cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ବାଲବା ଗୁମ୍ଫା
ଆକର୍ଷଣ
ନାଗେଶ୍ୱରମାଳୀ ପର୍ବତର ଶିଖରଦେଶଟି ୫ କିଲୋ ମିଟର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ। ଏହାର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦୁଇଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି। ନାଗେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଡଙ୍ଗର ଦେବୀ ରୂପେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଚୈତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଡଙ୍ଗର ଉତ୍ସବ ମହା ସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଠି ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ଆଖ ପାଖ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯୋଗାଯୋଗ
ପ୍ରତିଦିନ କୋରାପୁଟରୁ ବାଲ୍​ଦା ଦେଇ ପାଡ଼ୁଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବସ ସେବା ରହିଛି। ଜାଗାଟି ଜଙ୍ଗଲମୟ ହୋଇଥିବାରୁ ସାଙ୍ଗରେ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ (ଗାଇଡ୍) ନେଇ ଯିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଚୌଦ୍ୱାର
ପୌରାଣୀକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ମହାଭାରତର ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ବିରାଟ-କଟକ । ବିରାଟ-କଟକ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଗଡ଼ ପ୍ରାଚୀରରେ ଚାରୋଟି ଦ୍ୱାର ଥିଲା ।  ଗଡ଼ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ସୁଦୀର୍ଘ ଗଡ଼ଖାଇ ଖୋଳାଯାଇଥିଲା ।  ଏହି ଚାରିଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଗଡ଼ କ୍ରମେ ଚୌଦ୍ୱାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା ।
ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତି
ଚୌଦ୍ୱାର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିରାଜିର ସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୦୩ରୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଖନନ ବେଳେ ବହୁ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି ତଥା ବୌଦ୍ଧିକ ସ୍ତୁପ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା । ଚୌଦ୍ୱାର ସର୍କଲ ଜେଲ ନିକଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।
୫୪ ଏକର ରଗଡ଼ି ଜମିରେ ବିସ୍ତୃତ ବିରାଟ ଗାଦି (ବଧିପୀଠ)କୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଏକର ଜମିକୁ ତାରବାଡ଼ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି । ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଏହାର ଉତ୍ଖନନ ବେଳେ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଦେଉଳର ଅବଶେଷ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।  ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଆକୃତି କୌଣସି ଦେଉଳର ଜଗମୋହନ (ନାଟ୍ୟ ମନ୍ଦିର) ଭଳି ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଅଛି ।
ଜନଗଣନା
୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାକାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୨,୩୧୭,୪୧୯
ଅର୍ଥନୀତି
ଏଠାକାର କିଛି ଶିଳ୍ପ ଉଦ୍ୟୋଗସବୁ ହେଲା:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ଭଲଭ୍ୟୁଲସ
ଭଲଭ୍ୟୁଲସ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ତନଳୀ ଓ ମେସେଣ୍ଟେରି ନିଜେ ନିଜ ଚାରିପଟେ ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇଯିବାଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଅବରୋଧ (bowel obstruction) ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ: ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା (abdominal pain), ପେଟ ଫୁଲା (abdominal bloating|), ବାନ୍ତି, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ (constipation), ଓ ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ (bloody stool.)ପଡ଼େ ।  ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ଦୃତ ବା ଧୀର ହୋଇପାରେ । ମେସେଣ୍ଟେରି ଗୁଡ଼େଇ ହୋଇଯିବାଦ୍ୱାରା ରକ୍ତନଳୀ ଚିପି ହୋଇ ଅନ୍ତନଳୀକୁ ରକ୍ତ ସରବରାହ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ଏହା ଫଳରେ ଜ୍ୱର ବା ପେରିଟୋନାଇଟିସ ହୋଇପାରେ ।
କେତେକ ସଙ୍କଟ ଜନ‌କ କାରକ: ଜନ୍ମଗତ ତୃଟି (birth defect) ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତନଳୀ ମାଲରୋଟେସନ (intestinal malrotation), ବୃହତ ଅନ୍ତନଳୀ (colon), ହିରସ୍ପ୍ରଙ୍ଗ ଡିଜିଜ (Hirschsprung disease), ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ଆବଡୋମିନାଲ ଆଡ‌ହେସନ (abdominal adhesion) । ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଓ ଅଧିକ ଫାଇବର ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟ ଜାତ ହୁଏ । ଅନ୍ତନଳୀର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ଅଂଶ ହେଉଛି ସିଗମଏଡ କୋଲୋନ (sigmoid colon) ଓ ତା'ପରେ ସିକମ (cecum) । ପିଲାଙ୍କର କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ପାକସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ । ସାଧାରଣ ଏକ୍ସ‌-ରେ, ଜିଆଇ ସିରିଜ (GI series) ବା ସିଟି ସ୍କାନ (CT scan) ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ସିଗମଏଡ କୋଲୋନ ଭଲଭ୍ୟୁଲସ ଥିଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବରେ ସିଗମଏଡୋସ୍କୋପି (sigmoidoscopy) ଓ ବେରିଅମ ଏନିମା (barium enema) ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ଅଧିକ ପୁନରାବୃତ୍ତି ସଙ୍କଟ ଥିବାରୁ ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବାୱେଲ ରିସେକସନ ଅପରେଶନ କରିବାକୁ ସାଧାରଣତଃ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ । ଅନ୍ତନଳୀ ଅତ୍ୟଧିକ ମୋଡ଼ିହୋଇଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ସିକମରେ ଭଲଭ୍ୟୁଲସ ହୋଇଥିଲେ ଅପରେଶନ କରି ସେହି ଅଂଶ କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ । ସିକମ ଭଲ ଥିଲେ ତାକୁ ନିଜ ପୋଜିସନ‌କୁ ଆଣି ସିଲେଇ କରିଦିଆଯାଏ ।
ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୫୦ରେ ଭଲଭ୍ୟୁଲସ ବିଷୟରେ ପୁରାତନ ମିଶରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ରୋଗ ଆଫ୍ରିକା, ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ (Middle East) ଓ ଭାରତରେ ହୁଏ । ବାର୍ଷିକ ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୨-୩ ଜଣଙ୍କୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ସିଗମଏଡ ଓ ସିକମ ଭଲଭ୍ୟୁଲସ ୩୦ରୁ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ଗାଙ୍ଗ୍ରିନ ହୋଇ ତନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ନ ହେବା ଉପରେ ଏହାର ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ । ଲାଟିନ ଭାଷାର ଭୋଲଭିଅର ("volvere") ଶବ୍ଦରୁ ଭଲଭ୍ୟଲସ ଶବ୍ଦ ଆସିଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଗୁଡ଼େଇ ହେବା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଇଥାମ୍ବୁଟଲ/ଆଇସୋନିଆଜିଡ/ରିଫାମ୍ପିସିନ
ଇଥାମ୍ବୁଟଲ/ଆଇସୋନିଆଜିଡ/ରିଫାମ୍ପିସିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Ethambutol/isoniazid/rifampicin, ଅନ୍ୟ ନାମ ethambutol/isoniazid/rifampin) ଏକ ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ଯାହା ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଏଥିରେ ସ୍ଥିରୀକୃତ ମାତ୍ରାର ଇଥାମ୍ବୁଟଲ, ଆଇସୋନିଆଜିଡ ଓ ରିଫାମ୍ପିସିନ ଥାଏ । ଏହା ଏକ‌କ ଭାବରେ ବା ଅନ୍ୟ ଯକ୍ଷ୍ମାରୋଧୀ ଔଷଧମାନଙ୍କ (antituberculosis medication) ସ‌ହିତ ମିଶେଇ ଦିଆଯାଏ । ଏହାକୁ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଉପାଦାନମାନଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । ଏହା ପିଲାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ ।
ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୧୬.୧୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଏ କେ ରାମାନୁଜନ୍
ଏ କେ ରାମାନୁଜନ୍ (୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୯ - ୧୩ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ । ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଚର୍ଚ୍ଚରେ ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରବେଶ ଥିଲା । ସେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଓ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାରେ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ବହୁମୁଖି ପ୍ରତିଭା ଥିଲେ । କବିତା ଲେଖିବା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବା ଛଡା ଭାଷାବିଜ୍ଞାନ, ଲେକସାହିତ୍ୟ, ଅନୁବାଦ ଓ ନାଟକ ରଚନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଏକାଡେମିକ୍ ଗବେଷଣା ପାଞ୍ଚଟି ଭାଷା ସାହିତ୍ୟ - ଇଂରାଜୀ, କନ୍ନଡ଼, ତାମିଲ, ତେଲଗୁ ଓ ସଂସ୍କୃତ -ରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ସେ ଏହି ସାହିତ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ଉଭୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ଆଧୁନିକ ବିଭାବମାନଙ୍କର ଉପରେ ଲେଖା ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲେ । ସେ ସ୍ଥାନୀୟ, ଅଣ-ମାନକ ଉପଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦେବା ପାଇଁ ତର୍କ କରୁଥିଲେ । ଯଦିଓ ସେ ବହୁସ୍ରାବୀ ଥିଲେ ଓ ବହୁ ଜନ୍ରାରେ କାମ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ମୌଳିକତା, ପରିଷ୍କରଣ ଓ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ କଳାତ୍ମକତା ପାଇଁ ଆମ ସ୍ମୃତିରେ ଭାସି ବୁଲନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ "ଦ କଲେକ୍ଟେଡ୍ ପୋଏମ୍ସ୍" ପାଇଁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବରେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଶିକ୍ଷା
ରାମାନୁଜନ୍ ମହୀଶୁରର ମରିମଲ୍ଲପ୍ପାସ୍ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାରାଜା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଠାରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିସାରିଲା ପରେ ମହୀଶୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଲେ । ପରେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଆମେରିକାର ଇଣ୍ଡିଆନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଭାଷାବିଜ୍ଞାନରେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କଲେ ।
କର୍ମଜୀବନ
ରାମାନୁଜନ୍ ପ୍ରଥମେ କୁଇଲନ୍ ଓ ବେଲଗାଓଁରେ ଇଂରାଜୀର ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାମ କଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ବରୋଦାର ମହାରାଜା ସୟାଜୀରାଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆଠ ବର୍ଷ କାଳ ଶିକ୍ଷାଦାନ କଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ସେ ଶିକାଗୋ ବିଶ୍ସବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସହାୟକ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କଲେ । ଶିକାଗୋ ଛଡ଼ା ସେ ଆମେରିକାର ଅନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯଥା ହାର୍ଭାଡ୍, ୱିସ୍କନ୍ସିନ୍, ମିଶିଗାନ୍, ବର୍କ୍ଲିସ୍ଥ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଓ କାର୍ଲଟନ୍ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ାଇଛନ୍ତି ।
ନିର୍ବାଚିତ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ
ଇଂରାଜୀ
କନ୍ନଡ଼
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ
ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ (ଜନ୍ମ ୧୯୪୭) ସବଲ୍ଟନ୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ଓ ଉତ୍ତରଉପନିବେଶୀୟ ବିଚାରଧାରାର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଶାସ୍ତ୍ରୀ । ତାଙ୍କର କାମ ବହୁବିଷୟକ ତଥା ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ, ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଇତିହାସ ଆଦି ଏକାଡେମିକ୍ ବିଭାଗ ଆଦି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ସମାଜ ଶାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ନିଜର ଅବଦାନ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୯ ମସିହା ପାଇଁ ଫୁକୁଓକା ଏସୀୟ ସଂସ୍କୃତି ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଅଛି ।
କର୍ମଜୀବନ
ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ ବର୍ତ୍ତମାନ କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ବିଦ୍ୟାର ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ଏହାଛଡା ସେ କଲିକତାସ୍ଥ ସେଣ୍ଟର୍ ଫର୍ ଷ୍ଟଡିଜ୍ ଇନ୍ ସୋସାଲ୍ ସାଇନ୍ସେସ୍ରେ ଅବୈତନିକ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ଏହା ଆଗରୁ ଏହି ସେଣ୍ଟର୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।
ଶୀତ ରାତି
ମନମୋହନ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶୀତ ରାତି ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଶୀତ ରାତି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଭାବେ ‘’ରୌପ୍ୟ କମଳ’’ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲା ।
ପାର୍ଥ ଚାଟାର୍ଜୀ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଶାସ୍ତ୍ରୀ
ଶୀତ ରାତି
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଶୀତ ରାତି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କ୍ଲେପ୍ଟୋମାନିଆ
କ୍ଳେପ୍ଟୋମାନିଆ: ନିଜର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବ୍ୟବହାର ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଲାଭ ନ ଥାଇ ଚୋରୀ କରିବାର ଅଦମନୀୟ ଇଚ୍ଛାକୁ କ୍ଳେପ୍ଟୋମାନିଆ କହନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ମାନସିକ ବିକାର ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହାକୁ ରିପୁ ପ୍ରଭାବ ଦମନ ଅନିୟମ (impulse control disorder) କୁହାଯାଏ । ପୁନଃପୌନିକ ଅନାହୁତ ଦଖଲ ଓ ଚୋରୀ କରିବାର ଅଦମନୀୟ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଚାପ ଚୋରୀ କରିବା ପରେ ଚାପ ମୁକ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଅବଶେଷିଭ ସ୍ପେକ୍ତ୍ରମ ଡିଜଅର୍ଡର ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ ସଠିକ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାନସିକ ରୋଗ ଯଥା ଉଦବେଗ, ମଦ୍ୟପାନର ଫଳ ହିସାବରେ ଭୁଲ କ୍ରମେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗକୁ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ଭଳି ଭୁଲରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ବିଗତ ଶହେ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଛି । ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିକ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟର (selective serotonin reuptake inhibitors  or SSRIs), ମୁଡଷ୍ଟାବିଲାଇଜର (mood stabilizers), ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ (antidepressants) ସହ କଗନିଟିଭ ବିହେଭିଅରାଲ ଥେରାପି (cognitive behavioral therapy) ଦେବାରୁ ଭଲ ଉପକାର ମିଳୁଛି ।
ରାଜା ଗୁମ୍ପା, ସେମିଳିଗୁଡ଼ା
ଅବସ୍ଥିତି
ନନ୍ଦପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ପାଡ଼ୁଆଠାରୁ ୨୦ କି.ମି.ଦୂରରେ ଅଣ୍ଡରଗୋଡ଼ା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଫାଥଲୁମ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ଆନ୍ଧ୍ର-ଓଡ଼ିଶା ସୀମାରେ, ମାଛକୁଣ୍ଡ ନଦୀ କୂଳରେ, ସେମିଳିଗୁଡ଼ା-ଆରକୁବୋରା ରାସ୍ତାରେ ରାଜାଗୁମ୍ଫା, ବାଲ୍ମିକୀ ଆଶ୍ରମ ଅବସ୍ଥିତ। କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୮୦ କିଲୋମିଟର।
ବିଶେଷତା
ବାଲ୍ମିକୀ ଆଶ୍ରମ କାପାଟ ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଆଶ୍ରମଠାରୁ ଉପରକୁ ପ୍ରାୟ ୧ କିଲୋମିଟର ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିଲାପରେ ରାଜାଗୁମ୍ଫା ପଡ଼ିଥାଏ। ଗୁମ୍ଫାଟି ଅନ୍ଧାରିଆ ହୋଇଥିବାରୁ ଗଲାବେଳେ ସାଙ୍ଗରେ ଟର୍ଚ୍ଚ ନେଇ ଯିବା ଦରକାର। ଗୁମ୍ଫାଟି ୧୫୦ ମିଟର ଦୀର୍ଘ ଓ ୨୦ ଫୁଟ ଓସାରିଆ। ଏଠାକୁ ଯିବା ଟିକେ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ବ୍ୟାପାର।
ଆକର୍ଷଣ
ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ଅନ୍ୱେଷଣ, ଏକାନ୍ତରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବାପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଚଉଖୁଟିଆ
ଚଉଖୁଟିଆ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଅଲମୋରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ସହର । ରାମଗଙ୍ଗା ନଦୀ ତୀରରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ , ଏହି ଚିତ୍ରସଦୃଶ ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥଳ କୁମାୟନ ଭାଷାର " ଛଉ- ଖୁତ" ବା ଚାରିଟି ଗୋଡରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଚାରିଟି ଦିଗକୁ ସୁଚେଇ ଥାଏ । ପ୍ରଥମ ଦିଗଟି ରାମନଗର , ଦ୍ୱିତୀୟ କରଣପ୍ରୟାଗ , ତୃତୀୟ ରାନୀଖେଟ ଓ ଚତୁର୍ଥଟି ତଦଗତାଳ ଖଇରା ନାମକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଦେଖାଏ । ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଅଞ୍ଚଳର ସବୁ ଆଡକୁ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ରହିଛି ।
ମନ୍ଦିର ଓ ଇତିହାସ
ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ କାଲୀଙ୍କୁ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ହିସାବରେ ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିବା କାଲୀ ମନ୍ଦିରକୁ ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗେରୀ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ନାମରେ କୁହାଯାଇଥାଏ । ରାମଗଙ୍ଗା ନଦୀ କୁଳରେ ଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିର ସ୍ଥଳରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ମେଳା ହେଇଥାଏ । ଏଠାକୁ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ଆସି ପଶୁବଳି ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏଠାରୁ 6 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ପ୍ରାଚୀନ ଲଖଣପୁର ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହାକୁ କଟୟୁରୀ ରାଜା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ନିକଟରେ ପ୍ରାଚୀନ କଟୟୁରୀ  ରାଜ୍ୟର ରାଜମହଳ ଓ ଦୁର୍ଗର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥଳ ହିସାବରେ ରହିଛି । ଏହି ସ୍ଥାନକୁ " ଭାଇରାତ " ନାମରେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା ଓ ପ୍ରବାଦ ଅନୁସାରେ ଏହା ମହାଭାରତର ରାଟ ରାଜାଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କିଛି କାଳ ରହିଥିଲେ ନୋଳି ଓକ କଥାରୁ ଜଣାପଡେ ।
ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ
ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ (୧୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୧୫ - ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଗଙ୍ଗାଧର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୧, ୧୯୬୧, ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବେଗୁନିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ, ୩ୟ, ୪ର୍ଥ ଓ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାଜୀବ ପାଇକରାୟ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଚମ୍ପା ଦେବୀ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗତ୍ୟା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେବା କାରଣରୁ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗିରଫ ହୋଇ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ପଟନା କ୍ୟାମ୍ପ ଜେଲରେ ରହିଥିଲେ । ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିବା ପରେ କଂଗ୍ରେସରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୪ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ ୧୯୯୯ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୩୧ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଝରଣା ଦାସ
ଝରଣା ଦାସ( ୧୯୪୫ - ୦୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ମଲାଜହ୍ନ, ଅମଡ଼ା ବାଟ ଓ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଆଦି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକ ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରର ସହକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଓ କଲିକତା ଦୂରଦର୍ଶନ କେନ୍ଦ୍ରର କେନ୍ଦ୍ର-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭ।ବରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଝରଣା ଦାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୪୫ ମସିହ।ରେ କଟକର ଚାନ୍ଦିନି ଚୌକର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ଯୌଥ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ଏଡ଼ୱିନ ସୁକୁମାର ଦାସ ଜଣେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ଓ ମା ଚାରୁପ୍ରଭା ଦାସ ବିଡ଼ିଓ ଥିଲେ । ପରିବାରରେ ୩ ପୁଅ ଓ ୨ ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝରଣା ଥିଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ତାନ । ସମେସ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧ।ରେ ଡାକୁଥିଲେ ଝୁମୁ । ଝରଣାଙ୍କ ଘରେ ସେମାନେ ଥିଲେ ଦଶ ଭାଇ ଭଉଣୀ । ତାଙ୍କ ମା ଲେଖିଦେଇଥିବା ନାଟକକୁ, ଘରେ ଖଟ ଯୋଡ଼ି ଓ ଶାଢ଼ୀ ଟାଣି ମଞ୍ଚା କରି ଭାଇ ଭଉଣୀ ମିଶି ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ଝରଣା ଦାସ ନରସିଂହ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଏକ ନାଟକରେ ପ୍ରଥମକରି ନାୟିକା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇଙ୍କ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ ଅଭିନେତା ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି (କାଶ୍ୟପ) ଓ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଚାହୁଁଥିଲେ ଝୁମୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ହୁଅନ୍ତୁ । କଳାକାର ହେବାର କିଛି ପ୍ରତିଭା ବି ପିଲାଦିନୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ଝରଣା ଦାସଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ । ସେ ଅନେକ ସମୟରେ ବାପାଙ୍କ ଗୀଟାର ଲୁଚାଇ ଲୁଚାଇ ବଜାଉଥିଲେ । ବିନା ତାଲିମରେ ସ୍କୁଲରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର 'ଶିଶୁ ସଂସାର' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗ ନେଉଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଝରଣା ଦାସ । ଚିତ୍ରତ୍ତୋଳକ ଦୀପକ ଦାସଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଶିକ୍ଷା
ଝରଣା ଦାସଙ୍କ ଘରେ ତାଙ୍କ ବାପା, କକା ଆଦି ସଙ୍ଗୀତ ସାଧକ ଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଉଥିଲେ । ଝରଣାଙ୍କ ଘରେ ସେମାନେ ଥିଲେ ଦଶ ଭାଇ ଭଉଣୀ । ତାଙ୍କ ମା ଲେଖିଦେଇଥିବା ନାଟକକୁ, ଘରେ ଖଟ ଯୋଡ଼ି ଓ ଶାଢ଼ୀ ଟାଣି ମଞ୍ଚା କରି ଭାଇ ଭଉଣୀ ମିଶି ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରେ ଜଣେ ଶିଶୁ କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମିସନ୍‌ ଗର୍ଲସ ସ୍କୁଲରୁ(ଏବର ବକଲି ଗର୍ଲସ ସ୍କୁଲ) ମ୍ୟାଟ୍ରିକ ପାସ କଲା ପରେ ଶୈଳବାଳା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନ।ତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଝରଣା ଦାସ । ସେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ଶୈଳବାଳା କଲେଜର ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ବେତାର ନାଟକ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ନରସିଂହ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଏକ ନାଟକରେ ପ୍ରଥମକରି ନାୟିକା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ରକ୍ଷଣଶୀଳ ପରିବାରରେ ସିନେମାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ନଥିଲା ।
ଅଭିନୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା
୧୯୬୪ ମସିହାରେ ନିର୍ମିତ କଥାଚିତ୍ର ଅମଡ଼ା ବାଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ । ୧୯୬୨ରେ ସେ ମଲାଜହ୍ନରେ ନାୟିକା ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ତେବେ ଏହା ବହୁ ବିଳମ୍ବରେ ୧୯୬୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ, ସେ ଆକାଶବାଣୀ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ରହିଛନ୍ତି । ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ରରେ ସେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସେ ସେଠାରେ ଥିବା ବେଳେ ସେ "ଘର ଭଡ଼ା ଦିଆ ଯିବ" ଓ "ମଣିଷ" ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ସେ ନିଜର ଫିଲ୍ମରେ ଅଭିନୟ ଚାଲୁରଖିଥିଲେ ।
ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ଝରଣା ଦାସଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ମୃତ୍ୟୁ
୨୦୨୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ କଟକର ଚଣ୍ଡିଛକ ନିକଟସ୍ଥ ବାସଭବନରେ ଝରଣାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । ମୃତ୍ୟ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲ୍ହାବାଦ ସହରରେ ଏକ କଶ୍ମିରୀ ପଣ୍ଡିତ ପରିବାରରେ ୧୮୮୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୪ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସ୍ୱରୂପରାଣୀ ଥିଲା । ସେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ସେ ପଣ୍ଡିତ ନେହେରୁ ନାମରେ ଜଣାଥିଲେ । ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସିରେ ଚାଚା ନେହେରୁ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ନାତକ ତ୍ରିନିତୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ,କେମ୍ବ୍ରିଜରେ ସାରିଥିଲେ । ଭାରତରେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନକୁ ଶିଶୁ ଦିବସ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ୧୯୬୪ ମସିହା ମଇ ମାସ ୨୭ତାରିଖରେ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ପିଲାଦିନ
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଲ୍ହାବାଦ ସହରରେ ଏକ କଶ୍ମିରୀ ପଣ୍ଡିତ ପରିବାରରେ ୧୮୮୯ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୪ ତାରିଖ ଦିନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ(୧୮୬୧-1931) ସେ ଜଣେ ଧନଶାଳୀ ବାରିଷ୍ଟର ଥିଲେ, ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ଥିଲେ । ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସ୍ୱରୂପରାଣୀ(୧୮୬୮-୧୯୩୮) ଥିଲା ।ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କର ଦୁଇ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ବିଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଥିଲେ,ସେ United Nations General Assemblyର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସଭାପତି ଥିଲେ । କ୍ରୀଷ୍ଣା ହୂଥୀସିଙ୍ଗ ତାଙ୍କର ଆଉଜଣେ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିକା ଥିଲେ ।
ସେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୦୭ ମସିହାରେ ସ୍ନାତକ କରିବା ପାଇଁ ତ୍ରିନିତୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କେମ୍ବ୍ରିଜ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୧୦ ମସିହାରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ସାରିଥିଲେ ।୧୯୧୦ ମସିହାରେ ସେ ଓକିଲାତି କରିବା ପାଇଁ ଲଣ୍ଡନ ଯାଇଥିଲେ । ସେ ସେଠି Inns of Court School of Law (Inner Temple)ରେ ୨ ବର୍ଷ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ । ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଆଲ୍ହାବାଦ ଉଚ୍ଚ ଅଦାଲତରେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ ।
ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ
ସେ ୧୯୨୦ରେ ପ୍ରଥମେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ। ବିରୋଧୀ ଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ସେ ୧୯୨୧ରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କିଛି ମାସ ପରେ ଖଲାସ ହୋଇଥିଲେ । ଚୌରୀ ଚୌରା ଘଟଣା ପରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସମାପ୍ତି ଘଟିଥିଲା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି ଶ୍ରେଣୀ:ନେହେରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଶୋଭନା ନାରାୟଣ
ଶୋଭନା ନାରାୟଣ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Shovana Narayan) ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଓ ଚିହ୍ନା କଥକ ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ । ସେ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ଦୁଇଟି ପେଷାରେ କାମ କରୁଥିଲେ, କଥକ କଳାକାର ଓ ଭାରତୀୟ ଅଡିଟ ଓ ଏକାଉଣ୍ଟସ ସର୍ଭିସରେ (Indian Audit and Accounts Service) କର୍ମରତ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ଓ ସାରା ପୃଥିବୀରେ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ ଓ ସେଥି ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ବିରଜୁ ମହାରାଜ (Birju Maharaj ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ଥିଲେ ।
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ଭାରତର ଦିଲ୍ଲୀରେ ଥବା ମିରାଣ୍ଡା ହାଉସରେ ନାରାୟଣ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ସ୍ନାତକ ହେବା ପରେ ସନ ୧୯୭୨ରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସନ ୨୦୦୧ରେ ପଞ୍ଜାବ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ଏମଫିଲ ଓ ସନ ୨୦୦୮ରେ ସେ ମାଡ୍ରାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡିଫେନ୍ସ ଓ ସ୍ଟ୍ରଟେଜିକ ସ୍ଟଡି ବିଷୟରେ ଏମଫିଲ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ଅଡିଟ ଓ ଏକାଉଣ୍ଟ ଅଫିସରେ (Indian Audits & Accounts Service) ସେ କିଛି କାଳ କାରିଅର ଅଫିସର ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ଓ ସନ ୨୦୧୦ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ ଥିବା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଭୂତପୂର୍ବ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ଡ: ହରବର୍ଟ ଟ୍ରାକ୍ସଲ ସ‌ହିତ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ନୃତ୍ୟ ବୃତ୍ତିରେ ସଫଳତା
ପ୍ରଚଳିତ କାଳରେ ଭାରତର ଖ୍ୟାତନାମା ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କଥକ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପି ଓ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଭାବରେ ଶୋଭନା ନାରାୟଣଙ୍କ ନାମ ଲିପିବଦ୍ଧ ଅଛି । କଳାରେ ଗଭୀରତା, ପରିପକ୍ୱତା ଓ ଆଭିଜାତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାରେ ସେ ଏକ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିଯାଇଛନ୍ତି । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ହେଉଥିବା ସମ୍ମାନନୀୟ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ସେ ତାଙ୍କ କଳାର ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୋହିତ କରିପାରୁଥିଲେ । ଅନେକ ଦେଶର ସରକାରୀ ମୁଖିଆମାନଙ୍କ ଆଗରେ ସେ ତାଙ୍କର କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଣୀ କଳାକାର ହେବାର ଗୌରବ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।
ନୃତ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟ ନର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଭାବରେ ଶୋଭନା ଅଗ୍ରଣୀ ଅଟନ୍ତି ଓ ବାଲ୍ଲେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥବା ସ‌ହ‌ଯୋଗୀ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କର କଳାର ନାମ କ୍ଲାସିକାଲ ବାଲେ 'ସ୍ପାନିସ ଫ୍ଲାମେଙ୍କୋ', ଟ୍ୟାପ ନୃତ୍ୟ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ସାଧୁଙ୍କର ବୌଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶମାନଙ୍କର କ୍ଲାସିକାଲ ନୃତ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସନ ୧୯୯୪ରେ ପଶ୍ଚିମ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ-କଥକ-ସ୍ପାନିସ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋ ନୃତ୍ୟମାନଙ୍କର ସମ୍ମିଳିତ 'ଦି ଡନ ଆଫ୍ଟର' ଟ୍ରାଇଲୋଜିର ସେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମ ସ୍ରଷ୍ଟା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା-ପ୍ର‌ଯୋଜିକା-ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ । ସନ ୨୦୦୩ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଇଲିମ୍ପିକ ଉତ୍ସବର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଉତ୍ସବର ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଥିଲେ । ସନ ୨୦୧୦ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କମନ‌ୱେଲଥ ଖେଳର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ଉତ୍ସବର ମଧ୍ୟ ସେ ସଂଗଠକ ଥିଲେ । ରଚନାତ୍ମକ ପ୍ର‌ଯୋଜିକା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଥିବା ଉତ୍ସବମାନଙ୍କର ନାମ: ଜଣେ ସଂଗଠକ ଭାବରେ ଶୋଭନା ବାର୍ଷିକ ଆୟୋଜନ କରୁଥିବା ଉତ୍ସବମାନଙ୍କର ନାମ:-
ଏକ ଅଭିପ୍ରାୟ ନିମନ୍ତେ ସେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଲୋକମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ଶୋଭନା ଅତି ସଚେତନ ଓ ତାହାର ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ଅଛନ୍ତି । କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ, ସୁନାମୀ ଓ ବିହାର ବନ୍ୟା ପ୍ରପିଡ଼ିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ । ମହିଳା ଓ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଭିନ୍ନକ୍ଷମ ଲୋକମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନରେ ସେ ପ୍ରବୀଣ ଅଟନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଧାରିତ ବାଲ୍ଲେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ।
ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ
thumb|371x371_ପିକସେଲ|ରତ୍ଲାମର ରାଜା ପଦମ  ସିଂହଙ୍କ ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର thumb|280x280_ପିକସେଲ|ରତ୍ଲାମର ମହାରାଜା ସଜ୍ଜନ ସିଂହ ଗେନେରାକ୍ଲ ଋମିଂତନଙ୍କ ସହ 1915 ମସିହାରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ରେ ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ  ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଏକ ରାଜକୀୟ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ମାଳବ ଏଜେନ୍ସି ଅଧିନସ୍ଥ ଥିଲା ।
ଅଧୁନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ରତ୍ଲାମ ଜିଲ୍ଲାର ରତ୍ଲାମ ସହର ସେ ସମୟରେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ଥିବା ରତ୍ଲାମ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହେଇ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ସହ ତାହାର ରାଜା ରତନ ସିଂହଙ୍କୁ ହରେଇଥିଲା । ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ତାଙ୍କର ମହାରାଜା ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ହରେଇଥିଲେ । ତେବେ 1819 ମସିହାରେ ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରି ଏହାର ଶାସକ ସଜ୍ଜନ ସିଂହ ପୁଣି ମହାରାଜା ପଦବୀ ପାଇଥିଲେ ।.
ଇତିହାସ
ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ 1652 ମସିହାରେ ରତନ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର 12 ଜନ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 1795 ବର୍ଗକିଲୋମିଟର ଥିଲା । ଏହା ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟର ସୀମାରେ ଥିଲା । 1901 ଜନଗଣନାରେ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 83,773 ଥିଲା । ରତ୍ଲାମ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା 36,321 ଥିଲା । ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟରେ ଶଷ୍ୟ ସହ ଅଫିମ ଉତ୍ପାଦନ ହଉଥିଲା ।
ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ୱାଲିଆର ଅହିନ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ଥିବା ବେଳେ 1819 ମସିହାରେ ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ରକ୍ଷଣରେ ରହିଥିଲା ।
1948 ଜୁନ 15ରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘ ସହ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା ।
ଶାସକ
ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ରତ୍ଲାମ ରାଜ୍ୟ ସୁର୍ଜ୍ୟବଂଶୀ ରାଠୋର ବଂଶୀୟ ରାଜା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଇଥିଲା । ଯୋଧପୁର, ବୀକାନେର ଓ କିଶାନଗଡ  ର ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଂଶର ଥିଲେ ।
ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ
ଆର୍ଟେରାଇଟିସ ଗୋଟିଏ ଅଲଗା ରୋଗ ।
ଅଧୁନା ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରକାର ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଚିହ୍ନଟ ହେଲାଣି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ମୂଖ୍ୟ ରୋଗ, ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥାରାଇଟିସ (ବିନଷ୍ଟକାରୀ ଗଣ୍ଠି ରୋଗ) ଓ ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ । ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥାରାଇଟିସ ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ହୁଏ, ଆଙ୍ଗୁଠି, ଆଣ୍ଠୁ ଓ ହିପ ଗଣ୍ଠି ଆକ୍ରମଣ କରେ । ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଯାହା ହାତ ଓ ପାଦକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଣ୍ଠି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ଗାଉଟ, ଲୁପସ (lupus), ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲଜିଆ (fibromyalgia) ଓ ସେପ୍ଟିକ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ (septic arthritis) ।  ଏହି ରୋଗ ଗୁଡ଼ିକ ରିଉମାଟିକ ରୋଗର (rheumatic disease) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ପ୍ରଭାବିତ ଗଣ୍ଠିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦିଆଯାଏ ଓ ଥଣ୍ଡା ଓ ଗରମ ସେକ ବଦଳ କରି ଦିଆଯାଏ । ଓଜନ ହ୍ରାସ ଓ ବ୍ୟାୟାମ ମଧ୍ୟ ଉପକାରରେ ଆସେ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ୍ ଓ ପାରାସେଟାମୋଲ ଦିଆଯାଇପାରେ । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଗଣ୍ଠି ବଦଳ ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ ।
ବର୍ଗୀକରଣ
ଏ ଭଳି ଅନେକ ରୋଗ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ । ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ପ୍ରଦତ୍ତ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା ।
ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଇ ଅନେକ ରୋଗ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ମୂଖ୍ୟ ରୋଗର ଏହା ଗୌଣ ରୋଗ । ଏହିଭଳି ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ଦିଆଗଲା ।
ପୃଥକୀକରଣହୀନ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜଣାଶୁଣା ଦଳରେ ରହିପାରେ ନାହିଁ, ସମ୍ଭବତଃ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ରିଉମାଟଏଡ ରୋଗ ।
ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ
ରୋଗୀ ପରୀକ୍ଷା, ଲାବୋରେଟରୀ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଏକ୍ସ-ରେ ଆଦି କରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ସମସ୍ତ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ କଷ୍ଟ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ । ବିଭିନ୍ନ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗଣ୍ଠିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହାର ପ୍ରକାର ଭେଦ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ପ୍ରକାର ଅଲଗା ହୁଏ । ତେଣୁ ରୋଗୀର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିବରଣୀରୁ ଓ ପରୀକ୍ଷା କରିବାଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଗଣ୍ଠିବାତ ବିନା ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଜାଣିହୁଏ । ଅଳ୍ପ କେତେକ ଗଣ୍ଠି ବାତ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା, ଯେପରିକି ଇ.ଏସ୍.ଆର୍/ସି.ଆର୍.ପି ଓ ଆର୍.ଏଫ୍ ଆଦିର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ । ଏକ୍ସ-ରେ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଗଣ୍ଠି ବାତ ରୋଗର ଅସ୍ଥି ଉପରେ ଥିବା କୁପ୍ରଭାବ ଜାଣି ହୁଏ । ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ସାଧାରଣତଃ ସକାଳେ ଲକ୍ଷଣ ତୀବ୍ର ହୁଏ ଓ ଗଣ୍ଠି ଶକ୍ତ ରହେ; ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସକାଳ ସ୍ନାନ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ଉଭେଇ ଯାଏ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ବ୍ୟାୟାମ ପରେ ଲକ୍ଷଣ ତୀବ୍ର ହୁଏ । ବୟସ୍କ ଅଳ୍ପ ବୁଲାଚଲା କରନ୍ତ ଓ ପିଲାମାନେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନ ହୋଇପାରେ ।
ରୋଗର ଇତିହାସ ହିଁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ସମୟ, କେତେ ଶୀଘ୍ର ରୋଗ ଆଗଉଛି, କେଉଁ କେଉଁ ଗଣ୍ଠିରେ ରୋଗ ହେଉଛି, ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ସମନ୍ୱୟତା, ପ୍ରାତଃ ଶକ୍ତ‌ତା, ଦରଜ, ଲକ୍ଷଣ ବଢ଼ିବା ଓ କମିବା ସମୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରିକ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା କଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ ବା ସିସ୍ଟେମିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।ଏକ୍ସ-ରେ କରି ତୀବ୍ରତା ଦେଖାଯାଏ ଓ କମ ବେଶୀ ଆକଳନ କରାଯାଏ ।
ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଏକ୍ସ-ରେ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ରିଉମାଟଏଡ ଫ୍ୟାକ୍ଟର, ଆଣ୍ଟିନ୍ୟୁକ୍ଲିଆର ଫ୍ୟାକ୍ଟର (ଏଏନଏଫ) ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଣ୍ଟବଡି ନିମନ୍ତେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।
ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ
ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହେଉଛି ସର୍ବାଧିକ ହେଉଥିବା ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ । ଏହା ଛୋଟ, ବଡ଼ ସବୁ ଗଣ୍ଠିମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ଯଥା:- କଚଟି (wrist), ପାଦ, ପିଠି, ହିପ ଓ ଆଣ୍ଠୁ । ଏହି ପ୍ରକାର ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ କୋମଳାସ୍ଥିର କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ଦୈନ‌ନ୍ଦିନ ଗଣ୍ଠି ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁ ଏହା ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଆଘାତ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ବିକୃତ ଗଣ୍ଠି ବା ଅବୟବ ଥିଲେ ସେଥି ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ଆଣ୍ଠୁ ଓ ହିପ୍‌ରେ ହୁଏ । ଅହା ସାଧାରଣତଃ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ହୋଇଥାଏ ।  ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଗଣ୍ଠି ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଥିବା ଉପାସ୍ଥିକୁ ନଷ୍ଟ କରି ଧୀରେ ଧୀରେ ସଂଲଗ୍ନ ସାମନା ସାମନି ଅସ୍ଥିକୁ ଘୋରି ଦିଏ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ କାମ କଲାବେଳେ ସାମାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, କ୍ରମେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିରନ୍ତର ହୁଏ ଓ ବିଶ୍ରାମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯୋଗୁ କେତେକ କାମ କରିହୁଏ ନାହିଁ । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହା ଓଜନ ନେଉଥିବା ଗଣ୍ଠିରେ ହୁଏ ଯେପରିକି ମେରୁ ଅସ୍ଥି ଓ ପେଲଭିସ୍ । ଏହା ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ହୁଏ । ୩୦ % ମହିଳାମାନଙ୍କର ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ ବେଲକୁ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ । ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଆଘାତ, ମୋଟାପା ଓ ଏକାନ୍ତ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ଯୋଗୁ ରୋଗ ହେଉଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହେ ।
ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ
ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ (ଆରଏ) ଏଭଳି ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ନିଜ ଦେହର ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ନିଜ ଦେହ ତନ୍ତୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହା କେବଳ ଗଣ୍ଠି ବିରୁଦ୍ଧରେ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ଉପାସ୍ଥି(cartilage) ଓ ଗଣ୍ଠି ଆବରଣକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେବା ଫଳରେ ସାମନା ସାମନି ଥିବା ଅସ୍ଥି ଘର୍ଷଣ ହୋଇ କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ହାତ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଗଣ୍ଠି, କଚଟି(wrist) ଆଣ୍ଠୁ ଓ କ‌ହୁଣୀରେ ଏହି ରୋଗ ଦେହର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ହୁଏ ଓ ଚିକିତ୍ସା ନ ହେଲେ ଅଧିକ ବିକଳାଙ୍ଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଦିଏ । ଏହା ୨୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକଙ୍କୁ ହୁଏ । ପିଲାମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଏହା ଯୋଗୁ ଚର୍ମ ରାସ, ଜ୍ୱର, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବିକଳାଙ୍ଗ ଓ ଦୈନ‌ନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ବାହ କମିଯାଏ । ଆରମ୍ବରୁ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଲେ ରୋଗୀ ଏକ ଉନ୍ନତ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୁଏ । ଏହାର ଚିକିତ୍ସାରେ କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ଓ ଶୀରା ମଧ୍ୟମରେ ମୋନୋକ୍ଲୋନାଲ ଆଣ୍ଟିବଡି ଦିଆଯାଏ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏନଏସଆଇଡି ଓ ଡିଜିଜ-ମଡିଫାଇଙ୍ଗ ଆଣ୍ଟିରିଉମାଟିକ ଡ୍ରଗs (ଡିଏମଆରଡି) ଦିଆଯାଏ ଓ କ୍ୱଚିତ ଗଣ୍ଠି ରୋପଣ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ଆଡାପ୍‌ତିଭ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ରେସପନ୍ସକୁ ସିଡି୪+ଟି ହେଲ୍‌ପର୍ (ଟିଏଚ) ଜୀବକୋଷ ବିଶେଷତଃଟି ଏଚ୧୭ ଜୀବକୋଷ ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଡିଏମଆରଡି ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଟି ଏଚ୧୭ ଜୀବକୋଷ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଥାଇ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟକାରୀ ସାଇଟିକାଇନିନ ଯେପରିକି ଇଣ୍ଟରଲିଉକିନ-୧୭ (ଆଇଏଲ ୧୭) ତିଆରି କରନ୍ତି ।
ଅସ୍ଥି କ୍ଷୟ ଏହି ରୋଗର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ବିଶେଷତ୍ତ୍ୱ । ସୁସ୍ଥ ହାଡ଼ରେ ଅହରହ ରିମଡେଲ ହେଉଥାଏ; ଓଷ୍ଟିଓକ୍ଲାସ୍ଟ କୋଷ ଏହାକୁ କ୍ଷୟ କରେ ଓ ଓଷ୍ଟିଓବ୍ଲାସ୍ଟ ଏହାକୁ ତିଆରି କରେ । ସାଇନୋଭିଆଲ ମେମ୍ବ୍ରେନର ପ୍ରଦାହ ଏହି କ୍ଷୟକୁ ସକ୍ରିୟ କରାଏ; ଏହା ସାଇଟିକାଇନ ଓ ଏକ ଜୀବକୋଷ ଉପର ସ୍ତରରେ ଥିବା ରିସେପ୍ଟର ଆକ୍ଟିଭେଟର କାପା ବି ଲିଗାଣ୍ଡଦ୍ୱାରା(ଆରଏଏନ‌କେଏଲ) ହୁଏ ଯାହା ଓଷ୍ଟିଓବ୍ଲାସ୍ଟ ଓ ଟିଏଚ୧୭ ଜୀବକୋଷରେ ଥାଏ । ଆରଏଏନ‌କେଏଲ ମେକାନିଜ୍‌ମଦ୍ୱାରା ଓଷ୍ଟିଓବ୍ଲାସ୍ଟ ଏହି ଓଷ୍ଟିଓକ୍ଲାସ୍ଟ କାମ କରେଇପାଏ ।
ଲୁପସ୍
ଲୁପସ୍ ଏକ ସାଧାରଣ କୋଲାଜେନ ରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ ଯାହା ଗମ୍ଭୀର ଧରଣର ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗରେ ଥାଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଚର୍ମ ରାସ୍, ଫଟୋସେନ୍‌ସିଟିଭିଟି, ମୁଣ୍ଡବାଳ ହାନୀ, ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା, ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ଫାଇବ୍ରଏଡ଼ ଓ ଅହରହ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖାଯାଏ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ
ସଂକ୍ରମଣ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ । ଏଥିରେ ହଠାତ୍ ଥଣ୍ଡା ଲାଗେ, ଜ୍ୱର ଓ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଶରୀରର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ଅତି ଶୀଘ୍ର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି ଗଣ୍ଠି ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ସୋରିଆସିସ୍ ରୋଗରେ ସୋରିଆଟିକ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହୁଏ । ଏଥିରେ ଚର୍ମ ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ହେବା ପରେ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ଅନବରତ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଫୁଲା ଓ ଗଣ୍ଠିକାଠିନ୍ୟ ହୁଏ । ମଝିରେ ମଝିରେ ରୋଗ ଛାଡ଼ିଯାଇ ଆଉଥରେ ହୁଏ ଓ ଏହା ଆରୋଗ୍ୟ ସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ । କିଛି ଅଂଶ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଅତିଶୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଓ କ୍ଷୟିଷ୍ଣୁ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହୋଇ ହାତର ଛୋଟ ଗଣ୍ଠିଗୁଡ଼ିକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଓ ସବୁଦିନ ନିମନ୍ତେ ପଙ୍ଗୁ କରିଦିଏ ।
ଚିକିତ୍ସା
ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ । ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସର ପ୍ରକାର ଉପରେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ; ଫିଜିଓଥେରାପି, ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟାର ପରିବର୍ତ୍ତନ (ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ), ଅର୍ଥୋପେଡିକ ବ୍ରେସ ଓ ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଗଣ୍ଠିକ୍ଷୟ ଅଧିକ ଥିଲେ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଗଣ୍ଠି ପ୍ରତିରୋପଣ କରାଯାଏ । ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ପ୍ରଦାହ କମିଯାଏ । ପ୍ରଦାହ କମିଗଲେ ଗଣ୍ଠିକ୍ଷୟ ହାର କମିଯାଏ ।
ଫିଜିଓଥେରାପି
ଅନୁଶୀଳନରୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ବ୍ୟାୟାମ କଲେ ରୋଗା ଗଣ୍ଠିର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୀର୍ଭକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ କମିଯାଏ । ଗଣ୍ଠିର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶରୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟାୟାମଦ୍ୱାରା ଭଲ ରହେ ।
ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗୀ ଉଭୟ ଫିଜିଓଥେରାପି ଓ ଅକୁପେସନାଲ ଥେରାପିଦ୍ୱାରା ଉପକୃତ ହୁଏ । ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ଗଣ୍ଠି ଶକ୍ତ ଥାଏ ଓ ଚଳନ ପରିମାଣ କମ ଥାଏ । ଫୁଜିକାଲ ଥେରାପି କଲେ ଗଣ୍ଠିର କାମରେ ଉନ୍ନତି ହୁଏ, ଯନ୍ତ୍ରଣା କମିଯାଏ ଓ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ବିଳମ୍ବ ଲାଗେ । ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗରେ ଔଷଧ ଅପେକ୍ଷା ଫିଜିଓଥାରାପିସ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବ୍ୟାୟାମ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଏ । ବ୍ୟାୟାମରେ ମାଂସପେଶୀ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି, ସ‌ହ‌ନଶୀଳତା ଓ ନମନୀୟତା ଉପରେ ଅଧିକ ଜୋର ଦିଆଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବାକୁ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଦିଆଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ କାମ ଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ବିଷୟରେ ଅକୁପେସନାଲ ଥେରାପିରେ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ ।
ଔଷଧ
ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଚିକିତ୍ସାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜଣାଥିବା ଔଷଧ ପ୍ରଥମେ ଦିଆଯାଏ ଓ ଉପକାର ନ ମିଳିଲେ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ଯୋଗ କରାଯାଏ ।
ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗରେ ଆସେଟାମିନୋଫେନ (ପାରାସେଟାମୋଲ) ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ ଔଷଧ କିନ୍ତୁ ପ୍ରଦାହ ହେଉଥିବା ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଭଳି ନନ୍-ସ୍ଟିରଏଡାଲ ଆଣ୍ଟି-ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଡ୍ରଗ(ଏନ‌ଏସ‌ଏ‌ଆଇ‌ଡି) ଦିଆଯାଏ । ଏନ‌ଏସ‌ଏ‌ଆଇ‌ଡି ଓ ଓପିଅଏଡ ଔଷଧ ଦେହ ଭଲ ସମ୍ଭାଳି ପାରେନାହିଁ ।
ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ, ଏଣୁ ଆଣ୍ଟି-ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଔଷଧ ସ‌ହିତ ରୋଗ ବଦଳକାରୀ ଔଷଦ ଡିଏମଆରଡି ଦିଆଯାଏ । ମେଥୋଟ୍ରେକ୍‌ସେଟ ଏହିଭଳି ଏକ ଔଷଧ । ଏହା ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ଉପରେ କାମ କରି ସେହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଗତିକୁ ଧୀର କରିଦିଏ ।
ଅନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା
ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କ୍ଲିକିକମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଔଷଧକୁ ନେଇ ପରୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି । ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ, ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସମାନଙ୍କରେ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ୯ଟି ଅନୁପୂରକ (ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ଜଣାଯାଇଛି: 9 Supplements for Arthritis ।
ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ଆର୍ଥ୍ରୋସ୍କୋପିକ ଅପରେଶନ ଉପକାରୀତା ଶାରୀରିକ ଓ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସା ଅପେକ୍ଷା କିଛି ଅଧିକ ଉପକାର କରିବା ଭଳି ଜାଣାଯାଇ ନାହିଁ ।
ସନ ୨୦୦୦ରେ କ‌କ୍ରେନ ଅନୁଶୀଳନ ଅନୁସାରେ ଆଣ୍ଠୁ ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗରେ ପ୍ଲାସେବୋ ଅପେକ୍ଷା ଟ୍ରାନ୍‌ସକ୍ୟୁଟାନିଅସ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ ନର୍ଭ ସ୍ଟିମୁଲେସନ (ଟେନ୍‌ସ୍) ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ହେବା ଜଣାଯାଇଛି ।
ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସର ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ପଲ୍‌ସ୍‌ଡ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମ୍ୟାଗନେଟିକ ଫିଲ୍‌ଡ୍ ଥେରାପି (ପିଇଏଫଟି) ଅଧିକ ଉପାଦେୟ ହେଉଥିବା ଜଣାଯାଇଛି । ଏହି ପିଇଏଫଟି ଚିକିତ୍ସାକୁ ଏଫଡିଏ ଅନୁମୋଦନ କରିନାହିଁ କିନ୍ତୁ କାନାଡାରେ ଏହା ଆଇନତଃ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଯନ୍ତ୍ରରେ ସିଲିଣ୍ଡ୍ରିକାଲ କଏଲରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋମ୍ୟାଗନେଟିକ ଫିଲ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଗଣ୍ଠି ବାତର ସମ୍ପର୍କ‌କୁ ନେଇ ଜନସାଧାରଣରେ ବ‌ହୁ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ରହିଛି । କେବଳ ଗାଉଟ ବା ୟୁରିକ୍ ଏସିଡ୍‌ଜନିତ ଗଣ୍ଠ ବାତ ରୋଗକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗଣ୍ଠି ବାତ ରୋଗରେ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ବାରଣ ନ ଥାଏ । ଧୂମ‌ପାନ ଓ ମଦ୍ୟସେବନଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଗଣ୍ଠି ବାତ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହାକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।
ରୋଗାନୁଶୀଳନ
ବୟସାଧିକ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବି ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୭୦% ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ମହିଳାମାନେ ସବୁ ବୟସରେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ସବୁ ଜାତି, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏ ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ଆମେରିକାର ୨୦୦୭-୨୦୦୯ର ସିଡିଏ ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ ≥୧୮ ବର୍ଷ ବୟସର ୨୨.୨% (୪୯.୯ ନିୟୁତ) ଲୋକମାନେ ନିଜେ ଏହି ରୋଗ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଓ ତା ମଧ୍ୟରୁ ୯.୪% (୨୧.୧ ନିୟୁତ ବା ୪୨.୪%) ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ବିଷୟକ କର୍ମ ସୀମିତ ହେବା ଜଣାଯାଇଥିଲା । ଅଧିକ ବୟସ ହେଲେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।
ଇତିହାସ
ଡାଇନୋସର ଜୀବମାନଙ୍କର ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହେଉଥିବା ପ୍ରମାଣ ଅଛି, While evidence of primary ankle osteoarthritis has been discovered in dinosaurs, କିନ୍ତୁ ଖ୍ରୀ:ପୂ ୪୫୦୦ରେ ପ୍ରଥମ ମାନବ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହୋଇଥିବା ଚିହ୍ନ ମିଳିଛି । ଅନ୍ୟ ପୁରାତନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାକ୍-ଐତିହାସିକ ସମୟରେ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଟେନିସି ଓ ଓଲାଥେ, କାନ୍‌ସାସ୍ର ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଅବଶେଷରେ ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଇଛି । ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ ସାରା ଇତିହାସରେ ମିଳିଛି, ଇଟାଲି ଓ ଅଷ୍ଟ୍ରିଆ ସୀମାରୁ  ଓଟଜିରୁ ମମି (ସିର୍କା ଖ୍ରୀ:ପୂ:୩୦୦୦) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ସନ ୧୭୧୫ରେ ଉଇଲିଅମ ମସ୍‌ଗ୍ରେଭ୍ ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁସ୍ତକ De arthritide symptomaticaର ଦ୍ୱିତୀୟ ଏଡିସନରେ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଯାଇଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ
thumb|ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗର ଉପରିଭାଗ
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ସହରର ଉତ୍ତରାଂଶରେ ମହାନଦୀର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍କଳର ଗୋଟିଏ ଦୁର୍ଗ । ଆଜି ଏହା ଆଧୁନିକ ବାରାବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମ ପାଖରେ ରହିଛି, ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକକାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସ୍ଥାନ ।
ନାମକରଣ
ଏହି ଦୁର୍ଗର ହତାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବାରବାଟି ବା ଦୁଇଶତ ଚାଳିଶ ମାଣ ଥିବାରୁ ଏହାର ଏପରି ନାମ ବାରବାଟି ହୋଇ ଅଛି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହା ୨୦° ୧୯’ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୫° ୫୨’ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ମହାନଦୀ ଓ କାଠଯୋଡ଼ିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇତିହାସ
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ପ୍ରଥମେ ଗଙ୍ଗ ବଂଶ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବଙ୍କ (ଖ୍ରୀ:ଅ ୧୫୬୦-୧୫୬୮) ଶାସନ ସମୟରେ ତଥା ଏହି ଦୁର୍ଗର ବହୁଳ ଭାବରେ ଯୋଗିକରଣ କରାଇ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁପ ଦେଇଥିଲେ ।
ଖ୍ରୀ:ଅ ୧୫୬୮ଠାରୁ ୧୬୦୩ ଯାଏଁ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ଆଫଗାନ, ମୋଗଲ ଏବଂ ମରାଠା ଶାସକମାନଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଶାସନ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ରହିଥିଲା । ୧୮୦୩ରେ ବ୍ରିଟିଶ ବାହିନୀ ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ମରାଠା ଶାସକଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଏହି ଦୁର୍ଗର ଚାରିପାଖରେ ଗଡ଼ଖାଇ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଅଛି । ପାରମ୍ପରିକ ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ କଟକ ନଗରର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସୋମବଂଶୀ ରାଜା ନୃପକେଶରୀ ଦେଇ ହୋଇଥିଲା । ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ଲିଖିତ ଅଛି ଯେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ୯୮୯ ଖ୍ରୀ.ଅ.ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଫେସର ପି. ମୁଖାର୍ଜି ପ୍ରମୁଖ କେତେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ ଗଙ୍ଗା ରାଜା ଅନଙ୍ଗଭୀମଦେବ ୩ୟ (ଶାସନକାଳ ୧୨୧୧-୧୨୩୮ ଖ୍ରୀ.ଅ.) କଟକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ।
ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀ
ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀ ଏକ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଏକାଧାରାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହିତ ଗାୟକ, ଗିତୀକାର ତଥା ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ଯେପରିକି ସିନ୍ଥେସାଇଜର, ପିଆନୋ ଆଦି ବଜାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ପପ୍ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ପରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହିସାବରେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆମିର ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ କାମ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଦେବ.ଡି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ତାଙ୍କୁ ଖୁବ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଆଣିଦେବା ସହ ଉକ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଦେବାରେ ସହାୟ ହୋଇଥିଲା ।
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ
ଇତିହାସ
ବିଦ୍ୱାନମାନେ ବାରାବାଟି କିଲ ନିର୍ମାଣ ତାରିଖ ବିଷୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମତ ଦିଅନ୍ତି । ଜଗନାଥ ମନ୍ଦିର ଇତିହାସ ମାଦଳାପଞ୍ଜି ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ଯାହା ନିମ୍ନରେ ଅଛି ।
ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀ
ଜୀବନ କାଳ
ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଇ ସେ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇବା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ୧୯-୨୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ସହିତ, ଓମ୍ ନାମକ ଏକ ବ୍ୟାଣ୍ଡର ସଦସ୍ୟ ରୂପେ ସାମିଲ ହେଇଥିଲେ । ଏହି ସଙ୍ଗୀତ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ କଲେଜ ତଥା ସହରରେ ଛୋଟମୋଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରୁଥିଲା, ସେମାନଙ୍କୁ ଅସଲ ପରିଚୟ ସେତେବେଳେ ମିଳିଲା, ଯେତେବେଳେ ଟାଇମ୍ସ ମ୍ୟୁଜିକ ତାଙ୍କର ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ ବନେଇବା ପାଇଁ ଅନୁବନ୍ଧିତ କଲେ । ଏହି ଆଲବମଟି ସେତେବେଳେ ଏତେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନକୁ ଏକ ନୂଆ ମୋଡ ଦେଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ପରେ ସେ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ବିଭିନ୍ନ ନାଟକ (ହିନ୍ଦୀ, ଗୁଜରାଟି, ଇଂରାଜୀ) ତଥା ଦୂରଦର୍ଶନ ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଗୁଡିକର ପାର୍ଶ୍ୱ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇ ଚାଲିଥିଲେ । ଏପରିକି ମ୍ୟାକ ଡୋନଲଡସ, ଏୟାରଟେଲ ଭଳି କିଛି ଅଗ୍ରଣୀୟ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କ ବିଜ୍ଞାପନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ବିଶିଷ୍ଟ ସାଉଣ୍ଡ ଇଂଜିନିୟର ତଥା "ଅଡିଓ ଗ୍ୟାରେଜ ରେକର୍ଡିଙ୍ଗ ଷ୍ଟୁଡିଓ"ର ମାଲିକ ଅରବିନ୍ଦ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କୁ ସୋନି ବି.ଏମ.ଜିକୁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କଲେ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ବିଭିନ୍ନ ଅଣ-ଫିଲ୍ମ ଭିତ୍ତିକ ପପ୍ ଆଲବମର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ପାଇଁ ସୋନି ବି.ଏମ.ଜି ତାଙ୍କୁ ୨ ବର୍ଷର ଚୁକ୍ତିବଦ୍ଧ କଲେ । ଏହି ୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅଭିଜିତ ସାବନ୍ତଙ୍କ "ଜୁନୁନ" ତଥା ପ୍ରଶାନ୍ତ ତମାଙ୍ଗଙ୍କ ଆଲବମ ଆଦି ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ଯେପରିକି ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ରାଉତଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ମରାଠି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଉତ୍ତରାୟନ" ପାଇଁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ହିସାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ
ଇତିହାସ
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ସେନା ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୦୩ରେ ବାରବାଟି କିଲ ଅଧିକାର କଲେ ଏବଂ ଏହା ଦେଶର ଅନେକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶାସକଙ୍କୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ଜେଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । 1800ରେ କୁଜଂଗାର ରାଜା, 1818ରେ ସୁରଗଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି କିଲ୍ରେ କଠୋର ଭାବେ କାରାଗାରରେ ରଖା ଗଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କିଲକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଭାଙ୍ଗିବା ତୀବ୍ର କରାଯାଇଥିଲା ।
ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀ
ଜୀବନ କାଳ
ଏହିପରି ଭାବେ ଅମିତଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବାର ପ୍ରଥମ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସହକର୍ମୀ ମିତ୍ର ତଥା ଗାୟିକା ଶିଳ୍ପା ରାଓ, ବିଶିଷ୍ଟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଅମିତଙ୍କ ନାମ ସୁଝାଇ ଥିଲେ । ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "ଦେବ.ଡି" ପାଇଁ ଏକ ଯୁବ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସନ୍ଧାନରେ ଥିଲେ ଏବଂ ଅମିତ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଯୋଯିତ ହେଇଥିବା ସଙ୍ଗୀତରେ ଖୁବ ପ୍ରଭାବିତ ହେଇ ତାଙ୍କୁ "ଦେବ.ଡି"ର ସମସ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଭାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । "ଦେବ.ଡି" ଅମିତଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ହିସାବରେ ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେବାର ଥିଲା, ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବିଳମ୍ବ ହେତୁ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ "ଆମିର" ହିଁ ଅମିତଙ୍କ ପ୍ରଥମ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହିସାବରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୯ ଜନ୍ମ
ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ
ଇତିହାସ
ଏକ ମନ୍ଦିରର ଟିଲା ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶର ପୂର୍ବ କୋଣରେ ମିଳିଛି । ଟିଲାର ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଖନନଦ୍ୱାରା ଲେଟିଏଟ୍ ବ୍ଲକ୍ରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ଗଟିଡା କାନ୍ଥର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କଲା ।
1568 ମସିହାରେ ଏହି ସହର ବଙ୍ଗର ଆଫଗାନ ଶାସକମାନଙ୍କ ହାତରେ,  ତା'ପରେ 1592  ରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଏବଂ 1751ରେ ମରାଠା ସାଶନ କୁ ଗଲା । ବାକି ଓଡ଼ିଶା ସହିତ କଟକ 1803ରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନଅଧୀନରେ ଆସିଥିଲେ । ବଙ୍ଗ-ନାଗପୁର ରେଳବାଇ ୧୯୧୯ରେ କଟକକୁ ମାଡ୍ରାସ (ଚେନ୍ନାଇ) ଏବଂ କଲିକତା(କୋଲକାତା) ସହିତସଂଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା । ଏହା ୧୯୩୬ରେ ନବଗଠନ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ହେଲା ଏବଂ ୧୯୪୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା  ସହର ୧୯୮୯ରେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂରଣ କଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ଦୁର୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜବାଟୀସମୂହ
ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି (୧୯୭୭ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)
ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି  ନିତାଇ ପାଲିତଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏଥିରେ 'ଗୋବିନ୍ଦ ତେଜ' ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାର ଗୀତ ବୃନ୍ଦାବନ ଜେନା ଓ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ରଚନା କରିଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ସ୍ୱରସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ବନ୍ଧୁ ମହାନ୍ତି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଡିମସ ଭାଷା
ଡିମସ ଭାଷା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଆସାମ ଓ ନାଗାଲାଣ୍ଡରେ ଡିମସ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏକ ସିନୋ-ତିବ୍ୱତୀୟ ଭାଷା । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହା "ଗ୍ରାଓ-ଡିମା" ନାମରେ ଜଣା । ଡିମସ ଭାଷା ଟୁଇପ୍ରାସ (ତ୍ରିପୁରୀ) ଭାଷାମାନଙ୍କ ପାଖାପାଖି ।
ଡିମସ ଭାଷା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ୦୦୦୦୦ (ବିଶେଷ କରି ଆସାମ) କଥିତ ସର୍ବ-ପୁରାତନ ଭାଷାମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ।
ନାମକରଣ
ଡିମସ ଶବ୍ଦର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ "ବଡ଼ ନଦୀ-ପୁଅ" ("ଡି"ର ଅର୍ଥ ପାଣି, "ମା" ବିଶାଳ ପାଇଁ ଉପସର୍ଗ, "ସ"ର ଅର୍ଥ ପୁଅଗଣ)। ବଡ଼ ନଦୀ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରକୁ ବୁଝାଏ ।
ହୁକିଟୋଲା
ହୁକିଟୋଲା (ହୁକୁଟୋଲା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ଏକ ଦ୍ୱୀପ । ଏହା ରାଜ୍ୟସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ । ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ହୁକିଟୋଲାର ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ବନ୍ଦର ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ୧୮୮୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଏକ ବିଧ୍ୱଂସୀ ଝଡ଼ରେ ବନ୍ଦରଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ୟଏକ କାରଣ ସମୁଦ୍ରର ସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନଦୀବାହିତ ବାଲି ଓ ପଟୁମାଟିଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦରଟି ଦ୍ରୁତଗତିରେ ପୋତିହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହା ବନ୍ଦର ନିମନ୍ତେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲା ଏବଂ ୧୯୨୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦିଆଗଲା । କେବଳ ସେଠାରେ ଥିବା କୋଠାବାଡ଼ିର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଜଣେ ଜଗୁଆଳ ରହିଲା । ଦ୍ରୁତ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟଯୋଗୁଁ, ଏହାର ଲୁଣା ଜଙ୍ଗଲକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି । ଜନ ବୀମସ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିକଥାରେ ହୁକିଟୋଲା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ୧୮୬୬-୬୭ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ୧୮୭୫-୭୬ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ବନ୍ଦର ସ୍ଥାପନର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ରେଭେନ୍ସା ସାହେବ (କମିଶନର), ୱାକର (ବାରିକ ମିସ୍ତ୍ରୀବିଭାଗର ଅଧୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରୀ) ଏବଂ ମାକ୍‌ଫର୍ସନ (କଲେକ୍ଟର) ପ୍ରଭୃତି ବର୍ତ୍ତମାନର ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଏଥିଲାଗି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନ ବାଛିଥିଲେ ।
ନାମକରଣ
ପ୍ରଥମେ ଏହି ଜାଗାଟିର କୌଣସି ନାମ ନଥିଲା । ମାକ୍‌ଫର୍ସନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍‌ଙ୍କ ନାମ (ହୁକିୱାକର) ଅନୁସାରେ ସ୍ଥାନର ନାମ ରଖାଗଲା ହୁକିଟୋଲା । ଐତିହାସିକ "ହଣ୍ଟର" ନାମର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିନଥିବାରୁ ଏହାର ଏକ ବିଚିତ୍ର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମତରେ ‘ହୁକି’ ଅର୍ଥ ‘ହୁଙ୍କା’ ଏବଂ ‘ଟୋଲା’ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତୋଳା ବା ଓଜନର ଏକ ପରିମାଣ ।
ହୁକିଟୋଲା ଗୋଦାମ ଘର
ଏହା ଫଲ୍‌ସ ପଏଣ୍ଟ ବନ୍ଦରର ଗୋଦାମ ଘର ରୂପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।  କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ହ୍ୟାରିସ୍‌ଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଜମ୍ବୁ ଦ୍ୱୀପରେ ଇଂରେଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ବାତ୍ୟା ପ୍ରତିରୋଧୀ ଗୋଦାମରେ ଚାଉଳ ରଖାଯାଉଥିଲା । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପ୍ରସ୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫୦ଫୁଟ୍ ଓ ୭୫ଫୁଟ୍ । ଛାତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୧୧,୨୫୦ ବର୍ଗଫୁଟ୍ । ଏଥିରେ ୧୧ଟି ବଡ଼ ଓ ୯ଟି ଛୋଟ କୋଠରୀ ଅଛି । ଭୂମିଠାରୁ ଛାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତା ୩୦ଫୁଟ । ସେଠାରେ ଘରର ଛାତ ଏଭଳିଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ଯେ, ଛାତରୁ ବର୍ଷାପାଣି ଗଡ଼ିଯାଇ କୋଠାଦୁଇପଟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି କୂପରେ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇ ପାନୀୟଜଳ ରୂପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ମଧୁର ଜଳ ମିଳିବାର ସମସ୍ୟା ରହିଥିବାରୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ୨୦୧୩ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହାକୁ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ଦର ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ
ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ ବା ହାଇପୋକ୍ସିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cerebral hypoxia) ରୋଗରେ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ ହୋଇଥାଏ; ଯଦିଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଚାଲୁ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ବିପରୀତରେ, "ଆନୋକ୍ସିଆ" ହେଉଛି ଅମ୍ଳଜାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭାବ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବିଚାର ତୃଟି, ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବ, ସ୍ମୃତି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, କୋମା, ବାତ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ମୃତ୍ୟୁହୋଇପାରେ ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ହୃଦ୍‌ରୋଧ, କଣ୍ଠରୋଧ (strangulation), ବୁଡ଼ିଯିବା, ଶ୍ୱାସରୋଧ (choking), ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ, କାର୍ବନ ମନୋକ୍ସାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା, ଗୁରୁତର ରକ୍ତହୀନତା, ମାତ୍ରାଧିକ ଔଷଧ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ବା ନିଶ୍ଚେତକ ଜଟିଳତା ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ । ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତକୁ ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତ କିମ୍ବା ହାଇପୋକ୍ସିକ୍ ଇସକେମିକ୍ ଏନସେଫାଲୋପାଥି (HIE) ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ ।
ଚିକିତ୍ସା ମୂଳ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତଃ ସ‌ହାୟକ ଚିକିତ୍ସାର ଅଧିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ, ବାତ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଔଷଧ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ଫଳାଫଳ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷତିର ମାତ୍ରା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ୭୨ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନପାରେ । କୋମାରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୦% ଚେତନା ଫେରି ପାଆନ୍ତି, ୧୦% କୋମାରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ୬୦% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ ଚେତନା ଫେରି ଆସେ, ସେମାନଙ୍କର ଗତିବିଧି ବ୍ୟାଘାତ ଏବଂ ଜ୍ଞାନଗତ ଅସୁବିଧା ହୁଏ ।
ହୃଦ୍‌ଘାତ ଯୋଗୁ ପ୍ରାୟ ୫୦% ରୋଗୀଙ୍କର ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ୱଳ୍ପଅମ୍ଳଜାନ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ହେଲେ ତାହାକୁ ଜନ୍ମ ଆସଫିକ୍ସିଆ କୁହାଯାଏ, ଏହା ଫଳରେ ନବଜାତକ ହାଇପୋକ୍ସିକ-ଇସକେମିକ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ହୋଇପାରେ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ  ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ବିକାଶଶୀଳ
ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ସଜୀବ ମଧ୍ୟରୁ ୨ରୁ ୨୭ ଜଣଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ହୋଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପଲମୋନାରି ସରଫାକ୍ଟାଣ୍ଟ
ପଲମୋନାରି ସରଫାକ୍ଟାଣ୍ଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Pulmonary surfactant) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କର ହେଉଥିବା ଇନଫାଣ୍ଟ ରେସ୍ପିରେଟରି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (respiratory distress syndrome) ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଗର୍ଭ ବୟସ (gestational age) ୩୨ରୁ କମ୍‌ରେ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ପିଲାଙ୍କର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଏଣ୍ଡୋଟ୍ରାକିଆଲ ନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯାଏ । ଶୀଘ୍ର ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଅନେକ ଡୋଜ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ ।
ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଧୀର ହୃଦ୍‌ଗତି (slow heart rate) ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ଅମ୍ଳଜାନ ସ୍ତର (low oxygen levels) ହୋଇପାରେ । ଇଣ୍ଟ୍ରାକ୍ରାନିଆଲ ରକ୍ତସ୍ରାବ (en:intracranial bleeding) ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ପଲମୋନାରି ସରଫାକ୍ଟାଣ୍ଟ କୃତ୍ରିମ ଉପାୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରେ ବା ଗାଈ ବା ଘୁଷୁରୀର ଫୁସଫୁସରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇପାରେ ।
ସନ ୧୯୫୦ରେ ପଲମୋନାରି ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୦ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୨୮୧.୬୪ରୁ ୫୪୭.୪୦ ପାଉଣ୍ଡ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
କେଚଲା
ଅବସ୍ଥିତି
କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୧୨ କିଲୋ ମିଟର। ଏହି ଗ୍ରାମଟି କୋଲାବ ନଦୀ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ବିଶେଷତା
ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ ପରେ ଗ୍ରାମଟି ୪ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇଛି। ତାମ୍ର ଫଳକରୁ ଜଣାପଡ଼େ, ଏହି ଗ୍ରାମଟିକୁ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଜୟପୁର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ ରଘୁନାଥ କୃଷ୍ଣଦେବ ୧୬୨୮ ମସିହାରେ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଗ୍ରାମର ୩ କି.ମି.ଦୂରରେ ୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଜୈନ ମନ୍ଦିର ଥିଲା। ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ ପରେ ମନ୍ଦିରଟି ଜଳମୟ ହୋଇଗଲା। ଜୈନ ମନ୍ଦିରର ସ୍ମୃତି ସ୍ୱରୂପ, ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଜୈନ ମୂର୍ତ୍ତି ଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ନିଜ ଗ୍ରାମରେ ସ୍ଥାପନା କରି ଭୈରବ ରୂପରେ ପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। ସଂଗୃହିତ ମୂର୍ତ୍ତିମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଋଷଭନାଥ, ଶାନ୍ତିନାଥ, ମହାବୀର, ଅଜିତନାଥ, ଅମ୍ବିକା ଓ ଗୋମେଦଙ୍କର କେତୋଟି ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି।
ଇନଫେକ୍ଟିଭ ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ
ଇନଫେକ୍ଟିଭ ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Infective endocarditis) ରୋଗ କ‌ହିଲେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଅନ୍ତସ୍ଥ ସ୍ତର (inner surface of the heart) ବିଶେଷତଃ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଭଲ୍‌ଭର (valves) ସଂକ୍ରମଣକୁ (infection) ବୁଝାଏ । ଜ୍ୱର, ଚର୍ମରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଆକାରର ରକ୍ତସ୍ରାବ (small areas of bleeding into the skin), ହତ୍‌ପିଣ୍ଡ ମରମର (heart murmur), ଥକ୍କାଣ, ସ୍ୱଳ୍ପ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଭଲଭୁଲାର ଇନସଫିସିଏନ୍ସି (Valvular insufficiency), ହୃଦ୍‌ପାତ, ସ୍ଟ୍ରୋକ, ବୃକ୍‌କ ଫେଲ kidney failure ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହିବ ।
ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ଜୀବାଣୁ (bacterial infection) ଯୋଗୁ ହୁଏ ଓ କବକ (fungal infection) ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଭଲଭ୍ୟୁଲାର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ (valvular heart disease), ରିଉମାଟିକ ଡିଜିଜ (rheumatic disease), କଞ୍ଜେନିଟାଲ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ (congenital heart disease), କୃତ୍ରିମ ଭଲଭସ (artificial valves), ହେମୋଡାଏଲିସିସ (hemodialysis), ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହର (intravenous drug use) ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ପେସମେକର (en:electronic pacemakers) ଆଦି ଏହି ରୋଗର କାରକ ହୋଇପାରନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଇ streptococci ବା ସ୍ଥାଫାଇଲୋ କୋକାଇ staphylococci ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ, ରକ୍ତ କଲଚର (blood cultures) ବା ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ (ultrasound) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏହ ବ୍ୟତୀତ ଏକ ଅଣସଂକ୍ରାମକ ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ (noninfective) ଆକାରର ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ (endocarditis) ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।
ଦାନ୍ତ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରତିଷେଧ ଭାବରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକର ଉପକାରୀତା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ଉଚ୍ଚ ଧରଣର ସଙ୍କଟ କାରକମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଇ ସାଧାରଣତଃ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ରକ୍ତ କଲଚର କରି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । କ୍ୱଚିତ୍ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଅପରେସନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ୫ ଜଣ ଏହି ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସ୍ଥାନ ଓ ଦେଶ ବିଶେଷରେ ଏହି ରୋଗ ହାରରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସଂକ୍ରମିତ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୫% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇଲେ ପୃଥିବୀ ସାରା ଏହି ରୋଗ ଘାତକ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ।
କେଚଲା
ଯୋଗାଯୋଗ
ଯିବା ଆସିବା କରିବାପାଇଁ କୋରାପୁଟଠାରୁ ଯାନବାହନର ସୁବିଧା ରହିଛି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା
ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା (ବା ଭାଷାର ରୂପ ଯଥା ଉପଭାଷା/ବୋଲି) ଡି ଫାକ୍ଟୋ ବା ଡି ଜୁର ଭାବେ ଦଖଲ ବା ଅଧିକାର କରିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଏକ ଭାଷା । ଏହି ଶବ୍ଦଟିର ବ୍ୟବହାରରେ ଖୁବ କମ ସାମଞ୍ଜସ୍ଯତା ରହିଛି । କୌଣସି ଦେଶରେ ପ୍ରଥମ ଭାଷା ଭାବେ କଥିତ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ଭାଷାକୁ ଅଣ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇପାରେ ବା ଆଇନତଃ ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ଭାବେ ମନୋନୀତ କରାଯାଇପାରେ । ବିଶ୍ୱର ୧୫୦ରୁ ଅଧିକ ସଂବିଧାନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି ।
ସି.ଏମ.ବି. ବ୍ରାନ ଭାରତର ବିଶେଷ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶାସନରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ପାଇଁ "ଚାରୋଟି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ" ବାବଦରେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ :
ଶେଷଟିକୁ ସାଧାରଣତଃ ସରକାରୀ ଭାଷାର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ । କେଉଁଠି କେଉଁଠି (ଯଥା ରେ) ଅନେକ ଭାଷାକୁ ସରକାରୀ ଭାବେ ଓ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ଅଲଗା ଭାବେ ବଛାଯାଇଥାଏ ।
ମାନକ ଜର୍ମାନ, ମାନକ ଫରାସୀ ଏବଂ ମାନକ ସ୍ପ୍ୟାନିଶ ଭଳି ମାନକ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ରାଷ୍ଟ୍ର(ସାଧାରଣ ଭାଷା), ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଭାଷା ଭାବେ ବ୍ୟାବହାର କରାଯାଇପାରନ୍ତି ।
ସରକାରୀ ବନାମ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା
"ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା" ଏବଂ "ସରକାରୀ ଭାଷା" ଦୁଇଟି ଧାରଣାର ବା ଆଇନଗତ ବିଭାଗ ଭାବେ ବୁଝାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇପାରେ ବା ଇଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଅଲଗା ହୋଇପାରେ । ରାଷ୍ଟ୍ରବିହୀନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ସରକାରୀ ଭାଷା ଆଇନଗତ କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ନଥାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା ଭାବେ ଯଥେଷ୍ଟ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଭଲଭାବେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଥାଇପାରେ । କେତେକ ଭାଷା "ରାଷ୍ଟ୍ରଭାଷା" ଭାବେ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇ ସ୍ବୀକୃତ ହୋଇପାରେ ଓ ଅନ୍ୟକେତେକ ବ୍ୟବହାର ବା ପ୍ରଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରୀ ସ୍ବୀକୃତି ଲାଭ କରିପାରେ ।
ବାରାହୀ ମନ୍ଦିର
ବାରାହୀ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଥିବା ଏକ ଶକ୍ତିପୀଠ । ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ନାରାୟଣୀ ରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ । ବାରାହୀ ବଡ଼ଦେଉଳର ସୁରକ୍ଷାପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିଙ୍କ ଭିତରୁ ଅନ୍ୟତମ । ସପ୍ତମାତୃକାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାରାହୀ ପଞ୍ଚମ ମହାବିଦ୍ୟା ରୂପେ ପୂଜିତ ।
ନାମ କରଣ
ବାରାହୀଙ୍କ ମୁଖ ମୁଖ ବରାହ ଆକୃତିର ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ବାରାହୀ ଠାକୁରାଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହି ପୀଠ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣଦ୍ୱାରଠାରୁ ୫ଶହ ମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବରାହ ଅବତାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ ।  ସପ୍ତଶତୀ ଚଣ୍ଡୀରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ମହିଷାସନା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।  ଗଜପତି ମହାରାଜା କାଞ୍ଚି ଅଭିଯାନ ପୂର୍ବରୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଲାଭ କରିବାପାଇଁ ତନ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି  ।
ଷୋଳ ପୂଜା
ଷୋଳପୂଜା କାଳରେ ନୂଆ ଶାଢ଼ୀ ଓ ଫୁଲରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ବେଶ କରାଯାଇଥାଏ । ମାଲପୁଆ, କାକେରା, ଖାସ୍ତାପୁରି, ମୁଠିଗଜା, ଖଜା, ସିଝା ସୋଲା, ଜାଇମୁଗ, କୋରା ନଡ଼ିଆ, ପାଚିଲା କଦଳୀ, ସେଉ, ଅଙ୍ଗୁରୁ, କାକୁଡି, ମେଘୁଆ ଓ ଚାଉଳିଆ ଭୋଗ ଆଦି ଶୀତଳ ଭୋଗ ହୁଏ । ରାତିରେ ସଂକୁଡ଼ି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଷଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାରାହୀଙ୍କୁ ନିରାମିଷ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ସେଥିରେ ଖେଚୁଡ଼ି, ସାଧାଅନ୍ନ, ଘିଅ ଅନ୍ନ, ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ମିଠାଡାଲି, ଖଟା, ଦହିପଖାଳ ଓ କ୍ଷୀରି ଆଦି ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ସପ୍ତମୀ, ମହାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀରେ ବାରାହୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆମିଷ ଭୋଗ କରାଯାଏ । ମାଛ ବେସର ଓ ଚିଙ୍ଗୁଡି ମହୁର ଆଦି ଭୋଗ ଏହି ଦିନରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ସେଠାରେ ପଂକ୍ତି ଭୋଜନ ହୋଇଥାଏ  । ମହାଷ୍ଟମୀର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ନିଶାର୍ଦ୍ଧ ପୂଜା ହୁଏ  । ସେହି ରାତିରେ ସଂକୁଡି ଭୋଗ କରାଯାଇ ନବମୀ ସକାଳୁ ତାହାକୁ ବିତରଣ କରାଯାଏ  । ନବମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ ସଂଖୁଡ଼ି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ  । ଦଶମୀରେ କ୍ଷୀରି ଓ କାକରା ଭୋଗ କରାଯାଏ  । ଏହି ସମୟରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ କାତିମାଛ ପୋଡ଼ା ବଳି ଦିଆଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି  । ଷୋଳପୂଜା ସମୟରେ ସବୁଦିନ ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡୀପାଠ କରାଯାଇଥାଏ  । ରାତିରେ ପଣାଭୋଗ ହୋଇଥାଏ  । ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ଶୀତଳ ଭୋଗ କରାଇଥାନ୍ତି  । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପିର ତୃତୀୟ ଭାଗର ୧୮୫ ପୃଷ୍ଠାରେ ବାରାହୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ସମ୍ପନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି  । ଏଥିପାଇଁ ବଡ଼ଦେଉଳରୁ ଖଇ ଆସିଥାଏ  । ଷୋଳପୂଜାରେ ଦେଉଳ ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ରାଶିତେଲ, ଚନ୍ଦନକିଳା ଏବଂ ଶାଢ଼ୀ ସମେତ ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ପୂଜା ପାଇଁ ୫ହଜାର ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି । ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହ ଭାବେ ପାଳିତ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ଜଳଶାୟୀ ଏବଂ ଚୈତ୍ରମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦାରୁ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନବପତ୍ରିକା ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ  ।
ଡେଲାମାନିଡ
ଡେଲାମାନିଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେDelamanid, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଡେଲଟିବା/Deltyba) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହା ବ‌ହୁ ଔଷଧ ପ୍ରତିରୋଧୀ ଯକ୍ଷ୍ମା (multidrug-resistant tuberculosis) ରୋଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯକ୍ଷ୍ମାବିରୋଧୀ ଔଷଧମାନଙ୍କ (antituberculosis medication) ସ‌ହିତ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଡେଲାମାନିଡର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ମୁଣ୍ଡବୁଲା ଓ ଅଇ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଲମ୍ବା କ୍ୟୁଟି (QT prolongation) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସନ ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ମାଇକୋଲିକ ଏସିଡ (mycolic acid) ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଡେଲାମାନିଡ ଅବରୋଧ କରି ଜୀବାଣୁ କୋଷାବରଣ (cell wall) ତିଆରିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ଡେଲାମାନିଡ ସନ ୨୦୧୪ରେ ୟୁରୋପ, ଜାପାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସନ ୨୦୧୬ରେ ସ୍ଟପ ଟିବି ପାର୍ଟନରସିପ (Stop TB Partnership) ସଂସ୍ଥା ଶହେଟି ଦେଶ ସ‌ହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ୬ ମାସ ନିମନ୍ତେ ଏହା ମୂଲ୍ୟ ୧୭୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ରହିବ ବୋଲି ସ୍ୱିକୃତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ରବି ଶଙ୍କର
ରବି ଶଙ୍କର( ଜନ୍ମ: ୭ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୨୦- ମୃତ୍ୟୁ : ୧୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୨), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ସୀତାର ବାଦକ ଓ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ । ରବି ଶଙ୍କର ଏକାଧାରରେ ଜଣେ ସମ୍ପାଦକ ,ଶିକ୍ଷକ ଓ ରଚୟିତା ଥିଲେ । ଏହା ସହିତ ସେ ଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ କଳାକାର । ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରହିଛି । ରବି ଶଙ୍କର ଥିଲେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶରେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା ନାମ । ଏ ଭଳି ସଫଳତା ହାସଲ କରିବାରେ ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ । ସତ୍ୟଜିତ ରାୟଙ୍କ ଅପୁ ତ୍ରୟୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ।