cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଭାରତ)
ଭାରତବର୍ଷର ସୁରକ୍ଷା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ। ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ସେନାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କମାଣ୍ଡର ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷାର ଭାର କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଯାହା ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥାଏ। ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କେବଳ ନୀତିଗତ ଢାଞ୍ଚା ତିଆରି କରେ ଓ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଉପରେ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଥାଏ ଓ ସେ ସବୁକୁ ସଠିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାପାଇଁ ମୁଖ୍ୟାଳୟ, ଇଣ୍ଟର ସର୍ଭିସ ସଂଗଠନ, ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିକାଶ ସଂଗଠନକୁ ସୂଚନା ଦେଇଥାଏ। ଦେଶର ରକ୍ଷା ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସରକାରଙ୍କର ନୀତି ଓ ଦିଶା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତକରି ସେ ଗୁଡ଼ିକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଓ ସଫଳ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବାପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମୁଖ୍ୟାଳୟ, ଇଣ୍ଟର-ସର୍ଭିସ ସଂଗଠନ, ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିକାଶ ସଂଗଠନକୁ ସମ୍ବାଦ ଦେବା ହେଉଛି ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ମୁଖ୍ୟ କାମ। ଏଥିପାଇଁ ଆବଣ୍ଟିତ ସଂସାଧନ ଭିତରେ ଅନୁମୋଦିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତୁଲାଇବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଦରକାର ହୋଇଥାଏ। ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ।
ବିଭାଗ ଓ ପ୍ରଭାଗ
ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଚାରିଟି ବିଭାଗ ଓ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ରହିଛି :
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧିକାର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଜେନେରାଲ-ପରିଷଦ (Governor General-in-Council)ଙ୍କର ଥିଲେ ବି ଏହା କ୍ରାଉନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ସଚୀବଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଥିଲା। ଏହି ପରିଷଦର ଦୁଇଜଣ ସଭ୍ୟ ସେନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଭିତରୁ ଜଣେ ଥିଲେ ସେନା ସଦସ୍ୟ, ଯିଏ ସବୁ ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ବିତ୍ତିୟ ମାମଲାକୁ ତଦାରଖ କରୁଥିଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ସଭ୍ୟ ଜଣକ ଥିଲେ ମୁଖ୍ୟ କମାଣ୍ଡର (Commander-in-Chief), ଯିଏ ସେନା ମୁତୟନ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ମାମଲା ପାଇଁ ଦାୟୀଥିଲେ।
ସଂଗଠନାତ୍ମକ ଢାଞ୍ଚା (Organisational Set-Up) ଓ କାମ
ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧିନରେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ କାମ କରିଥାନ୍ତି :
ଏହା ସହିତ ଉପରୋକ୍ତ ଚାରିଟି ବିଭାଗ ଓ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାଗ ରକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧିନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ :
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଶାସନ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ସେନା
ରଥଖଳା
thumb|[[ରଥଖଳାରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାମ]] ପବିତ୍ର ଘୋଷଯାତ୍ରା ପାଇଁ ରଥଖଳାରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ରଥ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ । ସିଂହଦ୍ୱାରାଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ଦେବୀ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ପାଖରେ ରଥଖଳା ଅବସ୍ଥିତ ।
ରଥ ନିର୍ମାଣ ବିଧି
ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାଷ୍ଠ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବା ପରେ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ପରେ ଶ୍ରୀରାମ ନବମୀଠାରୁ ଏହି କାଠର ବକଳକୁ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇ ଆବଶ୍ୟକ ମାପରେ ଚିରାଯାଇଥାଏ । ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟାରୁ ଶୁଭାଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ନୃସିଂହ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଗୁଜ ଅନୁକୂଳ କରାଯାଇଥାଏ । ରଥର ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ତିଆରି ପରେ ଅନ୍ୟୁନ ୬ଟି ଚକର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତି କରି ଭଉଁରୀ ଉତ୍ସବ ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାମାଳ ଲାଗିକରାଯାଏ । ବଢ଼େଇମାନେ ପ୍ରଥମେ ତିନି ରଥର ଚକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଚକ‌କୁ ଅଖ ସ‌ହ ସଂଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଦିନ ଚାରି ନାହକ ଡେରା ଅନୁକୂଳ କରାଯାଇଥାଏ । ଏବଂ ଶେଷରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସରିଲା ପରେ ଶ୍ରୀ ଗୁଣ୍ଡିଚାର ପୂର୍ବଦିନ ରଥକୁ ସିଂହଦ୍ୱାର ଯାଏ ଟାଣି ଟାଣି ନିଆଯାଏ । ରଥତ୍ରୟର ଏହି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପୁରୀ ପୂର୍ତ୍ତ ବିଭାଗର ଏକଜିକ୍ୟୁଟିଭ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ବିଶେଷଜ୍ଞ କମିଟି ତଦାରଖ କରିଥାନ୍ତି। ରଥଟଣା ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ପୂର୍ବ ପ୍ରଥା ଅନୁଯାୟୀ ଟ.୫୦/- ଫିସ ଟ୍ରେଜେରୀ ଚାଲାଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାଖଲ କରି ରଥ ଚାଲିବା ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ପୂର୍ତ୍ତ ବିଭାଗରୁ ଏକ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ହାସଲ କରିଥାନ୍ତି।
ରଥରେ ଲାଗୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସବୁବର୍ଷ ତିଆରି କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନବକଳେବର ବର୍ଷରେ ହେଉଥିବା ରଥଯାତ୍ରାରେ ନୂଆ କରି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବର୍ଷମାନଙ୍କରେ ଏହାକୁ ଚିତ୍ରକାର ସେବାୟତଙ୍କର ରଙ୍ଗକାମ ପରେ ରଥରେ ଖଞ୍ଜିଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ଉପକରଣ
ରଥ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମହାରଣା ତ‌ଥା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସେବାୟତମାନେ କୌଣସି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି(ଡrilling machines or nail guns, Electronic Wood Cutter)ମାନଙ୍କର ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ବରଂ ପୁରାତନ ଯୁଗରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୋଇ ଆସିଥିବା ନିହାଣ, କରତ, ବାରିସି, ରଞ୍ଜା, ହାତୁଡ଼ି, ଆଗଡ଼ ଆଦିର ବ୍ୟବ‌ହାର କରଥାନ୍ତି ।
ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥାଯେ, ରଥ ନିର୍ମାଣରେ ନିୟୋଜିତ ମହାରଣା ତ‌ଥା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସେବକମାନେ ମାପିବା ପାଇଁ କୌଣସି ମାପକ ଯନ୍ତ୍ରର ବ୍ୟବ‌ହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ । ରଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମସ୍ତ ମାପକୁ ସେମାନେ ହାତ ଆଙ୍ଗୁଳି ମାପ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥାନ୍ତି । ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କର ରଥ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସମସ୍ତ ତ‌ଥ୍ୟ ଏକ ନଥିରେ ଏହି ସେବାୟତ ମାନଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ରଥ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଏହିସବୁ ନଥିକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ନିୟୋଜିତ ସେବାୟତମାନେ ସୂଚାରୁରୂପେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ରଥ ନିର୍ମାଣ କରିବା ବେଳେ ଆଧୁନିକ ସାମଗ୍ରୀର ଆବଶ୍ୟକତା ମନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ଦିଗ ତ‌ଥା ରଥ ନିର୍ମାଣର ଶୈଳୀକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ରଥ ନିର୍ମାଣ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ବର୍ଷରୁ ଚାଲିଆସିଛି ଏବଂ ଏହା ପିଢ଼ୀ ପିଢ଼ୀ ଧରି ଚାଲିଛି ।
ରଥଖଳାରେ ରଥ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ସେବାୟତ ଗଣ
ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ତିନି ରଥର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ରଥଖଳାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ୫୫ ଜଣ ମହାରଣା ସେବୟତ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ରଥ ନିର୍ମାଣର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ରଥ ନିର୍ମାଣରେ କାଠ ଆଦି ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ୫୦ ଜଣ ଭୋଇ ସେବକଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଥାଏ । କାଠଗୁଡ଼ିକୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆକାର ଅନୁସାରେ କାଟିବା ପାଇଁ ୪ ଜଣ ଦକ୍ଷ କରତିଆଙ୍କର ନିୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ । ରଥରେ ଲାଗୁଥିବା ସମସ୍ତ ଲୌହ ଉପକରଣ ୧୦ ଜଣ କମାର ସେବକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ରଥକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଭିନ୍ନପ୍ରକାରର ପ୍ରତିକୃତି ମାନ ଖଞ୍ଜାଯାଇଥାଏ, ରଙ୍ଗରେ ବିଭିନ୍ନ କାରାକର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସବୁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ୧୫ ଜଣ ରୂପକାର ଏବଂ ଚିତ୍ରକର ସେବକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଥାଏ । ରଥର ମଣ୍ଡଣି, ଚାନ୍ଦୁଆ ଇତ୍ର୍ୟାଦି ସିଲାଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଦରଜୀ ସେବକମାନେ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ତାଜମହଲ
"ତାଜ ମହଲ", କୁ ‘‘ତାଜ’’ ("the Taj") ) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହା ଶଙ୍ଖ ମଲମଲ ପଥର ନିର୍ମିତ ଏକ ସମାଧି। ପୃଥିବୀର ସାତଗୋଟି ଅଦ୍ଭୁତ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ତାଜ ମହଲକୁ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ । ଏହାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ, ଶିଳ୍ପ ଚାତୁରୀ ଏବେଯାଏଁ ଏହାକୁ ଭାରତର ଅମର ଭବନର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଛି।
ମୋଗଲ କାରିଗରୀର ମୁଖ୍ୟ ନିଦର୍ଶନ ହେଉଛି ତାଜ ମହଲ ଯାହା ପର୍ସିୟାନ, ତୁର୍କୀ ଓ ଭାରତୀୟ କାରିଗରୀର ସମାହାର।
ଅବସ୍ଥିତି
ତାଜମହଲ ପାଖାପାଖି ୨୨୧ ହେକ୍ଟର (୫୫୨ ଏକର) ପରିମିତ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ଏହା ଭିତରେ କେବଳ ତାଜ ମହଲ ହେଉଛି ୩୮ ହେକ୍ଟରର ଓ ୧୩୮ ହେକ୍ଟର ହେଉଛି ତାଜ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲ ଇଲାକା।
ନିର୍ମାତା
ଏହାର ନିର୍ମାତା ଆଡ଼ମ୍ବରପ୍ରିୟ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଶାହଜାହାନ। ସେ ନିଜ ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀ ମମତାଜଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ମୁସଲିମ କଳାର ଶିରୋମଣି ଭାବେ ଭାରତରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ ତଥା ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନମୁନା ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରଖ୍ୟାତ।
ତାଙ୍କ ବିଳାସ ପ୍ରିୟତାର ଅନ୍ୟ ଏକ ନିଦର୍ଶନ ହେଉଛି ମୟୂର ସିଂହାସନ । ‘‘ପର୍ସିଆନ’’ ନାମକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ତାଙ୍କ ନିତିଦିନିଆ ଜୀବନର ଯେଉଁ ବିବରଣୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ତହିଁରେ ତାଙ୍କ ସୁଶାସନ, କର୍ମନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରଜାବତ୍ସଳତାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିଥାଏ।
ନିର୍ମାଣର ଇତିହାସ ଓ ନାମ କରଣ
ତାଜ ମହଲ ଶବ୍ଦ ମମତାଜ ମହଲ ଶବ୍ଦର ରୂପାନ୍ତର ମାତ୍ର। ପତିପ୍ରାଣା ମମତାଜ ହେଉଛନ୍ତି ଭୁବନମୋହିନୀ ନୁରଜାହାନଙ୍କ ଭାଇ ଆସଫ ଖାଁଙ୍କ ଝିଅ । ଶାହଜାହାନ ଏହାଙ୍କୁ ୧୬୧୨ ମସିହାରେ ବାହା ହୋଇଥିଲେ। ଏହାଙ୍କର ୧୯ ବର୍ଷର ବୈବାହିକ ଜୀବନରେ ସେ ୧୪ ଜଣ ପୁଅଝିଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଶେଷ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେବାର ଅଳ୍ପ ଦିନ ଆଗରୁ ତା’ର କାନ୍ଦିବା ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭିଥିଲା। ସାଧାରଣ ମାନ୍ୟତା ରହିଛି ଯେ, ଯଦି ମା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର କ୍ରନ୍ଦନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣେ, ତେବେ ତା’ର ମୃତ୍ୟୁ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ। ଏଥିପାଇଁ ସେ ଅଧିର ହୋଇ ଶାହଜାହାନଙ୍କୁ ଏ କଥା ଜଣାଇଲେ । ୩୦ ଘଣ୍ଟାବ୍ୟାପି ପ୍ରସବ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ୧୬୩୧ ମସିହା ଜୁନ ମାସ ୭ ତାରିଖ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ତାଙ୍କର ଶେଷ ସନ୍ତାନ ଗୌହରା ବେଗମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ସେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ସମ୍ରାଟ ଶାହଜାହାନଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ: ପ୍ରଥମରେ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅନ୍ତେ ତାଙ୍କ ଚାରି ପୁଅଙ୍କୁ ସିଂହାସନ ମିଳୁ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ତାଙ୍କ ସମାଧୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଭବ୍ୟ ସମାଧି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହେଉ। ତାଙ୍କର ଶେଷ ଇଚ୍ଛାକୁ ପୂରଣ କରି ଶାହଜାହାନ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଏମିତି ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମହଲ ଓ ଏହାର ନାମ କରଣ ମମତାଜଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ କରିଥିଲେ। ତାଜମହଲର ନିର୍ମାଣ ୧୬୩୨ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ତାଜ ମହଲ ନିର୍ମାଣରେ ପାରସ୍ୟ କାରିଗରୀ, ତଥା ମୋଗଲ କାରିଗରୀର ଉପଯୋଗ ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି କରା ଯାଇଥିଲା। ତିମୁରିଦ ରାଜବଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ମୋଗଲ ଭବନ ଯଥା, ଗୁର-ଇ-ଅମିର (ସମରକନ୍ଦଠାରେ ଥିବା ମୋଗଲ ରାଜବଂଶର ଜନକ ତିମୁରଙ୍କ ସମାଧି), ହୁମାୟୁନଙ୍କ ସମାଧି, ଇତମାଦ-ଉଦ-ଦୌଲାଙ୍କ ସମାଧି (କେହି କେହି ଏହାକୁ ଶିଶୁ ତାଜ କହନ୍ତି), ସାହାଜାହାନଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଦିଲ୍ଲୀର ଜାମା ମସଜିଦ। ଯଦିଓ ପୂର୍ବତନ ମୋଗଲ ଭବନ ଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକତର ଲୋହିତ ଶିଳା ଖଣ୍ଡରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଜ ମହଲ ନିର୍ମାଣରେ ସାହା ଜାହାନ ଧଳା ଶଙ୍ଖ ମଲମଲ ପଥରରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥରର ଖୋଦେଇ କରାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ନିର୍ମିତ ଏଇ ପ୍ରାସାଦମାନ ଶିଳ୍ପ ଚାତୁର୍ଯ୍ୟ ସଂସ୍କାରର ଏକ ନୂତନ ସ୍ତରକୁ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲା।
ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ
ତାଜ ନିର୍ମାଣରେ ଲୋହିତ ପଥର ଛଡ଼ା ଶଙ୍ଖମଲମଲ ପଥର ସମେତ କୋଡ଼ିଏଟି ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଉପଯୋଗ କରା ଯାଇଛି । କୁହାଯାଏ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିରୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଚଉଦ ହଜାର ଶଗଡ଼ରେ ଲୋହିତ ପଥର ଏଠାକୁ ଅଣା ଯାଇଥିଲା। ତଦାନୀନ୍ତନ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଧସ୍ତନ ରାଜାମାନେ ଉପଢୌକନ ସଦୃଶ ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଶିଳାଖଣ୍ଡ ତାଜ ନିର୍ମାଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରେରଣ କରିଥିଲେ। ଏପରିକି ପ୍ରଜାମାନେ ବାର୍ଷିକ କର ବଦଳରେ ଶିଳା ଦାନ କରି ସମ୍ରାଟଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭାଜନ ହେଉଥିଲେ।
ବିଶେଷତା, ସୁନ୍ଦରତା ଓ ଆକର୍ଷଣ
thumb|ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ତାଜମହଲର ଶୋଭା thumb|[[ଯମୁନା କୂଳରୁ ତାଜମହଲର ଦୃଶ୍ୟ]] thumb|ତାଜମହଲ ମସ୍ଜିଦ୍ ତାଜର ଚାରିପାଖରେ ଲୋହିତ ଶିଳା ନିର୍ମିତ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରାଚୀର ରହିଛି। ଏହି ପ୍ରାଚୀର ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ୧୨୪୦ ହାତ ଲମ୍ବା ଓ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣରେ ୬୬୭ ହାତ ଓସାର। ପ୍ରାଚୀରର ପାଦ ଦେଶରେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ପ୍ରବହମାନା। ଏହି ସୁବିଶାଳ ପ୍ରାଚୀରର ଚାରି କୋଣରେ ଚାରିଟି ଟରେଟ ବା ଚୂଡ଼ା ଓ ତିନି ପାଖରେ ତିନିଟି ଉଚ୍ଚ ତୋରଣ ବିଦ୍ୟମାନ। ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ତୋରଣଟି ହେଉଛି ତାଜମହଲକୁ ପ୍ରବେଶର ପ୍ରଧାନ ମାର୍ଗ। ତୋରଣର ଉପରିଭାଗରେ ମନୋହର ସ୍ତମ୍ଭଗୃହ, ତା’ ଉପରେ ୨୬ଟି ସୁନା କଳସ ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିରେ ସଜା ହୋଇ ରହିଛି। ପ୍ରାଚୀର ଅତିକ୍ରମ କରି ତୋରଣ ପଥ ଦେଇ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ତରୁଲତା ଗୁଳ୍ମରାଜି ଶୋଭିତ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ପୁଷ୍ପ ମଣ୍ଡିତ, ଏକ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହା ତାଜମହଲର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିଥାଏ। thumb|ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ତାଜମହଲର ଶୋଭା ତାଜମହଲରେ ଥିବା ମୟୁର ସିଂହାସନକୁ ଅବିକଳ ଜୀବନ୍ତ ମୟୁର ସଦୃଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବାଲାଗି ସେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ରଙ୍ଗର ପଥର ଦରକାର ତାକୁ ଖଞ୍ଜାଇ ଥିଲେ। ତାଜମହଲରେ ଖଚିତ ଫୁଲ ଫଳ ଆଦି ଚିତ୍ରକୁ ସଜୀବ କରିବାଲାଗି ସେ ହୀରା, ନୀଳା, ମାଣିକ୍ୟ ଆଦି ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଚିଜକୁ କାମରେ ଲଗାଇଥିଲେ। ତାଜର ଭିତ୍ତି, ବୃତ୍ତି, ଯବନିକା, ଛାତ ଆଦି ଏତେ ନିପୁଣତାର ସହିତ ନିର୍ମିତ ଯେ, ଏବେବି ତାକୁ ଦେଖିଲେ ଲାଗେ ସତେ ଯେମିତି ଏଇ କିଛି କାଳ ଆଗରୁ ନିର୍ମାଣ କରା ଯାଇଅଛି। ପତ୍ରର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିରା, ଫୁଲର କେଶର, ବୃନ୍ତାଦି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମାତିସୂକ୍ଷ୍ମ ଅଂଶ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅତି ବିଚକ୍ଷଣତାର ସହିତ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ପଥରଖଣ୍ଡକୁ ଏତେ ଦକ୍ଷତାର ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଦିଆ ଯାଇଛି ଯେ, ଏହାର ଯୋଡ଼େଇକୁ ଧରିବା କାଠିକର ପାଠ।
thumb|ମସଜିଦରୁ ତାଜ thumb|ପ୍ରତିଫଳିତ ତାଜ
ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ
ମମତାଜଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ୧୨ ବର୍ଷ ଉତ୍ତାରୁ, ୧୬୪୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୭ ତାରିଖରେ ସମ୍ରାଟ ତାଜ ମହଲ ପରିଦର୍ଶନ କରି ଆଗ୍ରା ନଗରୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତିରିଶିଟି ପ୍ରଗଣାର ଆୟ, ଯାହା ତତ୍କାଳୀନ ଏକ ଲକ୍ଷମୁଦ୍ରାଥିଲା, ତାକୁ ତାଜର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ, ଆଗତ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କର ଅଭ୍ୟର୍ଥନା ଓ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବାଦିରେ ବ୍ୟୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ତତ୍ ସଂଲଗ୍ନ ସରାଇ ବା ପାନ୍ଥନିବାସ ଆଦିରୁ ମିଳୁଥିବା ଏକଲକ୍ଷ ମୁଦ୍ରା ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଅବକ୍ଷୟ
କାଳକ୍ରମେ ତାଜମହଲରେ ଖଚିତ ହୋଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବାନ ପଥର ଖଣ୍ଡ ଅପହୃତ ହୋଇ ଯାଇଛି । ରାଜଦମ୍ପତିଙ୍କ ସମାଧି ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ବେଦୀ ଉପରେ ଯେଉଁ ଦୁଇଖଣ୍ଡ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଳା ଖଚିତ ହୋଇଥିଲା ତାହା କିଏ ଅପହରଣ କଲା ତାର ଇୟତ୍ତା ନାହିଁ। ଏପରିକି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରତ୍ନ ଆଦି ତାଜରେ ଖଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଆଜି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ ।
ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ
ବୈଞ୍ଜାନିକମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଆଗ୍ରା ଓ ଆଖ ପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବାଧ ଭାବେ ଶିଳ୍ପ କାରଖାନା ଆଦି ଗଢ଼ି ଉଠି ଥିବାରୁ ଯମୁନା ଦୂଷିତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଦୂଷିତ ହେଉଛି । ଯାହା ପ୍ରଭାବ ତାଜମହଲ ଉପରେ ପଡୁଛି। ଏହା ତାଜମହଲର ଶଙ୍ଖମଲମଲ କାନ୍ଥକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି ଦେଉଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ତାଜମହଲ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ବହୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆସିବାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।ୟୁନେସ୍‌କୋ ଅନୁସାରେ ୨୦୦୧ରେ ୨୦୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ତାଜମହଲ ଭ୍ରମଣରେ ଆସିଥିଲେ। ତାଜମହଲରେ ପ୍ରବେଶଶୁଳ୍କ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ କମ ଥିବାବେଳେ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଠାକୁ ଅକ୍ଟୋବର,ନଭେମ୍ବର ଓ ଫେବୃୟାରୀ ମାସରେ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସପ୍ତାଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ
ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ
ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରମେଶ ବାରିକ । ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରିର କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତ୍ରିପତି ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଅମ୍ରିତା ନାୟକ, ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ସତ୍ୟଜିତ ପ୍ରଧାନ, ଜାଗୃତି ମିଶ୍ର, ଅନୁରାଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ସୋନା ମହାପାତ୍ର
ସୋନା ମହାପାତ୍ର (ଜନ୍ମ: ୧୭ ଜୁନ ୧୯୭୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟିକା ଓ ଗୀତ ଲେଖିକା । ଭାରତରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେ ଭାରତ ଓ ଭାରତ ବାହାରେ ଅନେକ ମଞ୍ଚ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଆଲବମ, ଏକକ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ, ମଞ୍ଚ ପରିବେଷଣ, ସଙ୍ଗୀତ ଭିଡ଼ିଓ, ବଲିଉଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଆଦିରେ ଗୀତ ବୋଲିଛନ୍ତି ।  ସେ ମଧ୍ୟ ଡେଭିଡ଼ ବୋଇ, ଲେଟ୍ସ ଡାନ୍ସ (ଡେଭିଡ଼ ବୋଇଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ)ରେ, ତଥା INXSରେ "ଆଫଟର ଗ୍ଲୋ (INXS ସଙ୍ଗୀତ) ରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ସୁପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସୋନା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପିତାମାତା ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ସେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ବିଶାଖାପାଟଣାରେ ଜନ୍ମିତ ସେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାରେ ପିଲାଦିନ କଟାଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ବିଭାଗ
ଏହି ଲେଖାଟି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ବିଭାଗ ବାବଦରେ thumb
ପରିଚୟ
ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ବିଭାଗ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଭାଗ।
କାର୍ଯ୍ୟ
ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ବିଭାଗର ସଚୀବ ହେଉଛନ୍ତି ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଯିଏ ଏଇ ବିଭାଗର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟ। ସେନାବାହିନୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ଉପକରଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ଆଧୁନିକିକରଣ ପାଇଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ, ଡିଜାଇନ ଓ ବିକାଶ ତଥା ଯୋଜନା ତିଆରି କରିବା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦିଗରୁ ସରକାରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ହେଉଛି ଏଇ ବିଭାଗର କାମ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଶାସନ
ଓଆରଟି
ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି (vomiting), ଅଧିକ ରକ୍ତ ସୋଡ଼ିଅମ (high blood sodium) ବା ଅଧିକ ରକ୍ତ ପଟାସିଅମ (high blood potassium) ହୋଇପାରେ । ବାନ୍ତି ହେଲେ ୧୦ମିନିଟ ନିମନ୍ତେ ଓଆରଟି ଦେବା ବନ୍ଦ କରାଯାଏ ଓ ତା'ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଏକ ଦ୍ରବଣ ଯେଉଁଥିରେ ସୋଡ଼ିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ (sodium chloride), ସୋଡ଼ିଅମ ସାଇଟ୍ରେଟ (sodium citrate), ପୋଟାସିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ (potassium chloride) ଓ ଶର୍କରା (glucose) ଥାଏ । ଶର୍କରା ବା ଗ୍ଲୁକୋଜ ନଥିଲେ ସୁକ୍ରୋଜ (sucrose) ଦିଆଯାଇପାରେ । ଗ୍ଲୁକୋଜ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅନ୍ତନଳୀରୁ (intestines) ସୋଡ଼ିଅମ ଓ ଜଳ ଅଧିକ ଅବଶୋଷଣ ହୁଏ । ଏହାର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫର୍ମୁଲା ମିଳେ ଓ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ । ଘରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ଦ୍ରବଣର କିନ୍ତୁ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ ।
ସନ ୧୯୪୦ ପ୍ରଥମେ ଓଆରଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସନ ୧୯୭୦ ସୁଦ୍ଧା ସାଧାରଣ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଲାଗିନଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଜଳରେ ମିଶାଯାଉଥିବା ଏହି ଔଷଧର ଏକ ପ୍ୟାକେଟର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୩ରୁ ୦.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ସନ ୨୦୧୫ ସୁଦ୍ଧା ତରଳ ଝାଡ଼ା ଭୋଗୁଥିବା ୪୧% ପିଲା ଓଆରଟି ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଛନ୍ତି । ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ ହାର (number of deaths in children under the age of five) କମେଇବାରେ ଏହା ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ନାଉରୀ ନାୟକ
ନାଉରୀ ନାୟକ (ଜନ୍ମ: ୨୭ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ରେଙ୍ଗାଲି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ନାଉରୀ ୧୯୬୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାମନ ଚରଣ ନାୟକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମମତା ନାୟକ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ହେଉଛି କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଓ ପରେ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ନାଉରୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
୨୦୧୯ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ରେ ନାଉରୀ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ୭୪,୦୭୭ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀଙ୍କୁ ୬,୭୪୩ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ନାଉରୀ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ସମୁଦାୟ ୧୨,୩୨୧ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇଁ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଓ ୨୦୧୪ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ରେ ବିଜେପି ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ୪୫,୩୮୦ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ରମେଶ ପଟୁଆ ଙ୍କଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୯୪୭
୯୪୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୯୪୭ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ
କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ (୪ ଜୁନ ୧୯୨୯ - ୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଖଡ଼ିଆଳ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ ୧୯୨୯ ମସିହାର ଜୁନ ୪ ତାରିଖରେ ଖଡ଼ିଆଳ ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାଙ୍କେଲାଲ ତିୱାରୀ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଆର୍. ପି. ଦେବୀ । ସେ ଖଡ଼ିଆଳସ୍ଥିତ ରାଜା ଆର୍ତ୍ତତ୍ରାଣ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ ରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଠ ପଢ଼ିବା ପରେ ବଲାଙ୍ଗୀର ର ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ସ୍ନାତକ କରିଥିଲେ ।
ମାର୍ଗଶିର
ମୃଗଶିରା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ମାର୍ଗଶିର ବା ମଗୁଶିର କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ପୌଷ । ମାର୍ଗଶିର ଓ ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ କାର୍ତ୍ତିକ ହେମନ୍ତ ଋତୁ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ ଅଟେ।
କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଛାତ୍ର ଜୀବନରେ ସେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ସଂସଦ ସଭାପତି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୫ ମସିହାର ସେବେକାର କୃଷକ ନେତା କିଷନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ ମିଶି ଅବିଭକ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି ଓ ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ର ମରୁଡ଼ି ଜନିତ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚନ୍ୟାୟାଳୟର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ, ଯାହାକି ସଫଳାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା । ଅର୍ଥାଭାବରୁ ଛୁଆବିକ୍ରି ଘଟଣା ଏବଂ ଅନାହାର ମୃତ୍ୟୁ ସମସ୍ୟାକୁ ସେ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ ୨୦୨୨ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖ ଦିନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୯୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
କୈଥଲ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ହରିଆଣାର କଇଥଲ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୯.୮୦୧୯ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୩୯୬୭ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୨୧୨୬ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୪.୫୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୫.୪୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୩୦% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୫.୫୪% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୫.୪୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୩.୮୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୪.୦୨% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ହରିୟାଣାର ସହର
ସାଗୀର ଅହମଦ
ସାଗୀର ଅହମଦ, ୧୯୩୦ ଦଶକରେ କଟକଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ସମାନ୍ତରାଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଧାରେ ଆଲୁଅ ଭାରତୀୟ ପାନୋରାମାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସାଗୀର ଅହମଦ, ପିଲାଦିନରୁ ବାମପନ୍ଥି ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । ସେ, ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଫିଲ୍ମ ଏଣ୍ଡ ଟେଲିଭିଜନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆରୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଡିପ୍ଲୋମା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ସାଗୀର ଅହମଦଙ୍କର ୨୦୧୩ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ତାରିଖରେ ପରଲୋକ ଗମନ ହୋଇଥିଲା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ପୌଷ
ପୁଷ୍ୟା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ ପୌଷ ବା ପୁଷ ମାସ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାର୍ଗଶିର ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ । ପୌଷ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ ଶୀତ ଋତୁ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ନବମ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ। ଏଇ ମାସରେ ଯିଏ ମରିଥିବ, ସିଏ ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ଭୂତ ହେଇ ହଇରାଣ କରିବ। ଏଇ ମାସରେ ବାହାଘର, ବ୍ରତଘର, ବାଣିଜ୍ୟ, ଗୃହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆଦି ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ରକ୍ଷା ବିଭାଗ
ଏହି ଲେଖାଟି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରକ୍ଷା ବିଭାଗ ବାବଦରେ thumb
ପରିଚୟ
ରକ୍ଷା ବିଭାଗ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଭାଗ।
କାର୍ଯ୍ୟ
ସମେକିତ ରକ୍ଷା ଷ୍ଟାଫ (ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ ଡିଫେନ୍ସ ଷ୍ଟାଫ ) (IDS), ତିନି ସେନା ବାହିନୀ ଓ ଇଣ୍ଟର ସର୍ଭିସ ସଂଗଠନ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା ଓ ରକ୍ଷା ବଜେଟ, ସ୍ଥାପନା କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ, ରକ୍ଷା ନୀତି, ସଂସଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା, ଓ ସବୁ ପ୍ରକାରର ରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ତଥା ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ସହିତ ରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଗତିବିଧି ଆଦିରେ ସହଯୋଗ କରିବା।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଋକବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଅନ୍ୟତମ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ନଦୀର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଋକବେଦର ରଚନା ବୈଦିକ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦ ସମୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀତଟରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଋକବେଦର କିଛି ଅଂଶର ରଚନା କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ବିଦ୍ୟା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବାକ୍ର ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ, ପ୍ରଥମେ ଏହି ନଦୀରୂପକ ଦେବୀଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ବିଦ୍ୟା ଓ ଭାଷାର ଦେବୀ ଭାବେ ପରିଚିତା ହେଲେ ।
ରକ୍ଷା ବିଭାଗ
ପ୍ରମୁଖ
ରକ୍ଷା ସଚୀବ ରକ୍ଷା ବିଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗମାନଙ୍କ ସହିତ ହେଉଥିବା ଗତିବିଧିର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଅଟନ୍ତି।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଋକବେଦର ନଦୀସ୍ତୁତି ଶୁକ୍ତ ଅନୁସାରେ ଯମୁନା ଓ ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରବାହିତ ହେବା କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ।  କିନ୍ତୁ ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରଚିତ ତାଣ୍ଡ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଣ, ଜୈମିନୀୟ ବ୍ରହ୍ମଣ, ମହାଭାରତ ଆଦିରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଶୁଷ୍କ ମରୁରେ ପାତାଳଗାମୀ ହେବାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଆକାଶ ଗଙ୍ଗାର ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂରଚନାକୁ ସରସ୍ୱତୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନା ନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ ତ୍ରିବେଣୀରେ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଛି  ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ରକ୍ଷା ବିଭାଗ
ବାହାର ଆଧାର
http://mod.nic.in/aboutus/welcome.html
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ଶାସନ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷଣାର ଆଧାରରେ ଘଗ୍ଗର୍-ହାକ୍ରା ନଦୀ ହିଁ ବୈଦିକ ସରସ୍ୱତୀ ବୋଲି କେତେକ ଗବେଷକ ନିରୂପିତ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ନଦୀ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଯଥା ରାଜସ୍ଥାନର କାଳିବଙ୍ଗନ୍, ହରିଆଣାର ବନୱାଳି ଓ ରାଖିଗ୍ରାହୀ, ଗୁଜରାଟର ଢୋଲାଭିରା ଓ ଲୋଥାଲ୍ ଘଗ୍ଗର ନଦୀର କୂଳରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲେ ।  ଅନ୍ୟ କିଛି ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ହେଲମାଣ୍ଡ ନଦୀ ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ।
ଆଧୁନିକ ଭୂ-ଭୌତିକ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ହିମାଳୟରୁ ଜାତ ନଦୀ ନୁହେଁ ବରଂ ଅନେକ କ୍ଷୁଦ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ର ବର୍ଷା ପ୍ଳାବିତ ନଦୀର ଜଳଦ୍ୱାରା ପରିପୁଷ୍ଟ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, ପାକିସ୍ଥାନର ଚୋଲିସ୍ଥାନ ମରୁଭୂମିରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀର ପଥରେ ଶୁଷ୍କ ସ୍ରୋତମାନଙ୍କର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଛି । ଏମାନଙ୍କ ମୃତ୍ତିକା ଅବଶେଷ ଯମୁନା ନଦୀ, ବେଆସ୍ ନଦୀ ବା ଶତଦ୍ରୁ ନଦୀ ସହ ତୁଳନୀୟ । ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୪୭,୦୦୦ରୁ ନେଇ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୦,୦୦୦ ମଧ୍ୟରେ ଯମୁନା ନଦୀର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଧାରା ଘଗ୍ଶର ନଦୀଶଯ୍ୟାରେ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ଆରବ ସାଗରରେ ନିଷ୍କାସିତ ହେଉଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ।
ସରସ୍ୱତୀ ନାମକରଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ନାମ ବିଷୟରେ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବିବେଚନା
୧. ଋକବେଦରେ ଦିବ୍ୟଜଳର ଧାରକ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଶେଷଣ ସରସ୍ୱନ୍ତ ଶବ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀ-ଲିଙ୍ଗ ଶବ୍ଦ
୨. ଯେ ଅନେକ ସର (ପୋଖରୀ ବା ହ୍ରଦ) ବିଶିଷ୍ଟା
୩. ଇରାନୀ ହରକ୍ସତୀ ଶବ୍ଦରୁ ସରସ୍ୱତୀ ଶବ୍ଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ବୋଲି କେତେକ ମତ ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଓ ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଓ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ନଦୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଥିଲା । ଏହି ନଦୀକୂଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ମହାନ ଋଷିମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାର ଜନ୍ମ, ମନୁସ୍ମୃତି, ଋକବେଦ ଓ ଅନେକ ଉପନିଶଦର ରଚନା ହୋଇଥିଲା ।
ଋକବେଦ
ଋକବେଦରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ମାତା, ମହାମାତା, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶୁଦ୍ଧକାରିଣୀ/ପାପନାଶିନୀ,  ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶଂସାସୂଚକ ଶବ୍ଦରେ ମଣ୍ଡିତ କରାଯାଇଛି । ନଦୀସ୍ତୁତି ଶୁକ୍ତରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ କେତେକ ଶ୍ଳୋକରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ଗୋମାତା ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି । ଋକବେଦରେ ପ୍ରାୟ ୫୦ଟି ଶ୍ଳୋକରେ ସରସ୍ୱତୀ ଶବ୍ଦର ଉପଯୋଗ କରାଯାଇଛି । କେବଳ ଦୁଇଟି ଶ୍ଳୋକରେ ଏହା ନଦୀ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶ୍ଳୋକରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦେବୀଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି । ଋକବେଦରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅନ୍ୟ କେତେକ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା:
- ଦିବ୍ୟନଦୀ ରୂପେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ
- ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମରସ ପାନ କଲା ବେଳେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧିଲାଭ କରିବାର ଉପମା
- ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଦେବୀ ଭାବେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା
- ସରସ୍ୱତୀ ବୁଦ୍ଧି, ପୁଣ୍ୟ ବିଚାର ଓ ଭାବନା ପ୍ରଦାନ କରିବା
ବୈଦିକ କାଳରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ନଦୀର ଦେବୀ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ନଦୀ ସହିତ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା ପରି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ପୁରାଣଗୁଡିକରେ ସରସ୍ୱତୀ ସଙ୍ଗୀତ, କଳା, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନର ଦେବୀଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛନ୍ତି ।  କେତେକ ବ୍ରହ୍ମଣରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବାଗ୍-ଦେବୀ ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କୁ ‍‌‍‌(ଜଣେ ନଦୀର ଦେବୀ ଓ ଅନ୍ୟଜଣେ ଭାଷା ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଦେବୀ) ସମ୍ମିଳିତ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ କୁହାଗଲା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କେତେକ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଦିକ ବର୍ଣ୍ଣନା
ପର-ବୈଦିକ କାଳର ସାହିତ୍ୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଉଭାନ ହେବା ବିଷୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ପ୍ଳାକ୍ଷ ପ୍ରସ୍ରବଣରୁ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଯଜୁର୍ବେଦର ଏକ ଅଧ୍ୟାୟରେ ହୋଇଥିବା ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ, ଶତଦୃ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା (ଚେନାବ୍), ବିପାଶା (ବେଆସ୍ ନଦୀ) ଓ ଈରାବତୀ (ରାଭି ନଦୀ) ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀସହିତ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି । ତେଣୁ ଏଠାରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସହ ତୁଳନା କଲାପରି ମନେ ହୁଏ । ଜୈମିନୀୟ ବ୍ରହ୍ମଣ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଉପମଜ୍ଜନ (ପାତାଳକୁ ଲମ୍ଫ ହେବା) ଓ ତାଣ୍ଡ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଣ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ବିନାଶନ (ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯିବା) କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ଳାକ୍ଷ ପ୍ରସ୍ରବଣ ତଳ ହିମାଳୟର ଏକ ସ୍ରୋତ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।  ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିନାଶନ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୪୪ ଅଶ୍ୱୀନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । ବେଦାଙ୍ଗରେ ବିନାଶନ ସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରସ୍ୱତୀକୁ ଚିରସ୍ରୋତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ବିନାଶନ ସ୍ଥଳ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀର ମିଳନ ସ୍ଥାନର ପଶ୍ଚିମକୁ ଅଛି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ।
ମହାଭାରତ କାବ୍ୟ
ଏହି କାବ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବିନାଶନ ବା ଅଦର୍ଶନ ସ୍ଥଳରେ ସରସ୍ୱତୀ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ସାଗରରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।  କୁରୁରାଜ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଦୃଶଦ୍ୱତୀର ଉତ୍ତର କୂଳ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । ମହାଭାରତରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସହ ଘଗ୍ଗର ନଦୀର ଶୁସ୍କ ନଦୀଶଯ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ବଳରାମ ନିଜ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ବାହାରି ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର କୂଳେ କୂଳେ ଦ୍ୱାରକାରୁ ମଥୁରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ।
ପୁରାଣ
ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଅନେକ ହ୍ରଦ (ସରସ)ରେ ବିଖଣ୍ଡିତ ହେବା ବିଷୟ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି । ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣରେ କଥିତ ଅଛି ଯେ ସରସ୍ୱତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କମଣ୍ଡଳୁରୁ ଜାତ ହୋଇ ହିମାଳୟର ପ୍ଳାକ୍ଷ ପ୍ରସ୍ରବଣ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ । କେଦାର ନିକଟରେ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ବୁଲିଯାଇଛି ଓ ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି । ଏଥିରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହଚରୀ ବ୍ରାହ୍ମୀଙ୍କର ଅବତାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । ବାମନ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପ୍ଳାକ୍ଷ ବୃକ୍ଷ ବା ପିପ୍ପଳ ଗଛରୁ ହୋଇଛି । ପଦ୍ମ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା ଓ ସରସ୍ୱତୀର ସଙ୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଓ ଏହାର ଜଳ ପାନ କଲେ ମୋକ୍ଷପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ । ।
ସ୍ମୃତି
ମନୁସ୍ମୃତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଳୟରୁ ମନୁ ଋଷି ନିଜ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କଲେ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ନଦୀକୂଳରେ ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାର ସ୍ଥାପନା କଲେ । ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ, ଦେବମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ସୀମା ଥିଲା । ବଶିଷ୍ଠ ଧର୍ମ ସୂତ୍ରରେ ସରସ୍ୱତୀର ବିନାଶନର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, କାଳକବଣର ପଶ୍ଚିମରେ, ପାରିଜାତ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଉତ୍ତରରେ ଏବଂ ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ବୌଦ୍ଧାୟନ ଧର୍ମସୂତ୍ର ଓ ପତଞ୍ଜଳିଙ୍କ ଲିଖିତ ମହାଭାଷ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟାବର୍ତ୍ତର ଅନୁରୂପ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରହିଛି ।
ସମକାଳୀନ ଧାର୍ମିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ମତ
ଡାଏନା ଏକ୍କଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ତ୍ରିବେଣୀ ପରି ଭାରତରେ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ସାଙ୍କେତିକ ଉପସ୍ଥିତି ଏହି ନଦୀର ପ୍ରଭାବ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ କରିଛି । ଅଦୃଶ୍ୟ ତୃତୀୟ ନଦୀ ସରସ୍ୱତୀ ଯୋଗୁଁ ସବୁ ସଙ୍ଗମର ଜଳ ଅତି ପବିତ୍ର । ସୋମନାଥ ନିକଟରେ ହିରଣ୍ୟ ଓ କପିଳ ନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ତ୍ରିବେଣୀ ଭାବେ ପରିଚିତ । ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଏହିଭଳି ଅନେକ ଦୁଇଟି ନଦୀର ସଙ୍ଗମସ୍ଥାନ ତ୍ରିବେଣୀ ପରି ପବିତ୍ର । ବୈଦିକ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଶଯ୍ୟା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯିବା ପରେ ଅନେକ ପୌରାଣିକ ଲୋକକଥାର ପରିକଳ୍ପନା ହୋଇଛି । ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ମରୁସ୍ଥଳୀରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ଜାଗାରେ ପୁନରୁଦ୍ଭବ ହୋଇଛି । ପ୍ରତି ୧୨ ବର୍ଷରେ ତ୍ରିବେଣୀରେ କୁମ୍ଭମେଳା ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଉଦ୍ଜୀବିତ ରଖିଛି । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କମଣ୍ଡଳୁରୁ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଲୀଳା ଓ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ ସମୟରେ ଶିବଙ୍କ ଜଟାରେ ଗଙ୍ଗା ବଦ୍ଧ ହେବା - ଏହି ତିନୋଟି ନଦୀଙ୍କର ହିନ୍ଦୁ ତ୍ରିମୁର୍ତ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଏମାନଙ୍କ କୂଳରେ ହେଉଥିବା ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି ।
ଐତିହାସିକା ଓ ଲେଖିକା ରୋମିଲା ଥାପରଙ୍କ ମତରେ ଏକ ନଦୀ ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟା ପାଇଲା ପରେ ଏହାର ନାମ ଅନେକ ନଦୀରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ । ବୈଦିକ ସରସ୍ୱତୀକୁ ଅନୁସରଣ କରି ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଅନେକ ନଦୀର ନାମ ରଖାଯାଇଛି ।
- ଅମ୍ବାଲା ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବାହିତ ସରସୁତି ଶାତରଣା ପାଖରେ ଘଗ୍ଗର ନଦୀ ସହିତ ମିଳିତ ହୁଏ । ହନୁମାନଗଡ ପାଖରେ ନୈୱାଲ ନାଳ ଓ ସୁରତଗଡ ପାଖରେ ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ନଦୀ (ଚୌତାଙ୍ଗ ନଦୀ) ଘଗ୍ଗର ନଦୀ ସହିତ ମିଳିତ ହୁଏ ।
- ଆରାବଳୀ ପ୍ରବତଶ୍ରେଣୀରୁ ଉଦ୍ଗତ, ସିଦ୍ଧପୁର ଓ ପଟଣ ଦେଇ କଚ୍ଛକୁ ପ୍ରବାହିତ ଏକ ନଦୀର ନାମ ମଧ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ।
- ବଦ୍ରିନାଥରୁ ବାହାରିଥିବା ଅଳକାନନ୍ଦାର ଏକ ଉପନଦୀର ନାମ ମଧ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ।
- ହୁଗୁଳି ନଦୀର ଏକ ଶାଖା ନଦୀର ନାମ ସରସ୍ୱତୀ ଯାହା ଅନେକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲାଣି ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଶଯ୍ୟାତ୍ୟାଗ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଭାରତ ଆଗମନ
ବେଦ ଓ ପୁରାଣରେ ଲିଖିତ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଶୁଷ୍କ ହେବା ଓ ପାତାଳରେ ନିମଗ୍ନ ହେବାକୁ ଅନୁଶୀଳନ କରି ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି । କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀ ହିଁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ । ମିଶେଲ୍ ଡାନିନୋଙ୍କ ମତରେ ବେଦର ରଚନା ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦର ଶେଷ ଭାଗରେ ହୋଇଥିଲା । ତେଣୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୫୦୦ରେ ଆର୍ଯ୍ୟ ଜାତିର ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଓ ଭାରତ ଆଗମନ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ । ଡାନିନୋ ଋକବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦର ଶେଷ ଭାଗରେ ସରସ୍ୱତୀ ଶୁଷ୍କ ହେବା ସତ୍ୟ ନ ହୋଇପାରେ । ବରଂ, ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦ ବେଳକୁ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ରହୁଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଏହାର ସମର୍ଥନ କରୁଥିବାବେଳେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଏହି ଉପସଂହାରକୁ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି । ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ଧ୍ୱସ୍ତ ନଗରର ଅନୁପସ୍ଥିତି, ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା, ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ସମସ୍ତ ଖପୁରିରୁ ଯୁଦ୍ଧଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣିତ ନ ହେବା ଆର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ କଥାର ବିପରୀତ ପ୍ରମାଣ ଦିଏ । କିନ୍ତୁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ସମ୍ବଳିତ କଥା ସବୁ ପଢ଼ିଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦରୁ ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତା ଭାରତରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥିଲା ।
ଆନ୍ନେଟ୍ଟ୍ ୱିଲ୍କେଙ୍କ ମତରେ କାଳକ୍ରମେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଥିବା ଐତିହାସିକ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟର ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡିକର ରଚନା ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷୀଣସ୍ରୋତା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେହି କାରଣରୁ ଅନେକ ପର-ବୈଦିକ ସାହିତ୍ୟିକ ରଚନାରେ ସରସ୍ୱତୀର ଶୁଷ୍କ ହେବା ବିଷୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ନଦୀ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭାଷାର ଦେବୀ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ମାଇକେଲ୍ ୱିଟ୍ଜେଲ୍ କୁହନ୍ତି ଯେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ତାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତ ହରାଇବା ଓ  କୌଣସି ଏକ ହ୍ରଦରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ହେଉଛି ଋକବେଦ ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପୁନରୁଦ୍ଧାର
କେତେକ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନରେ ଏହି ହୃତନଦୀକୁ ପୁଣି ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଗବେଷଣା ଓ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ର ସହାୟତାରେ ଶୁଷ୍କ ନଦୀଶଯ୍ୟାର ନିରୂପଣ ହୋଇପାରିଛି ବୋଲି ହରିଆଣା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ । ଯମୁନା ନଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୁଷ୍କ ନଦୀଶଯ୍ୟାର ଖନନରୁ ସେଠାରେ ପାଣିର ସନ୍ଧାନ ମିଳିଛି । ସରସ୍ୱତୀ ପରମ୍ପରା ବିକାଶ ବୋର୍ଡର ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ତା୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୬ରିଖ ଦିନ ଏହି ଶୁଷ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ଯମୁନା ନଗରର ଉଂଚା ଚନ୍ଦନା ଗ୍ରାମ ପାଖରୁ  ୧୦୦ କ୍ୟୁସେକ୍ ପାଣି ଛଡାଗଲା । ୪୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶଯ୍ୟାରେ କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଅଛି ନା ନାହିଁ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଏପରି ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା ।
ସରସ୍ୱତୀର ପରିଚୟର ସନ୍ଧାନ
ଏହି ବିଷୟରେ ଦୁଇଟି ମତ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି । ପ୍ରଥମ ମତାନୁସାରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀ ହିଁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ । ଅନ୍ୟ ଏକ ମତାନୁସାରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ହିନ୍ଦୁକୁଶ ପର୍ବତରୁ ବାହାରିଥିବା ହେଲମାଣ୍ଡ ନଦୀ ହିଁ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ।
ଋକବୈଦିକ ସରସ୍ୱତୀ
ସରସ୍ୱତୀ, ଦୃଶଦ୍ୱତୀ ଓ ଆପୟା ନଦୀର ଗତିପଥ, ଉପନଦୀମାନେ ସରସ୍ୱତୀର ସ୍ରୋତକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବା, ସରସ୍ୱତୀକୁ ସପ୍ତ ସିନ୍ଧୁର ଅଂଶ ବୋଲି ବିବେଚିତ କରିବା, ନଦୀସ୍ତୁତି ଶୁକ୍ତରେ ନଦୀମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ବର୍ଣ୍ଣନାର ଅବଲୋକନ କଲେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଗତିପଥ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଘଗ୍ଗର୍-ହାକ୍ରା ନଦୀର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି ଏକ ବୋଲି ଜଣାପଡେ ।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ହେଲମାଣ୍ଡ୍ ନଦୀ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ କେତେକ ସଂକେତ ମଧ୍ୟ ଋକବେଦରେ ରହିଛି । ଋକବେଦରେ ସରସ୍ୱତୀକୁ ଚିରସ୍ରୋତା ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ଘଗ୍ଗର୍-ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟା ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାଦ୍ୱାରା ପ୍ଳାବିତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ଏହା ଶୁଷ୍କ ଥାଏ । ଅପରପକ୍ଷେ ହେଲମାଣ୍ଡରେ ସର୍ବଦା ଜଳଧାରା ରହିଥାଏ । ଋକବେଦରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସରସ୍ୱତୀ ବର୍ଣ୍ଣନା ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ରଚିତ ଶ୍ଳୋକ ହେଲମାଣ୍ଡ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ସୂଚାଏ । ଏହି ନଦୀ ଆୱେସ୍ତାରେ ହରଖ୍ୱତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଏଚ.ଆଇ.ଭି.
ଏଚ.ଆଇ.ଭି. (ହ୍ୟୁମ୍ୟାନ ଇମ୍ୟୁନୋ ଡେଫିସିଏନ୍ସି ଭାଇରସ)  ମାନବ  ଶରୀରରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ କରିପାରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର  ଭୁତାଣୁ  । ଏହା ଏତେ କ୍ଷୁଦ୍ର   ଯେ  ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହି ଭୂତାଣୁ ଯୋଗୁଁ ଏଡସ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ ।
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ (୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୨୯ - ୨୯ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ୬ଷ୍ଠ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ୨ୟ ଥର ପାଇଁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହେବା ଆଗରୁ ସେ ସମ୍ବଲପୁର ପୌରପାଳିକାର ଜଣେ କାଉନ୍‌ସିଲର୍ ଭାବରେ ୧୯୫୮ ମସିହାରୁ ୧୯୬୯ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଚୟ
ଅନେକ ଗବେଷକ ଓ ଭୂଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନୀ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀକୁ ହିଁ ସରସ୍ୱତୀ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।       ସିନ୍ଧୁର ପୂର୍ବଦିଗରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି, ପାତାଳଗାମୀ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ମରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଗ୍ଗର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ଏହି ମତର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ । ଉନବିଂଶ ଓ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅନେକ ଗବେଷକ ଯଥା ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ୍ ଲାସେନ୍, ମ୍ୟାକ୍ସ୍ ମ୍ୟୁଲ୍ଲର୍, ମାର୍କ୍ ଅଉରେଲ୍ ଷ୍ଟାଇନ୍, ସି. ଏଫ୍. ଓଲ୍ଡହାମ୍, ଜେନ୍ ମାକିଣ୍ଟୋଶ୍ ସମସ୍ତେ ଏହି ମତ ସହିତ ଏକମତ । ମିଶେଲ୍ ଡାନିନୋଙ୍କ ମତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗବେଷକ ଏଥିରେ ଏକମତ ।
ଏଚ.ଆଇ.ଭି.
ଏହି ଭୂତାଣୁ ୨ ପ୍ରକାରର । ଯଥା:-
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ
ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ ୧୯୨୯ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବୃନ୍ଦାପଣ୍ଡ ପଣ୍ଡା । ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ନାତକ କରିନଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଜଣେ ସମାଜସେବୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଦୁର୍ଗାପ୍ରସାଦ ନାୟକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଓ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଥିଲେ ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିଚୟ
ଐତିହାସିକା ରୋମିଲା ଥାପରଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଋକବେଦର ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା, ପର୍ବତ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଆଫଗାନିସ୍ଥାନର ହରଖ୍ୱତୀ ସହିତ ଅଧିକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିଲାପରି ବୋଧ ହୁଏ ।
ଏଚ.ଆଇ.ଭି.
ଏଚ.ଆଇ.ଭି. -୧
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଘଗ୍ଗର ଓ ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟା
[[File:Sarasvati-ancient-river.jpg|thumb|ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଓ ସେ ସମୟର ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗତିପଥ
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେଉଛନ୍ତି ଭାରତର ନିର୍ବାଚତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଶାସନମୁଖ୍ୟ । ସମ୍ବିଧାନ ତାଙ୍କ ହାତରେ କେନ୍ଦ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକ କ୍ଷମତା ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛି । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସମଗ୍ର ଦେଶର ଐକ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଓ ସମ୍ମାନାସ୍ପଦ ପ୍ରଥମ ନାଗରିକ ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସଂସଦ ଓ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ନିର୍ବାଚକ ମଣ୍ଡଳୀଦ୍ୱାରା ଆନୁପାତିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଓ ଏକକ ହସ୍ତାନ୍ତରୀୟ ଗୋପନୀୟ ଭୋଟ ଦାନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ଜୟଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥୀ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ଭୋଟ୍ (କୋଟା) ବା ମିଳିଥିବା ସମସ୍ତ ସଠିକ ଭୋଟ୍‌ର ୫୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଏକ ଅଧିକ (୫୦% + ୧) ସମର୍ଥନ ପାଇବା ବାଞ୍ଛନୀୟ ।
ନିର୍ବାଚକ ମଣ୍ଡଳୀ
ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ (M.P.) ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ପଣ୍ଡିଚେରୀ ସମେତ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନେ (M.L.A.) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ବିଧାନ ସଭାର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନ‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା (Uniformity) ଏବଂ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ ତ‌ଥା ବିଧାୟକମାନ‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମତା (Parity) ରକ୍ଷା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ର ବା ଫର୍ମୁଲା ସମ୍ବିଧାନର ୫୫ ଧାରାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ଏହି ସୂତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ପ୍ରତି ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ ଓ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କ ପ୍ରତିଟି ଭୋଟ୍ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ରଟି ହେଲା :- (ରାଜ୍ୟର ଜନସଂଖ୍ୟା ÷ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା) ÷ ୧୦୦୦
ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟର ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସେହି ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନ‌ଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାଗ କରି ଭାଗଫଳକୁ ୧୦୦୦ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ, ଭାଗଫଳ ଯାହା ହେବ, ତାହା ହେବ ସେହି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତି ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କର ପ୍ରତିଟି ଭୋଟ୍‌ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂତ୍ରଟି ହେଲା :- ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କର ଭୋଟ୍‌ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟର ସମଷ୍ଟି / ସମସ୍ତ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା
ସୂଚନା ଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଦ୍ୱାଦଶ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଗଠିତ ନିର୍ବାଚକ ମଣ୍ଡଳୀର ସର୍ବମୋଟ ସଭ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୪୮୪୮ ମଧ୍ୟରୁ ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ ଥିଲେ ଲୋକ ସଭାର ୫୪୩ ଜଣ ଓ ରାଜ୍ୟସଭାର ୨୩୩ ଜଣ । ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକମାନେ ଥିଲେ ୪୦୭୨ ଜଣ । ପ୍ରତି ସାଂସଦଙ୍କର ଭୋଟ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା ୭୦୮ । ସେହିପରି ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଙ୍କର ସର୍ବମୋଟ ଭୋଟ୍‌ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା ୫ ଲକ୍ଷ ୪୯ ହଜାର ୫୧୧ । ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରତି ବିଧାୟକଙ୍କର ଭୋଟ୍‌ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବାଧିକ ୨୦୮ ଥିବାବେଳେ ସିକିମ୍ର ଥିଲା ସର୍ବନିମ୍ନ ମାତ୍ର ୦୭ ।
ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ସେହି ପଦବୀରେ ସେ ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହେବାର କୈଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ ବାଧା ନାହିଁ । ତେବେ ଆମର ପ୍ରଥମ ରାଷ୍ଟ୍ରପରି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦଙ୍କ ବ୍ୟତିତ ଅନ୍ୟ କୈଣସି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏ ଅବଧି ପୁନଃ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଘଗ୍ଗର ଓ ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟା
4=ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସମୁଦ୍ରକୂଳର ସ୍ଥିତି 5=ବର୍ତ୍ତମାନର ସହର]] ବୈଦିକ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀର ଶଯ୍ୟାରେ ଓ ପାକିସ୍ଥାନର ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ନାରା ନାଳର ଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ଦୁଇଟି ଶାଖା ଥିଲା । ପୂର୍ବ ଶାଖା ସରସୁତି-ମାର୍କଣ୍ଡ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଶାଖା ଘଗ୍ଗର-ପଟିଆଲି ଶାଖା ଶାତରଣା ନିକଟରେ ମିଳିତ ହୋଇ ଏକ ବଡ଼ ନଦୀ ଆକାରରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା ବୋଲି ଭାରତୀୟ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏକ ସମିତି ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ,ଇସ୍ତଫା ଓ ମହାଅଭିଯୋଗ କାରଣରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଖାଲି ପଡେ,ତେବେ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସର୍ବାଧିକ ଛଅ ମାସ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ଏହି ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
ମହାଭିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ଭିଧାନ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଭିଯୋଗ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ମହାଭିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ସଂସଦର ଯେ କୈଣସି ଗୃହରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଗତ କରାଯାଇଥାଏ । ମହାଭିଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବଟି ସଂସଦର ପ୍ରତି ସଦନରେ ସର୍ବମୋଟ ସଭ୍ୟସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନ ପାଇ ଗୃହିତ ହେଲେ,ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦଚ୍ୟୁତ ହୁଅନ୍ତି । ନବ-ନିର୍ବାଚିତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନାମରେ ବା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି ସମ୍ବିଧାନକୁ ମାନି ଚଳିବାକୁ ଓ ସମ୍ବିଧାନର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତର ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଶପଥ ପାଠ କରିବା ପୂର୍ବକ ନୂତନ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଘଗ୍ଗର ଓ ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟା
ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ସହସ୍ରାବ୍ଦର ଶେଷ ଆଡକୁ ଘଗ୍ଗର ନଦୀ ଶୁଷ୍କ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ଏହା ଯୋଗୁଁ ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତାର କ୍ରମଶଃ ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନଦୀ ସବୁ ହିମାଳୟର ବରଫର ତରଳୀକରଣଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ ବରଂ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଜଳ ପାଇଥାନ୍ତି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ବର୍ଷାର ଅଭାବରେ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ବିଲୟ ଘଟିଲା ଓ ସେଠିକାର ବସବାସୀ ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଗାଙ୍ଗେୟ ସମତଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲେ ।
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
କ୍ଷମତା
ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିବା ପାଞ୍ଚଟି କ୍ଷମତାଗୁଡିକ ହେଲା :
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କ୍ଷମତା
କେନ୍ଦ୍ରସରକାର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା ଦାୟିତ୍ୱ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ହାତରେ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦର ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ଲୋକ ସଭାରେ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠ ଆସନ ପାଇଥିବା ଦଳର ନେତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ପରେ ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦରେ ଥିବା ତିନି ଶ୍ରେଣୀର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯଥା: କ୍ୟାବିନେଟ ପାହ୍ୟା ମନ୍ତ୍ରୀ ,ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଉପମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସେ ନିଯୁକ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପଦ ଓ ଗୋପନୀୟତାର ଶପଥ ଦିଅନ୍ତି । ସେହିପରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଗ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି । ମନ୍ତ୍ରୀପରିଷଦ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଇଛାଅନୁସାରେ ସେମାନଙ୍କର ପଦବୀରେ ରହିବାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି; ମାତ୍ର ବାସ୍ତବତା ହେଲା ଲୋକ ସଭାର ଇଛା ହିଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଇଛା । କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି କୈଣସି ଦଳ ଲୋକ ସଭାରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଆସନ ପାଇନଥାନ୍ତି ଓ ଗୋଟିଏ ଝୁଲା ସଂସଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ସେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଚୟନ ଏକ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା, ନିରପେକ୍ଷ ବିଚାରଶକ୍ତି ଓ ବିବେକାନୁସାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏପରି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି ଯେ କି ତାଙ୍କ (ରାଷ୍ଟ୍ରପତି) ମତରେ, ଦେଶରେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁଦୃଢ଼ ଶାସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିବେ । ତେବେ ନବନିଯୁକ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ ସଭାରେ ଆସ୍ଥା ଭୋଟ୍ ଲୋଡିବାକୁ ହୁଏ ।
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ଘଗ୍ଗର ଓ ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟା
ପ୍ରାୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧,୦୦୦ ସମୟର ମାଟିପାତ୍ରର ଅବଶେଷ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରାର ନଦୀଶଯ୍ୟାରୁ ମିଳିଛି । ନଦୀ କୂଳରୁ ନ ମିଳି ନଦୀ ଶଯ୍ୟାରୁ ମିଳିବା ଏହା ସଙ୍କେତ ଦିଏ ଯେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧,୦୦୦ ପୂର୍ବରୁ ନଦୀ ଶୁଖି ଯାଇଥିଲା । ଏକ ମତାନୁଯାୟୀ ଯମୁନା ଏବଂ ଶତଦୃ ନଦୀମାନଙ୍କର ଦୁଇଟି ଶାଖା ସରସ୍ୱତୀରେ ମିଳିତ ହେଉଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ (ଯଥା ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରଭାବରେ) ଏହି ଦୁଇ ସ୍ରୋତ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଗୋଟିଏ ଗଙ୍ଗା ଆଡକୁ ଓ ଅନ୍ୟଟି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଆଡକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ସରସ୍ୱତୀର ଶଯ୍ୟା ଶୁଷ୍କ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ଭୂ-ଭୌତିକବିତ୍ ପୁରି ଓ ବର୍ମାଙ୍କ ମତରେ ହିମାଳୟରେ ବଟ ଓ ମାର୍କଣ୍ଡ ନଦୀଦ୍ୱୟ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସମ୍ଭବତଃ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ସ୍ରୋତ ବନ୍ଦ ହୋଇ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ପୂର୍ବାଭିମୁଖୀ ଯମୁନାଦ୍ୱାରା ନିଷ୍କାସିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ସେ ଯାହା ହେଉ, ସରସ୍ୱତୀର ଶୁଷ୍କ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଥାର୍ ମରୁଭୂମି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସବୁଜିମା ନଷ୍ଟ ହେଲା ।
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
କାର୍ଯ୍ୟପାଳିକା କ୍ଷମତା
ସଂସଦରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସମର୍ଥନ ହରାଇଲେ, ସେ ଇସ୍ତଫା ପ୍ରଦାନ କରିବା ବାଧ୍ୟ । ଯଦି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱତଃ ଇସ୍ତଫା ନଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତାଙ୍କୁ ବରଖାସ୍ତ କରିପାରିବେ ।
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁର ପୌରପାଳିକାର କାଉନ୍‌ସିଲର୍ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ପଦବୀରେ ସେ ୧୯୬୯ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷକ ମହାସଂଘର ସଭାପତି ଭାବରେ ୧୩ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହ ସେ ବୁର୍ଲା ମେଡିକାଲ କଲେଜ, ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ କଲେଜ, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଆଦିରେ ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ସଭ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ହୀରାକୁଦ ଡ୍ୟାମ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜଣେ ସକ୍ରିୟ କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଦେଶ କମିଟିର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ଦୁଇଥର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ ସେ ଏହି ସଭାରେ ୧୯୭୪ ମସିହାରୁ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ବିଧାନ ସଭା ଭଙ୍ଗ ହେବାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୧୯୭୭ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୁଣିଥରେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ବିଜୟୀ ହୋଇ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୧୯୭୭ ମସିହାରୁ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ବିଧାନ ସଭା ଭଙ୍ଗ ହେବାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ଜନତା ପାର୍ଟିରେ ଯୋଗ ଦେଇ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ, ମାତ୍ର ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ ୧୯୯୫ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୬ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଏଚ.ଆଇ.ଭି.
ଏଚ.ଆଇ.ଭି -୨ ।
ଏଡସ୍ ହେଉଛି ଆକ୍ୱାର୍ଡ୍ ଇମ୍ୟୁନୋ ଡେଫିସିଏନ୍‌ସି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ ।  ଏହାର ଅର୍ଥ ଯଥାକ୍ରମେ ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କଠାରୁ  ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ଭୁତାଣୁ ଗ୍ରହଣ କରି ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସକରିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲକ୍ଷଣ | ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ଭୁତାଣୁ ଏଡସରେ ପରିଣତ ହେବାକୁ ୮ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗେ |
ଏଚ.ଆଇ.ଭି. କାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପେ ?
ସଧାରଣତଃ ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ୪ଟି ଉପାୟରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ | ସେଗୁଡିକ ହେଲା -
ଯଦି ଜଣେ ପୁରୁଷ ବା ମହିଳା ଏଚ.ଆଇ.ଭିଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇ କୌଣସି ପୁରୁଷ ବା ମହିଳାଙ୍କ ସହ ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି ତେବେ ଏଡସ ହୋଇଥାଏ | ଏଚଆଭି ସଂକ୍ରମିତ ରକ୍ତ ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ , ଅଶୋଧିତ ଛୁଞ୍ଛି ବା ସିରିଞ୍ଜ୍ ବ୍ୟବହାର କଲେ , ସଂକ୍ରମିତ ମାଆଠାରୁ ତାର ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ବା ସ୍ତନ୍ୟ ପାନ ସମୟରେ  ବ୍ୟାପିଥାଏ |ଅସୁରକ୍ଷିତ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କଦ୍ୱାରା ୮୫ ପ୍ରତିଶତ , ରକ୍ତ ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱରା ୫ ପ୍ରତିଶତ, ସଂକ୍ରମିତ ମାଠାରୁ ଶିଶୁକୁ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଓ ଛୁଞ୍ଛିଦ୍ୱାରା ୮ ପ୍ରତିଶତ ଏଚଆଭି ସଙ୍କ୍ରମଣ ହୋଇଥାଏ|
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୯୪୮
୯୪୮ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ
ହେଲମଣ୍ଡ ନଦୀ
ଆଫଗାନିସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲମଣ୍ଡ ନଦୀ ଓ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ସାଙ୍ଗଲାଖ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ଦଣ୍ଡାୟମାନ । ଏହି ନଦୀକୁ ଆୱେସ୍ତାରେ ହରଖ୍ୱତୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ବେଦର ବର୍ଣ୍ଣନା ସହ ଏହି ନଦୀର ପୁରାତନ ବର୍ଣ୍ଣନାର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । କୋଚ୍ଚରଙ୍କ ମତରେ, ବୈଦିକ ଶୁକ୍ତର ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ନଦୀସ୍ତୁତି ଶୁକ୍ତର ରଚନା ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭବପର । ଗାଙ୍ଗେୟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ବେଳେ ଘଗ୍ଗରର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ସହିତ ସରସ୍ୱତୀର ନଦୀକୁ ସଂଯୋଜିତ କରାଗଲା (୧୯୯୯) ।
ଉଭୟ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ହେଲମାଣ୍ଡ ନଦୀର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥା ଏକ ପ୍ରକାରର । ଉଭୟେ ହ୍ରଦରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୁଅନ୍ତି । ବୈଦିକ ଯୁଗର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସରସ୍ୱତୀ ମରୁସ୍ଥଳରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା କଥା କୁହାଯାଇଥାଇପାରେ ।
External links
ଶ୍ରେଣୀ:ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମୀୟ ବିଶ୍ୱାସ ଶ୍ରେଣୀ:ନଦୀ
ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ବାହାର ତଥ୍ୟ
Article 52 says"There shall be a president of india."
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ
ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ଏକ ସାଂଘାତିକ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯାହା ଚଞ୍ଚଳ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ଏଥି ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଏହା ଏକାଧିକ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ କରେ ଯଥା:- ଗଲୁକାରୀ ରାସ୍, ଜିଭ ଓ ଗଳା ଫୁଲିଯିବା, ଛୋଟ ଛୋଟ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା, ବାନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ ହାଲୁକା ଲାଗିବା ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ।  ଏହି ଲକ୍ଷଣ କିଛି ମିନିଟରୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।
ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ପୋକ କାମୁଡ଼ା ଓ ନାହୁଡ଼ ମରା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁ ହୁଏ । ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଲେଟେକ୍ସ ସଂସ୍ପର୍ଷ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୁଏ । କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ନ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ । ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଲୋଜିକ ବା ଅଣ‌-ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଲୋଜିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ କେତେକ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକାରୁ ନିର୍ଗତ ମେଡିଏଟର ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଆଲର୍ଜେନ ସଂସ୍ପର୍ଷରେ ଆସିବା ପରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ଏହି ରୋଗରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ମାଂସପେଶୀରେ ଏପିନେଫ୍ରିନ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦିଆଯାଏ ଓ ସଳଖ ଭାବରେ ରୋଗୀକୁ ରଖାଯାଏ । ଅଧିକ ଏପିନେଫ୍ରିନ ଡୋଜ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ, ଓ ସ୍ଟିରଏଡ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ‌ହିତ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ । ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ଇତିହାସ ଥିଲେ ବେମାରୀର କାରଣ ଖୋଜିବାକୁ ହୁଏ ଓ ଏପିନେଫ୍ରିନ ଅଟୋଇଞ୍ଜେକ୍ଟର ଦିଆଯାଏ ।
ପୃଥିବୀର ୦.୦୫–୨% ଲୋକଙ୍କୁ ଜୀବନର ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ହାର ବଢ଼ିବା ଦେଖାଯାଉଛି । ଯୁବା ବୟସରେ ଓ ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ଏହା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ଆଡମିସନ ହେଉଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୦.୩% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ଏହି ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ: ἀνά ଆନା ଅର୍ଥ "ବିରୁଦ୍ଧରେ" ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ: φύλαξις ଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ଅର୍ଥ "ସୁରକ୍ଷା" ଆସିଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୯୪୯
୯୪୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୯୪୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ନବଯୌବନ ବେଶ
ନବଯୌବନ ବେଶ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ଆଷାଢ଼ ଅମାବାସ୍ୟା ତଥା ଉଭା ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବିଶେଷ ବେଶ ଅଟେ । ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ସ୍ନାନ ପରେ ଠାକୁରମାନେ ଅଣସର ଘରେ ଯାଇ ରହନ୍ତି । ପନ୍ଦର ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଲାଭରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ଅଣସର ଶେଷରେ ପୁଣି ସେ ଯେଉଁଦିନ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି ତାହାକୁ  ନବଯୌବନ  ଦର୍ଶନ କହନ୍ତି । ଖଡ଼ି ଲାଗି ଓ ବନକଲାଗି ପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତିମା ନୂଆ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ନବଯୌବନ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ରତ୍ନ ସିଂହାସନକୁ ଆଉ ବିଜେ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ନବଯୌବନ ଓ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ପରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟା ଦିନ ରଥଯାତ୍ରାରେ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ବିଜେ କରନ୍ତି । ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ଲାଭ ସୁଯୋଗକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଭକ୍ତମାନେ ବର୍ଷ ବ୍ୟାପି ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିଥାଆନ୍ତି । କେତେକ ସମୟରେ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ଓ ନବଯୌବନ ତିଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ଏପଟ ସେପଟ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ନେତ୍ରୋତ୍ସବର ଅର୍ଥ ହେଲା ମହାପ୍ରଭୁମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରେ ନବଯୌବନ ବେଶର ଅନ୍ତିମ ସ୍ପର୍ଶ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ଫାଲଗୁନ
ଫାଲ୍ଗୁନୀ (ଉତ୍ତରାଫାଲ୍ଗୁନୀ ବା ପୂର୍ବଫାଲ୍ଗୁନୀ) ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡ଼ୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ଫାଲ୍ଗୁନ ବା ଫଗୁଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାଘ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଚୈତ୍ର । ଫାଲ୍ଗୁନ ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଚୈତ୍ର ମିଶି ବସନ୍ତ ଋତୁ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକାଦଶ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସ ଅଟେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ପ୍ରତୀକ୍ଷା କାଶୀ
ପ୍ରତୀକ୍ଷା କାଶୀ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Prateeksha Kashi) ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ କୁଚିପୁଡ଼ିର ନର୍ତ୍ତକୀ ଥିଲେ । ସେ ଡ: ଗୁବି ବୀରାନ୍ନା (Gubbi Veeranna) ପରିବାରର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ମାତ୍ର ୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ତାଙ୍କର ମାତା ତ‌ଥା ଗୁରୁ ଶ୍ରୀମତୀ ବୈଜୟନ୍ତି କାଶୀ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ, ଯିଏ ନିଜେ ଜଣେ କୁଚିପୁଡ଼ି ନର୍ତ୍ତକୀ ଓ ଶମ୍ଭାବି ନୃତ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନୃତ୍ୟ ଓ କଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା, ଓ ଅଧୁନା କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତ ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଅଛନ୍ତି ।
କାଶୀ ଜଣେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ଇଞ୍ଜିନିୟର । ତାଙ୍କର ଅଭଳାଶ ନୃତ୍ୟରେ ସୀମିତ ନରହି ଅଭିନୟ, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଲୟରେ ଲକ୍ଷ ରଖୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ନଟ୍ଟୁଭଙ୍ଗମ ଆୟୋଜନ କରିବାରେ ମଗ୍ନ ଅଛନ୍ତି । ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ସେ କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଉଛନ୍ତି ।
ସାରଳା ସମ୍ମାନ
କଟକସ୍ଥିତ ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସାରଳା ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ପ୍ରତୀକ୍ଷା କାଶୀ
ନୋ ଇୟୋର ସ୍ଟାର (KnowYourStar) ସ‌ହିତ ଏକ ଇଣ୍ଟରଭିୟୁରେ ଟେକନୋଲୋଜି କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ସେ ବିଷୟରେ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କ‌ହିଥିବା ଉଦ୍ଧୃତ କରାଯାଇଥିଲା, "ମୋର ନର୍ତ୍ତକୀ ଜୀବିକାରେ ଟେକ ସାଇଡ ମୋ ସାଥିରେ ବ‌ହୁତ ଦୂର ଆସିଛି ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ରହିଛି । ସଙ୍ଗୀତ, ଆଲୋକପାତ, ମିଡିଆ ଓ ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଟେକନୋଲୋଜିର ପୋଟେନସିଆଲ ଯୋଗୁ ଅଧିକ ଦୂର ଆଗେଇ ଆସିବା, ଶିଖିବା ଓ କାମରେ ଲଗେଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି । ଭାରତରେ ଟେକ ଆନ୍ଦୋଳନ ସର୍ବଦା ଏକ ପସନ୍ଦ ଯୋଗ୍ୟ କଳା ରହିଆସିଛି ।"
ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା
ପ୍ରତୀକ୍ଷା କାଶୀ ଭାରତରେ ଥିବା ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ (କର୍ଣ୍ଣାଟକ ପ୍ରଦେଶ) ଏକ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କୁଚିପୁଡ଼ି ନର୍ତ୍ତକୀ ବୈଜୟନ୍ତୀ କାଶୀ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ତ‌ଥା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ କଳାକାର ବିଜୟ କାଶୀଙ୍କର ସେ କନ୍ୟା ଅଟନ୍ତି ।
ସାରଳା ସମ୍ମାନ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ପ୍ରତୀକ୍ଷା କାଶୀ
ଜୀବନ ଓ ଜୀବିକା
ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ମହାଭାରତ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ନୃତ୍ୟ ନାଟକ ଆମ୍ବେରେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏକଦା ରମନ ମହର୍ଷି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ତାଙ୍କ ମାତା ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଦୌଡ଼ିଯାଇ ଅନ୍ୟ କଳାକାରଙ୍କ ସ‌ହିତ ସଠିକ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଓ ସେତେବେଲେ ଅନ୍ୟ କଳାକାରଙ୍କର ଆଣ୍ଠୁ ଉଚ୍ଚତା ତାଙ୍କର ଥିଲେ । ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ମାତା ତ‌ଥା ଗୁରୁ ଶ୍ରୀମତୀ ବୈଜୟନ୍ତୀ କାଶୀଙ୍କ ଦିଗ୍‌ଦର୍ଶନରେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଦେଶର ନୃତ୍ୟ ପରୀକ୍ଷାରେ ଡିସଟିଙ୍କସନ ସ‌ହିତ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଇଞ୍ଜିନିୟରିଙ୍ଗ କଲେଜ ପରୀକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରାଙ୍କ ରଖି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପାଇଥିଲେ ।
ଗତ ୨୦ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୦୯ରେ ସେଇ ତାଙ୍କର ରଙ୍ଗପୂଜା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପରଠାରୁ ଉଦୀୟମାନ ତାରକା ଭାବରେ  ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରି ଆଉ ପଛକୁ ଚାହିଁ ନାହାନ୍ତି ।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ
ଅନବାଉଣ୍ଡ ବିଟସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ - ଦିଲ୍ଲୀ ଅନନ୍ୟା-ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ ରେନ ଡ୍ରପସ - ମୁମ୍ବାଇ ଜୟସ୍ମୃତି- ମୁମ୍ବାଇ ଅଙ୍କୁର ଉତ୍ସବ- କୋଲକାତା ଡୋଭରସ ଲେନ-କୋଲକାତା କୋଣାର୍କ ଉତ୍ସବ-ଓଡ଼ିଶା ଦେବଦାସୀ - ଓଡ଼ିଶା ନଟରାଣୀ-ଅହମଦାବାଦ ଧରଣୀ ଉତ୍ସବ- କୋଚିନ କିଙ୍କିଣୀ ମହୋତ୍ସବ- ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ମହୀଶୁର ଦଶହରା ଉତ୍ସବ-ମହୀଶୁର ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ସମାରୋହ ୨୦୧୨, କଟକ ପ୍ରତିଭା ଉତ୍ସବ, କୋଲକାତା ତନିଶା ଯୁବ ଉତ୍ସବ, କୁଚିପୁଡ଼, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ମହା ମାୟା, ରବୀନ୍ଦ୍ର କଳାକ୍ଷେତ୍ର, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଦହି ହାଣ୍ଡି
ଦହି ହାଣ୍ଡି  ( ଦହି : କ୍ଷୀରରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ,  ହାଣ୍ଡି : ମାଟିର ବାସନ ) ହିନ୍ଦୁ ମହୋତ୍ସବ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଉତ୍ସବରେ ଘଟଣା ଏବଂ ଏକ ଟିମ ଖେଳରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ, ଦେଶର ଶୀର୍ଷରେ କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ରୂପେ ଜଣାଯାଇଥାଏ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମର ଉତ୍ସବ ମାନେଇଥାନ୍ତି ।
କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଦହି ହାଣ୍ଡିକୁ ସବୁ ବର୍ଷ ଅଗଷ୍ଟ/ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ସମୁଦାୟ ଦହି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷୀରରେ ଭରି ହେଉଥିବା ମାଟିର ପାତ୍ରକୁ ସକ୍ଷମ ବିନମ୍ରତା, ଉଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ (ସୁବିଧା ଜନକ ଭାବେ ହେଉ କିମ୍ବା କଷ୍ଟ ଭାବେ ହେଉ) ଟାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ । ଯୁବକ ଏବଂ ପୁଅ ପିଲାମାନେ ଗ୍ରୁପ ବନେଇଥାନ୍ତି ,ଯେପରି ଏକ "ମାନବ ପିରାମିଡ" ପରି ଏବଂ ମାଟି ହାଣ୍ଡିକୁ ଭାଙ୍ଗିବାର ପ୍ରୟାସ କରିଥାନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦହି ହାଣ୍ଡିକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚଲେଇଥାନ୍ତି ସେହି ସମୟରେ ଝିଅମାନେ ଗୀତ ଗାଇବା ସହିତ ଜୋରେ ପାଣି ପକେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ ଜୟ କାର ସହିତ ଘେରି ରହିଥାନ୍ତି । ଏହା ଏକ ସାର୍ବଜନିକ ତମାଶା ଅଟେ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକ ସଙ୍ଗଠିତ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା , ରିପୋର୍ଟର ମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି, ପୁରସ୍କାର ରାଶି ସହିତ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରୟୋଜନ । ଏହି ଘଟଣା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଗ୍ଧ ଜାତୀୟ ଉତ୍ପାଦକୁ ଏକ ପିଲା ରୂପେ (ଯାହାକୁ ଲବଣି ଚୋର ବୋଲି କୁହାଯାଏ)ର କିମ୍ବାଦନ୍ତୀରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଥାଏ , ଯାହା ସମୁଦାୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପହଞ୍ଚିବାଠାରୁ ଅଧିକ ବାହାରେ ଲଟକାଇ ଉତ୍ପାଦକୁ ଲୁଚେଇ ଦିଆଯାଏ । କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସେ ଲବଣି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ରଚନାତ୍ମକ ଉପାୟ ଖୋଜିଥାନ୍ତି ।
ଏହି ପର୍ବରେ ଏକ ଭାଗିଦାରୀକୁ ଗୋବିନ୍ଦା କିମ୍ବା ଗୋବିନ୍ଦା ପାଠକ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଅଧିକତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ଭାରତ ପାଖାପାଖି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ ।
ପୁରୁଣାକଟକ
ପୁରୁଣାକଟକ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର । ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ସହର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏଠାରେ ଥିବା ଭୈରବୀ ମନ୍ଦିର, ବୌଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରମୂଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତ  20.63333°N, 84.43333°W ଏବଂ ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି ୧୨୯ ମିଟର ଉପରେ । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୨୨୪ ଏହି ସହର ଦେଇ ଯାଇଛି । ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଓ ଅନୁଗୁଳ ଜିଲ୍ଲାର ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ହରଭଙ୍ଗା ସହରରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୬ କିଲୋମିଟର । ଏହି ସହର ନିକଟରେ ବଳିନ୍ଦା, ବେବଗଡ, ରଘୁନାଥପୁର ଆଦି ସହର ରହିଛି ।