cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ସେଣ୍ଟର ଫର ଇଣ୍ଟରନେଟ ଆଣ୍ଡ ସୋସାଇଟି (ଭାରତ)
ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ
ଭାରତୀୟ ଭାଷାସମୂହକୁ ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ସିଆଇଏସକୁ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଞ୍ଜୁର କରିଛନ୍ତି । ଇଂରାଜୀକୁ ମିଶାଇ ଇଣ୍ଡିକ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହେଉଛି ଉଇକିମିଡ଼ିଆର ଖୋଲା ଭାଷା ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରକଳ୍ପ । ଏହି ମଞ୍ଜୁରି ଉଇକିମିଡିଆର 'ଖୋଲା ଜ୍ଞାନକୋଷ'କୁ ଭାରତରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସାରର ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି । ଦୁଇ ବର୍ଷିଆ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମୂଦ୍ରାରେ ୧,୧୦,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା (($200,000 ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର))  ଅନୁଦାନ ପାଇଛି ।
୧୦୦୦
୧୦୦୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୦୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ରାଜ୍ୟ ସଭା
ସଦସ୍ୟ ହେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା
୧) ସେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ହୋଇଥିବେ ।
୨) ତାଙ୍କର ବୟସ ୩୦ରୁ କମ୍‌ ହୋଇ ନ ଥିବ ।
୩) ସେ କୌଣସି ସରକାରୀ ପଦବିରେ ନ ଥିବେ ।
୫) ସଂସଦଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ୍ୟତା ତାଙ୍କର ଥିବ ।
ଉଦ୍ଧୃତି
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜନୀତି
ତୋରାଣି
thumb|322x322_ପିକସେଲ|ମାଟି କୁଡ଼ୁଆରେ ତୋରାଣି ତୋରାଣି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ମୁଖ୍ୟ ପାନୀୟ ଖାଦ୍ୟ । ଖରାଦିନରେ ଏହା ଗରମ ଭାତ ରେ ମିଶାଇ ପଖାଳଭାତ ଖିଆଯାଇଥାଏ ।  ଖରାଦିନେ ଗରମରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ତୋରାଣୀକୁ ପିଇଥାଆନ୍ତି ।  କୁହାଯାଏ ତୋରାଣୀ ଗରିବମାନଙ୍କ ଦ‌ହି ଲସୀ ।  ରାତୀରେ ବଳିଯାଇଥିବା ଭାତରେ ଏହି ତୋରାଣୀ ମିଶାଇ ରଖାଦେଲେ ଆରଦିନ ଭାତ ଖରାପ ହୁଏ ନାହିଁ । ଏଥିରେ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ରହିଛି ।
ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
ଭାତ ହୋଇସାରିଲା ପରେ ପେଜକୁ ବାହାର କରି କଂସାରେ ରଖାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ପେଜ ଥଣ୍ତା ହୋଇସାରିଲା ପରେ ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ପାଣି ମିଶାଇ ତାକୁ ସେମିତି ଘୋଡ଼େଇ ରଖାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତି ଦିନ ସେଥିରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ପାଣି ମିଶାଇ ତାକୁ ହାତରେ ଘାଣ୍ଟି ଦିଆଯାଏ । ୪-୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଖଟା ତୋରାଣି ହୋଇଥାଏ । କୁହାଯାଏ ମାଟିହାଣ୍ତିରେ ତୋରାଣି ରଖିଲେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଖଟା ହୋଇଥାଏ ଓ ଖରାପ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ । ତୋରାଣି ଅଧିକ ଖଟା ହୋଇଗଲେ ଏଥିରୁ କାଞ୍ଜି/ତୋରାଣି ସୁପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଖରାଦିନରେ ଏଥିରେ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା, ଲୁଣ ମିଶାଇ ତୋରାଣି ଲସି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ ।
କାଞ୍ଜି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
ପ୍ରାୟ ଖରାଦିନେ ଓଡ଼ିଆଘରେ କାଞ୍ଜି ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ତୋରାଣି ବ‌ହୁତ ଦିନ ରହିଗଲେ ଖଟା ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ଖଟା ତୋରାଣିରେ ଭେଣ୍ତି, ଶିମ୍ବ, ବୁଢ଼ା ବାଇଗଣ, ମୂଳା, ବଇତାଳୁ/କ‌ଖାରୁକୁ କାଟି ଏହାକୁ ହଳଦୀଗୁଣ୍ତ ଓ ଲୁଣ ପକାଇ ଶିଝାଯାଏ । ଏଥିରେ ରସୁଣ, ଶୁଖିଲା ଲଙ୍କା, ପଞ୍ଚୁଫୁଟଣ ଓ କଡ଼ିପତା/ଭୃସଙ୍ଗ ପତ୍ରରେ ଫୁଟଣ କରାଯାଇଥାଏ ।  ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଔଷଧିୟ ଗୁଣ ରହିଛି ।  ଆଜିକାଲି ତୋରାଣି ବ‌ଦଳରେ ଦ‌ହିକାଞ୍ଜି କରାଯାଉଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପାନୀୟ
ଲୋପେରାମାଇଡ
ଲୋପେରାମାଇଡ, ଔଷଧ ଇମୋଡିଅମ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ମିଳେ, ଓ ବାରମ୍ବାର ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଉଥିଲେ ତାହାର ହାର କମେଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ । ଏହି କାରଣ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଅନ୍ୟ ରୋଗ ଯଥା ପାକସ୍ଥଳୀ-ଅନ୍ତନଳୀ ପ୍ରଦାହ, ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ବାୱେଲ ଡିଜିଜ, ଓ ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ. ଏହା ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଏହି ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।
ଲୋପେରାମାଇଡ ସନ ୧୯୬୯ରେ ପ୍ରଥମେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ସନ ୧୯୭୬ରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ ଓ ଦାମିକା ନୁହେଁ । ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ଏକ ଡୋଜ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୦.୦୦୪ରୁ ୦.୦୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଡୋଜ ପିଛା ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର
ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Rocky Mountain spotted fever/ RMSF) ଏକ ପ୍ରକାର ଜୀବାଣୁ ରୋଗ ଯାହା ଟିଙ୍କଦ୍ୱାରା (ticks) ପରିବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭରୁ ଜର, ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୁଏ ଓ ପରେ ରାସ୍ Rash ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ । ରାସ୍ ସାଧାରଣତଃ ଛୋଟ ଛୋଟ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଦାଗ ଭଳି ପେଟେକିଆଲ (made up of small spots of bleeding) ହୋଇଥାଏ ଓ ଏହା କଚଟି ଓ ବଳା ଗଣ୍ଠିରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଉପଶମ ପରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରବଣ ହାନୀ (Hearing loss) ଆଂଶିକ ଅଙ୍ଗ ହାନୀ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ହୋଇପାରେ ।
ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର ଏକ ରୋଗ ଯାହା ରିକିଟସିଆ ରିକେଟସି (Rickettsia rickettsii) ନାମକ ଏକ ଜୀବାଣୁ (bacterium) ଯୋଗୁ ହୁଏ ଓ ଏହା ଆମେରିକାନ ଡଗ ଟିକ (American dog ticks), ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ ଉଡ ଟିକ (Rocky Mountain wood ticks) ଓ ବ୍ରାଉନ ଡଗ ଟିକ ଭଳି ଟିଙ୍କମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା (brown dog ticks) ମାନବ ଦେହକୁ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥାଏ । କ୍ୱଚିତ ଏହା ରକ୍ତ ପରିଦାନ (blood transfusion)) ଯୋଗୁ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ଏହାର ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅତୀବ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ପରୀକ୍ଷାଗାର ପରୀକ୍ଷା (laboratory test) ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର ରିକେଟସିଓସିସ (spotted fever rickettsiosis) ନାମକ ଏକ ରୋଗ ଦଳର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଓ ଏହି ଦଳରେ ରିକେଟସିଆ ପାର୍କେରି ରିକେଟସିଓସିସ (Rickettsia parkeri rickettsiosis), ପାସିଫିକ କୋଷ୍ଟ ଟିକ ଫିଭର (Pacific Coast tick fever), ରିକେଟସିଆଲପକ୍ସ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ।
ଡକ୍‌ସିସାଇକ୍ଲିନ ଦେଇ ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭରୁ ଡକ୍‌ସିସାଇକ୍ଲିନ ଦେଲେ ସବୁ ବୟସରେ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ କାମ କରେ । ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୦.୫% ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ସନ ୧୯୪୦ରେ ଟେଟ୍ରାସାଇକ୍ଲିନ (tetracycline) ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦% ରୋଗୀ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଥିଲେ ।
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଜୁନ ଓ ଜୁଲାଇ ମାସରେ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ରୁ କମ ରୋଗୀ ହୁଅନ୍ତି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର (contiguous United States) ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଯେପରିକି ପଶ୍ଚିମ କାନାଡ଼ା (Western Canada) ଓ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ତ‌ଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ (South America) ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ (Rocky Mountains) ବା ପାହାଡ଼ିଆ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବାରୁ ସନ ୧୮୦୦ରେ ଏହାର ରକି ମାଉଣ୍ଟେନ ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଡାମ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ
ଆଦାମ କ୍ରେଗ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ନ୍ୟତମ ସର୍ବକାଳିନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୱିକେଟ କିପର-ବେଟସ ମେନର ମାନ୍ୟତା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି । ଗିଲ୍ଲୀ ବା ଚର୍ଚି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା ଶୁଣା ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଜଣେ କ୍ରିକେଟର । ସେ ଜଣେ ବିସ୍ଫୋରକ ବେଟସମେନ ହେଇଥିବା ସହ ଏକଦା ଏକଦିବସୀୟରେ ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବାଧିକ କେଚ ନେଇଥିବା ୱିକେଟ କିପର ମଧ୍ୟ । ସେ ପ୍ରଥମ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଭାବେ ଟେଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟରେ ୧୦୦ଟି ଛକା ମାରିଥିବାର ଗୌରବର ଅଧିକାରୀ । ଟେଷ୍ଟରେ ତାଙ୍କର ୧୭ଟି ଆଉ ଏକଦିବସୀୟରେ ୧୬ଟି ଶତକ ଅଛି । କେବଳ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ୱିକେଟ କିପର ସଙ୍ଗାକାରା ତାଙ୍କଠୁ ବେଶୀ ଶତକ ଓ ରନ କରିଛନ୍ତି, ଜଣେ ୱିକେଟ କିପର ହିସାବରେ । କ୍ରମାଗତ ୩ଟି ବିଶ୍ୱ କପ ଫାଇନାଲ ( ୧୯୯୯, ୨୦୦୩ ଓ ୨୦୦୭ )ରେ ସେ ୫୦ରୁ ବେଶୀ ରନକରିବାର ବିରଳ କୃତି ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୭ ବିଶ୍ୱ କପ ଫାଇନାଲରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିରୁଦ୍ଧରେ କରିଥିବା ୧୪୯ ରନ ଯାହା ମାତ୍ର ୧୦୪ ବଳରେ କରିଥିଲେ, ତାହା ତାଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବୋଲି କୁହା ଯାଏ । IPLରେ ମଧ୍ୟ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଚମତ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ପ୍ରଥମ ଖେଳାଳି ଭାବେ ୧୦୦୦ ରନ ପୂରଣ କରିଥିଲେ ।
ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ପାଇଁ ୯୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ସହ ୨୭୦ଟି ଏକଦିବସୀୟ ଖେଳିଥିଲେ । .ମାର୍ଚ, ୨୦୦୮ରେ ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ କ୍ରିକେଟରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ନେଇଥିଲେ । ତେବେ ସେ IPL ଓ କାରିବିଆନ ଲିଗରେ ତାଙ୍କର ଖେଳ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।
Early one-day seasons
thumb|୨୦୦୫ରେ ବିଶ୍ୱ ଏକାଦଶ ପାଇଁ ଖେଳି ଶତକ କରିବା ଅବସରରେ. ବାଆଁ|thumb|ନିଜ ସହର ପଡ଼ିଆ WACAରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ବିପକ୍ଷ୍ରେ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ thumb|୨୦୦୬ରେ ତରୁଣା ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ
thumb|ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ ୨୦୦୭ ରେ
Style of play
thumb|ସେନ ବାର୍ଣଙ୍କ ବଲରେ ଷ୍ଟ୍ରାସଙ୍କୁ ଆଉଟ କରୁଛନ୍ତି ୱିକେଟ କିପର ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମୂଳକ ବ୍ୟବହାର
ଏହି ଯୁଗରେ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ ପରି ନିୟମବାଦୀ ଖେଳାଳି ମିଳିନା ବିରଳ । ସେ କେବେହେଲେ ଆମ୍ପୟରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ବିରୋଧ କରନ୍ତିନୀ । ଯଦି ନିଜେ ଜାଣିବେ ଆଉଟ  ବୋଲି ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଅପେଛ୍ଯା ନା କରି ଚାଲି ଆସନ୍ତି । ପଡ଼ିଆ ବା ବାହାରେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ଖୁବ ମାର୍ଜିତ ।
ରାଜନୀତି, ଜନସେବା ଓ ସମ୍ବାଦିକତା
ଡାହାଣ|thumb|କାନବେରା ସଭାରେ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ କ୍ରିକେଟ ବାହାରେ ଆଦାମ ରାଜନୀତି ଓ ସମାଜ ସେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସମୟ ଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି ।ଏପରିକି ମେଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସକ୍ରିୟ  ଅଂଶ ନେଇଥାନ୍ତି ।
ପୁରସ୍କାର ସମୂହ
ICC ହଲ ଓଫ ଫେମ ସମେତ ବହୁତ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି ଆଦାମ ଗିଲଖ୍ରୀଷ୍ଟ । ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପ୍ରାୟ ସବୁ ସମ୍ମାନ ଜଣକ ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କୁ ମିଳି ସାରିଛି । ଦିଅ ଯାଇଥିବା ସାରଣୀରୁ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନର ପୂର୍ଣ ଚିତ୍ର ମିଳିପାରିବ ।
Man-of-the-series awards (Test match series)
କେନ୍ଦ୍ର|thumb|300x300_ପିକସେଲ|An innings–by–innings breakdown of Gilchrist's ODI batting career, showing runs scored (red bars) and the average of the last ten innings (blue line).
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର, ( ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିମାନ ବନ୍ଦର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନଗରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଓ ଏକମାତ୍ର ବିମାନ ବନ୍ଦର । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ନେତା, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ବିମାନ ଚାଳକ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହାର ନାମ ରଖାଯାଇଛି ।
ବିମାନ ସେବା ଓ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳ
ଏବେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦରରୁ ଚାଲୁଥିବା ସିଧା ଉଡାଣ/ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ସବୁ । ,
thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ [[ବିମାନ ବନ୍ଦର]] thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ [[ବିମାନ ବନ୍ଦର ଚେକ୍ଇନ୍ ଏରିଆ]] thumb|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ବିମାନ ବନ୍ଦର ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ମୃତି
ଟେଟ୍ରାକେନ
ଟେଟ୍ରାକେନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Tetracaine, ଅନ୍ୟ ନାମ ଆମେଥୋକେନ/amethocaine) ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଶ୍ଚେତକ (local anesthetic) ଯାହା ଆଖି, ନାକ ଓ ଗଳାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର (intravenous) ନିଶ୍ଚେତକ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏହା ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଆକାରରେ ଲଗାଯାଏ । ଆଖିରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇ ୧୫ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ ।
ଟେଟ୍ରାକେନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାଧାରଣତଃ ତାହା ଲଗାଯିବା ସ୍ଥାନରେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ନିମନ୍ତେ ଜ୍ୱାଳା ଅନୁଭବ ହୁଏ । ଆଲର୍ଜି (Allergic reactions) କ୍ୱଚିତ ହୋଇପାରେ । ଦୀର୍ଘ କାଳ ଧରି ଆଖିରେ ଦେଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ଧୀର ହୋଇଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଶିଶୁ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ଏହା ଇସ୍ଟର-ଟାଇପ ସ୍ଥାନିୟ ନିଶ୍ଚେତକ (ester-type local anesthetic) ଶ୍ରେଣୀରେ ଏକ ଓଷଧ । ଏହା ସ୍ନାୟୁ ତରଙ୍ଗକୁ (nerve impulses) ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
ସନ ୧୯୩୦ରେ ପେଟେଣ୍ଟ ହେବାପରେ ସନ ୧୯୪୧ରେ ଏହା ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ୧୦ ମି:ଲି: ବୋତଲର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୧.୩୪ରୁ ୧.୬୩ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୦.୪୯ ପାଉଣ୍ଡ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଆଗୁଜାସିରାଟପ୍‌ସ
(Agujaceratops;meaning "Horned face from Aguja") ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:Check dino
ମୀନା କନ୍ଦାସାମୀ
ଇଲାଭେନିଲ ମୀନା କନ୍ଦାସାମୀ (ଜନ୍ମ ୧୯୮୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି, ଗଳ୍ପ ଲେଖକ, ଅନୁବାଦକ ତଥା ତାମିଲନାଡୁ, ଚେନ୍ନାଇର ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଅଟନ୍ତି । ମୀନା ଦୁଇଟି କବିତା ସଂକଳନ, ଟଚ୍ (୨୦୦୬) ଏବଂ ମିସ. ମିଲିଟାନ୍ସୀ (୨୦୧୦) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୧-୨୦୦୨ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଦଳିତ ମିଡିଆ ନେଟୱାର୍କର ଦ୍ୱି-ମାସିକ ବିକଳ୍ପ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକା ଦଳିତ ସଂପାଦନ କରିଥିଲେ । ସେ ଆଇଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ସେ ଆଉଟଲୁକ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ଦି ହିନ୍ଦୁ ଭଳି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ସ୍ତମ୍ଭ ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ତାମିଲ ପିତାମାତା ଯିଏ ଉଭୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ କୋଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କବିତା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପରେ ମୀନା ନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଚେନ୍ନାଇର ଆନ୍ନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସାମାଜିକ-ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଅଫ୍ ଦର୍ଶନ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦଳିତ ଲେଖକ ଏବଂ ନେତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକକୁ ଇଂରାଜୀରେ ଅନୁବାଦ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତି
ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବରେ ମୀନାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜାତି ବିନାଶ, ନାରୀବାଦ ଏବଂ ଭାଷା ପରିଚୟ ଉପରେ ଥିଲା । ସେ କୁହନ୍ତି, "କବିତା ବୃହତ ସଂରଚନା ମଧ୍ୟରେ ଧରାଯାଏ ନାହିଁ ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଭ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାପ ଦେଇଥାଏ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କର ଧାରଣାକୁ ଏକାଡେମିକ୍ ଭାଷା ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି" ଏବଂ ଏହିପରି, ଏହାକୁ ସକ୍ରିୟତା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଂଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରୁ ଟଚ୍ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ "କମଳା ଦାସ"ଙ୍କ ଏକ ଅଗ୍ରଭାଗ ସହିତ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ''ମିସ. ମିଲିଟାନ୍ସ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ସେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ତାମିଲ ପୁରାଣକୁ ପୁନଃ ବିକ୍ରୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଜାତି ବିରୋଧୀ ଏବଂ ନାରୀବାଦୀ ଲେନ୍ସ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ମାସ୍କାରା ଏବଂ ମାଇଁ ଲଭର ସ୍ପିକ୍ସ ଅଫ ରେଫ'' ପରି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଭାରତ କବିତା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ଜିତାଇଥିଲା ।
ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ ଟଚ୍ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଏହାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ଥିମଗୁଡିକ "ଆକର୍ଷଣୀୟ" ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପୁରାଣ ଏବଂ ପତ୍ରିକା ଯଥା: ଆନ୍ଥୋଲୋଜି ଅଫ୍ କଣ୍ଟେମ୍ପାର୍ଟାରୀ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ କବିତା, ଲିଟିଲ୍ ମାଗାଜିନ୍, କାଭ୍ୟା ଭାରତୀ, ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ, କବିତା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ୱେବ୍, ମ୍ୟୁଜ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ତ୍ରୟମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା, ଆଉଟଲୁକ୍, ତେହେଲ୍କା ଏବଂ ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ‌ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କୁ ୨୦୦୯ରେ ଆଇୱା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଲେଖା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ପିଟ୍ସବର୍ଗରେ ଆୟୋଜିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଜାଜ୍ କବିତା କନ୍ସର୍ଟର ୧୪ତମ କବିତା ଆଫ୍ରିକା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହୋତ୍ସବ (୨୦୧୦), ଡର୍ବାନ୍ ଏବଂ ଡିଏସସି ଜୟପୁର ସାହିତ୍ୟ ମହୋତ୍ସବ (୨୦୧୧)ର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କବି ଥିଲେ । ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୧୩ ରୁ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅଣ-କାଳ୍ପନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କାଷ୍ଟ ଏବଂ ସିଟି ଅଫ୍ ନାଇନ୍ ଗେଟ୍ସ ନାମକ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଉପରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ପୁରସ୍କାର
ପେନ ସେଣ୍ଟର ଜର୍ମାନୀଦ୍ୱାରା ହରମାନ କେଷ୍ଟେନ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୨) ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କବି
ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର
ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର (ଜନ୍ମ : ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୭୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗାୟକ ।    ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସମେତ ଓଡ଼ିଆ ଆଧୁନିକ ଆଲବମ୍, ଭଜନ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଆଲବମ୍, ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକ ଆଦିର ଗୀତ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଅଭିଜିତ ପ୍ରଥମ କରି ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପ୍ରଥମ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଆଲବମ୍ ଥିଲା ଦକ୍ସି ଗଲା ।
ବୃତ୍ତି
ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ପ୍ରଥମେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଗୀତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଆଲବମ୍ ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁରୀ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ପାଇଁ ୭୦୦ରୁ ଅଧିକ ଗୀତ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।
କଥାଚିତ୍ର ଓ ଆଲବମ୍ ବ୍ୟତୀତ ଅଭିଜିତ କିଛି ଦୂରଦର୍ଶନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଏମ୍.ବି.ସି. ଟିଭିରେ ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉପସ୍ଥାପକ ତଥା ବିଚାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ମେଲୋଡି ନାଇଟ୍‌ସ୍ ଉଇଥ୍ ଅଭିଜିତ୍ ମଜୁମଦାର, ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଅନ୍ତାକ୍ଷରୀ, ବ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ବାଜା ବାରାତ୍ ଉଇଥ୍ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି ।
ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲିଥିୟମ
thumb|ମଲିଥିୟ ଲିଥିୟମ (ଏହା ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ ଲିଥୋସ୍ / Lithosରୁ ଅସିଛିମାନେ 'ପଥର') ହେଉଛି ଏକ ନରମ, ରୂପା ଭଳି ଧଳା ଦେଖାଯାଉଥିବା ଧାତୁ ଯାହାର ପ୍ରତୀକ Li ଓ ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ ୩ । ଏହା ଏତେ ନରମ ଯେ ଏହାକୁ ଛୁରିଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କଟା ଯାଇପାରିବ । ଏହା ଅନ୍ୟ ଧାତୁ ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ହାଲୁକା କିନ୍ତୁ ଏହା ସାନ୍ଧ୍ରତା (density) ଜଳର ଅର୍ଦ୍ଧେକ  । ( ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍‌ର ପ୍ରଥମ କ୍ଷଣରେ ତିଆରି ତିନୋଟି ଧାତୁ ଭିତରୁ ଲିଥିୟମ ଅନ୍ୟତମ । ଅନ୍ୟଦୁଇଟି ହେଲେ ଉଦଜାନ ଓ ହିଲିଅମ - ଜୋତିର୍ବିଦଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି ଦୁଇଟି ମୌଳିକର ପରିମାଣ ଲିଥିୟମଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଅଧିକ । )
ଇତିହାସ
ପେଟାଲାଇଟ (Petalite - LiAlSi4O10), ଯେଉଁଥିରେ ଲିଥିୟମ ରହିଥାଏ, ବ୍ରାଜିଲୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜୋସ ବୋନିଫାସିଓ ଡି ଆଣ୍ଡ୍ରାଡ଼େ ଇ ସିଲଭା ୧୭୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଆଡକୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱୀଡ଼େନ ଗସ୍ତ ବେଳେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଜୋହାନ ଅଗଷ୍ଟ ଆର୍ଫ୍ୱେଡ଼ସନ୍‌ ୧୮୧୭ରେ ଲିଥିୟମ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।
କାନାଡ଼ା
କାନାଡା  ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକା
ଲିଥିୟମ
ଉତ୍ପାଦନ
ଉପସ୍ଥିତି
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ମୌଳିକ
ପକ୍ଷୀ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ବିବର୍ତ୍ତନ ଓ ବର୍ଗୀକରଣ
ପ୍ରଥମ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଫ୍ରାନସିସ ୱିଲୁଗ୍ୱୀ (Francis Willughby) ଓ ଜନ୍ରେ (John Ray) ତାଙ୍କ Ornithologiaeରେ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
୧୦୦୧
୧୦୦୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୦୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ମଣ୍ଡା
ମଣ୍ଡା (ମଣ୍ଡାପିଠା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଜନ୍ତା ଚାଉଳ ଚୂନା ଏବଂ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଓ ନଡ଼ିଆ ପୂର ଦିଆ ବାମ୍ଫରେ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମାଣବସା ଗୁରୁବାର, କୁମାର ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ଗହ୍ମା/ରାକ୍ଷୀ ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ନୂଆଁ ଖାଇ, ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ ଆଦି ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏଥିରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ପିଠା ଓଡ଼ିଶାରେ ମୌସୁମୀ ଆରମ୍ଭରେ ଓ ପରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମଣ୍ଡାପିଠା ତିଆରି ପାଇଁ ଅରୁଆ ଚାଉଳକୁ ଭଲ କରି ଗୁଣ୍ଡ କରି ସେଥିରୁ ଚୂନା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହି ଚୂନାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ସହ ମିଶାଇ, ଜନ୍ତି ଜନ୍ତଣି ତିଆରି କରାଯାଏ । ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି, ନଡ଼ିଆ କୋରା ସହ ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ ପକାଇ ପୂର ତିଆରି କରାଯାଏ । ଜନ୍ତଣିକୁ ଓଦା ହାତ କରି ଗୋଲ ଗୋଲ ପିଠା ତିଆରି କରି ସେଥିରେ ନଡ଼ିଆ କୋରା ପୂର ଦେଇ ବଳାଯାଏ । ବଳା ପିଠା ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ସିଝିବା ପରେ ଖାଇବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ମଣ୍ଡା ପିଠାରେ ଶର୍କରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟସାର ସହ କିଛି ପରିମାଣରେ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ କାକରା ସୁଜିମଣ୍ଡା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଛଣାମଣ୍ଡା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା ।
ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ
ପ୍ରଥମେ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଗୁଡ଼/ଚିନି ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଫୁଟାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଉଳ ଚୂନା ଗୋଳାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକିୟାକୁ ଜନ୍ତଣି କୁହାଯାଏ । ତା'ପରେ ଅଲଗା ପାତ୍ରରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଗରମ କରି ତାହା ତରଳିଲେ ସେଥିରେ କୋରା ନଡ଼ିଆ ମିଶାଇ କିଛି ସମୟ ଭଜା ଯାଇଥାଏ । ଏହି ଜନ୍ତଣିରୁ ପିଠା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୁଳା ତିଆରି କରାଯାଇ ପିଠା ମଝିରେ ନଡ଼ିଆ ପୂର ପୂରାଇ ଚାରିପାଖ ଜନ୍ତଣିରେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ । ଗଢ଼ା ପିଠାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣି ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ରଖାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଦୁଇ ପରସ୍ତିଆ ଧାତବ ପାତ୍ରରେ ବାମ୍ଫ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ପାତ୍ରର ତଳେ ପାଣି ଫୁଟେ ଓ ବାମ୍ଫ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଉପର ପରସ୍ତରେ ପିଠାଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଏ ଓ ଏହି ପରସ୍ତରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଣାମାନ ଥାଏ । ଏହି କଣାଦେଇ ବାମ୍ଫ ପଶି ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ସିଝାଇଥାଏ । ବାମ୍ଫକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଓଦା କନାରେ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପର ପରସ୍ତଟି ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ପାଚିଆ ଭଳି ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପାଣି ଫୁଟା ତଳ ପାତ୍ରଟି ପାଇଁ ମାଟି ଆଟିକା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା
କପିଳେଶ୍ୱର
କପିଳେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ବା ଏକାମ୍ର ନଗରୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ।ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରଖେ।ମହାଭାରତରେ ଓଡ଼ିଶାର ନାମ ଉତ୍କଳ ଥିଲା ସେତେବେଳେ ଏହାର ରାଜଧାନୀ କପିଳେଶ୍ୱର କପିଳ ପ୍ରସାଦ ରୂପେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।ଏଠାରେ ଥିବା ଭଗ୍ନସ୍ତୂପର ଗବେଷଣାରୁ ବିଶ୍ୱାସକରା ଯାଉଛି କି ଏହା ଭଗବାନ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ଅଟେ।      ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ କପିଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନ କପିଳେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ଲିଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ମହାମନ୍ତ୍ରୀ ରୂପେ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ମିଲ୍‌ଟେଫୋସିନ
ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାନ୍ତି (vomiting), ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ କମ ବୃକ୍‌କ କ୍ରିୟା ସାଧନ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସ୍ଟିଭେନ-ଜନସନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (Stevens-Johnson syndrome) ବା କମ ସଂଖ୍ୟକ ରକ୍ତ ପ୍ଲାଟେଲେଟ (low blood platelets) ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଦେଲେ ହାନୀ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ମନା କରାଯାଏ ।  ଏହା କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି ।
ମିଲ୍‌ଟେଫୋସିନ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାବେଳେ କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଇଥିଲା । କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଏହ ଲିସମାନିଆସିସ ରୋଗରେ ଉପକାର କରୁଥିବା ଜଣାଯିବାରୁ ଭାରତରେ ସନ ୨୦୦୨ରୁ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱିକୃତ ହେଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ developing world ଏହାର ଗୋଟିଏ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ୬୫ରୁ ୧୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ୧୦ର ୫୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
କଟି ପତଙ୍ଗ
କଟି ପତଙ୍ଗ, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ସାହୁ । ମଧୁସ୍ମିତା ଦାସ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅଜୟ ସାମଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁମାର ସରୋଜ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅଭିଶେକ ରଥ ଏବଂ ଅନନ୍ୟା । ଆର୍କେ, ରାଣୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ, ଅସିତ ପତି, ଅଜିତ ଦାସ, ମନୀଷା ମିଶ୍ର, ସରୋଜ ଦାସ, କାଳୀ, କୁଲୁ, ଦେବ, ଅଶୋକ, ପ୍ରତାପ, ପ୍ରିୟଙ୍କା, ପ୍ରିନ୍ସ, ଆର୍ଯ୍ୟନ, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ସାହିତ୍ୟର ନାନା ବିଭବକୁ ବୁଝାଇଥାଏ ।
ଇତିହାସ
ସୁଦୂର ଅତୀତରେ ଲିପିର ଅଭାବ ହେତୁ ମୁଖସ୍ଥ କରିବା ଥିଲା ସାହିତ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାର ଏକ ମାତ୍ର ଉପାୟ । ତେଣୁ ମନେ ରଖିବାର ସୁବିଧା ନିମନ୍ତେସବୁ କଥାକୁ ପଦ୍ୟର ରୂପ ଦେବା ଦରକାର ଥିଲା । ଗଣିତ ବିଦ୍ୟା, ଆକାଶ ବିଦ୍ୟା, ଏପରିକି ମାଛ ମାରିବା, ପାଗ ଜାଣିବା ଆଦିକୁ ନେଇ ପଦ୍ୟସବୁ ରଚା ଯାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ପୁରାତନ ରଚନା ଯେମିତିକି ଲୀଳାବତୀ ସୂତ୍ର, ଡାକଋଷି ବଚନ, ଖନା ବଚନ ଓ ଗଣିତର ବିଭିନ୍ନ ସୂତ୍ର ଲୋକଗୀତରେ ଅଛି । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ ଚର୍ଯା ଗୀତିରୁ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ମିଳିଅଛି । ଏହା ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ସେହି କାଳରୁ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଜନ୍ମଜାତକ (ବୁଦ୍ଧଜାତକ), ବାଣୀ ତ୍ରିପିଟକ ଭାବରେ ଓ ବୌଦ୍ଧ ସାଧୁ ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ଲେଖା ଚର୍ଯ୍ୟଗୀତିକା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ । ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଭକ୍ତିଯୁଗ ସମୟରେ ଏହା ଖୁବ ଉନ୍ନତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ରୀତିଯୁଗ ଓ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ଉତ୍ତର ଆଧୁନିକ ସାହିତ୍ୟର ଉକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ବିଭାଗୀକରଣ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସମୟକାଳକୁ ବିଭିନ୍ନ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ବଣ୍ଟାଯାଇଥାଏ, ସେସବୁ ହେଲା: ଚର୍ଯା ଯୁଗ, ସାରଳା ଯୁଗ, ପଞ୍ଚସଖା ଯୁଗ, ରୀତି ଯୁଗ, ରାଧାନାଥ ଯୁଗ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗ, ପ୍ରଗତି ଯୁଗ, ସବୁଜ ଯୁଗ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରର ଯୁଗ । କିନ୍ତୁ ଭାଷାବିତମାନଙ୍କର ଏହି ସମୟକ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଆମେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଭାଗ କଲେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶର ସଠିକ ଚିତ୍ର ପାଇ ପାରିବା ନାହିଁ |
ବୁଝିବାର ସୁବିଧା ନିମନ୍ତେ ଆମ ସାହିତ୍ୟକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରା ଯାଇଛି । କଥିତ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଲିଖିତ ସାହିତ୍ୟ । କଥିତ ସାହିତ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକ ମୁଖରେ ପ୍ରଚଳିତ କଥା, କବିତା ଆଦିକୁ ବୁଝାଏ ।
ସାଧାରଣ ଲୋକେ ନିଜର ଆନନ୍ଦ, ବିଷାଦ, ଆଶା, ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଗୀତ ଓ ଗପ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି । ଗାଁ ଗହଳରେ ଅନେକ ଭାବପ୍ରବଣ ଲୋକ ମୁହେଁ ମୁହେଁ ଗୀତ ବାନ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି । ସେ ଗୀତ ଅନ୍ୟମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ଓ ମନେ ରଖିଥାନ୍ତି । ଏମିତି ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ସେହି ଗୀତ, ଢଗ ଢମାଳି, ପ୍ରବଚନ ଆଦି କାନରୁ କାନକୁ ଯାଏ ଓ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷ ଯାଏଁ ସେସବୁ ଲୋକକୁ ଗାଇ ବୁଲୁଥାନ୍ତି । ଏହି କଥିତ ସାହିତ୍ୟର ଲେଖକ କିଏ, ତାହା ଆକଳନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ । ହେଲେ ସେଥିରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଛବି ଅଙ୍କାଯାଇଥାଏ ଓ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏସବୁର ମୂଲ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଭାଷା ପାଇଁ ଖୁବ ବେଶୀ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ କାନ୍ଦଣା, ଓଷାଗୀତ, ଦୋଳିଗୀତ, ଶଗଡ଼ିଆ ଗୀତ, ଚଷା ଗୀତ, ନାଉରିଆ ଗୀତ ଆଦି ରହିଛି ।
ଓଷାବ୍ରତ ଆଦିରେ ଗାନ କରାହେବା ଲାଗି ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗୀତ ରହିଛି । ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ କରମା ଗୀତ, ପାଲା ଓ ଦାସକାଠିଆ ସଙ୍ଗୀତ, ବାଲେଶ୍ୱରର ଚଢ଼େଇଆ ସଙ୍ଗୀତ ଆଦିସବୁ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର । ଗୀତ ପରି କଥା ଓ କାହାଣୀ ବି ଲୋକମୁଖରେ ଚଳୁଅଛି । ସେସବୁକୁ ଲୋକ କଥା କୁହାଯାଏ । ଭୁତ, ପ୍ରେତ, ଦେବତା, ଅସୁର, ଅସୁରୁଣୀ, ରଜାପୁଅ, ସାଧବପୁଅ, ପଶୁପକ୍ଷୀ, ଗାଈଆଳ, ଚଷା, ବିଧବା ଏ ସଭିଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ପଲ୍ଲୀ ଗୀତ ଓ କଥା ତିଆରି ହୋଇଛି ।
ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ, କଳାହାଣ୍ଡିର ଦେଶିଆ ଓଡ଼ିଆ, ବାଲେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରକ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଆଦି ଉତ୍ତର ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲାରେ କଥିତ ବାଲେଶ୍ୱରୀ ଓଡ଼ିଆ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ, ଗଜପତି ଆଦିରେ କଥିତ ଭାଷା ଗଞ୍ଜାମି ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ଲୋକ କଥା ଓ ଲୋକଗୀତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ପରିପୁଷ୍ଟ କରିଅଛି ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ ଭାରତର ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ । ଓଡ଼ିଶା ଭାରତର ପୂର୍ବାଭାଗରେ ଅଛି । ହେଲେ ତା ବାଦେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ବେଢ଼ିରହିଥିବା ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଆଉ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏହି ଚାରୋଟି ସୀମାନ୍ତରାଜ୍ୟର ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାସୀ ଲୋକେ ଓଡ଼ିଆରେ କଥା କହନ୍ତି ଆଉ ଏସବୁ ଭାଷାରେ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ, ଏବଂ ବିଦେଶରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, କାନାଡ଼ା, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଇଉରୋପ ପ୍ରଭୃତି ପାଶ୍ଚତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ବେଶ କିଛି ଓଡ଼ିଆ ଅଧିବାସୀ ଓଡ଼ିଆକୁ ବିଦେଶରେ ବି ଖ୍ୟାତ କରାଇଛନ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୧୨୦୦ରୁ ଏହାର ଆଧୁନିକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି । ଏହି ସମୟରୁ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ୟ ଯଥା କୋଇଲି, ଚଉତିଶା ଇତ୍ୟାଦିର ରଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସାରଳା ଦାସ ଓଡ଼ିଆରେ ମହାଭାରତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶରୁ ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କବିମାନେ ସଂସ୍କୃତରୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ କାବ୍ୟ କବିତାର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ସପ୍ତଦଶରୁ ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏଁ ଓଡ଼ିଶାର କବିବୃନ୍ଦ ବିଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦ, ରାଗ ଓ ତାଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାବ୍ୟ, କବିତା, ଭଜନ, ଜଣାଣ, ଛାନ୍ଦ, ଚଉପଦୀ ଇତ୍ୟାଦି ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଉନ୍ନତିର ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପରଠାରୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର କ୍ରମନ୍ୱୟ ପ୍ରଗତି ଘଟିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାର ପ୍ରଗତି ତୁଳନାରେ ଗୌଣ ।
୮ମ-୯ମ ଶତାବ୍ଦୀ
ଭାରତର ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ଭାଷା ପାଳିରୁ ଓଡ଼ିଆର ତିଆରି । ୨୦୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆଗରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମ, ଧର୍ମପ୍ରଚାର ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ବିକାଶ କାଳରେ ପାଳି ଭାଷା ହିଁ ଥିଲା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ତିଆରିର ମୂଳଦୁଆ ଯାହାକି ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ମୂଳଦୁଆ । ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଏହାର ସୀମାନ୍ତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସଂଗୃହୀତ ତାମ୍ରଫଳକ ଏବଂ ପଥରରେ ଖୋଦିତ ଲେଖାମାନଙ୍କରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୭୦୦ରୁ ୧୦୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଉକ୍ତ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ଥିବାର ସ୍ୱଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନେପାଳରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ବୌଦ୍ଧଧର୍ମୀ ଚର୍ଯାପଦମାନଙ୍କ ପଦ୍ୟରଚନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଆଦ୍ୟାବସ୍ଥାର ପରିଚୟ ମିଳିଅଛି । ଆଦିଯୁଗରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏବେକାର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପରି ନଥିଲା । ଅଷ୍ଟମ-ନବମ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଆ ପାଳି ଭାଷାର ଅନୁରୂପ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ଆଗମନ ହେତୁ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ସଂସ୍କୃତ ଦେଇ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲା ଓ ଶବ୍ଦ ଗଢଣରେ ବଦଳ ଆସିଲା । ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଶବ୍ଦସବୁ କ୍ରମେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଭଣ୍ଡାରକୁ ଉନ୍ନତ କରିଛି । ସେତେବେଳର ଓଡ଼ିଶା ବା କଳିଙ୍ଗ ଭୂଖଣ୍ଡ ଭିତରେ ଆଜିର ଓଡ଼ିଶା, ବଙ୍ଗଳା, ବିହାର ଓ ଆସାମ ଆଦି ଥିଲା, ତେଣୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏସବୁ ଅଞ୍ଚଳର ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟକୁ ବହୁ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଏହି କାଳର ପାଳି ଭାଷାକୁ କେହି ସାନ୍ଧ୍ୟ ଭାଷା କହିଥାନ୍ତି । ଏଥିରେ ଲିଖିତ ଗୀତିକବିତା କେତେକ ମିଳିଅଛି ଯାହାକୁ ଚର୍ଯାଗୀତି ବା ଚର୍ଯାଗୀତିକା କୁହାଯାଏ । ବୌଦ୍ଧ ସିଦ୍ଧ କବିମାନେ ଏସବୁର ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଗୁଡ଼ିକ ଆକାରରେ ଖୁବ ଛୋଟ । କାହ୍ନୁ ପା, ଲୁଇ ପା, ସବରି ପା, ହାଡି ପା, କୁକୁରି ପା ଏହି କାଳର କବି । ଧନାଶ୍ରୀ, ରାମକେରି, ମାଳଶ୍ରୀ, ବରାଡ଼ି ଆଦି ରାଗରେ ଏସବୁ ଲେଖା । ଏସବୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୋଲାଯାଇପାରେ ଓ ନିତାନ୍ତ ସରଳ ଓ ମୌଳିକ ଭାଷାରେ ଲିଖିତ । ଏହି କବିତା ଗୁଡ଼ିକରେ ଶବର, ଶବରୁଣୀ, ଜହ୍ନାକ୍ଷେତ, କପାବୁଣିବା, ସୁନା, ବେଙ୍ଗ ଆଦିର ରୂପକ ବା ପ୍ରତୀକ ଛବି ରହିଛି ।
ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ
ନିଧି ଅଗ୍ର‌ୱାଲ (ଜନ୍ମ: ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମଡେଲ, ନର୍ତ୍ତକୀ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ୨୦୧୭ରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଅଭିନେତା ଟାଇଗର ଶ୍ରଫ୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ମୁନ୍ନା ମାଇକେଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ନିଧି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
୮ମ-୯ମ ଶତାବ୍ଦୀ
ଏହି ଚର୍ଯାଗୀତି ବା ଚରିଜାଗିତିସବୁ ଓଡ଼ିଆ, ବଙ୍ଗଳା, ଅସିମିଆ ଓ ମୈଥିଳି ସାହିତ୍ୟର ଆଦିରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ଯୁଗକୁ ସିଦ୍ଧସାହିତ୍ୟର ଯୁଗ ବା ଚରିଜାଗିତିର ଯୁଗ କୁହାଯାଏ ।
ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ନିଧି ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩ରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଦ୍ୟାଶିଳ୍ପ ଏକାଡେମୀରେ ତାଙ୍କ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରର କ୍ରିଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବିଜିନେସ୍ ମ୍ୟାନେଜ୍‌ମେଣ୍ଟରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ କଥକ, ବାଲ୍ଲେଟ ଏବଂ ବେଲି ଡ୍ୟାନ୍ସରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଛନ୍ତି । ୨୦୧୪ରେ ମିସ୍ ଦିଭା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ସେ ଫାଇନାଲରେ ପ୍ରତିଭାଗୀ ଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ
୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏହି ସିଦ୍ଧସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ କିଛି ହୋଇଥିଲା ।
ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
୨୦୧୬ରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସବ୍ୱିର ଖାନ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁନ୍ନା ମାଇକେଲ ପାଇଁ ନିଧି ଅଗ୍ର‌ୱାଲଙ୍କୁ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । ସେ ୩୦୦ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଛାଯାଇଥିଲେ । ସେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ରାୟଙ୍କ ତାଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ରୂପେ ମାନନ୍ତି ଏବଂ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ହେବାର ସ୍ୱପ୍ନ ପିଲାବେଳୁ ଦେଖିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଚଉତିଶା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଯାବତ ଏହାର ସମ୍ଭାର କଳନା କରାଯାଇପାରିନାହିଁ । ଏଥିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିସାହିତ୍ୟ ଓ ଛାନ୍ଦ ସାହିତ୍ୟର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି । ଚଉତିଶା ରଚନା ଏକ ଆଳଙ୍କରିକ ରଚନା । କଠାରୁ କ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୪ଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣର ଆଦିକ୍ରମରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବା କବିତା ଚଉତିଶା ନାମରେ ନାମିତ ।
ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ
କେହି କେହି ଓଡ଼ିଆ କବି ଓଲଟ ଚଉତିଶା ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହା କ୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ କରେ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ଧକବି ଭୀମ ଭୋଇ ଏହି ପରି କେତେକଚଉତିଶ ରଚନା କରିଥିଲେ । ପ୍ରାଚୀ ସମିତି ପ୍ରକାଶିତ ଚଉତିଶା ମଧୁଚକ୍ରରେ ଏହି ପରି କେତେ ଗୋଟି ଚଉତିଶା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବହୁ ଚଉତିଶା ଏଯାବତ ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କରିନଥିବାରୁ ଏସବୁ କାଳ ନିରୂପଣ କରାଯାଇପାରିନାହିଁ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଚଉତିଶା ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳସା ଚଉତିଶା, କୋଇଲି ଚଉତିଶା ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ପ୍ରାଚୀ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟମାନଙ୍କରେ ବିଭିନ୍ନ କବିତାର ବାଣୀ ବା ବୃତ୍ତର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ଯେପରି ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ, ମୁନିବାର ବାଣୀ ଆଦି, କିନ୍ତୁ ଏହିସବୁ ରଚନା ଆଜି ଯାଏଁ ମିଳିନାହିଁ । ଏହି ଚଉତିଶାମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେବ । ଓଡ଼ିଆ ଚଉତିଶା ଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନୋକ୍ତ ଭାବରେ ବିଭକ୍ତ ।
ସନ୍ଦେଶମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ଦୂତ ବା ସନ୍ଦେଶମୂଳକ ସାହିତ୍ୟ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । କୋଇଲି ଚଉତିଶା, କାଦମ୍ବିନୀ ଚଉତିଶା ଓ ଚିଟାଉ ଚଉତିଶା (ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ) ଆଦି ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ।
ଜଣାଣ ବା ସ୍ତୁତିମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଆରେ ବହୁ ପୁରୁଣା ଜଣାଣ ରହିଛି ଯାହା ଆଧାରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ କବିମାନେ ଜଣାଣ ରଚୁଆଛନ୍ତି । ଏହି ଜଣାଣ ଏବଂ ଚଉତିଶା ମଧ୍ୟରେ ଜଗବନ୍ଧୁ ଜଣାଣ (ସାଧୁ), ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଣାଣ (ଭୋବନି), ସର୍ପ ଜଣାଣ (କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ) ଓ ଆର୍ତ୍ତତ୍ରାଣ ଚଉତିଶା (ଭକ୍ତକବି ଦୀନକୃଷ୍ଣ) ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ । ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଜଣାଣ ଓ ଚଉତିଶା ଉଭୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ।
ମିଳନ ଓ ବିରହମୂଳକ ଚଉତିଶା
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ମିଳନ ଓ ବିରହମୂଳକ ଅନେକ ଚଉତିଶା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଥିରେ ସମ୍ଭୋଗ ଓ ବିପ୍ରଲମ୍ଭ ଶୃଙ୍ଗାରର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖାଯାଇଥାଏ । କାବ୍ୟଯୁଗରେ ଏହି ପରି ଅନେକ ଚଉତିଶା ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ରାଧାକୃଷ୍ଣ ମିଳନ ଚଉତିଶା (ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାଏକ), ରାଧାବିରହ ଚଉତିଶା (କେଶବ), ଶୀତବିଚ୍ଛେଦ ଚଉତିଶା (ପରମାନନ୍ଦ), ଅନୁରାଗ ରତ୍ନାକର ଚଉତିଶା (ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ), ପ୍ରେମଚିନ୍ତାମଣି (ସଦାନନ୍ଦ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା), ମଥୁରା ବିଜେ ଚଉତିଶା (ଗୋପୀନାଥ), କୃଷ୍ଣବିରହ ଚଉତିଶା (ଗୋପଜୀବନ) ଓ ଗୋକୁଳ ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କୃଷ୍ଣବିରହ ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ବର୍ଣ୍ଣନାମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଏହି ପୌରାଣିକ ଚଉତିଶା ଗୁଡ଼ିକରେ ନାନାଦି ପୌରାଣିକ ଓ ବାସ୍ତବ ଘଟଣାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଶିଶୁ ଶ୍ୟାମଙ୍କର କୁସୁମିତ ଚୂତ କୁଞ୍ଜ ଚଉତିଶା, ନରସିଂହ ସେଣଙ୍କର କୁସୁମ ସମୟ କାଳେ (ଇନ୍ଦୁମତୀ ସ୍ୱୟମ୍ବର ବର୍ଣ୍ଣନା), ଦନାଇ ଦାସ (ଜନାର୍ଦନ ଦାସ)ଙ୍କର କାଳୀୟ ଦଳନ ଚଉତିଶା ଓ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କର ଗୁଣ୍ଡିଚାବିଜେ ଚଉତିଶା ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।
ଆଳଙ୍କାରିକ ଚଉତିଶା
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାରିକ ତଥା କାବ୍ୟତତ୍ତ୍ୱ ନାନାଦି ବିଷୟକୁ ନେଇ ଚଉତିଶା ଲେଖାଯାଇଅଛି । ନାରାୟଣଙ୍କ ଲିଖିତ ଚଉତିଶାମାଳାରେ ନାରୀମାନଙ୍କର ନାନା ବିଭାଗରେ ସ୍ୱାଧିନଭର୍ତ୍ତୃକା, ବାସକସଜ୍ଜା, କଳହାନ୍ତରିତା ଓ ଅଭିସାରିକା ଆଦି ନାୟିକାମାନଙ୍କ କଥା ବଖଣାଯାଇଅଛି । ଲୋକନାଥ ଦାସଙ୍କ ଛନ୍ଦ ଶ୍ଲେଷ ଯମକ ଚିନ୍ତାମଣି ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଯମକରାଜ ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ଶ୍ଳୋକ ବା ବିଳାପମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଏହି ପ୍ରକାରର ଚଉତିଶାର ସଂଖ୍ୟା ଅନେକ । ଏହିସବୁ କରୁଣ ରସ ପ୍ରଧାନ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଗାଉଁଲି ଜୀବନ ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଅଛି । କବି ରଘୁନାଥଙ୍କର କୌଶଲ୍ୟା ବିଳାପ ଚଉତିଶା, ହଋମାତଙ୍କର କାନ୍ଦି କହେ ନନ୍ଦରାଣୀ ଓ ମୁକୁନ୍ଦ ରଚିତ କରେ କୋଦଣ୍ଡ ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ରଚନା ଅଟେ ।
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜ୍ଞାନମିଶ୍ର ସନ୍ଥକବିମାନେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ମୂଳକ ଚଉତିଶା ଲେଖିଯାଇଅଛନ୍ତି । ଗାଁ ଗହଳିରେ ଅତି ସାଧାରଣ ସ୍ତରରେ ଶରୀର ଭେଦ ବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନମୂଳକ ଚଉତିଶାଗୁଡ଼ିକ ଭଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୀତ ଓ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହିସବୁ ଚଉତିଶା ଶରୀର ଭେଦ ଚଉତିଶା ନାମରେ କଥିତ । ଶିଶୁବେଦ ଚଉତିଶା (ଅଜଣା କବି), ଦ୍ୱରିକ ଦାସଙ୍କ ବାଳବୋଲି ଚଉତିଶା ଓ ମରୁଆ ଫୁଲ ଚଉତିଶା, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ କମଳ କେଶର ଚଉତିଶା, ହଋଦାସଙ୍କର ଗୋପୀଜ୍ଞାନ ଚଉତିଶା, ନନ୍ଦା ଅରକ୍ଷିତଙ୍କର ରସବ୍ରହ୍ମ ଚଉତିଶା, ପରସୁରମ ଦାସଙ୍କର କହୁଅଛି ମୁଁ ଯେ ମନକୁ ଆଦି ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ବୈରାଗମୂଳକ ଚଉତିଶା
ନଶ୍ୱରତା ଓ ବୈରାଗ ପରାୟଣତାକୁ ନେଇ ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ କବିତା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହିପ୍ରକାର ଚଉତିଶା ଭିତରୁ ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସଙ୍କ ମନବୋଧ ଚଉତିଶା ପ୍ରଧାନ । ହରିଦାସଙ୍କର କହିଲି ମତେ ନ ବୁଝିଲୁ ମାନଦୀ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ରଚନା ଶୈଳୀ
କଠାରୁ କ୍ଷ ଯାଏଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଚଉତିଶା ରଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଚଉତିଶାର ଗୋଟିଏ ପଦ ବା ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣ ଗୋଟିଏ କ୍ରମରେ କଠାରୁ କ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ କେତେକ ଜାଗାରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଖ ବଦଳରେ କ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବାର ନଜିର ମିଳିଥାଏ । ସେହିପରି ଙ ଓ ଣ ବଦଳରେ ନ, ଛ ବଦଳରେ କ୍ଷ, ଖ, ଞ ବଦଳରେ ଛ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଚଉତିଶାରେଜ, ଯ ପୁଣି ସ, ଶ, ଷ ବ୍ୟବହାରରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା ନଥାଏ । କବିମାନେ ନିଜ ମନ ମୁତାବକ ତିନିଗୋଟି ସ ଓ ଦୁଇଗୋଟି ଜର ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଯେପରି- କ୍ଷଣକ ଭାବ ତାଙ୍କର ମୁରୁଛି ନପାରି (କୃଷ୍ଣକଳା ଚଉତିଶା)
ପଞ୍ଚ ସଖା ଯୁଗ
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ, ବଳରାମଙ୍କ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ, ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦଙ୍କ ହରିବଂଶ ଓ ମାଳିକା ଏହି ଯୁଗର କେତୋଟି ଅମୂଲ୍ୟ ରଚନା ।
ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ପରେ ଖଡ଼ିଆଳର ଚୈତନ୍ୟ ଦାସଙ୍କ ରଚନା ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିଛି । ଏହି କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ଜୀବନୀ ଲେଖକ ଦିବାକର ଦାସଙ୍କ ଦେଇ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପରମ ଭକ୍ତ ସାଲବେଗଙ୍କ ଭକ୍ତି ରଚନା ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ।
୧୬ଶ-୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ
୧୬ଶ-୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଅନେକ କିଛି ପଦ୍ୟ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ସୋମନାଥ ବ୍ରତକଥା, ମାଦଳା ପାଞ୍ଜି ଏହି ସମୟରେ ଲେଖାହେବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ରୀତି ଯୁଗ
ପଞ୍ଚସଖାଙ୍କ ଯୁଗ ଥିଲା ପୁରାଣ ଓ ଭକ୍ତିଯୁଗ । ଏହି ଯୁଗ ପରେ ଆସିଲା କାବ୍ୟ ଯୁଗ, ଯହିଁରେ ଆଳଙ୍କରିକତାର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ । ଅର୍ଜୁନ ଦାସ, ଦେବଦୁର୍ଲଭ ଦାସ, ନରସିଂହ ସେଣ, ପାର୍ଥ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ ପ୍ରତାପରାୟ, ବିଷ୍ଣୁ ଦାସ, ଧନଞ୍ଜୟ, ରଘୁନାଥ ହରିଚନ୍ଦନ, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ, ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ, ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର, ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା ଓ ଯଦୁମଣି ପ୍ରମୁଖ ଏହି କାଳର କବି । ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ରଚିତ ବୈଦେହୀଶ ବିଳାସ, ଲାବଣ୍ୟବତୀ, କୋଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୁନ୍ଦରୀଏହି ଯୁଗର କିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଚନା । ଦୀନକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରସକଲ୍ଲୋକ ଓ ରସବିନୋଦ ଓ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି ଏହି ଯୁଗର ଆଉ କିଛି କାଳଜୟୀ ରଚନା । ଏହି ଯୁଗର କବିମାନଙ୍କ ରଚନା ସଙ୍ଗିତିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବେଶ ଜନପ୍ରିୟ ଥିଲା । ଏହି ଯୁଗର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ କବି ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା ସମର ତରଙ୍ଗ, ଅମ୍ବିକା ବିଳାସ କାବ୍ୟ ଓ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୂ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା କାବ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ । ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନାଙ୍କ ଚତୁର ବିନୋଦ ନାମକ ଏକ ଗଦ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ବନମାଳୀ ଦାସ, ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଗୌରଚରଣ ପ୍ରମୁଖ ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କାଳରେ ଅନେକ ଗୀତୀ କବିତା ଓ କାବ୍ୟ ରଚିଯାଇଛନ୍ତି ।
ଭୀମଭୋଇଙ୍କ ଭଜନରେ ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱମାନବବାଦ ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ରାଧାନାଥ ଯୁଗ
ପଶ୍ଚ।ତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଭ୍ୟତାର ସମ୍ପର୍କରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଧୁନିକତାର ଅଭୁ୍ଦୟ ଘଟିଥିଲା । ଖ୍ରୀ.୧୮୦୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଏବଂ ଏହି ସମୟରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଇଂରେଜମ।ନେ ସେମାନଂକ ଧର୍ମ, ଭାଷା, ସଭ୍ୟତା, ଶିକ୍ଷା, ଦୀକ୍ଷା ଓ ଆଚାର-ବ୍ୟବହାର ହାର ମାନ ଏ ଦେଶରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଫଳରେ କାଳ କ୍ରମେ ଏ ଦେଶ ଲୋକମାନଙ୍କର ରୁଚି ପରିବର୍ତିତ ଓ ସେମାନେ ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟର ଗତାନୁଗତିକତାକୁ ପରିହାର କରି ଆଧୁନିକତାକୁ ବରଣ କଲେ । ଅତଏବ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରା ଚ୍ୟ-ପ।ଶ୍ଚ।ତ୍ୟ ସଂଘର୍ଷରୁ ଘଟିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ମିସନାରୀମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯେତେବେଳେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ଉଠିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଆଧୁନିକଧରଣର ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇପଡିଥିଲା । ସେହିମାନଙ୍କର ପ୍ରଚେଷ୍ଠାରେ ପ୍ରଥମେ କଟକରେ ଆଧୁନିକ ସ୍କୁଲ ଖ୍ରୀ.୧୮୨୨ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା । କମ୍ପାନୀ ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ ଶିକ୍ଷାନୀତି ଫଳରେ ଖ୍ରୀ.୧୮୩୫ରେ ମିସନାରୀମାନଙ୍କ ପୁରୀ ଇଂରାଜୀ ସ୍କୁଲ ଖ୍ରୀ.୧୮୪୧ରେ କଟକ ଇଂରାଜୀ ସ୍କୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ୮ଟି ସ୍ଥାନରେ ଇଂରାଜୀ ସ୍କୁଲ ମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା । ଦେଶୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡିକରେ ଏ ଦେଶର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପଶ୍ଚ।ତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ-ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇ ଏ ଦେଶ ଜନସଧାରଣଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ରୁଚିବୋଧକୁ ବଦଳାଇଦେବା ଓ ଏ ଦେଶ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସୂତ୍ରପାତ କରିବା ଏ ଶିକ୍ଷାର ଥିଲା ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ମିସନାରୀମାନେ ଖ୍ରୀ.୧୮୨୨ରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମ ଇଂରାଜୀ ୪ଟି ସ୍କୁଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥାଭାବ ହେତୁ ତାହା ବେଶି ଦିନ ଚଳାଇ ପାରି ନଥିଲେ । ତେଣୁ ଖ୍ରୀ.୧୮୪୧ରେ କମ୍ପାନୀ ସରକାର ଏହି ସ୍କୁଲର ପରିଚାଳନାଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି କାଳକ୍ରମେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଉଠିଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ହାଇସ୍କୁଲ ଓ ପରେ ଏଠାରେ ଖ୍ରୀ.୧୮୬୮ ଏଫ.ଏ ଶ୍ରେଣୀ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା । ଏଥିରେ ଖ୍ରୀ.୧୮୭୬ ବି.ଏ ଶ୍ରେଣୀ ଖୋଲାହେବା ପରେ କଲେଜ ଓ ସ୍କୁଲ ପରସ୍ପରଠାରୁ ପୃଥକ ହୋଇପଡିଲେ । ଏହି କଲେଜହିଁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷାର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଧାନ କେନ୍ଦ୍ର "ରେଭେନ୍ସା କଲେଜ" । ଖ୍ରୀ.୧୮୫୩ ବେଳକୁ ପୁରୀ ଓ ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା । ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ,ଖୋର୍ଦ୍ଧା,ବାଲେଶ୍ୱର,ରେମୁଣା,ଭଦ୍ରକ, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା,ମହାଙ୍ଗା,ହରିହରପୁର ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ୮ଟି ଭର୍ଣ୍ଣ।କୁଲ।ର ସ୍କୁଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା। ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ରୀ.୧୮୫୦ଠାରୁ ୧୮୬୦ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଓ ପାଦ୍ରୀ ଓ କମ୍ପାନୀ ସରକାରଙ୍କ ପରିଚାଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ ଭର୍ଣ୍ଣ।କୁଲ।ର ସ୍କୁଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଲା। । ସମୟକ୍ରମେ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକ।ରୀ ସ୍କୁଲସଂଖ୍ୟା ଖ୍ରୀ.୧୮୭୦ ବେଳକୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପାଖାପାଖି ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏଥିରୁ ମାତ୍ର ୧୪ଟି ଥିଲା ଇଁରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବାକିସବୁ ଭର୍ଣ୍ଣାକୁଲାର ସ୍କୁଲ ।
thumb|ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗର ପୁରୋଧା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର, ପଣ୍ଡିତ କୃପାସିନ୍ଧୁ ପ୍ରମୁଖ ସତ୍ୟବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀର ରଚନାରେ ଆମ ଦେଶର ଚଳଣି ଜାତୀୟତାବାଦର ସ୍ୱର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହି କାଳରେ ଇତିହାସ, ସମାଲୋଚନା ସାହିତ୍ୟର ସାହିତ୍ୟ ଲେଖାଗଲା । ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର, କାନ୍ତକବି ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ପଦ୍ମଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ରଷ୍ଟାମାନେ ଏହି କାଳରେ ଲେଖନୀ ଚାଳନା କରିଥିଲେ । ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଶାରେ ବେଶ ପଠନଯୋଗୀ ଓ ଜନପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା । ସେକାଳର ସରକାରଙ୍କ ଦୋଷ ତ୍ରୁଟିସବୁକୁ ପଦାରେ ପକାଇଦେବାରେ ଓ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଜାତୀୟତାବାଦର ଉନ୍ମେଷ ପାଇଁ ଏହି ସମୟର ରଚନାସବୁ ବାଟ କଢ଼ାଇଥିଲା ।
ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ ଏହି ଯୁଗର ଅନ୍ୟତମ ବିଶିଷ୍ଟ ଲେଖକ ଥିଲେ । ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମାଜ ଖବରକାଗଜ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଖବରକାଗଜ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ।
ସବୁଜ ଧାରା ବା ସବୁଜ ଯୁଗ
ଏହି ସମୟରେ ନଅଜଣ ଲେଖକଙ୍କ ଦେଇ ଲେଖା ବାସନ୍ତି ଉପନ୍ୟାସ ଏକ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ପରୀକ୍ଷା ।
ଏହି ସମୟର ସମକାଳୀନ କବି ଓ ଲେଖକମାନେ ହେଲେ କୁନ୍ତଳା କୁମାରୀ ସାବତ, ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଓ ସଚି ରାଉତରାୟ । କବି ମାନସିଂହ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ୍, କବି ଓ ସମାଲୋଚକ ଭାବରେ ଅନେକ ବହୁମୂଲ୍ୟ ରଚନା ରଚି ଯାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଇତିହାସ ଏକ ଗବେଷଣାଭିତ୍ତିକ ନିବନ୍ଧ । ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ସଚି ରାଉତରାୟ ସାହିତ୍ୟରେ ମୁକ୍ତଛନ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଆଧୁନିକ କବିତାରେ ଏକ ନୂଆଯୁଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଯାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବାଜି ରାଉତ କବିତା ପାଇଁ ସେ ବିଶ୍ୱବିଦିତ । ଏହି ସମୟର ଗାଥା କବି ହେଲେ ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ ଓ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ତ୍ରିପାଠୀ ।
ଆଧୁନିକ କଥା ସାହିତ୍ୟ
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ଜନକ ବୋଲି ଧରାଯାଇଥାଏ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ରେବତୀ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପର ମାନ୍ୟତା ଲାଭକରିଥାଏ ।
ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ପରି ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କଦ୍ୱାରା ସରଳ ଓ ବୋଧ୍ୟ ଭାଷାରେ ରଚିତ ନନାଙ୍କ ବସ୍ତାନି, ଭଗବତ ଟୁଙ୍ଗିରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆମ ଗାଁର ହାଲଚାଲ ଆଦି କାହାଣୀ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୋଥି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିଛି ।
ଉପନ୍ୟାସ
ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଲିଖିତ ପଦ୍ମମାଳି ଥିଲା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ । ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୮୮ରେ ଏହା କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପଦ୍ମମାଳି ପ୍ରକାଶିତ ହେବାର ପ୍ରାୟ ଦଶବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ରାମଶଙ୍କର ରାୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ଐତିହାସିକ ପଟ୍ଟଭୂମି ଉପରେ ଲିଖିତ ଉପନ୍ୟାସ 'ସୌଦାମିନୀ', ୧୮୭୮ ମସିହାରେ ‘ଉତ୍କଳ ମଧୂପ’ ପତ୍ରିକାରେ ଧାରବାହିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୩୦ ଥର ଛପାଯିବା ପରେ ୧୮୮୦ ମସିହାରେ ପତ୍ରିକାଟିର ପ୍ରକାଶନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରିନଥିଲା । ପରେ ସେ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିନଥିଲେ ଓ ୧୯୩୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ରାମଶଙ୍କର ଗ୍ରନ୍ଥାବଳିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ଥାନ ପାଇନଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ମାମୁଁ, ଲଛମା, ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ ଆଦି ଉପନ୍ୟାସ ପ୍ରମୁଖ । ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତିଙ୍କ କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସ ଅନେକ ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଦାଦିବୁଢ଼ା (୧୯୪୪), ପରଜା (୧୯୪୫), ଅମୃତର ସନ୍ତାନ (୧୯୪୭), ହରିଜନ (୧୯୪୮) ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଉପନ୍ୟାସ । ମାଟିମଟାଳ (୧୯୬୪ରେ ଲେଖା) ପାଇଁ ସେ ୧୯୭୩ରେ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ । ଓଡ଼ିଆ ଉପନ୍ୟାସକୁ କାହ୍ନୁଚରଣ ମହାନ୍ତି, ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି, ପ୍ରତିଭା ରାୟ, ସଚି ରାଉତରାୟ,ମନୋଜ ଦାସ, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା, ଶାନ୍ତନୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସସବୁ ବହୁ ଭାବରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ।
ବେତାର ନାଟକ
ଭାରତରେ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ବେତାର କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଥମେ ସ୍ଥାପନ ହେଲା । ବେତାର ନାଟକ ପାଇଁ କୌଣସି ନାଟକ ରଚିତ ହେଉନଥିଲା ତେଣୁ ମଞ୍ଚ ନାଟକକୁ ରେଡ଼ିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଗଲା । ଯାହା ଆଜି ବେତାର ନାଟକ ସାଜି "ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରସାର" ନିମନ୍ତେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି ଯାହା ଶବ୍ଦ ଓ ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ଏଠି ଦୃଶ୍ୟମାନ କରିହୁଏ ନାହିଁ । ବିଶେଷ କରି ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ,କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟଙ୍କ,ଉଦୟନାଥ ମିଶ୍ର,ଙ୍କ ପରି ଅନେକ ନାଟ୍ୟକାରଙ୍କ ନାଟକ ବେତାର ନାଟକରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଲା । ବିଶେଷ କରି ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ ଅନ୍ୟତମ ।
କୋଲାର୍
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା କର୍ଣ୍ଣାଟକର କୋଲର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ବୀର ସାଭରକର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ବୀର ସାଭରକର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର,  ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟରଏୟାର ପୋର୍ଟ ନାମରେ ଭି ପରିଚିତ, ଏକ ଭାରତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର । ଏହା ପୋର୍ଟ ବ୍ଲେୟରର 2 କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏହା ଆଣ୍ଡାମନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର । ଏହା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ବିନୟକ ଦାମୋଦର ସାଭାରକରଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନମିତା ହୋଇଛି । ଏହା ସାଧାରଣ ବିମାନ ସହ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ଏୟାର ବେସ INS ଉତ୍କ୍ରୋଶ    ରାନୱେ ବ୍ୟବହାର  କରେ ।
କୋଲାର୍
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୧୩.୧୩୬୭ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୮.୧୨୯୨ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୨୬୯୬ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନାଟକ
ଓଡ଼ିଆରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହେବ ପରେ ପରେ ଅନେକ ପ୍ରଥିତଯଶା କଥାକାରଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ଓ ନାଟକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲା । କାଳିନ୍ଦୀ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ମାଟିର ମଣିଷ ପରି କାଳଜୟୀ ଉପନ୍ୟାସସବୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପରଦାରେ ସିନେମା ରୂପ ନେଲା । ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବଧୂ ନିରୁପମା ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ସଫଳ ରୂପାନ୍ତରିତ ନାଟକ । ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ଅନେକ ଏକାଙ୍କିକା ଓ ନାଟକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ରୂପ ନେଇଛି । ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟକାର ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭାଇଭାଉଜ, ଘରସଂସାର ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ବେଶ୍‌ ଆଦୃତ ହୋଇଥିଲା। କିଛି ଜଣାଶୁଣା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନାଟ୍ୟକାରଙ୍କ ଭିତରେ ଡ।. ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ୟତମ ।
ବୀର ସାଭରକର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ନିର୍ମାଣ
ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଏକମାତ୍ର ରନୱେ ରହିଛି ଯାହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 3,290 ମିଟର । ଏଥିରେ ଏୟାର ବସ A320, ବୋଇଙ୍ଗ 737 ପରି ସମସ୍ତ ବିମାନ ଅବତରଣ ପାଇଁ ସୁବିଧା ରହିଛି । ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ଏୟାର ପୋର୍ଟ ବିଭାଗ ସାଧାରଣ ଟର୍ମିନାଲ ବ୍ୟବହାର କରେ ଓ ଅନ୍ୟ ଉଡାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାରତୀୟ ନୌସେନା କରିଥାଏ । ଏଠାରେ ଏୟାର ବ୍ରିଜ ନଥିବାରୁ ବସ ଯୋଗେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ବିମାନକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ବିମାନ ବନ୍ଦରର ଉନ୍ନତିକରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି ।
କୋଲାର୍
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୨୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୯୩% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୦୭% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୩.୪୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧.୪୦% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୫.୭୮% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୭.୬୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୨.୪୪% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ବୀର ସାଭରକର ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ନୂତନ ଟର୍ମିନାଲ
thumb|Port Blair Airport runway from Jogger's park, Port Blair. ଏହାର ନୂତନ ଟର୍ମିନାଲ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲି ଏହା ମାର୍ଚ, 2018 ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠି ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନଠାରୁ ଜମି ଆହରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଛି । ତେବେ ଆହୁରି 3.39 ଏକର ଜାଗା ଦରକାର ।
କୋଲାର୍
ଭାଷା
କନ୍ନଡ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ
ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଲକ୍ଷ କରାଯାଏ । ଗୋବିନ୍ଦ ରଥ ପ୍ରଥମେ ଭ୍ରମଣ ଜନିତ ସ୍ୱ-ଅନୁଭୂତିକୁ ଦୁଇଗୋଟି ପୁସ୍ତକରେ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଗୋବିନ୍ଦ ରଥଙ୍କର "କଟକ ଦର୍ଶନ"ଏବଂ "କଲିକତା ବର୍ଣ୍ଣନ"(୧୮୭୫) ଦୁଇଗୋଟି ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ । ଫକୀରମୋହନ ସେନାପତି  "ଉତ୍କଳ ଭ୍ରମଣଂ" କାବ୍ୟରେ ଉତ୍କଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ଶଶୀଭୂଷଣ ରାୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଭ୍ରମଣାନୁଭୂତିକୁ ନେଇ "ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟଭ୍ରମଣ" ରଚନା କରିଥିଲେ । ଂ
ହାସ୍ୟରସ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଆଦିକାଳରୁ ପଦ୍ୟ ଓ ଗଦ୍ୟରେ ହାସରସ ରହିଥିଲେ ହେଁ କେବଳ ହାସରସକୁ ନେଇ ଲେଖା ସାହିତ୍ୟ ବିଶେଷ କରି ଫତୁରାନନ୍ଦଙ୍କ କାଳରେ ବିକାଶ ଲାଭ କରିଛି । ସେହିପରି ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ପେଟେଣ୍ଟ ମେଡିସିନ ଭଳି ଗପ ଓ ମାମୁଁ, ଲଛମା, ଛ ମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ପରି ଉପନ୍ୟାସରେ ହାସ୍ୟରସର ବହୁଳତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଗୋଦାବରୀଶଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା ପତ୍ରିକା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ରମ୍ୟରଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ଇଂରେଜ ସରକାରର ଦୋଷ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ପଦରେ ପକାଇବାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ମଧ୍ୟ ତେଜିଥିଲା । ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟଙ୍କ ଅନେକ ନାଟକ, ଚୌଧୁରୀ ହେମକାନ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କ ରମ୍ୟ ରଚନା ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ନୂଆ ଫରଦ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି । ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ବ୍ୟଙ୍ଗ ଲେଖକ ଗନ୍ତାୟତ ଶିବ ପ୍ରସାଦ, ରାଧୁ ମିଶ୍ର, ଜ୍ଞାନ ହୋତା, ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟାନାଶ, ଡ. କୁଳାଙ୍ଗାର ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ।
କୋଲାର୍
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସହର
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ
ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ଓ କଳ୍ପିତ କାହାଣୀ, ଗପ ବା ଉପନ୍ୟାସକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କାରିଗରୀ ବିଜ୍ଞାନର ବିଷୟ, ଭବିଷ୍ୟତର ଆଧାରରେ କଳ୍ପନା ପ୍ରସୂତ ଆଦିଭୌତିକ ଘଟଣା, ପୃଥିବୀ ବାହାରେ ଜୀବନ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାହାଣୀ ଆଦି ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଜଣାଶୁଣା ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ଲେଖାଯାଇଅଛି । କେତେଜଣ ଜଣାଶୁଣା ବିଜ୍ଞାନ କାହାଣୀ ଲେଖକଙ୍କ ଭିତରେ ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର, ଜଗନ୍ନାଥ ମହାନ୍ତି, ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡା, ମାୟାଧାର ସ୍ୱାଇଁ, ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ଫତେସିଂହ, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସ୍ୱାଇଁ, ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର, ବସନ୍ତ କୁମାର ଦାସ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।
କୋଲାର୍
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଅଭିଧାନ
ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ରଚିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବୃହତ୍ତମ ଅଭିଧାନ ।  ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଅଭିଧାନ ପୋଥିର ରଚନା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।
ବ୍ୟାକରଣ
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ ବହିଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ସର୍ବସାର ବ୍ୟାକରଣ ପ୍ରଧାନ । ଏଯାଏଁ ଅନେକ ବ୍ୟାକରଣ ପୁସ୍ତକ ରଚାଯାଇଥିଲେ ବି ଅଧିକାଂଶ ସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟାକରଣ ଛାୟାରେ ଲେଖାଯାଇଅଛି ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଓଡ଼ିଆର ପରିପ୍ରକାଶ ନିମନ୍ତେ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ । ସଂସ୍କୃତର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଭିନ୍ନ ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥାନରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବିକାଶ ଘଟିଥିବାରୁ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଶବ୍ଦ ବିଭବ, ଭାଷା ସଂଯୋଜନା ତଥା ବ୍ୟାକରଣର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ ରଚନା ଏଯାବତ କରାଯାଇନାହିଁ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏନ. ମେନନ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏନ. ମେନନ (୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୯୯ - ୩୦ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୪ ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଏବଂ ରାଜନେତା ଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୨ ମସିହାରୁ ୧୯୬୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତ୍ରିଭାନ୍ଦ୍ରମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଥିଲେ । ସେ ରାମ ବର୍ମା ଥାମ୍ପାନ ଏବଂ ମାଧବୀକୁଟ୍ଟୀ ଆମ୍ମାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ୧୯୩୦ ମସିହାରେ, ସେ ପ୍ରଫେସର ଭି.କେ. ନନ୍ଦନ ମେନନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ କେରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଉପ-କୁଳପତି (୧୯୫୦–୧୯୫୧), ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଉପ-କୁଳପତି ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ପବ୍ଲିକ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତି
ସେ ୧୯୫୨ ମସିହାରୁ ୧୯୬୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୫୨ରୁ ୧୯୫୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସଦୀୟ ସଚିବ, ୧୯୫୭ରୁ ୧୯୬୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡେପୁଟି ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୬୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ରାଜନୈତିକ ସେବାରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ୟୁନିଭରସିଟି ପ୍ରେସଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ 【ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ପାମ୍ପଲେଟ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆନ ଆଫେୟାର୍ସ】 ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିବା ସହ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସେବାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବାକୁଯାଇ ତାଙ୍କୁ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ମେନନ ରାଜନୀତି ପରେ ନିଜର ସକ୍ରିୟ ଜୀବନକୁ ଜାତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ମହିଳା ସମ୍ମିଳନୀରେ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ତଥା ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମୋରାରଜୀ ଦେଶାଇଙ୍କ ସହ 【ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରୋହିବିଶନ କାଉନସିଲ】"ସମସ୍ତ ଭାରତ ନିଷେଧ ପରିଷଦ"ର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ । ୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ସେ ଏ.ପି. ଉଦୟଭାନୁ ଏବଂ ଜନସନ ଜେ. ଏଡୟାରନମୁଳାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ମଦ୍ୟପାନ ଏବଂ ଡ୍ରଗ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ର (ADIC)-ଭାରତର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରକ୍ଷରତା ବିଲୋପ ପାଇଁ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କମିଟିର ସଭାପତି ତଥା ୧୯୭୨ରୁ ୧୯୮୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ ନ୍ୟାସନାଲ ମେମୋରିଆଲ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ସରକାରରେ ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମେନନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ତ୍ରିଭାନ୍ଦ୍ରମଠାରେ 【ଥମ୍ବା ଇକ୍ୱାଟୋରିଆଲ ରକେଟ ଲଞ୍ଚିଂ ଷ୍ଟେସନ】ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହ ଜଡିତ ଅମଲାଗିରି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁଗମ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
ଆଗଷ୍ଟିନିଆ
(Agustinia;) ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ।
ଏହି ଡାଇନୋସରଟି କ୍ରେଟାସିଅସ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:କ୍ରେଟାସିଅସ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକୀୟ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:Check dino
ପ୍ଲୁରା ସ୍ରାବ
ପ୍ଲୁରା ସ୍ରାବ ରୋଗରେ ଫୁସ୍‌ଫୁସ୍ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ପ୍ଲୁରା ଆସ୍ତରଣ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଭର୍ତ୍ତିହୋଇଯାଏ ।  ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, କାଶ ଏବଂ ଅଣନିଶ୍ୱାସ  ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହୋଇପାରେ | ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟାୟାମ ସହିତ ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇପାରେ |
ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଭାବରେ ଜିମିଯାଏ ଯଥା: ଏଗ୍‌ଜୁଡେଟ ଓ ଟ୍ରାନ୍‌ଜୁଡେଟ | ପ୍ରଦାହ, ଅର୍ବୁଦ, ସଂକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଫୁସଫୁସରେ ଆଘାତ ହେତୁ ଏଗ୍‌ଜୁଡେଟ ହୁଏ । ହୃଦଘାତ, କିଡନୀ ଜନିତ ସମସ୍ୟା, ଯକୃତ ବିଫଳତା, ପେରିଟୋନିଆଲ୍ ଡାୟଲିସିସ୍ କିମ୍ବା ପୁଷ୍ଟିହୀନତା ହେତୁ ଟ୍ରାନ୍‌ଜୁଡେଟ୍ ହୁଏ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ଫୁସଫୁସ ଏମ୍ବୋଲାଇଜିମ୍, କିଛି ଔଷଧ, ରାଡିଏସନ ଥେରାପି କିମ୍ବା ଏସୋଫେଗସ ଫାଟିବା ଯୋଗୁ ଏହା ହୋଇପାରେ ।
ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା
ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା ଜଣେ ବାଂଲାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ଉପସ୍ଥାପିକା ଯିଏକି ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଜ୍ଞାପନ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।
୧୦୦୨
୧୦୦୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା
ଜୀବନୀ
ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା ହେଉଛନ୍ତି ନଜରୁଲ୍ ଇସଲାମ ଏବଂ ମହଫୁଜା ଇସଲାମଙ୍କର ଝିଅ, ଯିଏକି ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଜାଶୋର ଜିଲ୍ଲାର ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ଲୁରା ସ୍ରାବ
ସାଧାରଣତଃ ଛାତି ଏକ୍ସ-ରେ କିମ୍ବା ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ | ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଥୋରେସେଣ୍ତେସିସ କରି କିଛି ତରଳ ପଦାର୍ଥ କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ ଓ  ଏହା ଏହା ଚିକିତ୍ସା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ | ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ଆଡ଼କୁ ଅଧିକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ 1.5 ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି।
୧୦୦୨
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୦୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ପ୍ଲୁରା ସ୍ରାବ
ସନ୍ଦର୍ଭ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା
ଜୀବନୀ
ରିକ୍ତା କଥାଚିତ୍ର ସହିତ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସେ ବାଂଲାଭିଜନ ଏବଂ ଗାଜି ଟିଭି ପାଇଁ ଜଣେ ଦୂରଦର୍ଶନ ଉପସ୍ଥାପିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ମାଣିକାଗୋଡ଼ା
ମାଣିକାଗୋଡ଼ା ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ପଞ୍ଚଗଡ଼ ମଧରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ (୧୫୬୮-୧୬୦୦) ଖୋର୍ଦ୍ଧାର ୭୧ଟି ଗଡ଼ ବା ଜିଲ୍ଲା ବସାଇଥିଲେ। ଗଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚଗଡ଼ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ମାଣିକାଗୋଡ଼ା, ସଂପୁରଗଡ଼, ବାଙ୍କୋଇଗଡ଼, ମାଣିବନ୍ଧଗଡ଼ ଓ ବୋଲଗଡ଼ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ୫ଟି ଗଡ଼ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜଶାସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ପଞ୍ଚଗଡ଼ ନାମରେ ପରିଚିତ । ଏହି ୫ଟି ଗଡ଼କୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନର ବୋଲଗଡ଼ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଗଠିତ । କିନ୍ତୁ ଅତୀତର ଏହି ପଞ୍ଚଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ମାଣିକାଗୋଡ଼ାର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅଧିକ ଥିଲା । ଅନ୍ୟ ଚାରିଗଡ଼ର ଦଳବେହେରାମାନେ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରି ମାଣିକାଗୁଡ଼ାର ଦଳବେହେରାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମାଣିକାଗୁଡ଼ାର ଦଳବେହେରା ସେସବୁ ନେଇ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରକାଶ ଥାଉକି, ମାଣିକାଗୁଡ଼ାର ଦଳବେହେରା ଜଣେ ମୁସଲମାନ । ସମଗ୍ର ବୋଲଗଡ଼ ବ୍ଲକରେ ମାଣିକାଗୁଡ଼ାର ଗ୍ରାମ ସର୍ବବୃହତ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ପଞ୍ଚାୟତର ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି ।
ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ମାଣିକାଗୁଡ଼ା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ ବିବଦମାନ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଶ୍ରୁତିଗୋଚର ହୁଏ । ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ମାଳା ଗୁନ୍ଥନ୍ତି। ଏକଦା ଗୋଟିଏ ମାଳାଅଧିକ ହୋଇଯିବାରୁ ସେ ମାତୃତୁଲ୍ୟା ମହାରାଣୀଙ୍କୁ ଅପର୍ଣ କରିବାକୁ ଗଲେ ଏବଂ ରାଣୀ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ  ନଯାଇ ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ମାଳା ରଖିଦେଇ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ । ଏହି ଘଟଣାକୁ ଚୁଗୁଲିଆମାନେ ଏକ କଦର୍ଯ୍ୟ କଳେବର ଦେଇ ମହାରାଜା ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରାଇଲେ । ତେଣୁ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟାକରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଘାତକମାନଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଅର୍ପଣ କଲେ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ତାଙ୍କୁ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଅଞ୍ଚଳ ପାର କରାଇ ଅନ୍ୟ ରକ୍ତ ନେଇ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ। ଘାତକଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ପାଇ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ରାଜ୍ୟ ସୀମାପାର ହୋଇ ଏହି ମାଣିକାଗୁଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେତେବେଳେ ମାଣିକାଗୁଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳ ଅରଣ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣଥିଲା । ଏହାର ଅଧିବାସୀମାନେ ଥିଲେ କନ୍ଧ ଜାତିର ବନବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନେ । ଗୋଟିଏ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ବୌଦ ରାଜ୍ୟ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ କାହାରି କର୍ତ୍ତୃତନଥିଲା । ତେଣୁ ସେଠାରେ ଛଦ୍ମ ବେଶରେ ଏକ ସାଧୁ ଭାବରେ ଜୀବନଯାପନ କଲେ । ସେଠାରେ ସେ କେତେ ଦିନ ପରେ ଏକ ଗଡ଼ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଲେ । ଗଡ଼ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ସବୁ କାନ୍ଥ ଭୁଷୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା । ଏଠାରେ ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଏ ନିଘଞ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳରଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀଦେବୀ ଭୂୟାଣୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୂଜକ ଥିଲେଜଣେ କନ୍ଧ । ସେ ଥିଲେ ସର୍ଦ୍ଦାର । ରାତ୍ରରେ ଭୂୟାଣୀ ତା'ର ପୂଜକ କନ୍ଧକୁ ଏକ ନରବଳି ଦେଲେ ଦୁର୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ବୋଲି କହିଲେ । କିନ୍ତୁ ନରବଳି କେଉଁଠୁ ପାଇବେ । ଏକଥା କନ୍ଧ ପୂଜକର ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା ମାଣିକ୍ୟ ଏକଥା ଜାଣିପାରିଲା ଓ ନିଜେ ବଳି ଭାବରେ ନିଜକୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ  କଲା । କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ସର୍ତ୍ତରେ  - ତା'ର ନାମାନୁସାରେ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ନାମ ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ ହେବ । ତାହା ହିଁ ହେଲା । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିନରେ ସେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜକୁ ବଳିଦାନ କଲା । ସେହିଦିନଠାରୁ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ନାମ ହେଲା ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ । ଗଡ଼ ନିର୍ମାଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ।
ଯଦି ଏହି ଗଡ଼ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଗଜପତି ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟ ଅଷ୍ଟଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ହୋଇପାରେ । କାରଣ ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ଶାସନ କାଳଥିଲା ୧୬୯୩-୧୭୨୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ । କିନ୍ତୁ ରାଜକିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହାକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବୋଲି ମତପୋଷଣ କରନ୍ତି । ଗ୍ରାମର ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଅଷ୍ଟମରୁ ନବମ ଶତାବ୍ଦୀ ବୋଲି ମତପୋଷଣ କରନ୍ତି । ଏହା ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ସମସାମୟିକ ବୋଲି ଅନୁମେୟ ହୁଏ । ପରେ ପରେ ରାଜାମାନେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଅଞ୍ଚଳରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ, ପାଇକମାନଙ୍କୁ ଆଣି ଏଠାରେ ରଖାଇଲେ । ମାଣିକ କନ୍ଧୁଣୀର ନାମାନୁସାରେ ଏହି ଗ୍ରାମର ନାମ ହେଲା "ମାଣିକାଗୁଡ଼ା' । ଗୁଡ଼ା ଏକ କନ୍ଧଭାଷା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ପଲ୍ଲି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମାଣିକାଗୁଡ଼ା ଗ୍ରାମଟି ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ବିଭବରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ପ୍ରାଚୀନ ଦୁର୍ଗ ବ୍ୟତୀତ ଗ୍ରାମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିରାଜିତ ମା' ଜୋଗମାୟା । ଉତ୍ତରରେ ମାଣିକ ଭୂୟାଣୀ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଭଗବତୀ, ପୂର୍ବରେ ସୋମନାଥ ମହାଦେବ, ପଶ୍ଚିମରେ ମହିଷାଶୁଣୀ ।
ମାଣିକାଗୁଡ଼ା ଦୁର୍ଗ
ଦୁର୍ଗଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଯାଇଛି । ମୂକସାକ୍ଷୀ ରୂପରେ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ଗଡ଼ଖାଇ ଥିବାର ସୂଚନା ମିଳେ । ଗଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦଳବେହେରାଙ୍କ ବାସଭବନ । ସେ ମୁସଲମାନ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁର୍ଗର ସିଂହ ଦ୍ୱାର ଭଗ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।