cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ
ରସରାଜ ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ (୨୮ ମଇ ୧୯୩୩ - ୬ ଜୁନ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଗୀତିକାର ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । ଅସୁରେଶ୍ୱର ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ବେଳେ ସାହିତ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ଗୋଲକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରେରଣା ପାଇ ସେ ଅଷ୍ଟମ ପଢ଼ିବା ବେଳେ କବିତା ଲେଖା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  ୧୯୫୦ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରେ କବିତା ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ୨-୩ ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କର ପରିଚିତି ହେଲା କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ । କବିତାକୁ ଗୀତ କରିବାର ଧାରା ସେ କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ । ୧୯୬୦ରେ ତାଙ୍କୁ ଆକାଶବାଣୀରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗୀତିକାରର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଲା । ୧୯୬୨ରେ ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା "ନୂଆ ବୋଉ" ଓ ପ୍ରଥମ ଗୀତ ଥିଲା "ରଥ ଯା ଚାଲି ଯା" ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ବିପାଶା ହାୟାତ
ବିପାଶା ହାୟାତ (ଜନ୍ମ: ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୧) ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶି ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ ଏବଂ ଚିତ୍ରକର । ୧୯୯୪ରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗୁର ପରଶମଣି ପାଇଁ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୧୯୯୮, ୧୯୯୯ ଏବଂ ୨୦୦୨ରେ ସେ ମେରିଲ ପ୍ରଥମ ଆଲୋ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ବିପାଶା ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୧ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଅବୁଲ ହାୟାତ ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତା । ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ନତାଶା ହାୟତ ଏବଂ ଭିଣେଇ ଶମିମ ଶାହେଦ ଖାନ ଉଭୟ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ସେମାନଙ୍କର ପେଷାରେ ଅଛନ୍ତି । ସେ ୧୯୯୮ରେ ଢାକା ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଚିତ୍ରକଳାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶେଷ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ବିପାଶା ହାୟାତ ଜଣେ ଦୂରଦର୍ଶନର ଧାରାବାହିକ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ସେ ୯୦ ଦଶକରେ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ । ଏହି କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ଶୁଧୁଇ ତୁମାକେ ଜାନି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସେ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୪ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ଦୁଇଟି ଯାକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ଅଙ୍ଗୁର ପରଶମଣି । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ସେ ରାତ୍ରି ନାମକ ଏକ ଝିଅର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଢାକା ସ‌ହରରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସ‌‌ହ ଗୋଟିଏ ଘରେ ବନ୍ଦ ହୋଇ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିବା ଜଣେ ଯୋଦ୍ଧା ସ‌ହ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେ ଯୋଦ୍ଧାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନେତା ଅସଦଜମନ ନୁର୍ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଯୋଦ୍ଧା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆନ୍ତରିକତା ଏବଂ ଭଲ ପାଇବା ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ମନରେ ଅନୁରାଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ପିଡ଼ୀତ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୪ରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ସେ ସେହି ବର୍ଷର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
୨୦୦୪ରେ ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଜୟଯାତ୍ର ନାମକ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ସେ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କ ମହିଳା ଭୂମିକାରେଅ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ତା'ର ପୁଅକୁ ହରାଇଥିବା ମାଆର କାହାଣୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଥିଲା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ।
ଚିତ୍ରକଳା
୧୪-୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୭ ମଧ୍ୟରେ ରୋମରେ ଏକ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ବିପାଶାଙ୍କର କେବଳ ନିଜର ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ତାଙ୍କର ୬ଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଥିଲା । ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ତାଙ୍କର ୫୦ଟି ଚିତ୍ରକଳା ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ
କଟକ
କଟକ, କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ନ‌ଗର ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପୁରାତନ ନ‌ଗର । କଟକର ସୁନା, ରୂପା ଓ ହାତୀଦାନ୍ତର ତାରକସି କାମ ସହ ଏହାର ସୂତା ଓ ରେଶମ ଲୁଗା ଶିଳ୍ପ ଏହାକୁ ଏକ ନିଆରା ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି । ୯୮୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଗଠିତ ଏହି ସହର ଭୁବନେଶ୍ୱର, ପୁରୀ ଓ କୋଣାର୍କର ପାଖାପାଖି ଅଛି । ୧୯୪୮ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଘୋଷିତ ହେବା ଆଗରୁ, ପ୍ରାୟ ନ‍ଅ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି କଟକ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ରହି ଆସିଥିଲା । କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ଯମଜ ସହର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ଇତିହାସ
କଟକର ମୂଳ ଇତିହାସ କେଶରୀ ବଂଶ ସହ ଜଡ଼ିତ । କେଶରୀ ବଂଶର ରାଜା ନୃପ କେଶରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ୯୮୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଏକ ସେନା ଛାଉଣି ଭାବରେ କଟକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋ‍ଇଥିଲା । ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରୁ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ । ସନ ୧୦୦୬ରେ ରାଜା ମର୍କତ କେଶରୀଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ମହାନଦୀ ଉପରେ ପଥର ବନ୍ଧ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଆଉ ଲୋକଙ୍କୁ ବନ୍ୟା ଦାଉରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ପଥରବନ୍ଧ ତିଆରି ପଛରେ ଥିଲେ ସେକାଳର କୁଶଳୀ ବିନ୍ଧାଣି ବାଇଧର ମୁଣ୍ଡି (ଲୋକତୁଣ୍ଡରେ ବାଇମୁଣ୍ଡି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା) ।
କେଶରୀ ବଂଶ ପରେ କଟକ ୧୨୧୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ଗଙ୍ଗ ବଂଶଜ ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବଙ୍କ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ରହିଥିଲା । ଗଙ୍ଗ ବଂଶ ପରେ କ୍ଷମତାରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶଜ ଗଜପତି ରାଜା (୧୪୩୫-୧୫୪୧ ଖ୍ରୀ.ଅ.)ମାନେ ମଧ୍ୟ କଟକକୁ ନିଜ ରାଜଧାନୀର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଶେଷ ହିନ୍ଦୁ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ଅନ୍ତେ କଟକ ମୁସଲିମ ଓ ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଅକ୍ତିଆରକୁ ‍ଆସିଥିଲା କଟକ ।
ଅଠର ଦଶକର ମଝି ଆଡକୁ, ପ୍ରାୟ ୧୭୫୦ ବେଳକୁ କଟକ ମରହଟାମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଲା । ନାଗପୁରର ମରହଟ୍ଟା ଏବଂ କୋଲକାତା (ତତ୍କାଳୀନ କଲିକତା)ର ଇଂରେଜ ବଣିକମାନଙ୍କ ସହ ଗମନାଗମନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ଲାଗି ଉତ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ କଟକ ଅବସ୍ଥିତ ହୋ‍ଇଥିବାରୁ ଏହି ସମୟରେ କଟକର ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରତିପତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ୧୮୦୩ରେ ଇଂରେଜମାନେ କଟକକୁ ଦଖଲ କଲେ ଏବଂ ୧୮୧୬ରେ ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ୍‍ର ରାଜଧାନୀ ଘୋଷିତ କରାଗଲା । ଯଦିଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ୧୯୪୮ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀରେ ପରିଣତ ହେଲା ତଥାପି ଶାସନତନ୍ତ୍ରରେ ଏଯାବତ୍ କଟକ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପତିଆରା ବଜାୟ ରଖିଛି ।
କଟକ ଇତିହାସର ମୂକସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ଓଡ଼ିଶା ବିଦିତ ପୁରାତନ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ଏଯାବତ୍ ସଗର୍ବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏହି ଦୁର୍ଗର ସମୀପରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁବିଧାସୁଯୋଗ ଯୁକ୍ତ ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିଅମ ରହିଛି । ଅନେକ ଜାତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ୍‍ମାନ ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଖେଳାଯାଇସାରିଛି । ନିକଟ ଅତୀତରେ ଦିବାରାତ୍ରି ଖେଳମାନଙ୍କ ଲାଗି ଏଠାରେ ଫ୍ଲଡ୍ ଲାଇଟ୍ ମଧ୍ୟ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଛି । ଲୋକମୁଖରେ କଟକ ’ବାଉନ ବଜାର ତେପନ ଗଳି’ର ସହର ରୂପେ ମଧ୍ୟ ସୁବିଖ୍ୟାତ ।
ସହରଠାରୁ ୧୪ କି.ମି. ଦୂରରେ ବାରବାଟିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ପରମହଂସନାଥ ମନ୍ଦିର କଟକର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନ୍ଦିର । ଏତଦବ୍ୟତୀତ କଟକ ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର ଓ ଭଟ୍ଟାରିକା ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ କଟକର ଶୋଭା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମପୀଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁସଲମାନଙ୍କ ’କଦ୍ଦମ୍ ରସୁଲ୍’ ଓ ଶିଖ ଧର୍ମର ’ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଦାତନ ସାହେବ’ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ କଦମ ରସୁଲର ମନିଷୀ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ରହିଛି । ସେହିପରି ଶିଖ ବିଶ୍ୱାସାନୁଯାୟୀ ଶିଖଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଧର୍ମଗୁରୁ, ଶ୍ରୀ ଗୁରୁ ନାନକ ଦେବ ନିଜର ପୁରୀ ଯାତ୍ରା କାଳରେ ଏଠାରେ କିଛି ସମୟ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତକାଠି ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ପରେ ତାଙ୍କରିଦ୍ୱାରା ରୋପିତ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଏଠାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରହିଛି । ଦାନ୍ତକାଠି ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଦାତନ ସାହିବ ।
ଭୂଗୋଳ
thumb|right|କାଠଯୋଡ଼ି ନଦୀ କଟକର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହେଉଛି ୨୦.୫ ଉ. ୮୫.୮୩ ପୂ. ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରୁ ଏହାର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ୩୭ ମିଟର (୧୨୧ ଫୁଟ୍) । କଟକ ଉତ୍ତରରେ ମହାନଦୀ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ କାଠଯୋଡ଼ି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ । କଟକର ଜଳବାୟୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନେ ଉଷ୍ମ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ଏବଂ ଶୀତ ଦିନେ ଶୀତଳ ଓ ଶୁଷ୍କ । ସହରରେ ଅନୁଭୂତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ୫୦ ସେ. ହୋ‍ଇଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ୧୦ ସେ. । ଗ୍ରୀଷ୍ମର ପ୍ରଭାବ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷରୁ ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟଭାଗ ଯାଏଁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ବର୍ଷାଋତୁର ଆରମ୍ଭ । ସେପ୍‍ଟେମ୍ବରରୁ ଅକ୍ଟୋବର ମଧ୍ୟଭାଗ ଯାଏଁ ସର୍ବାଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋ‍ଇଥାଏ । କଟକର ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୪୪.୩୯ ସେ.ମି. ।
ଶୀତଋତୁ ନଭେମ୍ବରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋ‍ଇ ଜାନୁଆରୀ ଆରମ୍ଭ ଯାଏଁ ରହିଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଶୀତଳ ଉତ୍ତରା ପବନ ବହିବା ସହିତ ଶୀଘ୍ର (୫.୩୦ ଘଟିକା) ସନ୍ଧ୍ୟା ହୋ‍ଇଯାଉଥିବାରୁ ଲମ୍ବା ଓ ଥଣ୍ଡା ରାତି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ ।
ଜାନୁଆରୀ ମଧ୍ୟରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟଭାଗ ଯାଏଁ ବସନ୍ତ ଋତୁର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ ଓ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ୩୩.୪ ସେ.ରୁ ୨୨.୨ ସେ. ମଧ୍ୟରେ ରହେ । କଟକ ଭ୍ରମଣ ଲାଗି ଏହା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ସମୟ ।
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ କଟକର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬,୦୬,୦୦୭ । କଟକର ହାରାହାରି ସାକ୍ଷରତା ହାର ୯୧.୧୭%  । thumb|right|କଟକ ପିଠାପୁର
ତାରକସି
thumb|ରୂପାର ତାରକସି କାମ କଟକ ସୁନା ଓ ରୂପାର ତାରକସି କଳା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ଏଠାକାର ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରମାନେ ସାଧବମାନଙ୍କ ଅମଳରୁ ପାଖାପାଖି ୫୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି କଳାକୁ ଜୀବିତ ରଖିଛନ୍ତି । ଅତୀତରେ ଓଡ଼ିଶାର ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ପଥରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶସମୂହ ସହ ବେପାର ବଣିଜ କାରବାର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ସାଧବମାନେ ଏହି ସୁନା ରୂପାର ଅଳଙ୍କାର ନେଇ କଳିଙ୍ଗରୁ ଯାଉଥିଲେ ।
ଖାଦ୍ୟପେୟ
ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଦହିବରାକୁ ଆଳୁଦମ ଓ ଘୁଗୁନି ସହିତ ମିଶାଇ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । କଟକ ସହର ଦହିବରା-ଆଳୁଦମ ପାଇଁ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଛି । ଏହା ଏକ ଜଳଖିଆ ଭାବରେଓ ଅନେକ ବିବାହ ତଥା ପୂଜା ପାର୍ବଣ ଓ ଉତ୍ସବ ରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରଷାଯାଇଥାଏ ।
କଟକର ବିକଳାନନ୍ଦ କର (ଜଣାଶୁଣା ନାମ ବିକଳ କର) ଓ ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ମିଠା କାରିଗର ରସଗୋଲା ଓ ନାନାଦି ଓଡ଼ିଆ ମିଠାକୁ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ପର୍ବପର୍ବାଣି
thumb|right|କଟକ ଚଣ୍ଡୀ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି ଅନୁଯାୟୀ କଟକରେ ମଧ୍ୟ ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ ପାଳିତ ହୁଏ । ତେବେ ଯେଉଁ ପର୍ବଗୁଡିକ ଲାଗି କଟକ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ ସେଗୁଡିକ ହେଲା ଦଶହରା ଓ ବାଲିଯାତ୍ରା । ଦଶହରାରେ ଶକ୍ତି ରୂପିଣୀ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଦେବୀଙ୍କ ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ରୂପର ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରତିମାକୁ ନେଇ ସହରସାରା ଅନେକ ମେଢ ତିଆରି ହୋ‍ଇଥାଏ । ଦଶହରାର ଆଡ଼ମ୍ବର ବ୍ୟତୀତ କଟକ ମଧ୍ୟ ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ ଲାଗି ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ଚାନ୍ଦି ମେଢ଼ରେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ସୁନା ଓ ରୂପା ବ୍ୟବହୃତ ହୋ‍ଇଥାଏ । ଏହି ମେଢ଼ଗୁଡିକ ତାରକସି କାମର ଅନନ୍ୟ ନମୁନା ।
ପୂର୍ବ କାଳରେ ଜାଭା, ବାଳି, ସୁମାତ୍ରା ଆଦି ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ବୋ‍ଇତ ନେଇ ବେପାର କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସାଧବପୁଅମାନଙ୍କ ସ୍ମୃତିକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ ରଖିବା ଲାଗି ବାଲିଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ବାଲିଯାତ୍ରା ଦେଖିବା ଲାଗି ଏବଂ ବେପାର କରିବା ଲାଗି ଏହି ସମୟରେ କଟକରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ଆସି ଲୋକେ ଭିଡ ଜମାନ୍ତି । ସେହିପରି ଜାନୁଆରୀରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗର ଗୁଡିରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଆକାଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଦିଶେ । ଏହାଛଡା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟ କଟକରେ ବେଶ୍ ଆଡ଼ମ୍ବର ସହ ପାଳିତ ହୁଏ ।
ହିନ୍ଦୁଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ କଟକରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ମୁସଲମାନ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ, ଶିଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଏଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଇଦୁଲ ଫିତର, ଇଦୁଲ ଜୁହା, ବଡ଼଼ଦିନ ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।
ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ ଜାତୀୟ ପର୍ବ ଯଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ, ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ଆଦିକୁ ମଧ୍ୟ କଟକବାସୀ ବେଶ୍ ନିଷ୍ଠା ସହକାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି ।
ନାଗରିକ ପ୍ରଶାସନ
ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ ରାଜଧାନୀ କଟକ ରାଜନୀତି ଓ ପ୍ରଶାସନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ପୂର୍ଣ। ଭାରତର ସଂସଦରେ କଟକ ଲୋକ ସଭା ସିଟ ଏହି ସହର ତଥା ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଶ୍ରୀ ଭର୍ତୁହରି ମହତାବ (ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ) କଟକର ସାଂସଦ ଅଟନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ କଟକ ନଗର ୩ଟି ସିଟରେ ଯଥା ବାରବାଟି-କଟକ, ଚୌଦ୍ୱାର-କଟକ ଓ କଟକ ସଦରରେ ଭାଗ କରା ଯାଇଛି । ଚଳିତ ବିଧାନ ସଭାରେ ଏହି ୩ଟି ଯାକ ସିଟରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ବିଧାୟକମାନେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନେ ହେଲେ ବାରବାଟି କଟକ- ଶ୍ରୀ ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ, ଚୌଦ୍ୱାର କଟକ - ଶ୍ରୀ ପ୍ରଭାତ ବିଶ୍ୱାଳ ଓ କଟକ ସଦର- ଶ୍ରୀ କାଳିନ୍ଦୀ ବେହେରା।
ନଗରର ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଟକ ମହାନଗର ନିଗମ ଉପରେ ନ୍ୟାସ୍ତ। ଭୁବନେଶ୍ୱର ପରେ କଟକ ଓଡ଼ିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ମହାନଗର ନିଗମ ବା ମୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରେଶନ। ଏହି ନିଗମ ଅଧୀନରେ କଟକ ୫୪ଟି ୱାର୍ଡ ବା ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି। ସମ୍ପ୍ରତି ଶ୍ରୀ ସୌମେନ୍ଦ୍ର ଘୋଷ(ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ) କଟକର ମେୟର (ନଗରପାଳ) ଅଟନ୍ତି।
ଅର୍ଥନୀତି
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କଟକ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରାଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଗଣ ଯାଏ। ପୂର୍ବକାଳରେ କଳିଙ୍ଗ ଦେଶର ସାଧବପୁଅମାନେ ଏହି କଟକ ଯୋବ୍ରା ମହାନଦୀ ଦେଇ ଜଳପଥ ଦେଇ ନୌବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେହି କାଳରୁ କଟକ ବାଣିଜ୍ୟର ପେଣ୍ଠସ୍ଥଳ ରହି ଆସିଛି। ଏହି ନୌବାଣିଜ୍ୟର ଆଉ ଏକ ପ୍ରମାଣ ହେଲା କଟକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାର୍ଷିକ ବାଲିଯାତ୍ରା ଯାହା ଏହି ସୁଦୂର ପ୍ରଦେଶରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ନାନାଦି ଦ୍ରବ୍ୟର ବିକ୍ରୀବଟା ପାଇଁ ପ୍ରତି ବର୍ଷ କାର୍ତିକପୂର୍ଣମୀଠାରୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଆସୁଛି।ସମ୍ପ୍ରତି ଯୋବ୍ରା ବାଟଦେଇ ଏଇ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଆଉ ହେଉନାହିଁ କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ କଟକର ଖ୍ଯାତି ଆଜି ବି ଅଛି।
ବାଣିଜ୍ୟ
କଟକର ୫୨ ବଜାର, ୫୩ ଗଳିରେ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ, ଲୁଗାପଟା,ଔଷଧ, ସୁନା ରୂପ ଅଳଙ୍କାର,ଯାନ୍ତ୍ରିକ କଳ , ଈଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ଆଦିର ବହୁ ଅଧିକୃତ ବିକ୍ରେତା ଓ ଥୋକ ବେପାରୀ ଆଛନ୍ତି। ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ସାରା ରାଜ୍ୟର ଛୋଟ ଦୋକାନୀମାନେ କଟକ ଆସି ଏହି ବଡ଼ ବେପାରୀମାନଙ୍କଠାରୁ ଜିନିଷ ପତ୍ର କିଣି ନେଇଥାନ୍ତି। ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଧରି ମୁଖ୍ୟତ ମାରୱାଡି, ସିନ୍ଧି, ଗୁଜରାଟୀମାନେ ଏହି ସବୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟ ଚଳଉଛନ୍ତି। କଟକର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ବଜାର ଓର ଏହାର ବିଶେଷତା ହେଲା
କଟକ ଉପକଣ୍ଠ ଚୌଦ୍ୱାର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ଔଦ୍ୟୋଗିକ ପେଣ୍ଠ ଥିଲା। ଏହିଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗତ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ଲୁଗାକଳ (ଓ. ଟି. ଏମ.)ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟଧରି ଏହି ଲୁଗାକଳଟି ଉନ୍ନତମାନର ବୟନ ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଦେଶ ବିଦେଶରେ ନା କରିଥିଲା। ଓ. ଟି. ଏମ. ବ୍ୟତୀତ ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ,ବାଲାରପୁର କାଗଜକଳ,ଲିବ୍ରା କାର୍ପେଟ, କଳିଙ୍ଗ ଟିୟୁବ ଆଦି କାରଖାନା ମଧ୍ୟ ଥିଲା ଯାହା ଏବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ଅଧୁନା ଇମ୍ଫାର ଫେରୋକ୍ରୋମ କାରଖାନା ଚୌଦ୍ୱାର ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ସଫଳ ଉଦ୍ୟୋଗ ଭାବେ ଚାଲୁ ଅଛି।
କଟକ ନଗରର ଅନ୍ୟ ଔଦ୍ୟୋଗିକ ପେଣ୍ଠଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଜଗତପୁର ଓ ଖପୁରିଆ। ଉଭୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତ ଲଘୁ ବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାମାନେ କାମ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଉଦୟାଗ ହେଲା
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ (୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୭ - ୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୯ମ ଓ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
କଟକ
ଉପଲବ୍ଧ ସେବା
କଟକରେ ଭାରତୀୟ ଡାକବିଭାଗ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଘରୋ‍ଇ କୋରିୟର ସଂସ୍ଥାମାନ ରହିଛନ୍ତି । ଚିଠିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ଆଦି ସୁବିଧା ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ । ସରକାରଙ୍କ ପରିଚାଳିତ ଭାରତ ସଞ୍ଚାର ନିଗମ ଛଡା ଏୟାର୍‍ଟେଲ, ଏୟାର୍‍ସେଲ୍, ରିଲାଏନ୍ସ, ଟାଟା ଇଣ୍ଡିକମ୍ ଓ ଭୋଡାଫୋନ୍ ପରି ଜାତୀୟ ସଞ୍ଚାର ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏଠାରେ ଉଭୟ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଲାଇନ ଓ ମୋବାଇଲ୍ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ । ଭାରତ ସଞ୍ଚାର ନିଗମ ଓ ଓର୍‍ଟେଲ୍ ଆଦି ସଂସ୍ଥା ବ୍ରଡ୍‍ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ ୧୯୫୭ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମିନୀ ଶେଖରେ ଦେଓ ।
କଟକ
ଉପଲବ୍ଧ ସେବା
କଟକର ପ୍ରମୁଖ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିଅମ ଅନ୍ୟତମ, ଯାହାକି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ମ୍ୟାଚ୍‍ମାନଙ୍କ ଲାଗି ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ । କଟକର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୂପା ତାରକସି କାମ ଲାଗି ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ରୌପ୍ୟ ସହର ନାମରେ ଆଖ୍ୟାୟିତ କରଯାଇଛି । ଏତଦ୍‍ବ୍ୟତୀତ ଏଠାର ହାତୀଦାନ୍ତର କାମ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ଚମତ୍କାର ।
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଏବଂ ପରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
କଟକ
ଉପଲବ୍ଧ ସେବା
ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିଅମ ନିକଟରେ ଐତିହାସିକ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ରହିଛି । ଦୁର୍ଗର ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଏଯାବତ୍ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଛି । ବିଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭାଗ (Archaeological Survey of India)ଦ୍ୱାରା ଉତ୍‍ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲୁ ରହିଛି ।
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ
ମୃତ୍ୟୁ
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ ୧୯୯୪ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ ୩୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
କଟକ
ଉପଲବ୍ଧ ସେବା
କଟକର ଚୌଦ୍ୱାରଠାରେ ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ୍ ଫେରୋ ଆଲୟ ଉତ୍ପାଦକ ଇମ୍ଫା (IMFA-Indian Metals & Ferro Alloys)ର କାରଖାନା ରହିଛି ।
ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କଟକ
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା
ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରୁ କଟକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ରହି ଆସିଛି। ମହନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଭେଷଜ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଡାକ୍ତରଖାନା ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବ ପୁରାତନ ଓ ସର୍ବବୃହତ ଅଟେ। ସାରା ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ସୁଦୂର ପଶ୍ଚିମ ବଂଗର ଲୋକମାନେ ବି ଏହି ଡାକ୍ତରଖାନା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାନ୍ତି। ପୁର ପଲ୍ଲୀରେ ଏହା ବଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏଠାରେ ବହୁ ବିଭାଗରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଓ ବିଶେଷ ସେବା ଉପଲବ୍ଧ ଆଛି। ବଡ଼ ଡାକ୍ତରଖାନା ଛଡା କଟକ ସହରରେ ଆହୁରି ବହୁତ ବିଶେଷ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଆଛି।
ବେସରକାରୀ
ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା
* ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ
*ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ସହର ଉତ୍ତର ଆଡକୁ ଚାରବାଟିଆଠାରେ ବିମାନ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେନାବାହିନୀର ଏକ ବିମାନବନ୍ଦର ରହିଛି । ଏହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥା RAW (Research and Analysis Wing) ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ।
*ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା
* ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
* ବିଦ୍ୟାଳୟ
କଟକ ସହରରେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଈଂରାଜୀ ମାଧ୍ୟମର ବିଦ୍ୟାଳୟ ମାନ ରହିଛି। କଟକର ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପୁରାତନ ଓ ପ୍ରାୟତ ସମସ୍ତଙ୍କ କିଛି ନ କିଛି ଗୌରବମୟ ଈତିହାସ ରହିଛି।
ପରିବହନ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ
ବାଦାମବାଡି |thumb|300px|right|ବାଦାମବାଡ଼ି ସଡକପଥରେ କଟକ, କୋଲକାତା ଓ ଚେନ୍ନାଇକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ୫ ନଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସହ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ. ରାଜ୍ୟର ପମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ହୋ‍ଇଥିବାରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ରୂପେ ସଂଯୁକ୍ତ । ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ପରି ଏହା ମଧ୍ୟ ରେଳବାଇର ପୂର୍ବତଟ ରେଳବାଇ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସିଭିଲ୍ ବିମାନବନ୍ଦର, ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର, କଟକଠାରୁ ମାତ୍ର ୨୮ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ବସ୍ ଯୋଗଯୋଗ ହିସାବରେ କଟକର ବାଦାମବାଡ଼ି ବସ ଟର୍ମିନସ୍ ଓଡ଼ିଶାରେ ସର୍ବବୃହତ୍ । ପ୍ରତିଦିନ ଏଠାରୁ ଶହଶହ ବସ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାତାୟତ କରେ । ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଅଗମ୍ୟ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ଲାଗି ବସ ପରିବହନ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ । କଟକରେ ଜଳ ପରିବହନର ବିଶେଷ ଚାହିଦା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାଛ ଧରିବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ନୌପରିବହନ ଲାଗି ଛୋଟ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗାମାନ ମହାନଦୀ ଓ କାଠଯୋଡ଼ିରେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି । ଇଂରେଜ ଅମଳରେ ତାଳଦଣ୍ଡା କେନାଲ ବ୍ୟାପାରିକ ନୌପରିବହନର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପନ୍ଥା ବିବେଚିତ ହେଉଥିଲେ ହେଁ ଅଧୁନା ଉନ୍ନତ ଟ୍ରକ ପରିବହନର ପ୍ରଚଳନ ହେତୁ ଏହାର ଆଉ ଚାହିଦା ନାହିଁ । ଏହାଛଡା କଟକର ଚାରବାଟିଆଠାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏକ ବିମାନ ବନ୍ଦର ରହିଛି ।
କ୍ରୀଡ଼ା
ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କଟକ କ୍ରୀଡ଼ା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରଧାନ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ରହିଆସିଛି। ଓଡ଼ିଶା ଓଲିମ୍ପିକ ସଂଘ, ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ ସଂଘ ଆଦି ୩୦ରୁ ଅଧିକ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ମହାସଂଘର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କଟକ ନଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ । କଟକରେ ଥିବା ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିଅମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଏକମାତ୍ର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ ପଡ଼ିଆ। ଏଠାରେ କ୍ରିକେଟ ବିଶ୍ୱକପ ସହ ପ୍ରାୟ ୧୬ଟି ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ଏକଦିବାସୀୟ ଓ ୨ଟି ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳାଯାଇଛି। ଏହି ପଡ଼ିଆରେ କ୍ରିକେଟ ସହ ଜାତୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ଫୁଟବଲ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। କଟକରେ କ୍ରିକେଟ, ଫୁଟବଲ ଛଡା ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ବହୁଖେଳର ବିକାଶ ଲାଗି ବହୁ କ୍ରୀଡାଙ୍ଗନ ଗଢ଼ା ଯାଇଛି । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଜବାହରଲାଲ ନେହରୂ ଇଣ୍ଡୋର ଷ୍ଟାଡିୟମ ଅନ୍ୟତମ। ଏଠାରେ ବ୍ୟାଡମିଣ୍ଟନ, ଭଲି ବଲ ପରି କ୍ରୀଡାର ସୁବିଧା ଅଛି।
କଟକରେ ଥିବା କ୍ରୀଡା ସୁବିଧା
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ତାରକସି କାମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ନନ୍ଦିତା ଦାସ
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ପିତା ଚିତ୍ରକର ଯତୀନ ଦାସ ଓ ମାତା ଲେଖିକା ବର୍ଷା ଦାସଙ୍କ ଝିଅ ନନ୍ଦିତା, ୧୯୬୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୭ ତାରିଖରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲେ । ସେଠାରେ, ସେ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମିରନ୍ଦା ହାଉସରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଭୂଗୋଳରେ ସ୍ନାତକ ଓ ସମାଜସେବାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ନନ୍ଦିତା ୨୦୦୨ରେ ସୌମ୍ୟ ସେନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ୨୦୦୯ରେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ସେ ମୁମ୍ବାଇର ଉଦ୍ୟୋଗପତି ସୁବୋଧ ମସ୍କୋରାଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଅଛି । ୨୦୧୭ରେ ସୁବୋଧଙ୍କ ସ‌ହ ତାଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
୨୦୦୯ ମସିହାରେ, ସେ "ଭାରତୀୟ ଶିଶୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୋସାଇଟି"ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସିନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସିନେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
କ୍ୟାଲସିଅମ ଗ୍ଲୁକୋନେଟ
କ୍ୟାଲସିଅମ ଗ୍ଲୁକୋନେଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Calcium gluconate) ଏକ ଲବଣ ପରିପୂରକ (mineral supplement) ଓ ଔଷଧ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଔଷଧ ଭାବରେ ଏହା ଅଳ୍ପ ରକ୍ତ କ୍ୟାଲସିଅମ (low blood calcium), ଅଧିକ ରକ୍ତ ପୋଟାସିଅମ (high blood potassium) ଓ ମ୍ୟାଗନେସିଅମ ବିଷକ୍ରିୟା (magnesium toxicity) ଆଦି ଅବସ୍ଥାରେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଜଫ୍ୟୁଜନ (injection into a vein) ଭାବରେ କାମକରେ । ଖାଦ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ୟାଲସିଅମ (calcium) ନଥିଲେ ଏହି ପରିପୂରକ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ହାଡ଼ପୋରିଆ ବା ଓଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ ଓ ରିକେଟ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଇପାରେ କିନ୍ତୁ ମାଂସପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a muscle) ଭାବରେ ନୁହେଁ ।
କ୍ୟାଲସିଅମ ଗ୍ଲୁକୋନେଟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଧୀର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତିହାର (slow heart rate), ଇଞ୍ଜେକସନ ଯାଗାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ହୋଇପାରେ । ପାଟିରେ ଦେଲେ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ (constipation) ଓ ଅଇ (nausea) ହୋଇପାରେ । ଏହି ଔଷଧ ଦେଲେ ରକ୍ତ କ୍ୟାଲସିଅମ ସ୍ତର ସମୟ ସମୟରେ ମାପିବାକୁ ହୁଏ ବିଶେଷତଃ ବୃକ୍‌କ ପଥର (kidney stones) ରୋଗ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନଶୀଳ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ମାତ୍ରାରେ ନେଲେ ଏହା ନିରାପଦ ରହେ । ଗ୍ଲୁକୁରୋନିକ ଏସିଡ (gluconic acid) ସ‌ହିତ କ୍ୟାଲସିଅମ କାର୍ବୋନେଟ (calcium carbonate) ବା କ୍ୟାଲସିଅମ ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ (calcium hydroxide) ମିଶ୍ରଣ କରି ଏହା ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ ।
ସନ ୧୯୨୦ରୁ କ୍ୟାଲସିଅମ ଗ୍ଲୁକୋନେଟ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଆସୁଛି । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ଉପଲବ୍‌ଧ ହେଉଛି । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଗ୍ରାମ ଭାଏଲରେ ୧୦୦ ମି:ଗ୍ରା:/ମି:ଲି:ର (୧୦% ସଲ୍ୟୁସନର) କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୧ରୁ ୧.୩୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୦.୬୫ ପାଉଣ୍ଡ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ପ୍ରତାପ ସିଂ କୌର
thumb|ପ୍ରତାପ ସିଂ କୌର ପ୍ରତାପ ସିଂ କୌର (1901 - 1965 ମସିହା) ପଞ୍ଜାବ [[(ଭାରତ)|ପଞ୍ଜାବ]]ର ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ନେତା ଥିଲେ । ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ପଞ୍ଜାବ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହରିୟାଣା ଏବଂ ହିମାଞ୍ଚଳ ପ୍ରଦେଶର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ପରିଚୟ
ପ୍ରତାପ ସିଂ କୌରଙ୍କ ଜନ୍ମ 1901 ମସିହାରେ ଗୋଟେ ସୀଖ୍ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଶେଷ ନାମ ତାଙ୍କ ଗ୍ରାମର ନାମ କାୖରୋକୁ ସଂଯୋଗ କରି ହୋଇଥିଲା । ସେ ଅମୃତସର ଜିଲ୍ଲାର କାୖରୋ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ଅମୃତସର ଜିଲ୍ଲା, ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପଞ୍ଜାବରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଖାଲସା କଲେଜରେ ବି.ଏ ପାସ କରି ଆମେରିକା ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାକାର ମିଶିଗନ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏମ.ଏ ପାସ କଲେ ; ଏବଂ ସେଠାରେ ସେ ଭାରତର ରାଜନୀତି ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର କଲେ । ଭାରତୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପାଇଁ ଆମେରିକାରେ ଗଦର ପାର୍ଟି ନାମରେ ଯେଉଁ ସଂସ୍ଥା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ସେଥିରେ ସେ ସକ୍ରିୟ ରୂପେ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।  ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ 1926 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଂଗ୍ରେସ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ନିରନ୍ତର ଭାଗନେଇଥିଲେ ଏବଂ ଜେଲ ଯାଇଥିଲେ ।
ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାପରେ ବିଧାନ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ଅନ୍ତତୋଗତ୍ୱ ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଗଲେ । ଯେଉଁ ଦିନ ସେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ସେହି ଦିନ ପଞ୍ଜାବର ରାଜନୀତିକ ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ଫୋଟକ ଥିଲା । ସେହିଦିନ ମାଷ୍ଟର ତାରା ସିଂଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଞ୍ଜାବ ଜୋରେ ଚାଲୁଥିଲା । ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଅରାଜକତା ମାତି ଥିଲା । କାୖରୋମାନେ ନିଜ ସୁଦୃଢ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦୂରଦର୍ଶିତାରେ ଆନ୍ଦୋଳନର ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କୂଟନୀତି ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ମାଷ୍ଟର ତାରା ସିଂରେ କୁଟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ସଫଳ ହେଲେ ତଥା ଆନ୍ଦୋଳନ ଛିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଗଲା । ସେ ଜଣେ ସ୍ଥିର ଓ ପ୍ରଭାବ ଶାଳୀ ଶାସକ ରୂପେ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ନିଜ ପ୍ରଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ବିକଶିତ କରିବାପାଇଁ ଅଧିକା ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ । ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ କୃଷି ପରି ଦୁଇ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଜାବରେ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁର୍ବ ଉନ୍ନତି କରିଥିଲେ । 1962 ମସିହାରେ ଯେବେ ଚୀନ, ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ତ କୌରୋମାନେ ନିଜ ପ୍ରଦେଶରୁ ଧନ ଏବଂ ଜନ ସହାୟତା ଆଦି ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ହିଁ ଏକ ଇତିହାସ ଅଟେ ।
ଏହି ପ୍ରକାର ମହତ୍ତ୍ୱ ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପକ୍ଷପାତ ଏବଂ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ଆରୋପ ଲଗା ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ 1964 ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହାର କିଛିଦିନ ପରେ 1965 ମସିହାର ଆରମ୍ଭରେ ଗୋଟେ ଦିନ ଯେବେ ସେ ମୋଟର କାରଦ୍ୱାରା ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଫେରୁଥିଲେ, ମାର୍ଗରେ କିଛି ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଗୁଳି ମାରିଥିଲେ ଏବଂ ତତ୍କାଳେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ସଂଗ୍ରାମ ସେନା ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ
ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ
ଶ୍ରୀପାଠୀ ପାଣ୍ଡିତରାଧ୍ୟୁଲ ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ (୪ ଜୁନ ୧୯୪୬ - ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଭାରତୀୟ ସଂଗୀତଜ୍ଞ, କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ, ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଅଭିନେତା, ଡବିଂ କଳାକାର ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଯିଏକି ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲରେ ମୁଖ୍ୟତ କାମ କରୁଥିଲେ ।
ସେ କନ୍ନଡ, ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ମାଲାୟାଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମେତ ୧୬ଟି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ୪୦ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ। କନ୍ନଡ, ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଭଳି ଚାରୋଟି ଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରରେ ସେ ୬ଟି ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୨୫ଥର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ନନ୍ଦୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁରରେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମ କରି ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୬ଟି ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
କେତେକ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ୪୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ଗାଇଥିବା ଜଣେ ଗାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଗୀତ ରେକର୍ଡିଂ ପାଇଁ ସେ ଗିନିଜ ୱାଲର୍ଡ୍ ରେକର୍ଡ କରିଥିବା ଜଣାପଡିଛି।   ୨୦୧୨ ମସିହାରେ, ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ଏନ୍.ଟି.ଆର୍.ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ, ସେ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ଏକ ରୌପ୍ୟ ମୟୂର ପଦକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ
ପିରଫେନିଡନ
ପିରଫେନିଡନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ପିରେସ୍ପା, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଇଡିଓପାଥିକ୍ ଫୁସଫୁସ ଫାଇବ୍ରୋସିସ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ରୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ରାସ, ଥକାପଣ, ବୁକୁଜ୍ୱାଳା, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ଆତପଦାହ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ। ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଦେଲେ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏହା କିପରି କାମ କରେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏହା ଫାଇବ୍ରୋବ୍ଲାଷ୍ଟର ଉତ୍ପାଦନକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ ।
୨୦୧୧ ମସିହାର ୟୁରୋପରେ ଏବଂ ୨୦୧୪ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିରଫେନିଡନ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିଲା। ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୪ ସପ୍ତାହର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ ମସିହାର ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସେହି ପରିମାଣର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୯୯୦୦ ଡଲାର ଥିଲା ।
ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ
ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ (ଜନ୍ମ: ୨୪ ଜୁନ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା ଓ ମଡେଲ୍, ଯିଏକି ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ରାଜା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ।
ପିରଫେନିଡନ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ
ପେଷା
ଜନ୍ ବଙ୍ଗଳା ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ଧାରାବାହିକ ଥିଲା ବୋଝେନା ସେ ବୋଝେନା । ଏହା ପରେ ସେ ଜେନୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ, ନଜର ଭଳି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ସେ ଗୋଲୋନ୍ଦାଜ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳା କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳା ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ବିଭୁ କାନୁନଗୋ
ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ କାନୁନଗୋ ଓଡ଼ିଶା ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଆଇନଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି । ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଡେପୁଟି ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଭାବେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପଦବୀ ଅଳଙ୍କୃତ କରିବାରେ ସେ ହାରୁନ ରଶିଦ ଖାଁଙ୍କ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓଡ଼ିଆ ।
ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାଲିଆ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ । ଗାଁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରେ, ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ୟୁନିଟ ୬ ସରକାରୀ ବାଳକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ହାଇସ୍କୁଲ ଓ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ନିଜର ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ବିଜେବି କଲେଜରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ କରିଥିଲେ । ପରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଆଇନରେ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରଥିଲେ ।
କର୍ମ ଜୀବନ
୧୯୭୯ରେ ସେ ବ୍ୟାଙ୍କ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୭୯ରେ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଅଧିକାରୀ ଓ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଅଧିକାରୀ ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସେ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଏକଜିକ୍ୟୁଟିଭ ଡାଇରେକ୍ଟର) ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ବିଦେଶ ବିନିମୟ (ଫରେନ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ) ବିଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ
ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ (ଇଂରାଜୀରେ Metoprolol କିମ୍ବା, ), ବଜାର ନାମ ଲୋପ୍ରେସର, ଏକ ସିଲେକ୍ଟିଭ ବିଟା ରିସେପ୍ଟିଭ ବ୍ଲକର ଔଷଧ । ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଆଞ୍ଜିନା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ହୃତ୍‌‌ପିଣ୍ଡ ଗତି ହାର ହେଉଥିବା ରୋଗରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ମାୟୋକାର୍ଡ଼ିଆଲ ଇନଫାର୍କସନ ରୋଗ ହୋଇସାରିବା ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗକୁ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ଓ ମିଗ୍ରେନ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଛି ।
ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ମିଳେ, ଖାଇବା ନିମନ୍ତେ ବା ଶିରା ମଧ୍ୟରେ ଦେବା ନିମନ୍ତେ । ଦିନ‌କୁ ଦୁଇ ଥର ଦିଆଯାଏ । ଗୋଟିଏ ଥର ଦେବା ଭଳି ଫର୍ମୁଲା ମଧ୍ୟ ମିଳେ ଯାହାକୁ ଏକ୍ସଟେଣ୍ଡେଡ ରିଲିଜ ଫର୍ମୁଲେସନ କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରୋଥିଆଜିଡ ସ‌ହ ମିଶେଇ ଗୋଟିଏ ବଟିକା ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ।
ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ତିଆରି ହେଲା । ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ତାଲିକାରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଗୋଟିଏ ଅତି ଦରକାରୀ ଔଷଧ । ଏହା ନିଜସ୍ୱ ନାମରେ ଜେନେରିକ ନାମ ବିକ୍ରି ହୁଏ, କମ୍ପାନୀ ନାମରେ ନୁହେଁ । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଆମେରିକାରେ ୧୯ତମ ଅଧିକ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଔଷଧ ଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଲତା ଘୋଷ
ଲତା ଘୋଷ (୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ – ୦୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶୀ, ଛାନ୍ଦ, ଚମ୍ପୂ, ଭଜନ, ଜଣାଣ, ଆଧୁନିକ ଓ ପଲ୍ଲୀ ଗୀତ ଆଦି ଗାୟନ କରୁଥିଲେ । ୧୯୭୫ ମସିହାରୁ ଆକାଶବାଣୀ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ କଳାକାର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ । ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପନା କରୁଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶୀ କଣ୍ଠ ସଙ୍ଗୀତ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଜୀବନୀ
ଲତା, ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଜଲାହାରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ପୀତାମ୍ବର ପାଣି ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ରାଧା ପାଣି । ୭ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୁରୁ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ, ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା, ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର, ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ହରମୋହନ ଖୁଣ୍ଟିଆ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାପାତ୍ର, ଦାମୋଦର ହୋତା, ଦୀପକ ବସୁଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସେ ଆକାଶବାଣୀର ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ କଳାକାର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ । ପରେ ସେ ବି-ହାଇଗ୍ରେଡ଼ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ମାନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।
କର୍କଟ ରୋଗରେ ପିଡ଼ିତ ହୋଇ ୨୦୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୦୯ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ
ପଠାଣି ସାମନ୍ତ
ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ବା ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ର ଖଣ୍ଡପଡ଼ାରେ ୧୮୩୫ରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଓ ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ । ଉତ୍କଳର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ସେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ନାମରେ ସୁପରିଚିତ । ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ଆଦିଙ୍କର ଦୈନିକ ଓ ବାର୍ଷିକ ଆବର୍ତ୍ତନର ନିର୍ଭୁଲ ଗଣନା କରିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣର ସଠିକ୍ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ସେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନାମରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ପଞ୍ଜିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ ଯାହା ରାଶି, ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର ଆଦିର ଅବସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଣନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।
ଜୀବନକାଳ
୧୮୩୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୩ତାରିଖ ପୌଷ କୃଷ୍ଣ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ନିକଟସ୍ଥ ଖୁଣ୍ଟୁପଡ଼ା ଗ୍ରାମସ୍ଥିତ ମହାଦେବ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ଏହି ବାଳକ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରି, ପିତାମାତା ତାଙ୍କର ନାମ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଆଗରୁ ଦୁଇଟି ଝିଅ ଓ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ମରିଯାଇଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ଅପର୍ତ୍ତ୍ୟାଣି ନାମ ପଠାଣି ରଖାଯାଇଥିଲା । ପିଲାଦିନୁ ସେ ଉଦାସୀନ, ମନଯୋଗୀ, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ଓ ଅଧ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଉଦାରମନା ଥିଲେ । ଗୁରୁ କୃତ୍ତିବାସ ରଥଙ୍କଠାରୁ ବାଲ୍ୟଶିକ୍ଷା ଓ ଗୁରୁ ପଣ୍ଡିତ ଆନନ୍ଦ ଖାଡ଼ଙ୍ଗାଙ୍କଠାରୁ ସଂସ୍କୃତ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ବାପା ସେହି ସମୟରେ ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଗାଣିତିକ ଥିଲେ । ଗଣିତ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ତାହାଙ୍କର ଗଭୀର ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିଲା । ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ବାପାଙ୍କଠାରୁ ଗଣିତ ଜ୍ୟୋତିଷର ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପୁରାତନ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରମାନ ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା କରି ତାରା ଜଗତର ଗତିବିଧି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ସହ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଯନ୍ତ୍ରମାନ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ଦୁଇଗୋଟି ବାଉଁଶନଳୀ ସାହାଯ୍ୟରେ ଦୂରଦୂରାନ୍ତର ଗ୍ରହ ମଣ୍ଡଳର ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଗତି ଅବଲୋକନ କରି ସେ ଯେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲେ ତାହା ପୁରାତନ ସଂସ୍କୃତ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସହିତ ତାହାର ଅନେକ ଅସମାନତା ଥିଲା । ତାହାଙ୍କର ନିଜ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା ଯେ, ପୁରାତନ ଭାରତୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦମାନଙ୍କ ଗଣନା ଦିବସରୁ ନକ୍ଷତ୍ର ଜଗତର ସ୍ଥିତି ଗତିର ବଦଳିଯାଇଛି । ତାଙ୍କର ନୂତନ ମୌଳିକ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ପୋଥି ରଚନା କଲେ ।
ରଚନାବଳୀ
ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ୧୮୬୯ ମସିହା ମେଷ ସଂକ୍ରମଣ ଦିନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୩୪ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବଙ୍କ ୧୪ଶ ଅଙ୍କ ମାର୍ଗଶୀର କୃଷ୍ଣ ନବମୀ ଶନିବାର ଅର୍ଥାତ ୧୮୯୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୨ତାରିଖ ଦିନ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଅତି ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ୟାବଳି ସହ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଏହି ବୃହତ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ୨୪ଟି ବିଭାଗ ଏବଂ ୨୫୦୦ଟି ଶ୍ଳୋକ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୨୮୪ଟି ଶ୍ଳୋକ ସାମନ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅବଶିଷ୍ଟ ପୁରାତନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କରୁ ଗୃହୀତ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ମଧ୍ୟାଧିକାର, ସ୍ଫୁଟାଧିକାର, ତ୍ରିପ୍ରଶ୍ନାଧିକାର, ଗୋଳାଧିକାର ଓ କାଳାଧିକାର ପରି ପଞ୍ଚ ଅଧିକାରରେ ବିଭକ୍ତ । ତାଳପତ୍ର ଉପରେ ଲିଖିତ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ ହସ୍ତଲିପିକୁ ଘନଶ୍ୟାମ ମିଶ୍ର କାଗଜକୁ ଉତ୍ତାରିଥିଲେ । ତତ୍କାଳିନ କରଦରାଜ୍ୟ ସମୂହର ତଦନାନ୍ତୀନ ସହକାରୀ ସୁପରିଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ସୁଦାମ ଚରଣ ନାୟକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଆଠମଲ୍ଲିକ ରାଜା ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଓ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କ୍ରମେ କଲିକତାସ୍ଥିତ ଗିରୀଶ ବିଦ୍ୟାରତ୍ନ ମୁଦ୍ରଣାଳୟରେ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଛାପାକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଟି ପାଖାପାଖି ୧୦୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନାଲୋଚିତ ହୋଇ ରହିଥିଲା । ଅଧ୍ୟାପକ ଯୋଗେଶଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ ବିଦ୍ୟାନିଧି ‘‘ନେଚର କଲେଜ’’ ନାମକ ପତ୍ରିକାରେ ଏ ବିଷୟରେ ଏକ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ କରି ଏହାକୁ ଲୋକ ଲୋଚନକୁ ଆଣିଥିଲେ । ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନୀ ପ୍ରଫେସର ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଶତପଥି ଓ ଡଃ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ ମିଳିତ ଭାବେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କତିପୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରକାଶ କରି ଅଛନ୍ତି । କେତକ ଭାରତୀୟ ଓ ଅଣ-ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଚେଷ୍ଟାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ‘‘ବୌଦ୍ଧିକ ଅବଦାନ’’ ନାମକ ପୁସ୍ତକ ଦିଲ୍ଲୀର ନିରୋସା ପବ୍ଲିସିଂ ହାଉସ ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।
ଶେଷ ଜୀବନ
ନିଜର ଜାତକକୁ ଗଣନା କରି ନିଜର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ସେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣି ପାରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ଅନ୍ତିମ କାଳରେ ସେ ପୁରୀରେ ଅବସ୍ଥାନ ପୂର୍ବକ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ କୃପାଲାଭ କରି ୧୧ ଜୁନ୧୯୦୪ରେ ଇହଲୀଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ । କବିବର ରାଧାନାଥ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଭା ଓ କୃତିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ଦରବାର କବିତାରେ ଲେଖିଛନ୍ତି
'''‘‘ଉତ୍କଳମାତାର ଯୋଗ୍ୟତମ ସୂତ,
ତୁମ୍ଭ ଯୋଗୁଁ ଆମ୍ଭେ ସର୍ବେ ହେଲୁ ପୂତ,
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ହେବ ନାହିଁ ଲୟ,
ନର ଦେହେଥିବ ଯାବତ ହୃଦୟ।’’'''
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଖଗୋଳ ବିଜ୍ଞାନ
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ(ଜନ୍ମ: ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭେନେତ୍ରୀ ଥିଲେ ଯିଏକି ୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଅନେକ ସଫଳ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଳ୍ପଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିପାରିଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ନାମୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
ଦିବ୍ୟା ପିଲାଦିନରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ମାତ୍ର ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ କିଛିଟା ବିଫଳତା ପରେ ସେ ୧୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଏକ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ବବିଲି ରାଜା ଜରିଆରେ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅନେକ ସଫଳତମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିସାରିବା ପରେ ଦିବ୍ୟା ୧୯୯୨ରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ଦିବ୍ୟା ଅଭିନେତା ଗୋବିନ୍ଦ ଏବଂ ଋଷି କପୁରଙ୍କ ଭଳି ଅଭିନେତାମାନଙ୍କ ସ‌ହ ସୋଲା ଅଉର ସାବନ ଏବଂ ଦିୱାନା ଭଳି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଫିଲ୍ମ ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ନାୟିକା ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୨ ଏବଂ ୧୯୯୩ରେ ୧୪ଟି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଦିବ୍ୟା ୫ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୩ରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଭେରସୋଭା, ମୁମ୍ବାଇର ତୁଳସୀ ବିଲ୍ଡିଂସ୍‌ର ପାଞ୍ଚ ମ‌ହଲା ବାଲ୍‌କୋନୀରୁ ଦିବ୍ୟା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡରେ ବ‌ହୁତ ଜୋର୍‌ରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା ଏବଂ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ପଛରେ ଥିବା କୌଣସି ରହସ୍ୟ ମିଳିପାରି ନ ଥିଲା । ଏହା ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା କି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କିମ୍ବା ହତ୍ୟା ବୋଲି ସଠିକ କିଛି ବି ଜଣା ପଡ଼ି ନ ଥିଲା । ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ପିତାମାତା ଏହି ଘଟକୁ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା କ‌ହିଥିଲେ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ ୧୯୯୮ରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ତାଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନ ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଦିବ୍ୟା ୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୪ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା ଓମ୍ ପ୍ରକାଶ ଭାରତୀ ଜଣେ ବିମା ଏଜେଣ୍ଟ ଥିଲେ ଏବଂ ମାତା ମୀତା ଭାରତୀ ଜଣେ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ଭାଇ ଥିଲା କୁନାଲ ଏବଂ ପୁନମ୍‌ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ସାବତ ଭଉଣୀ ଥିଲା, ଯିଏକି ଓମ୍‌ଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀଙ୍କର ଝିଅ । ଦିବ୍ୟା ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ମରାଠୀ ପ୍ରଞ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ କ‌ହିପାରନ୍ତି । ଅଭିନେତ୍ରୀ କୈନାଟ ଅରୋଡ଼ା ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଥିଲେ ।
ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)
ମୁକ୍ତି, ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ବ୍ୟୋମକେଶ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ, ମମତା ପ୍ରଡ଼କ୍ସନର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଦିବ୍ୟା ଯୁହୁ, ମୁମ୍ବାଇରେ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ସେ ପଢ଼ାପଢ଼ିରେ ଏତେଟା ଭଲ ନ ଥିଲେ ଏବଂ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ ପୂର୍ବରୁ ୯ ଶ୍ରେଶୀ ଯାଏଁ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର 'ମୁକ୍ତି'ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଦିବ୍ୟା ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ନନ୍ଦୁ ତୋଲାନି ତାକୁ ୧୯୯୦ର ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ବାଛିଥିଲେ । ମାତ୍ର ପରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ କାଟିଦିଆଯାଇଥିଲା । କିର୍ତ୍ତି କୁମାର ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟାଙ୍କୁ ଗୋବିନ୍ଦାଙ୍କ ସ‌ହ ରାଧା କା ସଙ୍ଗମ୍‌ରେ ନେବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ ମାତ୍ର ପରେ ପରେ ସେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଜୁହି ଚାୱଲାଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ପିଲାଳିଆମି ପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ତାଙ୍କୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳି ନ ଥିଲା ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)
ଗୀତ
ଏଥିରେ ଗୀତିକାର ଶିବବ୍ରତ ଦାସ, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଓ ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସଙ୍ଗୀତକାର ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର । 'ମୁକ୍ତି'ର ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ, ବାଣୀ ଜୟରାମ, ସୁଧା ଓ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ପ୍ରମୁଖ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଡି. ରାମନାଇଡ଼ୁ ଏକ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବବିଲି ରାଜାରେ ପ୍ରଥମେ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କୁ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କ ସ‌ହ ରାମନାଇଡ଼ୁଙ୍କର ପୁଅ ଭେଙ୍କଟେଶ ଦଗୁପତ୍ତି ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହାତରୁ ଚାଲିଯିବା ପରେ ଶେଷରେ ଦିବ୍ୟା ଏହି ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ୧୯୯୦ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଓ ନୃତତ୍ତ୍ୱବିତ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏନଡିଏ ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ କେନ୍ଦ୍ର ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏବଂ ଇସ୍ପାତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମନ୍ତ୍ରାଳୟରେ ୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୭ରୁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉଥିଲେ । ସେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୨ରେ ବିହାରରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୮ ଏପ୍ରିଲ ୩ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ମୁକ୍ତି (କଥାଚିତ୍ର)
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଯାତ୍ରା
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଧର୍ମ ସଂସ୍କୃତିରେ ପାଳନ ହେଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଯାତ୍ରା ।
ପାଳନ ବିଧି
କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ କୋଡ଼ିଏ ପୁଣ୍ୟକାଳ ଅଟେ । ଏହି ପୁଣ୍ୟକାଳରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ କର୍ପୁର ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରି ମନୋହର ବସ୍ତ୍ର ବିବିଧ ଅଳଙ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧ ପୁଷ୍ପମାଳାରେ ଶରୀର ମଣ୍ଡନ କରି ଦୀପ ଓ ଭକ୍ଷଭୋଜ୍ୟ ଆଦି ଉପଚାରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । କର୍ପୁର ବୋଳା ହୋଇଥିବା ତାମ୍ବୁଳ ହରିଙ୍କ ମୁଖରେ ଦେଇ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଏ ।
ବିଶ୍ୱାସ
ଲୋକମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଯେଉଁ ଲୋକ ପୂଜା କାଳରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ଅଥବା ପୂଜା ଶେଷରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ମହାପ୍ରଭୁ ତା' ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶତଗୁଣ ପୂଣ୍ୟଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଅର୍ଚ୍ଚନା କାଳରେ ଯେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ ତା'ର ସମସ୍ତ ପାପ ଦହନ ହୁଏ । ସେ ବୈକୁଣ୍ଠ ପୁରକୁ ଗମନ କରେ । ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଉତ୍ସବ କ୍ଷୁଦ୍ର ବା ବୃହତ ହେଉ ତାହା ମୁକ୍ତି ଦାୟକ । ମାତ୍ର ଯେଉଁ ଲୋକ ଉତ୍ସବ ଦିନରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ ସେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମର ପର୍ବ ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ
ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା
ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନରେ ଏମଏ ( M.A.- Anthropology) ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ସଦସ୍ୟ ଅଟନ୍ତି । ସେ ବିଜେପିର ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ସଂଘ ର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସେ ତାଳଚେର ଛାତ୍ର ସଂଘର ସଭାପତି ଥିଲେ । ପରେ ୧୯୯୫ରେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ସଂଘର ରାଷ୍ଟୀୟ ସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।
ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧିବେଶନ (୨୦୦୦- ୨୦୦୪)କୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର ଦଳୀୟ ପାର୍ଥୀ ଭାବେ ପାଳଲହଡ଼ା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ବିଧାନ ସଭା ବିତର୍କରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରି ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କଲେ । ସେଥି ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଧାୟକ ଭାବେ ଉତ୍କଳମଣି ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ ।  ବିଜେପି ର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ହେବା ସହ ତାଙ୍କୁ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ରେ ଝାଡଖଣ୍ଡ ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀର ସାଙ୍ଗଠନିକ ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ନ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା ।  ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଭାରତର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଲୋକ ସଭାର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଦେବଗଡ଼ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଥିଲା । କ୍ରମାଗତ ୫ ବର୍ଷ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ବିଭାଗରେ ରହି ରେକର୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତାର ସ୍ୱୀକୃତି ସ୍ୱରୁପ ମୋଦି ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଳିରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଲା । ଦେଶର ଇତିହାସରେ ଏଭଳି ଘଚଣା ପ୍ରଥମ ।
ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରରୁ ଧାରା ୩୭୦ ଉଚ୍ଛେଦ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସରକାରଙ୍କ କୋର କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ଦିବ୍ୟା ମାତ୍ର ଗୋଟି ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ନିଲା ପେନ୍ନେରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କ ସ‌ହ ନାୟକ ଥିଲେ ଆନନ୍ଦ । ମାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି କାହାଣୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସଫଳ ହୋଇ ପାରିନଥିଲା ।
ଏହା ପରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ଅନ୍ୟ ଏକ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ଯେଉଁଥିରେ ସନ୍ନି ଦେଓଲ ତାଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୨ ଜାନୁଆରୀ ୨ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି । ୧୯୯୨ ଏବଂ ୧୯୯୩ରେ ଦିବ୍ୟା ୧୪ଟି ହିନ୍ଦୀ କାଥଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ଏକ ବିରଳ ଅଭିଲେଖ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।
ସନ୍ନି ଦେଓଲ, ସଞ୍ଜୟ ଦତ୍ତ ଏବଂ ରବିନା ଟଣ୍ଡନ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କ୍ଷତ୍ରିୟ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩ରେ । ଏହା ଥିଲା ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁକ୍ତିଲାଭର ପରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ପରେ ଦିବ୍ୟାର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଦିବ୍ୟା ଗୋବିନ୍ଦାଙ୍କ ସ‌ହ ଏକ ଗୀତ ସୁଟିଂ କରୁଥିବା ବେଳେ ସାଜିଦ୍ ନାଦିଆୱାଲାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ଉଭୟ ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଥିଲେ । ଦିବ୍ୟା ସାଜିଦ୍‌ଙ୍କୁ ୧୦ ମଇ ୧୯୯୨ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଦିବ୍ୟା ସାଜିଦ୍‌ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପରେ ମୁସଲମାନଧର୍ମକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସାନା ନାଦିଆୱାଲା ରଖିଦେଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
୫ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୩ ଦିନ ପାଖାପାଖି ରାତି ୧୧ଟା ବେଳେ ଦିବ୍ୟା ମୁମ୍ବାଇର ଭେରସୋଭାଠାରେ ଥିବା ତୁଳସୀ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟର ୫ମହଲା ଉପରୁ ତଳକୁ ଖସିପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହାପରେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କ ସ‌ହାୟତାରେ ଏକ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଯୋଗେ ଡାକ୍ତରଖାନାଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ମାତ୍ର ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ଏତେ ଉପରୁ ତଳକୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯିବା ଫଳରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡର ପଛପଟେ ବ‌ହୁତ ଜୋର‌ରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା ଯାହାଫଳରେ ତାଙ୍କର ମସ୍ତିସ୍କ ଅକାମୀ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ରହସ୍ୟ କିଛି ବି ଜଣାପଡ଼ି ନ ଥିଲା । ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଚାର ହୋଇଥିଲା କି, ଅତ୍ୟଧିକ ନିଶା ପାଇଁ ଏପରି ହୋଇଥିଲା, କେହି ପଛରୁ ଧକ୍କା ଦେଇଥିଲେ, ଆତ୍ମହତ୍ୟା, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ମାଫିଆଙ୍କରଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ହୋଇଥିଲା ।   ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇ ପୋଲିସ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ଦର୍ଶାଇବା ସ‌ହ ଏହାର ଅନୁସନ୍ଧାନ ବନ୍ଦ କରିଥିଲା । ୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୩ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଲୁଣାୱାଡ଼ା
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଗୁଜରାଟର ପଞ୍ଚ୍ ମହଲ୍ସ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୩୩୮୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୩୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୬୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୫.୯୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୧.୧୧% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୨.୭୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୩.୨୪% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୧.୭୬% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ଗୁଜରାଟୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
୧୧୦୧
୧୧୦୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧୦୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୧୧୦୨
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧୦୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଆମ୍ପିଲୋସରସ
ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଇଉରୋପୀୟ ଡାଇନୋସର
କାଠଚମ୍ପା
କାଠଚମ୍ପା ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାଦୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ବଡ଼ ହେଲେ ବି ଏହା ଚମ୍ପା ଗଛ ପରି ବଡ଼ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏହାର ପତ୍ର ଅଳ୍ପକେ ଓଉ ପତ୍ର ପରି । ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ଭେଦରେ ଏହା ନାଲି ଓ ଧଳା, ଦୁଇପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଗଛରେ ଫଳ କମ ଫଳେ, ଏହାର ଡାଳକୁ ମାଟିରେ ପୋତିଲେ ନୂଆଗଛ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ
ତିକ୍ତ କଟୁ କଷାୟ ରସ, ଶୀତୋଷ୍ଣ ମିଶ୍ରିତ ବୀର୍ଯ୍ୟ। ସିଝୁପରି ଏଥିରେ କିଛି ଉପବିଷ ରହିଥିବାରୁ ଏହାକୁ କେବଳ ବାହ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହାର ଆନ୍ତରିକ ବ୍ୟବହାର ହେଉ ନ ଥିବାରୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାକୁ ସେବନ ନ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାର କୌଣସି ମାତ୍ରା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇ ନାହିଁ। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ବାହ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରା ଯାଇଥାଏ।
ବ୍ୟବହାର
ଏହା ଚକ୍ଷୁର ହିତକର, କଣ୍ଡୁ, କୁଷ୍ଠ, ବାଗୀ, ବ୍ରଣ ଆଦିର ବିନାଶକ ଅଟେ। ସକାଳୁ କାଠ ଚମ୍ପାଫୁଲକୁ ଶୁଙ୍ଘିଲେ ଚକ୍ଷୁ ବଢେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
୧୧୦୩
୧୧୦୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୧୦୩ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ବାଲୂ ଗୁପ୍ତେ
ଗୁପ୍ତେବୋମ୍ବେରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି 1960-61 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମଦ୍ରାସଠାରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ପାଇଁ 1960ରୁ 1965 ମଧ୍ୟରେ 3ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟରେ ସେ 1953 ମସିହାରୁ 1968 ମସିହା ଯାଏ ଖେଳି ଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବୋମ୍ବେ, ବେଙ୍ଗଳ ଓ ରେଳବାଇ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ ।
ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ସୁଭାଷ ଗୁପ୍ତେ ଭରତର ନାମଜାଦା ସ୍ପିନ ବୋଲର ଭାବରେ ଖେଳିଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି
ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍
ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍, ୨୦୧୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଲ୍ । ମନୋରଞ୍ଜନ ଫିଲ୍ମସ୍ ଆଣ୍ଡ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାନରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି । କୁମାର ସରୋଜ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଅଜୟ ସାମଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ଲେଖିଥିଲେ । ସରୋଜ ମଧ୍ୟ କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ନାୟକ ବୁଲୁ ଏବଂ ନାୟିକା ପୁନମ ମିଶ୍ର । ପ୍ରଜ୍ଞା ଖଟୁଆ, ପୁଷ୍ପା ପଣ୍ଡା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୨ ମଇ ୨୦୧୫ରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ । ଗୀତିକାର ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁମାର ବାପି, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀଗଣ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଲଣ୍ଠନ
ଲଣ୍ଠନ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯେମିତି କିରୋସିନ୍, ପେଟ୍ରୋମାକ୍ସ୍ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାଳିତ ଆଲୋକ ଉପକରଣ ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଓଡି଼ଶା ରେ ଲଣ୍ଠନ କହିଲେ ସାଧାରଣତଃ କିରୋସିନ୍ ଚାଳିତ ଲଣ୍ଠନକୁ ବୁଝାଯାଏ। ଲଣ୍ଠନ ଭିତରେ ମହମବତୀ, କିରୋସିନ୍ ସଳିତା, ପେଟ୍ରୋମାକ୍ସ୍ ମେଣ୍ଟଲ୍ କିମ୍ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବତୀ ଆଲୋକର ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ। ଖୋଲା ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ଯେମିତି ମହମବତୀ କିମ୍ବା ଡିବିରି ବତୀରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଅଗ୍ନି ବିପତ୍ତି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ବେଳେ ଲଣ୍ଠନ ଏକ ନିରାପଦ ବତୀ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ପ୍ରକୃତରେ ଲଣ୍ଠନର ଉଦ୍ଭାବନ ନିରାପଦ ଆଲୋକ ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହିଁ ହୋଇଥିଲା। ଅଧିକନ୍ତୁ ଘର ବାହାରେ ଲଣ୍ଠନର ଆଲୋକ ଉପରେ ପବନର ପ୍ରଭାବ ବିଶେଷ ନଥାଏ।
ଅବଧୀ ଭାଷା
ଅବଧୀ  ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ଏକ ଉପଭାଷା । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ହରଦୋଇ ,ସୀତାପୁର, ଫୈଜାବାଦ, ପ୍ରତାପଗଢ, ସୁଲତାନପୁର, ଫତେପୁର, ମିର୍ଜାପୁର, ଜୌନପୁର ଆଦି ଜିଲ୍ଲାରେ ବୋଲାଯାଏ ।
ଇତିହାସ
ଅବଧ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟୁତ୍ପତି ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ ହୋଇଛି । ଅବଧୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରାୟ ୬ କୋଟି ଲୋକ କଥା ହୁଅନ୍ତି ଏବଂଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ନେପାଳ ଏବଂ ମରିସସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାଷାକୁ ଅନେକଲୋକ ବୋଲନ୍ତି । ତୁଳସୀ ଦାସ କୃତ ରାମଚରିତ ମାନସ ଏହିଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ଅବଧକୁ ପୂର୍ବେ କୋସଳ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଅବଧୀ ଭାଷାକୁ କିଛି ଲୋକ ବୈସବାଡୀ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ବୈସବାଡୀ ଅବଧୀର ଏକ ଶାଖା ଏବଂ ଏହାର ଶବ୍ଦ ଅବଧୀ ଶବ୍ଦଠାରୁ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ । ଯେମିତି ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଭାଷାରେ ସାମାନ୍ୟ ପ୍ରଭେଦ ଦେଖାଯାଏ । ବୈସବାଡୀ ଭାଷା ପ୍ରାୟତଃ ଓନ୍ନାଓ,ଲକ୍ଷ୍ନୌ, ରାୟବରେଲୀ ଏବଂ ଫତେପୁର ଆଦି ଜିଲ୍ଲା ଗୁଡିକରେ ବୋଲାଯାଏ । ରାମଚରିତମାନସ ବ୍ୟତିତ ମଲ୍ଲିକ୍ ମୁହମ୍ମଦ ଜାୟସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ପଦ୍ମାବତ୍ ଅବଧୀ ଭାଷାର ଅନ୍ୟତମ କାଳଜୟୀ କୃତୀ । ଭାଷାବିଦମାନଙ୍କ ମତରେ ଅବଧୀ ଭାଷାର ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ମାଗଧୀରୁ ହୋଇଛି। ସମ୍ଭବତ ଏଥିପାଇଁ ଏହାର କିଛି ଶବ୍ଦ ପାଲୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଅବଧୀଭାଷାର ଲେଖକ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରମଇକାକା, ବଂଶୀଧର ଶୁକ୍ଳ, ଦ୍ୱାରିକା ପ୍ରସାଦ୍ ମିଶ୍ର, ପ୍ରତାପନାରାୟଣ ମିଶ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ,ପଂ ମହାବୀର ପ୍ରସାଦ ଦ୍ୱିବେଦୀ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ୍ଳ କୁବଂର ନାରାୟଣ ଆଦି ଅନ୍ତରରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।
General
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା
ଗଙ୍ଗା (ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ)
ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ଗଙ୍ଗା ନ‌ଦୀ ଏକ ପବିତ୍ର ନାମ ଯାହାକୁ ମାନବୀକରଣ କରାଯାଇ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗା ନାମରେ ପୂଜା କରାଯାଉଛି । ତାଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଓ ବୌଦ୍ଧଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି ଓ ଗଙ୍ଗା ନ‌ଦୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସକଳ ପାପ ଧ୍ରୌତ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ହେବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଅତି ବିଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ପାଉଁସ ଗଙ୍ଗା ନ‌ଦୀରେ ବିସର୍ଜନ କଲେ ଆତ୍ମା ମୋକ୍ଷ (moksha) ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ ।
ପତି ଓ ମାତା
ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତି ଓ ପୂଜାରେ ଗଙ୍ଗା ସଭିଙ୍କ ମାତା ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି କ୍ଷମା କରିଦିଅନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଭଳି ତାଙ୍କର କୌଣସି କ୍ଷତିକାରକ ଗୁଣ ନାହିଁ ଯଦିଓ ସେ ନ‌ଦୀର ଗୁଣ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେ ମାତା ଅଟନ୍ତି । ମହାଭାରତ ଅନୁସାରେ ସେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ମାତା ଥିଲେ । ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଶରଶ‌ଯ୍ୟାରେ ଥିବା ବେଳେ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ମଧ୍ୟରୁ ବାହାରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ବିକଳ ହୋଇ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । କେବଳ ବିବାହ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିବା ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଅପ‌ହରଣ ଓ ଅପମାନିତ କରିବାରୁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ପତନ ଘଟିଥିଲା ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ, ପୁରାଣ ଓ ପୁସ୍ତକମାନଙ୍କରେ ଗଙ୍ଗା ଏକ ପବିତ୍ର ବିଶୁଦ୍ଧ ଜୀବନ ଜଳ ଓ ଦେବୀ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ ହୋଇଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କର ପୂଜାରେ ଯେପରି ଆବାହନ ଓ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ, ସେଭଳି ପ୍ରଥା ଗଙ୍ଗା ପୂଜାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନି । ଗଙ୍ଗା ନ‌ଦୀ ପ୍ରବ‌ହମାନ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଙ୍ଗାଙ୍କର ଦେବତ୍ୱ ବଞ୍ଚିରହିଥିବ ।
ଗଙ୍ଗା ପୁସ୍କରିଣୀ
ମରିସସ୍ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଗଙ୍ଗା ତାଲାଓ (Ganga Talao) ବା ଗଙ୍ଗା ପୁସ୍କରିଣୀକୁ ଗଙ୍ଗା ଭଳି ପବିତ୍ର ମନେକରନ୍ତି । ସନ ୧୯୭୨ରେ ତଦାନନ୍ତୀନ ମରିସସ୍ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସାର ସୀୱୁସାଗର ରାମଗୁଲାମ ଗୋମୁଖକୁ ଯାଇ ସେଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣି ଗ୍ରାଣ୍ଡ ବେସିନ ଜଳରେ ମିଶେଇ ଦେଇ ସେହି ଜଳାଶୟର ନୂତନ ନାମକରଣ କରି ଗଙ୍ଗା ତାଲାଓ ନାମ ଦେଇଥିଲେ ।
ପୃଥିବୀକୁ ଆଗମନ
ଥରେ ରାଜା ସଗର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ନିୟମ ମୁତାବକ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲା । ସେହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ଲୁଚେଇକରି ନେଇ ପାତାଳରେ କପିଳ ମୂନୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ମୂନୀ ସେତେବେଳକୁ ତପସ୍ୟାରତ ଥିଲେ । ଘୋଡ଼ାକୁ ଖୋଜି ଖୋଜି ସଗରଙ୍କର ୬୦,୦୦୦ପୁତ୍ର ମୂନୀଙ୍କର ଆଶ୍ରମରେ ପ‌ହଞ୍ଚିଲେ । ମୂନୀଙ୍କୁ ଚୋର ଭାବି ସେମାନେ ଭୀଷଣ ଭାବରେ ଗାଳିଗୁଲଜ କଲେ । ତପରତ ମୂନୀଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଭଗ୍ନ ହେବାରୁ ସେ ଆଖି ଖୋଲିଲେ ଓ ଦେଖୁ ଦେଖୁ ୬୦,୦୦୦ ପୁତ୍ର ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୋଇଗଲେ । ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଦାହ ସଂସ୍କାର ଅଭାବରୁ ଭୂତ ହୋଇ ଘୁରିବୁଲିଲେ । ଏହା ପରେ ସଗରଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଂଶୁମାନ ଓ ଦିଲିପ ତାଙ୍କ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତା'ପରେ ଭଗୀରଥ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାରୁ ସେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ମର୍ତ୍ତ୍ୟାରୋହଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ତାଙ୍କର ଭୂପତନ ସମୟର ଆଘାତକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଭଗୀରଥ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । ଅପମାନିତା ଗଙ୍ଗା ଧରିତ୍ରୀକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଖସିଲେ କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ମଥାରେ ଥିବା ଜଟାରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ଏକ ଛୋଟ ସ୍ରୋତ ହୋଇ ବୋହିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଏକତାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି
ଏକତାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି (Statue of Unity) ହେଉଛି ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ବଲ୍ଲଭ ଭାଇ ପଟେଲ ଙ୍କର (୧୮୭୫-୧୯୫୦) ଗୁଜରାଟର ନର୍ମଦା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ଏହି ୧୮୨ ମିଟର (୫୯୭ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଅଟେ । ପଟେଲଜୀ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଉପ-ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଟି ସର୍ଦାର ସରୋବର ଡ୍ୟାମ ବା ନର୍ମଦା ଡ୍ୟାମ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଏକ ନଦୀ ଟାପୁ ଉପରେ ନିର୍ମିତ୍ତ ହୋଇଛି । ଏହା ବଡୋଦରା ର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ରାଜପି୍ପଲା ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଜାଗାକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ଦୁଇ ହେକ୍ଟର (୪'୯ ଏକର) ଜାଗାରେ ହୋଇଛି । ପାଖାପାଖି ୧୨୨ କିଲୋମିଟର (୩୦୦୦ ଏକର) କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ କୁତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ରହିଛି । ହ୍ରଦଟି ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟଉବ୍ରୋ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା  inr 29890000000 ବା ୨୯୮୯ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତୀୟ ଯନ୍ତ୍ରୀ ରାମ ଭି ସୁତାର ଏହାର ରଚନା କରିଥିଲେ  ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦେଶବାସୀଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଟେଲଜୀଙ୍କର ୧୪୩ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀରେ ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ରେ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ।
ସମାଲୋଚନା
ଅର୍ଥ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଜାଗା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଖାପାଖି ନିଜର ଭିଟାମାଟି ଛାଡ଼ିବାକୁ ନାରାଜ ଥିଲେ । ସମାଜସେବୀ ମେଧା ପଟକର ଏବଂ ଗ୍ଲାଡସନ ଡୁଙ୍ଗଡୁଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରକଳ୍ପଟି ହେବାକୁଥିବା ସ୍ଥାନଟି ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀ ଧାର୍ମିକ ଭାବନାରେ ଜଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କୃଷି ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରି ୨୦୧୪-୧୫ ଆର୍ଥିକ ବଜେଟରେ ଏହି ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ୨୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିବାଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବହୁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦଳଠାରୁ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ ।   ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଚାଇନାର ଏକ ସଂସ୍ଥାର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ବିରୋଧ କରିଥିଲା ।  ପରେ ଚାଇନାର ମାତ୍ର ୯% ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଉଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ଶ୍ରେଣୀ:Coordinates on Wikidata
କୁଣ୍ଡଳ ପୁର
କୁଣ୍ଡଳ ପୁର ଭାରତର ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେସ୍ଥିତ ଏକ ସହର ଅଟେ ଯାହା ଦମୋହରୁ ୩୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ "ଜୈନ ତୀର୍ଥ" ସ୍ଥଳ ଅଟେ । ଏଠାରେ ତୀର୍ଥକର ଋଷଭଦେବଙ୍କ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରତିମା ବିରାଜମାନ ହୋଇଛି ।
ଜୈନ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ
କୁଣ୍ଡଳପୁରରେ ୬୩ଟି ଜୈନ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ସେଥିରୁ ୨୨ଟି ମନ୍ଦିର ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ । ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ବଡ଼ ବାବା (ଭଗବାନ ଆଦିନାଥ)ଙ୍କ ବିଶାଳ ପ୍ରତିମା ରହିଛି । ଏହି ପ୍ରତିମା "ବଡ଼ ବାବା"ଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ପ୍ରତିମା ପଦ୍ମାସନ ମୁଦ୍ରାରେ ରହିଛି ଏବଂ ୧୫ ଫୁଟ ଉଞ୍ଚା ଅଟେ । ଏହି ମନ୍ଦିର କୁଣ୍ଡଳ ପୁରର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର ରୂପେ ମାନନ୍ତି । ଏକ ଶିଳାଲେଖ ଅନୁସାରେ  ବିକ୍ରମ ସମ୍ବତ ୧୭୫୭ ମସିହାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ପୁନଶ୍ଚ ଭଟ୍ଟାରକ "ସୁରେନ୍ଦ୍ରକୀର୍ତ୍ତି"ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖୋଜା ଯାଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ବୁନ୍ଦାଲଖଣ୍ଡର ଶାସକ ମହାରାଜା ଛତ୍ରସାଳ ଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ମନ୍ଦିରର ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା । ଏହି ଜାଗା କୁଣ୍ଡଳ ଗିରୀ କୁଣ୍ଡଳପୁର ଦମୋହ ଜେଲ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ରହିଛି ।
ବିଦ୍ୟାସାଗର "ଜୈନ ସନ୍ତ" (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବିଦ୍ୟାସାଗର) ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ସ୍ରୋତ ରୂପେ ମନା ଯା'ନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୈନ ଧର୍ମ
ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତ୍ତି ମନ୍ଦିର
ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତ୍ତି ମନ୍ଦିର ବା ଇଏମଇ ମନ୍ଦିର ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା୧୯୬୬ ମସିହାରେ ତିଆରି ହୋଇ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି ଯାହାକୁ ଭଦୋଦରା (Vadodara) ସହରସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀ (Indian Army Corps of EME) ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି । ଏହାର ଅନୁପମ ଡିଜାଇନ ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୁମିନିଅମ ଚାଦର ଘୋଡ଼ାଯାଇଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ସୃଷ୍ଟିର ଭାବନା ତଥା ପ୍ଲାନ ଜଣେ ମରାଠୀ ଲେଖକ ତଥା ସ୍ଥାପତ୍ୟ ମାଧବ ଆଚବଲଙ୍କ ମାନସ ପ୍ରସ୍ତୁତ ।  ଉଭୟ ଭକ୍ତ ଓ ପରିବ୍ରାଜକ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଏକକ ମନ୍ଦିର ।