cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ
ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ (ଜନ୍ମ ଜୁଲାଇ ୧୫, ୧୯୬୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ନୃତ୍ୟ କଳାକାର, ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ।
ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ
ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ଯୋଡାରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ଆଦିବାସୀ ଉତ୍ସବରେ ନୃତ୍ୟ ଦେଖି ଦେଖି ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢିଥିଲା । ସେ ପରେ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ଶୀରେ ସ୍ନାତ୍ତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବେ ସମର ନୃତ୍ୟ ଛଉ ଶିଖି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତି
ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଦେବଦାସୀ (ମନ୍ଦିର ନର୍ତ୍ତକୀ) ପ୍ରଥା ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ୧୯୯୩ରେ ଜ୍ୟୋତି ରାଉତ ପ୍ରଥମ ନର୍ତ୍ତକୀ ଭାବେ ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କଠାରେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ରେ ସେ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଜ୍ୟୋତି କଳା ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ଫ୍ରେମୋଣ୍ଟ୍ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୨୦୧୨ରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଲିଙ୍ଗିପୁରଠାରେ ଏକ ଶାଖା ଖୋଲିଥିଲେ ।
ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ
ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ
‘କ’ଠରୁ ‘ହ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୩ଟି ବର୍ଣ୍ଣକୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ କୁହାଯାଏ । ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣର ବିନା ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇ ପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ୩୩ଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣ ୩ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ । ଯଥା: ୧. ବର୍ଗ୍ୟ ବା ସ୍ପର୍ଶ ବର୍ଣ୍ଣ, ୨. ଅବର୍ଗ୍ୟ ବା ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ୩. ଉଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ |
ବର୍ଗ୍ୟ ବା ସ୍ପର୍ଶ ବର୍ଣ୍ଣ
ଏକସ୍ଥାନରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରଥମ ୨୫ଟି ବର୍ଗ୍ୟ ବା ସ୍ପର୍ଶ ବର୍ଣ୍ଣ । ଉଚ୍ଚାରଣ ଭେଦରେ ଏହା ପାଞ୍ଚଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ ଯଥା:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ଭଗବାନ କହଁର
ଭଗବାନ କହଁର (ଜନ୍ମ: ୧୮ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୦ ଓ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାଲିଗୁଡ଼ା ଓ କଣ୍ଟାମାଳ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୦ମ ଓ ୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଭଗବାନ କହଁର ୧୯୬୪ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସଦାନନ୍ଦ କହଁର । ତାଙ୍କ ବାପା ଜଣେ ରାଜନେତା ଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଭଗବାନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ରାଜା ରାଣୀ
ଶିଶିର ମୋହନ ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ରାଜା ରାଣୀ ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ରାଜା ରାଣୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ବଂଶୀଧର ସାହୁ
ବଂଶୀଧର ସାହୁ (୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୪ - ୨୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ବଂଶୀଧର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନୟାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ବଂଶୀଧର ସାହୁ ୧୯୪୪ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାଞ୍ଛାନିଧି ସାହୁ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ବିଦୁଲତା ସାହୁ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗତ୍ୟା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ବଂଶୀଧର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ବଂଶୀଧର ସାହୁ ୨୦୧୮ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୨୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୪ ବର୍ଷ ବୟସ ଥୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ମାଜିଟର
ମାଜିଟର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସିକ୍କିମର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ । ଏହା ପୂର୍ବ ସିକ୍କିମର ରଙ୍ଗପୋ ସହରଠାରୁ 4 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏଠାରେ ବହୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ନେପାଲୀ, ଭୁଟିଆ , ମରବାଦୀ , ବଙ୍ଗାଳୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ସିକ୍କିମ ମଣିପାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଥିବାରୁ ଦେଶର ସବୁ ଅଞ୍ଚଳର ଛତ୍ରମାନେ ଆସି ଆବାସିକ ଭାବରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ନେପାଲୀ ଅଧିବାସୀ ଥିବାରୁ ନେପାଲୀ ଭାଷା ବେଶୀ ବ୍ୟବହାର ହେଇଥାଏ । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ହିନ୍ଦୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ମାଜିଟର 27.1894°N, 88.4978°W.ଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 660 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି ଓ ଏଠାକାର ଜଳବାଯୁ ନାତିଶୀତୋସ୍ମ ରହିଥାଏ ।
ସିକ୍କିମ ମଣିପାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ସାରା ଭାରତରେ ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ଦୁରନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବେସରକାରୀ ସିକ୍କିମ ମଣିପାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ କେମ୍ପାସ ମାଜିଟରଠାରେ ରହିଛି । ଅରଣ୍ୟର ସବୁଜିମା ଘେରା ସ୍ଥାନରେ ଏହାର ସୁଦୃଶ୍ୟ ପରିସର ଭିତରେ ସାରା ଦେଶରୁ ଆସି ଛତ୍ର ଛାତ୍ରୀମାନେ ଶିକ୍ଷ୍ୟ ନେଇଥାନ୍ତି । ସେଠାରେ ଇଂଜିନିଯରିଂ, ମେଡିକାଲ ସମେତ ଅନ୍ୟ ବାଇସେୟିକ ତଥା ପ୍ରଯୁକ୍ତିକ ବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ଡିଗ୍ରୀ ପ୍ରଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥାଏ ।
ରେଳ ସଂଯୋଗ
ସେଭାକୋଠାରୁ ଏଠାକୁ ଏକ ରେଳ ଏକ୍ସଟେନସନ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛି ।
କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍
କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍ (ମଈ ୪, ୧୯୫୮ - ଫେବୃୟାରୀ ୧୬, ୧୯୯୦) ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ କଳାକାର ଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ପପ୍ କଳା ଓ ଗ୍ରାଫିଟ୍ଟି କଳାର ମିଶ୍ରଣ ଯୋଗୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ସେ ସାଧାରଣତଃ ଉଜ୍ଜଳ ରଙ୍ଗ, ସରଳ କଳା ଓ ସାମାଜିକ ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରୁଥିଲେ । ହେରିଙ୍ଗ୍ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିକାଶ ପାଇଁ ସଂଗଠନମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କଳା ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଥିଲା । ସେ ୧୯୯୦ରେ ଏଡ୍‌ସ୍ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ‌। କେଥ୍ ହେରିଙ୍ଗ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ୧୯୮୯ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା, ଯାହା କଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ କଲ୍ଯାଣ ପାଇଁ କାମ କରୁଛି ।
କ୍ରୀଷ୍ଣା ପୁନିୟା
କ୍ରୀଷ୍ଣା ପୁନିୟା (ଇଂରାଜୀ :Krishna Poonia) (ଜନ୍ମ ୦୫ ମଇ ୧୯୭୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଡିସ୍କସ ଥ୍ରୋଅର ଅଟନ୍ତି । ସେ 11 ଅକ୍ଟୋବର 2010 ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଖେଳର ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚରେ ଡିସ୍କସ ପକାଇ 61.51 ମିଟରରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ଏହାପରେ 2011 ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ନାଗରିକ ସମ୍ମାନରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଦେଇଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ ଜଣେ ଜାଟ ପରିବାରରୁ ଅଗ୍ରୋହା ହିସାର ହରିୟାଣାରୁ ଅଟନ୍ତି ।  ସେ 2000 ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଥାନର ଚୂରୁ ଜେଲର ଗାଗବାସ ଗ୍ରାମର ବିରେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ପୁନିୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ଜୟପୁରରେ ଭାରତୀୟ ରେଳରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଟନ୍ତି । କ୍ରୀଷ୍ଣା ନିଜର ପାଠ ପଢ଼ା ସାଇକୋଲୋଜିରେ ଜୟପୁରରେ କରିଥିଲେ ।
ଖେଳ ଜୀବନ
ସେ 2006 ମସିହାରେ ଦୋହା ଏସିୟାନ ଖେଳରେ କାଂସ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେ ଚୀନର ଏମୀନ ସିଂଗଙ୍କୁ ହରେଇଥିଲେ । କ୍ରୀଷ୍ଣା 46ତମ ଓପନ ନ୍ୟାସନାଲ} ଏଥଲେଟିକ୍ସ ଚମ୍ପିୟାନସିପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର (୬୦.୧୦ ମିଟର ଦୂର) ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଥିଲା । 2008 ବିଞ୍ଜିଗ ଓଲିଓମ୍ପିକ ଖେଳରେ ସେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଫାଇନାଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ପାରିନଥିଲେ । 08 ମଇ 2012 ମସିହାରେ ସେ ନିଜ କ୍ୟାରିଅରର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ୬୪.୭୬ ମିଟରରେ ହବାଇ, ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘରେ ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ ବନେଇଥିଲେ ।
2012 ଲଣ୍ଡନ ଓଲିଓମ୍ପିକ
2012 ମସହରେ ଲଣ୍ଡନରେ ହୋଇଥିବା ଓଲିଓମ୍ପିକରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରୀଷ୍ଣା ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ତାଙ୍କର ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ 63.62 ଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଆଥେଲେଟିକ୍ସ ଚମ୍ପିୟାନସିପ ୨୦୧୭
ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ
ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ନେତା । ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦେଇ ପରାଧୀନ ଭାରତର ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧାର କାମ ନିଭାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ଓ ବାପୁଜୀ ବୋଲି ଆଦରରେ ଡକାଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଗାନ୍ଧୀ
୧୯୨୧ରୁ ୧୯୪୬ ମଧ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମୋଟ ୮ଥର ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୧
ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ସାଦରେ ଗ୍ରହଣ କରି ଗାନ୍ଧୀଜୀ ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୩ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବା, କନିଷ୍ଠପୁତ୍ର ଦେବଦାସ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେଜଣ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ କଟକ ରେଳ ଷ୍ଟେସନରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ସମେତ କଟକର ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କର୍ମୀମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଏକ ପୁରୁଣା ଫୋର୍ଡ଼ ମୋଟର କାରରେ କଟକର ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଘେନି ଯାଇଥିଲେ । ସେହିଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କଟକ କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀର ଗଣେଶଘାଟ ନିକଟସ୍ଥ ବାଲିଶଯ୍ୟା ଉପରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ କଟକବାସୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅଭ୍ୟର୍ଥନା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭା ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ବହୁଛାତ୍ର ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସହଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କ୍ରମରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ତାରିଖରେ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚି, ସମୁଦ୍ର ବାଲିରେ ଏକ ବିରାଟ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେବାପରେ, ୨୭ ତାରିଖ ଦିନ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଗହଣରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କେତେକ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୫
ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ୧୯୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ପୁନର୍ବାର କଟକରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଉତ୍କଳ ଟାନେରୀ ନାମକ ଜୋତା କାରଖାନାଟି ପରିଦର୍ଶନ କରି ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଅହମଦାବାଦସ୍ଥିତ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରେ ଏଭଳି ଏକ କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ କଟକ ଉପକଣ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।
ତୃତୀୟ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୭
ତୃତୀୟ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସି କଟକଠାରେ ଭାଷାକୋଶବିତ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ତାଙ୍କ ଘରେ କିଛି ସମୟ କଟାଇଥିଲେ । ପ୍ରହରାଜ ମହୋଦୟଙ୍କ ଅଧ୍ୟବସାୟ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ଭଳି ଏକ ବିରାଟ ଗ୍ରନ୍ଥ-ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂକଳନକୁ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ଏହି ଅବସରରେ ପୂର୍ବୋକ୍ତ କୁଷ୍ଠାଶ୍ରମଟି ଦେଖି ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସେବତୀଫୁଲ ତୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଟୋକେଇପୂର୍ଣ୍ଣ କମଳାଲେମ୍ବୁ ଉପହାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଚତୁର୍ଥ ଗସ୍ତ: ୧୯୨୮
୧୯୨୮ର ଦାରୁଣ ବନ୍ୟା ସମୟରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ଚତୁର୍ଥ ଥର ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ଆସିବା ବେଳକୁ ତାଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ଜନସେବା, ଦରିଦ୍ର-ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମବେଦନାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେହି ମହାନ ଆତ୍ମା ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳୀ ଅର୍ପଣ ପୂର୍ବକ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ତାଙ୍କର ୟଙ୍ଗ ଇଣ୍ଡିଆ ପତ୍ରିକାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ବାଲେଶ୍ୱର ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ବହୁ ବନ୍ୟାଞ୍ଚଳ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗସ୍ତକାଳରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀଙ୍କ ଇଂରେଜ ବନ୍ଧୁ ଏସ. ଏଫ. ଆଣ୍ଡୃଜ ତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶାର ବିସ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ୟା ପ୍ରପୀଡ଼ିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଦର୍ଶନ କରି ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଆଣ୍ଡ ସାଇମନ କମିଶନ ରିପୋର୍ଟ’ରେ ଏହି ବନ୍ୟାର କରୁଣ ଚିତ୍ର ମର୍ମସ୍ପର୍ଶୀ ଭାଷାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେ କାଳର ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାକୁ ତୁରନ୍ତ ରିଲିଫ ସାମଗ୍ରୀ ପଠାଇଥିଲେ ।
ପଞ୍ଚମ ଗସ୍ତ: ୧୯୩୪
୧୯୩୪ ମସିହା ମଇ ମାସ ୫ ତାରିଖରେ ସେ ଝାରସୁଗୁଡାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଅନୁଗୋଳ ଦେଇ ପୁରୀରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ୮ ତାରିଖରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଉନ୍ମୋଚନ କରି ୯ ତାରିଖରେ ହରିଜନ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । thumb|ମହମ୍ମଦ ଅଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ସ‌ହ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର
ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ
ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ ଅବଦ ଅଲ-ମାଜିଦ୍ ଅଲ-ଟିକ୍ରିଟି (ଆରବୀ: صد حسين عبد المجيد التكريتي) (ଜୁଲାଇ ୧୬, ୧୯୭୯ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୯, ୨୦୦୩) ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଇରାକର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରହିଆସିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ବାଗଦାଦରେ ଡିସେମ୍ବର ୩୦, ୨୦୦୬ରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଭୋର ୪ଟା ସମୟରେ ଫାଶୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
୩୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ଜେନେରାଲ ଅହମ୍ମଦ ଅଲ ବକରଙ୍କ ସହ ଇରାକରେ କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ରେ ସେ ନିଜେ ଇରାକର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ୧୪୮ ଇରାକୀ ଶିୟାଙ୍କର ହତ୍ୟା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅପରାଧ ମାମଲାରେ ସଦ୍ଦାମଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡାଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୬ରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ
ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ୨୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୩୭ରେ ବାଗଦାଦର ଉତ୍ତରରେ ଥିବା ଟିକ୍ରିଟ୍ ନିକଟ ଅଲ-ଓଜା ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶ୍ରମିକ ପିତାଙ୍କର ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବରୁ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମା ତାଙ୍କ ଦିଅରକୁ ଦ୍ୱୀତିୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପିଲାଟିକୁ ସଠିକ ଲାଲନପାଲନ ପୂର୍ବକ ବଂଚାଇବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ତୃତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବାକୁ ପଡିଲା । ସେହି ଯୁଗର ଟିକ୍ରିଟ୍ ଏଠାକାର ବିଭତ୍ସତା ପାଇଁ କୁଖ୍ୟାତ ଥିଲା । ବାଲ୍ୟ ଜୀବନରେ ସାମନା କରିଥିବା ଏହିଭଳି ଅମାନବୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ସଦ୍ଦାମଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନରେ ଭୟଙ୍କର ସନ୍ଦେହୀ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୟ କରିଦେଇଥିଲା । ଏପରିକି ପିଲାମାନେ ମାଡ଼ ମାରିବା ଭୟରେ ଶିଶୁ ସଦ୍ଦାମ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ଲୁହା ରଡ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ସମୟରେ ସେ ବାରମ୍ବାର ପଶୁମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୟଭାବେ ପିଟୁଥିଲେ ।
କିଶୋର ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଜଣେ ବିଦ୍ରୋହୀ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରାଜତନ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାଲିଥିବା ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଡେଇଁପ଼ଡିଲେ । ଅବଶ୍ୟ, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟର ଖବରକାଗଜମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗୁଣ୍ଡ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ସେ ବାଥ୍ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ବାଥ ପାର୍ଟି ଆରବ ଜଗତରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାଧାରାର ବାହକ ଥିଲା । ଆଦର୍ଶଗତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ହେତୁ ନୁହେଁ, ସଦ୍ଦାମ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ କ୍ଷମତା କନ୍ଦଳ
୧୯୫୮ ମସିହାରେ ଇରାକରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମର୍ଥିତ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଗେଡିୟର୍ ଅବଦୁଲ କରିମ କାସୀମ ରାଜତନ୍ତ୍ର ହଟାଇ କ୍ଷମତା ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ସଦ୍ଦାମ ବାଗଦାଦରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ଦଳ(ଗ୍ୟାଙ୍ଗ) ସାହାଯ୍ୟରେ ୧୯୫୯ରେ କାସୀମଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଏକ ଉଦ୍ୟମ କରି ସେଥିରେ ସେ ଅସଫଳ ହୋଇଥିଲେ । ଫଳରେ ସେ ଦେଶ ଛାଡି ମିଶର ଚଲିଗଲେ । ଚାରି ବର୍ଷ ପରେ, ଅର୍ଥାତ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ, ବାଥ ପାର୍ଟିରେ କାସୀମଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବାଥ ପାର୍ଟିର କର୍ଣ୍ଣେଲ ଅବଦାଲ ସଲାମ ମହମ୍ମଦ ଆରିଫ କ୍ଷମତା ଅକ୍ତିଆର କରି ଶାସନାସୀନ ହେବା ଫଳରେ ସଦ୍ଦାମ ଘରକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସଦ୍ଦାମ ସାଜିଦାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ଏବଂ ତିନି ଝିଅ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ସଦ୍ଦାମ ଅଧିକ ସମୟ ବିଶ୍ରାମ ନେଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ପୁଣିଥରେ ବାଥ ପାର୍ଟିରେ ବିଦ୍ରୋହ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସଦ୍ଦାମ ନୂତନ ଶାସନଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦୀ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ବାଥ ପାର୍ଟିର ମେଜର ଜେନେରାଲ ଅହମ୍ମଦ ହାସନ ଅଲ-ୱାକରଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି କ୍ଷମତା ଦଖଲ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନ କଟାଇବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଅଲ ୱାକର ବାସ୍ତବରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଥିଲେ । ସେ ଅଲ ବକରଙ୍କ ବିପ୍ଳବୀ କମାଣ୍ଡ କାଉନସିଲର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଦସ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ସତକଥା ହେଲା, ଅଲ ୱକରଙ୍କ ସରକାରରେ ତାଙ୍କର ହିଁ ପତିଆରା ଚଳୁଥିଲା ଓ ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ଉପଭଗ କରୁଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ସେ ବହୁତ ଉଦାର ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ରୂପକୁ ଫେରି ଆସିଲେ । ବକର ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ଏବଂ ଫଳରେ ସେ ହିଁ କ୍ଷମତାର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳିଦ୍ୱାରା ସେ ସୁନ୍ନି ଦୁନିଆରେ ନିଜର ଏକ ଉତ୍ତମ ଛବି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥିଲେ ଏବଂ ପରଦା ପଛରେ ନିଜର ଗୋଷ୍ଠୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଲାଗିଲେ । ୧୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୯ରେ, ସେ ଅଲ ବକରକୁ କ୍ଷମତାରୁ ହଟାଇ ଇରାକର ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ । ଯଦି ସେ ଚାହିଁଥାନ୍ତେ ସେ କ୍ଷମତାର ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ହିଂସା ମୁକ୍ତ କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନର ରୂପ ଦେଇଥାନ୍ତେ କିନ୍ତୁ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ପଡିବ ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଦ୍ଦାମ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସତର୍କ ହେବା ଉଚିତ୍ । ଏହିକ୍ରମରେ ସେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ୬୬ ଦେଶଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶାସନର ପ୍ରାରମ୍ଭ ବର୍ଷରେ, ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ଆମେରିକାର ପ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ବୁଝାମଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ସାହାଯ୍ୟ ନେଇଥିଲେ । ଆମେରିକାର ତତକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରୋନାଲ୍ଡ ରେଗାନ୍ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ଶିୟାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭେଦଭାବ କରୁଥିଲେ । ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ଡୁଜେଲ ଗ୍ରାମରେ ତାଙ୍କୁ ଥରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଜବାବରେ ସେ ସେଠାରେ ୧୪୮ ଶିଆଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ସେହି ଅପରାଧରେ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେହିଭଳି, କୁର୍ଦ୍ଦମାନଙ୍କ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରର କାହାଣୀ କମ୍ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ନୁହେଁ | ଯଦିଓ ସେ ଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଇରାନ ସହିତ ଲଢେଇ ଜାରି ରଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଛବି ଏକ ଯୁଦ୍ଧଖୋର ରାଜାର ରୂପ ନେଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୯୦ରେ ଯେତେବେଳେ ସେ କୁଏତକୁ କବଜା କରିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଅବଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ସହିତ ସେ ଆମେରିକାର ବିଷ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଗଲ୍ଫ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ୪୨ଦିନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଇରାକ ଆମେରିକାର ମିଳିତ ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସଦ୍ଦାମ ହୁସେନ୍ ହାର ମାନି ନ ଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ଆମେରିକା ବାରମ୍ବାର ଅନୁଭବ କରିଛି ଯେ ଏହା ପୁଣି ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ । ତେଣୁ ୨୦୦୩ରେ ପୁନର୍ବାର ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ସେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ ହେଲେ | ସେ ଜଣେ ଶାସକ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ସେ ନିଜକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଆଧିପତ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ, ଫଳରେ ସେ ଆରବ ଜଗତର ହିରୋ ବନିଯାଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୩ ମୃତ୍ୟୁ
ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି
ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି (ଈଂରାଜୀରେ “କ୍ରାଇଷ୍ଟ୍ ଦ ରିଡିମର୍” - Christ the Redeemer ଓ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜରେ Cristo Redentor) ବ୍ରାଜିଲ ଦେଶର ରିଓ ଡି ଜେନିରୋ ସହରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଏକ ବିଶାଳକାୟ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବ୍ରାଜିଲରେ କଥିତ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକେ ଏହାକୁ kɾistu ʁedẽˈtoʁ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ kɾiɕtŭ̻ xe̞dẽ̞ˈtoɦ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଫରାସୀ କଳାଶୈଳୀ ଆର୍ଟ୍ ଡେକୋର ଏକ ଉଦାହରଣ । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରାଜିଲର ଯନ୍ତ୍ରୀ ହାଇଟର୍ ଡା ସିଲ୍‍ଭା କୋଷ୍ଟା ଓ ଫରାସୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଆଲ୍‍ବର୍ଟ୍ କେକୁଙ୍କ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଫରାସୀ ପ୍ରସ୍ତରଶିଳ୍ପୀ ପଲ୍ ଲାନ୍ଦୋସ୍କି ମୂର୍ତ୍ତିର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଗଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ରୋମାନୀୟ ଶିଳ୍ପୀ ଘ୍ୟୋର୍ଘେ ଲ୍ୟୋନାଇଡା ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଖ ଗଢ଼ିଥିଲେ । ୧୯୨୨ ମସିହାରୁ ୧୯୩୧ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । କେବଳ ମୂର୍ତ୍ତିର ଉଚ୍ଚତା ୩୦ ମିଟର୍ (୯୮ ଫୁଟ୍) ହୋଇଥିବା ବେଳେ ମୂର୍ତ୍ତିତଳ ପୀଠ ସହ ସର୍ବମୋଟ ଉଚ୍ଚତା ୩୮ ମିଟର୍ (୧୨୫ ଫୁଟ୍) । ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୨୮ ମିଟର୍ (୯୨ ଫୁଟ୍) । ବବଲିଭିଆର କୋଚାବମ୍ବାସ୍ଥିତ “କ୍ରାଇଷ୍ଟୋ ଡି ଲା କୋନ୍‍କୋର୍ଡିଆ” ମୂର୍ତ୍ତି ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ବଡ଼ ।
ମୂର୍ତ୍ତିର ଓଜନ ୬୩୫ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ । ଏହି ବିଶାଳ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କୋର୍କୋଭାଡୋ ପର୍ବତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଂଶରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । କୋର୍କୋଭାଡୋ ପର୍ବତ ତିୟୁକା ବନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ରିଓ ଡି ଜେନିରୋ ନଗର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ରିଓ ଡି ଜେନିରୋ ତଥା ବ୍ରାଜିଲର ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିହ୍ନ ପାଲଟି ଯାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ନୂତନ ସପ୍ତାଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତାଲିକାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଟି କଂକ୍ରିଟ୍ ଓ ଖଡ଼ିପଥରରେ ନିର୍ମିତ ।
ଇତିହାସ ଓ ନିର୍ମାଣ
୧୯୨୦ ମସିହାରେ ରିଓ ନଗରର କ୍ୟାଥୋଲିକ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ପୁଣିଥରେ ଯୀଶୁଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ଏକ ମହାନ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରାଇବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ । ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଏହି ସଙ୍ଗଠନ Semana do Monumento (ବା "ସ୍ମାରକୀ ସପ୍ତାହ") ନାମକ ଏକ ସମାରୋହର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜରେ ଭଗବାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ଅଭାବକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଏହି ସଙ୍ଗଠନ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖାଯାଇଥିଲା । ମୁଖ୍ୟତଃ ବ୍ରାଜିଲର କ୍ୟାଥୋଲିକ୍‍ମାନେ ଏଥିପାଇଁ ବହୁ ଅର୍ଥଦାନ କରିଥିଲେ । ଯୀଶୁଙ୍କ ଏକ ବିରାଟ ମୂର୍ତ୍ତିର ଯୋଜନା କରାଗଲା ଯେଉଁଥିରେ ଯୀଶୁ ନିଜ ହାତ ପ୍ରସାରି, ହାତରେ ପୃଥିବୀ ଧରି ଠିଆ ହୋଇଥିବେ ଓ ମୂର୍ତ୍ତିତଳ ପୀଠ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀର ସଙ୍କେତ ବହନ କରୁଥିବ । ଶେଷରେ ହାତ ଖୋଲି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଶାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଗଲା ।
ବ୍ରାଜିଲର ଯନ୍ତ୍ରୀ ହେଇଟର୍ ଡା ସିଲ୍‍ଭା କୋଷ୍ଟା ମୂର୍ତ୍ତିର ରୂପରେଖ ବା ଡିଜାଇନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ଫରାସୀ ମୂର୍ତ୍ତିଶିଳ୍ପୀ ପଲ୍ ଲାନ୍ଦୋସ୍କି ମୂର୍ତ୍ତିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଲାନ୍ଦୋସ୍କି ରୋମେନିଆରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଓ ଫ୍ରାଂସରେ ତାଙ୍କ ସହ କାମ କରିଥିବା ଶିଳ୍ପୀ ଘ୍ୟୋର୍ଘେ ଲ୍ୟୋନାଇଡାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ । ଲ୍ୟୋନାଇଡା ବୁକାରେଷ୍ଟର ଲଳିତ-କଳା ଗୃହ ଓ ଇଟାଲୀରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମୂର୍ତ୍ତିନିର୍ମାଣ କଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଲ୍ୟୋନାଇଡା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମୁକ୍ତିଦାତା ଯୀଶୁ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ମସ୍ତକର ରଚୟିତା ହେବାର ଗୌରବ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ (ମୂର୍ତ୍ତିର ୭୫ ବର୍ଷପୂର୍ତ୍ତି ଉପଲକ୍ଷେ) ରିଓର ଆର୍ଚ୍-ବିଶପ୍ (ମୁଖ୍ୟ ପାଦ୍ରୀ) କାର୍ଡିନାଲ୍ ଐସେବିଓ ଓସ୍କାର୍ ଶାଇଡ୍ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିର ପାଦଦେଶରେ ଦୀକ୍ଷାଗ୍ରହଣ ଓ ବିବାହ ପରି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ନୋସା ସିନ୍ୟୋରା ଆପାର୍ଚିଡା (ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଭାଷାରେ Nossa Senhora Aparecida) ନାମକ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗୀର୍ଜାଘରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ ।
୨୦୦୮ ମସିହା ଫେବୃଆରି ୧୦ ତାରିଖରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ ସମୟରେ ମୂର୍ତ୍ତି ଉପରେ ବଜ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା । ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡ, ଭ୍ରୁଲତା ଓ ଆଙ୍ଗୁଠିର କିଛି ଅଂଶ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ରିଓ ଡି ଜେନିରୋର ସରକାର ମୂର୍ତ୍ତିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । କିଛି ଖଡ଼ିପଥର ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା ଓ ଏହାର ବିଜୁଳି ପରିବାହକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର (lightning rod) ମରାମତି କରାଗଲା ।
୨୦୧୦ ମସିହାରେ ବ୍ୟାପକ ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ସଫେଇ, ମୂର୍ତ୍ତିର ବାହାର ପାଖରୁ ସିମେଣ୍ଟ ମସଲା ଓ ଖଡ଼ିପଥର ଛଡ଼ାଇବା, କିଛି ଲୌହ ଅଂଶକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଓ ପାଣିରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିହିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଗଲା । କିଛି ଉତ୍ପାତିଆ ଅସାମାଜିକ ବ୍ୟକ୍ତି ମୂର୍ତ୍ତିର ଗୋଟିଏ ହାତରେ ରଙ୍ଗ ଛିଞ୍ଚି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ମେୟର୍ ଏଡ୍ୱାର୍ଡୋ ପେସ୍ ଏହାକୁ ଏକ ଦେଶବିରୋଧୀ ଜଘନ୍ୟ ଅପରାଧ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଥିଲେ; ତେବେ ପରେ ଦୋଷୀମାନେ ନିଜେ ପୋଲିସ୍ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୭ ତାରିଖରେ ପୁଣି ବଜ୍ରପାତ ଯୋଗୁଁ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ଆଉଥରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲା ଓ ମୂର୍ତ୍ତିର ଡାହାଣ ହାତର ଏକ ଆଙ୍ଗୁଠି ଭାଙ୍ଗିଗଲା ।
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଦୁଇ ଜଣ ଋଷୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ମୂର୍ତ୍ତିର ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଫଟୋ ଭିଡ଼ିଓ ଇତ୍ୟାଦି ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ ।
ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ
୧୯୯୦ ମସିହାରେ ରିଓର କ୍ୟାଥୋଲିକ୍ ସଂଗଠନ, ଗ୍ରୁପୋ ଗ୍ଲୋବୋ ନାମକ ଗଣମାଧ୍ୟମ କମ୍ପାନୀ, ଶେଲ୍ ଡୋ ବ୍ରାସିଲ୍ ନାମକ ତୈଳ କମ୍ପାନୀ, ବ୍ରାଜିଲ ପରିବେଶ ଓ ନବୀକରଣୀୟ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଜାତୀୟ ଐତିହାସିକ ଓ କଳା ଐତିହ୍ୟ ସଂସ୍ଥା, ରିଓର ନଗରପାଳିକା ଇତ୍ୟାଦି ବିଭିନ୍ନ ସଂଗଠନର ଯୋଗଦାନରେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା ।
୨୦୦୩ ଓ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ମୂର୍ତ୍ତିର ପାଦଦେଶରେ କମ୍ ପରିଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ପାହାଚ ବା ଏସ୍କାଲେଟର୍ (escalator), ଲିଫ୍ଟ ଇତ୍ୟାଦି ଖଞ୍ଜାଯାଇଛି । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଚାରି ମାସ ଧରି ଚଲିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରତିମାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଓ ମରାମତି କରାଯାଇଥିଲା । ମୂର୍ତ୍ତିର ଅନ୍ତର୍ଦେଶର ନବୀକରଣ, ବାହ୍ୟପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଶିଉଳି ଇତ୍ୟାଦି ସଫା କରିବା, ଛୋଟ ଛୋଟ ଫାଟର ମରାମତି ଇତ୍ୟାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତ ନିକଟରେ ରହିଥିବା ବିଜୁଳି ପରିବାହକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନବୀକରଣ କରାଗଲା ଓ ମୂର୍ତ୍ତିର ତଳପଟୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଉପରକୁ ପଡ଼ି ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ କରିପାରୁଥିବା ଆଲୋକର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା ।
ଶହେ ଲୋକଙ୍କ ଶ୍ରମ ବିନିମୟରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମରାମତି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୬୦୦୦୦ ପଥର ଖଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା । ମୂଳ ପ୍ରତିମା ପାଇଁ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ପଥର ଅଣାଯାଇଥିଲା, ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସମରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ଥାନର ପଥର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ମୂର୍ତ୍ତିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସରିବା ବେଳକୁ ୨୦୧୦ ଫିଫା ଫୁଟ୍‍ବଲ୍ ବିଶ୍ୱକପ୍ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା । ତେଣୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରତିମା ଉନ୍ମୋଚନ ବେଳେ ମୂର୍ତ୍ତି ଉପରେ ବ୍ରାଜିଲର ଜାତୀୟ ପତାକାରେ ରହିଥିବା ସବୁଜ ଓ ହଳଦିଆ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ କରାଗଲା ଯାହା ଜାତୀୟ ଫୁଟ୍‍ବଲ୍ ଦଳର ସମର୍ଥନର ସୂଚକ ଥିଲା ।
ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିଟି ସର୍ବଦା ବିଜୁଳି/ବଜ୍ରପାତ, ଝଡ଼ବାତ୍ୟା ଜନିତ ଅବକ୍ଷୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବାରୁ ସମୟ ସମୟରେ ଏହାର ମରାମତି ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ମୂଳ ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ଖଡ଼ିପଥର ପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଧଳା ଖଡ଼ିପଥର ଆଉ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ନୁହେଁ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ମିଳୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଖଡ଼ିପଥର ଈଷତ୍ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ।
ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସହ ତୁଳନା
ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ଆନୁମାନିକ ମାପ :
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ
ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରଚିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ପୁରାତନ ପଦ୍ୟାବଳୀ ରଚନା । ଭାଗବତ ପ୍ରଥମେ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ପରେ ଏହି ପୋଥିମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ତାହାକୁ ଛପା ବହି ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି ଓ ଭାଗବତ ଗାଦି ବା ଭାଗବତ ଗୋସାଇଁ ଆଦି ସାମୁହିକ ଭାଗବତ ପାଠ ପାଇଁ ରହିଥିଲା । ସେଠାରେ ସଞ୍ଜ ଦେବା ପରେ ଭାଗବତ ବୋଲାଯାଉଥିଲା । ପରେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିର ସଂଖ୍ୟା କମିଯିବା ହେତୁ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଘର ମାନଙ୍କରେ ବୋଲାଯାଇଥାଏ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗବତ ପଢ଼ାଯାଏ । ଭାଗବତ ପ୍ରତି ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁ ଘରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେବା ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳରେ ଏବଂ ମୁମୂର୍ଷର ଶେଯ ପାଖରେ ପଢ଼ାଯାଏ । ଆଗରୁ ବସନ୍ତ, ମହାମାରୀ, ହଇଜା ଓ ଗ୍ରାମର ଅନିଷ୍ଟ ଆଶଙ୍କା ଭୟରେ ଭାଗବତ ପାଠ କରାଯାଉଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ବାର ସ୍କନ୍ଧରେ ବିଭକ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରତି ସ୍କନ୍ଧ ଦଶରୁ ତିରିଶଟି ଅଧ୍ୟାୟ ବିଭକ୍ତ । ହୋଇ ଏଭଳି ରଚିତ ଯେ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠ କଲେ ଏହା ଠିକ ଏକ ବର୍ଷ ବା ୩୬୫ ଦିନରେ ସମାପ୍ତ ହେବ ।
ଇତିହାସ
thumb|କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ଚିତ୍ର ଭାଗବତ ପୁରାଣ ରୁ ବ୍ୟାସଦେବ ରଚିତ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଦୃତ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ପିତା ଭଗବାନ ଦାସ ବଡ଼ଦେଉଳରେ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ହେଲେ । ସେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତକୁ ସରଳଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦେଉଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବୋଉ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପଦ୍ୟରୂପରେ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ପୁଅକୁ କହିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଅଧ୍ୟାୟେ ଅଧ୍ୟାୟେ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଶୁଣାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେହି ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ରୂପ ନେଲା ଓ ଲୋକାଦୃତ ହେଲା । ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ବେଢ଼ାରେ ନିତି ଭାଗବତ ପାଠ ହୁଏ ଓ ଭକ୍ତଗଣ ଶୁଣିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଏଥିରେ ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତର ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ପଦ୍ୟାବଳୀ
ଭାଗବତ ନବାକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦରେ ରଚିତ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତରେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତର ମର୍ମାନୁବାଦ ରହିଛି । ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତ ଭଳି ଏହା ବାର ସ୍କନ୍ଧ ବିଶିଷ୍ଟ ତେବେ କେତେକ ରଚନାରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ସ୍କନ୍ଧର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ତାତ୍କାଳିକ ଓଡ଼ିଆ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ରଚିତ ଲୋକସାହିତ୍ୟ । ଏଥିରେ ସୁଖପାଠ୍ୟତା, ଲଳିତ ଓ କୋମଳ ପଦାବଳୀ ତଥା ସହଜ ଗାନଯୋଗ୍ୟ ନବାକ୍ଷରୀ ଛନ୍ଦ ରହିଛି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପୁରାଣ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରାଣ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗ୍ରନ୍ଥ
ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍
ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ । କେ. ମୂରଲୀକ୍ରିଷ୍ଣା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ ଓ ମାମା ସାମଲ । ମନୋଜ ମିଶ୍ର, ଅଶ୍ରୁମୋଚନ ମହାନ୍ତି, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ହରିହର ମହାପାତ୍ର, ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ, ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ମହାନ୍ତି, ବାପି ରାୟ, ଜ୍ଞାନ, ବାକ୍ ରବି, ଶମ୍ଭୁ ଖୁଣ୍ଟିଆ, ଲୀନା ସାମଲ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସଞ୍ଜୟ ସିତୁ । ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାୟକ, ଦୀପକ, ବଣ୍ଟି ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଅସୀମା ପଣ୍ଡା, ତାରିକ୍ ଅଜିଜ୍, ଅର୍ପିତା ଚୌଧୁରୀ, ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ମାମା ସାମଲ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଲୋହିଆ ଏକାଡେମୀଠାରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ବୁଢ଼ା ମହାରଣା
ବୁଢ଼ା ମହାରଣା, ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବକ ଥିଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ଶାଢିବନ୍ଧା ସେବକ ଓ ଚିତ୍ରକର ସେବାୟତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ବୁଢ଼ା ମହାରଣା, ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ପୁରୀର ଚିତ୍ରକର ସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ନିଜ ପିତାଙ୍କୁଠାରୁ ସେ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର କଳା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ୧୪ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ କଳାପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ । ପୁରୀ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ସହ ସେ ପିଲା ଦିନରୁ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ଘନଶ୍ୟାମ ମହାପାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ ସହ ପରିଚୟ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାର କନକଲତା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ସେ କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କନକଲତାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୧୨୦ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ । କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ବହୁବାର ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତିତ, ସେ ବଙ୍ଗଳା, ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଧାରାବାହିକରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ ।
କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଭିନ୍ନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପରିଚୟ ରହିଥିଲା । ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରେ, ଠାକୁର ଅଣସର ଘରକୁ ଯିବା ପରେ, ଯେଉଁ ଅଣସର ପଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ, ବୁଢ଼ା ମହାରଣା ସେହି ଆଦ୍ୟ ଚିତ୍ରକାର ବଂଶର ସେବକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ବାଡ଼ର ଅଣସର ପଟି ଚିତ୍ର କରୁଥିଲେ । ପରେ ସେ ନିଜ ସେବାକୁ ଛାଡ଼ି ତାହା ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଅନନ୍ତ ମହାରଣାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେବକ ଭାବରେ, ରଥରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆଙ୍କିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୭ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବୁଢ଼ା ମହାରଣା ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୪ ବର୍ଷ ବ‌ୟସ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମସ୍ତିଷ୍କ ଜନିତ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକର ବିଭିନ୍ନ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିଲେ । ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଜନିତ ମସ୍ତିଷ୍କାଘାତ ଯୋଗୁଁ ସେ ଏକରକମ ପଙ୍ଗୁ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ୪ଟି ସ୍ଥାନରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧି ଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ୨୦୧୬ ମସିହା ମଇ ମାସରୁ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିଲେ । ଏପରିକି କଟକ ଏସ୍‌ସିବିରେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବେଡ୍ ବି ମିଳିନଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ କଟକର ମହାନ‌ଦୀବିହାରସ୍ଥିତ ମୁନ୍‌ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭେଣ୍ଟିଲେଟରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ଓ ଓମ୍‌ପଟା ଭଳି ସଂଗଠନ ମେ ମାସରେ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ
ନବକଳେବର ୨୦୧୫
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା ଓ ସୁଦର୍ଶନ ପୁରୁଣା ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ନୂତନ ଶରୀର ଧାରଣ କରିବାକୁ ନବକଳେବର କୁହାଯାଇଥାଏ । ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯେଉଁ ବର୍ଷ ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ବର୍ଷକୁ ଦୁଇଟି ଆଷାଢ଼ ମାସ ବା ଯୋଡ଼ା ଆଷାଢ଼ ପଡେ, ସେଇ ବର୍ଷ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ନବକଳେବର ହୋଇଥାଏ। ଏଥି ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀଜିଉମାନଙ୍କର ନବକଳେବର ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ହେଇଥିଲା।
ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଦାରୁ
୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୫ ମଧ୍ୟରାତ୍ରରେ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବାଳକାଟୀ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଡ଼କଣ୍ଟୁଣିଆ ଗ୍ରାମରେ କୁଆଖାଇ ନଦୀବନ୍ଧ ରାସ୍ତା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଏକ ଲିମ୍ବ ଗଛକୁ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଦାରୁ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଦାରୁ
୧୬ ଅପ୍ରେଲ ରାତିରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଶାରଳା ମନ୍ଦିର (କନକପୁର ଗ୍ରାମ) ନିକଟରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଦାରୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।
୨୦୧୫ ନବକଳେବର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ନବକଳେବରର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମର ପର୍ବ
ଜାପାନ
ଜାପାନ (日本, ନିପ୍ପୋଁ ବା ନିହୋଁ), ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ରାଷ୍ଟ୍ର । ଏହାର ପଶ୍ଚିମରେ ଜାପାନ ସାଗର, ଓଖୋତ୍ସକ ସାଗରଠାରୁ ପୂର୍ବ ଚୀନ ସାଗର ଓ ତାଇୱାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ଯାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି । ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅଗ୍ନିବଳୟର ଏକ ଅଂଶ, ଜାପାନ ୬,୮୫୨ଟି ଦ୍ୱୀପରେ ଗଢାହୋଇଛି ଯାହାର ପ୍ରାୟ ୩,୭୭,୯୭୫ ବର୍ଗ କି.ମି. କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ରହିଛି; ଦେଶର ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ଯ ଦ୍ୱୀପ ହେଲା, ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ କ୍ରମେ ହୋକାଇଦୋ, ହୋଁଶୁ, ଶିକୋକୁ, କ୍ଯୁଶୁ ଏବଂ ଓକିନାୱା । ଟୋକିଓ ଜାପାନର ରାଜଧାନୀ ଓ ବୃହତ୍ତମ ସହର । ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ମୁଖ୍ଯ ସହରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା; ୟୋକୋହାମା, ଓସାକା, ନାଗୋୟା, ସାପ୍ପୋରୋ, ଫୁକୁଓକା, କୋବେ ଓ କ୍ଯୋଟୋ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଜାପାନ, ବିଶ୍ୱର ଏକାଦଶ ଜନବହୁଳ ଦେଶ ତଥା ଅଧିକ ଘନତ୍ୱ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଅଧିକ ସହରୀକୃତ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଅନ୍ଯତମ । ଦେଶର ତିନି-ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ପାର୍ବତ୍ଯାଞ୍ଚଳ ହୋଇଥିବାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨.୬୨ କୋଟି ଲୋକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସକରନ୍ତି । ଜାପାନକୁ ୪୭ଟି ପ୍ରଶାସନିକ ରାଜ୍ଯରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ଆଠଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଠିତ । ୩୭.୪ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ସହ, ବୃହତ୍ତ୍ ଟୋକିଓ ଅଞ୍ଚଳ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ମହାନଗର ଅଞ୍ଚଳ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ମହାନଦୀ
thumb|right|170px|[[ସମ୍ବଲପୁର ପରଠାରୁ ମହାନଦୀ ]] thumb|[[ଆଠମଲ୍ଲିକ ପାଖ ମହାନଦୀ କୁଳ]] ମହାନଦୀ ଓଡ଼ିଶାର ବଡନଦୀ। ଛତିଶଗଡ଼଼ର ଅମରକଣ୍ଟକ ମାଳଭୁମିରୁ (ଧମତରି ଜିଲ୍ଲା) ବାହାରି ଏହା ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୮୫୮ କି.ମି । ଏହା ପାରାଦ୍ୱୀପ ନିକଟସ୍ଥ ବତିଘରର ଦକ୍ଷିଣରେ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରରେ ପଡ଼ିଛି । ଏହା ଭାରତର ୬ଷ୍ଠ ବୃହତ୍ତମ ନଦୀ । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୪୯୪ କି.ମି. । ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ସୁନାଖଣିଆରୁ ଦଶପଲ୍ଲାର ବଡମୂଳ ଘାଟି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ଗଭୀର ଗଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟିକରିଛି । ଏହାକୁ ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ କୁହାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶା ଭିତରେ ତେଲ୍ ଓ ଇବ୍ ମହାନଦୀର ଦୁଇଟି ଉପନଦୀ । ଏହାର ଶାଖାନଦୀମାନ ହେଲେ କାଠଯୋଡି, କୁଆଖାଇ, ବିରୁପା, ଦେବୀ, ଦୟା, ଭାର୍ଗବୀ, କୁଶଭଦ୍ରା, ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା, ଧନୁଆ ଓ ଲୁଣୀ । ମହାନଦୀର ସବୁଠାରୁ ଗଭୀର ପାଣି ଥିବା ଜାଗା, ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ ।
ପୌରାଣିକ
କୁହାଯାଏ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମହାନଦୀର ନାମ ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳା ଥିଲା । ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ମହାନଦୀ ଓ ତାର ଉପନଦୀ ପ୍ରାଚୀନ ଶୁକ୍ଲମତ ପର୍ବତରୁ ବାହାରିଥିଲା । ଭିଷ୍ମପର୍ବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳାର ପାଣି ଭାରତୀୟମାନେ ପିଉଥିଲେ । ଅର୍ଥାତ ମହାଭାରତ ସମୟରେ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ରହୁଥିଲେ ।
ବ୍ୟବହାର
ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ,ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଜଳସେଚନ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟରେ ହୀରାକୁଦଠାରେ ଏକ ଡ୍ୟାମ ଓ ଜୋବ୍ରାଠାରେ ଏକ ବ୍ୟାରେଜ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ କୂତ୍ରିମ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି ।
ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ
ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧକୁ ଆଗମନ ହେଉଥିବା ମହାନଦୀ ଜଳର ହାରାହାରି ମାତ୍ରା ୪୪,୭୭୩ ଅୟୁତ ଘନ ମିଟର (MCM) । ଏଥିରୁ ୩୫,୩୦୮ ଅୟୁତ ଘନ ମିଟର ଜଳ ବା ୯୦% ଜଳ ଛତିଶଗଡ଼଼ରୁ ଆସିଥାଏ । ଛତିଶଗଡ଼଼ ୯,୦୦୦ ଅୟୁତ ଘନ ମିଟର ଜଳ ନିଜ ଶିଳ୍ପ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶା ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼େ ଯେ, ପାକ୍ଷିକ ଭାବେ ଛତିଶଗଡ଼଼ ତିନୋଟି ବ୍ୟାରେଜ ନିର୍ମାଣ କରି ଜଳ ପ୍ରବାହକୁ କ୍ଷୀଣ କରିଦେଇଛି ଯାହା ଫଳରେ ହୀରାକୁଦ ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି । ପୁରାତନ କାଳରୁ ମହାନଦୀ ଜଳ ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଥିବାରୁ ମହାନଦୀ ଜଳ ଉପରେ ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ଅଛି ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼଼ର ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଜଳଧାରା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓଡ଼ିଶାର କୃଷି ଓ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ବୋଲି । ଛତିଶଗଡ଼଼ ଯୁକ୍ତି କରେ ଯେ, ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ବ୍ୟାରେଜ ମହାନଦୀ ଜଳର ସମାନ ବଣ୍ଟନ କରିବ ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଛତିଶଗଡ଼଼ ଏଯାବତ ଚିନ୍ତା କରିନଥିଲା । ମହାନଦୀ ଜଳ ଉପରେ ତାହାର ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅଧିକାର ଅଛି । ଏଥିରୁ ହିଁ ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦର ସୂତ୍ରପାତ ହେଲା ।
ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନ
ମହାନଦୀ ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ଛତିଶଗଡ଼଼ର ବେଆଇନ ବ୍ୟାରେଜ ନିର୍ମାଣକୁ ବିରୋଧ କରି ଓଡ଼ିଶା ପକ୍ଷରୁ ଆନ୍ତଃରାଜ୍ୟ ଜଳବିବାଦ ଆଇନ-୧୯୫୬ର ଧାରା ୩ ଅନୁସାରେ କେନ୍ଦ୍ର ଜଳସମ୍ପଦ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ନିକଟରେ ପିଟିସନ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଆବେଦନ ପରେ କେନ୍ଦ୍ର ଏକ ବୁଝାମଣା କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଯେଉଁ କମିଟି ଦୁଇଗୋଟି ବୈଠକ ଡକାଇଥିଲେ, ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଯୋଗ ଦେଇନଥିବାରୁ କୌଣସି ସୁଫଳ ମିଳିପାରିନଥିଲା । ଫଳରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନ ଜିଦରେ ଅଟଳ ଓଡ଼ିଶା ୨୦୧୭ରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଏକ ମାମଲା ଦାଏର କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ପକ୍ଷରୁ ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଅରିଜିନାଲ ସୁଟ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ ତାହେଲେ ଏହାର ଲାଭ ଛତିଶଗଡ଼଼ ଉଠାଇବା ସହ ଓଡ଼ିଶା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଓଡ଼ିଶା କହିଥିଲା । ୨୦୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୩ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି ଏସ ଏ ବବଦେ ଓ ଏଲ ନାଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । କୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ କେନ୍ଦ୍ର, ବିଚାରପତି ଖାନବିଲକରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ପାଟଣା ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି ଡକ୍ଟର ରବି ରଞ୍ଜନ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟ ବିଚାରପତି ଇନ୍ଦ୍ରମିତ କୌର ଅଛନ୍ତି । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହାନଦୀ ଶଯ୍ୟାରେ ଥିବା ଜଳର ପରିମାଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟର ଯୋଗଦାନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଳ ସମ୍ପଦର ଉପଯୋଗ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ବିକାଶ ଲାଗି ରହିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଆଧାରରେ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏଥିପ୍ରତି ବିଚାର କରିବେ । ଆଇଏସଆରଡବ୍ଲ୍ୟୁଡି ଆଇନରେ ରହିଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୩ ବର୍ଷ ରହିବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ସ୍ଥଳେ ଏହାକୁ ଆହୁରି ୨ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ । ଟ୍ରାଇବୁନାଲର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ରହିବ ବୋଲି ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଯେଉଁଠି ଛତିଶଗଡ଼଼ ସରକାର ନିଜ ଜଳ ସମ୍ପଦକୁ ସୁବିନିଯୋଗ କରିବାରେ ବହୁତ ପୂର୍ବରୁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛନ୍ତି, ନବୀନ ସରକାର ତାଙ୍କର ୨୦ ବର୍ଷ ଶାସନକାଳ ସମୟରେ ମହାନଦୀ ଉପରେ କୌଣସି ବି ଉନ୍ନୟନ ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାଁନ୍ତି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ନକରି ସମୁଦ୍ରକୁ ବହିଯିବାକୁ ଦେଇଛନ୍ତି । କେବଳ ମହାନଦୀ ନୁହେଁ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ନଦୀର ଜଳସମ୍ପଦକୁ ସୁବିନିଯୋଗ ନକରି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଅନ୍ୟ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦି ଖସିଯିବାକୁ ବସିଛନ୍ତି ଓ କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବିଜେଡି ମହାନଦୀ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତି କରି ଚାଲିଛି ବୋଲି ବିଜେପି ପକ୍ଷରୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ମହାନଦୀ ବଞ୍ଚାଅ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆନ୍ଦୋଳନ
୨୦୧୮ମେ ୧୬ରୁ ମହାନଦୀ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ୧୫ଟି ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଜେଡ଼ି ତରଫରୁ ମହାନଦୀ ବଞ୍ଚାଅ ଆନ୍ଦୋଳନ ଡାକରା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ବରଗଡ଼ ଓ ଝାରସୁଗୁଡ଼ାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପାରାଦୀପଠାରେ ଶେଷ ହେବ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ
ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ
ସାର ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ, ଏଫ୍.ଆର୍.ସି.ଏସ୍.ଇଂଲାଣ୍ଡ, ଏଫ୍.ଆର୍.ଏସ୍. , ଏଫ୍.ଆର.ଏସ୍.ଇ. (୬ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୮୧ - ୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୫୫) ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ ଓ ଜଣେ ଜୀବବିଜ୍ଞାନୀ, ଔଷଧ ବିଜ୍ଞାନୀ ତଥା ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ସେ ବାକ୍ଟେରିଓଲୋଜି, ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଲୋଜି ଓ କେମୋଥେରାପି ବିଷୟମାନଙ୍କରେ ଅନେକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ ଆବିଷ୍କାର ମଧ୍ୟରେ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ଲାଇସୋଜାଇମ ଏଞ୍ଜାଇମ ଥିଲା । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ପେନିସିଲିଅମ୍ ନୋଟାଟମରୁ ପେନିସିଲିନ୍ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଆବିଷ୍କାର ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୪୫ ମସିହାରେ ଫିଜିଓଲୋଜି କିମ୍ବା ମେଡିସିନରେ ହୋବାର୍ଡ ଫ୍ଲୋରେ ଓ ଏର୍ନ୍‌ସ୍ଟ ବୋରିସ୍ ଚେନଙ୍କ ସହ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗ ସ୍କଟଲାଣ୍ଡର ଡାର୍ଭେଲ ପାଖାରେ ଲୋଚଫିଲ୍ଡ ଫାର୍ମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗଙ୍କାର ମାତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲାବେଳେ ବୟସ ୫୯ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ ପିତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହା ପରେ ସେ ସାର ଆଲମ୍ରୋଥ ରାଇଟଙ୍କର ସହାୟକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଓଲୋଜିସ୍ଟ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ସେ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଓଲୋଜିରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ସହ ବି.ଏସ୍.ସି ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଲେ । ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ୟାପଟେନ ହିସାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଫେରିବା ପରେ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ଲଣ୍ଡନରେ ପ୍ରଫେସର ପଦବୀ ମିଳିଲା ।
ଆକସ୍ମିକ ଆବିସ୍କାର
ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଜୀବାଣୁର ପ୍ରପର୍ଟି ବିଷୟ ନୁସନ୍ଧାନ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ କରୁଥିଲେ । ଲାବୋରେଟରୀର ଜିନିଷପତ୍ର ଇତଃସ୍ତତ ଭାବରେ ଥାଏ । ଅନେକ ଗୁଡିଏ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ କଲଚର ପ୍ଲେଟ ଥିଲା । ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଛୁଟିରୁ ଫେରି ସେ ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ କଲଚର ପ୍ଲେଟରେ ଫିମ୍ପି ଲାଗିଯାଇଛି ଓ ଫିମ୍ପି ଲାଗିଥିବା ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ମନ୍ଦା ଚାରିପାଖରେ କିଛି ଅଂଶ ମରିଯାଇଛି । ସେହି ଫିମ୍ପି ଥିବା ସ୍ଥାନଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ମନ୍ଦା ମରିନାହିଁ । ସେହି ଫିମ୍ପିକୁ କଲଚର କରି ଦେଖିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରକାର ରସ ନିର୍ଗତ ହେଉଛି । ଏହି ଫିମ୍ପିର ନାମକୁ ସେ ପେନିଲିଅମ ଜେନସ ନାମ ଦେଇ ରଖିଲେ ଓ ସେହି ରସ ଭଳି ପଦାର୍ଥକୁ ୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ପେନିସିଲିନ ନାମ ଦେଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା
ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା, ଯିଏକି ଲେପଚା ଲୋକଗୀତର ଜଣେ ପ୍ରତିପାଦକ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ସେ ପାରମ୍ପାରିକ ଲେପଚା ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ସହିତ ଲେପଚା ଗୀତରେ ନିପୂଣା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଦାର୍ଜିଲିଂ ଜିଲ୍ଲାର କାଲିମ୍ପୋଙ୍ଗ୍‌ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ
ପ୍ରସବ
ପ୍ରସବ (ଅନ୍ୟ ନାମ ଲେବର ବା ଡେଲିଭରି) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ଅନ୍ତରେ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ଶିଶୁ ମହିଳାର ଜରାୟୁରୁ ବାହାରକୁ ଆସନ୍ତି । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୫ ନିୟୁତ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫ ନିୟୁତ ଅବଧିପୂର୍ବ ପ୍ରସବ (୩୭ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ) ଥିଲା, ଓ ୩ରୁ ୧୨% ପ୍ରସବ ଅବଧିପର ପ୍ରସବ (୪୨ ସପ୍ତାହ ପରେ) ଥିଲା । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରସବ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ହୁଏ,  ଓ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରସବ ଧାଇମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ହୁଏ ।
ପଦାର୍ଥ
ନିତିଦିନିଆ ଜୀବନରେ ପ୍ରଚୀନ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେ କୌଣସି ଏକ ବସ୍ତୁ ଯାହାର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଥାଏ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ, ତାହାକୁ ପଦାର୍ଥ କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ପରମାଣୁ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଯେକୌଣସି ବସ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥାଏ, ମାତ୍ର କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତି ତ‌ଥା ତରଙ୍ଗ ଯଥା: ଆଲୋକ କିମ୍ବା ଧ୍ୱନି ନୁହେ ।  ମାତ୍ର ସାଧାରଣତଃ (ଆଧୁନିକ) ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ, ପଦାର୍ଥ ଏକ ମୂଳ ଧାରଣା ନୁହେ, କାରଣ ଏହାର ଏକ ସର୍ବସାଧାରଣ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭ୍ରାନ୍ତିଜନ‌କ (elusive): ପରମାଣୁର ପ୍ରାଥମିକ ତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ନ ନେଇପାରେ, ମାତ୍ର ବସ୍ତୁତ୍ୱହୀନ ଅଣୁ ଏକାଠି ହୋଇ ଏକ ବସ୍ତୁ ଗଠନ କରିପାରନ୍ତି, ଯାହାର କି ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଥାଏ (ଯେତେବେଳେ ଏହା ସ୍ଥିର ଥାଏ ।
ବିବି ମୁବାରିକା
ବିବି ମୁବାରିକା ୟୁସୁଫଜାଇ (ପଠାଣ:بيبي مبارکه یوسفزۍ;) ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସମ୍ରାଟ କନସର୍ଟ ଥିଲେ । ସେ ସମ୍ରାଟ ବାବରଙ୍କ ପଞ୍ଚମ ପତ୍ନୀ, ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ପ୍ରଥମ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଗୁଲବାଦନ ବେଗମଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ହୁମାୟୁନରେ ଅନେକ ଥର ତାଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ପୁସ୍ତକରେ ଗୁଲବାଦନ ବେଗମ ତାଙ୍କୁ 'ଆଫଗାନି ଆଗାଚା' (ବଙ୍ଗାଳୀ: ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମହିଳା) ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
ପରିବାର
ବିବି ମୁବାରିକା ପଠାଣର ୟୁସୁଫଜାଇ ଜନଜାତିର ମୁଖ୍ୟ ମଲିକ ଶାହା ମନସୁରଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ସେ ମଲିକ ସୁଲେମାନ ଶାହାଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଏବଂ ତାଉସ ଖାନଙ୍କ ଝିଆରୀ ଥିଲେ ।
ମୀର ଜମାଲ ନାମକ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭାଇ ୧୫୨୫ ମସିହାରେ ବାବରଙ୍କ ସହିତ ଭାରତ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ହୁମାୟୁନ ଓ ଆକବରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବିବାହ
ସେ ବାବରଙ୍କୁ ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୫୧୯ ମସିହାରେ କେହରାଜଠାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ମିଳିତତା ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଜନଜାତି ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ସଙ୍କେତ ଏବଂ ମୋହର ଥିଲା ।
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମହିଳା, ମୁବାରିକା ମୋଗଲ ଏବଂ ୟୁସୁଫଜାଇ ପଠାଣ ମୁଖିଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମୁବାରିକା ବାବରଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏକ ଛୋଟ ଏବଂ ଚୟନକାରୀ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ୧୫୨୯ ମସିହାରେ ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ସହ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ୟୁସୁଫଜାଇ ହୁମାୟୁନଙ୍କ ସମୟରେ ବିବି ମୁବାରିକା ଜୀବିତ ଥିଲେ । ଆକବରଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମହିଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଶାସକ
ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ଓଡ଼ିଆ ଲିପି (ଉତ୍କଳ ଲିପି/ ଉତ୍କଳାକ୍ଷର) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଲେଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହା ପୁରାତନ କଳିଙ୍ଗ ଲିପିରୁ ତିଆରି । ଅତୀତର କଳିଙ୍ଗ ଲିପିର ଅବଶେଷ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫାର ମଞ୍ଚପୁରୀ ଗୁମ୍ଫା ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ବାକି ଅନେକ ସ୍ଥାନରୁ ମିଳିଥିବା ପଥର ଅଭିଲେଖରୁ ମିଳିଥାଏ । thumb|300px|[[ଚଉରାଶି ସିଦ୍ଧଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସରହାପାଦଙ୍କ ଲିଖିତ ଚର୍ଯାଗୀତିରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ବ୍ୟବହାର ସୂଚିତ କରିଥାଏ ଯେ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ପୁରାତନ ରୂପ । ]]
ଇତିହାସ
thumb|right|300px|ଉତ୍କଳ ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କ ରାଜୁତି କାଳ(୧୪୮୩ ମସିହା)ରେ ମିଳିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ଖୋଦା ଯାଇଥିବା ତମ୍ବାପାତିଆ (ତାମ୍ରଲିପି)
ଓଡ଼ିଆ ଲିପି ପୁରାତନ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରୁ ତିଆରି କଳିଙ୍ଗ ଲିପିରୁ ତିଆରି ହୋଇଛି ।, ୧୦୫୧ ପରର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏଯାବତ ମିଳିଥିବା ଲେଖସବୁରୁ ଏହା ଜଣାପଡ଼େ ।
ଧଉଳିଠାରୁ ମିଳିଥିବା ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ, ଜଉଗଡ଼ର ଶିଳାଲେଖ ଓ ଖାରବେଳଙ୍କ ଦେଇ ଖୋଦାଯାଇଥିବା ଖଣ୍ଡଗିରିର ହାତିଗୁମ୍ଫାର ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ମୂଳ ରୂପ ଓ ଆରମ୍ଭ ଉପରେ ଅନେକ କଥା ଜାଣିହୁଏ । ତେବେ ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଓ ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଭାଷାର ଗଢଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରାପୁରି ଅଲଗା । ଖାରବେଳଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଓ ପାଳି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ବେଳେ ଅଶୋକଙ୍କ ଅନୁଶାସନ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମତରେ ପାଳି ଭାଷାରୁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଜନ୍ମ । ହାତୀ ଗୁମ୍ଫାର ଶିଳାଲେଖ, ଯାହା ପାଳି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଅଛି ତାହା ଏ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ । ଜର୍ମାନ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଫେସର ଅଲଡେନବର୍ଗଙ୍କ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ ପାଳି ଓଡ଼ିଶାର ମୂଳ ଭାଷା ।
ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର ଗୋଲାକାର ରୂପ ବହୁକାଳ ତାଳ ପତ୍ର ଉପରେ ଲେଖାଯିବା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି, କାରଣ ତାଳପତ୍ରରେ ଲେଖିଲାବେଳେ ସିଧା ରେଖାସବୁ ଏହାକୁ ଚିରିପକାଇବାର ଭୟ ଥାଏ ।
ଗବେଷକମାନେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଥାଇ ଲିପି ଭିତରେ ଅନେକ ସମାନତା ପାଇଛନ୍ତି । ଏହା ଅତୀତତେ ସାଧବମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଦେଶରେ ବେପାର ବଣିଜ କାଳରେ ସେମାନେ କଳିଙ୍ଗର ଭାଷା ଓ ଲିପିର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଥାଇ ଲିପି କଳିଙ୍ଗ ଲିପିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବର ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଇଉନିକୋଡ଼ରେ ଓଡ଼ିଆ
ଓଡ଼ିଆର ଇଉନିକୋଡ଼ ଲିପି U+0B00–U+0B7F ଭିତରେ ଥାଏ । ଧୁସର ଜାଗାସବୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ନଥିବା କୋଡ଼ ବିନ୍ଦୁକୁ ଦେଖାଉଅଛି ।
center|thumb|600px|ଓଡ଼ିଆ ଲିପିର କ୍ରମ ବିକାଶ center|thumb|600px|ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ସଙ୍ଖ୍ୟାମାନଙ୍କର କ୍ରମବିକାଶ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପି ଶ୍ରେଣୀ:ପାଳି ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ତୃତୀୟ ବଛା ଲେଖା; ମଇ ୨୦୧୧
୨୦୦୭
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭
ଅଫଜଲପୁର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଗୁଲ୍ବର୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୧୭.୨୦୦୧ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୩୬୦୨ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୬୬୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୯୧୧୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୨୩% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୭୭% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୪.୦୨% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୦.୮୨% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୨.୪୯% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୧.୫୩% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୫.୨୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ହାଣ୍ଡିଆ
ହାଣ୍ଡିଆ (ବଡଜ୍‌ହାଣ୍ଡି, ଇଲି, କୁଷ୍‌ନା ଓ ଡିଆଙ୍ଗ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ଓଡ଼ିଶା, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଆଦିବାସି ଜନଜାତିମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ମାଦକ ପାନୀୟ । ଭାତକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କିଣ୍ୱନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ହାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ନିଶାଯୁକ୍ତ ଏବଂ ପେଟ ଥଣ୍ଡା ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ତତସହିତ ଏହା ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟ ହେଇଥାଏ ।
ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
thumb|ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା ହାଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ thumb|"ରାନୁ" ଗୁଳା thumb|" ହାଣ୍ଡିଆ"
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଦକ ପାନୀୟ
ପରି ମହଲ
ବିକାସ ଦାସଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ପରି ମହଲ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ପରି ମହଲ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଆୟାସାମୀ ଦରୁଣ
ଆୟାସାମୀ ଦରୁଣ (Ayyasamy Dharun) (ଜନ୍ମ ୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆଥେଲେଟିକ୍ସ ଅଟନ୍ତି ଯିଏ ୪୦୦ ମିଟର ହର୍ଡଲ ଇଭେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଜଣାଯା'ନ୍ତି । ସେ 2016 ମସିହାରେ ବ୍ରାଜିଲର ରିଓ ଦି ଜେନେରିଓରେ ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିବା 2016 ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳୀନ ଓଲିଓମ୍ପିକରେ କ୍ୱାଲିଫାଏ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଦରୁଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୯୬ ଡିସେମ୍ବର ୩୧ରେ ତାମିଲନାଡୁର ତିରୁପ୍ପୁର ଜେଲର ଖୁଥମପଳୟମ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ଜଣେ ଭଳିବଲ ଖେଳାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ମା' ଜଣେ ଅଧ୍ୟାପିକା ଅଟନ୍ତି ।
ଦରୁଣ କର୍ଣ୍ଣାଟକରୁ ବ୍ୟଚଲର ଅଫ ଆର୍ଟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଆଥେଲେଟିକ୍ସ ଚ୍ୟାମ୍ପିୟାନ ସିପ ୨୦୧୭
ଧୁରବାଇ ରାଜ୍ୟ
ଇତିହାସ
ଧୁରବାଇ ରାଜ୍ୟ 1812 ମସିହାରେ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅର୍ଚା ରାଜପରିବାରର ବଂଶଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ଦେୱାନ ରାଇ ସିଂହଙ୍କ 8 ଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଧୂରବାଇ ସମେତ ବିଜନା ଓ ଟୋରି ଫତେହପୁର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ରାଜ୍ୟ ଝାଁସୀ ଅଞ୍ଚଳର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଆଗ୍ରା ଓ ଅଉଧଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ । 1823ରେ ଦିବାନ ବୁଧ ସିଂହ ଇଂରେଜ ଶାସକମାନଙ୍କଠାରୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ । 1920ରେ ଧୁରବାଇ ଭାରତୀୟ ରାଜା ମାନଙ୍କ ସଂଘରେ ମିଶି ଥିଲେ । ଭରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ 1950 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ମିଶ୍ରଣ ଘଟି ଏହା ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ଅଧୀନକୁ ଗଲା ।
Rulers
ବୁନ୍ଦେଲା ରାଜପୁତ ବଂଶର ଶାସକମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଦିବାନ ନାମ ଗ୍ରହଣ କରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।.
ଫତେ ସିଂ ରାଠୋର୍
ଫତେ ସିଂ ରାଠୋର୍ (୧୦-ଅଗଷ୍ଟ-୧୯୩୮ରୁ ୧-ମାର୍ଚ୍ଚ-୨୦୧୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀ । ସେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ “ଭାରତୀୟ ବନ ସେବା”ରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ “ବ୍ୟାଘ୍ର ପରିଯୋଜନା”ର ଜଣେ ସଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ବାଘମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ତାଙ୍କର ଅଶେଷ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗୁଁ ସେ “ଟାଇଗର ଗୁରୁ” ବା ବ୍ୟାଘ୍ର ବିଶାରଦ ବୋଲି ସର୍ବବିଦିତ ଥିଲେ । ବନ୍ୟଜୀବ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ନିଜ ଜୀବନକାଳର ୫୦ ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩-୭୫ ସମୟରେ ରାଜସ୍ଥାନର ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ରହିଥିଲା । ଫତେ ସିଂଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ବାଘଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ିଲା ଓ ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଫତେ ସିଂ ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଚୋରାଡିଆ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୬ଟି ଭାଇ ଓ ୫ଟି ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଫତେ ସିଂ ଅଗ୍ରଜ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂ ରାଠୋର୍ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଜଣେ ମେଜର୍ ଥିଲେ । ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଂଙ୍କ ବଡ଼ପୁଅ ସଗତ ସିଂ (ଫତେ ସିଂଙ୍କ ପିତା) ଜଣେ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ଓ ନିଜ ଗାଁରେ ଜମିଘର କଥା ବୁଝାବୁଝି କରୁଥିଲେ । ଫତେ ସିଂଙ୍କ ମା’ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଫତେ ସିଂଙ୍କ ଦାଦା/କାକାମାନେ(ଜଣେ ସେନାରେ ଓ ଅନ୍ୟଜଣେ ଓକିଲ) ତାଙ୍କ ଲାଳନପାଳନରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ ।  ଡେରାଡୁନର କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ବ୍ରାଉନ୍ କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାଟକପ୍ରତି ଫତେ ସିଂଙ୍କର ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା । ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ନିଜ ଦାଦାଙ୍କ ସହିତ ରହୁଥିଲେ । ଫତେ ସିଂ ବଡ଼ ହୋଇ ଓକିଲାତି କରନ୍ତୁ ବୋଲି ତାଙ୍କ ଦାଦା ଚାହୁଁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଫତେ ସିଂଙ୍କର ଓକିଲାତି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନଥିଲା । ଫତେ ସିଂ ୧୯୬୦ରେ ରାଜପୁତାନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କଲେ । କର୍ମ ଜୀବନରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ କିରାଣୀ ଓ ପରେ କୋଇଲା ବିକାଳୀ ଭାବେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ନିଜର ଜଣେ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ବନପାଳକ ଭାବେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନ
ନିଜ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ଫତେ ସିଂ “ରାଜସ୍ଥାନ ବନ ସେବା”ରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ୧୯୬୧ରେ ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ୍-୨ୟ ଓ ଏଡିନବରାର ନବାବଙ୍କ ଭାରତ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେ ତାଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଘ ଶିକାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲେ । ନବାବ ଶିକାର କରିଥିବା ବାଘ ହିଁ ଫତେ ସିଂ ଦେଖିଥିବା ପ୍ରଥମ ବାଘ ଥିଲା । ଏହି ବିଷୟ ମନେପକାଇ ଥରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ “ସେତେବେଳେ ମୋର ବାଘମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ସ୍ନେହ ନଥିଲା । ଶିକାରରେ ସଫଳତା ଲାଭକରି ଆମେ ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରିଥିଲୁ ।”
ବନ ସେବାରେ କାମ କରି ସେ ଅତି ଖୁସି ଥିଲେ ଓ ସମୟକ୍ରମେ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ମନ ବଳାଇଲେ । ସେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଓ ଶିକାରଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷକ ଭାବେ ପ୍ରଥମେ ସରିସ୍କା ଜଂଗଲରେ, ୧୯୬୩ରୁ ୧୯୭୦ ଯାଏଁ ମାଉଣ୍ଟ୍ ଆବୁ ଜଂଗଲରେ ଓ ୧୯୭୧ରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପୂର୍ବେ ଜୟପୁର ରାଜପରିବାରଙ୍କ ଶିକାର ଅଭ୍ୟାସ ନିମନ୍ତେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୬୯ରେ ଫତେ ସିଂ ଡେରାଡୁନସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜୀବ ସଂସ୍ଥାନରେ ବନ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଲାଭ କଲେ । ପୁସ୍ତକୀୟ ଜ୍ଞାନ ଅପେକ୍ଷା ଗବେଷଣା, ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଅନୁଭବରୁ ମିଳୁଥିବା ଜ୍ଞାନକୁ ସେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ । ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବେଳେ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ସରୋଜ ରାଜ ଚୌଧୁରୀ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷମତା ବିଷୟରେ ଜାଣି ପାରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟାଘ୍ର ପରିଯୋଜନା (Project Tiger)
ନିରଙ୍କୁଶ ବାଘଶିକାର ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାଘସଂଖ୍ୟା ଦୟନୀୟ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ବ୍ୟାଘ୍ର ପରିଯୋଜନା (ଈଂରାଜୀରେ Project Tiger (PT))ର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ତା’ ପରଠାରୁ ଶିକାର ପ୍ରଥାକୁ ନିଷିଦ୍ଧ ଘୋଷିତ କରାଗଲା ଓ ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ସମେତ ୯ଟି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବାଘସଂଖ୍ୟାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସହକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ଫତେ ସିଂ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଓ ଏହି ମହତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜ ଉପରିସ୍ଥ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ । ସେ ସମୟରେ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ଜଙ୍ଗଲ ଆଜି ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଲଗା ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନର “ପଦମ ତାଲାଓ” (ପଦ୍ମ ପୋଖରୀ) ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସେତେବେଳେ ଚାଷଜମି ଥିଲା । ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା କୃତ୍ରିମ ପୋଖରୀକୁ ଶୁଖାଇ ଜଙ୍ଗଲ ଆଖପାଖର ଗ୍ରାମବାସୀ ସେଠାରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଫତେ ସିଂ ପଦମ ତାଲାଓ, ରାଜ ବାଗ୍ ଓ ମାଲିକ ତାଲାଓର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଇଥିଲେ ।  ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଓ ସୀମାରେ ୧୬ଟି ଛୋଟ ଗାଁ ରହିଥିଲା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରିବାପାଇଁ ସଡ଼କ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା । ଗାଁର ଲୋକମାନେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ଅଭାବ, ନିରକ୍ଷରତା ମଧ୍ୟରେ ଜୀବନଯାପନ କରୁଥିଲେ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ଚରିବା ଫଳରେ ଜଙ୍ଗଲ ପଦା ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ବନ୍ୟଜୀବ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ରାତି ସମୟରେ ବାହାରୁଥିଲେ ଓ ପ୍ରାୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନଥିଲେ ।
ଫତେ ସିଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ତିଆରି କରାଇଥିଲେ । ସେ ହୃଦବୋଧ କରିପାରିଥିଲେ ଯେ ବାଘମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ଭୟମୁକ୍ତ ପରିବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ଓ ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ବାହାରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବା ଜରୁରୀ । ଅନେକ ଚାତୁର୍ଯ୍ୟ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହାୟତାରେ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜର ପୈତୃକ ଘରଛାଡ଼ି ବାହାରକୁ ଯିବାପାଇଁ ସେ ମନାଇ ପାରିଲେ । ସମୟେ ସମୟେ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇ ଫତେ ସିଂ ଏହି ଲୋକଙ୍କ ମେଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଭାଗୀ ହେବାର ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ଯୁବଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ସେ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ “ରାଖି ଭାଇ” ଭାବେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ହୃଦବୋଧ କରାଇ ପାରିଲେ ଯେ ଜଙ୍ଗଲରୁ ବାହାରି ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ ଗାଁବାସୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଲାଭ ମିଳିବ । ଗାଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦିଆଗଲା ଓ କୈଳାସପୁରୀ ନାମକ ନୂଆ ଗ୍ରାମର ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଥଇଥାନ କରାଗଲା । କୈଳାସପୁରୀରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର, ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା କରାଗଲା ଓ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ବାହାରେ ଚାଷୋପଯୋଗୀ ଭଲ ଜମି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା ।
୧୯୭୩ରୁ ୧୯୭୫ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ପରେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ସବୁଜିମା ସ୍ୱତଃ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା । ନିତିଦିନର ନିରୀକ୍ଷଣରେ ଫତେ ସିଂ କ୍ରମେ ବାଘଙ୍କ ପଞ୍ଝାଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଏହି ନିଶାଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ କେବେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉନଥିଲେ । ଲୋକମାନେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ସମୟରେ ଏକ ଛୋଟା ମଇଁଷିକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେହି ପାଖରେ ଏକ ବାଘୁଣୀର ପଞ୍ଝାଚିହ୍ନ ଦେଖି ଫତେ ସିଂ ଭାବିଲେ ଯେ ବାଘୁଣୀଟି ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ମଇଁଷିର ଶିକାର କରିବ । କିଛିଦିନ ପରେ ମଇଁଷି ମରିବାର ଖବର ପାଇ ଉତ୍ସାହିତ ଫତେ ସିଂ ମଢ଼ର ପାଖରେ ଥିବା ଏକ ଗଛ ଉପରେ ରହି ବାଘୁଣୀର ଆସିବାର ଅପେକ୍ଷା କଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ ବାଘୁଣୀ ତା’ର ଛୁଆମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେଖାଦେଲା ଓ ମୃତ ମଇଁଷିକୁ ଖାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା । କିଛି ସମୟ ପରେ ବାଘୁଣୀଟି ଫତେ ସିଂଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରି ନିଜ ବିରକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କଲା । ଫତେ ସିଂ ଏତେ ଉତ୍ସାହିତ ଥିଲେ ଯେ ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ହାତ ସ୍ଥିର ରହୁ ନଥିଲା ।  ଏହି ବାଘୁଣୀକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପରେ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା ଅବଶ୍ୟ । ଏହି ବାଘୁଣୀକୁ ସେ ନିଜ ବଡ଼ ଝିଅ ପଦ୍ମିନୀଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ । କ୍ରମେ ପଦ୍ମିନୀ ମଧ୍ୟ ଫତେ ସିଂଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ବିଚଳିତ ବା ବିରକ୍ତ ହେଲାନାହିଁ । ୧୯୮୧ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଗ୍ରାମ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣରେ ଜୀବିକା ହରାଇଥିବା କେତେକ ଲୋକ ଫତେ ସିଂଙ୍କୁ ମରଣାନ୍ତକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଲୋକମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋରୁ ଚରାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଚାନ୍ଦା ଆଦାୟ କରୁଥିଲେ ।  ଫତେ ସିଂଙ୍କୁ ସେମାନେ ଖୁବ୍ ପିଟିବା ପରେ ମରଣମୁଖରେ ଛାଡ଼ି ପଳାଇ ଯାଇଥିଲେ । ଫତେ ସିଂ ପ୍ରାୟ ଏକ ମାସପରେ ଆରୋଗ୍ୟଲାଭ କଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ସାହସିକ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ସୁସ୍ଥ ହେବାପରେ ସେ ପୁଣି ଗାଁ ଲୋକଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ବାଘଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରୁ ତାଙ୍କୁ ନିବୃତ୍ତ କରିବା କାହାରି ପାଇଁ ସମ୍ଭବପର ନଥିଲା ।
ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ (Tiger Watch)
୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଦଳେ ସାଙ୍ଗ ମିଶି “ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍” ନାମକ ସ୍ୱୟଂସେବୀ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ଓ ଫତେ ସିଂ ଏହି ସଂଗଠନର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଲେ । ପ୍ରଥମେ ଏହି ସଂସ୍ଥାକୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରିସରରେ ଗବେଷଣା କରିବା ପାଇଁ ରାଜସ୍ଥାନ ବନ ବିଭାଗଠାରୁ ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ଖଣ୍ଡାଲ୍ ବୋଲି ଜଣେ ଯୁବ ବନ୍ୟଜୀବ ବିଜ୍ଞାନୀ ଏହି ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଗବେଷଣା କରୁଥିଲେ । ୨୦୦୪ରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପରିବେଷଣ କରିଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରରେ କେବଳ ୨୬ଟି ବାଘ ଥିଲେ । ସେତେବେଳର ସରକାରୀ ଗଣନାରୁ ବାଘସଂଖ୍ୟା ୪୫ଟି ଥିବା କଥା ବନ ବିଭାଗ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା । ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଉଠାଇଥିବା ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ । କିନ୍ତୁ ପାରମ୍ପରିକ ପଞ୍ଝାଚିହ୍ନ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରି ବନ ବିଭାଗ ଗଣନା କରୁଥିଲା । କ୍ୟାମେରା ଟ୍ରାପ୍ ପଦ୍ଧତି ପଞ୍ଝାଚିହ୍ନ ପଦ୍ଧତିଠାରୁ ଅଧିକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ସଠିକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବନ ବିଭାଗ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ ନକରି ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ ସଂସ୍ଥାକୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରିବାର ଅନୁମତି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲା । ଏହାପରେ ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ ସଂସ୍ଥା ଅବୈଧ ଶିକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ପୁଲିସର ସହାୟତାରେ ଅନେକ ଅବୈଧ ଶିକାରୀ ଧରା ପଡ଼ିଲେ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଜବତ କରାଗଲା । ଅବୈଧ ଶିକାରୀମାନଙ୍କର ବୟାନ ଲିପିବଦ୍ଧ କରାଗଲା, “Curbing the Crisis” (ସଙ୍କଟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ) ନାମରେ ଏକ ଭିଡ଼ିଓ ରେକର୍ଡିଂ କରାଯାଇ ବନବିଭାଗ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଗଲା । ତଥାପି ବନ ବିଭାଗ ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କଲାନାହିଁ । ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ ସଂସ୍ଥାର ସଭ୍ୟମାନେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ “ମୋଗୟା” ଜାତିର ଯାଯାବର ଶିକାରୀମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏପରି ଅବୈଧ ଶିକାରରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ । ଏହି ଜାତିର ଲୋକମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜୀବିକା ନଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଜୀବିକା ରହିଲେ ଅବୈଧ ଶିକାରରୁ ସେମାନେ ବିରତ ରହିବେ ବୋଲି ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ଥଇଥାନ ପାଇଁ ଟାଇଗର୍ ୱାଚ୍ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ ହେଲା ।  ମୋଗୟା ଜାତିର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ହସ୍ତତନ୍ତର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଗଲା । ଛୋଟପିଲାଙ୍କୁ ଛାତ୍ରାବାସରେ ରଖି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ଖାଦ୍ୟ, ଲୁଗାପଟାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା । ଏପରି ସୁବିଧା ପାଇବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସାମନାରେ ଅବୈଧ ଶିକାର ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାର ସର୍ତ୍ତ ରଖାଗଲା । ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କଠାରୁ ମିଳୁଥିବା ଦାନରୁ ଏହି ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଛି ।  “ପ୍ରାକୃତିକ ସମାଜ” ନାମରେ ଟାଇଗର୍ ୱାଚର ଏକ ଭଗିନୀ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ସଂସ୍ଥା ଫତେ ସିଂଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ । ଏହି ସଂସ୍ଥା “ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ସେବିକା” ଓ “ଫତେ ସର୍ବସାଧାରଣ ବିଦ୍ୟାଳୟ” ଆଦିର ସ୍ଥାପନା କରି ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଜୀବନର ମାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଓ ସଂରକ୍ଷଣର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ସହାୟତା କରୁଛି ।