cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଋଷିଆ
ଇତିହାସ
୧୯୪୧ ଜୁନ୍ ୨୨ରେ ଜର୍ମାନ ନନ୍ ଆଗ୍ରେସନ୍ ଚୁକ୍ତିକୁ ଖିଲାଫ୍ କରି ସୋଭିଏଟ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଘକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା,ଯାହାକି ମାନବ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ବ୍ରୁହତ୍ ,ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସଙ୍ଗଠିତ ଆକ୍ରମଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଖୋଲିଦେଇଥିଲା । ଯଦିଓ ଆରମ୍ଭରୁ ଜର୍ମାନ୍ ସୈନ୍ୟ ବାହିନୀ ଯଥେଷ୍ଟ ମାତ୍ରାରେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିପାରିଥିଲା, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣ ମସ୍କୋଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟକିଯାଇଥିଲା । ୧୯୪୨-୪୩ ଶୀତଋତୁରେ ଜର୍ମାନ୍ ଷ୍ଟାଲିନଗ୍ରାଦ ଯୁଦ୍ଧ (Battle of Stalingrad)ରେ ଏବ୍ଂ ୧୯୪୩ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ କୁର୍ସ୍କ ଯୁଦ୍ଧ (Battle of Kursk)ରେ ପରାଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲା । ଲେନିନଗ୍ରାଦ୍ ଅବରୋଧ, ଜର୍ମାନ୍ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବିଫଳତା ଥିଲା । ୧୯୪୧-୪୪ରେ ଜର୍ମାନ୍ ଓ ଫିନିସ୍ ସୈନ୍ୟଦଳ ଷ୍ଟାଲିନଗ୍ରାଦ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବରୋଧ କରି ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷିୟମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନାହାର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିନଥିଲେ |ଷ୍ଟାଲିନ୍ ସରକାର ,ଜର୍ଜି ଝୁକୋଭ୍( Georgy Jhukov) ଓ କନଷ୍ଟାନଟିନ୍ ରୋକୋସୋଭସ୍କି (Konstantin Rokossovsky)ଙ୍କ ନେତ୍ରୁତ୍ତ୍ୱରେ ୧୯୪୪-୪୫ରେ ସୋଭିଏଟ୍ ସୈନ୍ୟ ଦଳ ପୂର୍ବ ୟୁରୋପ୍ ଆକ୍ରମଣ କରି ୧୯୪୫ ମେରେ ବର୍ଲିନ୍ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ୧୯୪୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ସୋଭିଏଟ ସୈନ୍ୟ, ଚୀନର ମାଞ୍ଚୁକୁଓ (Manchukuo) ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆରୁ ଜାପାନୀମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରି ମିଳିତ ଶକ୍ତିର ବିଜୟରେ ସହାୟତା କରିଥିଲା ।
୧୯୪୧-୪୫ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ଯୁଯୁଦ୍ଧର ସମୟ ରଷିଆରେ ମହାନ୍ ଜାତୀୟ ସମର(Great Patriotic War) ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମାନବ ଇତିହାସର ବହୁ ମାରାତ୍ମକ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାନ ଘଟିଥିଲା । ସୋଭିଏଟ୍ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ବେସାମରିକ ମାନଂକ ମୃତ୍ୟୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୦.୬ନିୟୁତ ଓ ୧୫.୯ନିୟୁତ ଥିଲା,ଯାହାକି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତକଂକ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଥିଲା । ଯଦିଓ ସୋଭିଏଟ୍ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ତାର ଭିତ୍ତିଭୁମୀ ଭୟଂକର ଭାବରେ ଧ୍ୱସ୍ତ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ,ତଥାପି ସୋଭିଏଟ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ଭାବରେ ସ୍ୱିକୃତ ହୋଇପାରିଥିଲା |
ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଲାଲ୍ ବାହିନୀ(Red Army),ପୁର୍ବ ଜର୍ମାନୀ ସମେତ ପୁର୍ବ ୟୁରୋପ୍କୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲା । ପୃଥିବୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ନିୟୁକ୍ଲୀୟା ଆୟୁଧ ଶକ୍ତି ହିସାବରେ ୟୁଏସ ଏସ ଆର(USSR)ଅନ୍ତର୍ଦେଶୀୟ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ୱାରସ ଚୁକ୍ତି (Warsaw Pact )କରିଥିଲା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଆଧିପତ୍ୟ ପାଇଁ, ଆମେରିକା ଓ ନାଟୋ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯାହାକି ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ(Cold War)ନାମରେ ପରିଚିତ । ରଷିଆ ପ୍ରଭାବରେ ଚୀନ, ଉତ୍ତର କୋରିଆରେ ସାମ୍ୟବାଦ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା,ଧିରେ ଧିରେ କ୍ୟୁବା ସମେତ ଅନ୍ୟ କେତେକେ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ୟବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଷ୍ଟାଲିନଂକ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ,ନିକିତା କୃଶ୍ଚେଭ୍ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ । ସେ ଷ୍ଟାଲିନଙ୍କ ପଦ୍ଧତିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁନଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଣାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ଦଣ୍ଡନିୟ ଶ୍ରମ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାର ହେବା ସଂଗେ ସଂଗେ ବହୁ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଥଇଥାନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୫୭ରେ ସୋଭିଏଟ୍ ରାଷ୍ଟ୍ର ସଂଘ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ କୃତ୍ରିମ ଉପଗ୍ରହ ସ୍ଫୁଟନିକ୍-୧ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରି, ମହାକାଶ ଯାତ୍ରା ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ୧୯୬୧ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୨ରେ ରୁଷିୟ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରୀ ୟୁରି ଗାଗାରିନ୍ ମାନବ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପୃଥିବୀର କକ୍ଷ ପଥରେ ଭୋସ୍ତକ୍-୧ ମହାକାଶ ଯାନ ଚଳାଇ ସଫଳତାର ସହ ଫେରି ଆସିଥିଲେ । କୃଶ୍ଚେଭଙ୍କ ପରେ ଲିଓନିଡ଼ ବ୍ରେଜନେଭ୍ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ । ୧୯୭୦-୧୯୮୦କୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟତାର ଯୁଗ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ଧିମେଇ ଯାଇଥିଲା ଓ ସମାଜିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୫ରୁ ଆଗକୁ ଶେଷ ସୋଭିଏଟ୍ ନେତା ମିଖାଇଲ ଗୋର୍ବାଚୋଭ, ଦେଶର ଆଧୁନିକରଣ ଓ ଦେଶରେ ଅଧିକ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଗ୍ଲାସନୋଷ୍ଟ୍ (openness)ଓ ପେରେସ୍ତ୍ରୋଇକା(restructuring)ନୀତି ପ୍ରଚଳନ କରିଥିଲେ ।
ଭଣତା
ଭଣତା କବିମାନେ ଗୋଟିଏ କବିତା ଶେଷ କରିବାପରେ, ସେ ନିଜେ ଏହି କବିତାର ରଚୟିତା ବୋଲି ନିଜ ନାମ ଟିକୁ କାବ୍ଯ ଛନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥାନ୍ତି ।  ଭଣିବା  ଅର୍ଥ କହିବା , ଏଥିରୁ ଭଣତା  ଶବ୍ଦ ଆସି ଅଛି॥  ସବୁ  ପ୍ରାଚୀନ ଓ ରିତି  ଯୁଗର କବିମାନେ ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସରଣ କରିଥାନ୍ତି  ।
ଋଷିଆ
ଇତିହାସ
ଜୁନ ୧୯୯୧ରେ ରୁଷିୟ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣ ସିଧା ସଳଖ ବୋରିସ ୟେଲ୍ତସିନ୍ଙ୍କୁ ରାଷ୍ତ୍ରପତି ହିସାବରେ ନିର୍ବାଚିତ କରିଥିଲେ |ସୋଭିଏଟ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଙ୍ଘର ବିଭାଜନ ସମୟରେ ଏବଂ ତା ପରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଉନ୍ନତି ଯଥା -ଘରୋଇକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ,ବଜାର ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଉଦାରୀକରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଦୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା |୧୯୯୦-୯୫ ମଧ୍ୟରେ ଏସବୁର ବିଷେଶ ପରିସମାପ୍ତି ଘଟିଥିଲା |ଏହି ସମୟ ଘୋର ଅର୍ଥନୈତିକ ସଙ୍କଟକାଳ ଦେଇ ଗତିକରିଥିଲା,ଯାହାର ଚିତ୍ରଣ ଥିଲା,ସମୁଦାୟ ଆଭ୍ୟନ୍ତରିଣ ଉତ୍ପାଦନ (GDP) ଓ ଶିଳ୍ପ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ୫୦% ଅବନତି |ଦୀର୍ଘକାଳିନ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବନତି ,ଦେଶର ସାମାଜିକ ଯୋଜନାମାନଙ୍କ ନିଷ୍ଫଳତା ଆଡକୁ ବାଟ କାଢିଥିଲା ,ଜନ୍ମ ହାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଖସି ଥିଲା ଏବଂ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ହାର ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ବଢିଯାଇଥିଲା |ଏହି ସମୟରେ ରଷିଆରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁର୍ନିତି ,ଅରାଜକତା,ଅପରାଧି ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ଏବଂ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଅପରାଧ ମାନ ଦେଖା ଦେଇଥିଲା |
ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଉତ୍ତର କାକାସସ୍ ରେ, ଉଭୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଙ୍ଘର୍ଷକାରୀ ଏବଂ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଛିନ୍ନତାବାଦୀ ଇସଲାମ ଧର୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଗଣ ବିଦ୍ରୋହର ଅସ୍ତ୍ର ସଙ୍ଘର୍ଷ ଚାଲିଥିଲା |୧୯୯୦ ଆରମ୍ଭରେ ଚେଚେନ୍ ବିଛିନ୍ନତାବାଦୀମାନେ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ରତା ଘୋଷଣା କରିବା ପରଠାରୁ ,ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ରୁଷିୟ ସୈନ୍ୟ ବାହୀନି ମଧ୍ୟରେ ମଝିରେ ମଝିରେ ଗରିଲା ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିଲା |ବିଛ୍ହିନ୍ନତାବାଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହେଉଥିଲା ,ତାମଧ୍ୟରେ ମସ୍କୋ ଥିଏଟର୍ ପଣ୍ୟବନ୍ଦୀ ଘଟଣା ଓ ବେସ୍ଲାନ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଅବରୋଧ ଘଟଣା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଥିଲା,ଯେଉଁଥିରେ ଶହ ଶହ ସଙ୍ଖ୍ୟାରେ ମ୍ରୁତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ସମଗ୍ର ପ୍ରୁଥିବୀର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା |
ସୋଭିଏଟ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ ଭାଂଗିଯିବା ବେଳେ ,ତାର ବାହାର ଋଣକୁ ପରିଶୋଧ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ରଷିଆ ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଥିଲା,ଯଦିଓ ରଷିଆର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୟୁଏସେ ଏସ ଆର୍ର ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଥିଲା| ଅତ୍ୟଧିକ ନିଅଣ୍ଟିଆ ବଜେଟ୍ ,୧୯୯୮ଋଷିୟ ଆର୍ଥିକ ସଂକଟର କାରଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପରିଣତିରେ ସମୁଦାୟ ଆଭ୍ୟନ୍ତରିଣ ଉତ୍ପାଦନ ଅବନତି ଅତିରିକ୍ତ ହୋଇଥିଲା |
ଭଣତା
ଏହିପରି ସଦାନନ୍ଦ କବି ସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲେଖାରେ  "  କହଇ  କବି ସୂର୍ଯ୍ୟ .........ବ୍ରହ୍ମା ହୋଇ ଅଧୈର୍ଯ୍ୟ ......" ଏହିପରି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
ଋଷିଆ
ଭୂଗୋଳ
ଋଷିଆ ହେଉଛି ପ୍ରୁଥିବୀର ସର୍ବବ୍ରୁହତ୍ତମ ଦେଶ |ଏହାର ସଂପୂର୍ଣ ପରିସର ୧୭,୦୭୫,୪୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୬,୫୯୨.୮୦୦ ବର୍ଗ ମାଇଲ୍) |୨୩ଟି ୟୁନେସ୍କୋ( UNESCO ) ବିଶ୍ୱ ଐତିହାସିକ ସ୍ଥଳ ଋଷିଆରେ ରହିଛି | ୪୦ଟି ୟୁନେସ୍କୋ ଜୀବ ମଣ୍ଡଳ,୪୦ଟି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏବଂ ୧୦୧ଟି ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନ ରହିଛି |ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି ୪୧ଡିଗ୍ରୀ ଓ ୮୨ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ରେଏବଂ ଦ୍ରାଘିମାରେଖାର ୧୯ଡିଗ୍ରୀ ପୂର୍ବ ଓ ୧୬୯ଡିଗ୍ରୀ ପଶ୍ଚିମ ମଧ୍ୟରେ |ଋଷିଆରେ ଗଛ୍ହିତ ରହିଛି ପ୍ରଚୁର ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ସଂପଦ, ତା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର ଗଛ୍ଛିତ କାଠ ସମ୍ପଦ ,ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍,ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ଗ୍ୟାସ ,କୋଇଲା,ଖଣିଜ ପଥର,ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଜୈବ ଖଣିଜ ସଂପଦ ଏସବୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ |
ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ
ରୁଷିଆ ସରକାରୀ ଭାବରେ ଉଭୟ ରୁଷିଆ ଏବଂ ରୂଷିୟ ସଂଘୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଉତ୍ତର ୟୁରେସିଆ ମହାଖଣ୍ଡର ଏହା ଏକ ଦେଶ । ରୂଷିଆ ଏକ ସଂଘୀୟ, ଆଂଶିକ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଧାନ, ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦେଶ, ଯାହାକି ୮୩ଟି ସଂଘୀୟ ଅଂଶକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରୁ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୁଷିଆର ସୀମାନ୍ତ, ନରବେ, ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ଏଷ୍ଟୋନିଆ, ଲାଟଭିଆ, ଲିଥୁଉନିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ବେଲାଋଷ, ୟୁକ୍ରେନ, ଜର୍ଜିଆ, ଆଜାରବାଇଜାନ୍, କାଜାକିସ୍ତାନ, ଚୀନ, ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି । ଏହାର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମା ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଜାପାନକୁ ଓଖୋତସକ୍ ସମୁଦ୍ରଦ୍ୱାରା ଓ ଆମେରିକାର ଆଲାସ୍କା ରାଜ୍ୟକୁ ବେରିଂ ପ୍ରଣାଳୀଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁ ଅଛି । ୧୭,୦୭୫,୪୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ରୁଷିଆ, ପୃଥିବୀର ସର୍ବ ବୃହତ୍ତମ ଦେଶ, ଭୁପୃଷ୍ଠର ଏକ ଅଷ୍ଟାଂଶଠାରୁ ଅଧିକ ବସ ବାସ ଯୋଗ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ୧୪୩ ନିୟୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ,ଏହା ହେଉଛି, ପୃଥିବୀର ଅଷ୍ଟମ ଜନ ବହୁଳ ରାଷ୍ଟ୍ର । ଉତ୍ତର ଏସିଆଠାରୁ ଇୟୁରୋପ୍ର ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ବିସ୍ତୃତ । ଏହା ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ଯେ ଏହାର ୯ଟି ସମୟାଞ୍ଛଳ ( time zones) । ଏହା ବହୁ ପ୍ରକାରର ପରିବେଶ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜୀବ ଜନ୍ତୁରେ ପରିପୁର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଓ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସର ଦେଶ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ ଉତ୍ପାଦକ । ଏହାର ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲ ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀର ସର୍ବାଧିକ, ଏବଂ ଆନୁମାନିକ ଭାବେ ପୃଥିବୀର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମଧୁର ଜଳ ଏହାର ହ୍ରଦ ଗୁଡିକରେ ରହିଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁରେସିଆ ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ
ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ବା ଦେଶମୁଖ୍ଯ ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରତିନିଧି ଯେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥାନ୍ତି । ଦେଶ ତଥା ଶାସନର ସ୍ୱରୂପ ଉପରେ ଆଧାର କରି ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ଜଣେ ନାମମାତ୍ର ପଦବୀଧାରୀ କିମ୍ବା ଏକ ବାସ୍ତବ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ହୋଇପାରନ୍ତି ।
ଭାରତ ତଥା ପାକିସ୍ତାନ ପରି ସଂସଦୀୟ ତନ୍ତ୍ରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କୁହାଯାଏ ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ବାସ୍ତବ କ୍ଷମତା ନ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ପରି କେତେକ ସଂସଦୀୟ ତନ୍ତ୍ରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହିଁ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଏବଂ ପ୍ରଶାସନର ମୁଖ୍ଯ ଅଟନ୍ତି । ସେହିପରି, କେତେକ ସଂସଦୀୟ ତନ୍ତ୍ରରେ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶାସନର ମୁଖ୍ଯ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ କେତେକ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାରର ଅଧିକାରୀ ହୋଇଥାନ୍ତି, ଉଦାହରଣ ମୋରୋକ୍କୋ ।
ବାଣାଈ (ଠାକୁରାଣୀ)
ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ଧର୍ମ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବାଣାଈଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ସେ ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ବାଣାଈଙ୍କୁ ମେଣ୍ଢା ଚରାଳି ଜାତିର ଧାଙ୍ଗର (enDhangar) ବୋଲି କୁହାଯାଏ ବା ଅନ୍ୟ ମତରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଅଂଶ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ । ପରମ୍ପରାର ଗାଥା ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହ ବିବାହ ଓ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ହାଲସାଙ୍କ (Mhalsa) ସ‌ହ କଳହ ବିଷୟ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଏ । ହାଲସାଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି । ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ସାଧାରଣତଃ ବାଣାଈଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣନା ଥାଏ ଓ ହାଲସା ମଧ୍ୟ ସାଥିରେ ଥାଆନ୍ତି ।
ବାଣାଈ ସ୍ୱୟଂ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଖାଣ୍ଡୋବା ମନ୍ଦିରରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଧାଙ୍ଗର ଜାତିର ସେ ମୁଖ୍ୟ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ ମେଣ୍ଢାଦଳଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରମ୍ପରାର 'ମଲ୍ହାରୀ ମହାତ୍ମ୍ୟ'ରେ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କୁ ଶିବ ଭାବରେ ମହତ୍ୱ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରେ ତାଙ୍କର ଧରିତ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କ ଓ ବାଣାଈ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଧାଙ୍ଗର ଲୋକ କଥାରେ ବାଣାଈ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଓ ସେଥିରେ ହାଲସାଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ ତ‌ଥ୍ୟ ନାହିଁ; ମରାଠା (Marathas) ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜାତିରେ ଖାଣ୍ଡୋବାଙ୍କ ସ‌ହିତ ହାଲସାଙ୍କ ବିବାହର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅଛି ।
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ବାଣାଈଙ୍କ ଜନ୍ମ ବୃତାନ୍ତର ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏନି । ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଲୋକ ରମ୍ଭା ଅପସରାର ଅବତାର କ‌ହନ୍ତି ଓ ଆଉ ଅନେକ ଲୋକ ଦେବତାଙ୍କ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ୭ କନ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଜଣେ ହୋଇଥିବା କ‌ହନ୍ତି । ଜଣେ ଧାଙ୍ଗର ଗୋଟିଏ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଉଈ ହୁଙ୍କା ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ପାଇଥିବା କୁହାଯାଏ । ତାଙ୍କର ଧାଙ୍ଗର ପିତା 'ୟମୁ' ମେଣ୍ଢା ଚରାଳୀଙ୍କ ମୁଖିଆ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୯ ଲକ୍ଷ ମେଣ୍ଢା ଓ ଛେଳି ଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆନେକ ବନ୍ଧ୍ୟା ଥିଲେ । ୟମୁ ଏକ ସନ୍ତାନ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ପରେ ଏକ ବାକ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ବାଣାଈଙ୍କୁ ପାଇଲେ । ୟମୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ନ ଥିବାରୁ ନବଜାତଙ୍କୁ କିପରି ଖୁଏଇବାକୁ ହୁଏ ଜାଣି ନଥିଲେ ଓ ସେତିକି ବେଳେ ଏକ କୁଆଁରୀ ମେଣ୍ଢା ବାଣାଈଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ପାନ କରେଇଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା କ୍ରମେ ସମସ୍ତ ଧାଙ୍ଗର ତମ୍ବୁରେ ରହୁଥିବା ବେଳ ୟମୁଙ୍କ ତମ୍ବୁ ଆଗରେ ଏକ ତନି ମହଲା କୋଠା ଦେଖାଗଲା । ବାଣାଈ ଏକ ଧନୀ ମେଣ୍ଢା ଚରାଳୀ ଭାବରେ ବଢ଼ିଲେ ଓ ୧୨ଟି ବିଭିନ୍ନ ଧାଙ୍ଗର ବସ୍ତିର ଓଭରସିଅର ହୋଇଗଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ମେଣ୍ଢାଙ୍କର ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି, ଚରେଇବାକୁ ନିଅନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଅନୀତା ରାଉ ବାଦାମୀ
ଅନୀତା ରାଉ ବାଦାମୀ (ଜନ୍ମ ୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୧) କାନାଡ଼ାରେ ରହୁଥିବେ ଜଣେ ହକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସନ୍ତାନ । ସେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଉରକେଲାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବମ୍ବେର ମାଡ୍ରାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସୋଫିଆ ପଲିଟେକନିକରେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୧ରେ ସେ କାନାଡ଼ା ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ଓ କାଲଗାରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତ୍ତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ୧୯୯୭ରେ ତାମାରିନ୍ଦ ମେମ୍ ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କର ଉପନ୍ୟାସ ଭାରତୀୟ ପରିବାରର ଜଟିଳତା ଓ ଭାରତୀୟମାନେ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯିବା ଫଳରେ ଉପୁଜୁଥିବା ସାଂସ୍କୃତିକ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ଉପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
ବାଦାମୀଙ୍କର ତୃତୀୟ ଉପନ୍ୟାସ, କ୍ୟାନ୍ ୟୁ ହିଅର୍ ଦି ନାଇଟବାର୍ଡ୍ କଲ୍ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଓ ଏୟାର୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବୋମାମାଡ ଉପରେ ଆଧାରିତ ।
ବାଦାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବହି ହେଉଛି, ସଲମାନ୍ ରଶଡିଙ୍କ ମିଡ଼୍ନାଇଟସ୍ ଚିଲ୍ଡ଼୍ରେନ୍, ମାରଗାରେଟ୍ ଆଟଉଡଙ୍କ କ୍ୟାଟସ୍ ଆଏ, ସରଫେସିଂ, ଭି. ଏସ୍. ନାଇପଲଙ୍କ ଅ ହାଉସ୍ ଫର୍ ମିଷ୍ଟର୍ ବିଶ୍ୱାସ, ଓ ମାରିଲିନେ ରବିନଶନଙ୍କ ହାଉସକିପିଂ । ୨୦୧୫ରେ ବାଦାମୀ ଏଡ଼ମଣ୍ଟନର ଆଥାବାସ୍କା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ରହଣି ଲେଖକ (writer-in-residence) ଥିଲେ । ୨୦୧୬ରେ ଦି ହିରୋଦ୍ ୱାକ୍ ସିବିସି କାନାଡ଼ା ରିଡସ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ପାଞ୍ଚ ଫାଇନାଲିଷ୍ଟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।
ସ୍ଲୋଭେନିଆ
ସ୍ଲୋଭେନିଆ  ମଧ୍ୟ ଇଉରୋପରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଇଉରୋପ
ପୂଜାଫୁଲ
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ପୂଜାଫୁଲ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୨୦୦୫
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୫ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ନବରାତ୍ରୀ
ନବରାତ୍ରୀ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଓ ଏହା ନଅ ରାତି (ଏବଂ ଦଶ ଦିନ) ଧରି ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶରତ ଋତୁରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବଏ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବେ ଚାରୋଟି ଋତୁକାଳୀନ ନବରାତ୍ରୀ ରହିଛି । ତେବେ ସାଧାରଣତଃ ମୌସୁମୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ । ଏଥିରେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀଙ୍କୁ (ଦୁର୍ଗା) ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପର୍ବ ହିନ୍ଦୁ ପାଞ୍ଜିର ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଓ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରେଗୋରିଆନ ମାସ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବରରେ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ଦୁର୍ଗା
ପୁରାଣ ମତେ ଦୁର୍ଗ ରାକ୍ଷସ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଭୀଷଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ହୋଇ ଉଠିଲା । ସେ ତ୍ରିଲୋକ ଜିଣିବା ପରେ ଦେବଲୋକ ଯାଇ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇଲା। ଦେବଗଣ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ଲଢ଼ିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଦେବ ଆୟୁଧକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରି ଦୁର୍ଗ ଦୈତ୍ୟ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀକରି ନିଜ ଦୁର୍ଗର କାଳକୋଠରୀରେ ବନ୍ଦକରି ନିତ୍ୟ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେବାରେ ଲାଗିଲା । ସବୁ ଦେବତା ଭୀତତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମହାଶକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ । ଦୟାରେ ବିଗଳିତ ମା’ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇ ନିଜ ଅଗ୍ନିଗର୍ଭା ନେତ୍ରରେ ଦୁର୍ଗମର ଦୁର୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରି ଦେବଗଣକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ । ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗ ମା’ଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଲା ମା’ ସହସ୍ରଭୂଜା ହୋଇ ଅସୁମାରି ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ । ସେହିଦିନଠାରୁ ସେ ଦୁର୍ଗ ନାଶକାରି ଦୁର୍ଗା ଭାବେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ସିଂହବାହିନୀ ଭାବରେ ସେ ଉଭୟ ସ୍ନେହୀ ଓ ଭୟଙ୍କରୀ । ସିଂହ ଉପରେ ବସି ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜା, ଅଷ୍ଟଭୁଜା ବା ଏପରିକି ସହସ୍ରଭୁଜା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ତାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ହାତ ବରଦା ବା ଶାନ୍ତ ମୁଦ୍ରାରେ ଶୋଭିତ । ମା’ ରୂପରେ ସେ ଭକ୍ତ ଓ ଶରଣାଗତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଅଭୟ, ଦୟା ଓ ବରଦା, କରୁଣାମୟୀ । କିନ୍ତୁ ଦୁରାଚାରୀ, ରାକ୍ଷସ ସ୍ୱଭାବର ବ୍ୟକ୍ତି, ଯେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦିଅନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି ।
ବସନ୍ତ ଓ ଶରତ ଋତୁରେ ଦେବୀ ଆରାଧନା କରାଯାଏ । ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦଠାରୁ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଗଗୌରୀ ବା ନବଦୁର୍ଗା (ଶୈଳପୁତ୍ରୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା, ସ୍କନ୍ଧମାତା, କାତ୍ୟୟନୀ, କାଳରାତ୍ରୀ, ମହାଗୌରୀ)ଙ୍କ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ।
ନବଦୁର୍ଗା
ଶୈଳପୁତ୍ରୀ: ଆଦିଶକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱରୂପା ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଉପାସନା ସହ ନବରାତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ପୌରାଣିକ ମତେ ହିମାଳୟଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦେବୀ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ଏହିଦିନ ଭକ୍ତ ଓ ସାଧକ ନିଜର ମନକୁ ମୂଳାଧାର ଚକ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି । ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ: ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ସ୍ୱରୂପରେ ନବରାତ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିବସରେ ମାତା ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନେ ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି। ମାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଦୁଇନାମ ହେଲା ଅପର୍ଣ୍ଣା ଓ ଉମା। ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ରୂପ ତପସ୍ୟାର ତେଜରେ ତେଜୋଦୀପ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ତାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପାମାଳି ଓ ବାମ ହାତରେ କମଣ୍ଡଳୁ ଶୋଭାପାଏ । ଭକ୍ତ ନିଜ ମନକୁ ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନ ଚକ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରି ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି ।
ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା: ଏହା ଦେବୀଙ୍କ ଉଗ୍ରରୂପ । ଦେବୀ ଦଶଭୂଜା ଓ ବ୍ୟାଘ୍ର/ ସିଂହ ଉପରେ ବିରାଜମାନ । ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ସଜ୍ଜିତା ଦେବୀଙ୍କର ମୁଦ୍ରା ଯୁଦ୍ଧାଭିମୁଖୀ।
ସ୍କନ୍ଧମାତା: ନବରାତ୍ର ପଞ୍ଚମ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। କୁମାର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ମାତା ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍କନ୍ଧମାତା କୁହାଯାଏ। ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୂଜା ଓ ସିଂହ ଉପରେ ବିରାଜମାନ। ଏହି ରୂପରେ ମାତା ପୁତ୍ର ସ୍କନ୍ଧକୁ କୋଳରେ ବସାଇଥାନ୍ତି ।
କାତ୍ୟାୟନୀ: ନବରାତ୍ର ଷଷ୍ଠ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ମହର୍ଷି କାତ୍ୟାୟନଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେବୀ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ରୂପରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବୀଙ୍କ ନାମ କାତ୍ୟାୟନୀ। ଭଗବାନକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବାକୁ ବ୍ରଜଗୋପୀମାନେ ଦେବୀ କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ ତେଣୁ ବିବାହ ହୋଇପାରୁନଥିବା
କାଳରାତ୍ରୀ: ନବରାତ୍ର ସପ୍ତମ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଏହା ଦେବୀଙ୍କ ବିକଟାଳ ରୂପ । ଏହି ରୂପରେ ତ୍ରୀନେତ୍ର ଧାରିଣୀ, ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାର ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା ଚତୁର୍ଭୁଜା ଦେବୀ ଗର୍ଦଭ ଉପରେ ଆରୁଢ ହୋଇ ହାତରେ ଲୌହ ଖଡ଼୍‌ଗ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ମହାଗୌରୀ: ନବରାତ୍ର ଅଷ୍ଟମ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଏହା ଦେବୀଙ୍କ ସୌମ୍ୟ ରୂପ । ଏହି ରୂପରେ ବୃଷଭ ବାହିନୀ ଦେବୀଙ୍କ ଶରୀରର ବର୍ଣ୍ଣ ଗୌର, ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୂଜା ଓ ଦୁଇ ହାତରେ ଡମ୍ବରୁ ଓ ତ୍ରିଶୁଳ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ହାତରେ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।
ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ: ନବରାତ୍ରର ନବମ ବା ଶେଷ ଦିବସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଏହି ସ୍ୱରୂପରେ ଉପାସନା କରାଯାଏ। ଏହି ରୂପରେ ପଦ୍ମାସନା ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୂଜା ଓ ହାତରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। (କେତେକ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥରେ ତାଙ୍କର ବାହାନ ସିଂହ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଉପବେଶନ କରିଥାନ୍ତି।) ସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀଙ୍କ ପୂଜା ସହିତ ନବରାତ୍ରରେ ନବଦୁର୍ଗା ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ ।
ପୂଜାବିଧି
ନବରାତ୍ର ପୂଜା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ପୂଜାବେଦୀରେ ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ଆବାହନ କରାଯାଏ । ଧାନ କିମ୍ବା ଗହମ ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିବା ଘଟରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଛବି କିମ୍ବା ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କନ କରାଯାଏ । ନଅ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା ହୋଇ ଶେଷ ଦିନ ଘଟକୁ ବିସର୍ଜନ କରାଯାଏ । ଅଷ୍ଟମୀ ବା ନବମୀ ଦିନ ଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉଣା ବୟସର ୯ଜଣ କୁମାରୀଙ୍କୁ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନଅଗୋଟି ମୂର୍ତ୍ତି, ଯଥା: କୁମାରୀ (କୁମାରିକା), ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିନୀ (ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି), କଲ୍ୟାଣୀ (କଳହାଣି), ରୋହିଣୀ, କାଳୀ, ଚଣ୍ଡିକା, ଶଂଭବୀ (ଶାମ୍ଭବୀ), ଦୁର୍ଗା ଓ ସୁଭଦ୍ରା ରୂପେ କଳ୍ପନା କରି ଭୋଜନ ଦିଆଯାଏ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ
୨୦୦୯
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା
ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା ହେଉଛି ଇସଲାମୀୟ ଧର୍ମବିଶ୍ୱାସ, ରୀତିନୀତି ତଥା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ସମାଲୋଚନା ।
ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା, ଏହାର ସ୍ଥାପନ ଦିନଠାରୁ ରହିଆସିଛି । ପ୍ରାଥମିକ ଲିଖିତ ତିରସ୍କାର ସେକାଳର ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀଆନଙ୍କଦ୍ୱାରା ତଥା କେତେକ ପୂର୍ବ-ମୁସଲମାନ ଯେପରିକି ଇବ୍ନ ଅଲ୍-ରୱାଣ୍ଡିଙ୍କଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା । ପରେ ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁସଲମାନ ସାମ୍ରାଜ୍ଯ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା ।  ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ର ଆମେରିକା ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଇସଲାମୀୟ ଶାସ୍ତ୍ର ତଥା ଏହାର ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଆତଙ୍କବାଦର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ରୋତ ବୋଲି ଦାବି ଆଧାରରେ  ପାଶ୍ଚାତ୍ୟରେ ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା ବଢ଼ିଥିଲା ।
ସମାଲୋଚନାର କେତେକ ବିଷୟ ହେଲା ଉଭୟ ବ୍ଯକ୍ତିଗତ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଜୀବନରେ, ଇସଲାମର ସଂସ୍ଥାପକ ମହମ୍ମଦଙ୍କର ଜୀବନର ନୈତିକତା, ଏବଂ ଇସଲାମୀୟ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୋରାନ ଏବଂ ହଦିଥର ନୈତିକତା ଏବଂ ପ୍ରାମାଣିକତା । ଇସଲାମକୁ ଆରବୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦର ଏକ ରୂପ ଯାହା ଅନେକ ମୂଳ ସଂସ୍କୃତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି, ବୋଲି ଆକ୍ଷାୟିତ କରି ଭାରତୀୟ ତଥା ଆଫ୍ରିକୀୟ ଆଲୋଚକମାନେ ଏହାର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ଦାସପ୍ରଥାକୁ ଇସଲାମର ସମର୍ଥନ  ଜଣାଇବା ଯୋଗୁଁ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୭ ନିୟୁତ ନିରୀହ ଲୋକଙ୍କୁ ଦାସ ଆକାରରେ ବିକ୍ରି କରିଦେଇଥିବାରୁ ମଧ୍ଯ ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ ।
ଅନ୍ୟ ଏକ ସମାଲୋଚନା ଇସଲାମୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିବା ମହିଳା, ଏଲଜିବିଟି ଲୋକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଜାତିଗତ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ସମେତ ଉଭୟ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଇସଲାମୀୟ ଦେଶରେ ମାନବାଧିକାରର ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ | କିଛି ସମାଲୋଚକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜଗତକୁ ମୁସଲମାନ ପ୍ରବାସ ବିରୋଧରେ ଜାତିଗତ ବିବିଧତା ବିରୋଧୀ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି । ମୁସଲମାନମାନେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେଶ ଯଥା ଚୀନ, ଭାରତ ଏବଂ ରୁଷିଆରେ ମଧ୍ୟ ଜାତିଗତ ବିବିଧତା ବିରୋଧୀ ଯୁକ୍ତି କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇସଲାମ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଇସଲାମୀୟ ଖିଲାଫତ ଅଧୀନରେ ଆସିଥିବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀଆନମାନଙ୍କ ଲେଖାରେ ଇସଲାମର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମାଲୋଚନାର ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ସେହିପରି ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ହେଉଛନ୍ତି ଡାମାସ୍କସର ଜୋନ୍ (ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ୬୭୬-୭୪୮), ଯେ ଇସଲାମ ଓ ଆରବି ଭାଷା ସହ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଜ୍ଞାନର ଝରଣାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ପାଖଣ୍ଡ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟରେ ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓ ମୁସଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରେ ହୋଇଥିବା କଥୋପକଥନ ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । ଜୋନଙ୍କ ମତରେ ଜଣେ ଆରିଆନ ଭିକ୍ଷୁ ମହମ୍ମଦଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଇସଲାମୀୟ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡିକ ବାସ୍ତବରେ ବାଇବେଲରୁ ସଂଗୃହୀତ ଅଟେ । ଇସଲାମର ଆବ୍ରାହମୀୟ ବଂଶାନୁକ୍ରମର ଦାବି ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ କରିବାକୁ ଯାଇ ଜୋନ କହିଲେ ଯେ, ଆରବମାନଙ୍କୁ ସାରାସେନୀୟ (ଗ୍ରୀକ୍ Σαρακενοί, ସାରାକେନୋଇ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ କାରଣ ସେମାନେ ସାରାଃଶୂନ୍ଯ (κενός, କେନୋସ୍, ଗ୍ରୀକରେ) ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ହାଗାରେୟ ବୋଲି ମଧ୍ଯ କୁହାଯାଉଥିଲା କାରଣ ସେମାନେ ଦାସୀ ହାଗାରର ବଂଶଧର ଥିଲେ । ଇସଲାମର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାଳରେ ଏହାର ସମାଲୋଚନା ସାଧାରଣତଃ ଗୁପ୍ତ ଥିଲା, କାରଣ ମହମ୍ମଦ କିମ୍ବା କୋରାନର ଖୋଲାେଖାଲି ସମାଲୋଚନାର ଦଣ୍ଡ କେବଳ ସମାଲୋଚକ ନୁହେଁ ବରଂ ତା'ର ପୁରା ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ମଧ୍ଯ ମିଳୁଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ - ଇହୁଦୀମାନେ ମୌଖିକ ରୂପେ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ସମାଲୋଚନା କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଏକ ବିବରଣୀ ଅନୁସାରେ, କେତେକ ଇହୁଦୀ କୁରାଣରେ ଗୁପ୍ତ-ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରବେଶ କରାଇଥିଲେ, ଯେପରିକି ମୁକାତ୍ତା'ତ୍ (ରହସ୍ଯମୟୀ ଅକ୍ଷର) ଯାହା ମିଥ୍ଯା ପୈଗମ୍ବର ବିଷୟରେ ତନାଖରେ ଲିଖିତ ଏକ ହିବ୍ରୁ ଶବ୍ଦକୁ ଦର୍ଶାଏ ।
ମଧ୍ଯଯୁଗୀୟ ଇସଲାମୀୟ ଜଗତ
ଇସଲାମୀୟ ଖିଲାଫତୀୟ ସାମ୍ରାଜ୍ଯ ସ୍ଥାପନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କିଛି ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ତଥା ଇସଲାମର ସମାଲୋଚନା ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତେଣୁକରି ଇସଲାମୀୟ ସମାଜରୁ ହିଁ କେତେକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ଯରୁ ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ସମାଲୋଚକ ହେଲେ ଦଶମ-ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସିରୀୟ ଅନ୍ଧକବି ଅଲ୍-ମା'ଆର୍ରୀ । ବ୍ୟାପକ-ନିରାଶାବାଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ କବିତା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ସାଧାରଣତଃ ମତ-ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ "ବିଷାକ୍ତ ତୃଣକ" ବୋଲି ଆଖ୍ୟାୟିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ସତ୍ଯତା ଉପରେ ଇସଲାମର ଏକାଧିକାର ନାହିଁ । ଉଲେମାର ଅବମାନନା କରିବାକୁ ଯାଇ ସେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ:
"ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ବିହି ଇତ୍ୟାଦିର ପଠନ କରୁଥିଲେ, ଯଦିଓ ସତ୍ୟ ମୋତେ ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳ୍ପନିକ । ହେ ସଦବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ (ଓ କେବଳ ତୁମେ ହିଁ) ସତ୍ୟ କୁହ । ତା’ପରେ ସେହି ମୂର୍ଖମାନଙ୍କୁ ଧ୍ବଂସ କର, ଯେଉଁମାନେ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଆଣିଲେ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ!"
ବର୍ନାର୍ଡ଼ ଲିଉଇସଙ୍କ ମତରେ, ଯେପରି ସାଧାରଣ ମୁସଲମାନ ଭାବେ ଯେ ତାର ମତକୁ ମତାନ୍ତରଣ କରି ଆସିଥିବା ଲୋକ ଇସଲାମର ସତ୍ୟତା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ଆସିଥାଏ, ଠିକ୍ ସେହିପରି ମତାନ୍ତରିତ ଲୋକର ପୂର୍ବ ମତର ଲୋକମାନେ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଏକ ସେ ଲୋକଟିକୁ ଇସଲାମ ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଇ ଡ଼ାକିଥିଲା । ଇବ୍ନ କମ୍ମୁନାଙ୍କ ସୂଚୀରେ ସେହିଭଳି କେତେକ ଅସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ପ୍ରଲୋଭନର ସୂଚୀ ରହିଛି । ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଅଗ୍ରଣୀ ରାବ୍ବୀୟ ପୋସେକ ତଥା ଦାର୍ଶନିକ, ମାଇମୋନାଇଡ୍ସ, ଇସଲାମର ଇହୁଦୀମତ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ କେବଳ ସୈଦ୍ଧାନ୍ତିକ ବୋଲି ମତ ପୋଷଣ କରୁଥିଲେ । ଇସଲାମର କଠୋର ଏକେଶ୍ୱରବାଦ ସହ ତାଙ୍କର କୌଣସି କଳହ ନ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇସଲାମୀୟ ଶାସକଙ୍କର ବାସ୍ତବିକ ବ୍ୟବହାରରେ ସେ ତ୍ରୁଟି ପାଉଥିଲେ । ଇସଲାମୀୟ ନୈତିକତା ଓ ରାଜନୀତିକୁ ଇହୁଦୀମାନଙ୍କ ନୈତିକତା ଓ ରାଜନୀତିଠାରୁ ତୁଚ୍ଛ ମନେକରୁଥିଲେ । ସେ ମହମ୍ମଦଙ୍କୁ "ହାମେଶୁଗା" – "ସେହି ପାଗଳ" ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
ଅବ୍ଦୁଲ୍ଲାଃ ଇବ୍ନ ଅଲ୍-ମୁକାଫାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ମତରକ୍ଷା ଲେଖଗୁଡ଼ିକ, କେବଳ ମନିଧର୍ମକୁ ଇସଲାମଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିନାହିଁ, ବରଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଷୟରେ ଇସଲାମୀୟ ଧାରଣାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଲୋଚନା କରିଛି । ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଯେ କୁରାନୀୟ ଦେବତା ଏକ ଅନ୍ୟାୟୀ, ଆତଙ୍କୀ, ଅବାସ୍ତବୀ ଓ ହିଂସ୍ର  ରାକ୍ଷସ ସ୍ୱରୂପୀ, ଯେ "ଏକ ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରୁ ସେ ଅବତରଣ କରେ" ଏବଂ "ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଲଢେ ଓ ନିଜ ବିଜୟ ବଖାଣେ" ।  ମନିଧର୍ମର ଦିବ୍ୟତାର ଧାରଣାଠାରୁ ଇସଲାମର ଈଶ୍ୱର ଧାରଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ତଥା ମାନବରୂପୀ ଅଟେ । ତା ଛଡ଼ା ମନିଧର୍ମରେ ଏହା ମାନ୍ୟତା ଅଛି ଯେ ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏକଠାରୁ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ, ଅତଏବ, ଇସଲାମର ଈଶ୍ୱର ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଅଟେ ।
ଭାରତୀୟ ଲେଖକ
ହିନ୍ଦୁ ଦାର୍ଶନିକ ବିବେକାନନ୍ଦ ଇସଲାମ ଉପରେ ଟିପ୍ପଣୀ କରିଥିଲେ ଯେ: "କେତେକ ମହମ୍ମଦୀୟମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବର୍ବର ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କର ନାରା ହେଉଛି: 'ଈଶ୍ୱର ଏକ ଓ ମହମ୍ମଦ ତାଙ୍କ ପୈଗମ୍ବର' ତା ପରେ ବାକି ସବୁ ମତ ନ କେବଳ ଖରାପ ବରଂ ତୁରନ୍ତ ବିନାଶ ଯୋଗ୍ୟ, ଏଥିରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ନରନାରୀଙ୍କୁ ମାରି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଆଲ୍ଲାଃଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜା ଭଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁସ୍ତକ ଜଳେଇ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ. ପ୍ରଶାନ୍ତରୁ ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପଞ୍ଚ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂରା ବିଶ୍ୱ ରକ୍ତ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ହିଁ ମହମ୍ମଦୀୟ ମତ ।"
ଦୟାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଇସଲାମର ଜ୍ଞାନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆପତ୍ତିଜନକ କହିଥିଲେ ଓ ଇସଲାମର ଭଗବାନଙ୍କ ସହ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ: "ଯଦି କୁରାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଈଶ୍ୱର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଥାଆନ୍ତେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଦୟା ଓ କ୍ଷମାର ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତୀ ଥାଆନ୍ତେ, ତେବେ ସେହି (କୁରାନର) ଈଶ୍ୱର କେବେହେଁ ଅନ୍ୟ ମତ-ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ତଥା ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଇ ନ ଥାନ୍ତେ । ଯଦି ସେ ଦୟାବାନ, ସେ କଣ ଏକ ପାପୀକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା କରିବେ? ଏହାର ଉତ୍ତର ହଁ ହୋଇ ପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ କୁରାନରେ ହିଁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଅବିଶ୍ୱାସୀଙ୍କୁ (କୁରାନ ଓ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ) ମାରିଦିଆଯାଉ ।"
ପଣ୍ଡିତ ଲେଖରାମ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇସଲାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ହିଂସା ଓ ଧନ-ଲୋଭରୁ ହୋଇଛି । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ୋକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇସଲାମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହିଂସା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାରକୁ ମୁସଲମାନମାନେ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ କରୁଥିବେ । ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି: "ଯେବେଠାରୁ ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକମାନେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଧର୍ମାନ୍ତରଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏବଂ ଏହାର ଆଧାର ଉପରେ ଆପତ୍ତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ସେବେଠାରୁ କିଛି ପ୍ରାକୃତିକବାଦୀ ମହମ୍ମଦୀ [ମୁସଲମାନ], ମିଥ୍ୟାକୁ ବିରୋଧ ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବଦଳରେ, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ତଥା ଭୁଲ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ପ୍ରମାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ଇସଲାମ ଜିହାଦ କେବେହେଲେ କରି ନାହିଁ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ଇସଲାମ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । କୌଣସି ମନ୍ଦିରକୁ ଭଙ୍ଗାଯାଇନଥିଲା କିମ୍ବା ମନ୍ଦିରରେ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଯାଇ ନଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ କଦାପି ଇସଲାମ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇନଥିଲ । ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ଯୌନ-ଉତ୍ପିଡ଼ନ କରାଯାଇନଥିଲା, ଯେପରି ଦାସ ଓ ଦାସୀଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥାନ୍ତା ।"
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଜୱାହରଲାଲ ନେହେରୁ, ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ଭାରତର ଆବିଷ୍କାରରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, ଇସଲାମ ଏକ ସୈନ୍ୟବାଦୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ. "ଇସଲାମ ମନର ଜୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଭୂମିର ଜୟକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦିଏ" । ମୁସଲମାନମାନେ ଭାରତକୁ କିଛି ନୂଆ ଦେଇ ନାହାନ୍ତି । "ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ମୁସଲମାନମାନେ, ଭାରତକୁ କୌଣସି ନୂତନ ଶୈଳୀ କିମ୍ବା କୌଣସି ନୂତନ ରାଜନୀତିକ କିମ୍ବା ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଣିନାହାନ୍ତି । ଇସଲାମୀୟ ଭ୍ରାତୁତ୍ୱଭାବର ଧାର୍ମିକ ମତପୋଷଣ କରୁଥିଲେ ସୁଧା ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭାଜିତ ଥିଲେ ।"
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେଖକ
ଈରାନୀୟ ଲେଖକ ସାଦେଘ ହିଦାୟତ ଇସଲାମକୁ ଇରାନର ବିନାଶକ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରି କହିଛନ୍ତି:
"ଜୀବନ ଓ ମନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଷୟ, ଏପରିକି ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅବସ୍ଥା, ଇସଲାମ ଆସିବା ପରେ ବଦଳିଗଲା । ପୁରୁଷଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତାଡ଼ିତ ହୋଇ ମହିଳାମାନେ ଘର ଭିତରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହିଲେ । ବହୁ-ପତ୍ନି-ବିବାହ, ବିନାଶକାରୀ ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରବେଶ, ଶୋକ, ଦୁଃଖ ତଥା ପଶ୍ଚାତାପାଦି, ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯାଦୁ, ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି ଆଦିର ସାହାଯ୍ୟ ନେବାପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା ।"
କୁରାନର ସମାଲୋଚନା
କୁରାନୀୟ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଗୁଡ଼ିକର ମୌଳିକତା. ପାରମ୍ପରିକ ଇସଲାମୀୟ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଯଦିଓ କୁରାନ ମୂଳତଃ ଏକ ମୌଖିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଥିଲା, ତଥାପି ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଜୀବନ କାଳରେ (୬୧୦-୬୩୨ ମଧ୍ଯରେ) ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁରାନକୁ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀମାନେ ଲେଖି ସାରିଥିଲେ । ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଥିବା କୁରାନର ସଂକଳନ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ମୃତ୍ଯୁର ବହୁବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ଯ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇନଥିଲା । ଜୋନ୍ ୱାନ୍ସବ୍ରୌହ, ପାଟ୍ରିସିଆ କ୍ରୋନ୍ ଓ ୟେହୁଦା ଡି ନେଭୋଙ୍କ ମତରେ ଇସଲାମ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ବିବରଣୀ ଘଟଣା ଘଟିବା ବହୁ ପରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା ।
କୁରାନରେ ଅପାରଗତା. କୁରାନରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ - ଏହା ଚମତ୍କାର ଭାବେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଅନୁକରଣ କରିବା ଅସମ୍ଭବ । କିନ୍ତୁ ସମାଲୋଚକମାନେ ଏହି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାନ କରିଛନ୍ତି । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ୧୯୦୧-୧୯୦୬ର ଜିଉଇସ୍ ଏନ୍ସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ, ଲେଖିଛି ଯେ: "ମହମ୍ମଦୀୟମାନେ କୁରାନର ଭାଷାକୁ ସିଦ୍ଧିର ଅତୁଳନୀୟ ପ୍ରତିରୂପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ମତରେ କୁରାନର ପାଠରେ ମଧ୍ଯ ଅନେକ ଅସମଞ୍ଜତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଉଦାହରଣ ରୂପେ, ବେଳେବେଳେ କୌଣସି ଏକ ବାକ୍ଯରେ ଅଲ୍ଲାଃ ତୃତୀୟ ପୁରୁଷରେ ଥିବା ବେଳେ ତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ବାକ୍ଯରେ ସେ ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ ଅଟନ୍ତି (ଯଥା - ୧୬:୮୧, ୨୭:୬୧, ୩୧:୯, ଓ ୪୩:୧୦ ଆଦି ସୁରାଃ). ଛନ୍ଦପୂର୍ତ୍ତି ହେତୁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଶବ୍ଦର ସ୍ଥିତି (୬୯:୩୧, ୭୪:୩), ତଥା ନୂତନ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ୧୯: ୮, ୯, ୧୧, ୧୬)ମଧ୍ଯ ରହିଛି ।."
କୁରାନ ଓ ଇହୁଦୀମତ. ଜିଉଇସ୍ ଏନ୍ସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ମତାନୁସାରେ, "ଇହୁଦୀ ଶିକ୍ଷକ ହୁଅନ୍ତୁ ଅବା ଇହୁଦୀ ହଗ୍ଗାଦାଃ ଓ ଇହୁଦୀ ପରମ୍ପରା ବିଷୟରେ ଶୁଣାଶୁଣୀ କଥା, ଏଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏବେ ସର୍ବମାନ୍ୟ ।" ଜୋନ ୱାନ୍ସବ୍ରୌଃ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, କୁରାନର ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ଭାଗ, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥ, ବିଶେଷକରି ଇହୁଦୀ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀଆନ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର ଅଂଶ ବିଶେଷ ।
ବାଚକ ରୂପେ ମହମ୍ମଦ ଓ ଅଲ୍ଲାଃ. ଇବ୍ନ ୱାରାକଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନୀୟ ବାସ୍ତବବାଦୀ ଅଲି ଦସ୍ତି କୁରାନର ସମାଲୋଚନା କରିବାକୁ ଯାଇ କହିଥିଲେ ଯେ, କେତେକ ଅନୁଚ୍ଛେଦରେ ବାଚକ ଅଲ୍ଲାଃ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ ।" ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ସୁରାଃ ଅଲ୍-ଫତିହାର ଏକ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ “ଅଲ୍ଲାଃଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରାର୍ଥନା" ଅଟେ । ଏହି ବାକ୍ୟରେ କେବଳ "କହ" ବୋଲି ଯୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ ଏହି କାଠିନ୍ୟତା ହଟିଯାଇଥାନ୍ତା । ତା ଛଡ଼ା ମହମ୍ମଦଙ୍କ ସାଥୀ ଇବ୍ନ ମସୁଦ ସୁରାଃ ଫତିହାକୁ ହିଁ କୁରାନର ଅଂଶ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମାଲୋଚନା:
ମହମ୍ମଦଙ୍କ ସମାଲୋଚନା
ଇସଲାମରେ ମହମ୍ମଦଙ୍କୁ ଏକ ଭବିଷ୍ଯଦ୍ବକ୍ତା ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ବ୍ଯକ୍ତିତ୍ବ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଯାଇଛି । ସିଗିସ୍ମୁଣ୍ଡ କୋଏଲେ ଏବଂ ଇବ୍ନ ୱାରାକଙ୍କ ମତରେ ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଜୀବନ ଅନୈତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ।
କାବ ଇବ୍ନ ଅଲ୍-ଅଶ୍ରଫ କୁରେଇଶ ଜାତିର ମୃତ ବ୍ଯକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶସ୍ତି ପୂର୍ବକ ପଦାଯ ରଚନା କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ମକ୍କା ଯାଇ କୁରେଇଶ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁସଲମାନଙ୍କ ସହ ଲଢିବା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ଯ ମୁସଲମାନ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଆପତ୍ତିଜନକ ପଦ୍ଯ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ ମହମ୍ମଦ କାବଙ୍କ ହତ୍ଯା ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ମହମ୍ମଦଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଆଇଶାଙ୍କ ବୟସ
ସୁନ୍ନି ହଦିଥ ଅନୁସାରେ, ବାହାଘର ସମୟରେ ଆଇଶା ଛଅ କିମ୍ବା ସାତ ବର୍ଷ ବୟସର ଏବଂ ସହବାସ ସମୟରେ ନଅ ବର୍ଷ ବୟସର ଥିଲେ ।
ମହମ୍ମଦଙ୍କ ମୃତ୍ଯୁର ୨୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ଜନ୍ମିତ ମୁହମ୍ମଦ ଇବ୍ନ ଯରୀର ଅଲ୍-ତୱାରିଙ୍କ ମତରେ ଆଇଶାଙ୍କ ବୟସ ୧୦ ବର୍ଷ ଥିଲା । ମହମ୍ମଦଙ୍କ ୬୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ଇବ୍ନ ଖଲ୍ଲୀକନ୍ କହିଲେ ବିବାହ ସମୟରେ ଆଇଶାଙ୍କ ବୟସ ୯ ଥିଲା ଏବଂ ସହବାସ ବେଳକୁ ୧୨ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
କୋରାନର ନୈତିକତା
କେତେକ ସମାଲୋଚକଙ୍କ ମତରେ କୋରାନରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୈତିକ ମୂଲ୍ଯବୋଧ, ଇହୁଦୀ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟ ନୈତିକ ମୂଲ୍ଯବୋଧର ଅଧଃଗାମୀ ରୂପ ।
ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ
ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ (ଜନ୍ମ: ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଲେଖକ, ଗାଳ୍ପିକ, ଗବେଷକ, ମନୋବିଜ୍ଞାନୀ, ଚିତ୍ରକର, ନାଟ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା, ଅନୁବାଦକ ଓ ସମାଲୋଚକ ।
ଜୀବନ
ପିତା ଶ୍ରୀଧର ଦାସ ଓ ମାତା ଇନ୍ଦୁଦେବୀଙ୍କ ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଜଗନ୍ନାଥ ୧୯୩୬ରେ ପୁରୀଠାରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକର ମିସନ ସ୍କୁଲ ଓ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ପଢ଼ା ସାରି ଆଲ୍ହାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ କିଛି କାଳ ପଢ଼ାଇଥିଲେ । ୧୯୫୮ମସିହାରେ, ସେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ଓ ଗବେଷଣା ପାଇଁ, ସେ ୧୯୮୪ମସିହାରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ମସିହାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ଜେ.ପି, ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହୁଥିବା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମୁରବୀ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକରି ଆସୁଛନ୍ତି ।
ପ୍ରାକ ରଚନା
କିଶୋର କାଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୧ରେ ସେ "ସ୍ତବକ" ନାମରେ ଏକ କବିତା ସଙ୍କଳନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଡଗର, ଝଙ୍କାର, ଆସନ୍ତାକାଲି ଆଦିରେ ତାଙ୍କର ଲେଖା ନିୟମିତ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା । ମନୋଜ ଦାସଙ୍କ ସହ ସେ ଛାତ୍ର ଫେଡେରେସନ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର ଏକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ "ଆଗାମୀ"ର ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସେ ଦୁଇଟି ନାଟକ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ସେ ନିଜର ଚିତ୍ରସମୂହ ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୭୯ରେ ମିଳିଥିବା "ହୋମି ଭାବା ବୃତ୍ତି"ଦ୍ୱାରା ସେ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଉପରେ ରିସର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "ପୁରୀ ପେଣ୍ଟିଙ୍ଗସ" ନାମରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷୁବ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଆରତୀ
ଆରତୀ, ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଜେ. ଏଚ୍. ସତ୍ତାର ଏଇ କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରାମାନନ୍ଦ ରାୟ
ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ବ୍ରହ୍ମଗିରି ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବେଣ୍ଟପୁର ଗାଁରେ ରାମାନନ୍ଦ ରାୟ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭବାନନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ୫ପୁଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ରାମାନନ୍ଦ ଉତ୍କଳ ସମ୍ରାଟ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ପ୍ରଶାସକ ଭାବେ ରାଜମହେନ୍ଦ୍ରୀ (ବିଦ୍ୟାନଗରୀ)ରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ମହିଳା କବି ମାଧବୀ ଦାସୀ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭଉଣୀ । ରାମାନନ୍ଦ ରାଜନୀତି କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରଗାଢ଼ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନ ରହିଥିଲା । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଯିବା ସମୟରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୂଳରେ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ଘାଟରେ ବସିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେହି ଘାଟକୁ ସ୍ନାନ କରିବା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ରାମାନନ୍ଦ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଗୌରକାନ୍ତ ରୂପକୁ ଦେଖି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ । ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ରକ୍ଷାକରି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଜଣେ ବୈଦିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ୧୦ଦିନ ରହିଥିଲେ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ନିଶାରାତ୍ରରେ ରାମାନନ୍ଦ ସାଧରଣ ଲୋକ ବେଶରେ ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରନ୍ତି । ସେହି ସାକ୍ଷାତ ସମୟରେ ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇଚାଲନ୍ତି ରାମାନନ୍ଦ । ଦୁଇ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ୧୦ଦିନର କଥୋପକଥନ ‘ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଚରିତାମୃତ’ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
ବିଦ୍ୟାନଗରୀରୁ ଚୈତନ୍ୟ ମହାପ୍ରଭୁ ଫେରିବାପରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଥିଲେ । ଶେଷରେ ରାମାନନ୍ଦ ରାଜକାର୍ଯ୍ୟରୁ ବିରତି ନେଇ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଫେରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ ତଥା ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବାରୁ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଜୀଉଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠକୁ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ । ରାମାନନ୍ଦ ଜଗନ୍ନାଥ ବଲ୍ଲଭ ମଠରେ ଅବସ୍ଥାନ କରି ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ‘ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ’ ନାମକ ନାଟକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଉକ୍ତ ନାଟକଟି ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମ ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବରେ ହିଁ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିଲା ଅନେକ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମ
ସାମୁଏଲ ମୋର୍ସ
ସାମୁଏଲ ଫିନଲେ ବ୍ରିଜ ମୋର୍ସ (ଏପ୍ରିଲ ୨୭, ୧୭୯୧ – ଏପ୍ରିଲ ୨, ୧୮୭୨) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭଦ୍ଭାଭକ ଓ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଯିଏ ଇଉରୋପୀୟ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଆଧାରିତ ଏକତନ୍ତ୍ରୀ ଟେଲିଗ୍ରାଫି ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ ଓ ସଂଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ମୋର୍ସ କୋଡ୍ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ।.
ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା
thumb|left|ମୋର୍ସଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ସାମୁଏଲ ମୋର୍ସ ଚାର୍ସଟାଉନଠାରେ ଜେଡିଡିଆ ମୋର୍ସ ଓ ଏଲିଜାବେଥ ଆନ ଫିନଲେ ବ୍ରିଜଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ହିସାବରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରି ମଣିଷ ପରି ମଣିଷଟିଏ କରିବାଥିଲା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା।
ସେ ଏଣ୍ଡୋଭର, ମାସାଚୁସେଟସର ଫିଲିପସ ଏକାଡେମୀ (Phillips Academy)ରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ୟାଲେ କଲେଜ(Yale College)ରୁ ଧାର୍ମିକ ଦର୍ଶନ, ଗଣିତ ଆଦି ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଓ ଚିତ୍ରକଳା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ। ୧୮୧୦ ମସିହାରେ ସେ ୟାଲେ କଲେଜରୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ପାଇଲେ।
ଚିତ୍ରକଳା
thumb|left|upright|ଯୁବକ ମୋର୍ସ୍ thumb|left|upright| ମୋର୍ସଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳାକୃତି : ମୁମୁର୍ଷୁ ହର୍କୁଲେସ ମୋର୍ସଙ୍କ ଚିତ୍ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଅଫ ଦ ପିଲିଗ୍ରିମ୍ସ Landing of the Pilgrimsକେଲଭିନବାଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଥିଲା। ଏହା ଇଂଲାଣ୍ଡ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଧର୍ମୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରାର ସଂଯୋଗ ଥିଲା। ଏହା ୱାସିଂଟନ ଆଲଷ୍ଟନ ନାମକ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ବହୁତ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥିଲା। ପରେ ମୋର୍ସ ତାଙ୍କଠାରୁ ଚିତ୍ରକଳାର ଅନେକ ହୁନ୍ଦର ଶିଖିଥିଲେ ଓ ୧୮୧୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କରି ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଇଂଲାଣ୍ଡରେ ଅନେକ କଳାକୃତିର ସର୍ଜନା କରିଥିଲେ। ସେ ରେନାସା ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିଓ କ୍ଲାସିକାଲ କଳାଦ୍ୱାରା ତଥା ମାଇକେଲ ଏଞ୍ଜେଲ ଓ ରାଫେଲଙ୍କ ପରି ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠାରେ କିଛିକାଳ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲା ପରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଳାକୃତି ମୁମୁର୍ଷୁ ହର୍କୁଲେସ Dying Hercules ନାମକ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଢ଼ିଥିଲେ।
thumb|right| ମୋର୍ସଙ୍କ ଅଙ୍ଗିତ ରଙ୍ଗ ସାରଣୀChart of Colors ଲୋହିତ ଖଡ଼ି (sanguine) ଓ ଗ୍ରାଫାଇଟ(graphite) ବ୍ୟବହାର କରି ସେ ଏଇ ରଙ୍ଗର ବର୍ଣ୍ଣାଳୀ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ବ୍ରୁକଲିନ ମିଉଜିୟମରୁ ଅନେକ ଆମେରିକୀୟ କଳାକୃତି ଧର୍ମୀୟ ଭିତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ମୋର୍ସ ଥିଲେ ତା’ର ନିଦର୍ଶନ। ସେ ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୧୫ରେ ଇଂଲାଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଆମେରିକାରେ ପେଷାଦାର ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବାପାଇଁ ଚାଲି ଆସିଲେ। thumb|upright|ଜନ ଆଦାମସଙ୍କ ପ୍ରତିକୃତି ୧୮୧୫ରୁ ୧୮୨୫ ଭିତରେ ତାଙ୍କ କଳାକୃତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା। ଆମେରିକୀୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସେ ନିଜ କଳା ଭିତରେ ଫୁଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ।
୧୮୩୦ରୁ ୧୮୩୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର୍ସ ନିଜର କଳାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଇଉରୋପରେ ବିଶେଷ କରି ଇଟାଲି, ସୁଇଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ୟାରିସ ଭ୍ରମଣ କାଳରେ ସେ ଲେଖକ ଜେମସ ଫେନିମୋର କୁପରଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ୟାରିସ ଭ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେ ଲୁଇସ ଡ଼ାଗୁଏରେଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ରୋତ୍ପଳନ କୌଶଳଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏ ବିଷୟରେ ସେ ନିଉୟୋର୍କ ଅବଜରଭର ନାମକ ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖାଟିଏ ଲେଖିଥିଲେ।
ମୋର୍ସଙ୍କର କିଛି କଳାକୃତି ଲୋକଷ୍ଟ ଗ୍ରୋଭ (ସାମୁଏଲ ମୋର୍ସ ହାଉସ)ରେ ଗଚ୍ଛିତ ଅଛି।
ଟେଲିଗ୍ରାଫି
thumb|right|ସାମୁଏଲ ମୋର୍ସଙ୍କ ମୂଳ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଯନ୍ତ୍ର
୧୮୩୨ର ଜଳଯାତ୍ରାରେ ସେ ବୋଷ୍ଟୋନର ବିଦ୍ୟୁତ ଚୁମ୍ବକ ବିଜ୍ଞାନର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଚାର୍ଲସ ଥୋମାସ ଜାକସନଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ। ଜାକସନଙ୍କ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚୁମ୍ବକ ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ପରୀକ୍ଷା ନୀରିକ୍ଷା କରି ସେ ଏକ ତନ୍ତ୍ର ଦୂରସଞ୍ଚାର (single-wire telegraph)ର ଏକ ସୂତ୍ରକୁ ଖୋଜି ପାଇଲେ। ମୋର୍ସଙ୍କର ଏଇ ମୂଳ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ ଏବେ ଆମେରିକୀୟ ଇତିହାସର ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ (National Museum of American History)ରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି। ସମୟକ୍ରମେ ମୋର୍ସ କୋଡ୍ ଦୂରସଞ୍ଚାରର ମୌଳିକ ଭାଷା ଓ ତାଳବଦ୍ଧ ସୂଚନା ସଞ୍ଚାର (rhythmic telegraphy)ର ମାନକ ରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା।
ରିଲେ
thumb|ଲିଓନାର୍ଡ ଗାଲେ, ଯିଏ ମୋର୍ସଙ୍କୁ ଟେଲିଗ୍ରାଫିକ ସଙ୍କେତକୁ ତାର ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂରସ୍ଥାନକୁ ପଠାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମେ ମୋର୍ସ କେବଳ ଅଳ୍ପଦୂରକୁ (ଅଳ୍ପ କେତେ ଶହ ୟାର୍ଡ) ଟେଲିଗ୍ରାଫିକ ସଙ୍କେତ ପଠାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ନିଉୟର୍କ ୟୁନିଭର୍ସିଟିର ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଧ୍ୟାପକ ଲିଓନାର୍ଡ ଗାଲେଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ରିଲେ ତିଆରି କରି ପାରିଲେ ଓ ଏହି ସଙ୍କେତକୁ ତାର ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର ସ୍ଥାନକୁ (୧୦ ମାଇଲ, ପାଖାପାଖି ୧୬ କି.ମି. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ପଠାଇବାରେ ସଫଳତା ହାସଲ କଲେ। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ଏ ସମୟରେ ଆଲଫ୍ରେଡ ଗିଲ୍ ନାମକ ଜଣେ ଧନୀ, ଦକ୍ଷ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଯୁବକ ଯୋଗଦେଲେ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ନିରୀକ୍ଷା କରିବା ପରେ ସେ ନିକଟସ୍ଥ ଏକ କାରଖାନାକୁ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ବାଛିଲେ।
୧୮୩୮ରେ ଆମେରିକୀୟ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ କୌଣସି ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ନ ମିଳିବାରୁ ସେ ଲଣ୍ଡନ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଆଗରୁ କୁକ୍ ଓ ହୁଇଟଷ୍ଟୋନ ନିଜର ଆସ୍ଥାନ ଜମାଇ ସାରିଥିଲେ। ଡିସେମ୍ବର ୧୮୪୨ରେ ମୋର୍ସ ଶେଷଥର ପାଇଁ ୱାସିଂଟନ ଡି.ସି. ଯାତ୍ରା କଲେ ଓ ସେଠାକାର କ୍ୟାପିଟଲରେ ଦୁଇଟି କମିଟି ରୁମକୁ ଟେଲିଗ୍ରାଫିକ ରିଲେଦ୍ୱାରା ସଫଳତାର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରି ପାରିବାରୁ କଂଗ୍ରେସ ୱାସିଂଟନ ଡି.ସି. ଓ ବଲଟିମୋର ଭିତରେ ୩୮ ମାଇଲର ୧୮୪୩ରେ $୩୦,୦୦୦ ବ୍ୟୟର ଏକ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଲାଇନ ପାଇଁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଲେ। ମେ ୧ ୧୮୪୪ରେ ଏହାର ସଫଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା। ଓ ମେ ୨୪, ୧୮୪୪ରେ ଏହାର ବିଧିବଦ୍ଧ ଉନ୍ମୋଚନ ହେଲା। ମୋର୍ସ ପ୍ରଥମ କରି ୱାସିଂଟନସ୍ଥିତ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟର ପ୍ରକୋଷ୍ଠରୁ ବଲ୍ଟିମୋରର ବିଏଣ୍ଡଓ ରେଲବୋର୍ଡ ମିଉଜିୟମ ଯାଏ ("What hath God wrought")‘‘ଈଶ୍ୱର କ’ଣ ସର୍ଜନା କରିଛନ୍ତି?’’ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାକ୍ୟକୁ ଟେଲିଗ୍ରାମ କରିଥିଲେ ଏହି ବାକ୍ୟଟି ବାଇବେଲରୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଟେଲିଗ୍ରାଫ ମିନିଟକୁ ୩୦ଟି ଅକ୍ଷର ସମ୍ପ୍ରେଷଣ କରି ପାରୁଥିଲା।
thumb|ପ୍ରଥମ ଟେଲିଗ୍ରାଫ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ୧୮୪୫ରେ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ ଟେଲିଗ୍ରାଫ କମ୍ପାନୀ ନାମରେ ଏକ ସଂସ୍ଥା ନିଉୟର୍କରୁ ଫିଲାଡେଲଫିଆ, ବୋଷ୍ଟୋନ, ବଫାଲୋ ନିଉୟର୍କ ଓ ମିସିସିପି ଯାଏ ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଲାଇନ ଟାଣିବାକୁ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଲା।
ଜଳ ଓ ରେଳଧାରଣା ଦେଇ ଟେଲିଗ୍ରାଫିକ ସଙ୍କେତ ପ୍ରେରଣ ଉପରେ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ। କୋର୍ଟରେ ଲଢି ଟେଲିଗ୍ରାଫର ଉଦ୍ଭାବକ ଭାବେ ସେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି ପାରିଲେ ବି ମୋର୍ସ କୋଡର ଉଦ୍ଭାବନରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆଲଫ୍ରେଡ ଭେଲଙ୍କର ଅବଦାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
ଏପ୍ରିଲ ୩ ୧୮୭୨ରେ ନିଉୟର୍କ ଟାଇମସରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଅନୁସାରେ ମୋର୍ସ ଅର୍ଡର ଅଫ ଗ୍ଲୋରି ନାମକ ହୀରା ଖଚିତ ଉପଢୌକନ ପାଇଥିଲେ ), ଓ ତା ସହିତ ଏକ ପାରସ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ଏକ ସୁନା ଫରୁଆ ପାରସ୍ୟର ରାଜା (୧୮୫୧)ଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ ଆଉ ତା ସହିତ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କଳାରେ ଉତ୍କର୍ଷପାଇଁ ଅଷ୍ଟ୍ରିୟାର ଫ୍ରାଞ୍ଜ ଜୋସେଫଙ୍କଠାରୁ ପଦକ (Great Golden Medal of Science and Arts) ପାଇଥିଲେ। ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ଫ୍ରାନ୍ସର ସମ୍ରାଟ, ଡେନମାର୍କର ରାଜା, ସ୍ପେନର ରାଣୀଙ୍କଠାରୁ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ସହିତ ଆମେରିକାର ଅନେକ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କଳା ସଂଗଠନରେ ସଦସ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ। ୧୮୬୪ରେ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ ଓ ଇଟାଲୀ ଆଦି ଦେଶରୁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୮୮ରେ ତାଙ୍କର ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପଲବ୍ଧିର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା।.
ଜୀବନର ଅପରାହ୍ନରେ
thumb|upright| ପୁରସ୍କୃତ ମୋର୍ସ Portrait of Samuel F. B. Morse taken by [[Mathew Brady, in 1866. Medals worn (from wearer's right to left, top row: Nichan Iftikhar (Ottoman); Order of the Tower and Sword (Portugal); Order of the Dannebrog (Denmark); Gold Medal of Art and Science (Württemberg); Gold Medal of Science (Austria); Order of Saints Maurice and Lazarus (Italy). Bottom row: Order of Isabella the Catholic (Spain).]] thumb|upright|୧୯୪୦ର ଡାକଟିକଟରେ ମୋର୍ସ
କିନ୍ତୁ ୧୦ ଜୁନ ୧୮୭୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେରିକାରେ ତାଙ୍କୁ କେହି ଅଙ୍ଗୀକାର କରି ନ ଥିଲେ। ଏହି ଦିନ ନିଉୟର୍କ ସହରର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ପାର୍କରେ ମୋର୍ସଙ୍କର ଏକ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁ ଉନ୍ମୋଚିତ ହେଲା। ୧୮୯୬ରେ ଆମେରିକାର ଦୁଇ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ନୋଟଗୁଡିକରେ ରୌପ୍ୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିକୃତିକୁ ଅଙ୍କିତ କରାଯାଇଥିଲା।
left|thumb|upright| ବାଇରନ୍ ପିକେଟ୍‌ଙ୍କଦ୍ୱାରା ମୋର୍ସ୍‌ଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି, ନ୍ୟୁ ୟର୍କ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ପାର୍କ୍, ୧୮୭୧ରେ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧି
ଟେଲିଗ୍ରାଫ ଛଡ଼ା ମାର୍ବଲ କଟା ଯନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ସେ ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ କରି ପାରି ନ ଥିଲେ।
୧୮୫୦ରେ ସେ କ୍ରୀତଦାସ ପ୍ରଥାର ଖୋଲା ଖୋଲି ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ‘‘ନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ କ୍ରୀତଦାସ ପ୍ରଥା’’ ("An Argument on the Ethical Position of Slavery") ନାମକ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ପୁସ୍ତକରେ ଏ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ସେ ଜଣେ ଦୟାଳୁ ସ୍ୱଭାବର ବ୍ୟକ୍ତିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଉପାର୍ଜନର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ସେ ଲୋକକଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ। ସେ ନିସ୍ୱାର୍ଥପର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବନକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଅନେକ ଲୋକ ଓ ସଂସ୍ଥା କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିଥିଲେ ବି ମୋର୍ସଙ୍କୁ ସେତିକି ଅର୍ଥ ମିଳି ନ ଥିଲା। ଏ ନେଇ ସେ କେବେ ଦୁଃଖିତ ନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନ୍ତ ସମୟବେଳକୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି $୫୦୦,୦୦୦ ହୋଇଥିଲା।
ତିରୋଧାନ
ନିମୁନିଆରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଏପ୍ରିଲ ୨, ୧୮୭୨ରେ ନିଜର ୮୧ତମ ଜନ୍ମଦିନର ୨୫ ଦିନ ଆଗରୁ ନିଜ ନିଉୟର୍କ ବାସ ଭବନରେ ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ବ୍ରୁକଲିନ, ନିଉୟର୍କର ଗ୍ରୀନ ଉଡ୍ ଶ୍ମଶାନରେ ତାଙ୍କୁ ସମାଧି ଦିଆ ଯାଇଥିଲା।
ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ
ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Electric Rays) ଟୋର୍ପିଡିନିଫୋର୍ମିସ୍ ବର୍ଗର ଶାଙ୍କୁଚ ଜାତୀୟ ଜଳଜୀବ । ନିଜର ଶିକାରକୁ କିଛି କ୍ଷଣ ଅଚଳ କରିବା ପାଇଁ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏମାନେ ନିଜ ଶରୀରରୁ ୮ରୁ ୨୨୦ ଭୋଲ୍‍ଟ୍ ବିଭବଯୁକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରଖନ୍ତି । ୬୯ ଜାତିର ଏହି ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ୪ଟି ପରିବାରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୋଧହୁଏ ଟୋର୍ପିଡୋ ପ୍ରଜାତି (ଇଂରାଜୀରେ କ୍ରାମ୍ପ୍ ଫିଶ୍ ବା ନମ୍ବ୍ ଫିଶ୍) ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ଶାଙ୍କୁଚର ନାମରୁ ‘‘ଟୋର୍ପିଡ଼ୋ’’ (ଜାହାଜ ବୁଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଜଳପୃଷ୍ଠ ତଳେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଥିବା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର) ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ମୂଳ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ଟୋର୍ପିରେ (torpere)ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅଚଳ ବା ଜଡ଼ ପାଲଟିଯିବା । ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଏପରି ହେଉଥିବାରୁ ଏପରି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ।
ବିବରଣୀ
ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚମାନଙ୍କ ଦେହର ଛାତିରେ ଏକ ଗୋଲାକାର ମାଂସପେଶୀ ଫଳକ ରହିଥାଏ । ଶରୀରର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ଡେଣା ସଦୃଶ ଅଙ୍ଗ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜଟି ମାଂସଳ, ମୋଟା ଏବଂ ଏଥିରେ ଏକ ସୁବିକଶିତ ଡେଣା ପରି ଉପ-ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଦେହ ମୋଟା ଓ ଚର୍ବିଳ, ଚର୍ମ ନରମ ଓ ଢିଲା ଯେଉଁଥିରେ କଣ୍ଟା, ଦାନ୍ତ ବା ଥଣ୍ଟ ପରି ଅଙ୍ଗ ନଥାଏ । ବୃକକ୍ ଆକାରର ଦୁଇଟି ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପନ୍ନକାରୀ ଅଙ୍ଗ ଛାତି ନିକଟସ୍ଥ ଡେଣାର ମୂଳ ନିକଟରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ନାସାଗ୍ରଟି ଓସାରିଆ; ନାର୍ସିନିଡାଏଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ବଡ଼ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବେ କ୍ଷୁଦ୍ରାକାର । ଫଳକର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଏହି ଶାଙ୍କୁଚର ପାଟି, ନାକ ଓ ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ୫ଟି ସ୍ଥାନରେ ଗାଲିସି ରନ୍ଧ୍ର ରହିଥାନ୍ତି ।
ସମୁଦ୍ରକୂଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ ମିଟର୍ ଗଭୀରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣିରେ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଏମାନେ ଧୀର ଗତିସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଗତି କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଡେଣା ସଦୃଶ ଅଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜର ଅଧିକ ଭୂମିକା ରହିଥାଏ । କ୍ଷୁଦ୍ର ମାଛ ଓ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀ ଜଳତର ଜୀବ ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଆହାର । ଏମାନେ ସ୍ଥିରାବସ୍ଥାରେ ସମୁଦ୍ରତଳର ଛଳାବରଣରେ ଛପି ରହିଥାନ୍ତି । ଶିକାର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତଦ୍ୱାରା ତାକୁ କିଛି କ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜଡ଼ କରିଦିଅନ୍ତି ଓ ତାହାକୁ ଆହରଣ କରନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ନଳବଣ, ଚିଲିକାର ମୁହାଣ ଓ ବାହ୍ୟ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ନାର୍ସିନ୍ ଟିମ୍ଲେଇ (Narcine timlei) ପ୍ରଜାତିର ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।
ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ
ଆବହମାନ ସମୟରୁ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରକୃତି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଜ୍ଞାତସାରରେ ରହିଛି । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଗ୍ରୀକ୍‍ମାନେ ଶିଶୁ ପ୍ରସବଜନିତ କଷ୍ଟକୁ ଲାଘବ କରିବା ପାଇଁ ଓ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପାଇଁ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରି ସକ୍ରେଟିସ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଜୁଳିଶାଙ୍କୁଚ ପରି ଅବାକ୍ କରି ଦେଉଥିବା ବିଷୟରେ ମେନୋଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ପ୍ଲାଟୋ ନିଜ “ମେନୋ” ନାମକ କଥନରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ସ୍କ୍ରିବୋନିୟସ୍ ଲାର୍ଗୋସ୍ ନାମକ ଜଣେ ରୋମାନ୍ (ଯବନ) ଚିକିତ୍ସକ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଓ ବାତରକ୍ତର ଚିକିତ୍ସାରେ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ୪୬ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଲିଖିତ ନିଜ ପୁସ୍ତକ କମ୍ପୋସିଟିଓନେସ୍ ମେଡିକେ (Compositiones Medicae)ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ବିନା ଛୁଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତଦ୍ୱାରା ଅଚଳ କରିଦେବାକୁ ଏକ କୁହୁକ ଶକ୍ତି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଓ ବିଦ୍ୟୁତଶକ୍ତିର ଆବିଷ୍କାର ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପ୍ରକୃତିରେ ଦୈବୀଶକ୍ତି ବା କଳାଯାଦୁର ଉପସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କିତ ଧାରଣାକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ୀଭୂତ କରୁଥିଲା ।
ଜୈବବିଦ୍ୟୁତ
thumb|ଦୁଇ ବିଦ୍ୟୁତ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅଙ୍ଗ
ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ସର୍ବାଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ-ସମ୍ବେଦନ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମୁଣ୍ଡର ଉପରେ ଥିବା ଏମାନଙ୍କ ଆଖି ଦୁଇଟିର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥାଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ଯାହା ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରକୃତିରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ପରିବାର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଶାଙ୍କୁଚ ଓ ଜଳଜୀବଙ୍କ ଲାଞ୍ଜରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କ ମୁଣ୍ଡର ଦୁଇପଟେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଙ୍ଗ ରହିଥାଏ । ଏହି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଙ୍ଗରେ ଶରୀରର ପୃଷ୍ଠର ନିମ୍ନାଂଶରୁ ଅପରାଂଶକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରବାହ ହୋଇଥାଏ । ୪ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ଏହି ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଙ୍ଗର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ନାୟୁ ବାରମ୍ବାର ବିଭାଜିତ ହୋଇ ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତଳ ପଟଳରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏହି ବ୍ୟାଟେରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଷଡ଼ଭୂଜାକାର ସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କରେ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଲୁଣି ପାଣିରେ ରହୁଥିବା ଜୀବଙ୍କ ବ୍ୟାଟେରୀଗୁଡ଼ିକ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ସ୍ଥଳେ ମଧୁର ପାଣିର ଜୀବଙ୍କ ବ୍ୟାଟେରୀ କ୍ରମରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ମଧୁରଜଳର ଜୀବ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରଖନ୍ତି । ଏପରି ବ୍ୟାଟେରୀ ଯୋଗୁଁ ଏକ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚ ୫୦-୨୦୦ ଭୋଲ୍‍ଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭବ ଓ ୩୦ ଆମ୍ପିୟର୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଓ ବଡ଼ ଆକାରର ଶିକାରକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତ ଦେଇପାରେ । ୧୧୦-୨୨୦ ଭୋଲ୍‍ଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ ସଂଯୁକ୍ତ ତାରକୁ ପାଣି କୁଣ୍ଡରେ ପକାଇଲେ ଯେଉଁ ପ୍ରକାରର ଆଘାତ ଲାଗିବ ତାହା ସହିତ ଏକ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚର ହାରାହାରି କ୍ଷମତାକୁ ତୁଳନା କରିହେବ ।
ବର୍ଗୀକରଣ
ପାଖାପାଖି ୬୦ ବିଭିନ୍ନ ବିଜୁଳି ଶାଙ୍କୁଚଙ୍କୁ ୧୨ଟି ଜାତି ଓ ୨ଟି ପରିବାରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ନାର୍କିନାଏମାନଙ୍କୁ କିଛି ବିଭାଗୀକରଣରେ ନାର୍କିଡାଏ ପରିବାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି । ଟୋର୍ପିଡାଇନିଡ୍‍ମାନେ ବୃହଦାକାର ଶିକାରକୁ ଅଚଳ କରି ତା’କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗିଳିବା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ନାର୍ସିନିଡ୍‍ମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ କ୍ଷୁଦ୍ରାକାର ଶିକାର ଖାଇବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଉଭୟ ଶାଙ୍କୁଚ ନିଜ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତ ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଖାଇବା ବେଳେ ନାର୍ସିନିଡ୍‍ମାନଙ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ତଥ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ।
୨୦୧୦
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି
ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ଭାରତର ଶାସକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ । ଏହା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସହିତ ଭାରତର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ଜାତୀୟ ସଂସଦ ତଥା ରାଜ୍ୟସଭାରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ସଦସ୍ୟତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଦଳ । ବିଜେପି ଏକ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ଦଳ ଏବଂ ଏହାର ନୀତି ଐତିହାସିକ ଭାବରେ ହିନ୍ଦୁ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଛି । ଏହାଠାରୁ ବେଶୀ ପୁରୁଣା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଗଠନ (ଆରଏସଏସ) ସହିତ ଏହାର ଘନିଷ୍ଠ ଆଦର୍ଶ ଏବଂ ସାଂଗଠନିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ରହିଛି ।
ବିଜେପିର ଉତ୍ପତ୍ତି ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଶ୍ୟାମା ପ୍ରସାଦ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ସ୍ଥାପିତ ଭାରତୀୟ ଜନ ସଂଘରୁ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୭୭ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପରେ ଜନ ସଂଘ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଳ ସହ ମିଶି ଜନତା ପାର୍ଟି ଗଠନ କଲା ଓ ୧୯୭୭ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନର କଂଗ୍ରେସ ଦଳକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ତିନି ବର୍ଷ କ୍ଷମତାରେ ରହିବା ପରେ ଜନତା ଦଳ ୧୯୮୦ରେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଜନସଂଘର ସଭ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ପୁନର୍ବାର ମିଶି ବିଜେପି ଗଠନ କରିଥିଲା । ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଅସଫଳ ହୋଇ ୧୯୮୪ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ କେବଳ ଦୁଇଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଧରି ବଢ଼ିଥିଲା । ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟ ଏବଂ ଜାତୀୟ ନିର୍ବାଚନରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ବିଜେପି ୧୯୯୬ରେ ସଂସଦର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦଳରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ତେବେ ସଂସଦର ନିମ୍ନ ଗୃହରେ ଏହାର ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ନଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ସରକାର ମାତ୍ର ୧୩ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିଲା ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୈତିକ ଦଳ
ରାଖାଲ ମହାନ୍ତି
ରାଖାଲ ମହାନ୍ତି (୨୬ ଜୁନ ୧୯୩୨ - ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୯) ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀ, ଦୂରଦର୍ଶନ, ଆଲବମ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅକ୍ଷିତୃତୀୟା, ତ୍ରିନାଥ ମେଳା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାସଲୀଳା, ଅମର ପ୍ରେମ, ଘର ସଂସାର ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ନିମନ୍ତେ ସେ ଜଣାଶୁଣା । ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ସେ ୧୯୭୭ରେ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦ ସମ୍ମାନ ଓ ୨୦୦୨ରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ରାଖାଲ ମହାନ୍ତି, ୧୯୩୨ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ତଟନାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାବେଳୁ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ରାଖାଲ, ୧୯୪୮ମସିହାରେ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କଲାପରେ, ନିଜକୁ ସଙ୍ଗୀତରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନିମଜ୍ଜିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ, ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଗନ୍ଧର୍ବ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ମଣ୍ଡଳରୁ ଗାୟନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ପଣ୍ଡିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ଓ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସଙ୍କ ନିକଟରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନକୁ ରାଖାଲ ମହାନ୍ତି ନିଜର ପ୍ରମୂଖ ବୃତ୍ତି ରୂପରେ ବାଛି ନେଇଥିଲେ । ୧୯୫୫ରୁ ୧୯୭୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ କଟକର କଳା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ଲଘୁ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଉଭୟରେ ସେ ନିପୂଣ ଥିଲେ । ସେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସବୁ ପ୍ରମୂଖ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ସହ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଯୋଡ଼ି ଖୁବ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ବହୁ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ, ସେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଛନ୍ତି । ଆକାଶବାଣୀ କଟକରୁ ପ୍ରସାରିତ ତାଙ୍କର କିଛି ଲୋକପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ଗଣପ୍ରଧାନ ସମ୍ମାନ(୧୯୯୧), ଜୀବନର ସ୍ୱରଲିପି(୧୯୯୨), କରୁଣା କେନ୍ଦ୍ର(୧୯୯୩), ଶାନ୍ତିର ପଥେ(୧୯୯୪) ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ରାଖାଲ ଭାରତର ବହୁ ସ୍ଥାନ ତଥା ଜର୍ମାନୀ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, କାନାଡ଼ା, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ଋଷିଆ, ଯୁଗୋସ୍ଲୋଭିଆ ଓ ବୁଲଗାରିଆ ଆଦି ଦେଶରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିସାରିଛନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦିଅଁ ଗଢ଼ା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଜୀଉମାନଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୋଲି କହାଯାଇଥାଏ ।
ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ଏଠାରେ ସାତଦିନ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି । ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରର ଯେଉଁ ସିଂହାସନରେ ତିନି ଠାକୁର ବିଜେ କରନ୍ତି ତାକୁ ଆଡ଼ପମଣ୍ଡପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ଆଡ଼ମ୍ବରପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡପ, ଏହାକୁ ମହାବେଦୀ ବା ଯଜ୍ଞବେଦୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହାଯାଏ। ତିନି ରଥ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ କୁ ଠାକୁରମାନଙ୍କର ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ହୁଏ । ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ପ୍ରବେଶଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ଦିରରେ ଯେଉଁ ପ୍ରସାଦ ହୁଏ, ତାକୁ ଆଡ଼ପ ଅବଢ଼ା କୁହାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ମନ୍ଦିର ବୋଲି କେତକ ଗ୍ରହଣ ନ କରି ଗୁଣ୍ଡିଚାଘର ହିସାବରେ ମାନନ୍ତି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତଥା ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାୟିକା ଅନୁଯାୟୀ, ଜାରା ଶବର ଶରରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ ଦ୍ୱାରକାଧିପତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ । ଶେଷତମ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବରେ ପାଣ୍ଡବଗଣ ସଖା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଦାହ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାକରି ବିଫଳ ହେଲେ, କାରଣ ଅଗ୍ନିର ଦାହିକା ଶକ୍ତି ନିକଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପଞ୍ଚଭୂତରେ ବିଲୀନ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନ ଥିଲା । ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ହେଲା- କୃଷ୍ଣଙ୍କର ନାଭିକମଳ ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହେବନାହିଁ, ତୁମେମାନେ ତାହାକୁ ମହୋଦଧିରେ ବିସର୍ଜନ କରିଦିଅ । ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାହାହିଁ କଲେ ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅର୍ଦ୍ଧଦଗ୍ଧ ପିଣ୍ଡ ଦାରୁରୂପରେ ବାଙ୍କୀ ମୁହାଣରେ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲା । ସମୁଦ୍ରରେ ଭାସୁଥିବା ସେହି ଦାରୁକୁ ଆଣି ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ରଖିଥିଲେ । ସ୍ୱୟଂ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବେଶରେ ଆସି ସେହି ଦାରୁରେ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ସର୍ତ୍ତ ଥିଲା ମୂର୍ତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନହେବା ଯାଏ ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଯିବ ନାହିଁ । ମାତ୍ର ପନ୍ଦର ଦିନ ପରେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଗଲା । ମୂର୍ତ୍ତିନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ବୃଦ୍ଧ ଉଭାନ ହୋଇଗଲେ । କେବଳ ଅଧାଗଢା ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଗଲା । ଅଧାଗଢ଼ା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା । ସେହି ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ କହିଥିଲେ ‘ହେ ରାଜା, ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ଆଣିବ’ । ସେଥିପାଇଁ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ଗୁଣ୍ଡିଚାଘରକୁ ବୁଲି ଯାଆନ୍ତି ଓ ବାହୁଡ଼ନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
ମାୟା ମିରିଗ
ମାୟା ମିରିଗ, ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ନିରଦ ମହାପାତ୍ର । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା ।
କିଶୋରୀ ଦେବୀ, ସମ୍ପଦ ମହାପାତ୍ର, ମନସ୍ୱିନୀ, ମଣିମାଳା, ବିନୋଦ ମିଶ୍ର, ବଂଶୀଧର ଶତପଥୀ, ସୁଜାତା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦାବରକର ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଜଳନ୍ଧର ଦେବ
ଜଳନ୍ଧର ଦେବ (୧୮୭୩-୧୯୫୨) ଓଡ଼ିଶାର ଦେବଗଡ଼ ଜିଲାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲେ । ସେ ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଗଳ୍ପ, ନାଟକ, କବିତା ଓ କାହାଣୀ ରଚନା କରି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିବାକୁ ସେ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।
ଜଳନ୍ଧର ଦେବ ୧୭୭୨ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ, ବାମଣ୍ଡାର ରାଜା ବାସୁଦେବ ସୁଢଳ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଭାଇ ଥିଲେ । ଶୈଶବରୁ ମାତୃହରା ଜଳନ୍ଧରଙ୍କର ଲାଳନପାଳନ କରିଥିଲେ, ବାମଣ୍ଡାର ରାଜମାତା । ସୁଢଳ ଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଓ ଜଳନ୍ଧର ସହପାଠୀ ଥିଲେ । ଜଳନ୍ଧର ଦେବ ବାମଣ୍ଡା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ଓ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେବ ସଭାପତି ଥିଲେ । ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେବ ସିଂହାସନରେ ବସିବାପରେ ଜଳନ୍ଧରଙ୍କୁ ଦେବାନ ଦାୟିତ୍ୱ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଳନ୍ଧର ଆଜୀବନ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ବ୍ରତି ରହିଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା
ଜଳନ୍ଧର ଦେବ, ୩୦ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ, ୧୨ଟି ଗଳ୍ପ, ଗୋଟିଏ ନାଟକ, ଦୁଇଟି ଏକାଙ୍କିକା, କିଛି କବିତା ଓ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକା ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ରହିଥିଲେ ଓ ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୭୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଦେବଗଡ଼ ଜିଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ନାଟ୍ୟକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା
ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା (୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୦୯ - ୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ଓ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଜଗାଙ୍ଗପୁର ଓ ରଘୁନାଥପାଲୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧ମ ଓ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା ୧୯୦୯ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥୋମାସ୍ ଲାକ୍ରା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସଲୋମି ମିଞ୍ଜ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଆଗାପିଲ୍‍ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଆଗାପିଲ୍ ଲାକ୍ରା ୧୯୯୮ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୯ରେ ୮୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦
ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବାକୁ ଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ବିରଞ୍ଚି ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା ଓ ଦିଲୀପ କୁମାର ଦାଶ । ଦିଲୀପ କୁମାର ଦାଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ ଓ ରିୟା ଦେ । ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ମଳୟ ମିଶ୍ର । ନିର୍ମଳ ନାୟକ, ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସବିଶେଷ, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ଇରା ମହାନ୍ତି, ସ୍ୱୟମ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର