cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଜଗନ୍ନାଥ
ମୋଗଲ ଆକ୍ରମଣ ବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହିମା
ମୁକ୍ତିପ୍ରଦ ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମହିମା ଭୌତିକ ଧାରଣାରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇ ନ ପାରେ । ତାଙ୍କର ଥିବା ନ ଥିବା ସବୁ ସମାନ, ତଥାପି ଦେଖିଲେ ଜଣାଯାଏ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁ ଯଥେଷ୍ଟ ମହିମା ପ୍ରକାଶ କରିଅଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ରାଜଦେବ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ସମୟରେ ଭାନୁଦେବ ୩ୟଙ୍କ ସମୟରେ, ଶକାବ୍ଦ ୧୨୮୨ ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୩୬୦ର ବୃଷମାସରେ ସୁଲତାନ ଫିରୁଜ ଖାଁ ପ୍ରଥମେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆକ୍ରମଣ କରି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲା । ମାଦଳାପାଞ୍ଜି ସମ୍ପର୍କୀୟ ବିବରଣୀରୁ ଜଣାଯାଏ ସେ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ମାତ୍ରେ ଅନ୍ଧପରି ହୋଇଗଲା ଓ ବଡ଼ ବିକଳ ହୋଇ ବାଡ ଡେଇଁ ପଳାଇଲା । ତାହାଦେଖି ଭାନୁଦେବ ଖାଲି ପଡିଥିବା ମେରଦା ଘରକୁ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଦେଇଦେବାରୁ ସରଘରଗୁଡିକ ଭାନୁଦେବ ଖଞ୍ଜା ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା । ଏହି କାରଣରୁ Sriatae Firuja Sahi ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆକ୍ରମଣ କରି ଅପବିତ୍ର କରିବା କଥା ଲେଖାଥିଲେ ମଧ୍ୟ Tarikha E Firuja Sahi ଅପକୃତ୍ୟର ନାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇ ନାହାନ୍ତି । ଏହାପରେ ୧୪୨୧ରେ ନିଶଙ୍କଭାନୁଙ୍କ ସମୟରେ ସୁଲତାନ ହୋସେନ ଘୋରି ମୁଗଲ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରି ପାରି ନଥିଲା। ଚୈତନ୍ୟଦେବଙ୍କ ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ ମୁରଥାନଗାଜି ଇସ୍ମାଇଲ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୦୦୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଗୋଦାବର ରାଜଗୁରୁ ସାହାସ ଆକ୍ରମଣର ଖବର ପାଇ ହୁଳୁହୁଳିଆ କୂଳରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚାପରେ ବସାଇ ଚିଲିକାର କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୫୨୨ରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଆସିବା ବେଳକୁ ପ୍ରଭୁମାନେ ଫେରି ଆସିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମାୟାରେ ସୁରଥାନ ଶକ୍ତ ବେମାର ପଡି ପୁରୀ ଯାଇନଥିଲା । କଳାପାହାଡ ୧୫୬୮ରେ ଆସିଲେ ବଟମାଧବଙ୍କୁ ନେଇଥିଲେ, ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସେବକମାନେ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ । ପରିଶେଷରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ରହିଥିଲେ ଚଢେ଼ଇ ଗୁହାରେ ଏକରାମ ଖାଁ ଅପବିତ୍ର କରିଦେବା ଭୟରେ । ଏହା Riaz us Salatin English page ୩୦୨ ପୃଷ୍ଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଔରଙ୍ଗଜେବଙ୍କର ଜିଦ୍ ଥିଲା ଯେ ସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଅପବିତ୍ର କରିବେ । ମାତ୍ର ସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଇଷ୍ଟଦେବ ରୂପରେ ହିଁ ଦେଖିଲେ ।ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ତିଳକ ଅବିକଳ ରୂପରେ ମକ୍କାର ପ୍ରଧାନ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅଟେ । ଆଲମ ଇ ପିର୍ ନାମରେ ରମଦୟିତି ଗୋସ୍ୱାମୀ ବଡ଼ମଠ ମହନ୍ତଙ୍କ ମାର୍ଫତରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଭୂମିଦାନ କରିଥିଲେ ପ୍ଲେଟ ଆର୍କଇଭସ୍ର ଦସ୍ତାବିଜରୁ ଏହା ପ୍ରମାଣ ହୁଏ । ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବାର କଥା ଯେ ମକ୍କାର ପବିତ୍ର ପୀଠ ଉପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ତିଳକ ପରି ସାଙ୍କେତ ଅଛି । ଏହି ବିଷୟ ଜାଣି ନ ଥିବା ବହୁ ମୋଗଲ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅପବିତ୍ର କରିବାକୁ ଆପ୍ରାଣ ଚେଷ୍ଟା କରିବିଫଳ ମନୋରଥ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହାଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ମହିମା ବୋଲି କହିବା । ସେବକମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନିଜର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମନେ କରୁଥିବାରୁ ଅପବିତ୍ର କରାଇ ନଦେବାକୁ ଭକ୍ତି ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ନେଇଛନ୍ତି ସିନା ଆକ୍ରମଣ ପ୍ରତିହତ ହୋଇଛି କେବଳ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କୃପାରୁ । ମୋଗଲ ଇସଲାମ ବନ୍ଧୁ ଏଣେ ଆକ୍ରମଣ ସତ୍ତ୍ୱେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଭକ୍ତିକରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ବିଭିନ୍ନ ଯୁଗରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଓ ଆଦର୍ଶ
ପୁରାଣାଦି ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସବୁ ଯୁଗରେ ଊଣା ଅଧିକେ ପ୍ରଭାବବାନ୍ ଥିଲେ । ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବା ବୈଦିକ ସମାଜରେ ସେ ଥିଲେ ଯୂପମୟ ରୂପ । ପ୍ରାକ୍ ଗୁପ୍ତକାଳର ସେ ପ୍ରତୀକ । ସେ ଉତ୍ତରଗୁପ୍ତ କାଳରେ ପ୍ରଣବମୟ ରୂପ । ମହାଭାରତ କାଳରେ ସେ ଅନ୍ତର୍ବେଦୀ ବା ପବିତ୍ର ବେଦୀ ରୂପରେ । ଗୁପ୍ତୋତ୍ତର କାଳରେ ସେ ତ୍ରିରତ୍ନ, ତତ୍ ପୂର୍ବରୁ ସେ କଳିଙ୍ଗ ଜୀନ । ପ୍ରାଚୀନ ପୁରାଣ କାଳରେ ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ । ପୁରାଣ (ଐତିହାସିକ ମତରେ)ରେ ସେ ଅବତାର ବା କୃଷ୍ଣ ଅଟନ୍ତି । ତନ୍ତ୍ର ମତରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯନ୍ତ୍ରାରୂଢ ବିଗ୍ରହ । ତେଣୁ ସବୁମତର ଆଖ୍ୟାୟିକା ପୂରି ରହିଛି ତାଙ୍କ ଇତିହାସରେ, ଚରିତ୍ରରେ ଏହାହିଁ ବୈଚିତ୍ର୍ଯ । ଏହା ଯଦି ପୂର୍ବାଚାର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିକରି ନଥାନ୍ତେ ତାହାହେଲେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମନ୍ୱୟବାଦର ପ୍ରତୀକ କୁହାଯିବା କଠିନ ହୋଇଥାନ୍ତା । ସେହି କାରଣରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା, ଅର୍ଚ୍ଚନା ପୌରାଣିକ ମତବାଦ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗୋଷ୍ଠୀ (ସୂତ୍ରଧାରୀ)ଙ୍କଦ୍ୱାରା ଓଁ ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ତାହାର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାଧିକାର ଦଇତା ବା ଶାବର ସେବକଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି । ଏହା କମ୍ ସମନ୍ୱୟର ପ୍ରତୀକ ନୁହେଁ । ସବୁ ଅନୈକ୍ୟ ମଡରେ ଐକ୍ୟ । ଐକ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ଅନୈକ୍ୟତା ଏହାର ମୂଳ ଆଦର୍ଶ ଅଟେ ।
ଜଗନ୍ନାଥ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାର
== ତାନ୍ତ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ == ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଅନ୍ୟ ବହୁ ମତବାଦ ପରି ତନ୍ତ୍ରର ମଧ୍ୟ ବିପୁଳ ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି । ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଓଡ଼ିଶା ଏକଦା ତନ୍ତ୍ରର ଏକ ପ୍ରଧାନ ପୀଠ ଥିଲା । "ହେବଜ୍ରତନ୍ତ୍ର" ଗ୍ରନ୍ଥ ତନ୍ତ୍ରର ଚାରିପୀଠ ମଧ୍ୟରେ ଉଡ୍ଡୀୟାନପୀଠକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହ, ଏହାକୁ ତନ୍ତ୍ର ସାଧନାର ମୁଖ୍ୟପୀଠ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି । କାଳିକା ପୁରାଣରେ ଏହି ପୀଠ "ଓଡ୍ରାଖ୍ୟଂ" ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପୀଠ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ । ହରପ୍ରସାଦ ଶାସ୍ତ୍ରୀ, ଡ. ବିନୟତୋଷ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି ଗବେଷକମାନେ ଉଡ୍ଡୀୟାନପୀଠ ଓ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ପୀଠ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ତନ୍ତ୍ରପୀଠ ରୂପେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।
ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ କରେ "ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀକା" । ଅର୍ଥାତ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସାକ୍ଷାତ ଦକ୍ଷିଣ କାଳୀକା ଅଟନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଏକ ମତାନୁସାରେ ଏହି ପୀଠର ଇଷ୍ଟଦେବୀ ବିମଳାଙ୍କୁ ଅନେକ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଭୈରବୀ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଭୈରବ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ତନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟକ ତନ୍ତ୍ରପୀଠର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି ଓ ଅଷ୍ଟରୂଦ୍ର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଶ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି ରୂପେ ବଟମୂଳ ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ମଙ୍ଗଳା, ପଶ୍ଚିମରେ ବିମଳା, ବାୟୁକୋଣରେ ସର୍ବମଙ୍ଗଳା, ଉତ୍ତରରେ ଅର୍ଦ୍ଧଶୋଷିନୀ, ଈଶାନରେ ଆଲାମଚଣ୍ଡୀ, ଦକ୍ଷିଣରେ କାଳରାତ୍ରୀ, ପୂର୍ବରେ ମରୀଚିକା, ନୈରତରେ ଚଣ୍ଡରୂପା ବିରାଜିତା । ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ଅନ୍ତର୍ବେଦୀର ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଏହି ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିଙ୍କ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଅଷ୍ଟରୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିରାଜିତ । ସେମାନେ ହେଲେ କପାଳମୋଚନ, ଯମେଶ୍ୱର, ଈସାନେଶ୍ୱର, ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ବିଲେଶ୍ୱର, ନୀଳକଣ୍ଠ, ବଟେଶ ଓ ମହେଶ ବା ଲୋକନାଥ । ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିରରେ ବିମଳାଙ୍କୁ ଭୈରବ ରୂପୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ସମର୍ପଣ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହା ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟପୀଠ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଏଠାରେ ଦେବୀ ସତୀଙ୍କ ପାଦ ପଡିଥିବାରୁ ଏହା ପାଦପୀଠ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଦେବୀ ଯଥା କୁତାମଚଣ୍ଡୀ, ମଶାଣିଚଣ୍ଡୀ, ଖମ୍ବକାଳୀ, ବେଢାକାଳୀ, କମଳା ଆଦି ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି
ବିଶ୍ୱର ସକଳ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରର ସାରତତ୍ତ୍ୱ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଅନୁଭବନୀୟ, ଅଥଚ ଏହି ସଂସ୍କୃତି କୈଣସି ଧର୍ମଧାରାରେ ସୀମାବଦ୍ଧ ନୁହେଁ। ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ନାହିଁ। ଏହା ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ସଂଯୋଗକାରୀ ସେତୁ। ପରିବର୍ତ୍ତିତ ସ୍ଥିତିରେ ଏହାର ବାହ୍ୟ ରୂପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିଲେ ହେଁ ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି। ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ବିଶ୍ୱର ସକଳ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସମନ୍ୱୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିଛି। ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସମସ୍ତ ଜାତି, ଧର୍ମ,ପ୍ରଥା, ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରଶୟ ଦେଇଛି। ନିଜେ ବଞ୍ଚିବା ଓ ଅନ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଏହାର ମୌଳିକ ନୀତି। ଏହି ସଂସ୍କୃତିରେ ଏକତା, ସମାନତା, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହାବସ୍ଥାନ ଓ ଭ୍ରାତୃତ୍ୱର ବାଣୀ ଅତି ସୁସ୍ପଷ୍ଟ । ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଗୋଟି ବର୍ଣ୍ଣ ସମଗ୍ର ମାନବ ଜାତିର ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ନିଦର୍ଶନ । ଏହାହିଁ ପ୍ରମାଣ କରିଥାଏ ଯେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ହେଉଛି ସାର୍ବଜନୀନ ସସ୍କୃତି। ଏକତା, ସମାନତା ଓ ବିଶ୍ୱଭ୍ରାତୃତ୍ୱ ଏହାର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଗୋଟି ବର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ,ଯାହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସାମ୍ୟ,ମୈତ୍ରୀ ଓ ଭାତୃତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଆସୁଅଛି। ଏହି ପୁରୋଦୃଷ୍ଟିରେ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି କେବଳ ଜନହିତୈଷୀ ସଂସ୍କୃତି ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱହିତୈଷୀ ସଂସ୍କୃତି। ଏହି ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଏ । ଏହି ସଂସ୍କୃତି ଉଦଘୋଷଣା କରେ ଯେ ; ଇଶ୍ୱର ସକଳ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିକ, ତେଣୁ ପୃଥିବୀର ସକଳ ପ୍ରାଣି ସମାନ।
ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ,ସାହିତ୍ୟ, କଳା,ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭୃତି ହେଉଛି ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବିଭବ । ସମନ୍ୱୟାତ୍ମକ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହିସବୁ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବିଭବର ଅନ୍ତଃସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ ଓ ମାନବୀୟ ପ୍ରକାର ଉନ୍ନତ ରୁଚି ଓ ସଂସ୍କାରବୋଧଦ୍ୱାରା ଏହା ଉଜ୍ଜଳବନ୍ତ। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାରମ୍ପାରିକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରବାହରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ, ଯାହାକି ସଂପ୍ରତି ପୃଥିବୀର ସର୍ବଜନାଦୃତ ନୃତ୍ୟକଳା । ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ସଙ୍ଗୀତା ଭାବସ୍ପର୍ଶୀ ଓ ଚେତନାଦ୍ୟୋତକ। ଏହି ସଂସ୍କୃତିକୁ ଆଧାର କରି ଯେଉଁ ଅସଂଖ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ତହିଁର ପଟ୍ଟାନ୍ତର ନାହିଁ। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର କଳା, ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଓ ଭାସ୍କର୍ଯ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନା ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରିଥାଏ। ଏହା ଆତ୍ମିକ ସନନ୍ଦ ଭାବରେ ପ୍ରତିଭାତ ହୋଇ ଉତ୍କଳରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଳାର ଭୂଖଣ୍ଡ ରୂପେ ଖ୍ୟାତ କରିଛି। ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବିଭବ ଉଦାର ଓ ମହାନ ଅନ୍ତଃପ୍ରେରଣାର ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ। ଏଗୁଗିକର ବୌଦ୍ଧିକ ସୃଜନଶୀଳତା ଏହାକୁ ବିଶ୍ୱ ସଂସ୍କୃତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆସନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ କରିପାରିଛି। ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏହା ମାନବ ସମାଜର ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ସରସ, ସୁନ୍ଦର,ସମୃଦ୍ଧ,ସୃଜନଶୀଳ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଆସିଛି। ବିଷେଶତ୍ୱ ହେଉଛି,ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଧରି ଏହି ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବିଭବ ସମୂହ ବିଶ୍ୱ ଜନମାନସକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଜନଜୀବନକୁ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ କରିପାରିଛି। ମହନୀୟତା ହେଉଛି,କ୍ରମାଗତ ସଂସ୍କାର ଓ ଉତ୍ତରଶୀଳତାଦ୍ୱାରା ଉର୍ଦ୍ଧମୂଖୀ ହୋଇ ଏହା ମାନବିକତାର ଫଳପ୍ରଦ ଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ସୁଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ଏହାକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ ରଖିବା ସହିତ ଆତ୍ମିୟ ସନନ୍ଦ ଭାବରେ ପ୍ରତିଭାତ ହୋଇ ନୈତିକତା,ମର୍ଯ୍ୟାଦାବୋଧ ଓ ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ଭବ୍ୟରୂପ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିଛି। ଅଧିକନ୍ତୁ, ପରମ୍ପରା କ୍ରମବିକାଶ ଧାରା ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଜୀବନର ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରିଛି। ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ, ଏହାର ସାଂସ୍କୃତିକ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଅବଗାହନ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ବ୍ୟକ୍ତି,ଜାତି,ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ସମାଜର ଜନଜୀବନ ସୁଶୃଙ୍ଖଳିତ,ସୁସଂହତ,ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ। ଏହି ପ୍ରବାହମାନ ଧାରାରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଐକ୍ୟବୋଧର ଉନ୍ନତି ରୁଚି,ବୌଦ୍ଧିକ ସୃଜନଶୀଳତା ଓ ସଂସ୍କାରବୋଧ ଚିର ଜାଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟମାନ।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିତ୍ୟ ସମାହିତ ତିନିଧୂପ ପାଞ୍ଚ ଅବକାଶ ରୀତିରେ ପୂଜା,ନୈମିତ୍ତିକ ପର୍ବାପର୍ବାଣି ଓ ବାରମାସରେ ସଂଘଟିତ ତେର ଯାତ୍ରା ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସୁସଙ୍ଗଠିତ କରିପାରିଛି। ଏଥିରେ ସମାଜର ସକଳଶ୍ରେଣୀ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ମହାନତାରେ ଉଦବୁଦ୍ଧ ହୋଇଥାନ୍ତ୍ରି। ସଭିଙ୍କୁ ଧର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବାର ମହାଭିପ୍ରାୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ବାହୁପ୍ରସାରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆପଣାର କରିନେଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେବାଧିକାର ଦେବ ନିମିତ୍ତ ସେ ଛତିଶା ନିଯୋଗ ଭିଆଇଛନ୍ତି।
ଗଜପତିଙ୍କ ଭୂମିକା
ଗଜପତି ରାଜାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ହେଉଛି ମହାରାଜ ଛେରା ପହଁରା କରନ୍ତି ଯେତେବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଆସନ୍ତି. ଏହା ହେଉଛି ତାଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ସେବା..
ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ
ବରୋଦାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଇନ୍ଦଭୁତିଙ୍କ ରଚିତ ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧି ପୋଥିରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବୁଦ୍ଧ ରୂପରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ଓଡ଼ିଶାର ପୁରାତନ କବିଗଣ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି କବିତା ରଚି ଅଛନ୍ତି । କେତେକ ପୁରାଣରୁ ଜଣା ଯାଇଥାଏ ଯେ ପୁରୀଠାରେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଦେଇ ଜଗନ୍ନାଥ ବୁଦ୍ଧ ରୂପରେ ପୂଜିତ ହେଉଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ କବି ଜୟଦେବ ମଧ୍ୟ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଦଶାବତାରରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଅଛନ୍ତି ।
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରିବାର
ପୁରୀ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ସହ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାରିବାରିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ପୁରୀର ଅର୍ଦ୍ଧାଶନୀ ଦେବୀ ଲୋକଙ୍କର 'ମାଉସୀ ମାଁ' ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । କେତେକଙ୍କ ମତରେ ସେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କର ଭଉଣୀ ଓ ସୁଭଦ୍ରା 'ମାଆ' ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ 'ମାଉସୀ' ପଦବାଚ୍ୟ ।
ନିଆଳୀର ମାଧବାନନ୍ଦ ଜୀଉ ବା ମାଧବ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମାମୁଁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଚକ୍ରନୃସିଂହଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶଶୁର ଘର କୁହାଯାଏ । ମହୋଦଧିଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଶଶୁର ବୋଲାଯାଏ । ମେଘନାଦ ପାଚେରୀ ଭିତରେ ଥିବା ଈଶାନେଶ୍ୱର ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଗୁରୁ କୁହାଯାଏ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୂପ ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ବରଫ
ଜଳ ଜମି ଗଲେ ବରଫରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୁଏ ଓ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଜମିଲେ ତୁଷାର ହୁଏ ।
ଶିଶୁନାଗ
ଶିଶୁନାଗ (or Shusunaga) (c. 444 – 363 BCE) ଶିଶୁନାଗ ବଂଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା । ବର୍ତ୍ତମାନର ଉତ୍ତର ଭରତରେ ଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ମଗଧ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ସେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ହରାଯନକା ବଂଶ ପରିଚାଳିତ ମଗଧ ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ଅମାତ୍ୟ ଥିଲେ । ରାଜ୍ୟର ଲୋକମାନେ ଶାସକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହ କରି ଶିଶୁନାଗଙ୍କୁ ଗାଦିନଶିନ କରିଥିଲେ । ପୁରାଣ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରକୁ ବାରଣାଶୀରେ ରାଖୀ ନିଜେ ରାଜଗୃହଠାରୁ ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ପୁତ୍ର କଳାଶୋକ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିଲେ ।
Early life
ମହାବଂଶତିକା ଅନୁସାରେ ଶ୍ରୀଶ୍ରୁଙ୍ଗବୈଶାଳୀର  ଲିଛଭି ବଂଶର ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ନଗର ଶୋଭୀନୀଙ୍କ ଔରସରୁ ଜନ୍ମ ହେଇ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହେଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସେ ରାଜା ନଗଦଶକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ବରାଣଶୀଠାରେ ଭାଇସରାୟ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।.
ରାଜୁତି
ଶ୍ରୀଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ 413ରୁ 395 ଯାଏ ଶାସନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ରାଜଧାନୀ ରାଜଗୃହଠାରେ ଥିଲା ଓ ବୈଶାଳୀଠାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରସାଦ ଥିଲା । ପରେ ସେ ବୈଶାଳୀକୁ ରାଜଧାନୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଦ୍ୟୋତ ରାଜବଂଶ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା କୀର୍ତ୍ତି ସମୂହକୁ ଦ୍ୱଂଶ କରିଥିଲେ । .
ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ସେ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବରାନଶୀରେ ରାଜଗଦିରେ ବସେଇ ନିଜେ ରାଜବଂଶ ଓ ବୈଶାଲୀରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ ।
ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାର
ତାଙ୍କ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ଭ୍ରାଜ୍ୟ ବିଶାଳ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲା । ସେ ତାମିଲନାଡୁ, ମଦୁରାଇ , ପାକିସ୍ତାନ , ନେପାଲ , ଭୁଟାନ , ଆଫଗାନିସ୍ତାନ,ସବୁ ବିଜଯ କରି ନିଜ ସମ୍ଭାର୍ଜ୍ୟରେ ମିସେଇଥିଲେ ।
ଦୀର୍ଘେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର
ଦୀର୍ଘେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର (দীৰ্ঘেশ্বৰী দেৱালয়) ଆସାମ ପ୍ରଦେଶ, ଭାରତର ଗୌହାଟିରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଥିବା ପ୍ରସ୍ତର ଉପରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ଛବି ଅଙ୍କିତ ହୋଇଛି । ଆହୋମ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗଦେଓ ଶିବ ସିଂହ (Siva Singha) ସେହି ଇଟା ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିରକୁ ଏକ ଶକ୍ତି ପୀଠ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି ଯେଉଠାରେ ଶକ୍ତି ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ବାର୍ଷିକ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଉତ୍ସବ ଯେଉଁଠାକୁ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଆସି ସମବେତ ହୁଅନ୍ତି ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଆସାମରେ ଶକ୍ତି ପୂଜା ସଂସ୍କୃତି ବହୁତ ପୁରାତନ ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଦୀର୍ଘେଶ୍ୱରୀ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ଥିଲା । ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ସତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶିବ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶବକୁ ଧରି ସାରା ପୃଥିବୀରେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେହି ଦୁଃଖରୁ ଶିବଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରି ସତୀଙ୍କର ଶବକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ଦେଲେ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭୂପତିତ ହୋଇଥିଲା । ସତୀଙ୍କର ଯୌନାଙ୍ଗ ନୀଳାଚଳ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ଖଣ୍ଡ ସିତାଚଳ ପର୍ବତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା । ସେହି କାଳରୁ ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇ ଆସୁଛି । କଥିତ ଅଛି, ଅମରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସି ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ଅବଶେଷରେ ଦୁର୍ଗା ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ । ସେହି କାରଣରୁ ଦୂର୍ଗା ଆରାଧନା ନିମନ୍ତେ ଦୀର୍ଘେଶ୍ୱରୀ ବିଖ୍ୟାତ ହୋଇ ରହିଲା ।
ଇତିହାସ
ପୁରାକାଳରେ ବା ମଧ୍ୟ ଯୁଗରେ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଦୀର୍ଘେଶ୍ୱରୀରେ ଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହା ଜଣା ନାହିଁ । ଏବେକାର ମନ୍ଦିର ୧୭୧୪-୧୭୪୪ ମସିହାରେ ଅହୋମ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗଦେଓ ଶିବ ସିଂହଙ୍କ (Siva Singha) ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଗୁଆହାଟୀ ଓ ନିମ୍ନ ଆସାମର (Lower Assam) ଆହୋମ ଭାଇସରାୟ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ପଥର ଉପରେ ମନ୍ଦିରଟି ଇଟାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଭୂମି ତଳେ ଏକ ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ରଖାଯାଇଥିଲା । ମନ୍ଦିର ନାମରେ ଜାଗା ଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ମନ୍ଦିରର ଦୈନନ୍ଦିନ ଉପଚାର ପାଇଁ ପୁରୋହିତମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୧୭୫୬ ମସିହାରେ ଆହୋମ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗଦେଓ ରାଜେଶ୍ୱର ସିଂହଙ୍କର ରାଜକୀୟ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ରାଜା ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରି ଅଧିକ ଜାଗା ଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଅଧିକ ଲୋକ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ମଥା ଉପରେ ରଖିବା ପାଇଁ ରାଜା ଗୋଟିଏ ଟୋପି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ଯାହା ମନ୍ଦିରର ଦେବୀଙ୍କୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିନ୍ଧା ଯାଉଛି ।
ଆଧୁନିକ ଦୀର୍ଘେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର
ଆହୋମ ଶାସନ ଓ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ପରେ ବାର୍ଷିକ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଦେଖିବାକୁ ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକ ଆସିବା ଦେଖାଗଲା । ଦୁଗା ପୂଜାର ମୂଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ମଇଁଷି ବଳି । ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ସମବେତ ହେବା ନିମନ୍ତେ ମନ୍ଦିର ପାଚେରୀ ବଢାଗଲା ଓ ସେଥି ଯୋଗୁ ପୁରୁଣା ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥର କିଛି ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଏକ ଛୋଟ ପୋଖରୀ ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଛୋଟ ମାଛ ଓ କଇଁଛ ଖେଳୁଛନ୍ତି ।
ପ୍ରତିଭା ରାୟ
ପ୍ରତିଭା ରାୟ (ଜନ୍ମ: ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଲେଖିକା । ସେ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ସାହିତ୍ୟିକା । ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହେବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଚତୁର୍ଥ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଭାରତର ସପ୍ତମ ମହିଳା ଲେଖିକା । ୧୯୭୪ରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ 'ବର୍ଷା, ବସନ୍ତ ଓ ବୈଶାଖ' ପାଠକୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ "ଯାଜ୍ଞସେନୀ" (୧୯୮୫) ପୁସ୍ତକ ଲାଗି ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ସେ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ଓ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଭାବେ ମୂର୍ତ୍ତୀଦେବୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭକରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହ ପୁସ୍ତକଟି ସାତଟି ଭାଷାରେ ଅନୂଦିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଦୀର୍ଘେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର
ପ୍ରସ୍ତର ବିଗ୍ରହ
ମନ୍ଦିର ବ୍ୟତୀତ ପାହାଡର ପ୍ରସ୍ତର ଗାତ୍ରରେ ଅନେକ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଖୋଦିତ ହୋଇଛି । କେଉଁ କାଳରେ ଏହା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଅଜଣା ଅଛି । । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଭଳି ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ବିରାଟ ଆକାରର ଗଣେଶ ବିଗ୍ରହ ପ୍ରସ୍ତର ଗାତ୍ରରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି । ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଥମେ ଗଣେଶଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ବିଧେୟ । ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ପଥର ଉପରେ ଦୁଇଟି ପାଦ ଚିହ୍ନ ଅଛି ଯାହା ଦେବୀ ଦୂର୍ଗାଙ୍କର ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ନାବ ଭଳି ଏକ ପଥର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନାବ କେଳି ନିମନ୍ତେ ଅତୀତରେ ଅପ୍ସରା (Apasaras) ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ପ୍ରତିଭା ରାୟ
ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ପରେ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ପ୍ରାଧ୍ୟ୍ୟାପକ ଭାବେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରି ଓଡ଼ିଶା ଲୋକ ସେବା ଆୟୋଗରେ (ଓପିଏସସି) ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ।
ଦୀର୍ଘେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର
ସମାପ୍ତ
ଭାରତୀୟ ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା (ଆର୍କିଓଲୋଜିକାଲ ସର୍ଭେ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ) ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଏକ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିର (Kamakhya) ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ମାନ୍ୟତା ଦିଅନ୍ତି । କାମାକ୍ଷା ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ପାଠ ସାରିବା ପରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ଥରେ ଦିରଘେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଶଂସକ ପରିବ୍ରାଜକମାନଙ୍କର ଏହା ଏକ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ ସ୍ଥାନ ।
ପ୍ରତିଭା ରାୟ
ଜୀବନୀ
ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବାଲିକୁଦାଠାରେ ୨୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଦୀର୍ଘେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର
ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆସାମର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଶକ୍ତି ପୀଠ
ପ୍ରତିଭା ରାୟ
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ପ୍ରତିଭା ରାୟ ୨୦ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୨୪ଟି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ୧୦ଟି ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, ୨ଟି କବିତା ସଂକଳନ ଓ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧର ରଚୟିତା ।
ଉପନ୍ୟାସ
.
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ସୀତା ଦେବୀ (କପୂରତାଲାର ମହାରାଣୀ)
ସୀତା ଦେବୀ (୧୯୧୫ - ୨୦୦୨), ରାଜକୁମାରୀ କର୍ମ ନାମରେ ଜଣା ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ରୂପେ ସେହି ଯୁଗରେ ତାଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଆକର୍ଷଣ ମହିଳା ରୂପେ ଜଣା ଯାଉଥିଲେ ସେ କାଶୀପୁର, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କ ବିବାହ କପୂରଥଳାର ରାଜା, ମହାରାଜା (ଜଗଜୀତ ସିଂହ)ଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ସାନ ପୁତ୍ର (କରମଜିତ ସିଂହ)ଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ବହୁ ୟୁରୋପୀୟ ଭାଷାରେ ଧାରା ପ୍ରବାହ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ମାନିବାକୁ ହେଉଥିଲା କି ତାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେବାର ଶୈଳୀରେ ପ୍ରଜ୍ୟପ୍ତ ବୁଝାମଣା ଥିଲା । ୧୯୩୦ ମସିହାର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ସାମାଜିକ ଚରିତ୍ର ରୂପେ ତାଙ୍କୁ ଇରା ଗ୍ରେସବୀନର ଏକ ଉତ୍ପାଦନ ଜିଏଗଫେଲ୍ଡ ଫୋଲିସ୧୯୩୬ ମସିହା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣା ରୂପେ ମାନି ନିଆଗଲା ।  ୧୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବୋଗ ପତ୍ରିକାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଉନିରପକ୍ଷ ଦେବୀର ଉପହାର ଦିଆଗଲା । ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ଏକ ଆମେରିକା ପତ୍ରିକାଲୁକ୍କଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଦୁନିଆର ପାଞ୍ଚଜଣ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ସଜେଇ ହେଉଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ କରାଗଲା । ସେ ସମକାଳୀନ ଗହଣା ଡିଜାଇନର ହନୁତ ସିଂହଙ୍କ ଜେଜେ ମା' ଅଟନ୍ତି ।
ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି
thumb|350px|right|ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି ଖେଳୁଥିବା କିଛି ପିଲା ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି ଭାରତୀୟ ଶିଶୁଙ୍କର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖେଳ । ଏହି ଖେଳ ବଡ଼ ଲୋକମାନେ ବି ଅନେକ ସମୟରେ ଖେଳିଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଖେଳ କିମ୍ବା ଏହିଭଳି ଖେଳର ପ୍ରଚଳନ ରହିଛି ।
ନିୟମ
ଏହି ଖେଳରେ ଗୋଟିଏ ପିଲା ଆଖିରେ 'ପଟି' ବନ୍ଧଯାଏ ଯେପରିକି ସେ କିଛି ଦେଖି ପାଇବାନାହିଁ । ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ରୁମାଲ, ଗାମୁଛା କିମ୍ବା ଓଢଣିକୁ ପଟି ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଖେଳ ଆରମ୍ଭରେ କେଉଁ ପିଲା ଆଖିରେ ପଟି ବନ୍ଧାଯିବ ଏକଥା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପଦ୍ଧତି ସବୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏହି ପଦ୍ଧତିଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପିଲାଟି ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଶେଷରେ ବଛାଯାଏ ସେହି ପିଲାଟିକୁ ଚୋର କହନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଚୋରକୁ ଖେଳରେ ସାମିଲ ଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ଛୁଇଁବାକୁ ହୁଏ । ସେ ଯାହାକୁ ଛୁଏଁ ସେହି ପିଲାଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚୋର ହୁଏ । ଏହି ଖେଳଟି ସାଧାରଣତଃ ସୀମିତ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଖେଲାଯାଇଥାଏ ।
ବିପଦ
ଏହି ଖେଳରେ ଚୋର କିଛି ଦେଖିପାରୁନଥିବାରୁ ବିପଦ ରହିଥାଏ । ଖଣ୍ଡିଆ-ଖବରା ହେବା କିମ୍ବା କଣ୍ଟା ଫୋଡି ହେଇଯିବା ଭଳି ସାଧାରଣ ଘଟଣାଠୁଁ ଆରମ୍ଭକରି ବାଲକୋନୀ କିମ୍ବା ସିଡିରୁ ପଡ଼ିଯିବା ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିପରେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ
ବେଗୁସରାଇ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ବିହାରର ବେଗୁସରଇ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୫.୪୧୮୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୬.୧୩୩୯ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୩୪ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୩୮୨୫ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୪.୫୨% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୫.୪୮% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୬.୮୩% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୧.୯୯% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୪.୫୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୨.୨୮% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୩.୨୭% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି (ବହୁବିକଳ୍ପ)
ଆପଣ ଖୋଜୁଥିବା ଅନ୍ଧପୁଟୁଳି ନିମ୍ନୋକ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ହେଇଥାଇପାରେ :
୫୬୦
୫୬୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୬୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଓଳାଶୁଣି ଗୁମ୍ଫା
ଓଳାଶୁଣି ଗୁମ୍ଫା (ବା ଓଳାଶୁଣୀ ଗୁମ୍ଫା) କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ମାହାଙ୍ଗା ତହସିଲ ଲଳିତଗିରି ନଗର ପଞ୍ଚାୟତରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଓଳାଶୁଣି ପାହାଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ୮୦ କିଲୋମିଟର ଦୁରରେ ରହିଛି ଏହି ପାହାଡ଼ । ଦୈତାରିରୁ ପାରାଦୀପ ଲମ୍ବିଯାଇଥିବା ୫ ନଂ (କ) ରାଜପଥ ନିକଟରେ ଛିଡା ହୋଇଛି ଏହି ଓଳାଶୁଣି ପାହାଡ ଓରଫ ଗୁମ୍ଫା ପାହାଡ । ପାରାଦ୍ୱୀପକୁ ଯିବବେଳେ ସ୍ଥଳ ଭାଗର ଏହା ହେଉଛି ଶେଷ ପାହାଡ଼ | ଏହି ଓଳାଶୁଣି ପାହାଡ଼ ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସଙ୍କ ସମାଧି ପୀଠ ହୋଇଥିଲେ ବି ଗୋଟିଏ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସ
ଅରକ୍ଷିତ ଦାସ ଓଡ଼ଶା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ବଡଖେମଣ୍ଡାର ବିଜୟନଗର ଗଡରେ ଆନୁମାନିକ ୧୭୮୦ରୁ ୧୭୮୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିଲାବେଳ ନାମ ଥିଲା ବଲଭଦ୍ର ଦାସ । ପିଳାବେଳୁ ତାଙ୍କର ଧର୍ମଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କୁ ବାରବର୍ଷ ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କରପିତା, ପଦ୍ମନାଭ ଦେବ, ପାଠ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ ସେ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପିତା ! ମୁଁ ତ ପରମ ପାଠ ପଡୁଛି, ଅନ୍ୟପାଠ ପଡିବାର ପ୍ରୟଜନ କ'ଣ ?" ବିଦ୍ୟାଟି ବେଦ ଯେ ବୋଲଇ । ତହିଁଁରେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ ।। ଭାବେ ଅବିଦ୍ୟା ପରମକୁ । ଭାବେ ଭରସା ମୋର ତାଙ୍କୁ ।। ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରୁ ନିବୃତ କରିବାପାଇଁ ତାଙ୍କପିତା ରାଜକନ୍ୟାକୁ ବିବାହ ଦେବା କଥା କହିବାରୁ ମହାମୁନି କପିଳ ଶୁଭଦେବଙ୍କ ଭଳି ପିତାଙ୍କୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇ କହିଲେ, "ହେ ପିତା ! ଯେ ମାତା ରୂପେ ଜନ୍ମ କରି ପୁତ୍ର ହୋଇଲି ମୁଁ ତାଙ୍କରି ପ୍ରତିମାକୁ ବିଭା ହେଲେ ଧର୍ମଟି ସହିବକି ଭଲେ, କି କଥା କହିଲ ହେତାତ ସେଇଟି ମୋର ନିଜ ମାତା ତା' ପରେ ଘର ତ୍ୟାଗ କରି କଚେରୀ ଘରକୁ ଚାଲିଆସିଥିଲେ, ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ସାଧୁସନ୍ଥମାନଙ୍କ ସେବାରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲେ | ଠିକ୍ ତାର ରାତ୍ରିରେ ନିକଟବର୍ତି ଜଣେ ବିଧବା ବ୍ରାହ୍ମଣର ବାଡିରୁ ସେ କଦଳି ପତ୍ର କାଟୁଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରହ୍ମଣୀ ପତ୍ର କଟା ହେବ ଶୁଣି- " କିଏ ଗୋଟେ ଅରକ୍ଷିତ ମୋ ବାଡ଼ିରୁ ପତ୍ର କାଟୁଛି "  କହି ଧାଇଁ ଆସିଲା, ଏବଂ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ଆବାକ୍ ହୋଇଗଲେ, ଏଥିରେ ରାଜପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତନା ଦେଇ କହିଲେ " ମା' ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ନା' ପାଉନଥିଲି, କିନ୍ତୁ ଆଜି ତୁମ ଦୟାରୁ ମୁଁ ଅରକ୍ଷିତ ନାମଟି ପାଇଗଲି " |
ଓଳାଶୁଣୀ ମେଳା
ଓଳାଶୁଣୀ ମେଳା ମାଘ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସ । ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ପଳନ କରଯାଇଥାଏ ।  ଏହି ମେଳାରେ ଓଡ଼ିଶା ବାହାରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କର ସମାବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପ୍ରଥମ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସରୁ ଏହା ବାର ଦିନ ପର୍ଯନ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସମାବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭୋଗ
ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସଙ୍କର ପୋଡ଼ପିଠା ହେଉଛି ଅତି ପ୍ରିୟ । ଏହା ଛଡ଼ା ସୁଖୁଆ (ମଲାମାଛ) ଏଠାରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ । ଅରକ୍ଷିତ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଆମିଷ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଆମିଷକୁ ଛାଡ଼ି ଜଗତ ତିଷ୍ଠି ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି- ହେ ମନ କହୁଅଛି ମୁହିଁ । ଶରୀର‌ ଆମିଷ ଅଟଇ ।। ରଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଆମିଷ ଜାଣ । ତହିଁରୁ ସକଳ ଭିଆଣ‌ ।। ଛପନ କୋଟି ଜୀବ ଯେତେ । ଆମିଷରୁ ଜାତ ସମସ୍ତେ ।। ଆମିଷକୁ ଆମିଷ ଖାଇ । ଆମିଷ ଆମିଷେ ସାରଇ ।।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ପ୍ଲୀହା
ପ୍ଲୀହା ବା ପିଳେହି ତଥା ଇଂରାଜୀରେ Spleen ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ σπλήν—splḗnରୁ ଆସିଛି) ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଅଙ୍ଗ ରୂପେ ପରିଚିତ ଅଟେ । ଏହା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଓ ପ୍ରତିରୋଧ ଶକ୍ତି (ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି) ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରେ । ଏହା ପୁରୁଣା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାମାନଙ୍କୁ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନରୁ ବାହାର କରି ରଖେ, ରକ୍ତକ୍ଷୟ ସମୟରେ ଏହା ଏକ ରକ୍ତ ଭଣ୍ଡାର ଭଳି କାମ କରେ । ଏହାଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବୟସ୍କ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାରୁ ବହିଷ୍କୃତ ହେମୋଗ୍ଲୋବିନର ବିପଚନ (Metabolism) ହୁଏ । ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାରେ ଥିବା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନରେ ଲୌହ ଅଂଶ ହେମ ଓ ପ୍ରୋଟିନ ଅଂଶ ଗ୍ଲୋବିନ ଥାଏ । ଏହି ହେମର ବିପଚନ ହୋଇ ବିଲିରୁବିନ ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା ଯକୃତଦ୍ୱାରା ବହିଷ୍କୃତ ହୁଏ ଓ ଏହାର ଲୌହ ଅଂଶକୁ ପ୍ଲୀହା ରିସାଇକ୍ଲ କରେ ।
ଏହାର ଶ୍ୱେତ ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଆଣ୍ଟିବଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଜୀବାଣୁ ଓ ରକ୍ତକଣିକାର ବହିଃର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଆଣ୍ଟିବଡି କୋଟିଙ୍ଗ ଥିଲେ ପ୍ଲୀହା ସେମାନକୁ ରକ୍ତ ଓ ଲିମ୍ଫ ସଞ୍ଚାଳନରୁ ବାହାର କରିଦିଏ । ୨୦୦୯ ମସିହାର ଗୋଟିଏ ଅନୁଶୀଳନରୁ ଜଣାଯାଏ, ମୂଷା ପ୍ଲୀହାର ଲାଲ ପଲ୍ପରେ ଦେହରେ ଥିବା ସମୁଦାୟ ମୋନୋସାଇଟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଥାଏ । ଏହି ମୋନୋସାଇଟ ଦେହାର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ଯାଇ ଡେନ୍ଡ୍ରାଇଟିକ କୋଷ ଓ ମାକ୍ରୋଫେଜରେ ପରିଣତ ହୁଅନ୍ତି ଓ କ୍ଷତ ଶୁଖାନ୍ତି । ପ୍ଲୀହା ଗୋଟିଏ ବିରାଟ ଲିମ୍ଫ ନୋଡ ଭଳି ଦେହର ମୋନୋନ୍ୟୁକ୍ଲିଆର ଫେଗୋସାଇଟ ସିସ୍ଟମର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ରୁପେ କାମ କରେ ଓ ଏହାର ଅଭାବରେ ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ ।।
ମନୁଷ୍ୟ ଦେହରେ ପ୍ଲୀହା ପେଟର ଉପର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥାଏ, ଏହା ଦେଖିବାକୁ ମାଟିଆ ।
ଗଠନ
ପ୍ଲୀହାର ଲମ୍ବ ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ଦେହରେ ୭ ସେ.ମି.ରୁ ୧୪ ସେ.ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ, ଓଜନ ୧୫୦ ଗ୍ରାମ ରୁ ୨୦୦ ଗ୍ରାମ ଥାଏ । ଏ ସବୁ ମନେ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ୧x୩x୫x୭x୯x୧୧ ନିୟମ ଅଛି । ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପ୍ଲୀହାର ଲମ୍ବ ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ମୋଟେଇ ୧"x୩"x୫", ଓଜନ ୭ ଆଉନ୍ସ ଓ ବାମ ପାଖରେ ନବମରୁ ଏକାଦଶ ପଞ୍ଜରା ଅସ୍ଥି ପାଖରେ ଥାଏ । ଏହାର ମଧ୍ୟଚ୍ଛଦ ପୃଷ୍ଠତଳ (Suface) ଓ ଭିସେରାଲ୍ ପୃସ୍ଠତଳ ଥାଏ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନକୁ ହାଇଲମ କହନ୍ତି ଯେଉଁ ବାଟ ଦେଇ ରକ୍ତନଳୀ ଓ ଲିମ୍ଫନଳୀ ପ୍ଲୀହା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଓ ଏହି ପଥ ଦେଇ ଛୋଟ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଧମନୀ ଓ ସ୍ପ୍ଲେନିକ୍ ଧମନୀ ପରିସ୍କାର ରକ୍ତ ଯୋଗାଏ ଏବଂ ସ୍ପ୍ଲେନିକ ଶୀରା ମଇଳା ରକ୍ତ ନିଷ୍କାସନ କରେ । ଏହାର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ସ୍ପଞ୍ଜ ଭଳି ଥାଏ ଓ ଏଥିରେ ତିନି ସ୍ତର ଥାଏ, ଯଥା ଲାଲ ପଲ୍ପ, ମାର୍ଜିନାଲ ପଲ୍ପ ଓ ଧଳା ପଲ୍ପ । ଏହା ଭିତରକୁ ଲିମ୍ଫ ନଳୀ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ । ଏହାର ଏକ ଜର୍ମିନାଲ କେନ୍ଦ୍ର ଥାଏ ଯାହାକୁ ସରୁ ରକ୍ତନଳୀ ରକ୍ତ ଯୋଗାଏ ଯାହାକୁ ପେନିସିଲିଆରି ରାଡିକ୍ଲ କୁହାଯାଏ ।
କାର୍ଯ୍ୟ
ପ୍ଲୀହାର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୂହ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ
ଲାଲ ଓଢ଼ଣି
ଲାଲ ଓଢ଼ଣି ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ । କପିଳାଶ ଭୂୟାଁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ସତ୍ୟଜ୍ୟୋତି, ମନିଶୀତା, ଅଜିତ ଦାସ, ଅନିତା ଦାସ, ଶ୍ୱେତା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୨ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ ଷ୍ଟାର୍ କିରଣରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌ ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବିନିକେଇ
ବିନିକେୟୀ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଆଠମଲ୍ଲିକ ଉପଖଣ୍ଡସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ମନୋହର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । ଏହା ମହାନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ତିତ । ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ବାରମାସ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଭିଡ଼ ହୋଇଥାଏ । ଏଠାରେ ମା’ ବିନିକେୟୀ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି । ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଆଠଦିନ ଅର୍ଥାତ ଆଠଦୋଳଠାରୁ ତିନିଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ମା’ ବିନିକେୟୀଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିନିକେୟୀ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଆଠମଲ୍ଲିକରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପଚିଶି କି.ମି. ଗଲେ ଦୋରୁହା ଗ୍ରାମ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୁଏ । ଏହି ଗ୍ରାମ ନିକଟସ୍ଥ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ପଞ୍ଚଧାର ପର୍ବତର ପାଦ ଦେଶରେ ତଥା ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ମା' ବିନିକେୟୀ ଠାକୁରାଣୀ ଏକ ସୁରମ୍ୟ ପରିବେଶରେ ବୃକ୍ଷ ମୂଳରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ପୌରାଣିକ
ଉକ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ମା’ ବିନିକେୟୀଙ୍କର ଆଗମନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅଛି । ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲାର ବିନିକା ଅଞ୍ଚଳରୁ ବାଣିଜ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତଳମୁଣ୍ଡରୁ ଆସିଥିବା ବଣିକମାନେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ବିନିକେୟୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ଚୋରିକରି ନେଇଯାଉଥିଲେ । ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡର ଦୋରୁହା ଗ୍ରାମ ଉପକଣ୍ଠରେ (ଯେଉଁଠି ଦେବୀ ସମ୍ପ୍ରତି ଅବସ୍ଥାପିତା) ମା'ଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଡଙ୍ଗା ଆଗକୁ ନଯିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ମହାନଦୀ କୂଳରେ ରଖିଦେଇ ସେମାନେ ଚାଲିଗଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ମା' ବିନିକେୟୀ ସେଠାରେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ମା' ବିନିକେୟୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ପୀଠ ଏକ ମନୋରମ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମ୍ମୁଖରେ ମହାନଦୀର ନୀଳ ଜଳରାଶିର ଦୃଶ୍ୟ ଅତୀବ ମନମୁଗ୍ଧକର । ଅନ୍ୟ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଶ୍ୟାମଳ ସମ୍ଭାରର ଅପୂର୍ବ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଭକ୍ତର ହୃଦୟକୁ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଆନନ୍ଦରେ ଉଦ୍ୱେଳିତ କରେ । ବିଶେଷତଃ ସୂର୍ଯେ୍ୟାଦୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ କାଳରେ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଅନୁପମ ଶୋଭାରେ ମଣ୍ଡିତ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ଏଠାରେ ସାନ୍ଧ୍ୟ ସମୀରଣ ନିଷ୍ଠୁର ନିଦାଘଜନିତ କ୍ଳାନ୍ତିକୁ ହରଣ କରିନିଏ । ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ସମୟରେ ଘଣ୍ଟ ଓ ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନୀ ଭକ୍ତର ମନରେ ଭାବାନ୍ତର ସୃଷ୍ଟି କରେ । କ୍ଷଣିକ ପାଇଁ ସାଂସାରିକ ମାୟାର ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ନ କରି ମନପକ୍ଷୀ ଉଡିଯାଏ ସେହି ଅଜଣା ଅନନ୍ତ ଆକାଶର ଉଦାର ହୃଦୟକୁ । ନୃତ୍ୟରତା ମହାନଦୀର କୂଳେ କୂଳେ ଯେଉଁ ଶୋଭା ସମ୍ପଦ ରହିଛି, ତା' ଭିତରେ ଏ ସ୍ଥାନଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନନ୍ୟ । ମହାନଦୀର ଗଭୀର ଜଳରାଶି, ଶ୍ୟାମଘନ ପର୍ବତମାଳାର ତରଙ୍ଗାୟିତ ଭଙ୍ଗୀ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ କାକଳି, ନୌବିହାର ସମୟରେ ନାଉରିଆର ମନ ଭୁଲାଣିଆ ସଙ୍ଗୀତ, ସର୍ବୋପରି ମେଘମୁକ୍ତ ଆକାଶର ନୀଳିମା ସବୁ ଯେମିତି ପର୍ଯ୍ୟଟକକୁ ସ୍ତବ୍ଧ କରିଦିଏ । ବର୍ଷର ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏଠାରେ ଅସୁମାରୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଭିଡ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା
ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା (ଇଂରାଜୀ: Oxygen saturation) କୌଣସି ମାଧ୍ୟମରେ ଦ୍ରବିଭୂତ ହୋଇଥିବା ଅମ୍ଳଜାନର ଆପେକ୍ଷିକ ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସାଧନ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ସେନସର ପରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡାକ୍ତରୀ ପ୍ରୋବଦ୍ୱାରା ମପାଯାଇଥାଏ । ଜଳ ପରି ତରଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ଅପ୍ଟତୋଡ (Optode) ସେନସରଦ୍ୱାରା ମପାଯାଇପାରେ । ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ପ୍ରତିଶତରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ଓ ଏହା ଏକକ ବିହୀନ ।
ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ରକ୍ତରେ ଅକ୍ସିହିମୋଗ୍ଲୋବିନର ହାରକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥାଏ । ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଅମ୍ଳଜାନ ଫୁସଫୁସରେ ପହଞ୍ଚି ରକ୍ତରେ ଥିବା ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ଅଣୁସହ ବିବନ୍ଧିତ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ରକ୍ତ ଶରୀରର କୋଷମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ଅମ୍ଳଜାନ ଆଧାରିତ ଶର୍କରା ପାଚନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇ ଉର୍ଜା ଯୋଗାଇଥାନ୍ତି । ସାଧାରଣତଃ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଧମନୀର ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ୯୫ରୁ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥାଏ । ଯଦି ଏହି ମାତ୍ରା ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଧାରଣର ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣ ତୁଳନାରେ ୯୦ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ ହୋଇଯାଏ, ଏହାକୁ ନିମ୍ନ ମାନି ହାଇପୋକ୍ସିମିଆ କୁହାଯାଇଥାଏ । ସେହିପରି ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅଧିକ ବଢ଼ିଗଲେ, ଅମ୍ଳଜାନର ଆଂଶିକ ଚାପ ବଢ଼ି ବ୍ୟକ୍ତି ହାଇପରକ୍ସିମିଆର ଶିକାର ହୋଇଥାନ୍ତି । ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ମାନକଦ୍ୱାରା ନିରୂପଣ କରାଯାଏ:
ପଲସ ଅକ୍ସିମେଟ୍ରି (Pulse Oximetry)
ପଲସ ଅକ୍ସିମେଟ୍ରି ଅମ୍ଳଜାନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ମାପ ପାଇଁ ସହଜ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣାଶୂନ୍ୟ ଉପାୟ ଅଟେ । ଏଥିରେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଡାକ୍ତରୀ ଉପକରଣ ପ୍ରବେଶ ନ କରାଇ କେବଳ ଆଙ୍ଗୁଠି ଟିପ ବା କାନରେ ପ୍ରୋବ ରଖି ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ମପାଯାଏ । ପ୍ରୋବ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଆଲୋକ ଉତ୍ସରୁ ନାଲି ଏବଂ ଅବରକ୍ତ ତଥା ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ଼ ରଶ୍ମି ରକ୍ତରେ ଅବଶୋଷଣ ହୁଏ । ଅବରକ୍ତ ରଶ୍ମିର ଅଧିକ ଅବଶୋଷଣ ଉତ୍ତମ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ସଙ୍କେତ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ଲାଲ ରଶ୍ମିରେ ଅଧିକ ଅବଶୋଷଣ ନିମ୍ନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ତଥା ଅକ୍ସିହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନରହିତ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ତଥା ଡିଅକ୍ସିହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟରୁ ଅମ୍ଳଜାନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଆକଳନ କରାଯାଏ ।
ଧମନୀୟ ରକ୍ତରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସ ପରୀକ୍ଷା (Arterial blood gas or ABG test)
ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ରକ୍ତ ଧମନୀରୁ କିଛି ରକ୍ତ ସିରିଞ୍ଜଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇ ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ଆଂଶିକ ଚାପ ଏବଂ ରକ୍ତର ଅମ୍ଳତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । କ୍ରନିକ ଅବ୍‌ସ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ପଲ୍‌ମୋନାରି ଡିଜିଜ (COPD) ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କର ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଅମ୍ଳତା ସ୍ତର କମ ଥାଏ ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ସ୍ତର ଅଧିକ ଥାଏ ।
ପରିବେଶ ବିଜ୍ଞାନ
ଜଳୀୟ ପରିବେଶରେ କୌଣସି ଜଳାଶ୍ରୟରେ ଦ୍ରବିଭୂତ ହୋଇଥିବା ଅମ୍ଳଜାନର ପରିମାଣ ସହ ସେହି ଜଳାଶ୍ରୟ ସନ୍ତୁଳିତ ସ୍ଥିତି ତଥା ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ତାପମାତ୍ରା ଏବଂ ଚାପରେ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସର୍ବାଧିକ ଅମ୍ଳଜାନର ହାରକୁ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା କୁହାଯାଏ । ଜଳଶ୍ରୋତମାନଙ୍କରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ଥାଏ । ସ୍ଥିର ଜଳାଶ୍ରୟରେ ଆଲୋକସଂଶ୍ଳେଷଣଦ୍ୱାରା ଅମ୍ଳଜାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଉତ୍ପାଦକ ବା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ଥିତିମାନଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମନ୍ଥର ଗତିରେ ସନ୍ତୁଳନ ହେଉଥିବା ହେତୁ ଅମ୍ଳଜାନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ବି ଅଧିକ ଥାଏ । ସ୍ଥିର ଜଳାଶ୍ରୟରେ ଥିବା କ୍ଷୟଶୀଳ ପଦାର୍ଥ ହେତୁ ଅମ୍ଳଜାନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ବହୁତ କମିଯାଇଥାଏ କାରଣ ଅବାୟବୀୟ ଜୀବାଣୁ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥକୁ ଭଲଭାବେ ବିଘଟନ କରାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଅରୁଣ
ଅରୁଣ (अरुण) ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବାତା ଙ୍କ ସାରଥୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଗରୁଡ଼ ଙ୍କର ବଡ ଭାଇ ଏବଂ ଋଷି କଶ୍ୟପ ଓ ବିନତା ଙ୍କ ପୁଅ । ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଥିଲେ ସମ୍ପତି ଏବଂ ଜାଟାୟୁ । ସେ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଏବଂ ଜୈନ ଧର୍ମ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ କଳାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଜନ୍ମ
ଅରୁଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ପୁରାଣ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମହାଭାରତର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅଣ୍ଡାରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁଯାୟୀ, କଶ୍ୟପ ଋଷି /|ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ବିନତା ଏବଂ କଦ୍ରୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କଶ୍ୟପ ଋଷି ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛାକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଦୁଇଟି ବର ଦେଇଥିଲେ । କଦ୍ରୁ ଏକ ହଜାର 'ଦିର୍ଘଦେହ' (ଅର୍ଥାତ୍ ଦୀର୍ଘ ଶରୀର ବିଶିଷ୍ଟ; ନାଗ) ପୁଅମାନଙ୍କର ବର ମାଗିଥିଲେ ଏବଂ ବିନତା କେବଳ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ 'ଦିବ୍ୟଦେହ' (ଅର୍ଥାତ୍ ଶରୀରରୁ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ବାହରୁଥିବା) ପୁଅ ମାଗିଥିଲେ । କଶ୍ୟପ ଋଷ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ସଦେଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ । ପରେ କଦ୍ରୁ ଏକ ହଜାର ଅଣ୍ଡା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ବିନତା ଦୁଇଟି ଅଣ୍ଡା ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକ ୫୦୦ ବର୍ଷ ଧରି ସେମିତି ରହିଥିଲେ ଏବଂ କଦ୍ରୁଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିତ ଅଣ୍ଡାଗୁଡ଼ିକରୁ ତାଙ୍କର ୧୦୦୦ ନାଗ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ବିନତାଙ୍କର ଅଣ୍ଡାଦୁଇଟିରୁ କେହି ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲେ । କଦ୍ରୁଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ଉତ୍ସୁକତାର ସହିତ ବିନତା ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଅଣ୍ଡାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରୁ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅରୁଣ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ଯେହେତୁ ଅରୁଣ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଶରୀର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହୋଇନଥିଲା । ଫଳରେ ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ମାଆ ବିନତାଙ୍କୁ ୫୦୦ ବର୍ଷ ଧରି କଦ୍ରୁଙ୍କର ଦାସୀ ଭାବରେ ରହିବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ୨ୟ ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ହେଲେ ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବ ବୋଲି କହିଥିଲେ । ମାଆଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେବା ପରେ ସେ ଉଭେଇ ଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଋଷି କଶ୍ୟପ ତାଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ରଥର ସାରଥୀ ହେବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ୫୦୦ ବର୍ଷର ଦାସତ୍ୱ ପରେ ବିନତାଙ୍କର ୨ୟ ଅଣ୍ଡାରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଙ୍କ ବାହାନ ଗରୁଡ଼ ଜନ୍ମ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ବର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ରାହୁ ଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ (ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ସମୟରେ ରାହୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଙ୍କୁ ଗିଳିବା କଥା ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି) ଫଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଉତ୍ତାପ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା । ଉତ୍ତାପ ଏତେ ତୀବ୍ର ଥିଲା ଯେ ଏହା ସମସ୍ତ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା । ତେଣୁ, ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ଅରୁଣଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସାରଥୀ ହୋଇ ତାଙ୍କ ରଥକୁ ଟାଣି ପୃଥିବୀରୁ ଛାଇ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ପୁରାଣରେ
ରାମାୟଣ ଅନୁଯାୟୀ ଅରୁଣା ଶିଆନିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ; ଜାଟାୟୁ ଏବଂ ସମ୍ପତି । ତାଙ୍କର ଉଭୟ ପୁତ୍ର ରାମାୟଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ମହାଭାରତର ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଓ ସାରଥୀ ଅରୁଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଙ୍କର ସହାୟତା ପାଇଁ ପଠାଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ଅର୍ଜୁନ ଙ୍କୁ ସେ ପରାସ୍ତ କରିବାକୁ କାହାରି ଆବଶ୍ୟକତା ନ ନେବାକୁ ସେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପ୍ରତ୍ୟାକ୍ଷାନ କରିଥିଲେ ।
ରାମାୟଣରୁ ଉଦ୍ଦୃତ ଭାରତୀୟ ଲୋକଥାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ଅରୁଣ ଏକଦା ଅରୁଣୀ ନାମ ଜଣେ ମହିଳା ରୂପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ନିକଟତର ହୋଇଥିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ଅରୁଣୀଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା ତାଙ୍କ ତାଙ୍କ ଔରସରୁ ବାଳୀ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଅରୁଣ ପୁଣିଥର ନାରୀ ରୂପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଔରସରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ଉଭୟ ପିଲାଙ୍କୁ ପାଳିବା ପାଇଁ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ମହର୍ଷି ଗୌତମ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ଫଳସ୍ୱରୂପ ଉଭୟ ବାଳୀ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ମାଙ୍କଡ଼ରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା
୧ ଫେବୃଆରୀ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫେବୃଆରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍
ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଶୁଭଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଚିନ୍ମୟ ଦାସପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସଞ୍ଜିବ ଦ୍ୱିବେଦୀ । ସଙ୍ଗୀତକାର ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ । ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ପଣ୍ଡା, ଅସୀତ ପତି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୨୩ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖରେ ତରଙ୍ଗ ଟିଭି ଓ ତରଙ୍ଗ ପ୍ଲସ୍‌ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବନ୍ଧବାହାଲ
ବନ୍ଧବାହାଲ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଝାରସୁଗୁଡା ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ସହରାଞ୍ଚଳ ।   ଏଠାରେ ମହାନଦୀ କୋଇଲାଖଣି ଲିମିଟେଡ ଓ ବେଲପାହାଡ଼ ଓପେନ କାଷ୍ଟ ଖଣି ଅଧୀନରେ ପରିଚାଳିତ ଅନେକ କୋଇଲା ଖଣି ରହିଛି ।   ଏହି ଅଞ୍ଚଳର  ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ବିକାଶ ଘଟି ଏହା ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର କରିଛି । ଏଠାରେ DAVଦ୍ୱାରା ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲ ଖୋଲିଛି ।
ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅମ୍ରିତା ନାୟକ, ହ୍ୟୁମାନ ସାଗର, ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଦାଶ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌ ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅବସ୍ଟେଟ୍ରିକ୍ସ ଫିସଚୁଲା
ପ୍ରତିଷେଧ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ରୋଗନୁଶୀଳନ
ସମୟୋପ‌ଯୋଗୀ ସିଜରିଆନ ସେକସନ (cesarean section) କଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥାର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ଅପରେଶନ ଯୋଗେ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଜଲ୍‌ଦି ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଗୋଟିଏ ୟୁରିନାରି କାଥେଟର (urinary catheter) ଦେଲେ ଉପଶମରେ ସାହାଯ୍ୟ ହୁଏ । କାଉନସେଲିଙ୍ଗ (counselling) ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟରେ ଆସେ । ସବ୍‌-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା (sub-Saharan Africa), ଏସିଆ, ଆରବ ସ୍ଥାନ (Arab region) ଓ ଲାଟିନ ଆମେରିକାରେ (Latin America) ପ୍ରାୟ ୨ ନିୟୁତ ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଛି ଓ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୭୫,୦୦୦ ନୂଆ ମହିଳା ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developed world) କ୍ୱଚିତ ଏହି ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ଏହାକୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ (disease of poverty) ରୋଗ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୫୬୧
୫୬୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୬୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ୭ଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀକୁ ନେଇ ଗଠିତ ।
୨୦୦୮ ମସିହା ପରେ ଏହି ଲୋକ ସଭା ମଣ୍ଡଳୀରେ ଆସୁଥିବା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା
ନିସନ୍ଦେହରେ ଅଲିମ୍ପିକ  ହିଁ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ତଥା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୀଡ଼ା ମହୋତ୍ସବ । କ୍ରୀଡ଼ାର ଉତ୍କର୍ଷ,ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା,ଏହାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅଲିମ୍ପିକ କ୍ରୀଡ଼ା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଯୋଗିତାଠାରୁ ରହିଛି ଅନେକ ଆଗରେ । ବିଶ୍ୱର ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ମହାକୁମ୍ଭରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସଫଳତା ହାସଲ କରିବ । ଅର୍ଥ କ୍ରୀଡ଼ାଜଗତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୋପାନରେ ଉପନୀତ ହେବା । ସେଥିପାଇଁ ଅଲିମ୍ପିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ଆକର୍ଷଣ ସବୁ ସମୟରେ ଉନ୍ମାଦିତ କରିଆସିଛି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଦେଶର ପ୍ରତିଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ । ତାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ ହେଉ ବା ଶୀତକାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ, ଏହାର ରୋମାଞ୍ଚ,ଏହାର ଉତ୍ତେଜନା ସବୁବେଳେ ସମାନ ।.
ନୂତନ ଅଲମ୍ପିକ
ପୂରୁଣା ଅଲମ୍ପିକ ବନ୍ଦ ହେବାର ପ୍ରାୟ ୧୫୦୦ ବର୍ଷପରେ ପିଏଅରେ କ୍ୟୁବେର ନାମକ ଜଣେ ଫରାସୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲା । କ୍ୟୁବେରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ୟାରିସରେ ପନ୍ଦରଟି ଦେଶକୁ ନେଇ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଧିବେଶନରେ ଏକ ସର୍ବସମ୍ମତ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁସାରେ ପୁରୁଣା ଗ୍ରୀକ ଆଦର୍ଶକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖି ପ୍ରତି ଚାରିବର୍ଷରେ ଥରେ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ଏହା ଗୋଟିଏ ସଭ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଗ୍ରୀସ ଦେଶର ଆଥେନ୍ସ ସହରର ସେହି ପ୍ରାଚୀନ କ୍ରୀଡ଼ାଙ୍ଗନର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮୯୬ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଭାବରେ ୨୭ଥର ଏହି କ୍ରୀଡ଼ା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । କେବଳ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୧୯୯୬ରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ୧୯୪୦ ଓ ୧୯୪୪ରେ ଅଲମ୍ପିକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରି ନ ଥିଲା । ଏସିଆ ମହାଦେଶର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଚୀନର ରାଜଧାନୀ ବେଜିଂଠାରେ ୨୦୦୮ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟମାସ ୮ରୁ ୨୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୨ରେ ଏହି ଖେଳ ଜୁଲାଇ୨୭ରୁ ଅଗଷ୍ଟ୧୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଣ୍ଡନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଅଛି। ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ଅନୁରୂପରେ ନିଜସ୍ୱ ଅଲମ୍ପିକ କମିଟି ମାନ ଗଠନ କରି ଏହି ଖେଳରେ ଭାଗ ନେଇଥାନ୍ତି ।
ପୁରସ୍କାର
୧୮୯୬ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଆଧୁନିକ ଅଲମ୍ପିକର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଖେଳ ଟ୍ରିପଲ ଜମ୍ପରେ ଆମେରିକାର ଜେମସ କନୋଲି ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ଜିତିଥିଲେ । ୨୦୦୮ରେ ବେଜିଂ ଅଲମ୍ପିକରେ ୨୦୫ଟି ଦେଶ ଭାଗନେଇଥିଲେ।ଅଲମ୍ପିକ ଖେଳରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି ଏତେଟା ଉତ୍ସାହ ଜନକ ନୁହେଁ। ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଲିମ୍ପିକ
ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ
thumb|[[ଭାରତର ଜାତୀୟ ଚିହ୍ନ]] "ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ" ( सत्यमेव जयते) (ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ: "ସତର ସଦା ଜୟ ହୁଏ") ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦର ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ତ୍ର । ଭାରତର ସ୍ୱାବଧିନତା ପରେ ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ବାଣୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଗଲା । ଜାତୀୟ ଚିହ୍ନ ତଳେ ଏହା ଦେବନାଗରୀ ଲିପିରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି । ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ଏକ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅଙ୍କିତ । ଏହା ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୨୫୦ରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବାରାଣାସୀଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ଅଶୋକଙ୍କ ସିଂହର ଏକ ଅନୁକରଣ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ବାଣୀଟି ନାହିଁ । ମୁଣ୍ଡକ ଉପନିଷଦର ୩.୧.୬ ରେ ଥିବା ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରଟି ହେଲା:
ସତ୍ୟମେବ ଜଯତେ ନାନୃତମ୍ ସତ୍ୟନ ପନ୍ଥାବ ବିତତୋବଦେବଯାନଃ । ଯେନାକ୍ରମନ୍ୟୁତ୍ୟଷଯୋ ହ୍ୟାତ୍ମକାମୋ ଯତ୍ର ତତ୍ତ୍ୟସ୍ୟ ପରମଂ ନିଧାନଂ ॥ ଅର୍ଥ: ସତର ସଦା ଜୟ ହୁଏ, ମିଛର ନୁହେଁ । ମୁନି ଋଷିମାନଙ୍କ ଦେଇ ସତର ପାବନର ପଥ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଛି । କାମନାର ବିନାଶ ସାଧନ କରି ମୁନି ଋଷିମାନେ ମହାସତ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୀତିବାକ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ବାଣୀ
ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା
ସୋମବାର ଦିନ ପଡୁଥିବା ଅମାବାସ୍ୟା ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଗୋଟିଏ ଗରିବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରର ଏକ ଅନୂଢ଼ା କନ୍ୟା ଥିଲା । ଝିଅଟି ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତା’ର ବିବାହ ହୋଇପାରୁନଥିଲା । କନ୍ୟାର ବିବାହକୁ ନେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତି ସର୍ବଦା ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ । ଏକଦା ଜନୈକ ସାଧୁ ମହାରାଜ ଉକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟାର ସେବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତା’ଭାଗ୍ୟରେ କ’ଣ ଅଛି ଗଣନା କଲେ । କିନ୍ତୁ ଉକ୍ତ କନ୍ୟାର ବିବାହ ଯୋଗନାହିଁ ବୋଲି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ସୂଚାଇଦେଲେ । ଏହାର ଉପାୟ କହିଲେ- ଯଦି ତୁମ କନ୍ୟା ସୋନା ନାମକ ଧୋବଣୀ ଘରେ ଯାଇ ତାଙ୍କର ସେବାଶୁଶ୍ରୁଷା କରିବ ଓ ଉକ୍ତ ଧୋବଣୀ ତା’ମଥାରେ ଲାଗିଥିବା ସିନ୍ଦୂରକୁ ତୁମଝିଅର ମଥାରେ ଲଗାଇଦେବ ତାହାହେଲେ ତୁମଝିଅର ବିବାହ ଯୋଗ ଫିଟିପାରିବ । ଏହି କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟା ସାଧୁମହାରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ଉଠି ନିଜଘର କାମ କରିବା ସହ ଧୋବଣୀ ଘରେ ଯାଇ ସମସ୍ତ କାମ ସାରି ଫେରିଥାଏ । ଘରର ଚାକଚକ୍ୟତା ଓ ସମସ୍ତ କାମ ସରିବା ଦେଖି ସୋନା ଧୋବଣୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ । ଏହାର ରହସ୍ୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ସୋନା ଧୋବଣୀ ସକାଳୁ ଉଠି ନଜର ରଖିଲା । ସବୁଦିନ ପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟା ସକାଳେ ଧୋବଣୀ ଘରେ ପଶି ସମସ୍ତ କାମ ସାରି ଘରକୁ ଫେରୁଥିଲା । ହଠାତ୍‌ ସୋନା ତାକୁ ଅଟକାଇ ପଚାରିଲେ ତୁମେ କିଏ ? କାହିଁକି ଆମଘର କାମ କରୁଛ ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ସାଧୁ ଜଣକ କହିଥିବା କଥା ସୋନା ଧୋବଣୀକୁ ସେ କହିଲା । ସୋନା ଧୋବଣୀ ଜଣେ ସ୍ୱାମୀପରାୟଣ ଥିଲା । ସେ ତାକୁ ଅଟକାଇ କହିଲା ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଅସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ମୋ ବୋହୂ ଫେରିଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ରହିଯାଅ । କିଛି ସମୟ ପରେ ସୋନା ଧୋବଣୀ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଲାଗିଥିବା ସିନ୍ଦୂରକୁ ମଥାରୁ ଆଣି ଉକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟାର ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇଦେଲା । ସିନ୍ଦୂର ଦାନ କରି ସୋନା ଧୋବଣୀର ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କଲା । ଏହା ଜାଣିପାରି ସେ ନିରାଜଳ ହୋଇ ଚାଲିଚାଲି ଏକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ସେ ସେଠାରେ ପୂଜା କରି ବୃକ୍ଷର ଚାରିପଟେ ପରିକ୍ରମା କରି ଜଳ ଗ୍ରହଣ କଲା । ସେ ଯେଉଁ ଦିନ ଏହି ବ୍ରତ କରିଥିଲା ସେହିଦିନ ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଥିଲା । ସେ ସେଦିନ ଯେଉଁ ଫଳାହାର ପାଇଥିଲା ତାହାକୁ ନେଇ ୧୦୮ ଥର ପାଣି ଛଡ଼ାଇ ୧୦୮ଥର ଅଶ୍ୱତ୍‌ଥ ବୃକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ପରିକ୍ରମା କରି ଜଳଗ୍ରହଣ କଲା । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ସୋନା ଧୋବଣୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀକୁ ଫେରିପାଇଥିଲା । ସୋମବତୀ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଯେଉଁ ନାରୀ ଅଶ୍ୱତ୍‌ଥ ବୃକ୍ଷକୁ ପୂଜା କରିବ ଓ ବୃକ୍ଷ ଚାରିପଟେ ପରିକ୍ରମା କରିବ ସେ ସୁଖି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ୍‌ମାନେ ମତ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଅମାବାସ୍ୟା
ଟିକିଲି
ଟିକିଲି (ବିନ୍ଦି, ସଂସ୍କୃତ (ବିନ୍ଦୁ), ଯାହାର ଅର୍ଥ ଏକ ନାଲି ଡଟ ଅଟେ, ଯାହାକୁ ମଥାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଲଗାଯାଏ । ସାଧାରଣ ଭାବେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଜୈନ ମହିଳାମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଋକବେଦରେ - ବିନ୍ଦୁ (ପ୍ରତୀକ)ଶବ୍ଦ ମୁଷ୍ଟିକେ ଭଜନ ରୂପେ ମାନିଥାନ୍ତି, ଯେପରି ନସାଦିୟ ସୁକ୍ତ ତ ରୂପେ ଜଣାଯାଏ । ବିନ୍ଦୁ (ପ୍ରତୀକ) ସେହି ବିନ୍ଦୁକୁ ମାନନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ସୃଜନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ହୋଇପାରେ କି, ଏକତା ଏହାକୁ ନିଜ ଅବିନାଶୀତ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ପବିତ୍ର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ କରିଛନ୍ତି ।
ଗୋଟିପୁଅ ନାଟ
ଗୋଟିପୁଅ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନାଟ ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଛି ।
ଟିକିଲି
ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ
ପରମ୍ପରାଗତ ରୂପେ, ଭୃଲତା (ଯେଉଁଠାରେ ଟିକିଲି ଲଗାଯାଏ) ମଧ୍ୟର କ୍ଷେତ୍ର କୁହାଯାଏ କି, ଷଷ୍ଠ ଚକ୍ର, ଅଜଣା, ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ଥାନ । ଟିକିଲିକୁ ଉର୍ଜା କରି ରଖିବା ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଏ । ଟିକିଲି ସର୍ବଦା ନିଜକୁ ତୃତୀୟ ଆଖି ରୂପେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାଏ । ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଜ୍ଞାତ ସଂସ୍କୃତ ପଥରେ ରୁକବେଦର ନସାଦିୟ ସୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବିନ୍ଦୁ (ପ୍ରତୀକ)ର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାଏ ।
ଗୋଟିପୁଅ ନାଟ
ନାମର ବିଶେଷତା
ଓଡ଼ିଆରେ "ଗୋଟି"ର ଅର୍ଥ ଜଣେ ଓ ଏହି ନାଟ ଜଣେ ପୁଅ ଦେଇ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାର ଏପରି ନାମକରଣ ହୋଇଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଧିରେ ଧିରେ ମାହାରୀ ନାଟର ପୋରଭାବ ଧୀରେ ଧୀରେ କମି କମି ଆସିଲା ସେତେବେଳେ ପୁଅମାନେ ଝିଅମାନଙ୍କ ଲୁଗାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଅଳଙ୍କାର ଆଦି ପିନ୍ଧି ନାଚିବାର ଏହି ଚଳଣି ଜନ୍ମ ନେଲା । ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଶୀ ନାଟର ଏହା ମୂଳରୂପ । ଅନେକ ମହାନ ଓଡ଼ିଶୀ ନାଟଗୁରୁମାନେ ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ନାଟକଳାରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଟିକିଲି
ଗ୍ୟାଲେରି
ଶ୍ରେଣୀ:ସିନ୍ଦୁର
ଗୋଟିପୁଅ ନାଟ
ଇତିହାସ
ଯଦିଓ କେବେ ଓ କିପରି ଏହି ନାଟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା ତାହା ଜଣା ନାହିଁ, ତେବେ ୧୫ଶ ଶତକର ଆଗରୁ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ବାବଦରେ କିଛି ପ୍ରମାଣ ମିଳେନାହିଁ । ଉତ୍କଳର ରାଜା ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ (୧୪୯୭-୧୫୪୦)ଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଏହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ବିକାଶ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ସେକାଳର ମୁସଲମାନ ଶାସନ କାଳରେ ପରଦା ପ୍ରଥାର କଠୋରତା ହେତୁ ମାହାରୀ ଓ ଦେବଦାସୀଙ୍କ ନାଟରେ ବାଧା ପଡ଼ିଥିଲା ଯାହା ଏହି ନାଟର ବିକାଶକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।
ପ୍ରକାର ଭେଦ
ମୁଖ୍ୟ ନାଟ ଗୋଟିପୁଅ ବାଦ ଏହି ନାଟୁଆମାନେ ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାରର ନାଟ ମଧ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ଯାହା ବାନ୍ଧ ନୃଉତ୍ୟ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା କଠିଣତର ଓ ଅନେକ ଶାରୀରିକ ବଳର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଯାହା ପାଇଁ କୋମଳ ଶିଶୁ ବୟସରୁ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପଡ଼େ ।
ମୁଖ
ଏହି ନାଟରେ ନାରୀ ଭାବକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଆଣିବା ପାଇଁ ପୁଅମାନେ ନିଜର ବାଳ ନକାଟି ଲମ୍ବା ରଖି ଜଟ କରିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ଫୁଲ ହାର ଆଦି ମଧ୍ୟ ଖୋସିଥାନ୍ତି । ନାଟୁଆମାନେ ମୁହଁରେ ମଧ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗାର କରିଥାନ୍ତି, ଆଖିରେ ସୁରମା ଓ ମୁହଁରେ କୁଙ୍କୁମରେ ଚିତା ଆଙ୍କିଥାନ୍ତି । କପାଳରେ ଟିକିଲି/କୁକଙ୍କୁମରେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପରି ଚନ୍ଦନରେ ପାରମ୍ପାରିକ ଅଙ୍କନ କରିଥାନ୍ତି ।
ପିନ୍ଧା ଲୁଗା
ନାଟବେଳେ ପିନ୍ଧା ଲୁଗାକୁ କାଞ୍ଚୁଲି କୁହାଯାଇଥାଏ ।ଏହା ସମୟାନୁସାରେ ବଦଳିଛି । ଦେଖିବାକୁ ଉଜ୍ଜଳ ରଙ୍ଗର ଏହି କାଞ୍ଚୁଲି ସାଧାରଣତଃ ପାଟରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଅଣ୍ଟାରେ ଏକ ଓଢ଼ଣା ପରି ପାତ ଲୁଗା ବନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ, ଏହାକୁ "ନିବିବନ୍ଧ" କୁହାଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଧିରେ ଧିରେ ଆଜିକାଲି ଗୋଟିପୁଅ ନାଟୁଆମାନେ ପୁରାତନ ପୋଷାକକୁ ଛାଡ଼ି କିଛି ପରିମାଣରେ ଆଧୁନିକ ବେଶ ପରିପାଟୀର ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି । ତେବେ ନାଟ ସମୟରେ ପାଟ ଶାଢ଼ି ପିନ୍ଧାଯାଇଥାଏ ଯାହା ଉଭୟ ପାଖରେ ସମାନ ଭବରେ ରହିଥାଏ ଓ ନାହି ପାଖରେ ଏହାକୁ ଖୋସା ଯାଇଥାଏ । ଆଜିକାଲି ଏହା ବଦଲରେ କେତେକ ଆଧୁନିକ ଓ ଆଗରୁ ବନ୍ଧା ଓ ସିଲାଇକରା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାଯାଉଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ପୁରାତନ ଲୁଗା ପରି ଖୋସିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ ।
ହାତ ଓ ପାଦ
ଏମାନେ ହାତରେ କୁଙ୍କୁମରେ ଛବି ଅଙ୍କା ଯାଇଥାଏ ଓ ପାଦରେ ଅଳତାରେ ଚିତା ଆଙ୍କିଥାନ୍ତି ।
ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଓ ବେଶ ପୋଷାକ ସବୁକୁ ପବିତ୍ର ମନେକରାଯାଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନାଟ ଶ୍ରେଣୀ:ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନାଟ ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
୨
୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ସାଂଖ୍ୟିକ ସାର୍ଥକତା
ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା ଭଳି, ଭାରତର ପୁରାତନ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଯେ କେବଳ ସଂଖ୍ୟା ଓ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦର ବହୁବଚନ ଥିଲା ତାହା ନୁହେଁ, ବରଂ ୨ର ସାର୍ଥକତା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବିଶେଷ୍ୟ ପଦର ଏକବଚନ (୧) ରୂପ, ଦ୍ୱିବଚନ (୨) ରୂପ, ଓ ବହୁବଚନ (୨ରୁ ଅଧିକ) ରୂପ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ୨ର ସାର୍ଥକତା (୨ଟି ଗୋଡ଼, ୨ଟି ନାକପୁଡ଼ା, ୨ଟି ଆଖି, ୨ଟି ହାତ, ପ୍ରଭୃତି) ହେତୁ ଏହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ ।
ଦୁଇ (二, èr) ଚାଇନା ସଂସ୍କୃତିରେ ଏକ ଭଲ ସଂଖ୍ୟି । ଏକ ଚାଇନା କଥା ଅନୁଯାୟୀ, "ଭଲ ଜିନିଷ ହଳ' ଯୋଡାରେ ଆସେ" । ଏକ ଉତ୍ପାଦନରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରତୀକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସାଧାରଣ ହୋଇଗଲାଣି, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଦୁଇଟି ଖୁସୀ, ଦୁଇଟି ମୁଦ୍ରା, ଦୁଇଟି ହାତୀ, ପ୍ରଭୃତି । କାଣ୍ଟୋନିଜ ଲୋକମାନେ ୨ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପସନ୍ଦ କରନତି, କାରଣ କାଣ୍ଟୋନିଜରେ ଏହା, "ସହଜ" (易) ଶବ୍ଦ ପରି ଶୁଣାଯାଏ ।
ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ଦୁଇଟି ମହମବତୀ ଜଳାଯାଏ । ୧୯୭୨ ମସିହା ପୂର୍ବ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ମାଳୟର ବନାନରେ, ୨କୁ ଓରାଂ "ମଣିଷ,ଓରାଂ-ଓରାଂ କିମ୍ବା ଓରାଂ୨'' "ଲୋକମାନେ" ପ୍ରଭୃତି ହିସାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା ।
ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବୃଷ ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଶି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨
୨ ଫେବୃଆରୀ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଫେବୃଆରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ମହେଶ ଭୂପତି
ମହେଶ ଶ୍ରୀନିବାସନ ଭୂପତି (୧୯୭୪ ଜୁନ ୭) ଭାରତୀୟ ଟେନିସ ତାରକା।ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ସଫଳତା ପାଇବା ପରେ ୧୯୯୫ରେ ପେସାଦାର ଖେଳାଳୀ ଭାବେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ।ସିଙ୍ଗଲ୍ସରେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ସଫଳତା ମିଳି ନଥିଲା।ସେ ତିନିଥର ୱିମ୍ବେଲଡନ ଖେଳି ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲା ବେଳେ ଡବଲ୍ସ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖେଳାଳିର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା । ୧୯୯୭ମସିହାରେ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଜିତି ଇତିହାସ ସୃଷ୍ଟିକରିବା ପରେ ଆଉ ପଛକୁ ଫେରି ଚାହିଁନଥିଲେ।୯୦ ଦଶକର ଶେଷଭାଗ ଏବଂ ପରେ ଡବଲ୍ସ ଓ ମିକ୍ସ ଡବଲ୍ସରେ ଏକ ନମ୍ବର ଖେଳାଳୀଭବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ।
ପାରିବାରିକ ଜୀବନ
ମହେଶ ଭୂପତି ୧୯୭୪ ମସିହା ଜୁନ ୭ରେ ମାଡ୍ରାସ(ଚେନ୍ନାଇ)ଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମଡେଲ ଶ୍ୱେତା ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ସାତ ବର୍ଷ ବୈବାହିକ ଜୀବନ ଅତିବାହିତ କରିବାପରେ ୨୦୦୧୧ରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷ ସେ ବଲିଉଡ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଲାରା ଦତ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଦର୍ଶନ
ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଓପନରେ ୧୯୯୭ର ମିକ୍ସ ଡବଲ୍ସରେ ମହେଶ ଭୁପତି ଜାପାନର ରିକା ହିରାକୀଙ୍କୁ ସାଥି କରି ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦାଜନକ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିଲେ। ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମରେ ଯେ କୌଣସି ଟାଇଟଲ ଜିତିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ପ୍ରଥମ ଅବସର । ଅବଶ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ରାମନାଥନ କ୍ରିଷ୍ଣନ୧୯୬୦ ଏବଂ ୧୯୬୧ରେ ଦୁଇଥର ୱିମ୍ବେଲଡନ ସିଙ୍ଗଲ୍ସ ସେମିଫାଇନାଲ ଖେଳିବା ଏବଂ ଲିଆଣ୍ଡର ପେସ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ ଆଟଲାଣ୍ଟା ଅଲିମ୍ପିକରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତିବା ଭାରତୀୟ ଟେନିସ ଜଗତ ପାଇଁଥିଲା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଫଳତା । କିନ୍ତୁ ଯେ କୈଣସି ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମରେ ପ୍ରଥମ ଟାଇଟଲ ଜିତି ମହେଶ ଭୂପତି ଭାରତ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ସଫଳତାର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ।
ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଉଭୟ ଡବଲ୍ସ (ପୁରୁଷ ଏବଂ ମିକ୍ସଡ)ରେ ଭୂପତି ୧୨ଟି ଏବଂ ଲିଆଣ୍ଡର ପେସ ୧୩ଟି ଟାଇଟଲ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ଟାଇଟଲ ଜିତିଥିବା ମହେଶ ମିକ୍ସଡ ଡବଲ୍ସରେ ସର୍ବାଧିକ ୮ଟି ଟାଇଟଲ ଜିତିଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତିତ ସେ ଚାରି ଥର ରନର୍ସ ଅଫ ମଧ୍ୟ ହେଇଛନ୍ତି । ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମର ମିକ୍ସଡ ଡବଲ୍ସରେ ମହେଶଙ୍କର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିଛି।ନିଜ କ୍ୟାରିଅରରେ ୯୦ଥର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟର ଡବଲ୍ସ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ଭୂପତି ୫୦ଟି ଟାଇଟଲ ଜିତିଛନ୍ତି।ଏହା ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପାର୍ଟନର ଲିଆଣ୍ଡର ପେସ ଅଧିକ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଟାଇଟଲ ଜିତିବାରେ ସହାୟତା କରିଛନ୍ତି। ଭୂପତିଙ୍କର ଖେଳର କୌଶଳ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ସେ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିଳା ଖେଳାଳୀଙ୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିହେଇ ସଫଳତା ପାଇବାରେ ଆଗୁଆ ରହିଛନ୍ତି । ୨୦୦୬ରେ ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ମାର୍ଟିନା ହିଙ୍ଗିସଙ୍କ ସହ ୱାଇଲ୍ଡ କାର୍ଡ ସହୟତାରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆନ ଓପନ ଖେଳିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇ ଚାମ୍ପିୟନ ହେଇଥିଲେ ।
କେବଳ ଗ୍ରାଣ୍ଡସ୍ଲାମ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମଧ୍ୟ ଭୂପତି ନିଜର କମାଲ ଦେଖାଇଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀ କ୍ରୀଡାରେ ବ୍ରୋଞ୍ଜ,ଏସିଆନ ଗେମ୍ସରେ ୨ଟି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପଦକ,୧୪ଟି ର୍ଔପ୍ୟ ଓ ୨ଟି ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ପୁରସ୍କାର ଓ ସଂଗଠନ
୨୦୦୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି। ନିଜର ଏକ ସ୍ପୋର୍ଟସ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କମ୍ପାନୀ ଗ୍ଲୋବା ସ୍ପୋର୍ଟ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ଟେନିସର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାଚଳାଇଛନ୍ତି।ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂସ୍ଥା ଭୂପତି ଟେନିସ ଏକଡେମୀ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ କାମ କରୁଛି।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଟେନିସ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
୩
୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩
ସତୀ ସାଧନୀ
ସତୀ ସାଧନୀ ଶୁତୀୟା ରାଜବଂଶର ଶେଷ ରାଣୀ ଥିଲେ । ସେ ରାଜା ଧର୍ମାଧ୍ୱଜପାଲଙ୍କ (ଧୀରନାରାୟଣ) ଝିଅ ଥିଲେ । ସେ ଆସାମ ର ସଦିୟାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ନିତ୍ୟପାଲଙ୍କୁ (ଛଦ୍ମନାମ ନିତାଇ) ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ପୁରସ୍କାର
ସତୀ ସାଧନୀ ପୁରସ୍କାର ଶୁତୀୟା ଜତି ଉନ୍ନୟନ ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସମ୍ମାନର ଚୟନ ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଏକ କମିଟିଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ ହୋଇଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୨୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଟାନୀ ଭାଷା
ଟାନୀ (Tibetan: ཏནི), aka Miric, Adi–Galo–Mishing–Nishi (Bradley 1997), or Abor–Miri–Dafla (Matisoff 2003),ହିମାଲୟର ପୂର୍ବ ପାଟସ୍ଥ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହୃତ ହଉଥିବା ଏକ ସିନୋ-ତିବତୀୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭାଷା ପରିବାର ।ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ତିବତ, ଆସାମ , ଭୁଟାନ ଓ ବର୍ମା ଦେଶଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ।
ଟାନୀ ଭାଷା ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଆଦି ଅଞ୍ଚଳ , ଅପାଟାନୀ , ଗାଲୋ ,ମିଶିଙ୍ଗ , ନିଶି , ଉପର ସିୟାଙ୍ଗ , ତଳ ସୁବନସିରି , ଉପର ସୀବନଶିରୀ,  ଧେମାଜି ଇତ୍ୟାଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ 6 ଲକ୍ଷ୍ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର ହେଇଥାଏ । ଟାନୀ ଭାଷା କହୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ 40,000 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହା ବ୍ଯତୀତ ଇଣ୍ଡୋ-ସିନୋ ସିମାଞ୍ଚଳ , ମେଦୋଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ବିଛୁରିତ ଭାବରେ ଏହି ଭାଷାର ପ୍ରଚାଳନ ରହିଛି ।
ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ
ରକ୍ଷ୍ୟଣଶୀଳ ଭାବରେ ଟାନୀ ଭାଷାକୁ ସିନୋ-ତିବତାନ ଭାଷାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶାଖା ଭାବରେ ନିଆଯାଇଥାଏ । ଦିଆରୋ ଭାଷା, ତରାୟଣ ଭାଷା ଓ ଇଦୁ ଭାଷା  କୁ ତାହାର ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କିତ ଭାବରେ ନିଆଯାଏ ।କିନ୍ତୁ ତାହାର ପ୍ରଣାଳୀଗତ ଭାବରେ ସମ୍ପର୍କ ଦର୍ଶାଯାଇ ପାରି ନାହିଁ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
୫୬୨
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୬୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ
ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା, କାଶ ଓ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ । ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ଆନାଫାଇଲାକ୍‌ସିସ ଭଳି ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ଇଓସିନୋଫିଲିଆ (eosinophilia) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ବିପଦମୁକ୍ତ ଜଣାଯାଏ । ଲିଉକୋଟ୍ରିଏନ ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ (leukotriene receptor antagonist) ପରିବାରର ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଏକ ସଦସ୍ୟ । ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଔଷଧ ଫୁସଫୁସରେ ଲିଉକୋଟ୍ରିଏନ ଡି୪ର (en:leukotriene D4) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବରୋଧ କରି ପ୍ରଦାହ (inflammation) କମ୍ କରେ ଓ ସ୍ୱତଃଜାତ ପେଶୀମାନଙ୍କୁ (smooth muscle) ଶିଥିଳ କରିଦିଏ ।
ସନ ୧୯୯୮ର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହ ଜେନେରିକ ଔଷଧ (en:generic medication) ନାମରେ ମିଳେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ମୋଣ୍ଟେଲୁକାସ୍ଟ ଔଷଧର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ୦.୧୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏନଏଚଏସ (NHS) ନିମନ୍ତେ ଏହାର ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ଏକ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ସନ ୨୦୧୬ରେ ଏହାର ୨୫ ନିୟୁତ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ହୋଇ ସର୍ବାଧିକ ବିକ୍ରୟ ତାଲିକାରେ ୨୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ।
ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ
ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ (ବା ପ୍ରୋଟୋନ କ୍ରମାଙ୍କ) ହେଉଛି ପରମାଣୁ ନ୍ୟଷ୍ଠୀ ବା ନ୍ୟୁକ୍ଳିଅସରେ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରୋଟୋନ ସଂଖ୍ୟା । ଏଣୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମୌଳିକର ଚାର୍ଜ ସହ ସମାନୁପାତୀ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ପରମାଣୁ
ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ ବିଶ୍ଵବିଦ୍ୟାଳୟ
ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ୧୯୯୮ ମସିହାରେ 'ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ'ର ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଓଡ଼ିଶାର ଦୁଇଟି ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଜିଲ୍ଲା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ କେନ୍ଦୁଝରର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂର୍ଣ କରିଥାଏ । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ୮୧ଟି ଉଭୟ ବୈଷୟିକ ଓ ଅଣବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନୁବନ୍ଧିତ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଉଭୟ ମୁକ୍ତ ଓ ଦୂରଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ୧୫୦ତମ ଜୟନ୍ତୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ୨୦୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗେଜେଟ ନୋଟିଫିକେସନଦ୍ୱାରା, ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ମହାରାଜ ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରଖା ଯାଇଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ମା ଓ ମମତା (୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ମା’ ଓ ମମତା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ (କବିତା ସଙ୍କଳନ)
ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ଉତ୍କଳ ଭାରତୀ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ସଙ୍କଳନ । । ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ସଂକଳନଟି ସେତେବେଳର ଓଡ଼ିଆ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗତିଶୀଳତା ଆଣିବାର ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବହି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବହି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ହାଡ଼ିବନ୍ଧୁ ମିର୍ଦ୍ଧା
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ