟିକେ ଆଂଶୁ, କଂଗ୍ରେସ ଇତିହାସ, ସାଇସ୍ମୃତି ମଞ୍ଜରୀ, ମୋ’ଜୀବନରେ ସାଇ, ଶ୍ରୀଗୁରୁ ଭାଗବତ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ସେବା, ଅମୃତ ହସ୍ତା
କବିତା ସଙ୍କଳନ
ପାଫୁର ସ୍ୱାକ୍ଷର
ଆତ୍ମଜୀବନୀ
ମୁଠାଏ ସପନ ଆଞ୍ଜୁଳେ ସ୍ମୃତି
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି ଅନେକ ସମ୍ମାନ ।
ପଦ ପଦବୀ
ଉତ୍କଳ ମାଧ୍ୟମିକ ଛାତ୍ର ସଂଘ ସଭାପତି, ଯାଜପୁର ନରସିଂହ ଚୌଧୁରୀ କଲେଜ ଛାତ୍ର ସଂସଦ ସଭାପତି ଥିଲେ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏସସିଏସ କଲେଜ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ, ଅର୍ଥନୀତି ଓ ପ୍ଲାନିଂ ଫୋରମ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶାନ୍ତିନିକେତନ ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ, ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ସମ୍ପାଦକ, ରାବିବାସରୀୟ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ଓ ଉତ୍କଳ ଯୁବ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଥିଲେ । ରାଜ୍ୟ ଖଦି ଓ ଗ୍ରାମୋଦ୍ୟୋଗ ବୋର୍ଡ଼ ସଭାପତି, ଓଡ଼ିଶା ଅର୍ଥ କମିଶନ ପ୍ରଥମ ସଦସ୍ୟ, କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସିଣ୍ଡିକେଟ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ରହିଥିଲେ । କେବଳ କଟକ କି ଓଡ଼ିଶାରେ ନୁହେଁ ଜାତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟସ୍ତର ବିଭିନ୍ନ ସଂଗଠନରେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଥିଲେ । ଭାରତ ସେବକ ସମାଜ ସଭାପତି ସହ ଭାରତ-କୋରିଆ ମୈତ୍ରୀ ସଂଘ, ଭାରତ ଚୀନ ମୈତ୍ରୀ ସଂଘ, ସଭାପତି ଇସ୍କଫ, ରାଜ୍ୟ ପରିଷଦ ସଦସ୍ୟ ତଥା ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଶତବାର୍ଷିକ କମିଟି ସଭାପତି, ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ, ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରତିଭା ପୂଜା ସଂସଦ ଓ ଜାଡ଼ି ମଙ୍ଗଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦର ସଭାପତି, ରାଜ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ଲେଖକ ସମ୍ମିଳନୀ ସଭାପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୬ ମସିହା ଜୁନ ୧୪ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର କଟକସ୍ଥିତ ବାସଭବନଠାରେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
୧୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ମୁଦ୍ରା ଚିହ୍ନ
ମୁଦ୍ରା ଚିହ୍ନ ହେଉଛି ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାଫିକ ଚିହ୍ନ ଯାହାକି ଯେକୌଣସି ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମୁଦ୍ରାକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଏହା କ୍ଷୀପ୍ର ଗତିରେ, ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ଥାନରେ ଲେଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମୁଦ୍ରା ଚିହ୍ନ
୬୩୯
୬୩୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୬୩୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୮୧
୮୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୮୧
ହୋଲି
ହୋଲି (ଆହୁରି ମଧ୍ୟ: ଦୋଳ ପୁନେଇଁ, ଦୋଳଯାତ) ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଯାହା ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ଫଗୁଣ (ଫାଲଗୁନ) ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ପୌରାଣିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି
ଦୋଳ‌ଯାତ (ବା ଦୋଳ‌ଯାତ୍ରା) ‌‌ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଗୋପଲୀଳାର ନିଦର୍ଶନ । ଏଥିରେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କର ଗୋପ ଗୋପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରଙ୍ଗ ପିଚକାରୀ ଖେଳ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାସଲୀଳାର ସ୍ମୃତି ବହନ କରିଥାଏ ।
ସଂକ୍ଷେପରେ
ଏହା ସାରା ଭାରତର ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ବ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ । ବସନ୍ତ ଋତୁର ଏଇ ଖେଳକୁ ଭାଷା, ବର୍ଣ୍ଣ, ଲିଙ୍ଗ, ପ୍ରାନ୍ତ, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏଇ ପର୍ବରେ ଲୋକମାନେ ରାଧା ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନରେ ବସାଇ ଘରକୁ ଘର ବୁଲିଥାନ୍ତି । ଫଗୁ ପୁନେଇଁଦିନ ସବୁ ବିମାନଙ୍କୁ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପରେ ବସାଇ ପାଞ୍ଚଦିନ ବ୍ୟାପି ପୂଜାର୍ଚନା କରାଯାଏ । ଏଇ ପାଞ୍ଚଦିନ କାଳ ନାନାଦି ମନୋରଞ୍ଜନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଥା ବାଦିପାଲା, ଯାତ୍ରା ଆଦି ଲାଗିରହେ । ପୁନେଇଦିନ ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିବା ବିମାନମାନଙ୍କର ମନୋରମ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ମେଲଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପରଦିନ ରଙ୍ଗଖେଳ ହୋଇଥାଏ । ଏଇ ଖେଳ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଯେ ବିଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଆନନ୍ଦ ନେଇଥାନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ଚର୍ଖୀ ଦାଦ୍ରି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ହରିଆଣାର ‌‌ଭିୱନି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୮.୫୯୬୩ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୨୭୦୯ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାୟଗଡ଼ା
ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାୟଗଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସରକାରୀ ଆବାସିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ।
ଲକ୍ଷ୍ୟ
ଜିଲ୍ଲାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପଢୁଥିବା ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର/ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ମାନର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତିନୋଟି ଭାଷାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଲକ୍ଷରେ ଜବାହର ନବୋଦୟ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ
ବ୍ରାଉଜର
ଇତିହାସ
ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ବ୍ରାଉଜର 1990 ମସିହାରେ ସାର୍ ଟିମ୍ ବର୍ଣ୍ଣସ୍ ଲିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ଟିମ୍ ବର୍ଣ୍ଣସ୍ ଲି ହେଉଛନ୍ତି ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ୍ ୱେବ୍ କନ୍ସର୍ଟିୟମ୍ (World Wide Web Consortium -W3C : ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ୱେବ୍ ଓ ଏହାର ଅନ୍ୟ ସାଧନ ଗୁଡିକର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାମ କରିଥାଏ)ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏବଂ ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ୍ ୱେବ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବ୍ରାଉଜରଟିକୁ ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ୍ ୱେବ୍ ଭାବରେ ଜଣାଯାଉଥିଲା, ମାତ୍ର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ନେକ୍ସସ୍ ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଜନସାଧାରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରଥମ ବ୍ରାଉଜର , ଯେଉଁଥିରେ ଜି.ୟୁ.ଆଇ (ଗ୍ରାଫିକାଲ୍ ଯୁଜର୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍-Graphical User Interface))ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା , ତାହା ହେଉଛି ଏରୱାଇଜ୍ । ଏରୱାଇଜ୍ ବ୍ରାଉଜର ସହିତ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ରବର୍ଟ କ୍ୟାଲିଲିଓ ନାମକ ଜଣେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନୀ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ମାର୍କ ଆଣ୍ଡର୍ସନ , ବ୍ରାଉଜର ସଫ୍ଟୱେରକୁ କିଛି ଆଧୁନିକ ଯୋଗାଯୋଗ ସୁବିଧା ସହିତ ଯୋଡି ପୁଣି ଥରେ ନୂଆ କରି ତିଆରି କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ ଏହାର ନାମ ମୋଜାଇକ୍ ରଖିଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଡ୍ ୱେବ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସୁବିଧା ହୋଇପାରିଥିଲା ଏବଂ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ସହଜ ଯୋଇପାରିଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଏହି ବ୍ରାଉଜରଟିର ବ୍ୟବହାର ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ ଜଗତରେ ଏକ ବିରାଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଦେଇଥିଲା ତଥା ଇଣ୍ଟର୍ନେଟର ଲୋକପ୍ରିୟତାକୁ ଅଧିକ ବଢାଇଦେଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ଆଣ୍ଡର୍ସନ ନେଟସ୍କେପ ନାମରେ ନିଜର ଗୋଟିଏ କମ୍ପାନୀ ଖୋଲିଥିଲେ , ଯାହାଦ୍ୱାରା ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ସେ ନେଟସ୍କେପ ନାଭିଗେଟର ବ୍ରାଉଜର ଉଦ୍ଭାବନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ଏହା ମୋଜାଇକ୍ ବ୍ରାଉଜରର ଏକ ଆଧୁନିକ ସଂସ୍କରଣ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ନଜରରେ ରଖି ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟେର୍ନେଟ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରର୍ ନାମକ ବ୍ରାଉଜର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟ ମୋଜାଇକ୍ ବ୍ରାଉଜରର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥିଲା । ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ୱିଣ୍ଡୋଜ୍ ଓ ଇଣ୍ଟେର୍ନେଟ ଏକ୍ସପ୍ଲୋରର୍ ୨୦୦୨ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା , ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ ବଜାରର ୯୫% ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକାର କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଅପେରା ନାମକ ବ୍ରାଉଜରର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଖରେ ସେତେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରି ନଥିଲେ ହେଁ ୨୦୧୧-୧୨ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହା ମୋବାଇଲ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଖୁବ ସାଧାରଣ ହୋଇପାରିଥିଲା । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ମୋଜିଲା ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ଦ୍ୱାରା ମୋଜିଲା ନାମକ ବ୍ରାଉଜରର ଉଦ୍ଭାବନ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୧ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହା ବିଶ୍ୱ ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ ବଜାରର ୨୮% ମୂଲ୍ୟ ଅଧିକାର କରିପାରିଥିଲା । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଆପଲ୍ କମ୍ପାନୀର ସର୍ବପ୍ରଥମ ବ୍ରାଉଜର ଭାବରେ ସଫାରି ବଜାରକୁ ଆସିଥିଲା । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଗୁଗୁଲ ତରଫରୁ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ବ୍ରାଉଜର ଭାବରେ ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମ୍ ଗୁଡିକର ବ୍ୟବହାର ପରିସଙ୍ଖ୍ୟାନ ଅନୁସାରେ ୨୦୧୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଗୁଗୁଲ୍ କ୍ରୋମ୍ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବ୍ରାଉଜର ଗୁଡିକୁ ପଛରେ ପକାଇଦେଇଥିଲା । ଏଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସଫ୍ଟୱେର ଓ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସହଜତା ଏହାକୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିପାରିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରନେଟ
୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଆୟୋଡିନ (ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର)
ଆୟୋଡିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Iodine) ଏକ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ (iodine deficiency) ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ତ‌ଥା ଏକ ଆଣ୍ଟିସେପ୍ଟିକ (antiseptic) ବା ବିଶୋଧକ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବରେ ଏହା ପାଟିରେ ବା ମାଂସପେଶୀରେ (injection into a muscle) ଦିଆଯାଏ । କ୍ଷତ ଓ ଅପରେଶନ (surgery) କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଚର୍ମ ବିଶୋଧନ (disinfect the skin) ନିମନ୍ତେ ଲଗାଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଚମରେ ଲଗେଇଲେ ଜଳାପୋଡ଼ା ଓ ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ପାଟିରେ ନେଲେ ବା ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଲେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା, ଗଏଟର (goitre) ଓ ଥାଇରଏଡ କର୍ମଚ୍ୟୁତି (thyroid dysfunction) ହୋଇପାରେ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଆୟୋଡିନ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ଅନ୍ୟଥା ଏହା କରାଯାଏନାହିଁ । ଆୟୋଡିନ ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଟ୍ରେସ ଏଲିମେଣ୍ଟ (essential trace element) ।
ସନ ୧୮୧୧ରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଶିଉଳିରୁ (seaweed) ବର୍ଣ୍ଣାର୍ଡ଼ କୋର୍ଟଏସ (Bernard Courtois) ଆୟୋଡିନ ପୃଥକ୍ କରିଥିଲେ ଓ ସନ ୧୮୨୦ରେ ଆୟୋଡିନ ଓ ଗଏଟର ଆକାରର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ଏହା ବିଶୋଧନ ଓ ଗଏଟର ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏକ ଶହ ଦଶରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଲୁଣ ଟେବୁଲ ସଲ୍ଟ (Table salt) ସାଥୀରେ ମିଶେଇ ଆୟୋଡାଇଜ୍‌ଡ ସଲ୍ଟ (iodized salt) ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହେଉଛି । ନାମରେ ବିକ୍ରୟ ହେଉଛି । ଖାଦ୍ୟରେ ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ୦.୩୨ ଡଲାରରେ ମିଳୁଥିବା ଏକ ଡୋଜ ଆୟୋଡିନ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ନେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଜନନୀ (୧୯୮୪ର କଥାଚିତ୍ର)
ମହମ୍ମଦ ମହସୀନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର  ଜନନୀ  ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଜନନୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୬୪୦
୬୪୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୬୪୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୮୨
୮୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୮୨
ସମ୍ବାଦ କଳିକା
'ସମ୍ବାଦ କଳିକା' ଆଇ. ଏସ୍. ଓ. ୯୦୦୧:୨୦୦୮ ମାନକ ସ୍ୱିକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଖବର କାଗଜ |
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର
୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଶତ୍ରୁ ସଂହାର
ଶତ୍ରୁ ସଂହାର,୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ ଲାଲ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଧାଂଶୁ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ (Mammal; ଶ୍ରେଣୀ Mammalia ) ସମୂହର ପ୍ରାଣୀମାନେ (ନାରୀ) ନିଜ ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ସ୍ତନ୍ୟ ପାନ କରାଇଥାନ୍ତି । ମହିଳାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ତନ ଗ୍ରନ୍ଥି ଦେଖାଯାଇଥାଏ, ଯାହାକି ସରୀସୃପ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଯାଇନଥାଏ । ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ସମୂହର ଚାରି କୋଠରି ବିଶିଷ୍ଟ ହୃତପିଣ୍ଡ ରହିଥାଏ ଓ ମସ୍ତିସ୍କ ଗଠନ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥାଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ
ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯିଏକି ଭୋଜପୁରୀ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ମୁଖ୍ୟତ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ମହୁଆ ଚ୍ୟାନେଲରେ ପ୍ରସାରିତ ସଙ୍ଗୀତ ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସୁର୍ ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଭୋଜପୁରୀ, ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଅହମିୟା ଭାଷା ରେ ଦୁଇ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ପ୍ରିୟଙ୍କା ୧୯୯୦ ମସିହାର ମଇ ୯ ତାରିଖରେ ବିହାର ର ଗୋପାଳଗଞ୍ଜଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତା' ପୂର୍ବରୁ ସେ କିଛି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ।
ପେଷା
ସେ ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ ଅଫିସିଆଲ୍ ନାମରେ ତାଙ୍କର ଏକ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଚଳାଉଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଅପଲୋଡ଼ କରନ୍ତି ।
୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ ଗାୟକ ତଥା ଅଭିନେତା ପୱନ ସିଂଙ୍କ ସହ "ଚାଲାକାଟା ହୁମାରୋ ଜାୱାନିଆ ୟେ ରାଜା" ଗାଇଥିଲେ ।
ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କିଛି ଗୀତ ଗାଇବା ସହିତ ଅନେକ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ ସହ କାମ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:Articles with hCards ଶ୍ରେଣୀ:Short description is different from Wikidata ଶ୍ରେଣୀ:Articles with short description
ସୋନ ପାମ୍ପୁଡି
ସୋନ ପାମ୍ପୁଡି (ଅନ୍ୟ ନାମ : ପତିସ, ସୋନ ପାପରି, ସୋହାନ ପାମ୍ପୁଡି ଏବଂ ସୋନ ପାପରି) ଏହି ମିଠା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ [North_Indian_cuisine] ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଚାରିକୋଣିଆ (ବର୍ଗ କ୍ଷେତ୍ର ) ସଦୃଶ କିମ୍ବା ଗୁଚ୍ଛା ଆକାରର ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରୁ ଏବଂ ମିଠା ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
ଇତିହାସ
କୁହାଯାଏ କି, ଭାରତର ପଞ୍ଜାବ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ପଶ୍ଚିମ ବେଙ୍ଗଲ ଏବଂ ରାଜସ୍ଥାନ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ମୂଳ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କରାଯାଏ, ଯାହା କି ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ଅଜ୍ଞାତ ରହିଛି ।
ସାମଗ୍ରୀ
ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ :- ଚିନି, ଅଟା, ଚିକୀ ମଟର, ଘିଅ, କ୍ଷୀର ଏବଂ ଅଳେଇଚଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି
ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି (୨୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୬ - ୧୯ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଧର୍ମଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୪ର୍ଥ ଓ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି ୧୯୧୬ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ କାନ୍ଥା ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦିରା ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଶୁଆ
ଶୁଆ ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ୩୯୩ ଜାତିର ଅଟନ୍ତି । ଶୁଆକୁ ସିଟାସିନି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି  ଶୁଆମାନେ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଓ ଉପ-କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ଶୁଆମାନଙ୍କୁ ୩ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।ଯଥା:-ସିଟାକୋଏଡିଆ(ପ୍ରକୃତ ଶୁଆ),କାକୁଟୋଏଡିଆ(କୋକା ଟୋସ୍) ଓ  ସ୍ଟ୍ରିଗୋପୋଏଡିଆ(ନିଉଜଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଶୁଆ)। ଶୁଆକୁ ଶୂକ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ପରିଚୟ
ଶୁଆମାନଙ୍କର ମେଧା ଶକ୍ତି, କାଉ, ଡାମରା କାଉ, ଭଦ ଭଦଳିଆ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ । ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ସ୍ୱରକୁ ଅନୁକରଣ କରିପାରି ନିଜର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି କରାଇପାରନ୍ତି ଓ ପୋଷା ମଧ୍ୟ ହୋଇ ପାରନ୍ତି । କିଛି ଶୁଆମାନେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଚାରି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ମଣିଷ ପରି କଥା କହିଥାନ୍ତି।
ବର୍ଗୀକରଣ
Psittaciform ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।ଏହି ଶୁଆମାନେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଗଣ୍ଡୱାନାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।ଆଣବିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଶୁଆମାନେ ୫୯ନିୟୁତ ବର୍ଷ ଧରି ଗଣ୍ଡୱାନା ସହିତ ଜଡ଼ିତ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
୬୪୧
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୬୪୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଦକ୍ଷିଣ ଋଫ ଦ୍ୱିପ
ଦକ୍ଷିଣ ଋଫ ଦ୍ୱିପ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପସମୂହର ଆଣ୍ଡାମନ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଏକ ଦ୍ୱିପ । ଏହା ଉତ୍ତର ଓ ମଧ୍ୟ ଆଣ୍ଡାମାନ ପ୍ରଶାସନ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଛି । ଏହା ମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟାରଠାରୁ 117 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଏକ ସାମନ୍ତରିକ କ୍ଷେତ୍ର ଆକାରର ଥିବା ଏହି ଦ୍ୱିପ ନିଚା ରହିଥାଏ ଓ ଏହା ଅସଟେନ ପ୍ରଣାଳୀର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରହିଛି ।
ପ୍ରଶାସନ
ଏହା ମାୟାବନ୍ଦର ତାଲୁକ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଶାସିତ ହେଇଥାଏ ।.
ଟିର୍ଜେପାଟାଇଡ
ଟିର୍ଜେପାଟାଇଡ, ଏକ ବିକ୍ରିୟ ନାମ ମୁଞ୍ଜାରୋ, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଟାଇପ୍-୨ ମଧୁମେହର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ ସହିତ ଏକତ୍ର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଚର୍ମ ତଳ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ସପ୍ତାହକୁ ଥରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଏବଂ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଗ୍ନାଶୟ ପ୍ରଦାହ, କମ୍ ରକ୍ତ ଶର୍କରା, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ପିତ୍ତ କୋଷ ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ । ଏହା ଏକ ଗ୍ଲୁକାଗନ୍ ସମ ପେପ୍ଟାଇଡ୍ -୧ (GLP-1) ଏବଂ ଗ୍ଲୁକୋଜ୍-ନିର୍ଭରଶୀଳ ଇନସୁଲିନୋଟ୍ରୋପିକ୍ ପଲିପେପ୍ଟାଇଡ୍ (GIP) ରିସେପ୍ଟର ଆକ୍ଟିଭେଟର ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଇନସୁଲିନ୍ ରିଲିଜ ହୋଇଥାଏ ।
୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଏହା ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଏବଂ ବ୍ରିଟେନରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ୪ ସପ୍ତାହ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରତିକାନ୍ତ ଶତପଥୀ
ରତିକାନ୍ତ ଶତପଥୀ (ଜନ୍ମ: ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୦)ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟକ । ସେ ଟେଲିଭିଜନ ଚ୍ୟାନେଲ ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ଓଡ଼ିଶା ଟିଭି ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ରହିଆସିଛନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ
ସୁଷମା ସ୍ୱରାଜ
ସୁଷମା ସ୍ୱରାଜ (୧୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୨ – ୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ, ପୂର୍ବୋକ୍ତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଓକିଲ ଥିଲେ । ସେ ୨୬ ମଇ ୨୦୧୪ରୁ ୩୦ ମଇ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରେ ସ୍ୱରାଜ ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା ଭାବେ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଏକ ଦଳୀୟ ନେତ୍ରୀ । ସେ ୭ ଥର ସଂସଦ ରସବ୍ୟ ହିସାବରେ ଏବଂ ତିନି ଥର ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ବଛା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୫ ବର୍ଷରେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ହରିୟାଣାର କନିଷ୍ଠତମ କ୍ୟାବିନେଟ ମନ୍ତ୍ରୀ ହିସାବରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ଅଳ୍ପ କାଳ ପାଇଁ ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ପଞ୍ଚମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ବିଦିଶା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜିତିଥିଲେ । ୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ରେ
ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
୧୯୫୨ ଫେବୃୟାରୀ ୧୪ ରେ, ସୁଷମା ସ୍ୱରାଜ(ସୁଷମା ଶର୍ମା)ହରିୟାଣାସ୍ଥିତ ଅମ୍ବାଲା କାନ୍ତ ଗ୍ରାମରେ ଶ୍ରୀମତୀ ଲଷ୍ମୀଦେବୀ ଓ ହରଦେବ ଶର୍ମାଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂ ସେବକ ସଂଘର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଠ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ପାକିସ୍ତାନ,ଲାହୋରସ୍ଥିତ ଧର୍ମପୁର ସ୍ଥାନର ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ। ସେ ଅମ୍ବାଲାସ୍ଥିତ ସନ୍ତାନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିଲେ।ସେ ସେଠାରେ ସଂସ୍କୃତ ଓ ରାଜନୀତିକବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ମୃତ୍ୟ
୨୦୧୯ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୬ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ୱରାଜ ହୃଦଘାତରେ ପିଡ଼ୀତା ହୋଇ ଦିଲ୍ଲୀ ଏମ୍ସରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ଓ ପରେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା
ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା (୧୦ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୩ - ୨୪ ଜୁନ ୨୦୨୨) ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଯାତ୍ରା ଜଗତର ଜଣେ ଜଣେ ଖଳ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଯାତ୍ରା ଜଗତର ଅନେକ ନାଟକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହିତ କିଛି ଯାତ୍ରାପାର୍ଟିରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୪ ଜୁନ ୨୦୨୨ରେ ସେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
୮୩
୮୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ରାଇମୋହନ ୧୯୬୩ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧୦ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ର ଉଦୟପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ତୈଲୋକନାଥ ପରିଡ଼ା ଓ ମାତା ତିଳୋତ୍ତମା ପରିଡ଼ାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟରୁ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସେ । କରଞ୍ଜିଆ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପାଠପଢ଼ା ଶେଷ କରି ସେ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ଅଭିନୟ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଡୀଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ରାଇମୋହନ ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ କଳା ପାହାଡ଼ ନାଟକରେ ମୁକୁନ୍ଦଦେବ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରେ କରଞ୍ଜିଆ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗାଁ କ୍ଲବ୍‌ରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଏକ ନାଟକ ଦେଖି ତାଙ୍କ ବାପା ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ।
ସଙ୍ଗୀତ ମହାନବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ରାଧା ପଣ୍ଡାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ନାଟକ କୃଷ୍ଣାରେ ଭୀମ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକାର, ଅନ୍ୱେଷଣ, ନାଟ୍ୟ ଚେତନା, ସବୁଜ ନାଟ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଆଦି ନାଟକ ଦଳ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଭିନୟ କଳାରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିସାରିବା ପରେ ରାଇମୋହନ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ଆରମ୍ଭରୁ ସେ ନାୟକ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ ମାତ୍ର ସଫଳ ହୋଇ ପାରିନଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ
ସେ ପ୍ରଥମେ ମଞ୍ଚ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ସେ ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି ରେ ଏକ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା ରେ ସେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ ସାଗର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଖଳନାୟକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଖଳନାୟକ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହିତ କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସକାରତ୍ମକ ଭୂମିକାରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୯୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା କୋଟିଏ ମଣିଷ ଗୋଟିଏ ଜଗା ବ୍ୟତୀତ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ବାକି କଥାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେତେଟା ସଫଳତା ପାଇନଥିଲା । ୧୯୯୨-୯୩ ମସିହାରେ ଭୀଷ୍ମ ପ୍ରତିଜ୍ଞା, ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ, ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା, ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟକୁ ଅନେକ ପ୍ରସଂଶା ମିଳିବା ସହିତ ସେ ଜଣେ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଖଳନାୟକ ଭାବରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
୨୦୨୨ ମସିହାର ଜୁନ ୧୨ ତାରିଖରେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ତାଙ୍କ ଶେଷ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ବିଶ୍ୱନାଥ ।
ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ରାଇମୋହନ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଥମକରି ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୫ଟି ବଙ୍ଗଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଯାତ୍ରା ଜଗତ
ରାଇମୋହନ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହିତ ଯାତ୍ରା ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୧-୯୨ ମସିହାରେ ଅଭିନେତା ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି ଙ୍କ ସହ ତାରିଣୀ ଗଣନାଟ୍ୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ମୟ ଦାସଙ୍କ ରଚିତ ନାଟକ ଭଙ୍ଗା ଆଇନାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକି ସେ ସମୟରେ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ସାଉଁଣ୍ଟିଥିଲା ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ କଳିଙ୍ଗ ଗଣନାଟ୍ୟ, ତ୍ରିନାଥ ଗଣନାଟ୍ୟ, ରୁଦ୍ରାଣୀ ଗଣନାଟ୍ୟ, ଜଗନ୍ନାଥ ଗଣନାଟ୍ୟ, ଶୁଭଶ୍ରୀ ଗଣନାଟ୍ୟ, ନିର୍ମାଲ୍ୟ ଗଣନାଟ୍ୟ, ଓଡ଼ିଶା ଅପେରା, ଧରିତ୍ରୀ ଅପେରା, ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଗଣନାଟ୍ୟ, ଗୌରୀ ଗଣନାଟ୍ୟ ଆଦିର ବିଭିନ୍ନ ନାଟକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଯାତ୍ରାରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହିତ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଦୂରଦର୍ଶନ
ରାଇମୋହନ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ଅନେକ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମଞ୍ଜରୀ ଟିଭି ରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ସିଂହଦ୍ୱାର ଥିଲା ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଶେଷ ଧାରାବାହିକ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ତଳ ଶ୍ରେଣୀର ଛାତ୍ରୀ ରଞ୍ଜିତାଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଶେଫାଳି ଓ ଉଦିତା ନାମରେ ଦୁଇ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।
ମୃତ୍ୟୁ
ରାଇମୋହନ ୨୦୨୨ ମସିହାର ଜୁନ ୨୪ ତାରିଖରେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୫୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା
୧୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଖବର (ଖବରକାଗଜ)
'ଖବର' ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଜୟପୁର, ସମ୍ବଲପୁର ଓ ସୁରତରୁ ଏକ ସଙ୍ଗେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଅଛି ।
୬୪୨
୬୪୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୬୪୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଚାତ୍ରା
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ଚତ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୪.୨୦୩୮ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୪.୮୭୦୩ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୬୬୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୧୯୯୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୧୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୮୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୫.୨୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୦.୪୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୭.୯୯% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୭.୨୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୬.୮୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ଓଡ଼ିଆ, ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ସାପ
ସାପ ଏକ ସରୀସୃପ ଜାତୀୟ ଜୀବ । ସାପ ବିଷଧର ଓ ବିଷହୀନ ମଧ୍ୟ ହୋଇ ପାରନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । କେବଳ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଜଳବାୟୁରେ ବିଶେଷ ପରିମାଣରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଆନ୍ତି । ସେହିପରି କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଉଷ୍ମତା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବିଶେଷ ପରିମାଣରେ ସର୍ପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ଅତ୍ୟନ୍ତ ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ବିଶ୍ୱରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । ପୃଥିବୀର ସୁମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ଅର୍ଥାତ୍‍ ଉତ୍ତର ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ, ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ଓ ଏୟାରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ଅଞ୍ଚଳରେ ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ ।
ସାପ ଏକ ଶୀତଳ ରକ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାଣୀ ବା ଥଣ୍ଡାକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀ । ବିଶ୍ୱରେ ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୫୦୦ ପ୍ରକାରର ସର୍ପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ବିଶେଷକରି ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଆର୍ଦ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଓ ପ୍ରକାରର ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥା’ନ୍ତି । ଜମି ଉପରେ ଘୁଷୁରି ଘୁଷୁରି ଗତି କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ‘ଓଫିଡିଆନ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଆସୁଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱର ସବୁ ପ୍ରକାର ସାପ; କିନ୍ତୁ ‘ଟୁଆଟାରା’ ପରି ଏକ ସରୀସୃପ, ଯାହାର ତୃତୀୟ ନେତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା କେବଳ ବିଶ୍ୱରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ପରି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ‘ରିଙ୍କୋସେଫାଲିଆ’ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରର ଉଡ଼ନ୍ତା ସାପ ଅଛନ୍ତି । ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ଉଡ଼ିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏମାନେ ପାଣି ଏବଂ ସ୍ଥଳଭାଗରେ ଉଭୟ ସ୍ଥାନରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଉପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ‘ଜେକାଭୋଲାନ୍ସ’ କୁହାଯାଇଥାଏ । କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହି ପ୍ରକାରର ଏକ ପ୍ରାଣୀ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ର ଠାକୁରମୁଣ୍ଡା ଅରଣ୍ୟ ଯାହାକି ଶିମିଳିପାଳ ଅରଣ୍ୟର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସେଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ର ଆନନ୍ଦପୁର ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଲଗ୍ନ କରୁଅଛି ।
ଭାରତ ବର୍ଷରେ ୨୧୬ ପ୍ରକାରର ସାପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୫୨ ପ୍ରକାରର ସାପ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିଷ ମଣିଷ ଏବଂ ପଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘାତକ ହୋଇଥାଏ । ୧୯୭୨ରେ ‘ୱାଇଲ୍‍ଡ୍‍ ଲାଇଫ୍‍ ପ୍ରୋଟେକସନ ଆକ୍ଟ’ ଆମ୍ଭ ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ଏବଂ ଏହି ଆଇନ ବଳରେ ପ୍ରଦେଶମାନେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ କରିବାରେ ଲାଗିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସାପ ଧରାଳୀ ପରିବାରକୁ ‘ଇଲୁରା’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳା, ନୀଳଗିରି ହିଲ୍ସ ଏବଂ କାବେରୀ ନଦୀ ସହିତ ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କର ସମଷ୍ଟିଗତ ଉପତ୍ୟକା ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ସରୀସୃପ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଣୁ ତାମିଲନାଡୁ ସରକାର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମକରି ୧୯୭୮ ଇଲୁରା ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସମିତି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁଥିରେ ୫୨ଟି ପରିବାର ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ଏହି ପରିବାରର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ କରି ସାପ ଧରିବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଲୋକମାନେ ସାପମାନଙ୍କୁ ଧରି ସମିତି ଗୃହକୁ ଆଣିବେ ଏବଂ ସେହି ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ଗରଳ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ । ସେହି ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ଗରଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ସାପମାନଙ୍କର ଗରଳ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଦାର୍ଥ । ଯାହା ସର୍ପାଘାତ ରୋଗୀର ବିଷକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଔଷଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ । ୧୦ଟି ଗୋଖର ସାପରୁ ୧ଗ୍ରାମ ବିଷ ଆମଦାନି ହୋଇଥାଏ । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ କେତେ ହଜାର ଟଙ୍କା । ସେହିପରି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଧରା ଯାଇଥିବା ସାପମାନଙ୍କର ଗରଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ, ଯାହା ଗୋଖର ସାପର ଗରଳଠାରୁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଦାର୍ଥ । ସାପମାନଙ୍କଠାରୁ ସଂଗୃହୀତ ଗରଳ ସାପ ଦନ୍ତାଘାତ ରୋଗୀର ବିଷ ହରଣ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ
ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସାପ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି: ବିଷଯୁକ୍ତ ଓ ବିଷହୀନ । ସାପ ବିଷକୁ ଇଂରାଜୀରେ ପଇଜନ୍ (poison) ନ କହି ଭେନମ (Venom) କୁହାଯାଏ । ବିଷଯୁକ୍ତ ସାପ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: କଲୁବ୍ରିଡାଏ (colubrididae) ଓ ଭାଇପରିଡାଏ (viperidae) । କଲୁବ୍ରିଡାଏ ସାପ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଅଛନ୍ତି: ଏଲାପିଡାଏ (elapidae) ବା ସ୍ଥଳ ସାପ ଓ ହାଇଡ୍ରୋଫିନାଏ (hydrophinae) ବା ସାମୁଦ୍ରିକ ସାପ । ସାମୁଦ୍ରିକ ସାପ ଅଧିକ ବିଷାକ୍ତ । ଏଲାପିଡାଏ ଗୃପରେ ଗୋଖର (cobra), ଚିତି (krait), ରଣା (banded krait), ବୋଡ଼ା (viper) ଇତ୍ୟାଦି ସାପଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ସାପ ବିଷକୁ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ: ହେମୋଲାଇଟିକ୍ (hemolytic) ବା ରକ୍ତ ନଷ୍ଟକାରୀ ତଥା ଜୀବକୋଷ ନଷ୍ଟକାରୀ ଓ ନିଉରୋଟକ୍ସିକ (neurotoxic) ବା ସ୍ନାୟୁ ବିଷ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସର୍ପ
କନ୍ୟାଦାନ
ଅରୁଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କନ୍ୟାଦାନ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘କନ୍ୟାଦାନ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ନୀଳଗିରି
ନୀଳଗିରି ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ଏକ ସଦର ମହକୁମା ଓ ସହର ।
ଇତିହାସ
ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ବନମାଳି ଦାସ, ବୈଷ୍ଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ନନ୍ଦ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଜାମଣ୍ଡଳ ଗଢ଼ି ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବରାଜଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ାଇ କରିଥିଲେ ଓ ନୂଆ କରି ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ୫୭୬ଟି ରାଜା ରାଜୁଡ଼ା ଅଧିନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କ ସହ ମିଶାଇବାର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲା । ନୀଲଗିରିର ଲୋକେ ଏହାକୁ 'ଜିତିବାର ଆରମ୍ଭ ଭାବରେ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
"ସନ୍ତରାଗଡ଼ିଆ" ନୀଳଗିରି ଅଧିନରେ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ ସହର ଯାହା ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୧୧ କିମି ଦୂରରେ ଅଛି । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ପଧାନ, ବୈଦ୍ୟନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରି ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ।
ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୮ କିମି ଦୂରରେ ଅଛି । ଏଠାରେ ଏକ ଜଣାଶୁଣା "ଶିବ ମନ୍ଦିର" ଅଛି ଓ ପାଖାପାଖି ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଝରଣା ଓ ଗଛ ଘେରା ଜାଗାରେ ସୁନ୍ଦର ବଣଭୋଜି ଜାଗାଟିଏ ଅଛି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ନୀଳଗିରିରେ ରହିଛି । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଉଚ୍ଚରେ ରହିଛି ।
ଜନଗଣନା
୨୦୦୧ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ନୀଳଗିରିର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ପାଖାପାଖି ୧୪,୭୪୫ । ପୁରୁଷ: ୫୧ %, ମହିଳା: ୪୯ % । ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୦%, ଯାହାକି ଭାରତର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୫%ରୁ ବେଶି: ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ୬୬%, ମହିଳା ସାକ୍ଷରତା ୫୪%. ନୀଳଗିରିରେ, ଲୋକସଙ୍ଖ୍ୟାର ୧୩% ୬ ବର୍ଷ ବୟସର ।
thumb|ନୀଳଗିରି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନୀଳଗିରି ସହର ଭିତରେ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଏଠାରେ ପୂଜା ପାଉ ଅଛନ୍ତି । ସବୁବର୍ଷ ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ନୀଳଗିରି ବାଲେଶ୍ୱର ଲୋକ ସଭା ମଣ୍ଡଳି ଭିତରେ ରହିଛି
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ତାମ୍ରଲିପ୍ତ
thumb|400x400_ପିକସେଲ|Tamralipti shown in eastern India, c. 375 CE ତାମ୍ରଲିପ୍ତ ,ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଦ୍ୱିପ । ଆଧୁନିକ ଭାରତରେ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ମେଦିନୀପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅଧୀନରେ ରହିଛି । ପୁରାତନ ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ମତରେ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ତାମ୍ରଲିପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଭାରତରର ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ବାଣିଜ୍ୟ ପଥର ଶେଷ ଅଂଶ ଥିଲା । ମୋଗଲମାରୀଠାରେ ଖନନଦ୍ୱାରା ଜଣାପଡେ ଯେ ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ଫା ହିଏନ କହିଥିବା ବୌଦ୍ଧ ବିହାର ସେହି ଆଞ୍ଚଳରେ ଥିଲା । ଏହା ରୂପନାରାୟଣ ନଦୀ ତୀରରେ ଥିଲା । ମହାଭାରତରେ ଏହି ସ୍ଥାନ ଭୀମା ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଏହା ସେ ସମୟର ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ସହ ସଡକଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦ୍ୱୀପ
ଏଡୋକ୍ସାବାନ
ଏଡୋକ୍ସାବାନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ଲିକ୍ସିଆନା, ହେଉଛି ଏକ ଆଣ୍ଟିକୋଏଗୁଲାଣ୍ଟ (ରକ୍ତ ପତଳା) ଯାହା ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ପ୍ରତିରୋଧ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ପ୍ରୋସ୍ଥେଟିକ୍ ହାର୍ଟ ଭଲଭ୍ ସହିତ ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ କି ନାହିଁ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏହାକୁ ଦିନକୁ ଥରେ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ; ଶରୀରର ଓଜନ ଏବଂ ବୃକ୍‌କର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ୩୦ ମିଗ୍ରା କିମ୍ବା ୬୦ ମିଗ୍ରା ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନାକରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ମୂତ୍ରରେ ରକ୍ତ ଏବଂ ରକ୍ତହୀନତା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ଚର୍ମ ରାସ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ । ୱାର୍ଫାରିନ୍ ତୁଳନାରେ ଏହାର କମ୍ ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଛି । ଏହା ଏକ ଡାଇରେକ୍ଟ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଏକ୍ସେ ଇନହିବିଟର ପରିବାରର ଔଷଧ ।
ଡାଇଚି ସାଙ୍କିଓ ଏହି ଏଡୋକ୍ସାବାନ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଜାପାନରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ୨୦୧୫ରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୫୦ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ଯାହା ୱାରଫାରିନ ମୂଲ୍ୟର ୫୦ ଗୁଣ ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ରାଶିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩୯୦ ଡଲାର ଅଟେ ।
ଶତାନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ
ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ରଚନାବଳୀ
ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାରେ ପୂର୍ବ ପ୍ରଚଳିତ ଭାସ୍ୱତୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ସହଜ ଥିବାରୁ ସେଠାକାର ବିରଜା ପଞ୍ଜିକା ଗଣକମାନେ ଭାସ୍ୱତୀ ଅନୁସାରେ ଗୋଲଜ୍ଞାନ ବିବର୍ଜିତ ସ୍ଥୂଳ ବିରଜା ପଞ୍ଜିକା ଗଣନା କରନ୍ତି । ଶତାନନ୍ଦଙ୍କର ୧୨୮ଟି ଶ୍ଳୋକ ସମ୍ବଳିତ ଏହି ଭାସ୍ୱତୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏକଦା ଉତ୍ତର ଭାରତର ବାରାଣାସୀର ନିତ୍ୟ ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲା । ଏହି ପୋଥି ଅଧୁନା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପୋଥି ବିଭାଗରେ ରହିଛି । ଏହା ୧୮୩୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବାରାଣାସୀଠାରେ ସଦାଶିବ ପାଣ୍ଡିୟାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ହାତଲେଖା ଟୀକା ଭାବେ ଉତ୍ତର ଭାରତର ଜନସମାଜରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲା । ବାରାଣାସୀର ଏକ ଲୋକକଥା "ଗ୍ରହଣେ ଭାସ୍ୱତୀ ଧନ୍ୟା' ପ୍ରଚଳିତ ଯାହାର ଅର୍ଥ (ଚନ୍ଦ୍ର) ଗ୍ରହଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ଭାସ୍ୱତୀ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ । ପରେ ଭାସ୍ୱତୀ ଛାପା ଅକ୍ଷରରେ ବାରାଣାସୀରୁ ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହା ୧୯୨୩ ମସିହା ଅଖବାର ପ୍ରେସରୁ, ସେଠାରୁ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ଓ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ତୃତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ଯଥାକ୍ରମେ ବାରାଣାସୀସ୍ଥିତ ବିନାୟକ ପ୍ରେସ ଓ ଭାରତ ଜୀବନ ପ୍ରେସରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପରେ ସଦାଶିବ ପାଣ୍ଡିୟାଙ୍କ ହାତଲେଖା ଟୀକାକୁ ତାଙ୍କ ବଂଶ ସମ୍ଭୂତ କାଶୀପ୍ରସାଦ ପାଣ୍ଡିୟାଙ୍କଠାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ମାତୃ ପ୍ରସାଦ ପାଣ୍ଡିୟା ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଉଦାହରଣ ସହ କରିଥିଲେ । ସେ ବନାରସ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଜ୍ୟୋତିଷ ବିଭାଗର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟ ରାମଜନ୍ମ ମିଶ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଶୋଧିତ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ସହ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଓ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ଚୌଖମ୍ବା ସଂସ୍କୃତ ସଂସ୍ଥାନ ତରଫରୁ କାଶୀ ସଂସ୍କୃତ ଗ୍ରନ୍ଥମାଳା ୪୬ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକର ମୁଖବନ୍ଧରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପୁରୀ ନିବାସୀ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ ଜଣାଯାଇଥାଏ । ଭାସ୍ୱତୀର ୧୨୮ତମ ଶ୍ଳୋକରେ ମଧ୍ୟ ଶତାନନ୍ଦ ନିଜର ପରିଚୟ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଲୋକମଣି ଦହାୟ ତାଙ୍କର ସଂସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ରସ୍ୟ ଇତିହାସରେ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ ନିଜ ନାମାନୁସାରେ ଶତାଂଶ ଗଣନାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ (ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର) ସମୟ, ମୋକ୍ଷ ଓ ଭୋଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଜଣେ ସଫଳ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ନେପାଳରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରି ଗଣିତ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ବିଭାଗର ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଥିଲା । ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ଗଣନାରେ ଭାସ୍ୱତୀ ବିଶେଷ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାରୁ ୧୪୯୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ (ମାଳାଯୁଗରେ) ଶିକ୍ଷକ ଦୈବଜ୍ଞ ବଳଭଦ୍ର, ଜୁମୁଲା ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଭାସ୍ୱତୀର ବାଳବୋଧିନୀ ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ଗଣିତ ଶିକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମିଶାଣ, ଫେଡ଼ାଣ, ଗୁଣନ ଓ ହରଣ ଶିଖିବାରେ ସହାୟତା କରୁଥିଲା । ଏଣୁ ଭାସ୍ୱତୀ ନେପାଳର ପ୍ରଥମ ଗଣିତ ପୁସ୍ତକ ଭାବେ ଗଣାଯାଉଥିଲା । ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ନେପାଳରେ ସାଧାରଣତଃ ଗଣିତ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଛାତ୍ରମାନେ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିଲେ । ଏହି ଜ୍ୟୋତିଷ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଭାସ୍ୱତୀ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉଦାହରଣ ସବୁକୁ ନେଇ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚାଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଅଭ୍ୟାସ କରାଉଥିଲେ ।
ନେପାଳର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ହାତଲେଖା ଟୀକା ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ ତିଆରିକରି ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଥିଲା । ଏହି ଟୀକା ମଧ୍ୟରୁ ଜୁମୁଲା ନିବାସୀ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଟୀକା ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା । ରାଜଜ୍ୟୋତିଷ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ପାଣ୍ଡେ (୧୭୫୮-୧୮୧୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ) ବାହାଦୁର ଶାହା (୧୭୫୭-୧୭୯୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ)ଙ୍କ ସମୟରେ ଭାସ୍ୱତୀ ଗ୍ରନ୍ଥର ଟୀକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପ୍ରଥମେ ଗଣିତ ଓ ଜ୍ୟୋତିିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ପାଣ୍ଡେ ପ୍ରଥମ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଭାବେ ଭାସ୍ୱତୀରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକର ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଭାସ୍ୱତୀ ହିଁ ନେପାଳର ପ୍ରଥମ ଗଣିତ ପୁସ୍ତକ । ଏହା ପରେ ଗଣିତରେ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ ନିମନ୍ତେ ଛାତ୍ରମାନେ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଲୀଳାବତୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଜ୍ୟୋତିଷାଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଗଣନା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରାଗ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ଗଣନା ନିମନ୍ତେ ଭାସ୍ୱତୀ ଗ୍ରନ୍ଥର ସହାୟତା ନେଉଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ପାଣ୍ଡେ ରାଜା ରାଣା ବାହାଦୁର ଶାହାଙ୍କ ସମୟରେ କାଠମାଣ୍ଡୁଠାରେ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷିକା ନିର୍ମାଣ କରିବାସହ ପ୍ରାୟ ୪୦ଟି ପୁସ୍ତକକୁ ନେପାଳୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ରତ୍ନଦ୍ୱୀପ, ଭାସ୍ୱତୀ, ଲୀଳାବତୀ, ଗ୍ରହଲାଘବ ଓ କାଳାର୍ଣ୍ଣଭ ଦୀପିକା ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ଆଠଟି ଅଧ୍ୟାୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଭାସ୍ୱତୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ବିଷୟ:
ଭାସ୍ୱତୀର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶତାନନ୍ଦ ତିଥି ବା ଦିନ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତିକୁ ଆଧାର କରି ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ର ସହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସହାୟତାରେ ସମୟର ବାସ୍ତବିକତା ସ୍ପଷ୍ଟକରିବାପାଇଁ ସେ ବାରମ୍ବାର ୬୦ରେ ଗୁଣି ଏହାର ଅଂଶ, ଘଟି (ଘଣ୍ଟା) ଓ ପଳ (କ୍ଷଣ) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି । କାରଣ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିିଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଆଧାର ସମୟ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ୍କମାନଙ୍କର ଚଳନ ବୃତ୍ତୀୟ ଗତି ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ସଂଗଠିତ ହେଉଥିବାରୁ ୬୦ର ଉତ୍ପାଦକରେ ଅଂଶ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଆବଶ୍ୟକ ।
୨୦୧୨ରେ ଭାରତରେ ଗଣିତ ବର୍ଷ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା ଓ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଭାରତର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଭାଗର ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରସାର ଉପବିଭାଗ ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଶୂନ୍ୟର ହରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଛଳରେ ୪୭୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ, ୬୨୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତ ଓ ୮୩୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ମହାବୀରଙ୍କ ଅସଫଳତା ପରେ ୧୧୧୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟକୁ ନେଇ ହରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଫଳ ଗଣିତଜ୍ଞ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଅଛି । ଏଥି ମଧ୍ୟରେ ୧୦୯୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ଶୂନ୍ୟର ହରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଦଶମିକ ଭଗ୍ନାଂଶର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିବା ଓ ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଭାସ୍ୱତୀ ନେପାଳରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇନାହିଁ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ସାରଦା ଦେବୀ (୨୨ଡିସେମ୍ବର,୧୮୫୩‌‌‌ – ୨୦ ଜୁଲାଇ,୧୯୨୦) ବିଶିଷ୍ଟ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଗୁରୁ ରାମକୃଷ୍ଣ ପରମହଂସଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଓ ସାଧନ ସଙ୍ଗିନୀ ଥିଲେ ଏବଂ ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଓ ରାମକୃଷ୍ଣ ମିଶନର ସଙ୍ଘଜନନୀ ରୂପେ ପରିଚିତ । ଭକ୍ତଗଣ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜନନୀ ଓ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀ ମା ନାମରେ ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ । ରାମକୃଷ୍ଣ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିକାଶ ଓ ପ୍ରସାରରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ତପୂର୍ଣ ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ
ସାରଦା ଦେବୀ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବାଙ୍କୁଡା ଜିଲ୍ଲାର ଜୟରାମବାଟୀ ଗ୍ରାମରେ ୧୮୫୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ୨୨ ଡିସେମ୍ବର ଗୁରୁବାର ଦିନ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ଓ ମାତା ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀଙ୍କର ସେ ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ
ଯାହାଙ୍କୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଆଜି ଜୟରାମବାଟୀ ଅଗଣିତ ନରନାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷେ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ସେହି ସାରଦାଦେବୀଙ୍କ ଜୀବନ-କାହାଣୀ ଆମେମାନେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା । ଜୟରାମବାଟୀ ବଙ୍ଗପ୍ରଦେଶ ବାଁକୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ପୂର୍ବପ୍ରାନ୍ତରେ ତରୁଲତା ସମାକୀର୍ଣ୍ଣ ଗୋଟିଏ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ । ତିନି ଦିଗରେ ଧାନ କ୍ଷେତ । ଅପର ଦିଗରେ ଆମୋଦର ନଦୀ ସର୍ପିଳ ଗତିରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଗ୍ରାମଟିକୁ ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳା କରିଥିଲା । ଗ୍ରାମବାସୀ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାୟ ଦରିଦ୍ର, ମାତ୍ର ଧର୍ମପରାୟଣ । ମାଟିଘର-ପଲ୍ଲୀନାରୀଗଣ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଭକ୍ତିଭରେ ତୁଳସୀଚଉରା ଗୋବର ଦେଇ ଲିପନ୍ତି; ସଂଧ୍ୟାରେ ଗଳବସ୍ତ୍ର ହୋଇ ସଂଧ୍ୟାଦୀପ ଓ ଧୂପ ଜାଳି ଭୂଲୁଣ୍ଠିତ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି । ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟ ନାମକ ଜନୈକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ଗ୍ରାମରେ ବାସ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସହଧର୍ମିଣୀ ଶ୍ୟାମାସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଶିହଡ଼ ଗ୍ରାମର କନ୍ୟା ।
ନଡ଼ିଆ
ନଡ଼ିଆ ଗୋଟେ ଫଳର ନାମ ଅଟେ । ଏହା ଶ୍ରୀଫଳ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭରୁ ନଡ଼ିଆ ଭଙ୍ଗାଯାଇଥାଏ ଆଉ ଏହାକୁ ଶୁଭ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଜନ୍ମ
ଦିନେ ଦ୍ୱିପ୍ରହର ସମୟରେ ନିଘୋଡ଼ ନିଦରେ ଶୋଇଥିବାବେଳେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ ସର୍ବସୁଲକ୍ଷଣୀ ବାଳିକା ତାଙ୍କର କଣ୍ଠଦେଶକୁ ଦୁଇ ହସ୍ତରେ ବେଷ୍ଟନ କରି କହୁଛି-‘ବାପା, ମୁଁ ତୁମ ଘରକୁ ଆସିଲି ।’ ଆଖି ଖୋଲିଲା ମାତ୍ରେ ସେ ଦେଖିଲେ କେହି କୁଆଡ଼େ ନାହିଁ । ନିଃସନ୍ତାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ କୌଣସି ଦେବୀ କନ୍ୟା ରୂପରେ ଆସିବେ । ସେହି ସମୟରେ ଶ୍ୟାମାସୁନ୍ଦରୀ ବାପଘର ଗାଁ ଶିହଡ଼କୁ ପାଲା ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଯାଇଥାଆନ୍ତି । ଫେରିବା ବାଟରେ ସଂଧ୍ୟା ପରେ ଦେବାଳୟ ନିକଟରେ ଏକ ବିଲ୍ୱବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସି ଦେଖିଲେ ନାଲି ଶାଢ଼ୀ ପିନ୍ଧିଥିବା ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଗଛରୁ ଓହ୍ଲାଇ ତାଙ୍କର ଗଳାକୁ ଦୁଇ ହାତରେ ଭିଡ଼ି ଧରି କହୁଛି-‘ମା’, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଲି ।’ ଶ୍ୟାମାସୁନ୍ଦରୀ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଯେପରି ଗୋଟିଏ ବାୟୁ ତାଙ୍କ ଉଦର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା । ସେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ । ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରାଧରି କରି ନେଇଗଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ନଡ଼ିଆ ସବୁ ଫଳଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟେ, କାରଣ କଷି ଥିବା ବେଳେ ଏଥିରେ କେବଳ ପାଣି ଥାଏ ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଏହା ଧିରେ ଧିରେ ପାକଳ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପାଣି ଥାଏ ଓ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଏକ ସ୍ତର ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।
ଗଛ
ନଡ଼ିଆ ଗଛଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ, ଏହା ପାଖାପାଖି ୩୦ ମିଟର ଯାଏ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଗଛର ବାହୁଙ୍ଗା ପ୍ରାୟ ୪-୬ମିଟର ଯାଏ ଲମ୍ବ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୬୦ରୁ ୯୦ ସଣ୍ଟିମଟର ଯାଏ ଲମ୍ବ ହୋଇଥାଏ । ଇଚ୍ଚତା ଅମିସାରେ ନଡ଼ିଆ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଡେଙ୍ଗା ଏବଂ ଗେଡ଼ା' ଭାବରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ । ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ନଡ଼ିଆ ଗଛ ଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ଷକୁ ପାଖାପାଖି ୭୫ଟି ନଡ଼ିଆ ହୋଇଥାଏ । ଠିକ ଭବାରେ ଯତ୍ନ ନେଲେ ନଡ଼ିଆ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ୬ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଜନ୍ମ
ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କର ମହାପ୍ରାଣତା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କ କଥାରୁ ଜଣାଯାଏ- ‘ମୋର ମା’ ଓ ବାପା ଖୁବ୍‌ ଭଲ ଥିଲେ । ବାପା ନୈଷ୍ଠିକ, ପରୋପକାରୀ ଓ ରାମଭକ୍ତ ଥିଲେ । ମା’ଙ୍କର କେତେ ଦୟା ଥିଲା । ଲୋକମାନଙ୍କୁ କେତେ ଖୁଆଉଥିଲେ, କେତେ ଯତ୍ନ କରୁଥିଲେ; କେଡ଼େ ସରଳ ! ସେଥିପାଇଁ ସିନା ଏହି ଘରେ ଜନ୍ମିଛି ।’
ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ କଥା ସ୍ମରଣ କରି ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବୁଝିପାରିଲେ, ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀବାର ପୁଣ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ସ୍ୱୟଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଠାକୁରାଣୀ ଆସି ତାଙ୍କର ପର୍ଣ୍ଣକୁଟୀରରେ ଆବିର୍ଭୂତା ହୋଇଛନ୍ତି ।’ ତେଣୁ ସେ କନ୍ୟାର ନାମ ଦେଲେ ସାରଦାମଣି-ଡାକନାମ ‘ସାରୁ’ ।
ସାରଦା ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଅତି ଆଦରର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା, ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ନାନା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ବିଲରେ କାମ କରୁଥିବା ମୂଲିଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଢ଼ି ଆଦି ଦେଇ ଆସିବା, ଗାଈ ଗୋରୁଙ୍କ ପାଇଁ ବେକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ପଶି ଦଳଘାସ କାଟି ଆଣିବା, କପାଗଛରୁ ତୁଳା ତୋଳି ଆଣି ମା’ଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶି ପଇତା ପାଇଁ ସୂତା କାଟିବା ଇତ୍ୟାଦି ନାନା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ବ୍ୟାପୃତ ରହୁଥିଲେ । କେବେ ପଙ୍ଗପାଳ ଦଳ ଧାନକ୍ଷେତରେ ପଶି ଧାନ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ଚାଷୀ ମୂଲିଆଙ୍କ ସହିତ ସାରଦା ନିଜେ ଯାଇ କ୍ଷେତ କ୍ଷେତ ବୁଲି ଧାନଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟାଇବାରେ ଲାଗିଯାଆନ୍ତି ।
ନଡ଼ିଆ
ଫଳ
ନଡ଼ିଆ କଞ୍ଚା ଥିବା ବେଳେ ଏହା ପଇଡ଼ ବା ଡାବ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ । ଏହାକୁ ମୁଖତଃ ଉଠାଦୋକାନୀମାନେ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି । ଏହି ପଇଡ଼ ପାଣି ଶରୀର ପ୍ରତି ଲାଭଦାୟକ ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଏ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଜନ୍ମ
ବୟସ ତୁଳନାରେ ସାରଦା ଦେବୀ ଟିକିଏ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରକୃତିର ଥିଲେ । ଗାଁରେ ତାଙ୍କର ସମବୟସୀ କୌଣସି ସାଙ୍ଗ ବା ବନ୍ଧୁ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ସେବାଯତ୍ନ କରିବା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲା । ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କର ମାତୃଭାବ ଯେପରି ଜନ୍ମଗତ, ଶୈଶବରୁ ହିଁ ଏହାର ପ୍ରକାଶ ଘଟିଥିଲା । ଏହା ଛଡ଼ା ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ି ଫୁଲ, ବେଲପତ୍ର ଦେଇ ପୂଜା କରିବାରେ ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରୁଥିଲେ । ଥରେ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସି ସାରଦା ଦେବୀ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ଚାଷ
ନଡ଼ିଆ ଫଳମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହାର ଅନ୍ୟନାମ ଶ୍ରୀଫଳ । ନଡ଼ିଆ ଫସଲ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ପରିବାରର ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ଆୟ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ସହାୟକ ଆୟ ଭାବରେ ଖୁବ୍ ସହଯୋଗୀ । ପୂର୍ବେ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଫସଲ ଥିଲା । ଏବେ କିନ୍ତୁ ୫/୭ ବର୍ଷରେ ନଡ଼ିଆ ଗଛରେ ଫଳ ଆସୁଛି । ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ୧୦ ଗୋଟି ଗଛ ରହିଲେ ପରିବାର ମାସିକ ଆୟରେ ଅତି କମରେ ହଜାରେ ଟଙ୍କା ଯୋଡ଼ାଯାଇ ପାରିଥାଏ । ଏହି ଗଛ ବଢ଼ାଇବାରେ ଆଦୌ ବା ବିଶେଷ ପରିଶ୍ରମ ନାହିଁ । ସାମାନ୍ୟ ଯତ୍ନରେ ଏହା ବଢ଼ିଥାଏ । କେବଳ ଯାହା ଗଛ ଝାଡ଼ିବା ଓ ଫଳ ପାରିବା(ତୋଳିବା) କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କୁଶଳୀ ଲୋକ ଦରକାର ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ବିବାହ
ଛଅ ବର୍ଷରେ ପଦାର୍ପଣ କରିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କର ବିବାହ ହେଲା । ବରର ବୟସ ଚବିଶ ବର୍ଷ । ଏହି ବିବାହର ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ ଅଛି । ଶୁଣାଯାଏ ଦୁଇ ତିନିବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସାରଦାଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରି ଶ୍ୟାମାସୁନ୍ଦରୀ ବାପଘର ଗାଁ ଶିହଡ଼କୁ ପାଲା ଶୁଣିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉପଲକ୍ଷରେ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତର ଆସର ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଏକ ଆତ୍ମୀୟା ତିନି ଚାରି ବର୍ଷର ଝିଅ ସାରଦାଙ୍କୁ କୋଳରେ ଘେନି ଗେଲ କରୁ କରୁ ପଚାରିଲେ, ‘ଏତେ ଲୋକଙ୍କ ଭିତରୁ ତୁ କାହାକୁ ବାହାହେବୁ ଦେଖେଇ ଦେଲୁ ?’ ସେତେବେଳେ ଶିଶୁ ସାରଦା ହସି ହସି ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଳି ବଢ଼ାଇ ପାଖରେ ଥିବା ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେଇଥିଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ
ନଡ଼ିଆ ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁରେ ଲଗାଇବା ଭାରି କଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଶୁଷ୍କ ଜଳବାୟୁରେ ନଡ଼ିଆ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଭଲ ଭାବରେ ବଢ଼ିପାରେ ନାହିଁ । ନଡ଼ିଆ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମରୂପେ ବଢ଼ିବାକୁ ହେଲେ ଅନବରତ ଜଳସେଚନ ଦରକାର । ଏହି ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳର ଅଭାବ ହେଲେ ଏହାର ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭଲଭାବରେ ଖୋଲିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଫଳଗୁଡ଼ିକ ବଡ଼ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ବିବାହ
ପୁନଶ୍ଚ ପକ୍ଷାନ୍ତରରେ ଜଣାଯାଏ-ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କର ବିବାହ ଉପଯୋଗୀ ମନମୁତାବକ କନ୍ୟା ଖୋଜି ଖୋଜି ନ ମିଳିବାରୁ ଭାବାବସ୍ଥାରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ନିଜେ ପାତ୍ରୀର ସନ୍ଧାନ ଦେଇ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ‘ଜୟରାମବାଟୀରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଝିଅ ‘କୁଟାବନ୍ଧା’ ହୋଇ ରହିଛି; ସେଠାରେ ଖୋଜି ଦେଖ ।’
ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଗଲା । ଏତ ବିବାହ ନୁହେଁ, ଏ ଯେପରି ଶିବପାର୍ବତୀଙ୍କ ମିଳନ । ଦୁଇବର୍ଷ ପରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଶ୍ୱଶୁରାଳୟ ଜୟରାମବାଟୀକୁ ଆସିଥାଆନ୍ତି । ସେତେବେଳେ ବାଳିକା ସାରଦାଙ୍କୁ କେହି କିଛି ବତେଇ ନ ଦେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସ୍ୱାମୀ ପହଞ୍ଚିବା ମାତ୍ରକେ ସାରଦା ନିଜେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପାଦ ଧୋଇଦେଲେ ଏବଂ ନିଜର କେଶ ଓ ପଣତ କାନି ଦେଇ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦ ପୋଛିଦେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ପଙ୍ଖାରେ ବିଞ୍ଚିଲେ । ଏହିସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ପ୍ରତିବେଶୀ ମହିଳାମାନେ ଖୁବ୍‌ ହସ କୌତୁକ କରିଥିଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ଅମଳ
ନଡ଼ିଆ ଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାକଳ ହେବା ପରେ ହିଁ ଅମଳ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ କେବେ କେବେ ପଇଡ଼ ମଧ୍ୟ ତୋଳିବାକୁ ହୋଇଥାଏ । ପଇଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ କଞ୍ଚାଥିବା ବେଳେ ଅମଳ କରାଯାଏ । ନଡ଼ିଆ ପାକଳ ହେଲା ପରେ ତାକୁ ଅମଳ କରି କତାକୁ ବାହାର କରାଯାଏ । ଏହା ପରେ ଏହି ନଡ଼ିଆକୁ ବିକ୍ରିପାଇଁ ପଠାଇଦିଆଯାଏ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ବିବାହ
ବାଳିକା ବୟସରେ ମଧ୍ୟ ସାରଦା ଥିଲେ ଯେପରି ମୂର୍ତ୍ତିମତୀ କରୁଣା । ସେହି ମମତା ଆତ୍ମୀୟସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ସୀମାରେଖାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା ଦୁଃଖୀ-ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେବାରୂପେ । ସାରଦାଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ୧୧ବର୍ଷ ବୟସ, ସେହି ସମୟରେ ଜୟରାମବାଟୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥରେ ଭୀଷଣ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡ଼ିଥିଲା । ଧର୍ମପ୍ରାଣ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କିଛି ଧାନ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା । ପରିଜନବର୍ଗଙ୍କ କଥା ନ ଭାବି ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଅନ୍ନଛତ୍ର ଖୋଲି ଦେଲେ । ବିରି ଡାଲିରେ ହାଣ୍ଡି ହାଣ୍ଡି ଖେଚେଡ଼ି ରନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ । ସେହି ଗରମ ଖେଚେଡ଼ି କିପରି ଶୀଘ୍ର ଶୀତଳ ହେବ, ସେଥିପାଇଁ ସାରଦା ନିଜେ ପଙ୍ଖା କରି ଶୀତଳ କରୁଥାନ୍ତି- ‘ଆହାଃ ! ଭୋକଦାଉରେ ଲୋକେ ଖାଇବା ପାଇଁ କିପରି ବିକଳ ହୋଇ ଅନାଇଁ ବସିଛନ୍ତି !’
ଏହି ସମୟରେ ବେଶୀ ଦିନ ପିତ୍ରାଳୟରେ ରହିଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ସାରଦାଦେବୀ କାମାରପୁକୁରକୁ ଦୁଇଥର ଅଳ୍ପଦିନ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ ନୂଆ ନୂଆ ବୋହୂ ହୋଇ ଆସିଥାଆନ୍ତି । ନୂଆ ଜାଗା, ତେଣୁ ହାଲ୍‌ଦାର ପୋଖରୀକୁ ଏକୁଟିଆ ଗାଧୋଇଯିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ଡର ମାଡ଼ୁଥାଏ । ବାଡ଼ିଆଡ଼େ କବାଟ ଖୋଲି ଅତି ସନ୍ତର୍ପଣରେ ଅନାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଦେଖିବାକୁ ପାଆନ୍ତି-ତାଙ୍କର ସମବୟସୀ ଆଠଟି ଝିଅ ବାଟରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛନ୍ତି । ସମସ୍ତେ ଗପ କରି କରି ଗାଧୋଇବାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଚାରିଜଣ ଆଗରେ ଓ ଚାରିଜଣ ପଛରେ । ଗାଧୋଇ ସାରି ଘରକୁ ଫେରିଲା ବେଳକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସେ ଆଉ ଦେଖିବାକୁ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ବହୁ ଦିନ ପରେ ସେ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ ସେମାନେ ସେହି ଗାଁର ଝିଅ ନୁହନ୍ତି । ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କର ଅଷ୍ଟସଖୀ, ଅଷ୍ଟନାୟିକା-ଲୋକଲୋଚନ ଅଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସାରଦାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥାଆନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ସବୁବେଳେ ରହୁଥାଆନ୍ତି ।
ନଡ଼ିଆ
ବ୍ୟବହାର
ନଡ଼ିଆ ଫଳ ଓ ପାଣିର ବ୍ୟବହାର ସହିତ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଶାରେ ନଡ଼ିଆ ଗଛ ଗଣ୍ଡିକୁ ପାଣି ବୁହାଇବା ନୋଧା ବା ସେଣାଭାବେ, ପତ୍ରକୁ ଗରୀବର ବିଛଣା ଭାବେ (ଚାଞ୍ଚରା), ନଡ଼ିଆ ଖଡ଼ିକାକୁ ଛାଞ୍ଚୁଣି ଭାବେ, ଏପରିକି ନଡ଼ିଆ ଷଢ଼େଇ, ନଡ଼ିଆ କତାର ବ୍ୟବହାର ଅନେକ ଭାବରେ ହେଉଥିଲା । ଏବେ ତା’ର ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବ୍ୟବହାର ହେବାର ଦେଖାଯାଉଛି । ନଡ଼ିଆ କତା ନଡ଼ିଆ ଖୋଳରୁ ଅନେକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟ ଜିନିଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ବଜାରରେ ମିଳୁଛି ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ବିବାହ
ଦିନେ ମାନବ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧନା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଦେଖ, ‘ଜହ୍ନମାମୁଁ ଯେପରି ସମସ୍ତଙ୍କର ମାମୁଁ, ଈଶ୍ୱର ସେହିପରି ସମସ୍ତଙ୍କର ଅତି ଆପଣାର, ଯେ ତାଙ୍କୁ ମନ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ଡାକେ ସେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଦେଖା ପାଇବ । ତୁମେ ଯଦି ଡାକ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇବ । ଈଶ୍ୱରଲାଭ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ନତୁବା ଏ ଜୀବନ ବୃଥା ।’ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଏହି ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଦେଶ ସାରଦାଦେବୀ ମନ୍ତ୍ରବତ୍‌ ଗ୍ରହଣ କରି ସମଗ୍ର ମନପ୍ରାଣ ଦେଇ ସାଧନାରେ ବ୍ରତୀ ହୋଇଥିଲେ । ଦେବ-ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପୂତସଙ୍ଗ ଲାଭ କରି ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରପୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ବେଳର ସ୍ମୃତି ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ-ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଥିଲେ, ‘ସେତେବେଳେ ମୋର ମନେ ହେଉଥିଲା, ଅନ୍ତର ମଧ୍ୟରେ କେହି ଯେପରି ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦର କଳସ ସ୍ଥାପନ କରି ରଖିଛି ।’
ନଡ଼ିଆ
ବ୍ୟବହାର
ନଡ଼ିଆ ଏପରି ଏକ ଫଳ ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ଏଥିରୁ ତେଲ ବାହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳବୀଜ (ଫଳ) ବୋଲି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ । ଯଦିଓ କେରଳ ପରି ରାଜ୍ୟରେ ରାନ୍ଧଣାରେ ନଡ଼ିଆ ତେଲର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟତଃ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ଓଡ଼ିଶାର ରୋଷେଇରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଆଦୌ ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ । କାରଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ରାନ୍ଧଣା ତେଲ ଭାବେ ସୋରିଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ, ବାଦାମ, ଅଳସୀ, ଆଦିର ବ୍ୟବହାର ବେଶୀ, ଯେହେତୁ ଏସବୁର ଆମଦାନୀ ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିକ ଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଆଦର୍ଶ ପତ୍ନୀ
କେତେକ ମାସ କାମାରପୁକୁରରେ ରହିବା ପରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରକୁ ଫେରିଗଲେ; ସାରଦା ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ ପ୍ରାଣରେ ଜୟରାମବାଟୀକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଦେବ-ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟସାନିଧ୍ୟର ମଧୁର ସ୍ମୃତି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସତ୍ତାକୁ ଯେପରି ଆଚ୍ଛନ୍ନ କରି ରଖିଥିଲା । ଶୟନେ, ସ୍ୱପନେ, ଜାଗରଣେ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଦେବଙ୍କ ଚିନ୍ତାରେ ସେ ବିଭୋର ହୋଇ ରହୁଥିଲେ । ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏତେ ଭଲ ପାଉଥିଲେ-ବେଳ ଆସିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଡାକି ନେବେ-ଏହି ଆଶାରେ ତାଙ୍କର ସୁଦୀର୍ଘ ଚାରିବର୍ଷ କଟିଗଲା । କିନ୍ତୁ ସେ ତ କାହିଁ ଆସୁନାହାନ୍ତି ! ତାଙ୍କର ଆହ୍ୱାନ ଆସୁ ନାହିଁ ! ସାରଦାଙ୍କର ଖବର ବି ତ କେବେ ହେଲେ ନେଇ ନାହାନ୍ତି ! ତାହା ହେଲେ କଅଣ ସେ ଭୁଲିଗଲେ ! ଏହିସବୁ କଥା ଭାଳି ଭାଳି ସାରଦା ସବୁବେଳେ କାନ୍ଦୁଥାଆନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ କ୍ରମେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଗାଁ-ସାରା ନାନା କଥା ରଟିବାକୁ ଲାଗିଲା । ସେ କୁଆଡ଼େ ଗୋଟାଏ ଲମ୍ବା ବାଡ଼ି କାନ୍ଧରେ ପକାଇ ଉଲଗ୍ନ ହୋଇ ବୁଲୁଛନ୍ତି । ଗରିବ କାଙ୍ଗାଳିମାନଙ୍କର ଅଇଁଠା ଖାଉଛନ୍ତି; ମେହନ୍ତରଙ୍କ ପରି ପାଇଖାନା ସଫା କରୁଛନ୍ତି-ଏହିପରି କେତେ ପ୍ରକାରର କଥା । ଲୋକେ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି, ତାହା ଯଦି ସତ୍ୟ ହୁଏ, ତେବେ ମୋର ତ ଆଉ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ଆଦୌ ଉଚିତ ନୁହେଁ-ସାରଦା ଅଧୀର ହୋଇ ଏହା ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ବ୍ୟବହାର
ନଡ଼ିଆ ଚାଷର ପ୍ରାଚୀନତା ନିଶ୍ଚୟ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ସଭ୍ୟତା ସହିତ ଯୋଡି ହୋଇରହିଛି । କାରଣ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଇଆ କୋରା, ନଡ଼ିଆ ବ୍ୟତୀରେକେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ଏପରିକି ଚିନି ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ କୋରାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଗୁଡ଼ରେ ହେଉଥିଲା । ଓଡ଼ିଆଣୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପିଠାପଣାରେ ନଡ଼ିଆର ବ୍ୟବହାର ବହୁ ପ୍ରାଚୀନକାଳରୁ ରହି ଆସିଛି ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଆଦର୍ଶ ପତ୍ନୀ
ଦୋଳପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମାଗତ । ଗ୍ରାମର କେତେକ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକ କଲିକତାରେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ କରିବାକୁ ବାହାରିଲେ । ସାରଦା ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିବାରୁ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝିଲେ ଏବଂ ସଙ୍ଗରେ ନେବାକୁ ରାଜି ହେଲେ ।
ଦୀର୍ଘପଥ-କଣ୍ଟା, ବୁଦା, ଗୋହିରି, ବିଲ ଦେଇ ପାଦଚଲା ବାଟ । ଅନଭ୍ୟସ୍ତ ସାରଦା କ୍ରମାଗତ ଦୁଇଦିନ ଚାଲିବା ପରେ ହଠାତ୍‌ କମ୍ପ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଜ୍ୱର ଆସିଲା । ନିରୁପାୟ ହୋଇ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଝିଅକୁ ନେଇ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗୋଟିଏ ଧର୍ମଶାଳାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ । ଜ୍ୱର ପ୍ରକୋପରେ ଓ ମନକଷ୍ଟରେ ସାରଦା ବେହୋସ୍‌ ହୋଇ ଶୋଇପଡ଼ିଲେ । ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଦେଖିଲେ କାଳିଆ ହୋଇ ଝିଅଟିଏ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ବସି ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ବୁଲାଉଛି-ହାତ ଦୁଇଟି ଭାରି ନରମ ଓ ଥଣ୍ଡା । ସେହି କୋମଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ତାଙ୍କ ଦେହର ଉତ୍ତାପ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦୂର ହୋଇଗଲା । ସାରଦା ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସେହି ଝିଅଟିକୁ ପଚାରିଲେ, ‘ଆହା, କିଏ ତମେ ? କେଉଁଠୁ ଆସିଛ କହିଲ ?’ ଝିଅଟି କହିଲା, ‘ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରରୁ ଆସିଛି, ମୁଁ ତୁମର ଭଉଣୀ ।’
ସାରଦା କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲେ, ‘ଆହା ! ତୁମେ ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରରୁ ଆସିଛ ? ମୁଁ ତ କେତେ ମନାସିଥିଲି ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି ବୋଲି, ତାଙ୍କର ସେବାଯତ୍ନ କରିବି ବୋଲି । ଏତେ ଜ୍ୱର ହେଲାଣି; ବୋଧ ହୁଏ ଆଉ ଯିବା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।’ ଝିଅଟି କହିଲା, ‘ଇଏ କଅଣ, ତମେ କାନ୍ଦୁଛ ? ତମେ କାନ୍ଦନି, ତମେ ଭଲ ହୋଇ ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରକୁ ଯିବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ । ତମ ପାଇଁ ତ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଅଟକାଇ ରଖିଛି ।’
ନଡ଼ିଆ
ରୋଷେଇ
ନଡ଼ିଆରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରୋଷେଇ କରାଯାଏ । ନଡ଼ିଆକୁ ବିଭିନ୍ନ ତରକାରୀରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟ ଅନେକ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟପେୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଘରେ ନଡ଼ିଆର ବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ନଡ଼ିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ନଡ଼ିଆ ଚଟଣି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ନଡ଼ିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁର ଖିର ମଧ୍ୟ ଅନେକ ତରକାରୀରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଖିରି, ପିଠା, ମଣ୍ଡା ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ନଡ଼ିଆର ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ନଡ଼ିଆରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କୋରା ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପାଖରେ ବିକ୍ରୟ କରାଯାଏ ।
୧୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ସାରଦା ଦେବୀ
ଆଦର୍ଶ ପତ୍ନୀ
‘ଏଁ, ସତ ନା କଅଣ ?’ -ଏହି କଥା କହୁ କହୁ ଅବସନ୍ନ ହୋଇ ସାରଦା ଶୋଇପଡ଼ିଲେ । ପରଦିନ ସକାଳେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିଲେ ଝିଅର ଜ୍ୱର ଛାଡ଼ିଯାଇଛି-ଦୁର୍ବଳତା ଯାଇନି, ତେଣୁ ସେ ସାରଦାଙ୍କୁ ଧରି ଧରି ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ବାଟ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଖଣ୍ଡେ ବାଟ ଯିବା ପରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ସବାରି ତାଙ୍କୁ ମିଳିଗଲା । ସବାରିରେ ବସି ଯାଉ ଯାଉ ସାରଦାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜ୍ୱର ହେଲା । କ୍ରମେ ବାଟ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଗଲା । ରାତି ନଅଟା ବେଳକୁ ସେମାନେ ଆସି ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ।
ସାରଦା ଜ୍ୱର ଦେହରେ ଆସିଛନ୍ତି ଶୁଣି ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ବିଶେଷ ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନ ହୋଇ ନିଜ କେଠାରୀରେ ତାଙ୍କର ରହିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ସେବା ଶୁଶ୍ରୁଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଆଉ ବାରମ୍ବାର ଦୁଃଖ କରି କହୁଥାଆନ୍ତି ‘ଆହା ! ଏତେ ଦିନ ପରେ ତୁମେ ଆସିଲ ! ଆଉ କଅଣ ମୋର ‘ସେଜୋବାବୁ’ (ମଥୁରବାବୁ) ଅଛନ୍ତି ଯେ ତମର ଯତ୍ନ ନେବେ !’
ନଡ଼ିଆ
ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସବୁଦେବାଦେବୀଙ୍କୁ ଆବାହନ କରିବାବେଳେ ନଡ଼ିଆର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବାବେଳେ ନଡ଼ିଆ ଭୋଗ ଲଗାଯାଇଥାଏ । କୌଣସି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରାରମ୍ଭ କଲେ ପ୍ରଥମେ ନଡ଼ିଆ ଭଙ୍ଗାଯାଏ । ଭାରତରେ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରମୁଖ ଦାନ ଭାବରେ ନଡ଼ିଆକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ବିବାହ, ବ୍ରତୋପନୟନ, ପର୍ବପର୍ବାଣି, ନୂତନ ଯାନବାହନ କ୍ରୟବେଳେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଶ୍ରୀଫଳ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଯଜ୍ଞବେଳେ କୁଣ୍ଡରେ ନଡ଼ିଆ ପକାଇବାର ବିଧି ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ପରମ୍ପରା ଆଦିମ ଯୁଗରୁ ରହିଆସିଛି । ଘର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ କଳସଟିଏ ହେଉ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉଦେଶ୍ୟରେ କଳସଟିଏ ହେଉ, ତା' ଉପରେ ନଡ଼ିଆଟିଏ ରଖାଯାଇଥାଏ । ସମସ୍ତ କର୍ମ ତ‌ଥା ଆରାଧନାରେ ନଡ଼ିଆ ସ୍ଥାନ ସର୍ବାଗ୍ର ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଆଦର୍ଶ ପତ୍ନୀ
ନିଜ କୋଠରୀରେ ତିନି-ଚାରିଦିନ ରଖି ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ସେବା ଯତ୍ନାଦି ଓ ଔଷଧପତ୍ରଦ୍ୱାରା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରାଇଲେ ଏବଂ ନହବତ୍‌ରେ ନିଜ ମାଆଙ୍କ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର ରହିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ ।
ଦିନେ ଏକାନ୍ତରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ସାରଦାଦେବୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ‘ହଇହେ, ତମେ କ’ଣ ମତେ ସଂସାର-ପଥକୁ ଟାଣି ନେବାକୁ ଆସିଛ ?’ ସ୍ନିଗ୍‌ଧ କଣ୍ଠରେ ସାରଦାମଣି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ‘ତୁମକୁ ସଂସାର-ପଥକୁ ଟାଣିନେବି କାହିଁକି ? ମୁଁ ତୁମକୁ ଇଷ୍ଟପଥରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆସିଛି ।’ ତାହା ଶୁଣି ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମାତୃଭାବ । ଥରେ ସେ କହିଥିଲେ, ‘ଆମେ ଦୁଇଜଣଯାକ ମା’ଙ୍କର ସଖୀ, ତା ନ ହେଲେ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ନେଇ ଆଠମାସ କାଳ ଏକ ସଙ୍ଗରେ ଥିଲି କିପରି ?’
ଦିନେ ସାରଦା ଦେବୀ ଏକାନ୍ତରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ପଦସେବା କରୁ କରୁ ପଚାରିଲେ, ‘ମୋତେ ତୁମେ କଅଣ ବୋଲି ଭାବ ?’ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ସ୍ମିତ କଣ୍ଠରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ-‘ମନ୍ଦିରରେ ଯେଉଁ ଭବତାରିଣୀ ମା’, ନହବତ୍‌ରେ ଯେଉଁ ମା’ ମୋତେ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେହି ମା’ ଆଜି ପଦସେବା କରୁଅଛନ୍ତି । ମୁଁ ତୁମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍‌ ଜଗଦମ୍ବା ବୋଲି ମନେକରେ ।’
ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ସାଧନାର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ସୀତାଦେବୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ; ସୀତାଙ୍କ ହାତରେ ଡାଇମଣ୍ଡକଟା ଖଡ଼ୁଥିଲା । ଭଣଜା ହୃଦୟ ନିକଟରେ ତାଙ୍କର କିଛି ଟଙ୍କା ଥିଲା । ସେହି ଟଙ୍କାରେ ସେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେହିପରି ଖଡୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗହଣା ଗଢ଼ାଇ ଦେଲେ ଓ ଭଣଜା ହୃଦୟକୁ କହିଲେ, ‘ବୁଝିଲୁ ହୃଦୟ ! ତାଙ୍କ ସହିତ ମୋର ଏହି ସମ୍ପର୍କ । ସେ ସ୍ୱୟଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀ; ଗହଣା ପିନ୍ଧିବାକୁ ଭାରି ଭଲ ପାଆନ୍ତି ।’ ଅଳଙ୍କାର ପାଇ ସାରଦାମଣିଙ୍କର କି ଆନନ୍ଦ !
ଦିନେ ରାତିରେ ସାରଦା ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଘୋର ନିଦରେ ଶୋଇଥା’ନ୍ତି । ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ଆପଣା ମନକୁ ପଚାରିଲେ- ‘ମନ ! ଏହାର ନାମ ନାରୀଦେହ । ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଦେହର ଆନନ୍ଦରେ ଆବଦ୍ଧ ହେବାକୁ ହୁଏ, ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଲାଭ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ । ଭାବଘରେ ଚୋରି କର ନାହିଁ, ସତ କୁହ, ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ନା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଚାହୁଁ ?’ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଚିନ୍ତା କରିବା ମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ ମନ ସମାଧିରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଗଲା, ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ-ସାଗରରେ ମଜ୍ଜିଗଲା । ସେହି ରାତିରେ ତାଙ୍କର ଆଉ ସମାଧିଭଙ୍ଗ ହେଲା ନାହିଁ ।
ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାସ ଫଳହାରିଣୀ କାଳୀପୂଜା ରାତିରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ନିଜ ଘର ଭିତରେ ଗୁପ୍ତଭାବରେ ଶ୍ରୀସାରଦା ଦେବୀଙ୍କୁ ଷୋଡ଼ଶୋପଚାର ସହିତ ଷୋଡ଼ଶୀ ବା ତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀରୂପେ ପୂଜା କରିଥିଲେ । ପୂଜା କରିବା ସମୟରେ ‘ସମାଧିସ୍ଥ ପୂଜକ ସମାଧିସ୍ଥା ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପରେ ମିଳିତ ଓ ଏକୀଭୂତ ହୋଇଗଲେ ।’ ପୂଜାନ୍ତେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ଜପାମାଳି ସହିତ ସମସ୍ତ ସାଧନାର ଫଳ ସାରଦା ଦେବୀଙ୍କ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ । ତାଙ୍କର ସବୁସାଧନାର ପରିସମାପ୍ତି ହେଲା ।
ଦିନ ତମାମ କାମର ଶେଷ ନାହିଁ । ଏହା ଛଡ଼ା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ସାରଦାଦେବୀ ତିନି ସେର କି ସାଢ଼େ ତିନି ସେର ଅଟାର ରୁଟି ବେଲିବାକୁ ବସନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ହାତ ଆଉ ଚଳେ ନାହିଁ । ତେବେ ସୁଦ୍ଧା ସାନନ୍ଦରେ ଦିନ ପରେ ଦିନ ସେ ସବୁ କରିଯାଆନ୍ତି ।
ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀମା’ ଅନ୍ତିମ ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ‘ମୋର କ’ଣ ତାହାହେଲେ ସବୁ ଅଲୌକିକ ! ଅଶାନ୍ତି ବୋଲି ତ କେବେ କିଛି ଜାଣିଲି ନାହିଁ । ଆଉ ଇଷ୍ଟ ଦର୍ଶନ ! ସେ ତ ହାତମୁଠାରେ । ଥରେ ବସିବା ମାତ୍ରେ ଦର୍ଶନ ହୁଏ । ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱରରେ ନହବତ୍‌ ଦେଖିଛ ? ଯେଉଁ ଛୋଟିଆ ଘରଟିରେ ରହୁଥିଲି, ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଥମେ ଘରକୁ ପଶିଲା ବେଳକୁ ଦୁଆରବନ୍ଧରେ ମୁଣ୍ଡ ବାଜୁଥିଲା । ଦିନେ ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା, କିନ୍ତୁ ତା’ପରେ ଅଭ୍ୟାସ ହୋଇଗଲା । ଦୁଆରମୁହଁକୁ ଆସିଲା ମାତ୍ରେ ମୁଣ୍ଡ ଛାଏଁ ନଇଁ ଆସେ ।’ ଆବଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ ରହି ରହି ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଯେଉଁ ବାତରୋଗ ହେଲା, ତାହା ତାଙ୍କୁ ସାରା ଜୀବନ ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିଲା ।
ଦିନବେଳେ ଠାକୁରଙ୍କ ଘର ଭିତରେ କେହି ନ ଥିଲା ବେଳେ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀମା’ କାହାରିକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱହସ୍ତରେ ବାଢ଼ି ଦେଇଯାଆନ୍ତି । ରାତିରେ ପାଖରେ ବସି ତାଙ୍କୁ ଖୁଆନ୍ତି । ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନ ଅଳ୍ପକେ ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇଯାଏ । ସେତେବେଳେ ଖାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଆଉ ମନେ ରହେ ନାହିଁ-ତେଣୁ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀମା’ ତାଙ୍କୁ ନାନା ପ୍ରକାର ଭୁଲାଇ ଖୁଆଉଥିଲେ ।
ନଡ଼ିଆ
ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ
ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ଲାଗିହେଉଥିବା ଭୋଗ ମଧ୍ୟରେ ନଡ଼ିଆ ବା ନାରିକେଳ ସର୍ବଦା ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇଥାଏ । ନଡ଼ିଆରେ ଥିବା ତିନୋଟି ଆଖିକୁ ଶିବଙ୍କ ନୟନତ୍ରୟ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ । ନଡ଼ିଆକୁ ଏକ ମନୁଷ୍ୟର ମୁଣ୍ଡ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ନଡ଼ିଆ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ଅହଙ୍କାର ଭଙ୍ଗ ବୋଲି କେତେକ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ସାରଦା ଦେବୀ
ଆଦର୍ଶ ପତ୍ନୀ
ଜଣେ ଭକ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ଦିନେ ପରିହାସ କରି କହିଲେ, ‘ପିନ୍ଧିବା ଲୁଗାର ଠିକଣା ନ ଥାଏ, ପୁଣି ବାହା ହେଲି କାହିଁକି ! ...ହଁ ହଁ ବୁଝିଛି; ରାମଲାଲର ଖୁଡ଼ୀ ନ ଥିଲେ କିଏ ଏମିତି ରାନ୍ଧି ଖୁଆନ୍ତା !’