cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ମଳ ମାସ
ନାମକରଣ ଯଥାର୍ଥତା
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଦିତ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଅଦିତିଙ୍କ ପୂତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଆଦିତ୍ୟ ଅଦିତିଙ୍କର ୧୨ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ୧୨ଟି ରାଶିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସଂକ୍ରମଣ ଅନୁସାରେ ୧୨ଟି ସୌର ମାସ ହୁଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସର ଅଧିପତି ଜଣେ ଜଣେ ଆଦିତ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ମାଳ ମାସ ଅସଂକ୍ରାନ୍ତି ମାସ ହୋଇଥିବାରୁ କୌଣସି ଆଦିତ୍ୟ ଏହାର ଅଧିପତି ହୋଇ ନଥାନ୍ତି ତେଣୁ ଏହି ମାସଟି ସ୍ୱୟଂ ବିଷ୍ଣୁ ବା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ । ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ମାସର ଅଧିପତି ତେଣୁ ଏହାକୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସ କୁହାଯାଏ ।
ମଳ ମାସରେ ବିବାହ, ବ୍ରତ ଆଦି କୌଣସି ଶୁଭକାମ କରାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଦାନ, ହୋମ, ଜପତପ, ଶାସ୍ତ୍ରାଦି ପଠନ, ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ, ଗୀତା, ଭାଗବତ, ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣ ଆଦି ପାରାୟଣ ନିମନ୍ତେ ଏହି ମାସ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ପୂଣ୍ୟପ୍ରଦ ।
ନକ୍ତବ୍ରତ
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସରେ ଦିନରେ ଉପବାସ ଓ ରାତିରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଏକ ବକ୍ତ ନକ୍ତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ । ଏହି ସମୟରେ ହରଡ଼ ଡାଲି, ତେଲ, ଉଷୁନା ଚାଉଳ, ହଳଦୀ, ସାଧାରଣ ଲୁଣ, ମସଲା ଆଦି ଖାଇବା ନିଷେଦ୍ଧ । ମୁଗ ଡାଲି, କଦଳି, ଅରୁଆ ଚାଉଳ, ଘିଅ, ସନ୍ଧୈବ ଲବଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହବିଷାନ୍ନ ପ୍ରଦୋଷ ସମୟରେ ଏକ ବକ୍ତ ଖାଇବା ଉଚିତ ।ଏହାକୁ ନକ୍ତବ୍ରତ କୁହନ୍ତି । ଦିନରେ ଉପବାସ ରହିବା ସମ୍ଭବ ନହେଲେ ଫଳରସ, ଦହି, କ୍ଷୀର, ପଇଡ଼, ଆଦି ଖାଇ ପାରିବେ । ବ୍ରତ ସମୟରେ ମୌନ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବେ । କିନ୍ତୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ନାମ, ଗୁଣ, ଲୀଳା କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା, ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଚରିତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୁସ୍ତକ ପଠନ, ତାଙ୍କ ଲୀଳା ଶ୍ରବଣରେ ମୌନବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହୁଏନାହିଁ । ବ୍ରତ ସମୟରେ ପୂଜା ଘରେ ଅଖଣ୍ଡ ଘିଅ ଦୀପ ଜାଳିବା ଉଚିତ । ଭୂମି ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଦାନ
ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସରେ ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ଦାନ କରାଯାଏ । ଦୀପଦାନ, ଅନ୍ନଦାନ, ଛତ୍ରଦାନ, ଶଯ୍ୟାଦାନ, ବିଷ୍ଣୁମୁର୍ତ୍ତି ଦାନ, ଗୋଦାନ, ପିତ୍ତଳ ପାତ୍ରରେ ତିଳଦାନ, ବସ୍ତ୍ରଦାନ, ଧର୍ମପୁସ୍ତକ ଦାନ ଇତ୍ୟାଦି ମୁଖ୍ୟ ଦାନ ଏବଂ ଦାନର ମୁଖ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯାହାର ବେଶୀ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ (ଯଥା କ୍ଷୁଧାର୍ଥକୁ ଖାଦ୍ୟଦାନ, ବସ୍ତ୍ରହୀନକୁ ବସ୍ତ୍ରଦାନ ଇତ୍ୟାଦି)। ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସରେ ପଡୁଥିବା ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣିମା ତିଥି ଏବଂ ବ୍ୟତିପାତ ଓ ବୈଧୃତି ଯୋଗ ବିଶିଷ୍ଟ ଦିନ ଦାନ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ।
କୃତ୍ୟାକୃତ୍ୟ
ମଳ ମାସ ଧାର୍ମିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମାସରେ ବିବାହ, ବ୍ରତ, ଗୃହାରମ୍ଭ, ଗୃହପ୍ରତିଷ୍ଠା, କୂପତଡ଼ାଗାଦି ଖନନ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଦେବ ବିଗ୍ରହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି କରାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହି ମାସରେ ଗର୍ଭଧାନ, ପୁଂସବନ, ସିମନ୍ତୋନ୍ନୟନ, ନାମକରଣ, ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ଇତ୍ୟାଦି କରାଯାଇ ପାରିବ । ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାସରେ ଦାନ, ହୋମ, ଜପ ଇତ୍ୟାଦି ପାଳନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅନ୍ତତଃ ଅଷ୍ଟମୀ, ନବମୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ । ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା ଭିତରେ ମଳମାସ ପଡ଼ିଲେ ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା ବ୍ରତଧାରୀମାନଙ୍କୁ ୫ ମାସ ଏହି ବ୍ରତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ମଳମାସରେ କୌଣସି କାମ୍ୟ କର୍ମର ଆରମ୍ଭ ଓ ସମାପ୍ତି କରଣୀୟ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ଆରମ୍ବ ଓ ସମାପ୍ତି ମଝିରେ ମଳମାସ ପଡ଼ିଲେ ସେ କାମ ମଳମାସରେ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ । ମଳମାସରେ ପ୍ରଥମ ଦେବଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରଥମ ଅପୂର୍ବ ତୀର୍ଥସ୍ନାନ କରଣୀୟ ନୁହେଁ । ପୁଂସବନଠାରୁ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୬ ଗୋଟି କର୍ମ, ପ୍ରେତ କର୍ମ ଓ ଅଲଭ୍ୟ ଯୋଗ ଶ୍ରାଦ୍ଧାଦି କର୍ମ ମଳମାସରେ କରଣୀୟ । ଅମାବାସ୍ୟା ଶ୍ରାଦ୍ଧ ମଳ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଉଭୟ ମାସରେ କରଣୀୟ । ଶୁଦ୍ଧ ମାସରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ସାମ୍ବତ୍ସରିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ମଳମାସରେ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅନ୍ୟ ସାମ୍ବତ୍ସରିକ ମଳ ମାସରେ କରଣୀୟ । ନିଷେକ, ବିବାହ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦ୍ୱିତୀୟାରେ ହେଉଥିବା ନବଗ୍ରହ ବନ୍ଦାପନା, ନୂତନ ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ ମଳମାସରେ କରଣୀୟ । ଯେଉଁ ବର୍ଷ କ୍ଷୟମାସ ପଡ଼ିବ, ସେ ବର୍ଷ କ୍ଷୟମାସ ପୂର୍ବରୁ ଗୋଟିଏ ଅଧିମାସ ପଡ଼େ । ପ୍ରଥମଟିକୁ ସଂସର୍ପ ଓ ପରଟିକୁ ମଳମାସ (ଅହଂସ୍ପତି) କୁହାଯାଏ । ସଂସର୍ପ ମାସରେ ବିବାହ, ବ୍ରତ ପ୍ରଭୃତି ପ୍ରଧାନ କର୍ମ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୁତି ଓ ସ୍ମୃତି ବିହିତ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଶୁଦ୍ଧମାସ ପରି କରାଯାଇପାରିବ । ଉକ୍ତ ମାସରେ ସାମ୍ବତ୍ସରିକ ତିଥି ଦୁଇଟି ମିଳୁଥିବାରୁ ଦୁଇଟି ତିଥିରେ ଦୁଇଗୋଟି ସାମ୍ବତ୍ସରିକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ହେବ । ଅଂହସ୍ପତି ଠିକ ମଳମାସ ପରି ଶରତ କାଳୀନ ଷୋଡଶଦିନାତ୍ମକ ଦୁର୍ଗୋତ୍ସବ ଶୁଦ୍ଧ ଆଶ୍ୱୀନ କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଲାଷ୍ଟମୀରେ ସମାପ୍ତ ହେଉଥିବାରୁ ସେ ମଧ୍ୟରେ ମଳମାସ ପଡ଼ିଲେ ଦୈନିକ ନିୟମିତ ପୂଜା କରାଯିବ ଏବଂ ସେ ବର୍ଷ ପୂଜା ୧୬ ଦିନ ବଦଳରେ ୪୬ ଦିନ ହେବ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ରମଣଦୀପ ସିଂହ( ହକି , ଜନ୍ମ 1971 )
ରମଣଦୀପ ସିଂହ ଗ୍ରେୱାଲ ଜନ୍ମ 8 ଅଗଷ୍ଟ, 1971 ଚଣ୍ଡିଗଡ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପୂର୍ବତନ ହକି ଖେଳାଳି । ସେ ଜଣେ ନାଧ୍ୟ ଭାଗ ଖେଳାଳି ଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳକୁ 1995ରେ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଅଟାଳନ୍ଟାରେ 1996ରେ ହେଇଥିବା ଅଲିମ୍ପିକରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ସେଥିରେ ଭାରତ ଅଷ୍ଟମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା । ପରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ସିଡନୀଠାରେ ହେଇଥିବା ଅଲିମ୍ପିକରେ ସେ ଅଧିନାଯକ ହେଇଥିଲେ ଓ ଭାରତ ସେଥିରେମଧ୍ୟ ବିଫଳ ହେଇ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ପଶ୍ଚିମେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହି ମନ୍ଦିରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି t-20°14'46, Long-85°50'02ଠାରେ ରହିଛି । ଏହା ବିନ୍ଦୁସାଗର ପୁଷ୍କରିଣୀର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୬୧ ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି ।
ତାପ୍ତର୍ଯ୍ୟ
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଭଗ୍ନ ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରୀତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ହେଇଥାଏ । ଶିବରାତ୍ରି, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପରି ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ-ବିଜ୍ଞାନ
ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media) ପ୍ରତି ମୁହୁର୍ତ୍ତରେ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରି ଚାଲିଛି । ତେଣୁ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମର ଉପଯୋଗ କରି ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିବା ଅନେକ କମ୍ପାନୀ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନ (ଈଂରାଜୀରେ Analytics)ର ସହାୟତା ଲୋଡିଥାନ୍ତି । ବୈଦୁତିକ ଓ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ କଥୋପକଥନ, ତଥ୍ୟ ସନ୍ଧାନ, ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଇତ୍ୟାଦିକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଏଥିରୁ ବ୍ୟବସାୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରୁଥିବା ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଓ ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଭିତ୍ତି କରି ବ୍ୟବସାୟିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେବାରେ ସହାୟତା କରିବା ହିଁ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ।
ଉଦାହରଣ: ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ୱେବ୍-ସାଇଟରେ ଗତ ୧୫ ଦିନରୁ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ହାତଘଣ୍ଟା ଖୋଜୁଛନ୍ତି । ସେ ଗତ ୧୫ ଦିନରେ ଅନେକ ଘଣ୍ଟା ଦେଖିଥିବେ । ସେ କେଉଁ ଘଣ୍ଟାକୁ ଅଧିକ ବା କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ଦେଖିଲେ, ଦେଖିଥିବା ଘଣ୍ଟା କେଉଁ କମ୍ପାନୀର, ତା’ର ଦାମ କେତେ ଇତ୍ୟାଦିର ବିଶ୍ଳେଷଣ ୧୫ ଦିନରୁ ଚାଲିଥାଏ । କିଛି ଦିନ ପରେ ଯେବେ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ କୌଣସି ୱେବ୍-ସାଇଟ୍ ଖୋଲନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଧାନ ପୃଷ୍ଠାରେ କିଛି ହାତଘଣ୍ଟାର ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖିବେ । ଏହି ବିଜ୍ଞାପନଗୁଡିକ ତାଙ୍କ ଆଖି ଆଢୁଆଳରେ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ଳେଷଣର ଫଳ । ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେହି ବିଜ୍ଞାପନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରିହାତିରେ ମିଳୁଥିବା ତାଙ୍କ ମନପସନ୍ଦ କମ୍ପାନୀର କିଛି ଘଣ୍ଟା ଦେଖା ଯାଇପାରେ । ଏପରି ବିଜ୍ଞାପନ ବା ପ୍ରସ୍ତାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ବ୍ୟକ୍ତି ଜଣକ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କମ୍ପାନୀର ଘଣ୍ଟା କିଣିବାକୁ ମନ ବଳାଇବେ । ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେ ଦାମର ଘଣ୍ଟା ଖୋଜୁଛନ୍ତି, କେଉଁ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, କେଉଁ ରଙ୍ଗର ଫଳକ ତାଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ – ଏହି ସବୁ କଥାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇ ତାଙ୍କ ସାମନାରେ ଚାରି-ପାଞ୍ଚଟି ବିଜ୍ଞାପନ ରଖାଯାଏ । ଏପରିକି ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଖୋଜୁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ସହିତ ବିବାହ ନିମନ୍ତେ ଲୁଗାପଟା, ଅଳଙ୍କାର ଇତ୍ୟାଦିର ବିଜ୍ଞାପନ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇପାରେ ।
ମୂଳତଃ, ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକେ କରୁଥିବା କଥୋପକଥନ (ଯଥା ଟ୍ୱିଟ୍, କମେଣ୍ଟ୍), ସନ୍ଧାନ (ଯଥା ଗୁଗଲ୍, ବିଙ୍ଗ୍), ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (ଯଥା ଲାଇକ୍, ଶେଆର୍) ଇତ୍ୟାଦିର ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ପସନ୍ଦ ବା ନାପସନ୍ଦର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇପାରିବ । ହୁଏତ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ ସଠିକ୍ ନ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ୧-୨ ମାସରେ ମିଳିଥିବା ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟରୁ ଅନେକ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପ୍ରାୟ ଠିକ୍ ହୋଇପାରେ ।  ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଅନେକ ପ୍ରୌଦ୍ୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ଓ ଉପକରଣ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହି କୌଶଳ ଓ ଉପକରଣ ନିୟମିତ ଭାବେ ବିକଶିତ ହେଉଛନ୍ତି ଯେପରିକି ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କମ୍ ସମୟରେ ହେବ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଶୀଘ୍ର ନେଇହେବ ।
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ବ୍ୟବସାୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇପାରେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ:
ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ହୋଇପାରେ । କେତେକ ତଥ୍ୟ ସହଜରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ତଥ୍ୟ ଲୁକ୍କାୟିତ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ତଥ୍ୟ ହେଲେ:
୧. ଲିଖିତ ତଥ୍ୟ (ଟ୍ୱିଟ୍, କମେଣ୍ଟ୍)
୨. ନେଟୱର୍କ ତଥ୍ୟ (ଫେସବୁକ୍ ସାଂଗ, ଟ୍ୱିଟର୍ ଫଲୋଅର୍)
୩. ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (ଲାଇକ୍, ଶେଆର୍)
୪. ହାଇପର୍ ଲିଙ୍କ୍ (ଲେଖା ବା ସୂଚନା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ହାଇପର୍-ଲିଙ୍କ୍)
୫. ମୋବାଇଲ୍ ତଥ୍ୟ (ମୋବାଇଲରେ ଥିବା ଆପ୍ଲିକେସନରେ ସଂଗୃହିତ ତଥ୍ୟ)
୬. ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ (ଗୁଗଲ୍ ମ୍ୟାପସ୍)
୭. ସନ୍ଧାନ ତଥ୍ୟ (ଗୁଗଲ୍ ସର୍ଚ୍ଚ୍, ବିଙ୍ଗ୍)
ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନକୁ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Analytics) ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ନିରୀକ୍ଷଣ (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Monitoring) ବା ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବୁଦ୍ଧିମତା (ଈଂରାଜୀରେ Social Media Intelligence) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇପାରିବ ।  ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ବିଶ୍ଳେଷଣ ବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବୈଦୁତିକ ମାଧ୍ୟମ ତଥ୍ୟର ଉତ୍ସ ହେଲେ – ବ୍ଲଗ୍, ଫୋରମ୍, ଛବି ସଂଗ୍ରାହକ ସାଇଟ୍, ଉଇକିପିଡ଼ିଆ, ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ୱେବ୍-ସାଇଟ୍ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଏହି ଅସଜଡା ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟର ସାଗରରେ ଅନେକ ସଂକେତ, ବ୍ୟାବହାରିକ ଜ୍ଞାନ, କ୍ରୟ କରିବାର ନିର୍ଣ୍ଣୟର ଆଧାର, ରୁଚି-ଅରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି  ଲୁଚି ରହିଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ବିଶ୍ଳେଷଣରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟର ଉପଯୋଗୀତା, ବିଶ୍ଳେଷଣ କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀର ବ୍ୟବସାୟିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ - ବିଜ୍ଞାପନ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଜିନିଷ ବିକ୍ରି, ଅଳ୍ପ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ।
ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ
ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନିଟି ସୋପାନରେ ସାମାଜିକ ତଥ୍ୟରୁ ବ୍ୟବସାୟଭିତ୍ତିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବା । ୧. ତଥ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞାନ ୨. ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଓ ୩. ତଥ୍ୟ ବିବେଚନା ।  ବିଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ସବୁ ସୋପାନରେ ଅନବରତ ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । କିଏ, କେବେ, କେଉଁଠାରେ, କାହିଁକି, କିପରି, କେତେଥର – ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନଦ୍ୱାରା ସଠିକ୍ ଉତ୍ସରୁ ଦରକାରୀ ତଥ୍ୟ ବାଛିବା ସହଜ ହୁଏ । ତଥ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ, ତଥ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼, ତଥ୍ୟର ପରିଶୋଧନ କରିବା ପରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ । ବିଶ୍ଳେଷଣର ସଠିକ୍ ଉପସ୍ଥାପନା ହୋଇପାରିଲେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ ।
ତଥ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞାନ
ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଉପଯୋଗୀ ତଥ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏହି ସୋପାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଅସଜଡା ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କୌଣସି ଜରୁରୀ ସୂଚନାର ଆଭାଷ ମିଳିଲେ ତାହା ଦରକାରୀ ତଥ୍ୟଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୁଏ ।
ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ
ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟର ସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନୁଶୀଳନ କରି ବ୍ୟବସାୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୂଚନା ଯୋଗାଇବା ଏହି ସୋପାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ । କେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦରକାର ତାହା ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡିକୁ କାଟି, ଯୋଡ଼ି ବା ପରିଶୁଦ୍ଧ କରି ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଏ । ଉତ୍ତର ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଚାଲିଥାଏ । ଅନେକ ପ୍ରୌଦ୍ୟୋଗିକ ଉପକରଣ ଏଥିପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । କେତେକ ଉଦାହରଣ ହେଲା – ଗୁଗଲ୍ ଏନାଲିଟିକ୍ସ୍, ମିକ୍ସ୍-ପ୍ୟାନେଲ୍, କୀନ୍ ଡଟ୍ ଆଇଓ, କି-ହୋଲ୍, ଟାବଲ୍ୟୁ ଇତ୍ୟାଦି ।
ତଥ୍ୟ ବିବେଚନା
ବିଶ୍ଳେଷଣଦ୍ୱାରା ସୁସଂରଚିତ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ତଥ୍ୟରୁ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କର ବ୍ୟବହାର, ରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି ବିବେଚନା କରିବାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ସହଜ ହୁଏ । ବିଭିନ୍ନ ରେଖାଚିତ୍ର ଓ ସୂଚକର ସହାୟତା ନେଇ ବିବେଚିତ ତଥ୍ୟର ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା
ରୋହିତ ପୂଜାରୀ
ରୋହିତ ପୂଜାରୀ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରେଢ଼ାଖୋଲ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରୋହିତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ଏବେଯେଁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ସରକାରୀ ଦଳର ଉପମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବନ୍ୟ ଗୟଳ
ବନ୍ୟ ଗୟଳର ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ ନାମ ହେଲା Bos gaurus । ହିନ୍ଦୀରେ ଏମାନଙ୍କୁ “ଗୌର୍” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । କେତେକ ବନ୍ୟ ଗୟଳକୁ “ଭାରତୀୟ ଗୟଳ” ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦ୍ୱୀପ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଅଞ୍ଚଳର ବନ୍ୟ ଗୋରୁ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୟଳ ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ । ୧୯୮୬ ମସିହାରୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ସଂଘ (International Union for Conservation of Nature - IUCN)ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଲାଲ୍ ତାଲିକାରେ ଗୟଳକୁ “Vulnerable” ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଗୟଳମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ତେବେ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିର ରହିଛି ବା ବଢୁଛି । ପୂର୍ହରୁ ଅବହେଳିତ ଥିବା କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ଗୟଳମାନଙ୍କର ପୁନରୁତ୍ଥାନ କରାଯାଇପାରିଛି ।
ମାଳୟ ଗୟଳମାନଙ୍କୁ “ସେଲାଡାଂଗ୍” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ଗୟଳମାନେ ପ୍ୟୌଂଗ୍ (ବ୍ରହ୍ମଦେଶୀୟ ଭାଷାରେ ပြောင်) ଭାବେ ପରିଚିତ । ପୋଷା ଗୟଳର ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ ନାମ Bos frontalis । ଏମାନଙ୍କୁ ଲୋକେ ଗୟଳ ବା ମିଥୁନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଡାକନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ବନ୍ୟ ଗୟଳ ସ୍ୱତଃପ୍ରବୃତ୍ତ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁ ନୁହଁ । କିନ୍ତୁ ବନ୍ୟ ଗୟଳ ଓ ଗୃହପାଳିତ ମଇଁଷିର ମିଳନରୁ ବନ୍ୟ ଗୟଳ ପରି ଦିଶୁଥିବା ପ୍ରାଣୀର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ପ୍ରଜନନର ଏପରି ପ୍ରଣାଳୀ ହେତୁ ଏମାନଙ୍କୁ ମିଥୁନ ଏବଂ ବନ୍ୟ ଗୟଳ ପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗୟଳ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ଗୟଳ ଶବ୍ଦଟି ବନ୍ୟ ଗୟଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି ।
ଆକୃତି ଏବଂ ପ୍ରକୃତି
ଗୟଳମାନଙ୍କ ଶରୀର ଗଠନ ଖୁବ୍ ବଳିଷ୍ଠ ଓ ଆକାରରେ ବଡ଼ । ଏମାନଙ୍କ କପାଳ ବା ଦୁଇ ଶିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉତ୍ତଳ ଢେପୁଆ ଅଂଶ ରହିଥାଏ । ଏହି ଅଂଶଟି ଟିକେ ଆଗକୁ ବାହାରିଥାଏ, ତେଣୁ ମୁଣ୍ଡର ଉପର ପାଖ ବା ଦୁଇ ଆଖି ମଝି ଖାଲୁଆ ହୋଇଥାଏ । ଗୟଳମାନଙ୍କ ପିଠିରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ କୁବ୍‍ଜ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ କାନଗୁଡିକ ବଡ଼ ବଡ଼ । ଲାଞ୍ଜଟି ଛୋଟ ଓ ଗୋଡର ଅଧା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । ଅତି ବୟସ୍କ ଗୟଳମାନଙ୍କ ପିଠିର ଲୋମ ଝଡିଯାଇଥାଏ । ଏକ ପୂର୍ଣ ବିକଶିତ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳର ଶରୀର ସାଧାରଣତଃ ଗାଢ ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ବୟସ ବଢ଼ିଲେ ଏମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ କ୍ରମଶଃ କଳା ପଡିଯାଏ । ଆଖିରୁ ବେକର ପଛପଟ ବା ମୁଣ୍ଡର ଉପରାଂଶ ପାଉଁଶିଆ ରଙ୍ଗର (କେତେକ ଗୟଳଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ମାଟିଲଗା ଧଳା ରଙ୍ଗର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ) । ନାକ ଓ ପାଟି ପାଖଟି ଫିକା ରଙ୍ଗର । ଏମାନଙ୍କ ଗୋଡର ତଳଭାଗ ମଧ୍ୟ ଧଳା ବା ଫିକା ରଙ୍ଗର । ଶୁଷ୍କ ତୃଣଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ମାଈ ଗୟଳ ଓ ବାଛୁରିମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ଅତି ଫିକା । ଗୟଳମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ବଳଦ ବା ମଇଁଷିଙ୍କ ଲାଞ୍ଜଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଛୋଟ ଓ କେବଳ ଗୋଡର ମଝି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବିଥାଏ । କାନ୍ଧରୁ ପିଠିର ମଝିଯାଏଁ ଥିବା କୁବ୍‍ଜ ପ୍ରାୟ ୧୨ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ (୪.୭ ଇଞ୍ଚ୍) ଲମ୍ବା । ମେରୁଦଣ୍ଡର ଭର୍ଟିବ୍ରାର କ୍ରମବିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ତାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟି ଏପରି କୁବ୍‍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଗୟଳମାନଙ୍କ ଲୋମ ଛୋଟ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଚିକ୍କଣିଆ ହୋଇଥାଏ । ସେମାନଙ୍କ ଖୁରା ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୋଜିଆ ।
ଗୟଳମାନେ ବୃହତ୍ ସ୍ଥଳଚର ଜୀବଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରିବେ । କେବଳ ହାତୀ, ଗଣ୍ଡା, ଉଭୟଚର ଜଳହସ୍ତୀ ଓ ଜିରାଫ୍ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଆକାରରେ ବଡ଼ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଭାରତୀୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଏସୀୟ ହାତୀ ଓ ଭାରତୀୟ ଗଣ୍ଡା ପରି ବୃହଦାକାର ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ସହିତ ଗୟଳମାନେ ଏକା ବାସସ୍ଥାନରେ ରହିପାରନ୍ତି । ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ବନ୍ୟ ଗୋରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୟଳ ବୃହତ୍ତମ । ବନ୍ୟ ଜଳ ମଇଁଷି (Bubalus arnee)ର ଆକାର ଗୟଳର ନିକଟତମ ।
ପରିସ୍ଥିତିକ ବ୍ୟବହାର
ସଂରକ୍ଷିତ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଗୟଳମାନେ ଦିବାଚର ହୋଇଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟର ଅନୁପ୍ରବେଶ ଓ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିବା ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୟଳମାନେ ନିଶାଚର ହେବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି । ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୟଳମାନେ ରାତ୍ରି ସମୟରେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ଥାଆନ୍ତି ଓ ସକାଳ ୮ଟା ପରେ ଖୋଲା ଅଞ୍ଚଳରେ କାଁ ଭାଁ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଶୁଷ୍କ ସମୟରେ ଗୟଳମାନଙ୍କ ଗୋଠ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଛୋଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୀମିତ ହୋଇ ରହନ୍ତି । ମୌସୁମୀ ଆସିଲେ ଏମାନେ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲି ଯାଆନ୍ତି । ଗୟଳମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପିଇବା ପାଇଁ ପାଣିର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଏମାନେ ପାଣିରେ ଗାଧୋଇବା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ବଣର କୀଟ, ମଶା, ଟିଙ୍କ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କ କବଳରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହାତୀ, ଗୃହପାଳିତ ମଇଁଷି କାଦୁଅରେ ଗଡ଼ି ଲେସି ହୁଅନ୍ତି । ଗୟଳଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି ବ୍ୟବହାର ଦେଖାଯାଇ ନଥାଏ ।
ଜାନୁଆରୀ-ଫେବୃଆରୀ ମାସ ବେଳକୁ ଗୟଳମାନେ ୮ରୁ ୧୧ ଜଣିଆ ଛୋଟ ଗୋଠରେ ରହନ୍ତି । ଏହି ଗୋଠରେ ଏକ ସର୍ଦାର ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳ ରହିଥାଏ । ଏପ୍ରିଲ୍-ମଇ ମାସ ବେଳକୁ ଗୋଠରେ ମିଳନ ଆଶାରେ ଅଧିକ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳ ବାରମ୍ବାର ଗୋଠ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳର ଅନେକ ମାଈ ଗୟଳଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ ହୋଇଥାଏ । ମଇ-ଜୁନ୍ ମାସ ବେଳକୁ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳମାନେ ଗୋଠ ଛାଡି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି । ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳମାନେ ଏହି ସମୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଣ୍ଡିରା ଗୋଠ ତିଆରି କରିପାରନ୍ତି ବା ଏକାକୀ ମଧ୍ୟ ରହି ପାରନ୍ତି । ଗୋଠଗୁଡିକ ଦୈନିକ ୨ରୁ ୫ କି.ମି. (୧.୨ରୁ ୩.୧ ମାଇଲ୍) ବୁଲନ୍ତି । ସମୟ ସମୟରେ ଗୋଠରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ ସଦସ୍ୟ ଥିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି । ବର୍ଗ କି.ମି. ପ୍ରତି ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ଘନତ୍ୱ ହାରାହାରି ୦.୬ ହୋଇପାରେ ଓ ଗୋଟିଏ ଗୋଠର ଇଲାକା ୮୦ ବର୍ଗ କି.ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ।
ଏକ ବୟସ୍କ ମାତୃକା ଗୟଳ ସାଧାରଣତଃ ଗୋଠର ନେତୃତ୍ୱ ନିଏ । ବୟସ୍କ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳମାନେ ଏକାକୀ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।  ପ୍ରଜନନ ଋତୁରେ ଏକାକୀ ବୁଲୁଥିବା ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳମାନେ ପ୍ରଣୟ ପ୍ରାର୍ଥିନୀ ସନ୍ଧାନରେ ଘୁରି ବୁଲନ୍ତି । ମାଈ ଗୟଳଙ୍କ ପାଇଁ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲଢେଇ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ । ଅଣ୍ଡିରାମାନଙ୍କ ଲଢେଇରେ ସେମାନଙ୍କ ଆକାର ହିଁ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଜାହିର କରେ । ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳଙ୍କ ପ୍ରଣୟ ନିବେଦନର ଧ୍ୱନି ଅତି ସ୍ପଷ୍ଟ, ଗମ୍ଭୀର ଓ ୧.୬ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରୁ ଶୁଣାଯାଏ । ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବା ସମୟରେ ଗୟଳମାନେ ହ୍ୱିସିଲ୍ ପରି ବା ଗାଈର ବୋବାଳି ପରି ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।
ଭାରତର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ରହୁଥିବା ଗୟଳ ନିଜ ବୃହତ୍ ଶରୀର ଓ ପ୍ରଚୁର ବଳ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅତି ଲାଜକୁଳା ଓ ଡରକୁଳା ସ୍ୱଭାବର ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ବାଧା ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ନ କରୁଥିବା ଜଣାପଡିଛି । ଆତଙ୍କିତ ହୋଇଗଲେ ଗୟଳମାନେ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଦୌଡି ପଳାନ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ଗୟଳମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ ଓ ଅଭ୍ୟସ୍ତ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଗୟଳମାନେ ସ୍ୱଭାବରେ ଅତି ସାହସୀ ଓ ଆକ୍ରାମକ ମଧ୍ୟ । ଜଙ୍ଗଲ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ତୃଣଭୂମିରେ ସାଧାରଣ ଗୃହପାଳିତ ଗୋରୁଙ୍କ ସହିତ ଚରିବା ଓ ସଂଘର୍ଷରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ ବା କ୍ଷତାକ୍ତ କରିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି । ବୟସ୍କ ଅଣ୍ଡିରା ଗୟଳ ବିନା କାରଣରେ ଗୋଡାଇ ଆସିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରା ଓ ଦେହରେ ଲାଗିଥିବା କୀଟଙ୍କ ଦଂଶନରୁ ବିରକ୍ତ ହୋଇ ଏମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଦ୍‍ରାଗୀ ବା କ୍ଷଣକୋପୀ ହୋଇ ଉଠନ୍ତି । ଆସନ୍ନ ବିପଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୋଠର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ ଏମାନେ ହ୍ୱିସିଲ୍ ଶବ୍ଦ କରନ୍ତି ।
ଖାଦ୍ୟପେୟ
ଅନ୍ୟ ତୃଣଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ତୁଳନାରେ ବନ୍ୟ ଗୟଳମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକ ବିବିଧତା ଦେଖାଦିଏ । ଖାଇବା ବେଳେ ଗୟଳମାନେ ଗଛ, ଲତା ଇତ୍ୟାଦିର ଉପର ଅଂଶ ଖାଇବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ପତ୍ର, ଘାସ, ନାଡ, ମଞ୍ଜି, ଛୋଟ ଫୁଲ ; ଏପରିକି କଦମ୍ବ ଫୁଲ ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି ।
ଭଗବାନ ମହାବୀର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଓ ମୋଲେମ୍ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡିଥିଲା ଯେ ଗୟଳମାନେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାୟ ୩୨ଟି ପ୍ରକାରର ଗଛର ପତ୍ର ଓ ଘାସ ଖାଉଥିଲେ । ଗୟଳମାନେ ଛୋଟ ଗଛ, କରଡି, ଫୁଲ, ଫଳ ସବୁ କିଛି ଖାଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପତ୍ର ଖାଇବା ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ପୁଣି ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ବଦଳିଥାଏ । ମୌସୁମୀ ଓ ଶୀତଋତୁରେ ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସଜ ଘାସ ଯଥା – ଟିକ୍ କ୍ଲୋଭର୍ (Desmodium triflorum), କାରୱି (Strobilanthes callosus), କୁର୍ଲୁ (Gardenia latifolia), ରୈନା (Grewia abutifolia), ମୁଡମୁଡିକା ଗଛ (Helicteres ssp.), ସତୀଗଛ (Vitex negundo), ଇତ୍ୟାଦି ଖାଇବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଶାଗୁଆନ୍ (Tectona grandis) ଗଛର ବକ୍କଳ, ସୁନାରି (Cassia fistula) ଗଛର ଫଳ, ଭାଲିଆ (Anacardium occidentale) ଫଳ ଓ ମଞ୍ଜିର ଚୋପା ଇତ୍ୟାଦି ଖାଆନ୍ତି । ଦିନବେଳେ ଗୟଳମାନେ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଖାଇବାରେ ବ୍ୟତୀତ କରନ୍ତି । ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣର ହାର ସକାଳ ୬:୩୦ରୁ ୮:୩୦ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫:୩୦ରୁ ୬:୪୫ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ଦିନର ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତପ୍ତ ସମୟ ଅପରାହ୍ନ ୧:୩୦ରୁ ୩:୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଗଛ ଛାଇରେ ବସି ଥକ୍କା ମାରନ୍ତି ।
ମନପସନ୍ଦ ଘାସ ଓ ତୃଣ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ, ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପୌଷ୍ଟିକ ଉପାଦାନର ଅଭାବ ହେଲେ ସେମାନେ ଗଛର ବକ୍କଳ ଇତ୍ୟାଦି ଖାଆନ୍ତି । ଗୟଳମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ଫାଇବର୍ ଓ ପୁଷ୍ଟିସାରର ସଠିକ୍ ଅନୁପାତ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ପତ୍ର ଘାସ ଆଦି ଶୁଖିଗଲେ ସେମାନେ ଶାଗୁଆନ୍ ଗଛର ବକ୍କଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ରହିପାରନ୍ତି । ଶାଗୁଆନ୍ ଗଛର ବକ୍କଳରେ ଉଚ୍ଚ ମାତ୍ରାରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ (୨୨୪୦୦ ppm) ଓ ଫସ୍‍ଫରସ୍ (୪୦୦ ppm) ରହିଥାଏ । ତେଣୁ ଶାଗୁଆନ୍ ବକ୍କଳ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ଗୟଳମାନଙ୍କ ଭୋକ ମେଣ୍ଟିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପୌଷ୍ଟିକ ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ । ଗୟଳମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜୀବନଯାପନ ପାଇଁ ସେମାନେ ପସନ୍ଦ କରୁଥିବା ତୃଣ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ଅତି ଜରୁରୀ । ତେଣୁ ଗୟଳମାନଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସେମାନେ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ରହୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସେଠାକାର ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତର ସଂରକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ ।
ପ୍ରଜନନ
ପ୍ରାୟତଃ ମାଈ ଗୟଳମାନେ ଗୋଟିଏ ବାଛୁରିକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି । ସମୟ ସମୟରେ ଦୁଇଟି ବାଛୁରି ଜନ୍ମ ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଗୟଳମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ନଅ ମାସ (୨୭୫ ଦିନ), ଯାହାକି ଗୃହପାଳିତ ଗୋରୁଗାଈଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟଠାରୁ ଟିକେ କମ୍ । ବାଛୁରିଗୁଡିକ ୭ରୁ ୧୨ ମାସ ପରେ ମା’ କ୍ଷୀର ଖାଇବା ଛାଡିଦିଅନ୍ତି । ନିଜର ଦ୍ୱିତୀୟ ବା ତୃତୀୟ ବର୍ଷରେ ଉପନୀତ ହେଲେ ବାଛୁରିମାନେ ଯୌନ କ୍ଷମତା ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ବର୍ଷର ସବୁ ସମୟରେ ଗୟଳମାନେ ପ୍ରଜନନ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଡିସେମ୍ବରରୁ ଜୁନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ହାର ସର୍ବାଧିକ ହୋଇଥାଏ । ପୋଷା ବା ଯନ୍ତାରେ ଥିବା ଗୟଳ ପ୍ରାୟ ୩୦ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିଥାଏ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ଶିକାରୀ
ବଳଶାଳୀ ଓ ବୃହତ୍ ଆକାର ପାଇଁ ଖୁବ୍ କମ୍ ମାଂସଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀ ଗୟଳମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରିଥାନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟତଃ ମଣିଷ ଗୟଳମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରନ୍ତି । ସମୟ ସମୟରେ କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ବଳିଆ କୁକୁର ଦଳ ଆକାରରେ ଛୋଟ ବା ଗୟଳ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଗୟଳଟି ଅସୁସ୍ଥ ବା ଆହତ ଥିଲେ, ଗୟଳ ବାଛୁରି ତା’ ମାଁର ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରେ ନଥିଲେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ସହଜ ହୁଏ । ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ମହାବଳ ବାଘ କିମ୍ବା ଲୁଣିପାଣିରେ ବସବାସ କରୁଥିବା କୁମ୍ଭୀରମାନେ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ଗୟଳମାନଙ୍କ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତିରେ ଲୁଣିପାଣି କୁମ୍ଭୀର ଓ ଗୟଳମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ବହୁମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ; ଉଭୟଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ । ତେଣୁ ଏପରି ଶିକାରର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ପ୍ରାପ୍ତବୟସ୍କ ସୁସ୍ଥ ଗୟଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ କୁମ୍ଭୀର ମଧ୍ୟ ଆକାରରେ ବଡ଼ (ପ୍ରାୟ ୩.୭ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ୩୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଓଜନର) ହେବା ଦରକାର ।
ମହାବଳ ବାଘମାନେ ଶିଶୁ ବା ଦୁର୍ବଳ ଗୟଳମାନଙ୍କ ଶିକାର କରନ୍ତି । ମହାବଳ ବାଘମାନେ ୧୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ (୨୨୦୦ ପାଉଣ୍ଡ୍) ଓଜନର ସୁସ୍ଥ ଗୟଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଶିକାର କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ୨୦୧୩ ଅକ୍ଟୋବରରେ ବନ୍ଦିପୁର ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ମହାବଳ ବାଘ ଏକ ମାଈ ଗୟଳକୁ ଶିକାର କରିବାର ଭିଡିଓ ରେକର୍ଡ୍ କରାଯାଇଥିଲା । ବାଘ ଆକ୍ରମଣର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ବୟସ୍କ ଗୟଳମାନେ ଶିଶୁ ଓ ଦୁର୍ବଳ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ଘେରି ଓ ବାଘପଟକୁ ମୁହଁ କରି ଛିଡା ହୁଅନ୍ତି । ମହାବଳ ବାଘମାନେ ଛପି ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲର ବୁଦା ଆଢୁଆଳ ମଧ୍ୟରେ ରହି ମଧ୍ୟ ଗୟଳ ଗୋଠଦ୍ୱାରା ଏପରି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଗଲେ ମହାବଳ ବାଘ ଶିକାରରେ ଆଉ ଆଗକୁ ନ ବଢ଼ି ଶିକାର ପରିତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି । ମାଲେସିଆରେ ଘଟିତ ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ବାଘଦ୍ୱାରା ନିହତ ଏକ ଶିଶୁ ଗୟଳର ଶବକୁ ଗୟଳଙ୍କ ଦଳ ଘେରି ଅନେକ ସମୟ ଜଗି ବସି ରହିଲେ ଓ ବାଘକୁ ଶବ ଖାଇବାକୁ ଦେଇନଥିଲେ । ଭାରତର ନାଗାରହୋଳେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘଟିତ ଏକ ଉଦାହରଣରେ ଛପି ଛପି ପିଛା କରୁଥିବା ମହାବଳ ବାଘକୁ ଗୟଳ ଗୋଠ ଦେଖିଦେବା ପରେ ଦଳବଦ୍ଧ ଭାବେ ବାଘଆଡକୁ ଶିଙ୍ଗ କରି ମାଡି ଚାଲିଲେ । ଗୋଠର ଏପରି ଅତର୍କିତ ଆକ୍ରମଣରେ ବାଘକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଶିକାରରୁ ବ୍ୟାହତ ହେବାକୁ ପଡିଲା ।
ବଣୁଆ ପାଣି ମଇଁଷିମାନଙ୍କ ପରି ଗୟଳମାନେ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଗୟଳଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପଦ
ମୃତ ଗୟଳର ଚମଡା, ମାଂସ, ଶିଙ୍ଗ ଓ ହାଡ ବିକ୍ରି କରି ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବଜାରରେ ବହୁଳ ମୂଲ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିପାରୁଥିବାରୁ ଲାଓସ୍‍ରେ ଗୟଳମାନଙ୍କ ଅବୈଧ ଶିକାର ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି । ସେଠାରେ ଅବୈଧ ଶିକାର ସହିତ ମାଂସ ଖାଇବା ଓ କ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶିକାର ହେବା ଗୟଳଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପଦ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି । । ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଭିଏତନାମୀ ଅବୈଧ ଶିକାରୀମାନେ ବ୍ୟବସାୟିକ ମୂଲ୍ୟ ପାଇଁ ଅନେକ ଗୟଳ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ମାଂସ ଓ ଶିକାର ଟ୍ରଫି ହିସାବରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଅବାଧ ଗୟଳ ଶିକାର ଯୋଗୁଁ ଗୟଳମାନଙ୍କ ସତ୍ତା ପ୍ରତି ଘୋର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ସଂରକ୍ଷଣ
ବନ୍ୟ ଗୟଳ (Bos gaurus) ସାଇଟେସ୍ ତାଲିକାର ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦ(CITES Appendix I)ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ; ତେଣୁ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଏହା ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ଜୀବ । ଗୟଳଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜେନେଟିକ୍ ସମ୍ବଳର କ୍ରାୟୋ-ସଂରକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ ।
ପାଳିତ ବନ୍ୟ ଗୟଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିଛି ତଥ୍ୟ
୨୦୧୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨ ତାରିଖରେ ଚେନ୍ନାଇର ଅରିଗ୍ନାର୍ ଆନ୍ନା ଜୀବ ଉଦ୍ୟାନର ଯନ୍ତା ମଧ୍ୟରୁ ୧୭ ବର୍ଷୀୟ ଗୟଳ ମଣିର କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ମୃତଦେହ ମିଳିଥିଲା । ମାଈ ଗୟଳ ସହିତ ସହବାସ ନିମନ୍ତେ ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ଯୁବକ ଗୟଳ ସହିତ ହୋଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ ମଣିର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଥିଲା ବୋଲି ଜଣା ପଡିଥିଲା । ମଣି ସେଠାକାର ସର୍ବାଧିକ ବୟସ୍କ ଗୟଳ ଥିଲା ଓ ଏହା ଏକ ଅତି ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା ଜୀବ ଉଦ୍ୟାନ ଅଧିକାରୀମାନେ ମତ ରଖିଥିଲେ ।
୨୦୦୧ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୮ ତାରିଖରେ ଆଇଓୱାର ସିଓକ୍ସ୍ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥିତ ଟ୍ରାନ୍‍ସ୍ ଓଭା ଜେନେଟିକ୍‍ସ୍‍ରେ ପ୍ରଥମ କ୍ଲୋନ୍ ଗୟଳର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା । ଏକ ଗୃହପାଳି ଗାଈକୁ ସରୋଗେଟ୍ ମାଁ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାର ଜନ୍ମ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଲା । ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ହଇଜା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲା ।
ଗୟଳମାନଙ୍କ ବର୍ଗୀକରଣ
୧୮୦୪ ମସିହାରେ ଲିଖିତ ନିଜର ପ୍ରଥମ ବିବରଣୀରେ ଐଲ୍‍ମର୍ ବୁର୍କ୍ ଲାମ୍ବର୍ଟ୍ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗର ଚଟ୍ଟଗ୍ରାମରେ ଦେଖିଥିବା ପାଳିତ ଗୟଳ ପ୍ରଜାତିକୁ Bos frontalis ବୋଲି କହିଥିଲେ । ୧୮୨୭ ମସିହାରେ ଚାର୍ଲ୍‍ସ୍ ହାମିଲ୍‍ଟନ୍ ସ୍ମିଥ୍ ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ଅବସ୍ଥିତ ସରଗୁଜା ପ୍ରଦେଶର ମୈନପାଟଠାରେ ବନ୍ୟଗୟଳ ଦେଖି ତାହାକୁ Bos gaurus ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଲେଖକମାନେ ଅନ୍ୟ ଉପପ୍ରଜାତିଙ୍କୁ Bos ବା Bibos ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।
୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀ ନାମକରଣ ସମିତି (International Commission on Zoological Nomenclature) ଗୟଳମାନଙ୍କ ପୋଷା, ବନ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରଜାତିର ସମୀକ୍ଷା କରି ଓ ସେମାନଙ୍କ ବର୍ଗୀକରଣ କରି ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଦେଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ସଭିଏଁ ବୋସ୍ ଗୌରସ୍ (Bos gaurus) ବାଇନୋମିଆଲ୍ ନାମକୁ ବନ୍ୟ ଗୟଳଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବୋସ୍ ଗୌରସ୍ ପ୍ରଜାତିର ତିନୋଟି ଉପପ୍ରଜାତି ନିର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି :
କିନ୍ତୁ ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ ଜିନ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ନ ହୋଇ, ଶରୀରର ଆକାର, ରଙ୍ଗ ଭିତ୍ତିରେ କରାଯାଇଥିବାରୁ ସମସ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇପାରିନାହିଁ ।
ଭାରତୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସୀୟ ଉପପ୍ରଜାତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୃଶ୍ୟମାନ ତଫାତ୍ ଯୋଗୁଁ ବୋସ୍ ଗୌରସ୍ ଗୌରସ୍ ଓ ବୋସ୍ ଗୌରସ୍ ଲାଓସିଏଂସିସ୍ ବର୍ଗୀକରଣ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି ଓ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି ।
ନାମକରଣ
ସଂସ୍କୃତ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଶବ୍ଦ ଗୌରର ଅର୍ଥ ହେଲା ଗୋରା, ଧଳା । ଏକ ପ୍ରକାରର ମଇଁଷିକୁ ସଂସ୍କୃତରେ ଗୌରମୃଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଏହାର ନାମକରଣ ସହିତ ଗୌ ବା ଗୋ (ଗାଈ) ଶବ୍ଦର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଥାଇପାରେ ।
ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜନଜୀବନରେ ଗୟଳ
ଥାଇଲାଣ୍ଡରେ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଏକ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ନିଜକୁ ଲାଲ୍ ଗୟଳ (ଥାଇ ଭାଷାରେ กระทิงแดง - କ୍ରେଥିଂଗ୍ ଡାଏଂଗ୍) ବୋଲି କହୁଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ “କ୍ରେଥିଂଗ୍ ଡାଏଂଗ୍”ର ଚିତ୍ରକୁ ଏକ ଶକ୍ତିବର୍ଦ୍ଧକ ପାନୀୟ ବ୍ରାଣ୍ଡ୍‍ରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ପାନୀୟର ନାମ “ରେଡ୍ ବୁଲ୍ (Red Bull)” ଓ ଏହାର ଲୋଗୋରେ ଦୁଇଟି ଗୟଳ ପରସ୍ପର ଆଡକୁ ମାଡି ଆସୁଥିବାର ଚିତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମାଲେସିଆର ସୁପର୍ ଲିଗ୍‍ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ପେରାକ୍ ଫୁଟ୍‍ବଲ୍ ଦଳ ନିଜ ସମର୍ଥକ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ମହଲରେ “ଦ ବୋସ୍ ଗୌରସ୍ - The Bos Gaurus” ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର “ବାହୁବଳୀ”ର କାହାଣୀରେ ମୁଖ୍ୟ ଖଳନାୟକ ଭଲ୍ଲାଳଦେବ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ଗ୍ରାଫିକ୍ସରେ ତିଆରି ଏକ ଗୟଳ ସହିତ ଲଢିବା ଓ ଭଲ୍ଲାଳଦେବର ଚକ୍ରଯୁକ୍ତ ରଥ ଗୟଳମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଟଣାହେବା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୋରୁ ପ୍ରଜାତି
କାଠୁଆ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର କଥୁଅ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭାଷା
ଇଂରାଜୀ, କାଶ୍ମିରୀ, ଉର୍ଦ୍ଦୁ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସିଂହବାହିନୀ
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି । ଗୀତିକାର ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ବା ଓଲିଉଡ଼ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓ କଟକରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ୨୦୨୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବରରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କେବଳ ୬୦ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟ ଥିଲା ।
ଇତିହାସ
୧୯୩୬ରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୀତା ବିବାହ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ରାମାୟଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏହି କଥାକୁହା କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ମୋହନ ସୁନ୍ଦର ଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ। ଏହା କାମପାଳ ମିଶ୍ରଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ନାଟକ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ମାତ୍ର ୩୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରେ ତିଆରି ଏହି କଥାଚିତ୍ରରେ ୧୪ଟି ଗୀତ ଥିଲା ।  ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ମାଖନଲାଲ୍‌ ବାନାର୍ଜୀ, ଆଦିତ୍ୟ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି, ପ୍ରଭାବତୀ ଦେବୀ ପ୍ରମୁଖ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ। ଏହା ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୮ ତାରିଖରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଅନେକ ଭୁଲ ଭଟକା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେବି ଏକ ବହୁଳ ଭାବରେ ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଟକିଜଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରକୁ ଆଗକୁ ଦିଗ ଦେଖାଇଥିଲା ।
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅନେକ ପ୍ରତିଭାସଂପର୍ଣ୍ଣ କଳାକରଙ୍କ ଅବଦାନ ରହିଛି।
ଉପନ୍ୟାସରୁ କଥାଚିତ୍ର
ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଉପନ୍ୟାସର ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଆଧାର କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କେତୋଟି ହେଲା:
ଶିଳ୍ପ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି
୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାଣ ଓ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଭବନ ନିର୍ମାଣକୁ ଏକ ଶିଳ୍ପ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ଶିଳ୍ପର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କଟକଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଥାଇ " ଓଡ଼ିଶା ଫିଲ୍ମ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି " ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ତିଆରି ସିନେମା ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଭାରତୀୟ ସିନେମା
ହାଇଫେମା
ହାଇଫେମା କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଆଖିର ଆଣ୍ଟିରିଅର ଚାମ୍ବରରେ (ଆଇରିସ ଓ କର୍ଣ୍ଣିଆ ମଧ୍ୟରେ) ରକ୍ତ ପ୍ରବେଶ କରେ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଆଖିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଠିଆ ହେବା ଅବସ୍ଥାରେ ରୋଗୀ ଆଖିର ତଳ ଭାଗରେ ରକ୍ତ ଜମିଥିବା ସ୍ତର ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଗ୍ଲକୋମା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଦୃଷ୍ଟିହାନି ହୋଇପାରେ ।
ଆଖିରେ ସିଧାସଳଖ ଆଘାତ ହେତୁ ଏହା ସାଧାରଣଃ ଘଟେ; ଯଦିଓ ବେଳେବେଳେ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବରେ ହୋଇପାରେ । କ୍ରୀଡା ସମୟରେ ଆଖିରେ ବଲ ବାଜିଲେ ବା କୌଣସି ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଲେ ଏହି ରକ୍ତ ବାହାରେ । ସଙ୍କଟକାରୀ ରୋଗ ମଧ୍ୟରେ ଲିଉକେମିଆ, ହେମୋଫିଲିଆ, ଭନ୍ ୱିଲବ୍ରାଣ୍ଡ ରୋଗ, ସିକ୍ଲ ସେଲ୍ ରୋଗ, ମଧୁମେହ ଏବଂ ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ ଔଷଧ ଯୋଗୁ ଏହା ରହିବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ । ସିଲିଆରି ବଡି କିମ୍ବା ଆଇରିସରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ଏପରି ହୁଏ । ଆଖି ପରୀକ୍ଷା କରି ଓ ସ୍ଲିଟ୍ ଲ୍ୟାମ୍ପ ପରୀକ୍ଷା ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ଶୋଇବା ସମୟରେ ଶେଜ ମୁଣ୍ଡ ପାଖ ୩୦ଡିଗ୍ରୀରୁ ଅଧିକ ଉପରକୁ ରଖାଯାଏ, ଏକ ଆଖି ସିଲ୍ଡ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଦ୍ୱାରାଅନୁସରଣ କରି ରୋଗୀ ପରିଚାଳନା କରାଯାଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଅଇ ଉପଶମ ପାଇଁ ଔଷଧ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଏଥିରେ ଆଖି ପୁଅର ଦୋଳନ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ସାଇକ୍ଲୋପେଣ୍ଟୋଲେଟ୍ ଆଖି ବୁନ୍ଦା ଦିଆଯାଇପାରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଭିତର ଚାପ ସ୍ୱାଭାବିକ ଥାଏ । ରକ୍ତସ୍ରାବ ବ୍ୟାଧି ଥିଲେ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଉଚ୍ଚ ଇଣ୍ଟ୍ରୋକୋକୁଲାର୍ ଚାପ ଥିବା କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଉନ୍ନତି କରୁନାହାଁନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇପାରେ ।
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ, ବିଶେଷକରି ଅଳ୍ପ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୩୩%ରୁ କମ ଜଡିତ ଥିଲେ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରାୟ ୯୦% ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହା ସମଗ୍ର ଆଣ୍ଟିଅର ଚାମ୍ବର ରକ୍ତରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ପ୍ରାୟ ୫୦ରୁ ୭୫%କୁ କମିଯାଏ । ହାଇଫେମା ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨ଜଣ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ (ପ୍ରାୟ ୭୦%) ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୧୯୯୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୯୮ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।
ଆଧାର
1998 ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ରେ ଭାରତ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ରେ ଓଡ଼ିଶା
ଆଳୁ ପୋଟଳ ଭଜା
ଆଳୁ ପୋଟଳ ଭଜା ଏକ ପ୍ରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ଖିଆଯାଉଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଭଜା ତରକାରି । ଏହା ଆଳୁ ଓ ପୋଟଳକୁ ଭାଜି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଦରକାରୀ ସାମଗ୍ରୀ
ଆଳୁ, ପୋଟଳ, ସୋରିଷତେଲ, ହଳଦୀ, ଲୁଣ, ପଞ୍ଚୁ ଫୁଟଣ ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କାଗୁଣ୍ଡ, ପିଆଜ।
ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
ପ୍ରଥମେ ପୋଚଳ, ଆଳୁକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇନେଇ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା, ସରୁ ସରୁ କରି କାଟି ନିଅନ୍ତୁ। କଡ଼େଇ ଚୁଲୀରେ ବସାଇ ସାମାନ୍ୟ ଗରମ ହେଲା ପରେ ସୋରିଷତେଲ ଦେଇ ତେଲ ତାତି ଆସିଲେ ପଞ୍ଚୁ ଫୁଟଣ ପକାନ୍ତୁ। ଏହାପରେ ଏଥିରେ ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କା ଓ କଟା ପିଆଜ ପକାନ୍ତୁ। ପିଆଜ ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗ ହୋଇଗଲେ କାଟି ରଖିଥିବା ପୋଟଳ ଓ ଆଳୁକୁ ପକାଇ ସେଥିଲେ ଲୁଣ ଓ ହଳଦୀ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣରେ ପକାନ୍ତୁ। ଧିମା ଆଞ୍ଚରେ ୧୫ରୁ ୨୦ ମିନିଟ ଭାଜନ୍ତୁ।
ଏହାକୁ ଗରମ ଭାତ ଓ ପଖାଳ ଭାତ ସହିତ ଗରମ ଗରମ ଖାଇଲେ ଭଲଲାଗେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା
ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ଥାନ ଉଭୟ ଦେଶରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ ସରକାରୀ ଭାଷା । ଏହାର ଶବ୍ଦକୋଷ ପାରସୀ ଭାଷା, ଆରବୀ ଭାଷା ଓ ଟର୍କିସ ଭାଷାଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି । ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସମୟରେ ୧୫୨୬- ୧୮୫୮ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଏହାର ବିକାଶ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାଷାର ସୃଷ୍ଟି
ମୁସଲମାନ ଶାସକ ଓ ଧର୍ମପ୍ରଚାରକମାନେ କାଳକ୍ରମେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଯୋଗ ଓ ବେଦାନ୍ତ ପ୍ରଭୃତି ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର, ଚିକିତ୍ସାଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ୟୋତିଷଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ । ଏ ଯୁଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫାର୍ସୀକବି ଅମୀର ଖୁସ୍ରୋ ଭାରତୀୟ କାବ୍ୟ ଅନୁସରଣରେ କାବ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଉତ୍ତର ଭାରତର ବହୁପ୍ରଚଳିତ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ଓ ମୁସଲମାନ ସୁଲତାନମାନଙ୍କ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଲାଭ କରୁଥିବା ଫାର୍ସୀଭାଷାର ସମ୍ମିଶ୍ରଣରେ ସେ ଯୁଗରେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ଭାଷା ଉତ୍ପତ୍ତି ଘଟିଥିଲା । ଏହାହିଁ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଭାଷାରେ ପରିଣତ ହେଲା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଏଥିରେ ବହୁ ପୁସ୍ତକ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାଷା
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଗ୍ରୱାଲ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଗ୍ରୱାଲ (ଜନ୍ମ ୧ ଜୁନ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଏସିଡ-ଆକ୍ରମଣ ପୀଡ଼ିତା ଯିଏ କି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "Stop Acid Attack" ଅଭିଯାନର ପ୍ରଚାରକ ଭାବେ ଏଭଳି ପୀଡ଼ିତାମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ତଥା ଥଇଥାନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଏସିଡ ବିକ୍ରି ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ୨୭,୦୦୦ ସମର୍ଥକଙ୍କ ହସ୍ତାକ୍ଷର ଏକତ୍ର କରି ଭାରତର୍ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା ମାଧ୍ୟମରେ ନ୍ୟାୟାଳୟଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ଉକ୍ତ ମାମଲାରେ ( ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବନାମ ଭାରତ ସରକାର ) ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ତଥା କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏସିଡ ବିକ୍ରି ଉପରେ କଟକଣା ଜାରି କରିବା ସହ ଏଭଳି ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ଫଇସଲା ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ । ସଂପ୍ରତି ସେ "Chhanv Foundation" ନାମକ ଏକ ବେସରକାରୀ ସଂଗଠନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଅଛନ୍ତି  ଯାହାକି ଏସିଡ-ଆକ୍ରମଣ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କ ଥଇଥାନ ଦିଗରେ କାମ କରିଥାଏ । ତାଙ୍କ ସାହସିକତା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ "International Woman of the Year" ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି  ।
ଦୁର୍ଘଟଣାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଗୁଡ୍ଡା ନାମକ ୩୨ ବର୍ଷୀୟ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିର ପ୍ରେମ ନିବେଦନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଦେବା ପରେ ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ଉପରକୁ ଏସିଡରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ଟାଇମସଦ୍ୱାରା ଏସିଡ-ପୀଡୀତା ମାନଙ୍କ ଉପରେ ସତ୍ୟ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ କାହାଣୀ-ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ।
ଆଇନଗତ ଲଢେଇ
ଏସିଡ ଆକ୍ରମଣରୁ ଜୀବନ ଫେରି ପାଇବା ପରେ ସେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଭାରତର ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଏକ ଜନହିତ ମାମଲା ଦାୟର ପୂର୍ବକ ଏଭଳି ପୀଡ଼ିତା ମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କ୍ଷତିପୂରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସହ ଏଭଳି ମାମଲାର ନିରାକରଣ ତଥା ତ୍ୱରିତ ବିଚାର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା, ଫୌଜଦାରୀ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ସଂହିତା ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଆଇନରେ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଶୋଧନ ତଥା ନୂତନ ଆଇନ ଲାଗୁ କରିବା ଦିଗରେ ସରକାରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ଏସିଡ ବିକ୍ରି ଉପରେ କଡା କଟକଣା ଲାଗୁ କରିବା ନିମିତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ
ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଏକ ହ୍ରଦ । ଏହି ହ୍ରଦଟି ଢାକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଧାନମୋଣ୍ଡିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ହ୍ରଦଟି କରବାନ ବଜାର ଏବଂ ତୁରାଗ ନ‌ଦୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ କେନାଲରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହି ହ୍ରଦଟି ବାଂଲାଦେଶର ଢାକାରେ ଏକ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ଢାକା ମୁଖ୍ୟ ସଦରଠାରୁ ଧାନମୋଣ୍ଡି ମାତ୍ର ୧୧ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଧାନମୋଣ୍ଡିରୁ ଏହି ହ୍ରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୂରତା ମାତ୍ର ୬୦୦ ମିଟର ।
ଜିଗତୋଳା (ଧାନମୋଣ୍ଡି ୨ୟ ରାସ୍ତା)ଠାରୁ ଏହି ହ୍ରଦଟି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଏଂ ୨୭ ନଂ ରାସ୍ତା ଯାଏଁ ଯାଇଛି । ଏହି ହ୍ରଦଟିକୁ ଉତ୍ତରେ ମହମଦପୁର-ଲାଲମାଟିଆ ଅଞ୍ଚଳ, ପଶ୍ଚିମରେ ସତ୍‌ମସ୍‌ଜିଦ୍ ରାସ୍ତା, ଦକ୍ଷିଣରେ ବାଂଲାଦେଶ ରାଇଫଲ୍‌ସ୍ ଗେଟ୍ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ କଳାବାଗନର ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଘେରି ରହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦଟି ୩ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ ଏବଂ ୩୫ରୁ ୧୦୦ ମିଟର ଓସାରର । ଏହି ହ୍ରଦଟିର ସର୍ବାଧିନ ଗଭୀରତା ୪.୭୭ ମିଟର । ସୁକ୍ରବାଦ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୋଟିଏ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ଦ୍ୱାର ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟତଃ ବର୍ଷାଦିନରେ ଏହି ଦ୍ୱାର ଦେଇ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହୋଇଥାଏ । ଫଳରେ ସବୁସମୟରେ ଏହି ହ୍ରଦଟିର ଜଳସ୍ତର ସମାନ ରହିଥାଏ ।
ନିର୍ମାଣ
ଏହି ହ୍ରଦଟି ପ୍ରକୃତରେ କରବାନ ବଜାର ନ‌ଦୀରୁ ବାହାରିଥିବା ଏକ ନାଳ ଅଥବା କେନାଲର ଅଂଶ । ଏହି କେନାଲଟି ସେତେବେଳେ କରବାନ ବଜାର ନ‌ଦୀରୁ ତୁରାଗ ନ‌ଦୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିଲା । ଏହି ହ୍ରଦର ଆଂଶିକ ଭାଗ ବେଗୁନବରି କେନାଲ ସ‌ହ ସଂଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଧାନମୋଣ୍ଡି ଏକ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହେଲା । ସେହି ସମୟରେ କେନାଲଟିକୁ ନ‌ଦୀରୁ ଅଲଗା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ତେଣୁ କେନାଲଟିର ବଳକା ଭାଗରେ ଏହି ହ୍ରଦଟି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଜନବସତି ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୬ ପ୍ରତିଶତ ଜାଗା ଏହି ହ୍ରଦଟି ଅକ୍ତିଆର କରିଛି । ଏହି ହ୍ରଦଟି କ୍ରମେ ବିକାଶ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପାଖରେ ରବିନ୍ଦ୍ର ସରୋବର ଅବସ୍ଥିତ ।
ଏହି ହ୍ରଦଟିର ଆଉ କିଛି ବଳକା ଭାଗ ଏବେ ମଧ୍ୟ କେନାଲ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଛି । ଏହି ବଳକା ଭାଗଟି ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ନିର୍ଗତ ଆବର୍ଜନା ପାଣିକୁ ବାହାର କରିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗୁଛି । ଏହି ନାଳ ଦେଇ ବାହାରୁଥିବା ବଳକା ପାଣି ବେଗୁନବାରୀ ଖାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଧାନମୋଣ୍ଡି ସ‌ହ ଆଖପାଖର କିଛି ଅଞ୍ଚଳର ଆବର୍ଜନା ଯୁକ୍ତ ପାଣି ଏହି ନାଳଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହେଉଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସୁବିଧା
ଏହି ହ୍ରଦଟି ସବୁଜ ପରିବେଶ ସାଙ୍ଗକୁ ଶୁଦ୍ଧ ବାତାରଣରେ ରହିଛି । ଏହାର ଆଖପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫୁଲଗଛ ଲଗାଯାଇଛି । ଫଳରେ ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମିଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । ଏହି ହ୍ରଦର ପାଖରେ ଚଲାପଥ ମଧ୍ୟ ଅଛି ଏବଂ ଏକ ପୋଲ ଅଛି । ଏହି ପୋଲ ଏବଂ ଆଖପାଖ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗତିକଲାବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ପ୍ରକୃତି ସୁନ୍ଦରତାକୁ ବ‌ହୁତ ଭଲ ଭାବରେ ଉପଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ହ୍ରଦରେ ନୌକାବିହାରର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ହ୍ରଦ ଶ୍ରେଣୀ:ବାଂଲାଦେଶ
ନିନା ଗୁପ୍ତା
ନିନା ଗୁପ୍ତା  (ଜନ୍ମ: ୪ ଜୁଲାଇ ୧୦୫୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ତଥା ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ସହ - ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ " ୱୋ ଛୋକରି " ଫିଲ୍ମରେ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସେ ଶାମ ବେନେଗାଳ ଓ ଅରବିନ୍ଦନଙ୍କ ପରି ସମାନ୍ତରାଳ ଫିଲ୍ମ ନିର୍ମାତାଙ୍କ ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରି ଜାତୀୟ ଖ୍ୟାତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲେ । ଏହା ସହ ସେ ଟିଭି ସିରିୟାଲରେ ଅଭିନୟ ସହ ରିଆଲିଟି ଶୋରେ ମଧ୍ୟ ଆଙ୍କର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।
ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନୀ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ
ନିନା ଗୁପ୍ତା ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ସହରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ଲରେନ୍ସ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ସଂସ୍କୃତରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସହ ଏମ୍. ଫିଲ୍ କରିଛନ୍ତି ।
ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ
ନିନା ଖଳନାୟକ, ଯୁନୁନ , ସାଥ ସାଥ , ଯେ ନଜଦିକିୟାନ , ମାଣ୍ଡୀ , ଶ୍ରୀମାନ ଶ୍ରୀମତୀ ,  ନଜର , ଶାନ ଆଦି ଅନେକ ବ୍ଯବସାୟିକ ଫିଲ୍ମରେ ସହ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଇଥିଲେ । ଏହା ସହ ସେ ଅନେକ ସମାନ୍ତରାଳ ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଫିଲ୍ମ
ନିନା ୧୯୮୨ ମସିହା ନିର୍ମିତ "ଗାନ୍ଧୀ ", ହଲିବୁଡ ନିର୍ମାତା ମାର୍ଚଣ୍ଟ ଆଇଭୋରୀଙ୍କ ଫିଲ୍ମ " The Deceivers" ,(୧୯୮୮)  " ମିର୍ଜା ଘାଲିବ ( ୧୯୮୯ ), " The Custody" (୧୯୯୩) ଓ " Cotton Mary " ( ୧୯୯୯)ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଟେଲିଭିଜନ କାର୍ଯ୍ୟ
ନିନା ଭାରତୀୟ ଟେଲିଭିଜନରେ ଖୁବ ସଫଳ ନାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୧୯୮୫ ମସିହାର ଧାରାବାହିକ "ଖାନଦାନ", ୧୯୮୭ର "ମିର୍ଜା ଘାଲିବ" , ୧୯୮୮ର "ଭାରତ ଏକ ଖୋଜ "୨୦୦୯ରେ ନିର୍ମିତ  " କିତନା ମୋହବ୍ୱତ ହେ " ଇତ୍ୟାଦି ଖୁବ ପସଦଜନକ ହେଇଥିଲା । ଅଭିନୟ ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ରିଏଲିଟି ଶୋ ଧାରାବାହିକରେ ସେ ଆଙ୍କର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକ ଭାବରେ " ଶାନ " , ସିସ୍କି " ପରି ଧାରାବାହିକରେ ସେ ନିଜର କଳା ଦେଖେଇଛନ୍ତି ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ନିନା ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜର ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟ ତାରକା ଭିଭିଆନ ରିଚାର୍ଡଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଝିଅ ମାସାବା ଗୁପ୍ତା ବର୍ତ୍ତମାନ ଜଣେ ଫେସନ ଡିଜାଇନର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିବେକ ମେହେରା ନାମକ ଜଣେ ଚର୍ତାର୍ଡ ଆକାଉଣ୍ଟାନ୍ତଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ବିପ୍ଳବ ରାୟଚୌଧୁରୀ
ବିପ୍ଳବ ରାୟଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ଡାକ୍ତରୀ ପାଠ ଅଧାରୁ ଛାଡି, ସେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ବେଉସା, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣକୁ ଆବୋରୀ ନେଇଥିଲେ। ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ଅଧିନରେ ଜଣେ ସହ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ସେ, ନିଜ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସହ-ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାମ କରିବା ପରେ, ସେ ନିଜେ ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ, ଲେଖକ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରଥମ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବର୍ଣ ବିବର୍ଣ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ତିନି ଦଶନ୍ଧି ବ୍ୟାପି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନରେ ସେ ପ୍ରାୟ ୧୪-୧୫ଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବା ଡକୁମେଣ୍ଟାରୀ ଫିଲ୍ମ ଓ ପ୍ରାୟ ୧୦ଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।
ବିପ୍ଳବ ରାୟଚୌଧୁରୀ, ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ ଫିଲ୍ମ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସମ୍ପାଦନା ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଫିଲ୍ମ୍ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଅନୁଷ୍ଠାନର ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ଷ୍ଟୁଡିଓର ଡାଇରେକ୍ଟର ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେ ସେଠାକାର ବିଭିନ୍ନ ଷ୍ଟୁଡିଓ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଠ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ପରିଦର୍ଶନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା
ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା (ଜନ୍ମ: ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୪) ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର ଜଣେ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଶିଳ୍ପପତି । ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଲୋକ ସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଶିଳ୍ପ ପତି ବଂଶୀଧର ପଣ୍ଡା ଏବଂ ଇଲା ପଣ୍ଡା ତାଙ୍କର ପିତା ଏବଂ ମାତା ଥିଲେ । ୧୨ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ କଟକ ରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଯନ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରିଚାଳନା (Engineering & Management) ବିଷୟରେ ସେ ମିସିଗାନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକାଲ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ସ୍ୱର୍ଗତ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ତଥା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା, ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଙ୍କୁ ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହାୟତା କରିଥିଲେ ।
ଜାଗି ମଙ୍ଗତ ପଣ୍ଡାଙ୍କୁ ସେ ୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଏବେ ଅରଟେଲ କମ୍ୟୁନିକେସନ କମ୍ପାନୀର ମ୍ୟନେଜିଙ୍ଗ ଡାଇରେକ୍ଟର ଅଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରାଜନେତା ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:Pages with unreviewed translations
ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ମେ ୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ସୁପାରିସ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର କମିଟି ନିକଟରେ ଦାଖଲ କରାଯାଏ । ଏହି କମିଟି ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ । ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସରକାର, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ସଂସଦର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୁପାରିସ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ। ପରେ କମିଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁପାରିସ ଦାଖଲ କରିଥାଏ। ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ଏହି ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ ।
ସତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ବୋଷ, ନନ୍ଦ ଲାଲ ବୋଷ, ଜାକିର ହୁସେନ, ବାଲାସାହେବ ଗଙ୍ଗାଧର ଖେର, ଜିଗ୍ମେ ଦୋର୍ଜି ୱାଙ୍ଗଚୁକ୍ ଏବଂ ଭି.କେ.କ୍ରିଷ୍ଣା ମେନନଙ୍କୁ ୧୯୫୪ମସିହାରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୫୪ର ଆଇନରେ ମରଣୋତ୍ତର ପୁରସ୍କାରକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ ଆଇନରେ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ଜୁଲାଇ ୧୯୭୭ରୁ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୦ ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ରୁ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ "ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ"କୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦୁଇ ଥର ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଥିଲା । କେତେକ ଗ୍ରହଣକାରୀ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଦାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଫେରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ପି.ଏନ୍.ହକସର, ବିଲାୟତ ଖାଁ, ଇ.ଏମ୍.ଏସ୍.ନମ୍ବୁଦିରିପଦ, ସ୍ୱାମୀ ରଙ୍ଗନାଥାନନ୍ଦ ଓ ମଣିକୋଣ୍ଡା ଚଲାପତି ରାଉ ଏହି ପୁରସ୍କାରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚାନ୍ଦ ଜୈନ (୨୦୧୧) ଏବଂ ଶରଦ ଅନନ୍ତରାଓ ଯୋଶୀ (୨୦୧୬)ଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ମରଣୋତ୍ତର ସମ୍ମାନକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବାବା ଆମ୍ଟେ ୧୯୮୬ରେ ତାଙ୍କର ୧୯୮୬ ପୁରସ୍କାର ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
୨୦୨୩ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଚାରି ଜଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣରେ ବିଭୀଷିତ କରାଯାଇଛି, କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର (୨୦୦୦), ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (୨୦୧୦), ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (୨୦୧୩) ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ସାହୁ (୨୦୨୧) ।
ଇତିହାସ
ଜାନୁଆରୀ ୨, ୧୯୫୪ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ ଏକ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର - ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ଯାହାକୁ "ପହେଲା ବର୍ଗ" (ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ), "ଦୁସ୍ରା ବର୍ଗ" (ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ) ଏବଂ "ତିସ୍ରା ବର୍ଗ" (ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ)ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ରେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣକୁ ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାରରେ ପୁନଃବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଥିଲା: ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ, ତିନୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଏହା ପରେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ଏବଂ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ।
ଏହି ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ ଇତିହାସରେ ଦୁଇ ଥର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା; ୧୯୭୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଫେରିବା ପରେ ୧୯୮୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୫ ତାରିଖରେ ଏହି ନିଲମ୍ବନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୯୨ ମସିହା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ହାଇକୋର୍ଟରେ ଦୁଇଟି ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା ଦାୟର କରାଯାଇଥିଲା, ଗୋଟିଏ ୧୯୯୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୩ରେ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟରେ ବାଲାଜୀ ରାଘବନ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ (ଇନ୍ଦୋର ବେଞ୍ଚ)ରେ ସତ୍ୟପାଲ ଆନନ୍ଦଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା। ଉଭୟ ଆବେଦନକାରୀ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୮(୧)ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାରକୁ 'ଟାଇଟଲ୍' ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ସମସ୍ତ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାରକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲେ। ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖଣ୍ଡପୀଠ ୫ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା: ଏ.ଏମ୍.ଅହମ୍ମଦୀ ସି.ଜେ., କୁଲଦୀପ ସିଂ, ବିପି ଜୀବନ ରେଡ୍ଡୀ, ଏନ.ପି.ସିଂହ ଏବଂ ଏସ.ସଗିର ଅହମ୍ମଦ । ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୫ରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ପୁରସ୍କାରଗୁଡ଼ିକର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ "ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୮ ଅନୁଯାୟୀ ଶୀର୍ଷକ ନୁହେଁ"।
ନିୟମାବଳୀ
ଜାତି, ବୃତ୍ତି, ପଦବୀ କିମ୍ବା ଲିଙ୍ଗର ଭେଦଭାବ ନକରି "ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସେବା" ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏହି ମାନଦଣ୍ଡରେ "ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ସେବା ସମେତ ଯେକୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେବା" ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି। ୧୯୫୪ ମସିହାର ଆଇନରେ ମରଣୋତ୍ତର ପୁରସ୍କାରକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫ ଆଇନରେ ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା ; ଆଦିତ୍ୟ ନାଥ ଝା, ଗୁଲାମ ମହମ୍ମଦ ସାଦିକ ଓ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସରକାର, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ରତ୍ନ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି, ଉତ୍କର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ରାଜ୍ୟର ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ସଂସଦ ସଦସ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଏହି ସୁପାରିସ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରତିବର୍ଷ ମେ ୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୫ ମଧ୍ୟରେ ମିଳିଥିବା ସୁପାରିସଗୁଡିକ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଡକାଯାଇଥିବା ପଦ୍ମ ପୁରସ୍କାର କମିଟିନିକଟରେ ଦାଖଲ କରାଯାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପୁରସ୍କାର କମିଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ସୁପାରିସ ଦାଖଲ କରିଥାଏ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ ଏବଂ ଭାରତର ଗେଜେଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରାଯାଏ- ନଗର ଉନ୍ନୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରକାଶନ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସାପ୍ତାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ପ୍ରକାଶନ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଗେଜେଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ନହୋଇ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନକୁ ସରକାରୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଯେଉଁ ମାନଙ୍କର ପୁରସ୍କାର ରଦ୍ଦ କିମ୍ବା ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି, ଉଭୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅଧିକାର ଆବଶ୍ୟକ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଗେଜେଟରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ରେଜିଷ୍ଟରରୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଆସିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଦକ ସମର୍ପଣ କରିବାକୁ ପଡିବ ।
ପଦକର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଏହି ପୁରସ୍କାରର ମୂଳ ୧୯୫୪ରେ ସୁନା ଢ଼ଳେଇ ୧+୩/୮ ଇଞ୍ଚ (୩୫ ମିଲିମିଟର) ବ୍ୟାସରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବୃତ୍ତ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରିମ୍ ଥିଲା । ଏହି ପଦକର ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଲଗାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲିଖିତ "ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ" ଲେଖାଟି ପଦକର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପୁଷ୍ପ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏବଂ ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୀର୍ଷରେ ପଦ୍ମ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତର ପ୍ରତୀକକୁ ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱର ମଝିରେ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ "ଦେଶ ସେବା" ଲେଖା ଥିଲା । ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ରିବ୍ୟାଣ୍ଡ ୧+୧/୪ ଇଞ୍ଚ (୩୨ ମିଲିମିଟର) ଚଉଡ଼ାରେ ଧଳା ଲମ୍ବା ରେଖାଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ପଦକ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ଏହାର ବର୍ଷକ ପରେ ଏହାର ଡିଜାଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ସାଜସଜ୍ଜା ଗୋଲାକାର ଆକୃତିର ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଢ଼ଳେଇ ପଦକ ୧+୩/୪ ଇଞ୍ଚ (୪୪ ମିଲିମିଟର) ବ୍ୟାସ ଏବଂ ୧.୮ ଇଞ୍ଚ (୩.୨ ମିଲିମିଟର) ମୋଟା ଅଟେ । ୧+୩/୧୬ ଇଞ୍ଚ (୩୦ ମିଲିମିଟର) ପାର୍ଶ୍ୱର ଏକ ବର୍ଗର ବାହ୍ୟ ରେଖାରେ ନିର୍ମିତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଢାଞ୍ଚାକୁ ଢାଞ୍ଚାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହ୍ୟ କୋଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ନୋବ୍ ଖୋଦିତ କରାଯାଇଛି । ସାଜସଜ୍ଜାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ୧+୧/୧୬ ଇଞ୍ଚ (୨୭ ମିଲିମିଟର) ବ୍ୟାସ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଲାକାର ସ୍ଥାନ ରଖାଯାଇଛି। ପଦକର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଲିଖିତ "ପଦ୍ମ" ଲେଖାକୁ ଉପରକୁ ରଖାଯାଇଛି ଏବଂ ପଦ୍ମ ତଳେ "ବିଭୂଷଣ" ଲେଖା ରଖାଯାଇଛି ।
ଭାରତର ପ୍ରତୀକକୁ ଭାରତର ଜାତୀୟ ଆଦର୍ଶ "ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ" (ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ) ସହିତ ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରଖାଯାଇଛି, ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ, ଯାହା ତଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ରିମ୍, ପାର୍ଶ୍ୱ ଏବଂ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତି ଧଳା ସୁନାର ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଗିଲ୍ଟର "ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ" ଲେଖା ଅଛି । ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ରିବ୍ୟାଣ୍ଡ ୧+୧/୪ ଇଞ୍ଚ (୩୨ ମିଲିମିଟର) ଚଉଡ଼ାରେ ଏହି ପଦକ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି। [2]
ପଦକ ପିନ୍ଧିବା ଓ ସାଜସଜ୍ଜାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା କ୍ରମରେ ଏହି ପଦକ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। କୋଲକାତାର ଅଲିପୁର ମିଣ୍ଟରେ ଏହି ପଦକ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବା ସହ ଭାରତ ରତ୍ନ, ପଦ୍ମଭୂଷଣ, ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଏବଂ ପରମବୀର ଚକ୍ର ଭଳି ଅନ୍ୟ ବେସାମରିକ ଓ ସାମରିକ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାର ପଦ୍ମବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗଣ
୨୦୨୩ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଚାରି ଜଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣରେ ବିଭୀଷିତ କରାଯାଇଛି:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ରିଫାମ୍ପିସିନ
ରିଫାମ୍ପିସିନର ସାଧାରଣତଃ ଅଇ, ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା ଓ କ୍ଷୁଧାହାନୀ ଆଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ପରିସ୍ରା, ଝାଳ ଓ ଲୁହର ରଙ୍ଗ ଲାଲ ହୋଇଯାଇ ପାରେ । ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ବା ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ସୁରକ୍ଷାରେ ସନ୍ଦିହାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଥିଲେ ଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ।ରିଫାମାଇସିନ ଦଳର ରିଫାମ୍ପିସିନ ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ । ଜୀବାଣୁର ଆରଏନଏ ତିଆରି ଏହି ରିଫାମ୍ପିସିନ ବନ୍ଦ କରିଦେଇ ତାହାକୁ ମାରିଦିଏ ।
ରିଫାମ୍ପିସିନ ସନ ୨୯୫୭ରେ ପ୍ରଥମେ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ସନ ୧୯୭୧ରେ ପ୍ରଥମେ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୁଲ୍ୟ ମାସକୁ ୩.୯୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଆମେରିକାରେ ଏହା ଦାମିକା ଓ ମାସକୁ ମାସକୁ ୧୨୦ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ।  ଆମିକୋଲେଟୋପ୍‌ସିସ ରିଫାମାଇସିନିକାରୁ ଏହି ଔଷଧ ତିଆରି ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ
ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ  ମଧ୍ୟ ଇଉରୋପରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଇଉରୋପୀୟ ଦେଶ
ପଣିକିଆ
ପଣିକିଆ (ଅନ୍ୟନାମ: ପଣକିଆ) ଗଣିତ ଗୁଣନ ଓ ହିସାବ ମୁଖସ୍ଥ କରିବାର ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଗାଣିତିକ ହିସାବ ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହା ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଇଥାଏ । ଆଗ କାଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ପଣ (ବା ଅଣା)କୁ ନେଇ କରାଯାଉଥିବା ହିସାବରୁ ଏହାର ଆରମ୍ଭ । ପଣିକିଆ ପ୍ରତି ସଂଖ୍ୟାର ଏକଗୁଣଠାରୁ ଦଶ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ । ପ୍ରତି ସଂଖ୍ୟା ବା ଖନ୍ଦାର ପଣିକିଆକୁ ଉକ୍ତ ସଂଖ୍ୟାରେ 'କ' ଲଗାଇ ଏକକ, ଦୁଇକ, ତିନିକ ଏହିପରି ପଚିଶିକ ପଣିକିଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଖସ୍ଥ କରିବାକୁ ପଡ଼େ । ଗୁଣନ ମନେରଖିବାରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ପଣକିଆ/ପଣିକିଆ ଶିଖାଯାଏ । ଯଥା- ଦୁଇକ, ପଣକିଆ- ଦୁଇ କୋ ଦୁଇ. ଦୂଇ ଦୂଣେ/ଦୂଗୁଣ ଚାରି, ଦୁଇ ତିରି ଛଅ... ଇତ୍ୟାଦି ।
ଉତ୍ପତ୍ତି
ପଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଗଣିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପଣକିଆ କହାଯାଏ ।
ପ୍ରକାର ଭେଦ
ସାଧାରଣତରେ ବ୍ୟବହୃତ ନାନାପ୍ରକାର ପଣିକିଆ ହେଲା: ସାଧା ପଣିକିଆ; ପାହି ପଣିକିଆ; କଡ଼ାଗଣ୍ଡା ପଣିକିଆ ।
ପଣକିଆ ଘୋଷିବା ପ୍ରଣାଳୀ
ସାଧା ପଣିକିଆ ନିମ୍ନ ମତେ ପଢ଼ି ଶିଶୁମାନେ ଘୋଷିଥାନ୍ତି:
ପ୍ରଚଳନ
ଅତୀତରେ ‘ପଣ’ର ବ୍ୟବହାର ଥିବାରୁ ପଣକିଆରେ ମଧ୍ୟ ‘ପଣ' ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା । ଯଥାଦୂଇ କେ ଦୁଇ ପଣ, ଦୁଇ ଦୂଣେ ଚାରି ପଣ ଇତ୍ୟାଦି (ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ, ୧୯୩୪ ୪ର୍ଥ ଖଣ୍ଡ)। ଏବେ 'ପଣ'ର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟ ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ । ତେଣୁ ପଣକିଆରେ ଏବେ ‘ପଣ’ ନାହିଁ କି; ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାରରେ ପାହି, କଡ଼ା, ଗଣ୍ଡାର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟ ନଥିବାରୁ ‘ପାହି ପଣକିଆ' ଓ ‘କଡ଼ାଗଣ୍ଡା ପଣକିଆ' ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ । କେବଳ ପାନପତ୍ର କିଣାବିକାରେ 'କଡ଼ା’ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି ।
ବ୍ୟାକରଣ ତଥା ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭାଷା ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ
ଦୁଇକ, ତିନିକ ଆଦିରେ ଥିବା 'କ' ଏକ ଅବ୍ୟୟପଦ ଓ ଏହା ପଦପାଦ ପୂରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ । ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ବିହାରର ମୈଥିଳୀ ଭାଷାରେ ‘ଦୁଇକ, ତିନିକ ଆଦି ଖାଁତ (ପଣକିଆ) କହୁଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ଅର୍ଥାତ, ଓଡ଼ିଆରେ ‘ଦୂଇକ’ ଭଳି ମୈଥିଳୀରେ ମଧ୍ୟ ‘ଦୁଇକ' ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଏବଂ ୧୦ଯାଏ ସଂଖ୍ୟାରେ "କ' ଲାଗେ । ଏବେ ଦୁଣେ, ତିରି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଆସିବା । କେତେକ ଭାଷାର ଉଦାହରଣରୁ ଜଣାଯାଏ, ଏହି ପଣକିଆ ପରୀ’ପରା ଭାରତବର୍ଷର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏବେ ବି ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି । ଯଥା- ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପଡ଼ୋଶୀ ଭାଷା ବଙ୍ଗଳାରେ ପଣକିଆର ମଝି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ଏଞ୍ଜେ. ଦୂଗୁନୋ, ତିଶେନା, ଚାରେ, ପାଥେ, ଛୟୋ, ସାତେ, ଆଟେ, ନୟୋ, ଦଶେ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଆସାମୀ ଭାଷାରେ ଯଥାକ୍ରମେଏକଗୁଣ, ଦୁଇଗୁଣ, ତିନିଗୁଣ, ଚାରିଗୁଣ, ପାଞ୍ଚଗୁଣ, ଛଅଗୁଣ, ସାତଗୁଣ, ଆଠଗୁଣ, ନଅଗୁଣ, ଦଶଗୁଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ପଡ଼ୋଶୀ ଭାଷା ତେଲୁଗୁରେ ଏହାକୁ ଯଥାକ୍ରମେଓକଟୁ, ରେଳୁ ମୂଳୁ, ନାଳୁ ଐଦୂଲ, ଆର୍ଲି, ଏ’ତୃ ଏନିମିଦୁଲ, ତୋନିନ୍ଦୁଲ, ପଦୁଲ କୁହାଯାଏ। ସେହିପରି କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାରେ ଓହ୍ଲ, ଏରଲ. ମୂଲ, ନାଲ୍‌କଲ, ଐଦ୍ୱିଲି, ଆର୍ଲି.ଏଲ୍‌ଲି, ଏଟ୍ଲି, ଓଭତ୍ତଲି, ହତ୍ତଲି କୁହାଯାଏ। ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ କା, ଦୂନା, ତିଆଇଁତିନୈୟା, ଚଉକ୍କ, ଫଜେ ,ଛକାଛକ୍ତେ, ସାତେ, ଆଠେ, ନକ୍ଷେ, ଦଶେର୍ୟ୍ଯ/ଦୋହିର୍ୟ୍ଯ । ମରାଠୀରେ- କେ, ଦୂଣ, ତ୍ରିକ୍ ଚୋକ୍, ପରେଞ୍ଚ, ସକ୍, ସାତେ, ଆଠେ, ନୱେ; ଦାହେ । ଉପରୋକ୍ତ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ପଣକିଆରେ ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ସଂଖ୍ୟା ଓଡ଼ିଆ ପରି ସେହି ଭାଷାର ସଂଖ୍ୟା ଘୁହେ; କିନ୍ତୁ ତାମିଲ ଭାଷାରେ ଏମିତିକା ପଣକିଆରେ ମଝି ଅଂଶର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏନାହିଁ । ମଝି ଅଂଶ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ହିଁ ରହେ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶୈଳୀରେ ଏକ ଦୂଣେ ଦୁଇ, ଦୁଇ ଦୂଣ ଚାରି, ତିନି ଦୂଣେ ଛଅ ଭାବରେ ବେଲିଲେ ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଅଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକର ଗୁପ୍ତ ବଦଳିଯାଏ । ଯଥା- ଓନ୍ନ ରେଂଡୁ ରେଂଡୁ, ଈରେଡ଼ୁନା’ଲୁ, ମୁଇ ରେଡ଼ୁଆ'ରୁ ଇତ୍ୟାଦି । କଥିତ ତାମିଲରେ ଏକ, ଦୁଇ, ତିନିକୁ ଓଂଡ୍ରୁ ରେଣ୍ଡୁ ମୁଊନ କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଥମ ଅଙ୍କ ଓଂଡ୍ରୁ ରେଂଡ଼ୁ, ମୁଊନ ଯଥାକ୍ରମେ ଓନ୍ନ, ଈ, ମୁଇ ହୋଇଛି । ତେବେ ତାମିଲ ଛଡ଼ା ଓଡ଼ିଆ ଓ ଉପରୋକ୍ତ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକରେ ଦୂଣେ, ତିରି ଆଦି ମଝି ଅଂଶ ଗୁଣନ ଅର୍ଥରେ ହିଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। କେତେକ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆରେ ‘ଦୁଣ’ ବଦଳରେ ‘ଦୂଗୁଣ’ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆରେ ଗୋଟିଏ ଢଗ ଅଛି- ‘‘ପାଶ୍ରେ ପଢ଼ିଲେ ପାଠ, ତିନି ଦୁଗୁଣ ଆଠ" (ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ, ପୃ.୩୮୦୬) । ଏଠାରେ ଦୁଗୁଣ ଅର୍ଥାତ ‘ଦୁଇ ଗୁଣରେ’ । ତେବେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ଗୁଣୀ’ ନଆସି ଅଲଗା ରୂପ ନିଏ । ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଭାଷାକୋଷ ଅନୁସାରେ ପଣକିଆ ଛଡ଼ା ତାସ ଓ ପଶା ଖେଳରେ ବି ୫ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପଞ୍ଚା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏପରିକି ଜଗତସିଂହପୁର, କଟକ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାସ ଖେଳରେ ଏବେ ବି ୫.୭.୮ ସଂଖ୍ୟାର ପତ୍ତାକୁ ପଞ୍ଚା, ସତା, ଅଠା ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହି ଅଷ୍ଟାଁ ବ୍ୟବହାରରେ କାଳକ୍ରମେ 'ଅଠା' ହୋଇଛି । ତେବେ ଏହା ଗୁଣନ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ନହୋଇ ସଂଖ୍ୟା ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ତେବେ ଆଉ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୂଣ, ତିରି ଆଦି ବ୍ୟବହୃତ ହେବାର ନଜିର ନାହିଁ । ତେଣୁ ଏଥିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, ଦୁଣ ତିରି ଆଦି ଗୁଣନ ଅର୍ଥରେ ନିର୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହିଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ତେଣୁ ଏହା ଏକ ସୀମାବଦ୍ଧ (restricted) ରୁପିମ ଏବଂ ସେହିଭଳି 'କ' ଏକ ପଦ ପୁରଣାର୍ଥ ଉପାଦାନ ବା ଏକ ଅବ୍ୟୟ ପଦ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଣିତିକ ହିସାବ ପ୍ରଣାଳୀ
ମାଟିପାତ୍ର
କେଉଁକାଳରୁ ରୋଷେଇଠାରୁ ଆରମ୍ଭକରି ପାଣି ରଖିବା ମାଟିପାତ୍ରକୁ ମଣିଷ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି । ଅଧୁନା ଆଲୁମିନିୟମ ଓ ସ୍ଟିଲ ବାସନକୁସନ ବ୍ୟବହାର ବଢିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମାଟିପାତ୍ରର ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ ପାଇନାହିଁ । ଖରାଦିନ ଆସିଲେ    ପାଣି ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁଁ ମାଠିଆ, ସୁରେଇ, ମାଟିଘୁମା, ମହଣା, ବଡହାଣ୍ଡିର ଦରକାର ପଡେ ।