cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ରଥଯାତ୍ରା
ଶୟନ ଏକାଦଶୀ
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ରଥ ଉପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ନୀତି ଅନ୍ୟ ଏକଦଶୀ ନୀତି ପରି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଉକ୍ତଦିନ ବିଳମ୍ବିତ ରାତ୍ରରେ ସୁନାବେଶ ଓଲାଗି ହେବାପରେ ମଇଲମ, ବଡ଼ସିଂହାର ବେଶ ଓ ବଡ଼ସିଂହାର ଭୋଗ ହୋଇ ମହାସ୍ନାନ, ପୂଜା ଠା' ହେଲା ପରେ ଭଣ୍ଡାର ଘରୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ୍ଣର ଶୟନ ଠାକୁର ତିନି ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ବିଜେ କରାଇଥାନ୍ତି। ତିନିଜଣ ପୂଜାପଣ୍ଡା ଏହି ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ତିନି ରଥ ଉପରକୁ ବିଜେ କରି ଯଥା ବଳଭଦ୍ର ରଥରେ ବାସୁଦେବ, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥରେ ଶ୍ରୀନାରାୟଣଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗକୁ ଲାଗି କରାଇବା ପରେ ରଥ ଉପରେ ମହାସ୍ନାନ ନୀତି ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ଲାଗି, ନୂଆ ପତନି ଲୁଗା ଲାଗି ଓ ମାଳଫୁଲ ଲାଗି ହୋଇଥାଏ।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ବଡ଼ସିଂହାର ସରିବା ପରେ ଅଧିକା ଭୋଗ ହେଲେ ଏହାକୁ ବଲ୍ଲଭ ବଡ଼ସିଂହାର ଭୋଗ କହନ୍ତି। ତିନିଜଣ ପୂଜାପଣ୍ଡା ଷୋଡ଼ଶ ଉପଚାରରେ ଏହି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ କର୍ପୂର ଆଳତି ବଢ଼ି ତିନିଜଣ ପୂଜାପଣ୍ଡା ତିନି ରଥକୁ ବିଜେ ହୋଇଥିବା ଶୟନ ଠାକୁରଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ମନ୍ଦିରର ଭଣ୍ଡାର ଦୁଆରଠାରୁ ନେଇଥାନ୍ତି। ସେଠାରେ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଶୟନ ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ବିଶେଷ ନୀତିରେ ଭଣ୍ଡାର ମେକାପ, ପାଳିଅ ପଢିଆରି, ଚଳୁଚ୍ଛ ମହାପାତ୍ର, ପ୍ରଧାନୀ , ଘଣ୍ଟୁଆ , ଛତାର, ପୂଜପଣ୍ଡା, କାହାଳିଆ, କୋଠ ସୁଆଁସିଆ, ତାଟ ଦରଜି, ମୁଦିରସ୍ତ, ତଢା଼ଉ କରଣ ପ୍ରମୁଖ ସେବକ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି।
ଅଧର ପଣା
ବାହୁଡା଼ ଯାତ୍ରା ପରେ ସିଂହଦ୍ୱାରଠାରେ ତିନି ରଥ ଉପରେ ସୁନାବେଶ ଓ ତତ୍ ପରଦିନ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଧର ପଣା ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ।
ରଥାରୂଢ଼ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ଅଧର ଉଚ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ହେଉଥିବା ପଣା ଭୋଗକୁ ଅଧର ପଣା କୁହାଯାଏ। ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପି ଅନୁଯାୟୀ ବାହୁଡା଼ ଦଶମୀ ଦିନ ରଥ ସିଂହଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଅଧର ପଣା ଭୋଗ ହେବା କଥା । କିନ୍ତୁ ସମୟ ଅଭାବରୁ ଏହା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ ଏହା ଏକାଦଶୀ ଦିନ ମଧ୍ୟ ହୋଇ ନ ପାରି ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହି ଅଧର ପଣା ଭୋଗ କରାଯାଉଛି। ଗବେଷକ ଡଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଆ ମଠରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସନନ୍ଦକୁ ଆଧାର କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବେ ବାହୁଡା଼ ଦଶମୀ ଦିନ ତିନି ହାଣ୍ଡି, ଏକାଦଶୀରେ ତିନି ହାଣ୍ଡି ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ତିନି ହାଣ୍ଡି ଏହିପରି ନଅ ହାଣ୍ଡି ଅଧର ପଣା ଓ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥରେ ରାମ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଇଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୨ ହାଣ୍ଡି (ସାନ) ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥରେ ମଦନମୋହନ ଠାକୁରଙ୍କ ନିମିତ୍ତ ୧ ହାଣ୍ଡି (ସାନ) କ୍ରମରେ ମୋଟ ୧୨ଟି ହାଣ୍ଡି ଅଧର ପଣା ଭୋଗ ହେଉଥିଲା। ସମ୍ପ୍ରତି ତିନି ରଥ ପାଇଁ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ମୋଟ ୯ ହାଣ୍ଡି ଅଧର ପଣା ଭୋଗ ହେଉଅଛି।
ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ରଥ ଉପରେ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଅଧର ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ନୀତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ। ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ, ରାଘବ ଦାସ ଓ ବଡ଼ ଓଡ଼ିଆ ମଠ ପ୍ରଦତ୍ତ ଛାଚି, ସର, କଦଳୀ , ଛେନା, ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ, କର୍ପୂର, ଜାଇଫଳ ଇତ୍ୟାଦି ପଣା ଦ୍ରବ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ପାଳିଆ ମହାସୁଆର ରଥ ଉପରେ ରଖିଥାନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଠାକୁରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଥ ଉପରେ ଭୋଗ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରେ ମହାପ୍ରଭୁମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀଅଧର ଉଚ୍ଚ ଥିବା ତୁମ୍ବ ଆକୃତି ଭଳି ମାଟିର ତିନୋଟି ହାଣ୍ଡି ରଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାଣ୍ଡି ସମାନ ମାପର ହୋଇ ନଥାଏ। ପୂର୍ବରୁ ପାଣିଆ ଆପଟ ସେବକମାନେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଛାଉଣୀ ମଠ ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ କୂପରୁ ଗରାମାନଙ୍କରେ ଜଳ କାଢି ରଥ ଉପରକୁ ବୋହି ନେଇ ବଡ଼ ପିତଳ ହଣ୍ଡାମାନଙ୍କରେ ରଖିଥାନ୍ତି ।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ପୂର୍ବେ ଅଧର ପଣା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜଳ ରାଧାବଲ୍ଲଭ ମଠ କୂପରେ ଆସୁଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସିଂହଦ୍ୱାରା ସମ୍ମୁଖ କୂପରୁ ଏହି ଜଳ ଅଣାଯାଉଛି। ଜଳବୁହା ବେଳେ ମନ୍ଦିର ଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ବରକନ୍ଦାଜ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଆଗରେ ଗୁଆ ଖୋଳପା ଧରି ଲୋକଙ୍କୁ ଆଡେଇଥାନ୍ତି, ଯେପରିକି କେହି ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଅଧରପଣା ଭୋଗ ପୂରରୁ ମହାସୁଆରମାନେ ଥାଇ ଭିତରଚ୍ଛ, ତଳୁଚ୍ଛ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥରେ ପାଳିଆ ପୁଷ୍ପାଳକ ଅଧର ଆଗରେ ଖଣ୍ଡେ ନୂଆ ଗାମୁଛା ଟେରା ଧରିଥାନ୍ତି। ଅଧରପଣା ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ଖଣ୍ଡେ ଲେଖାଏଁ ଧଳା କରିକା (ଜାଲିକନା) ପକାଯାଏ। ଜଳ ଛଣା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହା ପକାଯାଏ ବୋଲି କଥିତ ରହିଛି। ମହାସୁଆରମାନେ ପ୍ରତି ରଥରେ ଅଧର ହାଣ୍ଡିରେ ପଣା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ପତ୍ରିବଡ଼ୁ, ସୁଆରବଡ଼ୁ ଓ ଗରାବଡ଼ୁ ପାଳିଆ ସେବକ ତିନି ରଥରେ ପୂଜା ଠା' କରନ୍ତି। ତତ୍ ପରେ ପାଳିଆ ପୂଜା ପଣ୍ଡା ପଞ୍ଚୋପଚାରରେ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି।
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ
ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ସୁନାବେଶ ଓ ଅଧରପଣାର ପରଦିନ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନେ ଗୋଟି ପହଣ୍ଡିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବିଜେ କରି ରତ୍ନ ସିଂହାସନାଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯଦି ଓ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନମହାପ୍ରଭୁ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ପକ୍ଷେ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ସୁନାବେଶ, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଅଧରପଣା ଓ ତ୍ରୋୟଦଶୀ ତିଥିରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ପରମ୍ପରା ଦୀର୍ଘ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଅନୁସୃତ ହୋଇ ଆସୁଅଛି। ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଦଇତାପତି ନିଯୋଗ ସହ ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇ ପହଣ୍ଡି ହୋଇଥାଏ ।
ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ଦିନ ରଥ ଉପରେ ଠାକୁରମାଙ୍କର ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ନୀତି ସରିବା ପରେ ପ୍ରତି ରଥରେ ଚାରମାଳ ବନ୍ଧା ଯାଇଥାଏ। ଏହାପରେ ଦର୍ଶବ ନିମିତ୍ତ କିଛି ସମୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରଥ ଉପରୁ ଛଡା ଯାଇଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ବିଜେ କାହାଳି ବାଜିବା ପରେ ବନ୍ଦାପନା ଓ ଡୋରି ଲାଗି ନୀତି ହୋଇଥାଏ। ପୁଷ୍ପାଳକ ମହାଜନମାନେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ମଦନମୋହନ ଓ ରାମକୃଷ୍ଣ ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ହସ୍ତରେ ଧରି ଦକ୍ଷିଣି ଘରକୁ ବିଜେ କରାଇଥାନ୍ତି। ତତ୍ପରେ ଗୋଟି ପହଣ୍ଡି କ୍ରମରେ ସୁଦର୍ଶନ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପହଣ୍ଡି ହୋଇ ଗମ୍ଭୀରାକୁ ବିଜେ କରାଯାଏ। ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ପୂର୍ବରୁ ରତ୍ନସିଂହାସନ ତ୍ରିମୁଣ୍ଡିରେ ଚାନ୍ଦୁଆ ବନ୍ଧାଯାଏ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ବଇଠା ବସେ। ଠାକୁରମାନେ ପହଣ୍ଡିରେ ଆସିବାବେଳେ ମନ୍ଦିର ପରିସରସ୍ଥ ଶୁଆଶାରୀ ଦେଉଳଠାରେ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି, ଘସା, ବିଡିଆ ମଣୋହି ଓ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ବଢ଼ିଥାଏ। ଜଗମୋହନଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନୀତି ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରଠାରେ ରଥ ଉପରୁ ଠାକୁରମାନେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘର ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କରିବା ସମୟରେ ରଥ ଉପରେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାର ନୀତି ଅନୁସୃତ ହୋଇଥାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ସିଂହଦ୍ୱାରଠାରେ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ ପହଣ୍ଡିରେ ସମ ନୀତି ପାଳିତ ହୁଏ।
ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କରି ଚାର ଉପରକୁ ଆସିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀ ଭେଟ ମଣ୍ଡପକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ଉଭୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀ ପରସ୍ପରକୁ ଭେଟ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଏହାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଭିତରଚ୍ଛ ବନ୍ଦାପନା ନୀତି ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ପରମ୍ପର ଅନୁଯାୟୀ ମହାପ୍ରଭୁ ସିଂହଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳେ ସାମୟିକ ଭାବେ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ରହିଥାଏ ଓ କିଛି କ୍ଷଣ ପରେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଯାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ନିକତରେ ବିଜେ କରିବା ସମୟରେ ଉକ୍ତ ଦ୍ୱାର ଭିତର ପଟୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ତରଫରୁ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରର ଭିତର ପଟେ ଜନୈକ ଦେବଦାସୀ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ତରଫରୁ ଜଣେ ଦଇତାପତି ଦ୍ୱାରର ଅପରପାର୍ଶ୍ୱରେ ରହିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକ ପରମ୍ପରାଗତ ବଚନିକା ପରେ ଜୟ ବିଜୟ ଦ୍ୱାର ଫିଟିଥାଏ। ମହାପ୍ରଭୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ବିଜେରେ ଭିତର କାଠ ସମ୍ମୁଖସ୍ଥ ଭଣ୍ଡାର ଘରଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଗଇଁଠାଳ (ଋକ୍ମିଣୀ ବିବାହ କାଳର) ଫିଟେ ଓ ବନ୍ଦାପନା, ରସ ଗୋଲା ଭୋଗ ଇତ୍ୟାଦି ଭିତରଚ୍ଛ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମାହିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ପରେ ଘସା, ବିଡିଆ ମଣୋହି ସରିଲେ ମହାପ୍ରଭୁ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଏହି ଗୋଟିଏ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରସଗୋଲା ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଭିତରଚ୍ଛ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଗୃହରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ପୂତ ଭାବରେ ଏହି ରସଗୋଲା ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। କଥିତ ଅଛି ଯେ, ମହାପ୍ରଭୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀଙ୍କୁ ରସଗୋଲା ଖୁଆଇ ତାଙ୍କର ମନୋରଞ୍ଜନ କରିଥିଲେ ।
ଅତୀତର ରଥଯାତ୍ରା
୧୯୯୯ ମସିହା ରଥଯାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ରଥଯାତ୍ରା ରୂପେ ବିଦିତ । ଏହା ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସାରା ଭାରତ ବର୍ଷର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ତଥା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ମହାପ୍ରଭୁମାନଙ୍କ ରଥଟଣା, ସମୟାନୁସାରେ ନୀତି ସମ୍ପାଦନ, ସର୍ବୋପରି ଜଳ, ବିଦ୍ୟୁତ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପରିମଳ ଓ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଇତ୍ୟାଦିର ଆୟୋଜନ ସୂଚାରରୂପେ ସମାହିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଗଭୀର ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଏପରିକି ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସ୍ୱଂୟ ଗଜପତି ମହାରାଜା କହିଥିଲେ : ସ୍ୱଂୟ ଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ରଥଯାତ୍ରାକୁ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ। ବିଶେଷ କରି ଠାକୁରଙ୍କ କରୁଣାରୁ ଉଭୟ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ଓ ବାହୁଡା ଯାତ୍ରାରେ ନୀତି ପାଳନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତତ୍ପରତା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ତିନି ରଥ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ପହଞ୍ଚିବା ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଘଟଣା ଥିଲା ।
ସମ୍ବଲପୁର
ସମ୍ବଲପୁରରେ ଶୈବ, ଶାକ୍ତ, ଏବଂ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ସମନ୍ୱୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏଠାକାର ସବୁ ଗ୍ରାମରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ରଥଯାତ୍ରାରେ ସାମାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସମ୍ବଲପୁର ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲାପରେ ୧୫୪୯ରେ ଚୌହାନ ଶାସକମାନେ ଏହାକୁ ରାଜଧାନୀ କରିଥିଲେ । ୧୮୪୯ ମସିହା ବେଳକୁ ରାଜାମାନେ ଏଠାରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଇଥିଲେ । ତୃତୀୟ ରଜା ବଳଭଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ସମୟରେ ମହାନଦୀ ଖାଡ଼ି ଝାଡ଼ୁଆପଡ଼ା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମପୁରା ଦେଉଳ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।ଏହି ଦେଉଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଦେଉଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପରଠୁ ରଥଯାତ୍ରା ପରମ୍ପରା ଏଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ସମ୍ବଲପୁର ସହରରେ ଥିବା ୨୭ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରୁ ୨୫ଟିରେ ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି । ଝାଡ଼ୁଆପଡ଼ା, ବ୍ରହ୍ମପୁରା, ମହାନ୍ତିପଡ଼ା, ଦଧିବମାନ, କୁଞ୍ଜେଲପଡ଼ାର ହୋତାପଡ଼ା, ହାଟ ପଡ଼ାର ସତ୍ୟବାଦୀ, ଦଳେଇପଡ଼ାର ମଦନମୋହନ, ଲିଆଖାଇ, ଯଜ୍ଞ ବରାହ, ଗୁରୁପଡ଼ାର ଟିମନୀ, ବାଲିବନ୍ଧର କୋଠା ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଦୀପଡ଼ାର ଜଗନ୍ନାଥ, ମଠପାଲିର ରାଣୀମଠ, ଭାତରାର ରାମଜୀ ମଠ, ଧନୁପାଲିର ଗୋପାଳଜୀ, କ୍ଷେତରାଜପୁର, ବଡ଼ବଜାର, ବାଲିବନ୍ଧର ରଘୁନାଥଜୀଉ,ସାକ୍ଷୀପଡ଼ାର ରାଧାମଦନଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମେତ ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଏକାଠି ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ।
ପଚାଶ ଦଶକ ବେଳକୁ ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ତିଆରି ଲାଗି କିଛି ମନ୍ଦିର ବୁଡ଼ିଗଲା । ସେ ଭିତରୁ ସହର ବୁଢ଼ାରଜାରେ ବସ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଉଦବୁସ୍ତ ପରିବାରମାନେ ସେମାନଙ୍କ ବାପା ଅଜାଙ୍କ ପତରା ଗାଁରୁ ୩ବିଗ୍ରହ ଆଣି କରି ରଥଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।ରଥଯାତ୍ରାଦିନ ରଥଗୁଡ଼ିକ ପଛକୁ ପଛ ହୋଇ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଲୋକମୁଖରେ ଅଛି:
ବରହମପୁରାର ନାକେ ଚନ୍ଦନ, ତାପଛକୁ ଦଧିବମାନ ଦଧିବମାନ ଖାଇଲେ ପେଡ଼ା, ତା ପଛକୁ ହୋତାପଡ଼ା ହୋତାପଡ଼ା ଚକ ଗରଜି, ତା ପଛକୁ ସତ୍ୟବାଦୀ ସତ୍ୟବାଦୀ ହେଲେ ମଉନ, ତା ପଛକୁ ମଦନମୋହନ ମଦନମୋହନ ହେଲେ ବାଈ, ତା ପଛକୁ ଲିଆଖାଇ ଲିଆଖାଇ ଖାଇଲେ ଲିଆ, ତା ପଛକୁ ବୁଢ଼ା ବରିହା ବରିହା ବୁଢ଼ା ଖାଇଲେ ମୁଢ଼ି, ତା ପଛକୁ ଟିମିନି ଗୁଡ଼ି କୁଠା ମହାପୁରୁର ଏଡ଼େ ଗଣ୍ଡି, ସେ ନାଇଁ ଯାଏ ବିନାଖଣ୍ଡି ।
ରଥଯାତ୍ରାର ନଅ ଦିନ ଜଗନ୍ନାଥ ନଅଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବେଶରେ ସଜେଇ ହୁଅନ୍ତି । ଶେଷ ଦିନରେ ବରହମପୁରା ମନ୍ଦିରର ମହାପୁରୁ ରାଜ୍ୟ ଅଭିଷେକ ଅବତାରରେ ଧାରଣ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୦୮ ପ୍ରକାର ଅଳଙ୍କାରରେ ବେଶ ଲାଗି ହୁଏ । ମନ୍ଦିରରେ ଗମ୍ଭୀରା ଭିତରକୁ ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କଲାବେଳେ ବଚନିକା ପାଠ କରାଯାଏ ।
ରଥଛୁଆଁ / ରଥଛିଆଁ ବିଶ୍ୱାସ
ସମ୍ବଲପୁରରେ ରଥଛିଆଁ ଗୋଟିଏ ଅଲଗା ଓ ନିଆରା ପରମ୍ପରା । ଜନମ ହେଲା ଛୁଆକୁ ଭାତ ଖୁଆ ହେଲା ପରଠୁ ଦେଉଳ ପ୍ରବେଶ ବିଧି ଅଛି । ଏହା ଆଗରୁ ରଥଛିଆଁ ବିଧି ଅଛି । ରଥଯାତ୍ରା ବେଳେ ଛୁଆମାନଙ୍କୁ ନୂଆ କନା ନୂଆ ଜାମା ପିନ୍ଧାଇ ରଥାଋଢ଼ ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରାଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଛୁଆର ଭବିଷ୍ୟତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସେଥିପାଇଁ ମା ବାପାମାନେ ଛୁଆକୁ ରଥଛିଆଁ କରେଇଥାଆନ୍ତି ।
ଗଜପତି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
ଗଜପତିମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯୁଗୀୟ ହିନ୍ଦୁ ଶାସକ ବଂଶ ଯାହା କଳିଙ୍ଗ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶା), ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ  ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ର ବୃହତ ଅଞ୍ଚଳ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ପୂର୍ବ ଓ ମଧ୍ୟ ଭାଗ ଏବଂ ଝାରଖଣ୍ଡ  ଉପରେ ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ । ଗଜପତି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ୧୪୩୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ରେ କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ (୧୪୩୪ - ୬୬)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା । କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ, ଗଜପତି ବଂଶର ପ୍ରଥମ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଗୌରବମୟ ଶାସନ କାଳରେ କଳିଙ୍ଗ-ଉତ୍କଳ ରାଜ୍ୟର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବଂଶର ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶାସକମାନେ ହେଲେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ (୧୪୬୬-୧୪୯୭) ଏବଂ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ (୧୪୯୭-୧୫୪୦) ।  ଏହାର ଶେଷ ଶାସକ ଥିଲେ କଖାରୁଆ ଦେବ, ଯେ କି ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧରଦ୍ୱାରା ୧୫୪୧ ରେ ବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ। ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର ଥିଲେ ଭୋଇ ବଂଶର ସ୍ଥାପକ ।
ଗଜର ଅର୍ଥ ହାତୀ ଓ ପତି ଅର୍ଥ ଅଧିକାରୀ । ଗଜପତିର ଅର୍ଥ ରାଜା ଯେ କି ହାତୀ ସେନାର ଅଧିକାରୀ ।
ସାଂସ୍କୃତିକ ଅବଦାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ବେଡାକୁଇଲିନ
ଏହି ଔଷଧର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା (joint pains), ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଦୀର୍ଘ କ୍ୟୁଟି (QT prolongation) ହୁଏ, ଯକୃତ ସମସ୍ୟା, ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ହୁଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ତାରେ କ୍ଷତି ହେବା ଜଣାଯାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ଅଧିକ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ଏହା ଡାଏରୀକୁଇନୋଲିନ ଆଣ୍ଟିମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ (diarylquinoline antimycobacterial) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ ଟ୍ୟୁବରକୁଲୋସିସ (M. tuberculosis) ଜୀବାଣୁର ଏଟିପି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ଔଷଧ ଅବରୋଧ କରେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ
ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ  (୧୯୦୮ - ୧୮ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୭୭) ଭାରତ ବାରାଣାସୀର ଜଣେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଗାୟକ ଥିଲେ, ଯିଏ ମା' (ମାତା) ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ସେ ୧୯୦୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଉସୀ, ବିଶିଷ୍ଟ ଗାୟକ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସଂଗୀତରେ ଆରମ୍ଭ
ଏକ ସଂଗୀତ ଘରେ ରହିବା ସତ୍ତେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ହଠାତ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଆସିଥିଲେ । ରାଜେଶ୍ୱରୀ ନିଜ ଝିଅ କମଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସଂଗୀତ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିବାବେଳେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଘରର ଛୋଟ କାମ କରନ୍ତି । ଥରେ, ଯେତେବେଳେ ବିଶିଷ୍ଟ ସାରଙ୍ଗୀ ଖେଳାଳି ସିୟାଜୀ ମିଶ୍ର କମଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଶିଖାଯାଇଥିବା ଟପ୍ପାକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଧର୍ଯ୍ୟ ହରାଇଲେ ଏବଂ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା କମଳେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଏକ ବାଡ଼ିରେ ପିଟିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କ କାନ୍ଦୁଥିବା ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସିୟାଜୀ ମହାରାଜ ଯାହା କହୁଛନ୍ତି ତାହା ଗାଇବା ଏତେ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏହା ପରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ ଯେ ଏହାକୁ କିପରି ଗାଇବେ, ପୁରା ସ୍ୱରକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କରିଦେଲେ । ତା' ପରଦିନ ସିୟାଜୀ ମହାରାଜ ରାଜେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ନିଜ ପରିବାରରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ କାରଣ ସେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ । ତେଣୁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଏହି ଦମ୍ପତିଙ୍କ ସହ ଚାଲିଗଲେ, ଶେଷରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜଣେ ବଡ଼ ବନ୍ଧୁ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ହେଲେ । ଏହି ଘଟଣା ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ମନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅ ସବିତା ଦେବୀଙ୍କ ସହ-ଲେଖାଯାଇଥିବା ମା'ଙ୍କ ଜୀବନୀରେ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଦିଆଯାଇଛି
ସଂଗୀତ ବୃତ୍ତି
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ଦେୱାସର ରାଜାବ ଅଲି ଖାନ ଏବଂ ଲାହୋରର ଇନାୟତ ଖାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ମଧ୍ୟ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତ ବାଡେ ରାମଦାସ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରିଥିଲେ । କର୍ନାଟକ ଗାୟକ ଏମ୍.ଏସ. ସୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ଭଜନ ଗୀତ ଶିଖିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ହିନ୍ଦୀ ଭଜନ ବିଶେଷକରି ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ବହୁ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସଂଗୀତର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ, ବିଶିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଣି କୌଲ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଉପରେ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ବହୁ ଦଶନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ କଲିକତା ସମ୍ମିଳନୀରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱରୀ ତାଙ୍କର ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଡେବ୍ୟୁ କରିଥିଲେ । ସମସାମୟିକ ସଂଗୀତଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେସରବାଇ କେରକର ଏବଂ ଏମ୍.ଏସ. ସୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହି କଳାକାର ଥିଲେ ଯାହାକୁ ସେ ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ମଞ୍ଜଲେଗାଓଁ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ବିଦ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୩୯୬୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୪୦% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୬୦% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୪.୧୦% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୦.୭୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୬.୯୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୭.୧୫% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୫.୧୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ମରାଠୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
୧୨୬୮
୧୨୬୮ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ରୁବେଲା ଟିକା
ରୁବେଲା ଟିକା, ଏକ ପ୍ରକାର ଟିକା ଦିଆଯାଏ ରୁବେଲା ବା ଜର୍ମାନ ମିଳିମିଳା ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ ନିମନ୍ତେ । ଗୋଟିଏ ଡୋଜ ଦେବାର ୨ ସପ୍ତାହ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୯୫% କେଶରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଉଚ୍ଚ ହାରରେ ଏହି ଟିକା ଦିଆଯାଉଥିବା ଦେଶମାନଙ୍କରେ ରୁବେଲା ବା ଜନ୍ମଗତ ରୁବେଲା ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଆଉ ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ । ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହି ଟିକା ଦିଆ ନ ଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ରୁବେଲା ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୁଏ ବିଶେଷତଃ ଟିକା ନ ନେଇଥିଲେ ବା ରୋଗୀ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ନ ଆସିଥିଲେ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ୮୦ %ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହି ଟିକା ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
୧୨୬୮
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୬୮ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ରୁବେଲା ଟିକା
ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଧାରଣତଃ ସାମାନ୍ୟ ହୁଏ । ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ୱର, ରାସ ଓ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଫୁଲା ଓ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ । ମହିଳାମାନଙ୍କର ଟିକା ନେବାର ଏକରୁ ତିନି ସପ୍ତାହ ପରେ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଅତ୍ୟଧିକ ଆଲର୍ଜି କ୍ୱଚିତ ହୁଏ । ଏହି ଟିକା ଏକ‌କ ଭାବରେ ମିଳେ ଓ ମିଶ୍ରିତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ । ମିଶ୍ରିତ ଟିକାରେ ଏହା ସ‌ହିତ ମିଳିମିଳା ଟିକା, ଏମଏମଆର ଟିକା ଓ ମମ୍ପ୍‌ସ୍ ଟିକା ଥାଏ ବା ମିଳିମିଳା, ମମ୍ପ୍‌ସ୍, ଭାରିସେଲା ଓ ଏମଏମଆରଭି ଟିକା ଥାଏ ।
ସନ ୧୯୬୯ରେ ରୁବେଲ ଟିକା ପ୍ରଥମେ ଲାଇସେନ୍‌ସ ପାଇଥଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ୨୦୦୯ ସୁଦ୍ଧା ୧୩୦ଟି ଦେଶ ଏହାକୁ ରୁଟିନ ଟିକାକରଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିସାରିଲେଣି । ଏମଏମଅର ଟିକାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୪ରେ ୦.୨୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଟିକାର ମୂଲ୍ୟ ୫୦ରୁ ୧୦୦ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଟିକା ଶ୍ରେଣୀ:RTT(Vaccine)
୧୨୬୯
୧୨୬୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୬୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ
ମୁକେଶ ଧିରୁଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ (ଜନ୍ମ:୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀ ଯିଏକି ରିଲିୟାନ୍ସ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ୍ ଲିମିଟେଡ୍‌ର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଏହାର ଜଣେ ବୃହତ୍ ଅଂଶଧାରୀ। ଏହି କମ୍ପାନୀ ଗୋଟିଏ ଫର୍ଚ୍ୟୁନ୍ ଗ୍ଲୋବାଲ ୫୦୦ କମ୍ପାନୀ ଯାହାର ଆଜିକା ବଜାରରେ ମୁଲ୍ୟ ବହୁତ ଉପରେ। ସେ ଏହି କମ୍ପାନୀର ୪୪.୭ ଶତଭାଗ ଷ୍ଟେକ୍ ହୋଲ୍ଡର। ରିଲିୟାନ୍ସ କମ୍ପାନୀ ଭାରତର ଏକ ବୃହତ୍ ରିଟେଲର୍ ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍‌ରୁ ଜାତ ପଦାର୍ଥ, ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ଭାରତରେ ରିଲିୟାନ୍ସ ରିଟେଲ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ଏକ ସର୍ବବୃହତ ରିଟେଲର୍।
ସ୍ୱର୍ଗତଃ ପିତା ଧିରୁଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ ଓ ମାତା କୋକିଲାବେନ୍ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ସେ ବଡ଼ ପୁଅ ଅଟନ୍ତି ଓ ଅନିଲ୍ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ସେ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି। ଫରବେସ୍ର ତାଲିକା ଅନୁଯାୟୀ ସେ ହିଁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଯିଏକି ବିଶ୍ୱର ୩୮ତମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ। ୨୦୧୬ ପରଠାରୁ ମାଗାଜିନ୍‌ରେ ଭାତରର ସର୍ବ ବୃହତ୍ ଧନଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରୂପେ ଅମ୍ବାନୀ ଗଣା ହୋଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେ ଆଇ ପି ଏଲ୍ରେ ମୁମ୍ବାଇ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ସକୁ କିଣି ତାର ମତାଧିକାରୀ ସାଜିଛନ୍ତି। ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଫୋରବେସ୍ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ ଧନଶାଳୀ ସ୍ପୋର୍ଟ୍ସ ଓନର୍ର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା। ସେ ଆଣ୍ଟିଲିଆ ବିଲ୍‌ଡିଂ,ସ୍ଥିତ ଏକ ମୂଲ୍ୟାଧିକ ନିବାସରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି ଏକଶତ କୋଟି ଡଲାର।
ପ୍ରଥମିକ ଜୀବନ
ମୁକେଶ ଧିରୁଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସ ୧୯ ତାରିଖ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଧିରୁଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ ଓଇ କୋକିଲାବେନ୍ ଅମ୍ବାନୀ କୋଳାଗ୍ରତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାନ ଭାଇ ହଉଛନ୍ତି ଅନିଲ୍ ଅମ୍ବାନୀ ଓ ଦୁଇ ସାନ ଭଉଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ଦିପ୍ତି ସାଲଗାଓନକାର ଓ ନିନା କୋଥାରୀ।୧୯୭୦ ମସିହାରୁ ମୁମ୍ବାଇର ଭୁଲେଶ୍ୱରଠାରେ ସେ ଏକ ଦୁଇ ବଖରା ବାଲା ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ରହୁଥିଲେ। ପରେ ଧିରୁଭାଇ ଅମ୍ବାନୀ କୋଲାବାଠାରେ ଏକ ଚଉଦ ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ କିଣିଥିଲେ, ଯାହାକୁ "ସି ୱିଣ୍ଡ" କୁହାଯାଉଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ମହଲାରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ପେଦାର୍ ରୋଡ୍ର ହିଲ୍ ଗ୍ରେଞ୍ଜ ହାଇ ସ୍କୁଲ୍‌ଠାରେ ସେ ଓ ତାଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ପାଠ ପଢୁଥିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଜେନ୍ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଏକ ନୀବିଡ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ। ମାଟୁଙ୍ଗାଠାରେ ଇନ୍‌ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ କେମିକାଲ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ ସେ ଇଂଜିନିୟରିଂରେ ବିଇ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ଷ୍ଟାନଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭର୍ସିଟିରେ ଏମ୍ ବି ଏ ପାଇଁ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ରିଲିୟାନ୍ସ ବ୍ୟବସାୟରେ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଏମ୍ ବି ଏ ପଢ଼ା ଅଧାରୁ ଚାଲି ଆସିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ରିଲିୟାନ୍ସ ଏକ ଛୋଟ କମ୍ପାନୀ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉନ୍ନତି କରୁଥିଲା।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀ ନିତା ଅମ୍ବାନୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଅନନ୍ତ ଓ ଆକାଶ, ଓ ଝିଅ ଇଶା ଅଟନ୍ତି। ସେ ମୁମ୍ବାଇର ଆଣ୍ଟିଲିଆ ବିଲ୍‌ଡିଂରେ ରହୁଛନ୍ତି ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ଏକଶତ କୋଟି ଡଲାର। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୭ରେ ସେ ରାଜଦୀପ୍ ସର୍‌ଦେଶାଇଙ୍କ ସହ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ କହିଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଇଟିଲି ସମ୍ବର ଓ ପ୍ରିୟ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ହେଉଛି ମଇସୁର୍ କେଫ ଯାହା ମୁମ୍ବାଇର କିଙ୍ଗ ସର୍କଲରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ଖାଇବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଆରିପିପ୍ରାଜଲ
ଆରିପିପ୍ରାଜଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Aripiprazole, ଏକ ବିକ୍ରୟ ନାମ ଆବିଲିଫାଇ/ Abilify) ଏକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ମନୋବିକାର ପ୍ରତିରୋଧୀ (atypical antipsychotic) ଔଷଧ । ସାଧାରଣତଃ ଏହା ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ଓ ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ, ଟିଙ୍କ ବେମାରୀ (tic disorders), ଓ ଅଟିଜିମ୍‌ ସ‌ହିତ ଚିଡ଼ଚିଡ଼ା ସ୍ୱଭାବ ଥବା ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । କକ୍ରେନ ଅନୁଶୀଳନ ଅନୁସାରେ (Cochrane review) ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହି ଅନୁଶୀଳନରେ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଯୋଗୁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅତି କମ୍ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପାଟିରେ ବା ମାଂସପେଶୀ ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a muscle) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଆରିପିପ୍ରାଜଲର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ, ନିଦ୍ରାଳୁ, ମୁଣ୍ଡ ଓଜନିଆ, ଓଜନ ବୃଦ୍ଧି (weight gain) ଓ ଚଳପ୍ରଚଳ ଅସୁବିଧା (movement disorders) ହୋଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଉରୋଲେପ୍ଟିକ ମାଲିଗନାଣ୍ଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (neuroleptic malignant syndrome), ଟାର୍ଡ଼ିଭ ଡିସକାଇନେସିଆ (tardive dyskinesia) ଓ ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ (anaphylaxis) ହୋଇପାରେ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ରହେ ଓ ଡିମେନ୍ସିଆ (dementia) ଯୋଗୁ ଥିବା ସାଇକୋସିସ ରୋଗରେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ (breastfeeding) କରାଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଅଠର ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ଥିବା ପିଲାଙ୍କ ଉପରେ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ଏହାର ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଅଜ୍ଞାତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଡୋପାମିନ୍ ଓ ସେରୋଟୋନିନ (serotonin) ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ ।
ଆରିପିପ୍ରାଜଲ ସନ ୨୦୦୨ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ସନ ‌ରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ (United Kingdom) ଏନଏଚଏସକୁ (NHS) ସନ ୨୦୧୯ରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୨.୭୫ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୧୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ତାଲିକାରେ ୧୩୧ତମ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଓଟସୁକା ଫର୍ମାସିଉଟିକାଲର (Otsuka Pharmaceutical) ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରିପିପ୍ରାଜଲ ଔଷଧ ଆବିଷ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରଦୀପ ଭୌମିକ
ପ୍ରଦୀପ ଭୌମିକ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ ରଚନା କରନ୍ତି । ଏଥି ସହିତ ସେ ନିଜ ମାତୃଭାଷା ବଙ୍ଗଳାରେ କିଛି ନାଟକ ରଚନା ଓ ବଙ୍ଗଳାରୁ ଓଡ଼ିଆକୁ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କ ନାଟକ ଔରଙ୍ଗଜେବ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନା ମଧ୍ୟରେ ରବୀନ୍ଦ୍ର ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନାର ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟରୂପ, ନାରୀ ନାଟକ ଗୁଚ୍ଛ, ତିନୋଟି ହାଲୁକା ଫୁଲୁକା ନାଟକ, ତୁଳସୀ ଗଛ, ମଧୁର ଚେଙ୍କ, ଶିଶୁନାଟକ ଗୁଚ୍ଛ, ଲକ୍ଷ୍ମଣରେଖା ଏବଂରଙ୍ଗ, ବ୍ୟଙ୍ଗ, ଏକାଙ୍କ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।
ଜୀବନୀ
ପ୍ରଦୀପ ଭୌମିକ ବାଲେଶ୍ୱରଠାରେ ୧୯୫୧ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଛତିଶଗଡ଼
ଛତିଶଗଡ଼, ଭାରତର ଏକ ରାଜ୍ୟ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛତିଶଗଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ
ନୃସିଂହ ଗୁରୁ
ନୃସିଂହ ଗୁରୁ (୧୯୦୨-୧୯୮୪) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଗାନ୍ଧୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ନୃସିଂହ ଗୁରୁ ୧୯୦୨ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୪ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗୁରୁପାଲୀଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଗାନ୍ଧୀବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭଳି ସେ ମଧ୍ୟ ଆଣ୍ଠୁ ଲୁଚୁ ନଥିବା ଲୁଗା ପିନ୍ଧୁଥିଲେ ଓ ଖାଲି ପାଦରେ ବୁଲି ବୁଲି ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧୀଜୀ ସମ୍ବଲପୁର ଆସିବା ସମୟରେ, ନୃସିଂହ ତାଙ୍କୁ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ସରକାରୀ ଚାକିରି ଛାଡି, ସେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ କାରାବରଣ କରିଥିଲେ । ଛୁଆଁ ଅଛୁଆଁ ଭେଦଭାବ ଦୂରକରିବା ପାଇଁ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସମ୍ବଲପୁରରେ ଦଳିତ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଛାତ୍ରାବାସ ଆରମ୍ଭ କରାଇଥିଲେ । ହରିଜନ ସେବକ ସଂଘ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାୟ ୫୦ବର୍ଷ ଧରି ନୃସିଂହ ସମାଜ ପାଇଁ ସାମ୍ବାଦିକତା କରିଥିଲେ । ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାଜ କହିଲେ, ଲୋକେ ନୃସିଂହଙ୍କୁ ହିଁ ବୁଝୁଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ସମାଜର ପ୍ରଥମ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରତିନିଧି । କିଛିକାଳ ସେ ସମାଜର ବିତରକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୫ଟଙ୍କା ଦରମାରେ ସେ ସାମ୍ବିଦିକ ଚାକିରି ଆରମ୍ଭ କରି, ଶେଷବେଳକୁ ୨୫୦ଟଙ୍କା ଦରମା ପାଉଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି(ಇಡಗುಂಜಿ) ଭାରତର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତର କାନ୍ନାଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ହୋନ୍ନବର  ତାଲୁକର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗ୍ରାମ । ଏହା ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳ ଓ ଉପାସନା ପିଠ ।
ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି
ଇଡାଗୁଞ୍ଜିର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି   14.35°N 74.7°Eଠାରେ । ଏହା ହନନଭରଠାରୁ 13 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଓ ନାଭିଲ୍ଗୋନାଠାରୁ 28 କିଲୋମିଟର ଦୂର ।
ଦେବସ୍ଥାନ
ଇଡାଗୁଞ୍ଜ ଦେବସ୍ଥାନ ଏକ 1500 ବର୍ଷର ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର । ଏହି ଗଣେଶ ମନ୍ଦିରକୁ ବାର୍ଷିକ 10 ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତଙ୍କ ଆଗମନ ହେଇଥାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶେଷ ସମୟରେ ମହା ମୁନିଗଣ ବଦ୍ରିକା ଆଶ୍ରମରେ ସୁଠାପୌରଣିକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଆଗତ କଳିଯୁଗର ଦୋଷକୁ ଖଣ୍ଡନ କଟିବାର ଉପାୟ ଖୋଜୁଥିଲେ । ମହାମୁନି ଭାଲଖିଲ୍ୟ କୁଞ୍ଜବନର ତପ୍ତର୍ଜ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ  ଓ ଅନ୍ୟ ସାଧୁ ଗଣ ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କର୍ମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ । ସେମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଘ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟଥିତ ରହିଲେ । ସେମାନେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।ମହାମୁନି ନାରଦ ଭାଲଖିଲ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ପଚାରିବାରୁ ସେ ଅସୁବିଧା କଥା କହିଲେ । ନାରଦ ତାଙ୍କୁ ବିନୟକଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ କହିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଭିଲାଖିଲ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ସନ୍ଥ  ଗଣ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାଇ ସରାବତୀ ନଦୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି ସ୍ଥଳ ସାଗର ନିକଟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଏହା ଭଗବାନ ବିନୟକଙ୍କ ଉପାସନା ପିଠା ହେଇ ରହିଛି । ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ ଏଠାରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କାଲେ ସମସ୍ତ ଋଷ୍ଟ ଖଣ୍ଡନ ହେଇଥାଏ ।
ରହଣି ଓ ଯାତାୟତ ସୁବିଧା
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି ଦେବସ୍ଥାନମଠାରେ ଭକ୍ତ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ରହଣି ପାଇଁ ଧର୍ମଶାଳା ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ।ଏହା ନ୍ନିକଟରେ ଥିବା ସହରରେ ରହଣି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁବିଧା ଓ ଯାତାୟତ ପାଇଁ ଗାଡି ଉପଲବ୍ଧ ।
ଇଡାଗୁଞ୍ଜି ନିକଟରେ ଆହୁରି ଅନେକ ଆକର୍ଷଣ ରହିଛି । ଏଠାରୁ ଖୁବ ନିକଟରେ ମରୁଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ଗୋକରଣ , ଅପସାରକୋଣ୍ଡା , ଶରଭତୀ ନଦୀ , ରାମ ତୀର୍ଥ , ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀର୍ଥ କାଶରକୋଡ ବେଳାଭୂମି ଅପସାରକୋଣ୍ଡା ଆଦି ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ ଆଦୃତ ।
୧୨୭୦
୧୨୭୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୭୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଟ୍ରାଜୋଡନ
ଟ୍ରାଜୋଡନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Trazodone) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଅନେକ ନାମରେ ପୃଥିବୀରେ ବିକ୍ରୟ ହୁଏ, ଓ ଏହା ଏକ ଅବସାଦରୋଧୀ ଔଷଧ (antidepressant) । ପ୍ରମୁଖ ଅବସାଦ ବେମାରୀ, ଉଦ୍‌ବେଗ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଆଲକୋହୋଲ ଡିପେଣ୍ଡେନ୍ସ (alcohol dependence) ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ପାଟିରେ ଏ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶୁଖିଲା ପାଟି, ବେହୋସ ଅନୁଭବ, ବାନ୍ତି ଓ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୁଏ । ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା, ପ୍ରକଟିତ ବାଇପୋଲାର ଡିଜଅଡର, ଅନିୟମିତ ହୃଦ୍‌ଗତି (irregular heart rate) ଓ ପ୍ରାୟାପିଜ୍ମ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରେଇବା ସମୟରେ ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ଏହା ସେରୋଟୋନିନ ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ଓ ରିଅପଟେକ ଇନ‌ହିବିଟର (serotonin antagonist and reuptake inhibitor)/ SARI) ଶ୍ରେଣୀର ଫିନାଇଲପିପେରାଜିନ (phenylpiperazine) ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ ।  ଏହାର ଏକ ପ୍ରଶାନ୍ତି କରଣ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୧୯୮୧ରେ ଟ୍ରାଜୋଡନ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ଏକ ମାସର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୨୧.୨୩ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ସନ ୨୦୧୮ରେ ୪.୫୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ସନ ୨୦୧୪ରେ ଏହି ଔଷଧର ୨୬ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଆସିଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ମାମା ୱେଡ୍‌ସ୍ ପାପା
ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ବି. ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରିୟ ସୁବୁଦ୍ଧି । ଚିନ୍ମୟ ଦାସ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅପ୍ପୁ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅସଦ ନିଜାମ ଓ ଅପ୍ପୁ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥଲେ ଅଭିଶେକ ରଥ, ରିତିଷା ଓ ପ୍ରିୟଙ୍କା । କୃଷ୍ଣା ଅଭିଶେକ, ଜ୍ୟୋତି ମିଶ୍ର, ଦେବୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା, ପ୍ରଜ୍ଞା, ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ, ଗୁଡ୍ଡୁ, ମୁନ୍ନୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ୩୦ଟି ପ୍ରେକ୍ଷାଳୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
୧୨୭୧
୧୨୭୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୭୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ପାପମୋଚନୀ ଏକାଦଶୀ
ପାପମୋଚନୀ ଏକାଦଶୀ ଚୈତ୍ର ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ତିଥିକୁ ବୁଝାଏ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ପାପ ହରଣ ନିମିତ୍ତ ଏହି ଏକାଦଶୀ ଦିନ ବ୍ରତ ରଖାଯାଏ । ଏହି ବ୍ରତ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ପାଳନ ହୁଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପ୍ରାଚୀନ।କାଳରେ ଚୈତ୍ରରଥ ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ବନ ଥିଲା। ଚୈତ୍ରରଥ ବଣରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ ମଞ୍ଜୁଘୋଷା ନାମକ ଏକ ଅପସରା ନିଜ ଭାବ ଭଙ୍ଗୀରେ ମାଧବ ମୁନିଙ୍କୁ ବଶ କରିଥିଲେ । ନିଜ ତପସ୍ୟା ଭ୍ରଷ୍ଟ ହେବାରୁ ତପସ୍ୱୀ, ଅପସରାଙ୍କୁ ପିଶାଚ ହେବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ । ଅପସରାଙ୍କ ଆକୁଳ ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଣି ତପସ୍ୱୀ ପାପମୋଚନୀ ବ୍ରତ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅପସରା ପିଶାଚି ରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ମାଧବ ମୁନି ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ରତ କରି ଅପସରା ସଂସର୍ଗ ଜନିତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ ।
ଏପିଡର୍ମଏଡ ସିଷ୍ଟ
ସାଧାରଣତ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନିୟମିତ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯଦିଓ ଗାର୍ଡନର୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଗୋର୍ଲିନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଏବଂ ଔଷଧ ସାଇକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇପାରେ । ସେଗୁଡିକ ଏପିଡର୍ମିସ୍ (ଚର୍ମର ଉପର ସ୍ତର) ତଳେ ଘଟିଥାଏ ଏବଂ ସେଥିରେ କେରାଟିନ ଭର୍ତି ହୋଇଥାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ଲକ୍ଷଣ ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ । କ୍ୟାପସୁଲକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ବଡ଼ ସିଷ୍ଟ ଥିଲେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରି ଅପସାରଣ କରାଯାଇପାରେ । ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ସହିତ ଇନସାଇଜ ଓ ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଇପାରେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମାଙ୍କାକାର୍
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଆସାମର ଧୁବ୍ରି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୮୭୭୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୮୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୧୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୨.୬୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୨.୨୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୨୯.୬୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୩.୦୪% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୯.୩୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ଅହମିଆ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
୩୦ ଫେବୃଆରୀ
୩୦ ଫେବୃଆରୀ ତାରିଖଟି କିଛି ପଞ୍ଜିକା (କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର)ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି କିନ୍ତୁ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜିରେ ଏଭଳି କୌଣସି ଦିବସ ନାହିଁ । ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜିରେ ଫେବୃଆରୀ ମାସଟି କେବଳ ୨୮ ଦିନିଆ ହୋଇଥାଏ, କିମ୍ବା ଅଧି ବର୍ଷ ସମୟରେ ୨୯ ଦିନିଆ ହୋଇଥାଏ । ୩୦ ଫେବୃଆରୀ ଦିବସଟି ଏକ ବ୍ୟଙ୍ଗ-ତାରିଖ (sarcastic date), ଯାହା କେବେ ହୋଇନାହିଁ କିମ୍ବା କେବେ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ସୂଚିତ କରିବାପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ସ୍ୱେଡିଶ ପଞ୍ଜିକା
୧୭୧୨ ମସିହାରେ ଫେବୃଆରୀ ୩୦ ତାରିଖ ସ୍ୱିଡେନର ଏକ ସତ ସତିକା ତାରିଖ ।
ଏହିଭଳି ଦ୍ୱନ୍ଦରୁ ବାହାରିବ ପାଇଁ ଏବଂ ଆଗକୁ କୌଣସି ଭୁଲ ନ କରିବା ପାଇଁ, ଜୁଲିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରକୁ ୧୭୧୨ରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିଦିଆଗଲା ଓ ଗୋଟିଏ ଅଧିକ ଅଧିବର୍ଷ ଯୋଡି ଦିଆଗଲା । ଏଣୁ ଏହି ବର୍ଷଟି କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଏକମାତ୍ର ବାସ୍ତବ ୩୦ ଫେବୃଆରୀ ତାରିଖ ଭାବେ ଜଣା । ସେହିଦିନଟି ପ୍ରକୃତରେ ଜୁଲିଆନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଫେବୃଆରୀ ୨୯ ତାରିଖ ଏବଂ ଗ୍ରେଗୋରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୧ ତାରିଖ ସହ ସମାନ ।
ସ୍ୱେଡିଶମାନଙ୍କର ଗ୍ରେଗୋରୀ ପାଞ୍ଜିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ୧୭୫୩ ମସିହାରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଏଥିରେ ସେମାନେ ଫେବୃଆରୀ ମାସର ୧୨ଟି ଦିବସକୁ ବାଦ ଦେଇଥିଲେ ।
ଉପେନ୍ଦ୍ର କୁମାର
ଉପେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଭାଷାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ଥିତ ଦିଗପହଣ୍ଡିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଗୀତ ମଧ୍ୟରୁ "ଯାହା ମୁଁ ଖୋଜିଛି, ତାହା ମୁଁ ପାଇଛି", "ଇନ୍ଦ୍ରଧରୁର ସପ୍ତ ରଙ୍ଗ", "ପୀରତି ତୋର ଦୁରୁ ଜୁହାର", "ସପନର ପଥେ ପଥେ", "ସମୀର ସୁରେ", "ସ୍ୱର୍ଗାଦପୀ ଗରିୟସୀ" ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଆଲନ୍ଦି , ମହାରାଷ୍ଟ୍ର
ଆଲନ୍ଦି (Marathi: आळंदी) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଉନା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ମୁନସିପାଳ ସହର । ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ । ଏଠାରେ 13 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମରାଠୀ ଭକ୍ତ ସନ୍ଥ ଧ୍ୟାନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମାଧି ରହିଛି ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଆନନ୍ଦିର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି (18.67706°N, 73.8966°W )ଠାରେ ଓ ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀର ତଟରେ ପୁନେ ସହରଠାରୁ 25 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବଟୀଟ, ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ 1,893 ଫୁଟ ଉପରେ ରହିଛି ।
ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀ କେନ୍ଦ୍ର
ଜେଷ୍ଠ ମାସରେ ଏଠାରେ ସନ୍ଥ ଧନେଶ୍ୱରଙ୍କ କଠଉକୁ ପାଳଙ୍କିରେ ବହନ କରି ଭକ୍ତ ଗଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରି ଆଳନ୍ଦିଠାରୁ ପାନ୍ଧରପୁରକୁ ଆଶାଢି ଏକାଦଶୀ ଦିନ ଯାଇଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ସହସ୍ରାଧିକ ଭକ୍ତ ସାମିଲ ହୁଅନ୍ତି ଓ 150 କିଲୋମିଟର ପଥ ପଦ ଯାତ୍ରାରେ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଯାଇଥାନ୍ତି । .. ଏଠାରେ କରତିକ ଭଦ୍ୟ ଏକାଦଶୀ ( କରତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଏକାଦଶୀ )ରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମେଳା ହେଇଥାଏ । ଏହି ଅବସରରେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଭକ୍ତ ଗଣ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ରହିଥାନ୍ତି ।
ଇନ୍ଦ୍ରାୟଣୀ ନଦୀରେ ଭକ୍ତମାନେ ବୁଡ ପକେଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କ ଧାରଣା । ତେବେ ନିକଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରୁ ବତ୍ଜ୍ୟାବସ୍ତୁ ଓ ଜଳ ଏହି ନଦୀରେ ପଡୁଥିବାରୁ ତାହାର ଜଳ ଅପରିଷ୍କାର ହେଇଯାଇଥାଏ ।.
ଆଳନ୍ଦି ମନ୍ଦିର ବ୍ଯତୀତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଆହୁରି ଅନେକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ରହିଥିବାରୁ ଭକ୍ତଗଣ ସେ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନା କରିପାରନ୍ତି । thumb|ଆଳନ୍ଦି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର
ଜନସଂଖ୍ୟା
2011 ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆଳନ୍ଦିର ଜନସଂଖ୍ୟା 28,576 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 56 % ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 44 % ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 73 % ରହିଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 13 % ଥିବା ବେଳେ ସହରରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ଜାତିର ଅଧିବାସୀରହିଥିଲେ ।
ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବସ୍ଥା
ତୀର୍ଥ ତଥା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଲୋକ ତୀର୍ଥ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ବ୍ୟବସାୟରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଯାତ୍ରୀ ଗମନାଗମନ, ରହଣି , ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟବଶାୟୀ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଜୀବିକା । ତେଇଳବୀଜ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହି ସହର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ । ପୁନେ ସହରର ନିକଟବରତି ହେଇଥିବାରୁ ଗମନ ଗମନର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ରହିଥାଏ ।
ବଶିଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର
ବଶିଷ୍ଠ ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆସାମର ଗୁୱାହଟି ସହରର ଦକ୍ଷିଣ - ପୂର୍ବ କୋଣ ଅଞ୍ଚଳରେ 1764 ମସିହାରେ ଆହୋମ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ପରିସର ।ରାଜା ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ପାଇଁ 835 ବିଘା ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବେଦିକ ସମୟରେ ମହାମୁନି ବଶିଷ୍ଠ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରିଥିବା କୁହା ଯାଏ । ପର୍ବତରୁ ବହି ଆସିଥିବା ଝରଣା କୁଳରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଝରଣା ମେଘାଲୟର ପ୍ରବାତରୁ ବାହାରି ପରେ ବାଶିଷ୍ଠ ନଦୀ ଓ ଭରାଲୁ ନଦୀ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ ।
ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ
ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବା ବାଃ କୁତ୍ ତେଃ (ଇଂରାଜୀରେ Bak kut teh (also spelt bah kut teh, ଚୀନୀ ଭାଷାରେ 肉骨茶) ଘୁଷୁରୀ ପଞ୍ଜରା ହାଡ଼ ଓ ମାଂସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ । ଏହି ଖାଦ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ରହୁଥିବା ହୋକ୍ଲୋ ଏବଂ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ । ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଥାଇଲାଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।
ହୋକ୍କିଏନ୍ ଭାଷାରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟର ନାମର ଅର୍ଥ ହେଉଛି - "ମାଂସ ଅସ୍ଥି ଚା" । ମୌଳିକ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ପାଇଁ ଘୁଷୁରୀ ପଞ୍ଜରା ହାଡ଼, ମାଂସ, ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ର, ଅନାସୀ ଫୁଲ, ଡାଲଚିନି, ଲବଙ୍ଗ, ଡାଂଗ୍ ଗ୍ୱି, ପାନ ମହୂରି, ଅଦା ପ୍ରଭୃତିର ମିଶ୍ରଣକୁ ଅଳ୍ପ ଜାଳରେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ରାନ୍ଧିବା ପରେ ଏକ ଜଟିଳ ବ୍ରଥ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଏହାର ନାମରେ ଚା’ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଥିରେ ଚା’ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କୌଣସି ଉପାଦାନ ପଡ଼େନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ପରଷିବା ସମୟରେ ଏହା ସହିତ ଊଲଂଗ୍ ଚୀନୀ ଚା’ ବଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଘୁଷୁରୀ ମାଂସରେ ରହିଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ଚର୍ବିକୁ ଏହି ଚା’ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ଏଥିରେ ଟୋଫୁ, ଚୀନୀ ବନ୍ଧା କୋବି, ଛତୁ, ଅନ୍ୟ ମାଂସ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଇପାରେ । ୟୁ ଝୁ, ଜୁ ଝି ପରି ଚୀନୀ ଉପାଦାନ ଏବଂ ସୋୟା ସସ୍ ପ୍ରଭୃତି ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟ ମିଶାଇ ହେବ । ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ ବାଢ଼ିବା ସମୟରେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିଛି କଟା ଧନିଆ ପତ୍ର ଓ ଭଜା ଶାଲଟ୍ ପିଆଜ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଏ ।
ମାଲେସିଆରେ ଅଟାକୁ ଛାଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ରୁଟି ‘‘ୟୁ ଚାର୍ କ୍ୱେ’’ ବା ‘‘ୟୁତ୍ୟାଓ’’ ସହ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃକୁ ପରଷାଯାଏ । ଚର୍ବିକୁ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ଚା’ ମଧ୍ୟ ପରଷାଯାଏ । ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀର ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଅନୁରୂପ ଆକାରରେ ପରଷାଯାଏ । ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃକୁ ସାଧାରଣତଃ ଜଳଖିଆ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଭୋଜନ ସମୟରେ ଖିଆଯାଏ । ହୋକ୍କିଏନ୍ ଓ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପାନୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଚା’ର ଏକ ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଆସିଛି ।
ଇତିହାସ
thumb|ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ସହ ୟୁତ୍ୟାଓ ପରଷା ଯାଇଥିବାର ଚିତ୍ର ଅଧିକାଂଶରେ ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଖିଆଯାଇଥାଏ । ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ବା ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଚୀନର ଫୁଜିଆନ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମାଲେସିଆର ଲୋକେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ କ୍ଲାଂଗ୍ ସହରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଦାବୀ କରନ୍ତି । ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଆରମ୍ଭ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦାବୀ ରହିଆସିଛି । ୧୯୩୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଜଣେ ଚୀନୀ ଚିକିତ୍ସକ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉଦ୍‍ଭାବନ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଏକ ଦାବୀ ରହିଛି । ଆଉ ଏକ ଦାବୀ ଅନୁସାରେ ସେହି ଚିକିତ୍ସକ ୧୯୪୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଫୁଜିଆନସ୍ଥିତ ନିଜ ଗ୍ରାମରୁ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ରନ୍ଧନ ଶୈଳୀ ଆଣି ପ୍ରସାର କରାଇଥିଲେ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କ୍ଲାଂଗ ବନ୍ଦରର ଶ୍ରମଜୀବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମୌଳିକ, ସରଳ କିନ୍ତୁ ଅତି ପୌଷ୍ଟିକ ଆହାରର ଉଦ୍‍ଭାବନ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କିଛି ଲୋକ ଦାବୀ କରନ୍ତି । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ଫୁଜିଆନରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରବାସୀ ଚୀନୀ ଲୋକଙ୍କ ଗହଣରେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସିଙ୍ଗାପୁରର ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଓ କ୍ଲାର୍କ୍ କ୍ୱେ ପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ ଶୈଳୀ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧି ବେଳକୁ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ଉଠିଥିଲା । କିଛି ଭୋଜନାଳୟ କେବଳ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପରଷି ଅତି ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇସାରିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଭୋଜନାଳୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ଆରମ୍ଭ କରି ପାରିଛନ୍ତି ।
ଚୀନୀ ଶବ୍ଦ ବାକ୍ (肉) ଅର୍ଥ ମାଂସ (ବିଶେଷରେ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ)କୁ ହୋକ୍କିଏନ୍ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ବାକ୍ କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁମାନେ ଏହାକୁ ନେକ୍ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ତେଣୁ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଉତ୍ସ ହୋକ୍କିଏନ୍ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଉତ୍ସକୁ ନେଇ ସିଙ୍ଗାପୁର ଓ ମାଲେସିଆ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ମାଲେସିଆର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଯେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ଏକ ମାଳୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନେ ବହୁ ମାଳୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଅନୁକରଣ କରି ତାହାର ଉତ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ମିଥ୍ୟା ଦାବୀ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ବିବିଧତା
ଡାହାଣ|thumb|ମାଳୟ (ହୋକ୍କିଏନ୍) ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ବାଆଁ|thumb|ସିଙ୍ଗାପୁରୀ (ତ୍ୟୋଚ୍ୟୁ) ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ଝୋଳ ଫିକା ରଙ୍ଗର ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃର ବହୁ ପ୍ରକାର ରହିଛି କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିନୋଟି ପ୍ରକାର ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ରନ୍ଧନ ଶୈଳୀ, ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଚୀନୀ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଭିନ୍ନତା ଦେଖା ଦେଇପାରେ ।
ମାଲେସିଆର କ୍ଲାଂଗ୍ ସହରରେ ଶୁଖିଲା ଝୋଳ ରହିଥିବା ଏକ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଛି । ଏଥିରେ ୱୁଲ୍ଫ୍ ବେରି (ଏକ ପ୍ରକାରର କୋଳି), ଶୁଖିଲା ଖଜୁରୀ କୋଳି, ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କା, ଶୁଖିଲା ସ୍କ୍ୱିଡ୍ ପ୍ରଭୃତି ଉପାଦାନ ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ । ମୂଳ ରୂପରୁ ଏହି ଶୁଖିଲା ରୂପ ଅଧିକ ଖଟା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିଶା ସେବନ ଯୋଗୁଁ ରହିଥିବା ଅସୁସ୍ଥତା ଓ ଦୁର୍ବଳତାର ପ୍ରତିକାର ପାଇଁ ଏହା ସେବନ କରିବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।
ମାଲେସିଆରେ ଘୁଷୁରୀ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅଳ୍ପ ଚର୍ବିବିଶିଷ୍ଟ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଯାହାକୁ ‘‘ଚିକ୍ କୁତ୍ ତେଃ’’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି । ଇସଲାମ ଧର୍ମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଖାଇବା ନିଷେଧ ହୋଇଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଲାଲ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ପଡ଼ିଥିବା ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ।
ମାଳୟରେ ଏହି ବ୍ୟଞ୍ଜନର ଏକ ନିରାମିଷ ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯେଉଁଥିରେ ପନିପରିବା ଓ ଛତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ମାଳୟ ଜାତୀୟ ରେକର୍ଡ୍
୨୦୦୮ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ମାଲେସିଆନ୍ କ୍ଲାଂଗ୍ ଚାଇନିଜ୍ ଚ୍ୟାମ୍ବର୍ ଅଫ୍ କମର୍ସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି (KCCCI) ପାଞ୍ଚୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ବିକାଳୀଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଏକ ବୃହତ ପାତ୍ରରେ ବାକ୍ କୁତ୍ ତେଃ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ୟଞ୍ଜନକୁ ୧୮୨.୮୮ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ବ୍ୟାସ, ୯୧.୪୪ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପାତ୍ରରେ ୫୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ, ୪୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଝୋଳ (ସୁପ୍) ଓ ୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଔଷଧୀୟ ଉପାଦାନ ରହିଥିଲା । ମାଲେସିଆରେ ଏହା ଏକ ରେକର୍ଡ୍ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
୧୨୭୨
୧୨୭୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୭୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ
ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦାଶ(୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୧୮ -୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪), ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିଲେ । ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଷୟ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ଦିଗରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ । ନିଜ ପୁସ୍ତକ "ଇଉରୋପରେ ମୋ ଅନୁଭୁତି"ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଜୀବନୀ
ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ୧୯୧୮ମସିହାରେ ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରାସ୍ତାକଡ଼ ବତିଖୁଣ୍ଟ ତଳେ ବସି ସେ ପାଠ ପଢୁଥିଲେ । ବିହାର-ଓଡ଼ିଶା ଏଣ୍ଟ୍ରାନସ ପରୀକ୍ଷାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପଢ଼ିଥିଲେ । ସ୍ୱଳ୍ପକାଳ ଅଧ୍ୟାପନା ପରେ, ବର୍ଲିନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଓ ୱେମାର ସମ୍ବିଧାନର ତୁଳନାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଗବେଷଣା କରି ମାତ୍ର ଦେଢ ବର୍ଷରେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୩ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରି, ୧୯୭୫ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିଥିଲେ । ଦେଶରେ ଜରୁରୀ କାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ୧୯୭୫ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୩ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଚାକିରୀରୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅବସର ଦିଆଯାଇଥିଲା । ପରେ,ସେ ଓକିଲାତିକୁ ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ ବାଲିକୁଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ "ଉତ୍କଳ ଜନତା" ଦଳ ଟିକେଟରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢିଥିଲେ ଓ ମାତ୍ର ୨୪୫୮ଟି ଭୋଟପାଇ ପରାଜୟ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଜନତା ଦଳର "ଉମେଶ ସ୍ୱାଇଁ" ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିଥିଲେ ।
ଅର୍ଥନୀତିର ବଳୟ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନକୁ ଆବିସ୍କାର କରିଥିଲେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର । ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ପରିଚିତି ପାଇଥିଲେ । "ସିଭିକ୍ସ"କୁ "ନଗର-ବିଜ୍ଞାନ" ଓ "ରେଜିଷ୍ଟାର"କୁ "କୁଳ-ସଚିବ" ନାଁରେ ସେ ହିଁ ଅନୁଦିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ମସିହାରେ ସେ "ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ମହାସଂଘ"ର ସଭାପତୀ ଆସନ ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ । "ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନ ସଂସଦ"ର ସେ ଥିଲେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଭାପତି । ଜଣେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ସୁବକ୍ତାଭାବରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ (ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର)
ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Zinc sulfate) ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ପରିପୂରକ (dietary supplement) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଦେହରେ ଜିଙ୍କ ଅଭାବ (zinc deficiency) ଥିଲେ ବା ଅଭାବ ସଙ୍କଟ ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ଏହା ଦିଆଯାଏ । ପିଲାଙ୍କର ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଉଥିଲେ ଓଆରଟି ସ‌ହିତ ଏହା ଦିଆଯାଏ । ସାଧାରଣ ବ୍ୟବ‌ହାର ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ । ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା (abdominal pain), ବାନ୍ତି (vomiting), ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ ଥକ୍କା ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ । ସାଧାରଣ ମାତ୍ରାର ଔଷଧ ଦେଲେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ନିରାପଦ ଥାଏ ମାତ୍ର ଅଧିକ ମାତ୍ରାର ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems) ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ । ମାନବ ଶରୀର ନିମନ୍ତେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଲବଣ (essential mineral) ମଧ୍ୟରୁ ଜିଙ୍କ (Zinc) ଗୋଟିଏ ।
ଶୋଡ଼ଷ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ (Zinc sulfate) ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଆସୁଛି । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ  ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ (over the counter) ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୧ରୁ ୧୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ୧୦ଦିନ ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୪.୩୨ ପାଉଣ୍ଡ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ମାନ୍ମାଦ୍
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନଶିକ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୦.୨୫୨୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୪.୪୪୧୧ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୮୭୬ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଭାଷା
ମରାଠୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସହର
ଜନ୍ମଗତ ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ
ଥାଇରଏଡ ଗ୍ରନ୍ଥିର ଅଭାବ, ଆୟୋଡିନର ଅଭାବ ଏବଂ ଜେନେଟିକ ମ୍ୟୁଟେସନ ହୋଇ ଥାଇରୋଗ୍ଲୋବୁଲିନ ଜିନ, ଥାଇରଏଡ ପେରକ୍ସିଡେଜ ଜିନ୍ କିମ୍ବା ଥାଇରଏଡ-ଉତ୍ତେଜକ ହରମୋନ୍ (TSH) ରିସେପ୍ଟରର ଅସୁବିଧା ଥାଇପାରେ । ବିପଦ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ଅପରିପକ୍ୱ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଜନ୍ମ ପରେ ମା’ର ଥାଇରଏଡ ହରମୋନର ଆଉ କୌଣସି ସଂସ୍ପର୍ଶ ଲକ୍ଷଣ ଆସିନଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଟିଏସଏଚ କିମ୍ବା ଟି୪ ସ୍ତର ମାପ କରି ଏହି ଅବସ୍ଥାର ସ୍କ୍ରିନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବା ମାତ୍ରେ ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ୍ ସହିତ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ବଟିକାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ସ୍ତନ୍ୟ କ୍ଷୀରରେ ମିଶାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ପରେ ଥାଇରଏଡ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରତି ଦୁଇ ସପ୍ତାହରେ ବା ଟିଏସଏଚ ସାଧାରଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଏ ଏବଂ ପିଲାଟିର ଅବସ୍ଥା ଠିକ ହେବା ପରେ ପ୍ରତି ୧ରୁ ୩ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ବର୍ଷ ବୟସ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ। ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ପିଲା ସାଧାରଣ ବିକାଶପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ (ଜନ୍ମ: ୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୬ ଉପ ନିର୍ବାଚନର, ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତଳସରା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୩ଶ, ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ ୧୯୫୦ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନଟବର ମାଝୀ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ତ୍ରିବେଣୀ ମାଝୀ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଏମ୍.ବି.ବି.ଏସ୍. । ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଗଜଧର ମାଝୀ ତାଙ୍କର ଶଶୁର ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
୧୨୭୩
୧୨୭୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୭୩ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ବଡ଼ଓଷା
ବଡ଼ଓଷା ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଳିତ ଏକ ଓଷା । ଏହା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଲ ପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଧବଳେଶ୍ୱର ପୀଠରେ ବିଶେଷ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ ଓ ଧବଳେଶ୍ୱର ବଡ଼ସିଂହାର ରୂପରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି ।
ପୂଜାବିଧି ଓ ଉପଚାର
ଏହି ଅବସରରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା କରାଯାଏ । ପୂଜାଦିନ ଭୋରରୁ ଧବଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ୧୦୮ ଗରା ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଇ, ମଙ୍ଗଳ ଆରତୀ ଓ ମଇଲମ ଆଦି ରୀତିନୀତି କରାଯାଏ । ତରଣ ଓ ଗଜା ପିଠା ବା ଗଜା ମଣ୍ଡା ଭୋଗ ଲଗାଯାଏ । ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଚୂନାରେ ଏହି ପିଠା ତିଆରି କରାଯାଏ । ପିଠାରେ ନଡ଼ିଆ, ଗୁଡ଼, ଗୁଜୁରାତି ଆଦି ପୁର ଦିଆଯାଏ । ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯିବା ପରେ ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ପିଠା ସେବନ କରନ୍ତି । ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ୨୫ ବର୍ଷ ପରେ ଧବଳେଶ୍ୱରଙ୍କର କିରାତଅର୍ଜୁନ ବେଶ ହୋଇଥିଲା ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପଦ୍ମପୁରାଣ ମତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଧବଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ବଡ଼ଓଷା ବ୍ରତ ପାଳନ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବୁଡ଼ ପକେଇ ଶାପମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଏକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ଉତ୍କଳରେ କ୍ରତୁ ନାମକ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ଥରେ ଶିକାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବନକୁ ଯାଇଥିଲେ । ବନରେ ଲକ୍ଷ୍ୟହୀନଭାବେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଏକ ଭଙ୍ଗା ଶିବମନ୍ଦିର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେଠାରେ ନାଗପୁରର ରାଜକୁମାରୀ ହରପ୍ରିୟା କ୍ରତୁଙ୍କୁ ବିବାହ କାମନା କରି ପୂଜାକରୁଥିଲେ । ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ଉଭୟଙ୍କର ଭେଟ ହେଲା ଓ ସେମାନେ ବିବାହ କଲେ । ବିବାହ ପରେ ରାଜା ଭୋଗ ବିଳାସରେ ରହି ରାଜ୍ୟକଥା ବୁଝିଲେ ନାହିଁ । ଫଳରେ ବାହ୍ୟଶତ୍ରୁଙ୍କ ପରାଜିତ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ହରାଇବାକୁ ପଡିଲା । ସେ ବଣରେ ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ଦୁଃଖରେ କାଳାତିପାତ କଲେ । ସେହି ବନରେ ଜଣେ ଶିବପୂଜକ ସନ୍ୟାସୀ ବାସକରୁଥିଲେ । ସେ ଥରେ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କେତକୀ ଫୁଲ ନେଇ ଯାଉଥିଲେ । ରାଜା ସେହି ଫୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କଠାରୁ ବଳପୂର୍ବକ ଛଡ଼ାଇନେଇ ରାଣୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣକଲେ । ଶିବ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠରୋଗ ହେଲା । ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ବଢ଼ି ଚାଲିଲା । ରାଣୀ ରାଜାଙ୍କ ସେବା ଓ ଈଶ୍ବର ଭକ୍ତିରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରୁଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ଭେଟି ରାଜାଙ୍କର ଆରୋଗ୍ୟ ଉପାୟ ପଚାରିଲେ । ଶିବଭକ୍ତଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ରାଜାଙ୍କୁ କୁଷ୍ଠରୋଗ ହୋଇଛି ବୋଲି ସନ୍ୟାସୀ ଜଣାଇଲେ । ରାଣୀ ସନ୍ୟାସୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ମହାନଦୀ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଧବଳେଶ୍ବରଙ୍କ ନିକଟରେ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ ବଡ଼ଓଷା ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ । ଶିବ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବର ପ୍ରଦାନ କଲେ । କ୍ରତୁ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ସପତ୍ନୀକ ଓ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ସହ ରାଜତ୍ବ କଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଷା
ଟୁକୁନି ସାହୁ
ଟୁକୁନି ସାହୁ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ଟୁକୁନି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ଜଣେ ସଭ୍ୟା ତଥା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୫ଶ ଓ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପରିବାର
ଟୁକୁନି ସାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାହୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଅଭିମନ୍ୟୁ ଜଣେ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ରାଜ୍ୟ ଯୁବ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ଥିବାବେଳେ ୧୫ ଡିସେମ୍ବର, ୨୦୧୩ରେ ତାଙ୍କୁ ଗଳାକାଟି ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ଠାରେ ବନ୍ଦ ଡାକରା ଦିଆଯିବା ସହ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୋଡ଼ାଜଳା ହୋଇଥିଲା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କ୍ରାଇମ୍‌ବ୍ରଞ୍ଚ ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଦୋଷୀମାନଙ୍କୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡାଦେଶ ହୋଇଥିଲା ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଟୁକୁନି ସାହୁ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ବିଜୁ ଜନତ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଟିଟିଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସମୁଦାୟ ୨,୨୫,୭୧୩ ଜଣ ମତଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧,୭୦,୮୨୩ ଜଣେ ମତଦାନ କରିଥିଲେ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଟୁକୁନୀ ସାହୁ ସର୍ବାଧିକ ୭୧,୮୫୮ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ତଥା ସେଠାକାର ପୂର୍ବାତନ ବିଧାୟକ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ ସମୁଦାୟ ୫୭,୮୩୬ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ମହେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଠାକୁର ସମୁଦାୟ ୨୫,୬୧୭ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ । ଟୁକୁନୀ ସାହୁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇଙ୍କୁ ୧୪,୦୨୨ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରି ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବିଧାନ ସଭାରେ ସେ ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ୨୦୧୫ ମସିହାଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ପୁଣିଥରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଟିଟଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଆସନରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।  ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବିବାଦ
୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଟୁକୁନି ସାହୁ ନିର୍ବାଚନରେ ଅନିୟମିତତା କରିଥିବା ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା । ଟୁକୁନିଙ୍କର ପତି ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇବାପରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳୀୟ ଅନୁକମ୍ପା ଭାବରେ ଟିକେଟ ମିଳିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ବିଜେଡ଼ି କର୍ମିଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା ।
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ତୈଳିକ ବୈଶ୍ୟ ସମାଜ ତରଫରୁ ଟୁକୁନି ସାହୁଙ୍କୁ କରମା ବାଈ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ଉଗାଡ଼ି ପର୍ବ
ଉଗାଡ଼ି (Ugādi, Samvatsarādi, Yugadi) ଭାରତରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଏବଂ ତେଲେଙ୍ଗାନା ରାଜ୍ୟର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆବର୍ଷ ଅଟେ । ଚୈତ୍ର ମାସ, ହିନ୍ଦୁ ଲିନିସୋଲର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମାନଙ୍କରେ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ବକ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରେଗୋରୀୟନ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ମାର୍ଚ୍ଚ କିମ୍ବା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ପଡିଥାଏ ।
ଏହିଦିନରେ "କଲାମ" (କନ୍ନଡ଼: ରଙ୍ଗୋଲି) ନାମକ ଚଟାଣରେ ରଙ୍ଗୀନ ଚିତ୍ର (ଝୋଟି) ଆଙ୍କି ପାଳନ କରାଯାଏ । "ତୋରନାଲୁ" (କନ୍ନଡ଼: ତୋରଣଗଲୁ) ନାମକ କବାଟରେ ଆମ୍ବ ପତ୍ରରେ ସଜାଯାଏ । ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ଯେପରି ଉପହାର କିଣିବା ଏବଂ ଦେବା, ଗରିବମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା, ତେଲ ଉପଚାର, "ପଚାଡି" ନାମକ ବିଶେଷ ଭୋଜନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଭୋଜନ ଦାନ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରର ଭ୍ରମଣ କରିବା । "ପଚାଡି" ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉତ୍ସବ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ଅଟେ ଯାହା ସବୁପ୍ରକାର ସ୍ୱାଦକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ - ମିଠା, ଖଟା, ଲୁଣି ଏବଂ କସା । ତେଲୁଗୁ ଓ କନ୍ନଡ଼ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅନୁସ୍ମାରକ ଅଟେ ।
ଉଗାଡ଼ି ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପର୍ବ ଅଟେ, ଯାହା ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ ଶିଳ ଲେଖ ସହିତ ଏହି ଦିନ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ସମୁଦାୟିକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମାର୍ଥ ଦାନର ରେକର୍ଡିଙ୍ଗ କରିଥାଏ । ସେହିଦିନ ଭାରତର ବହୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ହିନ୍ଦୁ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନବବର୍ଷ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଉଦାହରଣ: ଏହାକୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଗୁଡ଼ି ପଡୱା କୁହାଯାଏ, କିନ୍ତୁ କେବେ କେବେ ଏକ ଗ୍ରେଗୋରୀ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । କର୍ଣ୍ଣାଟକରେ ପର୍ବ ମାନଙ୍କୁ ୟୁଗଡୀ ରୂପେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ଶବ୍ଦାବଳୀ
ଉଗାଡ଼ିକୁ ସଂସ୍କୃତରେ "ଯୁଗ" (ଆୟୁ) ଏବଂ "ଆଦି" (ଆରମ୍ଭ)ରୁ ନିଆଯାଇଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ : ଏକ ନୂଆ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ । ଉଗାଡ଼ି ପର୍ବ "ଚୈତ୍ର ଶୁଧଧା ପଦ୍ୟମି" କିମ୍ବା ଚୈତ୍ର ମାସର ଅଧାରେ ପଡିଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ମାର୍ଚ୍ଚର ଶେଷରେ କିମ୍ବା ଗ୍ରେଗୋରୀୟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଏପ୍ରିଲ ପ୍ରମ୍ଭରେ ପଡିଥାଏ ।
ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର
ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ୧୯୫୨ ମସିହାରୁ ୨୦୧୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତଦ୍ୱାରା ଶାସିତ, ବୃହତ କାଶ୍ମୀର ଅଞ୍ଚଳର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଭାଗରେ ଥିବା ଏବଂ ମଧ୍ୟ ବିଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଭାରତ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ବିଷୟ ଥିବା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ।
ଉଗାଡ଼ି ପର୍ବ
ଶବ୍ଦାବଳୀ
ତେଲେଙ୍ଗାନା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଲୋକ ଉଗାଡ଼ି (ఉగాది) ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ଶବ୍ଦ ୟୁଗାଡ଼ି (ಯುಗಾದಿ) ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ
୧୨୭୪
୧୨୭୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୨୭୪ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
Mansa
ଶ୍ରେଣୀ:Only redirect
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଆଞ୍ଚଳିକ କର୍କଟ କେନ୍ଦ୍ର, କଟକ
ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଆଞ୍ଚଳିକ କର୍କଟ କେନ୍ଦ୍ର କଟକରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କର୍କଟ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ହାସପାତାଳ । ଏହା ଭାରତରେ ଥିବା ୨୫ଟି ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଆଞ୍ଚଳିକ କର୍କଟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ୨ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୮୧ରେ SCB ମେଡିକାଲ୍‌ କଲେଜର ରେଡିଓଥେରାପି ବିଭାଗ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାପରେ ଏହା ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୮୪ରୁ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସଂସ୍ଥାରୁପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆସୁଅଛି ଏହା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପରିଚାଳିତ ଏକମାତ୍ର କର୍କଟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ।
ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ
ହାଇଡ୍ରକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Hydroxocobalamin, ଅନ୍ୟ ନାମ ଜୀବସାର ଖ୧୨କ ବା vitamin B12a ଓ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିକୋବାଲାମିନ hydroxycobalamin) ଏକ ଜୀବସାର ବା ଭିଟାମିନ (vitamin) ଯାହା ଖାଦ୍ୟରୁ ମିଳେ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁପୂରକ (dietary supplement) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଖାଦ୍ୟ ଅନୁପୂରକ ଭାବରେ ଏହା ଜୀବସାର କ୧୨ ଅଭାବ (vitamin B12 deficiency) ଥିଲେ ଓ ପର୍ନିସିଅସ ଆନିମିଆରେ (pernicious anemia) ଦିଆଯାଏ । ସ୍ୟାନାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା (cyanide poisoning), ଲେବର୍ସ ଅପଟିକ ଆଟ୍ରୋଫି (Leber's optic atrophy) ଓ ଟକ୍ସିକ ଆମ୍ବ୍ଲିଓପିଆ (toxic amblyopia) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଶିରାରେ (vein) ବା ମାଂସପେଶୀରେ (injection into a muscle) ଦିଆଯାଏ ।
ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନର ବ‌ହୁତ କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ । ତରଳ ଝାଡ଼ା, ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ପଟାସିଅମ (low blood potassium), ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇପାରେ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାତ୍ରାରେ ଦେଲେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନିରାପଦ ରହେ । ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଆକାରର ଜୀବସାର ଖ୧୨ ଓ କୋବାଲାମିନ (cobalamin) ପରିବାରର ଏକ ସଦସ୍ୟ । ଦେହରେ ଡିଏନଏ (DNA) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟମାନଙ୍କରେ ଜୀବସାର ଖ୧୨ ପ୍ରାକୃତିକ ଭାବରେ ଥାଏ ।
ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସୋକୋବାଲାମିନ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୪୯ରେ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୧୨ରୁ ୦.୮୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୮୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଜୀବାଣୁରୁ (bacteria) ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀକ ଭିତ୍ତିରେ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।