cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ମାଇଟ୍ରାଲ ସ୍ଟେନୋସିସ
ଏହା ସାଧାରଣଃ ରିମାଟିକ୍ ହୃଦ୍ ରୋଗ (rheumatic heart disease)/ (RHD) ଯୋଗୁ ହୁଏ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମିତ୍ରାଲ୍ ଭାଲ୍‌ଭ କ୍ୟାଲସିଫିକେସନ, ଜନ୍ମଗତ ହୃଦ୍ ରୋଗ, କାର୍ସିନଏଡ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଲୁପସ୍ ଏବଂ ଫାବ୍ରି ରୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ  |  ସାଧାରଣତଃ ମାଇଟ୍ରାଲ ଭଲ୍‌ଭର ରନ୍ଧ୍ର  ପ୍ରାୟ ୫ ସେମି୨ |   ଦୁଇ ୨ ସେମି୨ରୁ କମ୍ ଆକାର ଥିବା ଭଲଭ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ |  ଡାଇଷ୍ଟୋଲିକ୍ ମର୍‌ମର୍ ଉପରେ ଆଧାର କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରେ |
ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଷ୍ଟ୍ରେପ୍ ଗଳା ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ସହିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟରେ ଔଷଧ, ପର୍କ୍ୟୁଟାନିଅସ୍ ମାଇଟ୍ରାଲ୍ ଭାଲ୍ଭୁଲୋପ୍ଲାଷ୍ଟି କିମ୍ବା ମିତ୍ରାଲ୍ ଭଲଭ୍ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ |   ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଫୁରୋସେମାଇଡ୍, ବିଟା-ବ୍ଲକର୍ (beta-blockers), କିମ୍ବା କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ବ୍ଲକର୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ |  ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଫଳାଫଳ ଉତ୍ତମ ହୁଏ  |
ମିତ୍ରାଲ୍ ଷ୍ଟେନୋସିସ୍ ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଅଟେ | ରିଉମାଟିଜ୍ମ ହେତୁ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ସାଧାରଣଃ ୩୦ରୁ ୪0 ଦଶକ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ | ଏହି ରୋଗୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶବ ବ୍ୟବଚ୍ଛେଦର ବର୍ଣ୍ଣନା ଅତି କମରେ ୧୬୬୮ରେ ଜନ୍ ମାୟୋଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା |  ୧୮୦୬ ମସିହାରେ ଜିନ-ନିକୋଲାସ କରଭିସାର୍ଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ରୋଗର ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୫୯୨
୫୯୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୯୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଶୀଲା ଦୀକ୍ଷିତ
ଶୀଳା ଦିକ୍ଷିତ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୮ରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ, ଦିଲ୍ଲୀର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ । କଂଗ୍ରେସ ତରଫରୁ ତିନିଥର ଲଗାତର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଜିଣିଥିଲେ । ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ଆମ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲଙ୍କଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହେବା ପରେ କେରଳର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ପରେ ସେଠାରୁ ୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୪ରେ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଶିଳା ଦିକ୍ଷିତ ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୮ରେ ପଞ୍ଜାବର କପୁରଥଲାଠାରେ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀର ଜିସୁ ଏଣ୍ଡ ମେରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ କନଭେଣ୍ଟ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମିରନ୍ଦା ହାଉସରୁ କଳାରେ (ଇତିହାସ) ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
କୁକୁରୀପା
କୁକୁରିପା ଓ କୁକ୍କୁରୀପା ଏଠାକୁ ଫେରା ଆଣିଥାନ୍ତି ।
କୁକୁରୀପା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଜଣେ ମହାସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ।
ଜୀବନକାଳ
ସେ ପୁରାତନ ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମ ଓ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ସେ ବଜ୍ରଯାନରେ ବିଶେଷ ସାଧନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଭ୍ରମଣ କାଳରେ ସେ ଭୋକିଲା କୁକୁରଟିଏ ଏକ ବୁଦା ମୂଳରୁ ପାଇଥିଲେ । କରୁଣାରେ ସେ ତାହାକୁ ଖୁଆଇଥିଲେ ଓ ପାଖରେ ରଖି ପାଳିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଥିଲା ଓ ଗୁହାଟିଏ ଖୋଜି ପାଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଅଧିକ କାଳ ଧରି ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଯୋଗ ସାଧନା କରିପାରୁଥିଲେ ଓ କୁକୁରୀଟି ଗୁମ୍ଫାର ବାହାରେ ଜଗିବସୁଥିଲା । ଲାମା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦାସଙ୍କ ମତରେ: ଜ୍ଞାନ-ଡାକିଣୀ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲା: "କୁକୁରୀପା ମାୟା ମୋହରୁ ମୁକ୍ତ । ସେ କୁଡ଼ିଆରେ ଶୋଇପାରନ୍ତି, କୁକୁରୀ ସହ ବୁଲିପାରନ୍ତି, ନିଜର ବୋଲି କିଛି ନଥାଏ, ଗାନ-ବାଜଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶୁଆ ନଥାଏ କି ବାଦନ ଯନ୍ତ୍ର ନଥାଏ କିମ୍ବା ଧର୍ମ ପୋଥି ନଥାଏ । ଯେହେତୁ ସେ କୌଣସି ମହାନୁଭବଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିନଥାନ୍ତି ଓ ମହା-ବୋଧିର ଅଧିକାରୀ, ଆମ୍ଭେ ନଭଚାରୀ-ଡାକିଣୀ ଗଣ ତାହାଙ୍କ ସେବା ନିମନ୍ତେ ଖଞ୍ଜା ଓ ବାଧ୍ୟ ।”
୩୫
୩୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୫
ମାଇପି ମେଳା
ମାଇପି ମେଳା, ଚୈତ୍ରମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବାଲିପାଟଣା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନରିଶୋ-ଛିଟିକଣା ମୌଜାର ବନବିହାରୀଙ୍କ ପୀଠରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ବର୍ଷ ବର୍ଷଧରି ସନ୍ତାନପ୍ରାପ୍ତି ଓ ମାନସିକପୁରଣ ଆଶାରେ ଏଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳାଙ୍କ ସମାଗମ ହେଉଥିବାର, ମେଳାର ଏପରି ନାମକରଣ ହୋଇଛି । ଏକ ଅଚିହ୍ନା ଗଛ, ଶଗଡ଼ ବାଟୁଆ ଓ କଣ୍ଟାକୋଳି ଲଟାକୁ ବହବିହାରୀଙ୍କ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ପୂଜାରେ ମହିଳାମାନେ ହିଁ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାନ୍ତି । ପୂଜା ପୂର୍ବଦିନ ରାତିରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଆସି ବନବିହାରୀଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିଆ ପଡିଥାନ୍ତି । ରାତିଅଧରୁ ଗାଧୁଆପାଧୁଆ ସାରି, ନୂଆ ଲୁଗାପିନ୍ଧି ନଡ଼ିଆ ଓ ଗୁଆ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ମାନସିକ କରିଥାନ୍ତି । ପୂଜାଦିନ ଦ୍ୱିପହର ବେଳକୁ ପୂଜକ ମାନସିକଧାରୀଙ୍କୁ ଜଳ ଓ ତୁଳସୀଦେଇ ଅଧିଆରୁ ଉଠାଇଥାନ୍ତି । ଦିନସାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଉପବାସକରି, ଠାକୁରଙ୍କୁ ଚୁଡ଼ାଘଷା ଭୋଗ ଓ ପତାକା ଦାନ କଲାପରେ ଅନ୍ନଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି । ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ ଗଛକୁ ପୂଜା କରିବାର ଏହି ପରମ୍ପରା ୧୮୨୭ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ମେଳାଟି ତିନିଦିନ ଧରି ଚାଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଭାତପାରା
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଛତିଶଗଡ଼ର ରଇପୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୧.୭୩୩୩ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୧.୯୩୩୩ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୫୬ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୦୦୮୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୯୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୦୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୪.୬୬% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୦.୧୮% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୭.୫୩% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୭.୧୩% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୪.୬୯% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛତିଶଗଡ଼ର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଦେବସଭା ମନ୍ଦିର
ଦେବସଭା ମନ୍ଦିର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର ପୁରାତନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଏକ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ମନ୍ଦିର । ଏହାର ମୁଖ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ରହିଛି ଓ ଏଥିରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣଶି ମୂର୍ତି ବା ଲିଙ୍ଗା ନାହି । କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବତା ମାନଙ୍କ ମିଳନ ସ୍ଥଳୀ ଥିଲା ।
ସ୍ଥାପତ୍ୟ
ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ପ୍ରାଚୀନ ରେଖା ଦେଉଳ ହେଇଥିବା ବେଳେ ଏହାରଚତୁର୍ଦିଗରେ ପଞ୍ଚଭାଗ ପ୍ରାଚୀର 2.43 ମିଟର ଉଛର ରହିଛି ।
ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ
ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀପ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ହୋଇଥିବା ଉପ-ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଦିଲ୍ଲୀପ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଗାଜର ହାଲୁଆ
thumb|ଗାଜର ହାଲୁୱା
ଗାଜର ହାଲୁୱା ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା ଗାଜର, ଚିନି, ରାବିଡ଼ି ଓ କ୍ଷୀରରୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଶୀତଦିନ ମାନଙ୍କରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ କାରଣ ଶୀତଦିନରେ ଗାଜର ବ‌ହୁତ ପରିମାଣରେ ମିଳିଥାଏ
ପ୍ରକାର
ହାଲୁୱାର ବ‌ହୁତ ପ୍ରକାର ମିଳିଥାଏ । ସୂଜି ହାଲୁୱା, ଅଟା ହାଲୁୱା ଏବଂ ଚୋପା ଛଡ଼ା ମୁଗଜାଇ ହାଲ‌ୱା ଇତ୍ୟାଦି ।
ଆଧାର
http://www.vegrecipesofindia.com/gajar-halwa-recipe-gajar-ka-halwa/
http://www.tarladalal.com/Gajar-ka-Halwa-(-Quick-Gajar-Halwa-Recipe-)-2026r
http://www.ticklingpalates.com/carrot-halwa-gajar-halwa-recipe-punjabi-gajar-ka-halwa/
ନେଘେରିଟିଂ ଶିବ ଦୌଲ
ନେଘେରିଟିଂ ଶିବ ଦୌଲ (নেঘেৰিটিং শিৱ দৌল) ଆସାମ, ଭାରତର ଦେରଗାଁରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ପାହାଡ଼ (hillock) ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ ୩୭ ନମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥଠାରୁ ଦେଢ କିମି ଦୂରରେ ଆସାମରେ ଗୋଳାଘାଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରଥମେ ଦୀମାସା କଚାରିସ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ୮ମ -୯ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଏହା ଆହୋମ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗଦେଓ ରାଜେଶ୍ୱର ସିଂହ (Rajeswar Singha) ତୋଳେଇଥିଲେ ।   ବିଖ୍ୟାତ ସ୍ଥପତି ଘନଶ୍ୟାମ ଖୋନିକର ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିଲେ ।
ଇତିହାସ
ମନ୍ଦିରରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ପଥର ଦିହିଙ୍ଗ (Dihing) ନଦୀ କୂଳରେ ଆଗରୁ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ହେତୁ ମନ୍ଦିର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଓ ତାହାର ଧ୍ୱଂସାବଶେଷ ଗଜପନେମରର (Gajapanemara) ଗଭୀର ଜଙ୍ଗଲରୁ ମିଳିଥିଲା । ଦିହିଙ୍ଗ ନଦୀ ତାହାର ଗତିପଥ ପୁନର୍ବାର ବଦଳେଇ ମନ୍ଦିରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା ଓ ପାଣିରେ ମିଶିଗଲା । ଜଣେ ଶିବ ଭକ୍ତ ନଦୀର ଅଗଭୀର ଜଳରେ ଥିବା ମନ୍ଦିର ଭଗ୍ନାବଶେଷ ତଥା ଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ଯାହାକୁ ଅଧୁନା ଶୀତଳ ନଘେରି କୁହାଯାଏ ।  ଆହୋମ ରାଜା ରାଜେଶ୍ୱର ସିଂହ (୧୭୫୧-୧୭୬୯) ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ସେଠାରୁ ଆଣି ଏଠାରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରି ଲିଙ୍ଗ (Shivalinga) ସ୍ଥାପନ କରି ରଖିଲେ ।
ସ୍ଥାପତ୍ୟ
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଚାରି ପାଖରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଗଣେଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁର୍ଗା ନାମକ ଚାରୋଟି ମନ୍ଦିର ଅଛି ।   ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ ତିନି ଫୁଟ ବ୍ୟାସ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବନଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି ।   କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ‘ଉର୍ବ’ ନାମକ ଜଣେ ଋଷି ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ କାଶୀ ନିର୍ମାଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଲିଙ୍ଗ (Shiva linga) ସଂଗ୍ରହ କରି ରଖିଥିଲେ ।
ନାମକରଣ
ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅଧୁନା ମନ୍ଦିର ଅଛି, ସେହି ସ୍ଥାନରେ ନେଘେରି ନାମକ ଏକ ଜାତିର ପକ୍ଷୀ ବାସ କରୁଥିଲେ । ସେହି ନାମରୁ ସ୍ଥାନର ନାମ ନେଘେରିଟିଙ୍ଗ ହୋଇଛି ।
ମାଙ୍କଡ଼
ମନ୍ଦିରରେ ଥିବା ମାଙ୍କଡ଼ ହେଉଛନ୍ତି ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ । ରିଷଷ ପ୍ରଜାତିର ମାଙ୍କଡ଼ (rhesus monkeys) ଏଠାରେ ଦେଖିବାଉ ମିଳନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆସାମର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ମନାଟୁ ବ୍ଲକ
ମନାଟୁ ବ୍ଲକ ,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଝାଡଖଣ୍ଡର ପାଲାମୁ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବ୍ଲକ । ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ 97,622  ଥିଲା । ଏଠାରେ ଗୃହ ସଂଖ୍ୟା 18,083 ଓ ଗ୍ରାମସଙ୍ଖ୍ୟା 190 ଥିଲା ।
ବିମାନ
thumb|200px|ଏକ ପରାଧ୍ୱନିକ ଯାତ୍ରୀବାହି ବିମାନ କଂକୋଡ୍ ବିମାନ ଏକ ଏପରି ଯନ୍ତ୍ର ଅଟେ ଯାହା ମାନବକୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିବାର ଆଉ ଯାତ୍ରା କରିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେଇଥାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତ ମାନବ ଚାଳିତ ଅଟେ । ପୁରାତନ କାଳରୁ ନେଇ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିମାନର ମହତ୍ୱ ରହି ଆସିଅଛି । ରାମାୟଣ ହେଉ କି ମହାଭାରତ ହେଉ, ବେଦ ହେଉ କି ଜଇନ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳି ହେଉ ସବୁ ଜାଗାରେ ବିମାନ କଥା ରହି ଆସିଛି। ଆଉ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ବି ବିମାନ ଜୀବନର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟି ଯାଇଛି। ଏହି ଆଧୁନିକ ବିମାନ ପ୍ରଥମେ ରାଇଟ ଭାଇମାନେ (ଓରଭିଲ ଆଉ ବିବର ରାଇଟ) ସଫଳତାର ସହିତ ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୧୭ ତାରିଖ ଦିନ ତିଆରି କରି ଉଡ଼ାଇ ଥିଲେ। ଅଉ ତା' ପରେ ବିମାନ ସବୁ ଉନ୍ନତରୁ ଉନ୍ନତତର ହେବାକୁ ଲଗିଲ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଯାତାୟତ ଠୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର ହେବାକୁ ଲଗିଲା । ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ମୁଖ୍ୟତ ଆକାଶରୁ ବୋମା, ବିସ୍ଫୋଟକ ଓ ତୋପ ଗୋଳା ପକାଇବା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପକାଯାଇଥିବ ସବୁଠୁ ଶକ୍ତିସାଳି ପରମାଣୁ ବୋମା ବି ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ସାହାଯ୍ୟରେ ଜାପାନ ଉପରେ ପକାଯାଇଥିଲା । ଆଜି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ କୌଶଳ ବହୁତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଇଛି । ମାନବ ରହିତ ଠୁ ଆରମ୍ଭକରି ଧ୍ୱନିଠାରୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଯିବାବାଲା ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ବାହାରିଲାଣି । ଖାଲି ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ କାହିଁକି ଯାତ୍ରୀବାହି ବିମାନବି ଆଜି ବହୁତ ଉନ୍ନତ ହୋଇଯାଇଛି। ୧୯୬୯ରୁ ୨୦୦୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିବା ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବିମାନ କଂକୋଡ଼ ଦୁନିଆର ସବଠୁ ଦୃତଗାମି ବିମାନ ଥିଲା। ଏହା ଧ୍ୱନିଠାରୁ ଅଧିକ ଗତିରେ ଯଇପାରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସମସ୍ୟା କରଣରୁ ୨୦୦୩ରେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆ ଗଲା । ଯାତ୍ରୀବାହି ବିମାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମାନବ ରହିତ ନହେଲେ ବି ଏହାକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଚାଳକକୁ ଚାପ ମୁକ୍ତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱଚାଳିତ କରିହେଉଛି ।
ଶବ୍ଦର ଉତ୍ପତ୍ତି
ବିମାନ ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ ଉଡୁଥିବା । ପୁରାଣରେ ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ନେବା କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ ।
ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ବିକଳ୍ପ "ଏରୋପ୍ଳେନ" ପ୍ରଥମେ ୧୯ଶ ଶତକର ଶେଷ ବେଳକୁ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ଏରୋପ୍ଳେନ (aéroplane)ରୁ ଆସିଅଛି, ଯାହା ମୂଳ; ଗ୍ରୀକ ἀήρ (ଏଅର (aēr))ରୁ ଆସିଅଛି । + πλάνος (planos), "wandering". ଏହି ଦୁଇ ଶବ୍ଦର ମିଳନରୁ ଏକ ଶବ୍ଦ ତିଆରି ହେଲା ଯାହା ଥିଲା ἀερόπλανος (aeroplanos), "ପବନରେ ବୁଲୁଥିବା" ।
ବାହାର ସ୍ରୋତ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିମାନ ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:Aeronautics ଶ୍ରେଣୀ:ବିମାନର ସଂରଚନା
ମୋଟା ଲେଖା
ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ଇତିହାସ
୧୮୬୬ର ନ'ଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପରେ ଇଂରେଜମାନେ କଟକଠାରେ ଏକ କଲେଜ ଗଢିବାର ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ସେତେବେଳର ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ମୁଖ୍ୟ ଥିବା 'ଥୋମାସ ରେଭେନ୍ସା', ବଙ୍ଗ ସରକାରଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଅସୁବିଧା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ କରାଇଥିଲେ ଓ କଟକର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲଠାରେ ଏକ କଲିଜିଏଟ କ୍ଳାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଅନୁମତିବି ପାଇଗଲେ । ଏହିପରିଭାବେ ୬ ଜଣ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ନେଇ ୧୮୬୮ରେ କଟକରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ କଲେଜ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:କଟକରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ
ଏସ. କେ. ମୁରଲିଧରନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର  ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଛାତି ଚିରି ଦେଲେ ତୁ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୫୯୩
୫୯୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୯୩ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ପ୍ରତିମା ଦେବୀ (ଚିତ୍ରକାର)
ପ୍ରତିମା ଦେବୀ (୧୮୯୩–୧୯୬୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚିତ୍ରକର, ଯେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ।
ପ୍ରତିମା ଟାଗୋର, ଚିତ୍ରକର ନନ୍ଦଲାଲ ବୋଷ ଓ ଶ୍ୱଶୁର ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କଠାରୁ ଚିତ୍ର ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରକୁ ବୃତ୍ତି କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ୧୯୧୫ ପରଠାରୁ ସେ ଟାଗୋରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସୋସାଇଟି ଅଫ୍ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ୍ ଆର୍ଟରେ ନିଜ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଉଥିଲେ । ପରେ ସେ ପ୍ୟାରିସ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତକିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଇଟାଲୀୟ ୱେଟ୍ ଫ୍ରେସ୍କୋ ପଦ୍ଧତି ଶିଖିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରକର
୩୬
୩୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୬
ପାଇଲୋରିକ ସ୍ଟେନୋସିସ
ପାଇଲୋରିକ ସ୍ଟେନୋସିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Pyloric stenosis) ରୋଗରେ ପାକସ୍ଥଳୀର (stomach) ଶେଷ ଭାଗ, ଯାହାକୁ ପାଇଲୋରସ (pylorus) କୁହାଯାଏ ଓ ତା'ପରେ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର (small intestine) ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତାହା ସରୁ (narrowing) ହୋଇଯାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ୟ (ଇଂରାଜୀରେ projectile) ବାନ୍ତି (vomiting) ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ପିତ୍ତ (bile) ନ ଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଶିଶୁ ରୋଗୀ ଖାଇ ସାରିଲେ ବାନ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ । ଦୁଇରୁ ବାର ସପ୍ତାହ ବୟସରେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣରୁ ରୋଗ ଚିହ୍ନା ପଡ଼ିଯାଏ ।
ପାଇଲୋରିକ ସ୍ଟେନୋସିସ ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ସିଜରିଆନ ସେକସନ (Cesarean section), ସମୟ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ (preterm birth), ବୋତଲ ଖୁଏଇବା (bottle feeding), ପ୍ରଥମ ପିଲା ଇତ୍ୟାଦି ଥିଲେ । ପେଟରେ ଗୋଟିଏ ଓଲିଭ ଆକାରର ପଦାର୍ଥ ହାତକୁ ଲାଗିଲେ ଏହି ରୋଗ ଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ (ultrasound) ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ପାଇଲୋରିକ ସ୍ଟେନୋସିସ ରୋଗରେ ମୂଖ୍ୟତଃ ନିର୍ଜଳନ (dehydration) ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ସମସ୍ୟାମାନଙ୍କର (electrolyte problems) ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହା ପରେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ଚିକିତ୍ସାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ଫଳାଫଳ ଉତ୍ତମ ରହେ । ଆଟ୍ରୋପିନ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଚିକିତ୍ସକ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତି ।
ପ୍ରତି ଏକ ହଜାର ଶିଶୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବା ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଥାଏ । ଝିଅଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁଅମାନେ ୪ଗୁଣ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । କ୍ୱଚିତ ଏହି ରୋଗ ବଡ଼ ମଣିଷଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଣ୍ଣନା ସନ ୧୮୮୮ରେ ଲୋକଲୋଚନ‌କୁ ଆସିଥିଲା ଓ ପ୍ରଥମ ଅପରେଶନ ସନ ୧୯୧୨ରେ ପ୍ରଥମେ କନ୍‌ରାଡ ରାମସ୍ଟେଡ (Conrad Ramstedt) କରିଥିଲେ । ଅପରେଶନ ଚିକିତ୍ସା ପୂର୍ବରୁ ଅଧିକାଂଶ ଶିଶୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଉଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)
ଉଷା ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଡିଡି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ନିତାଇ ପାଲିତ ।
୨୯ ଜୁନ ୨୦୨୩ରେ ଫିଲ୍ମ ଜର୍ଣ୍ଣାଲିଷ୍ଟ୍‌ସ ଫୋରମ୍‌ର ୧୯ଶ ସ୍ମୃତିଛାୟା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଜଣାଶୁଣା ସଙ୍ଗୀତକାର ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ
ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ (୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୨ - ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଭବାନୀପାଟଣା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ହୋଇଥିବା ଉପ ନିର୍ବାଚନରେ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ ୧୯୩୨ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୯ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚୂଡ଼ାମଣି ପ୍ରଧାନ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଇନ୍ଦୁମତି ପ୍ରଧାନ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦ ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ୨୦୧୫ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ୮୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୫ରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧାନ ସଭା ଗୃହରେ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅ
ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ
ଆଗକାଳରେ ଅବଧାନମାନେ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହି ଅକ୍ଷର ମଡ଼ାଇଲାବେଳେ ସ୍ୱରେ ଅ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି । ଏହା ଓଁ ବା ପ୍ରଣବର ଅଂଶବିଶେଷ ବୋଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କଥିତ । ଅ+ଉ+ମ୍ ମିଶି ଓଁ ହୋଇଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ମୁଁ ଏକା ତୁମର
ସୁଶାନ୍ତ ମଣିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ମୁଁ ଏକା ତୁମର ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ହାତ ଧରି ଚାଲୁଥା’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
===ଗୀତ ===
ଟୀକା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୩୭
୩୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୭
ଅଲିମ୍ପିକ ନ୍ୟାଶନାଲ ପାର୍କ
ଜୈବ ବିବିଧତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲିମ୍ପିକ ନ୍ୟାଶନାଲ ପାର୍କ ଆମେରିକାର ୱଶିଂଟନ ରାଜୟର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୯ଲକ୍ଷ ୨୨ ହଜାର ୬୫୦ ଏକର ପରିମିତ ଏହି ପାର୍କକୁ ଚାରିଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଯଥା: ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଉପକୂଳ,ଆଲପାଇନ୍ ଅଞ୍ଚଳ,ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳ ଚିରହରିତ ଅରଣ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବର ଶୁଷ୍କ ଅରଣ୍ୟ । ପ୍ରକୃତରେ ୧୦୦୯ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଓଡର ରୁଜଭେଲ୍ଟ  ପାହାଡ଼  ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଘେରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ମାଉଣ୍ଟ ଅଲିପସ  ନ୍ୟାଶନାଲ ମନୁମେଣ୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୧୯୩୮ରେ ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ପାର୍କ ଭାବରେ ଘୋଷଣା ଲାଗି କଂଗ୍ରେସରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ରାଷ୍ଟର୍ପତି ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ ରୁଜଭେଲ୍ଟ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ରେ ଅଲିମ୍ପିକ ନ୍ୟାଶନାଲ ପାର୍କ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜୈବମଣ୍ଡଳରେ ପରିଣତ ହେଲା । ଶେଷରେ ୧୯୮୧ରେ ୟୁନେସ୍କୋର ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ତାଲିକାରେ ଏହାକୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଗଲା ।
ପରିବେଶ ଓ ଆକର୍ଷଣ
ପାର୍କକୁ ଘେରି ରହିଛି ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଓ ପୁଗେଟ ପ୍ରାଣାଳୀ । ଫଳରେ ଏଠାରେ ବହୁ ବିରଳ ଜଳଜୀବ ସହିତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ସମ୍ପଦ । ଭୂଗର୍ଭରେଥିବା ଉପନିବେଶୀୟ ପ୍ଲେଟ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘାତ ଯୋଗୁଁ ଏହି ପାର୍କର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଉଅଛି । ପାର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମାଉଣ୍ଟ ଅଲିମ୍ପସ ପାହାଡ଼ରେ ୬୦ଟି ସକ୍ରିୟ ହିମବାହ ରହିଛି । ହିମବାହଗୁଡ଼ିକ ତରଳି ଝରଣା ଆକାରରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି । ସେହି ଭଳି ପାର୍କରେ ରହିଛି ୧୧୭କି.ମି ବ୍ୟାପି ବାଲି ଓ ପଥୁରିଆ ବେଳାଭୂମି । ସେଥିରୁ ୧୩ରୁ ୩୨କି.ମି ଜଙ୍ଗଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ବେଳାଭୂମିକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଚାଲିଆସନ୍ତି  ସିଲ୍, ତିମି,ସି ଲାୟନ ଏବଂ ସି ଓଟର ଭଳି ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବ । ତା' ଛଡା ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି ବିରଳ ପାହାଡି ଛେଳି । ପାର୍କର ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରବଳରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବରେ କମ ବର୍ଷା ହେଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିବେଶ ଓ ଜଳବାୟୁ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ବିରଳ ଆଲପାଇନ ଗଛ, ପ୍ରାକୃତିକ ବେଳାଭୂମି ଓ ହିମବାହରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଝରଣା ପାର୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିଛି । ଫଳରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶେଷ କରି ଶୀତଋତୁରେ ଏହି ପାର୍କ ପରିଦର୍ଶନରେ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ଲକ୍ଷାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି । ଶୀତଋତୁରେ ପାର୍କ ଭିତରେ ଥିବା ହରିକେନ ରିଜ ୱ୍ଇଣ୍ଟର ସ୍ପୋର୍ଟ୍ସ କ୍ଲବ ଖୋଲାଯାଇଥାଏ। ତା ଛଡା ଆଲପାଇନ ଜଙ୍ଗଲ ପରିଦର୍ଶନ ପାଇଁ ରହିଛି ରୋପୱ୍ଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା । ୨୦୧୧ରେ ଏହି ପାର୍କ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିଲେ ୨୯ଲକ୍ଷ ୬୬ ହଜାର ପରିଦର୍ଶକ ଆସିଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ
୫୯୪
୫୯୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ନାଲୋକ୍‌ସୋନ
ନାଲୋକ୍‌ସୋନ, ଅନ୍ୟ ନାମ ନାରକାନ ଏଲ ଔଷଧ ଯାହା ଓପିଓଏଡ ବା ଏହାର ଅତିମାତ୍ରାର ପ୍ରଭାବକୁ ଅକାମି କରିଦିଏ । ଏହାକୁ ଏକା ପିଲରେ ମିଶେଇ ଦେଲେ କୁପ୍ରଭାବ କମିଯାଏ । ଶୀରାରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦେଲେ ୨ ମିନିଟ ଓ ମାଂସପେଶୀରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦେଲେ ୫ ମିନିଟ ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହାକୁ ନାକରେ ଶୁଙ୍ଘେଇ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ । ଏହି ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ ଅଧ ଘଣ୍ଟାରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଏକାଧିକ ମାତ୍ରା ଦିଆଯାଏ କାରଣ ଓପିଓଏଡର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ନାଲୋକ୍‌ସୋନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ।
ଓପିଓଏଡ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହା ଦେଲେ ଓପିଓଏଡ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଲକ୍ଷଣ ଯେପରିକି ଉତ୍ତେଜନା, ଅଇ, ବାନ୍ତି, ଦୃତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି ଓ ସ୍ୱେଦ ନିର୍ଗମ ହୁଏ । ଏହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ନିମନ୍ତେ କିଛି ମିନିଟ ଅନ୍ତରରେ ଅଳ୍ପ ମାତ୍ରାରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।  ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ରୋଗ ଆଗରୁ ଥିଲେ ଅଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳାଙ୍କୁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଦେଇ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହା ନିରାପଦ । ନାଲୋକ୍‌ସୋନ ଏକ ବିଶୁଦ୍ଧ ଓପିଓଏଡ ବିରୋଧୀ ଔଷଧ ।  ଓପିଓଏଡଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳର ଶକ୍ତିହୀନତାକୁ ପଛକୁ ଫେରେଇଦିଏ (reverse) ।
ଓଡ଼ିଶାର ଦୋଳଯାତ୍ରା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଫଗୁ ଦଶମୀରୁ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ସହିତ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ତେବେ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଗ୍ରାମ ଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟରେ, ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ନେହ, ସଦ୍‌ଭାବ ଓ ପାରମ୍ପାରିକ ସୌହାର୍ଯ୍ୟର ପରିଚାୟକ ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ପୃଥିବୀରେ ନୂତନ ଶିହରଣ ଜଗାଇ ପାରିବା ଭଳି ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିମନ୍ତ ଋତୁରାଜ ବସନ୍ତକୁ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଦୋଳଯାତ୍ରାର ଆୟୋଜନ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ। ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଆ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ରଚିତ ଶତାନନ୍ଦ ସଂଗ୍ରହରେ ଦୋଳଯାତ୍ରା ସଂପର୍କରେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନୁମିତ ହୁଏ ଯେ ଅତି କମରେ ଦୀର୍ଘ ଆଠଶହ ବର୍ଷ ତଳୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୋଳଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୋଇ ଆସୁଛି । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଯାତ୍ରା ପାଞ୍ଚଦିନ ପାଇଁ ମହାସମାରୋହରେ ପାଳିତ ହୋଇ ରଜଦୋଳ ବା ପଞ୍ଚୁଦୋଳ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥାଏ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଫାଲଗୁନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପାଞ୍ଚଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଞ୍ଚଦୋଳ ଭାବେ ଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯିବାବେଳେ ଆଉ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନକୁ ପର୍ବର ଶେଷ ଦିବସ ରୂପେ ରଜଦୋଳ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇ ଏହି ଯାତ୍ରା ଶେଷହୁଏ । ଯେଉଁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଛଅଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପର୍ବ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ, ସେଠାରେ ଛଅଦୋଳ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ନଅଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଇପାରେ ସେଠାରେ ଏହାକୁ ନବଦୋଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ସାତଦିନ ଓ ଦଶଦିନ ଧରି ଦୋଳଯାତ୍ରା ଆୟୋଜିତ ହେବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ପୌରାଣିକ
ଦୋଳ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପୁରାଣର କାହାଣୀ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇରହିଛି । ଗୋଟିଏ ପଟେ ରାଧା-କୃଷ୍ଣ ପ୍ରେମ ଗାଥାର ଭବ୍ୟ ଉତ୍ତାଳ ଉତ୍ତରଣ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୌରାଣିକ ଆଖ୍ୟାନର ଗୁନ୍ଥନ । ରଙ୍ଗର ରଙ୍ଗୀନ ଖେଳ ଓ ହୋଲିକା ଦହନର ଅଗ୍ନି ଔଜ୍ଜଲ୍ୟ ଏ ଉଭୟ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଶୁଭଙ୍କର ପ୍ରତୀକର ବିଜୟକୁ ଏହି ପର୍ବ ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ କରି ରଖିଛି । ଶ୍ରୀରାଧା - ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେମପ୍ରଣୟର ଲୀଳା, ଦୋଳ ଓ ରଙ୍ଗର ଖେଳ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟଯେଉଁ ସବୁ ଆଖ୍ୟାନ ଉପାଖ୍ୟାନ ଏହି ଦୋଳ-ହୋଲି ଯୁଗ୍ମପର୍ବ ଦିବସ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ । ପୁଣି କେତେକଙ୍କ ମତରେ ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସ ମେର୍ଦ୍ଧାସୁରର ମୃତ୍ୟୁର ଭଗବାନ କାରଣ ହୋଇ ପୃଥିବୀରୁ ପାପର ମାତ୍ରା ହ୍ରାସ କରିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହିପର୍ବ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ।
କାମଦହନ
ଏକ ପକ୍ଷରେ ନବ ବସନ୍ତ, କୋକିଳର କୁହୁତାନ, ଚୂତବୃକ୍ଷରେ ନବ ମୁକୁଳ, ମୃଦୁମନ୍ଦ ଶୀତଳ ସମୀରଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ସତୀଙ୍କର ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରୁଦ୍ର ମହାତପସ୍ୱୀ ମହାଦେବ ଶିବ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ । ତେଣେ ଦେବ ଗଣ ତାରକାସୁରର ଅତ୍ୟାଚାରରେ ଭୀତ, ସଂତ୍ରପ୍ତ ଆଉ ଉଚ୍ଚକିତ ଭାବରେ ପ୍ରତୀକ୍ଷାମାଣ- ଏକ ଶୁଭଲଗ୍ନର । ମହାଯୋଗୀ ଶିବଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଭାଙ୍ଗିଲେ ହିଁ ମଦନଙ୍କ ପଞ୍ଚଶରରେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ଅନିନ୍ଦ୍ୟ ରୂପବତୀ ହିମବନ୍ତ କନ୍ୟା ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହିତ ମହାଦେବ ଶିବ ମିଳିତ ହେଲେ ହିଁ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ଜନ୍ମ ସମ୍ଭବ । ଏହି କାର୍ତ୍ତିକେୟ ହିଁ ଦେବଗଣଙ୍କ ସେନାପତି ଭାବରେ ତାରକାସୁରକୁ ନିଧନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ଏକମାତ୍ର ସମର୍ଥ ।
ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ କରି ପଞ୍ଚବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ କାମଦେବତା ମଦନ, ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେଲା ଶିବଙ୍କର ମୁଦ୍ରିତ ଚକ୍ଷୁ । କପାଳରେ ଜଳି ଉଠିଲା ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ । ନିମିଷକରେ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲେ କାମଦେବତା ମଦନ । ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ବିଳାପ କରି ରତିଦେବୀ ଆବିର୍ଭାବ ହେଲେ । ନିଜର ସ୍ୱ-ଦେହ ଜ୍ୱଳନରେ ମଦନ କିନ୍ତୁ ସେଦିନ ଦେବତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାଦେବଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଇପ୍ସିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିଦେଇ ଗଲେ । କେହି କେହି କହନ୍ତି, ହୋଲିର ଦିବ୍ୟ ଦହନ କ୍ରିୟା ଏହି ଅନଙ୍ଗଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦାହ କରିବାର ଏକ ପ୍ରତିଛବି ।
ହୋଲିଦହନ
ନଡ଼ା ଗଦାକରି (ଅଇଘରା/ ଅଗିରା) ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମୀ ରାତିରେ ବା ହୋଲି ଉତ୍ସବରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳନର ପରମ୍ପରା ଅଛି, ତାହା ଭକ୍ତ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ପୌରାଣିକ ଉପାଖ୍ୟାନ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ । ଆଖ୍ୟାନଟି ହୋଲିକା ଦହନ ନାମରେ ପରିଚିତ । ହୋଲିକା ଏକ ରାକ୍ଷସୀ ଓ ତାହାର ଦହନ ରାଜା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ନାସ୍ତିକତା ପ୍ରେରିତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭକ୍ତ ଓ ଶିଶୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପ୍ରତି ଆଶିର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦୈବୀଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ବିଜୟ ରୂପେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁ ଅନୁଯାୟୀ ହୋଲିକା ଥିଲା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁର ଭଉଣୀ- ଯେ କି ଶିବଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇଥିଲା ଯେ ସେ ଜଳରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁ କି ନିଆଁରେ ପୋଡ଼ିବ ନାହିଁ । ନାସ୍ତିକତା ପ୍ରମତ୍ତ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁକୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମାୟାରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ହୋଲିକା ରାକ୍ଷସୀକୁ ପୁତ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସହିତ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବିଷ୍ଟ କରାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଶିଶୁ ପୁତ୍ରଟି ରକ୍ଷା ପାଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ହୋଲିକା ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା ।
ପୁତନା ରାକ୍ଷସୀ ଉପାଖ୍ୟାନ
କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଥୁରାରୁ ପ୍ରେରିତ ଛଦ୍ମ ଖଳନାୟିକା ପୁତନାର ଗୋପପୁର ପ୍ରବେଶ ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଇ କୃଷ୍ଣ ଉଦ୍ୟମର କାହାଣୀକୁ ହୋଲି ଉତ୍ସବ ସହିତ ଯୋଡାଯାଇଥାଏ । ପୁତନା ରାକ୍ଷସୀର ଅନ୍ତ ଓ ତାହାର ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟିକୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳନ ସହିତ କେତେକ ସଂପୃକ୍ତ କରିଥାନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଅସୁରରାଜା କଂସ ଶୂନ୍ୟବାଣୀ ଶୁଣିବାକୁ ପାଇଥିଲା ଯେ ତା’ର ପ୍ରକୃତ ହତ୍ୟାକାରୀ ଗୋପରେ ବଢୁଛି, ସେ ଚାହିଁଥିଲା ଗୋପପୁରର ସମସ୍ତ ଶିଶୁଙ୍କୁ କଳେବଳେ କୌଶଳେ ହତ୍ୟା କରିବ ବୋଲି । ସେଥିପାଇଁ ରାକ୍ଷସୀ ପୁତନା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲା ଗୋପପୁରକୁ ନିଜ ସ୍ତନରେ ହଳାହଳ ବିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣକରି କ୍ଷୀର ରୂପେ ପାନ କରାଇ ସମସ୍ତ ଗୋପାଳ ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନ ହରଣ କରିବା ପାଇଁ । କୃଷ୍ଣ ପୁତନାର ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରିବାର ଛଳନା କରି ଛଳନାମୟୀ ସୁନ୍ଦରୀର ପଞ୍ଚପ୍ରାଣା ଶୋଷଣ କରିଥିଲେ । ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ପୁତନା ତା’ର ଅସଲ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସନ୍ଥମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ନିବାରଣ କରିଥିବା ଯୋଗୁଁ ହୋଲି ବା ଦୋଳଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୁଏ ବୋଲି ଅନେକ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରନ୍ତି ।
ତେବେ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତର ଗୋପଲୀଳାର ଅନ୍ୟ କେତେକ କଂସ ପ୍ରେରିତ ଅସୁର, ଅସୁରିଣୀଙ୍କ ନିଧନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୋଳଉତ୍ସବକୁ ସଂପୃକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଗୋପଲୀଳାର ସର୍ବୋକ୍ତୃଷ୍ଟ ଆଖ୍ୟାନ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଯୁଗଳ ମିଳନର ଏକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟ ଦୋଳିରେ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ବା ଝୁଲଣରେ ଯୁଗଳ ମୂର୍ତ୍ତି ଏହି ପର୍ବର ପ୍ରଧାନ ଉପାସ୍ୟ ।
ହୋଲି ଓ ଓଡ଼ିଶା
ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ଫାଲଗୁନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ନାମରେ ଅଭିହିତ। ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ତିଥିଠାରୁ ଦୋଳଯାତ୍ରା ସାଧାରଣତଃ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ଆରାଧ୍ୟ ଠାକୁର ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ଦିନଠାରୁ ଅବିର ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଯୁଗଳମୂର୍ତ୍ତି ଛୋଟ ଛୋଟ ବିମାନରେ ମହାଡମ୍ବର ସହକାରେ ଗ୍ରାମର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଦ୍ୱାରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ । ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣା ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଠାକୁରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଅର୍ପିତ ଭୋଗକୁ ଦ୍ୱାରୀ ଭୋଗ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଦୋଳପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ଦିନ ସାଧାରଣତଃ ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଦିଗରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ମଣ୍ଡପ ଉପରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ । ସେହି ମଣ୍ଡପର ନାମ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପ । ସେଠାରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯିବା ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ଠାକୁରମାନେ ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି ଓ ସେଠାରେ ନାଲି ଅବିର ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସେହିପରି ଶୈବପୀଠ ସହିତ ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତ ଓ ପୀଠର ସୌହାର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ଦୋଳ ମେଲଣ ଓ ଦୋଳ ମଣ୍ଡପ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଶୈବ, ଶାକ୍ତ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନିର୍ବିବାଦୀୟ ପୀଠରେ ବା ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ ଦୋଳ ମେଲଣ । ସେଠାରେ ପଞ୍ଚରାତ୍ର ବ୍ୟାପୀ ଚାଚେରୀରେ ସନ୍ଧ୍ୟାଠାରୁ ମଧ୍ୟରାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମା ଓ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିମାନ ଆସି ସାମୟିକ ରହିଥାଏ । ସାରା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ମେଲଣର ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା, ଐତିହ୍ୟ ଓ ନାମକରଣ ରହିଛି ।
ତେବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହି ଦୋଳ ମେଲଣ ତିନି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର
ବାସ୍ତବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହି ରାଜଦୋଳ ଉତ୍ସବ ଅର୍ଥାତ ଫଗୁଦଶମୀଠାରୁ ସମସ୍ତ ସମସ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ପୀଠରେ ଝୁଲଣ ମଣ୍ଡପରେ ଦୋଳିରେ ଝୁଲନ୍ତି କିମ୍ବା ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନରେ ବିଜେ କରନ୍ତି ଶ୍ରୀରାଧାକୃଷ୍ଣ ଯୁଗଳ ମୂର୍ତ୍ତି ।
ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ପର୍ବ ପରି ଦୋଳ ଚାଚେରୀ ଆଉ ମେଲଣ ଉଭୟ ଯାତ୍ରା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମାବେଶର ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ। ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ଜୟନ୍ତୀ ଭାବରେ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ, ଖୋଳ, କରତାଳର ଏହା ମହାଉତ୍ସବ ରୂପେ ପରିଗଣିତ । ଅବଶ୍ୟ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଭେଦ୍ୟତା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବାରୁ କେତେକ ଝୁଲଣ ମଣ୍ଡପ ବା ପୀଠରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଶୋଭାପାଇଥାଏ ।
ଦୋଳ ମେଲଣ
ବହୁ ପୁରାଣ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନାରାୟଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ବାସୁଦେବ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର କଥା କୁହାଯାଇଥିଲେ ହେଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୀବନ ଚରିତ ମୁଖ୍ୟତଃ ମହାଭାରତ ଓ ଅଖିଳ ହରିବଂଶ ପୁରାଣଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ସଂସ୍କୃତରେ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଓ ଶୁକମୂନିଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତର ଲୋକପ୍ରିୟତା ସର୍ବାଧିକ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅତିବଡ଼଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଅନୁସୃଜନରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଦୃତ । ତେବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା, ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତରେ ଗୌଣ କିମ୍ବା ଆଦୌ ଲେଖା ନଥିବା ବିଷୟ ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଲାଭ କରିଛି ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଓ ଦୋଳଯାତ୍ରା
ରଥଯାତ୍ରା ଓ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ବାଦ ଦେଲେ ଦୋଳଯାତ୍ରା ପୁରୀମନ୍ଦିରର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବ । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଯାନିଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କରେ ଯେଉଁ ସବୁ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି, ତାହାରି ମଧ୍ୟରେ ଦୋଳଯାତ୍ରାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଛି । ଦୋଳରେ ଦୋଳ ଗୋବିନ୍ଦ, ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରାର ଚାପରେ ମଧୁସୂଦନ ଓ ରଥଯାତ୍ରାରେ ରଥ ଉପରେ ବାମନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ଆଉ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏନାହିଁ ବୋଲି ଆପ୍ତବାକ୍ୟ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ବୈଷ୍ଣବଧର୍ମର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଚନା ଶ୍ରୀଜୟଦେବ ବିରଚିତ ଶ୍ରୀଗୀତଗୋବିନ୍ଦରେ ବସନ୍ତରାସରେ ଏହା ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ବିଭିନ୍ନ ମାସରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଫାଲଗୁନ ମାସରେ ତାଙ୍କର ନାମ ଗୋବିନ୍ଦ ଏଣୁ ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିଟି ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ ନାମରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ଼) ପୁରାଣରେ ଏହି ଗୋବିନ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶୀତିଥିର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଫଗୁଦଶମୀ ତିଥିରୁ ଫଗୁଖେଳ ଓ ଦୋଳାରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର ଯାତ୍ରା ଓ ଗ୍ରାମ ପରିକ୍ରମା ଆରମ୍ଭ ହେଇଥାଏ । ଦୋଳବେଦୀରେ ମଦନମୋହନ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମରେ ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣଶାସନ ମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତ ।
ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀଠାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଏକ ଲୋକାୟତ ପରଂପରା ରୂପେ ଏହି ଦୋଳଯାତ୍ରାକୁ ବୈଷ୍ଣବୀୟ ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଏହା ଚାଚେରୀ ଲୀଳା  ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଚାଚେରୀ ଶବ୍ଦଟି ସଂସ୍କୃତ ଚାର୍ଚ୍ଚରୀରୁ ଆସିଛି । ଏହି ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସାରା ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଷ୍ଣୁ, କୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିରରେ ଏହି ଚାଚେରୀ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପର୍ବରେ ଫଗୁଦଶମୀ ଦୋଳବିମାନରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରତି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଚାଚେରୀ ଖେଳିବାଜୁ ଯାଆନ୍ତି । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ବେଢା ପରିକ୍ରମା କରି ବାହାକମାନଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ସିଂହଦ୍ୱାର ଗୁମୁଟ ଟପି ଅରୁଣସ୍ତମ୍ଭ ପାରହେଲା ପରେ ଲୋକଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ଓ ଉଦ୍ଦୀପନା ଏକ ଭାବଭକ୍ତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଶ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଦୋଳ ବେଦିରେ ପହଞ୍ଚି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଫଗୁଲାଗି । ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ, କୁନ୍ଦପୁଷ୍ପ ପରି ସୁବାସିତ ପୁଷ୍ପ ଓ ଲାଲ ବେଶରେ ଚାଚେରୀ ବେଶରେ ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବିଜେ ହୁଅନ୍ତି । ପୂଜାଅର୍ଚ୍ଚନା ଓ ଭୋଗରାଗ ପରେ ଠାକୁର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡ଼ି ଆସନ୍ତି । ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ସୁନାବେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାକୁ ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ କୁହାଯାଏ ।
ଅନେକଙ୍କ ମତରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ (୧୪୮୬ ଖ୍ରୀ: - ୧୫୩୩ ଖ୍ରୀ: )ଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଅବସ୍ଥାନ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ବୃନ୍ଦାବନ ବିହାରୀ ରୂପେ ଏକ କରିଦେବା ହିଁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବୈଷ୍ଣବ ବିଚାର ଓ ଆଚାର ପ୍ରବେଶର ମୁଖ୍ୟ ସମୟ । ମାତ୍ର ଯାହା ଜଣା ଯାଉଛି, ବହୁ ଆଗରୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଏକକରି ଦେଖିବାର ପ୍ରୟାସ ସାଧୁସନ୍ଥମାନେ କରିଆସିଥିଲେ । ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପୂର୍ବରୁ ମନ୍ଦିର ବେଢା ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଦେଉଳର ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୋଳମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ନିଆଯାଇ ଦୋଳଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଠାକୁରମାନେ ଦୋଳି ଖେଳିବାବେଳେ ହଠାତ ଦୋଳିର ଗୋଟିଏପଟ ଛିଣ୍ଡି ପଡ଼ିବା ଫଳରେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ବିଗ୍ରହର ଗୋଟିଏ ପଟ ହାତରେ କିଛି ଅଂଶ ସାମାନ୍ୟ ଭଗ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ପୁଣି ଫଗୁଖେଳ ଯୋଗୁଁ ବିଗ୍ରହଗୁଡିକର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ଯୋଗୁଁ ସେଇ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରଠାରୁ ଚକାଡୋଳା ଜଗତର ନାଥଙ୍କର ପ୍ରତିନିଧି ସ୍ୱରୂପ ପିତଳରେ ତିଆରି ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ,ରାଧାରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ମା ଭୂଦେବୀ ଓ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହକୁ ଦୋଳବେଦୀ ନେବା ବିଧି ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି । ସେହି ପରଠାରୁ କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ମଣ୍ଡପର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ମନ୍ଦିର ବେଢାକୁ ଲାଗି ଉତ୍ତରପୂର୍ବ କୋଣରେ ଦୋଳମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାର ଦୋଳମଣ୍ଡପ
ଓଡ଼ିଶାର ଦୋଳମଣ୍ଡପ କହିଲେ ତୋରଣାକୃତି ଏକ ଉଚ୍ଚ ସଭାମଣ୍ଡପକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନତମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ତୋରଣ ଦ୍ୱାରକୁ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମ ଏହି ତୋରଣ ଓ ଦୋଳମଣ୍ଡପର ଆଦି ରୂପ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କେଦାରଗୌରୀ ନିକଟସ୍ଥ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରପୁଞ୍ଜର ଏହି ଭବ୍ୟ ତୋରଣଟିର ପ୍ରତିରୂପ ଦୋଳମଣ୍ଡପରେ ନିର୍ମିତ ହେବାନେଇ ଅବଶ୍ୟ କୌଣସି ଧାର୍ମିକ ବିଧି ବା ନିୟମ ନାହିଁ, ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଏହି ଅନନ୍ୟ ନିଦର୍ଶନକୁ ଗ୍ରାମେ ଗ୍ରାମେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିପାରିଥିବା ବୈଷ୍ଣବୀୟ ପରମ୍ପରାର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟାନୁଭୂତି ପ୍ରଂଶସନୀୟ । ଏହି ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ତୋରଣ ଅନୁରୂପରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଗହଣା ଓ କଣ୍ଠହାର ମଧ୍ୟ ନିର୍ମିତ ହୁଏ ।
ଆଧାର
=ଦୋଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୋପାଳ (ଯାଦବ) ସମାଜର ଲୋକମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସରେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ଦୋଳ ଉତ୍ସବରେ ଗୋପାଳ ଯୁବକମାନେ ବାଡି ଧରି ସାମରିକ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି ଏହାକୁ ଲଉଡି ଖେଳ କୁହାଯାଇ ଥାଏ = ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ==
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଆ
ଆ ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ୨ୟ ଅକ୍ଷର । ଏହା ଏକ ସ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣ ।
ଉଚ୍ଚାରଣ
ଏହାର ଉଚ୍ଚାରଣ ସ୍ଥାନ କଣ୍ଠ ଓ ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ୱର ।
ମାତ୍ରା
ଏହାର ମାତ୍ରା " ା " ।
କମ୍ପ୍ୟୁଟର କୋଡ଼
ଆଇ.ପି.ଏ. କୋଡ଼ ସାରଣୀ ଏକ୍ସଟେନସନରୁ ଇଉନିକୋଡ଼ରେ ଏହାର କୋଡ଼ ବିନ୍ଦୁ ହେଲା U+0B06 ଓ "ଈକାର" (" ୀ ")ର କୋଡ଼ ହେଲା : 0B3E
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲିପି
ସୁରେଖା ଯାଦବ
ସୁରେଖା ଯାଦବ(ଜନ୍ମ -୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୫ ) ଜଣେ ମହିଳା ରେଳ ଇଞ୍ଜିନ ଡ୍ରାଇଭର ।  ସେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା  ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୦ ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଭରତର ୪ଟି ମେଟ୍ରୋପାଳିତାନ ସହରରେ " ମହିଳା ସ୍ପେଶିଆଲ " ଟ୍ରେନର ପ୍ରଚାଳନ ହେଲା ବେଳେ କେନ୍ଦ୍ର ରେଳ ଡିଭିଜନ ତରଫରୁ ସେ ପ୍ରଥମ " ମହିଳା ସ୍ପେଶିଆଲ " ଟ୍ରେନ ଚଳେଇଥିଲେ । ମାର୍ଚ ୨୦୧୧ରେ ସେ ଡେକାନ କୁଇନ ଟ୍ରେନକୁ ପୁନେରୁ ମୁମ୍ବାଇ ଛତ୍ରପତି ଟର୍ମିନସ ଯାଏ ଦୁର୍ଗମ ଅଥଚ ସୁନ୍ଦର ପଥ ଦେଇ ଚଳେଇବାରେ ପ୍ରଥମ ଏସୀୟ ମହିଳା ହେବାର ଗୌରବ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।   ଏହି ଯାତ୍ରା ପରେ ମୁମ୍ବାଇର ମେୟର ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣେଇଥିଲେ ।   .
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
୨, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୫ରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜ୍ୟର ସତାରାଠାରେ ସୁରେଖାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲା ।ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ କୃଶକ ଥ୍ଲେ ଓ ୫ଟି ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତି  ଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ । ସୁରେଖା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଥିଲେ । ସେ ସତାରା ପବ୍ଲିକ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଳା ପରେ ଏଲେକ୍ଟ୍ରିକଳ ଇଂଜିନିଯରିଂରେ ଡିପ୍ଲୋମା କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଚାକିରି ପାଇବା ସୁଯୋଗପାଇବାରୁ ଆଉ ଅଧିକାନ ପଢ଼ି ଚାକିରିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନ
୧୯୮୭ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ରେଳ ବିଭାଗରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଟ୍ରେନି ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଲେ । ୧୯୮୯ରେ ସେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଏସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଡ୍ରାଇଭର ରହିଥିଲେ । ସେ ରେଳବାଇର ଟ୍ରାକ ପରିକ୍ଷ୍ୟା କରିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଇଞ୍ଜିନ ଚଳଉଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୬ ମସିହାରେ  ମାଲବାହୀ ରେଳଗାଡି ଚାଳନା କରିଥିଲେ ।୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସେ ଯାତ୍ରୀବାହି ଟ୍ରେନ ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଇଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ୍ସପ୍ରେସ/ ମେଲ ଟ୍ରେନ ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ ପ୍ରମୋଶନ ହେଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ କଲ୍ଯାଣଠାରେ ଥିବା ଡ୍ରାଇଭର ଟ୍ରେନିଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ନୂତନ ଡ୍ରାଇଭରମାନଙ୍କୁ ଟ୍ରେନିଂ ପ୍ରଦାନ କରୁଛନ୍ତି ।
ସେ ଯୋଗଦାନ କଳା ବେଳେ ରେଳ ଡ୍ରାଇଭର କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ପୁରୁଷ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ବୋଲି କୁହା ଯାଉଥିଲା । ତେବେ ସୁରେଖା ପ୍ରଥମ କରି ରେଳ ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ ଅତି ସୂଚାରୁ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଆଦର୍ଶ ପଲତିଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଉଦାହରଣ ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ରେଳରେ ୫୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ମହିଳା ଡ୍ରାଇଭର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ସର୍ବଦା ଖୁବ ସାବଧାନତାର ସହ ଟ୍ରେନ ଚଳେଇଥାନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ କରଜ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ କେବେ ଦୁର୍ଘଟଣା ସହ ଜଡ଼ିତ ହେଇ ନାହାନ୍ତି ।    ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଟ୍ରେନ ଚଳେଇଛନ୍ତି । ଏହା ସହ ସେ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହାଉଥିବା ଯୌନ ଶୋଷଣ ନିରାକରଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଛନ୍ତି ।
୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସେ " ହମ କିସି ସେ କମ ନହିଁ " ନାମକ ଏକ ସିରିୟାଲରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଟିଭିରେ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷତକାର ଅନେକ ଥର ପ୍ରକାଶ ହୋଇଛି ।  ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଟିଭିରେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । .
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପୋଲିସ ବିଭାଗରେ ଇନିସପେକ୍ଟର ଥିବା ଶଙ୍କର ଯାଦବଙ୍କୁ ସୁରେଖା 1990 ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରୁଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସର୍ବଦା ଉତ୍ଶାହ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଜାନ ନିସାର ଅଖତର
ଜାନ ନିସାର ଅଖତର ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଗଜଲ ଓ ନଜମ୍‍ କବି । ଏହାସହ ସେ ବଲିଉଡ୍‍ର ଗୀତ ଲେଖକ ଓ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ୍‍ ରାଇଟରସ୍‍ ମୁଭମେଣ୍ଟର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ । ସେ ନିଜ ଜୀବନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ୧୫୧ଟି ଗୀତ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଫିଲ୍ମ ସି.ଆଇ.ଡି(୧୯୫୬)ର ଆଖୋ ହି ଆଖୋ ମେ, ପ୍ରେମ ପର୍ବତ(୧୯୭୪)ର ୟେ ଦିଲ୍‍ ଔର ଉନକି ନିଗାହୋ କେ ସାୟେ, ନୁରି(୧୯୭୯)ର ଆଜାରେ ଆଦି ସଂଗୀତ ବେଶ୍‍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ରଜିଆ ସୁଲତାନା(୧୯୮୩)ର ଏ-ଦିଲେ-ନାଦାନ୍‍ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଶେଷ ଗୀତ । ସେ ସମୟର ଅନେକ ସୁଧାରବାଦୀ ଲେଖକଙ୍କ ପରି ଅଖତରଙ୍କ କବିତା ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ସ୍ୱାଧୀନତା, ଅର୍ଥନୈତିକ ଶୋଷଣ ଆଦି ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାର କରି ଲେଖା ଯାଉଥିଲା । ଏଥିସହ ସେ ଏକ ରୋମାଣ୍ଟିକ ଗଜଲ ଲେଖକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ କିଛି କବିତା ବହି ମଧ୍ୟ ରଚନା କରାଯାଇଛି । ୧୯୬୭ରେ ଅଖତର ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଓ ମୀନା କୁମାରୀଙ୍କୁ ନେଇ ‘ବହୁ ବେଗମ୍‍’ ନାମକ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତି ପାଇଁ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଆୱାର୍ଡରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥିସହ ତାଙ୍କୁ ନୁରି ଫିଲ୍ମର ଗୀତ ‘ଆଜାରେ ମେରେ ଦିଲ୍‍ବର’ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ଗୀତକାର ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା
୧୯୧୪ ଫେବୃୟାରୀ ୧୮ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଗ୍ୱାଲିଅର ସହରରେ ଏକ କବି ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଜାନ ନିସାର ଅଖତର୍‍ । ତାଙ୍କ ବାପା ମୁଜ୍‍ତର ଖୈରାବ୍ଦୀ ଜଣେ କବି ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଇସଲାମ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ପଣ୍ଡିତ ଓ ମୋଗଲ ଶାସନ କାଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉର୍ଦ୍ଦୁ କବି ମିର୍ଜା ଗାଲିବଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଦିୱାନ ଫଜଲ-ଇ-ହକ୍‍ ଖୈରାବ୍ଦୀ ଥିଲେ । ଅଖତର୍‍ ଗ୍ୱାଲିଅରର ଭିକ୍ଟୋରିଆ କଲେଜିଏଟ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଦଶମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ ୧୯୩୦ରେ ଅଲିଗଡ ମୁସଲିମ୍‍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉଭୟ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଏଥିସହ ଡକ୍ଟରେଟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଥିବା ବେଳେ ପାରିବାରିକ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଗ୍ୱାଲିଅର ଫେରିଆସିଲେ ।
କ୍ୟାରିୟର
ଗ୍ୱାଲିଅରକୁ ଫେରିବା ପରେ ଜାନ ନିସାର ଅଖତର ଭିକ୍ଟୋରିଆ କଲେଜରେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ପ୍ରଥମେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ସେ ସଫିଆ ସିରାଜ-ଉଲ୍‍-ହକ୍‍ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସଫିଆ ଥିଲେ କବି ମାଜାଜ୍‍ ଲକ୍ଷ୍ନୌବିଙ୍କ ଭଉଣୀ । ବିବାହର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ଅଖତର୍‍ଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଜାଭେଦ ଅଖତର ଓ ସଲମାନ ଅଖତର ୧୯୪୫ ୧୯୪୬ରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଗ୍ୱାଲିଅରରେ ହୋଇଥିବା ଦଙ୍ଗା ଯୋଗୁଁ ସେ ଗ୍ୱାଲିଅର ଛାଡି ଭୋପାଳ ଚାଲିଆସିଲେ ଓ ସେଠାରେ ହମିଦିଆ କଲେଜରେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଓ ପର୍ସିଆ ବିଭାଗର ଏଚ୍‍ଓଡି ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ରାଇଟରସ୍‍ ମୁଭମେଣ୍ଟରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଏହାର ସଭାପତି ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୪୯ରେ ଗଜଲ ଓ ନଜମ ବ୍ୟତୀତ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ଲେଖିବା ପାଇଁ ଅଖତର ନିଜ ଚାକିରି ଛାଡି ବମ୍ବେ ଚାଲିଆସିଥିଲେ । ବମ୍ବେରେ ସେ ମୁଲ୍କ ରାଜ୍‍ ଆନନ୍ଦ, କ୍ରିଷନ୍‍ ଚନ୍ଦର, ଆର.ଏସ୍‍ ବେଦି ଓ ଇସ୍‍ମତ୍‍ ଚୁଗତାଇଙ୍କ ପରି କିଛି ଲୋକପ୍ରିୟ ଲେଖକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ ମାତ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସଫଳତା ବହୁତ ଡେରିରେ ମିଳିଲା । ୧୯୫୩ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନି ସଫିଆ କ୍ୟାନସର୍‍ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବାର ଦୀର୍ଘ ୬ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୫୫ରେ ଫିଲ୍ମ ୟାସମିନରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ୟାରିୟର ଆରମ୍ଭ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା । ସେ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଧେଶକ ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ସହ ମିଶି ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଫିଲ୍ମର ସଂଗୀତ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର କିଛି ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂଗୀତ ହେଉଛି, ନୟା ଅନ୍ଦାଜ ଫିଲ୍ମର ‘ମେରି ନିନ୍ଦୋ ମେ ତୁମ’, ତୁମ ଦଗା ଦେନାର ‘ଗରିବ ଜାନ କେ ହମକୋ ନା’ ଆଦି ଅନେକ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ମୃତ୍ୟୁ
ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ
ଇତିହାସ
ପୂର୍ବ କାଳରେ ମାଲକାନଗିରି କୋରୁକୋଣ୍ଡା ନକିଟରେ ଥିବା ସବୁଳୟାଠାରେ ଗୋଟଏି ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜାମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, କାହାର ଅଧୀନତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁ ନଥିଲେ । ସେ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଥିଲେ ଅର୍ଜୁନ ମଲ୍ଲିକ । ସେ ଜୟପୁର ରାଜାଙ୍କର ଅଧୀନତା ନକରିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରାଗଲା । ନୂଆ ରାଜାଙ୍କ ନାମ ହେଲା, ମଲ୍ଲିକ ମର୍ଦ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ । ସେ ମଲ୍ଲିକ ମର୍ଦ୍ଦନ ଗିରି ନାମକ ଉଆସ ତିଆରି କରି ଦେବଡଙ୍ଗରରେ ରହିଲେ । ଶୁଣାଯାଏ- ସେହି ଉଆସ ନାମରେ ରାଜ୍ୟର ନାମ ମାଲକାନଗିରି ହୋଇଗଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଚାରିଟି ମୁଠାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବିଂଶର ଶେଷ ରାଜା ପରମାନନ୍ଦ ପାତ୍ରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ଝିଅ ରାଜକୁମାରୀ ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ ରାଜ୍ୟର ପରୋକ୍ଷ ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ସମୟରେ ୧୮୪୮ ମସହିାରେ ଇଂରେଜମାନେ ଜୟପୁର ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଶାସନ ଭାର ଗ୍ରହଣ କଲେ । ଜଣେ ଇଂରେଜ ଏଜେଣ୍ଟ ସୋମଲେଟ ସାହେବ ଜୟପରୁରେ ରହିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ରୀଡ ସାହେବ ଏଜେଣ୍ଟ ଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରଜା ଓ ଜମିଦାରମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ । ସେମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ରାଜକୁମାରୀ ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏରମା ରାଜୁଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ୧୮୫୫ ମସିହାରେ ମେରଅିା ଏଜେଣ୍ଟ କ୍ୟାପ୍ଟେନ ମେକନେଲ ଦଳବଳ ଧରିବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କ ଉଆସରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କର ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ସୈନ୍ୟ ବନ୍ଧୁକଧାରୀ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଲୁଚିଲେ । ବଳିପଥ୍ରାକୁ ବନ୍ଦ କରବିା ପାଇ ନିଦ୍ଦେର୍ଶ ଦେଇ କ୍ୟାପ୍ଟେନଫେରି ଆସିବା ପରେ ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରଜା ଓ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ସହତି ମଶିି ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଚନ୍ତିାପାଲଠିାରେ ଇଂରେଜ ବାହିନୀ ସହିତ ତାଙ୍କର ସଂଗ୍ରାମ ଚାଲିଲା । ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ ଏଥିରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଉ ବିଦ୍ରୋହ କରିବେ ନାହ ବୋଲି ଚୁକ୍ତବିଦ୍ଧ ହେଲେ । ଏହି ପରାଜୟ ଓ ସନ୍ଧି ଫଳରେ ମାଲକାନଗିରି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଆସିଗଲା । ତଥାପି କେତେଜଣ ବିଦ୍ରୋହୀ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିରହି ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସଂଗ୍ରାମ ଚଳାଇଥିଲେ । ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ ତାମା ଦୋରା ପୁଣି ସଙ୍ଗଠନକୁ ସୁଦୃଢ କରି ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଅନ୍ଧ ବିଶ୍ୱାସର ବଶବର୍ତ୍ତୀ କୋୟା ସମାଜ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କୋପଦୃଷ୍ଟିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଜଣେ ତେରବର୍ଷର ଯବୁତୀକୁ ବଳିଦେଇଦେଲେ । ଏଣେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଗୁଣିଆ ବୋଲି ଭାବି ଚାରିଜଣ ଉଆସବାସୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସତୀ ନଦୀରେ ବୁଡାଇ ଦେଲେ । ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି ଖବର ପହଞ୍ଚିବାରୁ ପୁଣି ରୀଡ ସାହେବ ମାଲକାନଗିରିରେ ପହଞ୍ଚି ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରିଦେଲେ । ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପଣୁିଥରେ ଶାସନ ଗାଦିରେ ବସାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାମା ଦୋରା ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ଥାନାରେ ଥିବା ପୁଲିସଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ । ୧୮୭୯ ମସହିାରେ ଇଂରେଜ ଏଜେଣ୍ଟ ବିଦ୍ରୋହ ଦମନ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ । ମୋଟୁ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ପୁଲିସ ଫଉଜ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇନପାରି ଫେରି ଯାଇଥିଲେ । ତାମାଦୋରା ଓ ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ କୋୟା ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ରାଜଗାଦିରେ ଅଭଷିକ୍ତି ହେଲେ ।
୧୮୮୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ପୁଣି ଥରେ ଇଂରେଜ ସୈନ୍ୟ ଓ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଗ୍ରାମ ହେଲା । ତାମାଦୋରା ପରାସ୍ତ ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଲେ । ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲୁଥିବା ସଂଗ୍ରାମ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିସ୍ତେଜ ହୋଇ ପଡିଲା । ତାମା ଦୋରା ନିହତ ହେଲେ । ରାଣୀ ବାଙ୍ଗରା ଦେବୀ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଦୁଶ୍ଚିନ୍ତା ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା କାରଣରୁ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲେ । କୋୟା ଜାତିର ଏହି ବୀରା ରମଣୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଯେଉଁ ସାହସ ଓ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିମହାଶକ୍ତଶିାଳୀ ଇଂରେଜ ବାହନିୀ ସହତି ଲଢିଥିଲେ, ତାହା ଯୁଗଯୁଗ ପାଇଁ ଇତିହାସରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥିବ ।
ରଥ ସପ୍ତମୀ
ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ସପ୍ତମୀ ଦିନଟି ରଥ ସପ୍ତମୀ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ଉପାସନା ଏଇ ଦିନ କରାଯାଏ ।
ଅଞ୍ଚଳ
କୋଣାର୍କର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ବେଳାଭୂମି । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ କୋଣାର୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଯାହା କୃଷ୍ଣ ପାଗୋଡା ଭାବେ ଖ୍ୟାତ ଏହିଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ସଂକ୍ଷେପରେ
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ। ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶା ତଥା ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଭକ୍ତମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ତା’ଛଡା ବିଦେଶରୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏମିତି ମନୋରମ ଉତ୍ସବର ଆନନ୍ଦ ନେବାପାଇଁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏଇ ଦିନ ମହୋଦଧିରେ ସ୍ନାନ ପୂର୍ବକ ଭକ୍ତମାନେ ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଓ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ
ମହା ଶିବରାତ୍ରି
ମହା ଶିବରାତ୍ରି ଏକ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ । ଏହି ଦିନ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରଯାଏ । ଏହା ଫାଲ୍‌ଗୁନମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ମୁନି ସନତ କୁମାରଙ୍କ ମତରେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାର ଦଶଗୋଟି ବ୍ରତ ଅଛି । ସେ ମଧ୍ୟରୁ ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ଅଟେ । ଜାବାଳି ଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଦଶ ଶୈବ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ । କେତେକ ଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ପୁଣ୍ୟ ମାସ ମାଘ ମାସର 'ମାଘସ୍ନାନ' ବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିକୁ ଏକ ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫାଲଗୁନ ମାସ କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପର୍ବ ବେଶ ଭକ୍ତି ଓ ଉଲ୍ଲାସର ସହ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ ।
ପୌରାଣିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି
ଶିବରାତ୍ରର ମହିମା ସମ୍ପର୍କରେ ମହାଭାରତର ଶାନ୍ତିପର୍ବରେ କଥିତ ଅଛି ଯେ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଶରଶଯ୍ୟାରେ ଥାଇ ଧର୍ମୋପଦେଶ ଦେଲାବେଳେ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପାଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ଇକ୍ଷାକୁ ବଂଶର ରାଜା ଚିତ୍ରଭାନୁଙ୍କ କାହାଣୀ ଉଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ । ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ରାଜା ଚିତ୍ରଭାନୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଥରେ ଶିବରାତ୍ରି ଉପବାସ ପାଳନ କରିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ଋଷି ଅଷ୍ଟବକ୍ର ରାଜଦରବାରକୁ ଆସି ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ଦିବସ ପାଳନର କାରଣ ପୁଚ୍ଛାକରିଥିଲେ । ରାଜା ଜାତିସ୍ମର ଥିବାରୁ ନିଜ ପୂର୍ବଜନ୍ମର କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ: ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସୁସ୍ୱର ନାମରେ ସେ ଜଣେ ଶିକାରୀ ଥିଲେ । ଦିନେ ବଣରେ ବୁଲୁବୁଲୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଲା । ନିଜ କୁଟୀରକୁ ଫେରି ନ ପାରି ରାତିରେ ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୁଙ୍କ କବଳରୁ ରକ୍ଷାପାଇବା ପାଇଁ ସେ ନିକଟରେ ଥିବା ବେଲଗଛ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ । ରାତିସାରା ବେଲପତ୍ର ଛିଡ଼ାଇ ତଳକୁ ପକାଇବା ସହ ନିଜ ପରିବାର କଥା ଭାବି ଲୁହ ଝରାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଜାଣତରେ ସେହି ଲୁହ ଓ ପତ୍ର ବିଲ୍ୱ ବୃକ୍ଷର ପାଦଦେଶରେ ଥିବା ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ପଡୁଥାଏ । ସକାଳ ହେବାରୁ ସେ ଶିକାର ଧରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ଭିକ୍ଷୁକୁ କିଛି ଖାଦ୍ୟ ଦାନକରି ନିଜେ ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣ କଲେ । କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ସେ ଶୈବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ଅଜ୍ଞାତରେ, ସେ ଶିବରାତ୍ରି ଦିନ ଉପବାସ ରହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ବେଲପତ୍ର ଓ ଲୋତକ ସମର୍ପଣ କରିଥିବାରୁ ସେ ଶିବଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବାର ସୁଯୋଗ ଲାଭ କରି ପରଜନ୍ମରେ ଚିତ୍ରଭାନୁ ରୂପରେ ରାଜଗାଦି ଭୋଗ କଲେ ।
ଅଞ୍ଚଳ
ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ଶୈବପୀଠ, ବିଶେଷ କରି ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର,ଆରଡ଼ି, କପିଳାସ ଶିବ ମନ୍ଦିର,କପିଳାସ, ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର ଗୁମ୍ଫା,ଗୁପ୍ତେଶ୍ୱର, ବେଦବ୍ୟାସ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର,ଭୁବନେଶ୍ୱର,ଲୋକନାଥ ମନ୍ଦିର,ପୁରୀ, ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି, ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର,ହରିଶଙ୍କର, ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ,ହୁମା, ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର,କଟକ-ଆଠଗଡରେ ଏହି ଦିନ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହା ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି ।
ସଂକ୍ଷେପରେ
ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ଉପାସନା ନିମନ୍ତେ ସୋମବାର, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ଓ ଶିବରାତ୍ରି ସର୍ବୋକୃଷ୍ଟ । ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଦିନରେ ହେଉଥିବାବେଳେ ଏହି ପର୍ବରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ପୂଜା ରାତିରେ ହେଇଥାଏ।
ଶିବରାତ୍ରିକୁ ଚାରୋଟି ପ୍ରହରରେ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରହରର ସମୟ ତିନି ଘଟିକା । ପ୍ରଥମ ପ୍ରହର ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ଦୁଗ୍ଧରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରହର ବା ସନ୍ଧ୍ୟାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦହିରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ । ତୃତୀୟ ପ୍ରହର ବା ଘୋର ରାତ୍ର ସମୟରେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ମହୁରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ । ରାତ୍ରର ଶେଷ ପ୍ରହର ସମୟରେ ଶିବ ମନ୍ଦିରର ଚୁଡ଼ାଦେଶକୁ ମହାଦୀପ ଉଠାଯାଏ । ସାରା ସଂସାରରୁ ଅଜ୍ଞାନରୂପକ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂରକରି ଆଲୋକ ପ୍ରଦାନ କରିବା ହେଉଛି ମହାଦୀପ ଉଠାଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ରାତ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରହରରେ ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ ପୁଷ୍ପ, ପତ୍ର ଓ ଫଳ ଆଦି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ଉପାସନା କରାଯାଏ । ଏହିଦିନ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଉପରେ କେତକୀଫୁଲ ଚଢ଼ାଯିବାର ବିଧି ରହିଛି ।
ଏହି ଦିନ ହିନ୍ଦୁ ନରନାରୀ ଶୁଦ୍ଧପୂତ ଭାବରେ ଉପବାସ ପୂର୍ବକ ଅଖଣ୍ଡ ଦୀପ ଜାଳି ରାତ୍ରି ଉଜାଗର ରହି ବ୍ରତ ପାଳୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଜାଗର ଓଷା ବା ଜାଗର ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଆତ୍ମ କଲ୍ୟାଣର ରାସ୍ତାକୁ ପରିସ୍କାର କରିବାପାଇଁ ଅଖଣ୍ଡ ସଜାଗତା ଓ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ଏ ଦୁଇଟିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି ବୋଲି ଏଇ ପର୍ବ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ । ମଝିରାତିକୁ ମନ୍ଦିରର ଶିଖରକୁ ବିଶାଳ ମହାଦୀପ ନିଆଯାଏ । ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ଭକ୍ତମାନେ ବିହ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି । ପରଦିନ ସ୍ନାନାଦି ସମାପନ କରି ଭକ୍ତମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରତ
ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ
ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ, ୨୦୧୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଜୁଗାଂଶୁ ଶେଖର ପଣ୍ଡା । ସଞ୍ଜୟ ନାୟକ ନାୟକ କଥାଚତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଦୀପକ ବାରିକ ଏବଂ ରାଗିଣୀ । କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ଅସୀତ ପତି, ବୀଣା ମହାରଣା, ଚକ୍ରଧର ଜେନା, ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଦୁର୍ଗାପୁର, ଅନୁଗୋଳ
thumb|ଅପରାଜିତା ମା ଦୂର୍ଗା ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଛେଣ୍ଡିପଦା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜରପଡା ଥାନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ । 'ଭଗବତ କୃପା' ଓ 'ସ୍ବର୍ଗତଃ ଉଚ୍ଛବ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ'ଙ୍କ ସଦିଚ୍ଛା ଯୋଗୁଁ ଅଗ୍ରଗତି କରିଥିବା ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମଟି, ବ୍ରିଟିଶ୍ ଏବଂ ରାଜକୀୟ ସମୟରୁ ଏହାର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ପାଇଁ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ମାନଙ୍କରେ ଜଣାଶୁଣା । ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ଅନୁଗୋଳଠାରୁ ଗ୍ରାମଟି ୩୨(୨୭+୫) କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୫୫ନଂ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଗ୍ରାମଠାରୁ ମାତ୍ର ୫ କି.ମି. ଦୁରରେ । ଗ୍ରାମର ସୀମାକୁ ଲାଗିଥିବା ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଗ୍ରାମଗୁଡିକ ହେଉଛି, ଜରପଡା, ବକଳା, ଭାଗିରଥିପୁର ଓ କୋରଡା । ଗ୍ରାମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମସମ୍ପନ୍ନ ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ମଠମୁଣ୍ଡିଆ ଉପରସ୍ଥ ଅପରାଜିତା ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମନ୍ଦିର, ପ୍ରଧାନ ସାହିସ୍ଥିତ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ମନ୍ଦିର, ଚାରିବାଟି ଛକ ନିକଟସ୍ଥ ବୁଢୀଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିର ଓ ହରିହର ମନ୍ଦିର ହେଉଛି ଗ୍ରାମର ପ୍ରମୁଖ ଆକର୍ଷଣ । ଗ୍ରାମରେ ଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରାମ ଡାକଘର, ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଦୂରଦର୍ଶନ, ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ସମୂହ, ଉପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରାଣୀ ସହାୟକ କେନ୍ଦ୍ର, କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଇତ୍ୟାଦିର ଗ୍ରାମପ୍ରତି ଅବଦାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ଉଲେକ୍ଷ । ମଠମୁଣ୍ଡିଆ ପାଦଦେଶରେ ଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ ଜାମ୍ବୁଆଝରଣ ଏବଂ ମହାବନ୍ଧ ଗଙ୍ଗାମୁଣ୍ଡାର ଗ୍ରାମ-ଜଳସେଚନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ବିଦ୍ୟମାନ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ସମୟର ଗୋଟିଏ ଡାକ ବଙ୍ଗଳା ଏଠାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ ଏବଂ ଗ୍ରାମର ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି ବର୍ତ୍ତମାନ ଅବକ୍ଷୟର ସମ୍ମୁଖୀନ । ନିକଟ ଅତୀତରେ ଗ୍ରାମଟି ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ-ଶାନ୍ତି-କମିଟିଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା । ସର୍ବୋପରି ଗ୍ରାମଟି ତାହାର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ପାଇଁ ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିମାଣର ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ ଓ ସ୍ୱାଗତ କରେ । thumb|ଶ୍ରୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣ thumb|ଦୁର୍ଗାପୁରର ଗ୍ରାମ୍ୟ ପରିବେଶ
ଭୂଗୋଳ
ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଗ୍ରାମଟି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା, ପ୍ରାୟ ଜିଲ୍ଲାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏହା ଏକ ଉପତ୍ୟକାର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରାମର ଦୂରତା ପରୋକ୍ଷରେ ଦୂରକରିବା ପାଇଁ ବି.ଏସ.ଏନ.ଏଲ., ଏୟାରଟେଲ୍, ଜିଓ, ଭୋଡାଫୋନ-ଆଇଡିଆ, ଦୂରଦର୍ଶନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଡି.ଟି.ଏଚ. ଗୁଡିକର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ସେବା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ଗ୍ରାମର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଯାଇଥିବା ୨୫କି.ମି. ଦୀର୍ଘତା ବିଶିଷ୍ଟ ବାଳକୃଷ୍ଣ ମାର୍ଗ(ବ୍ରିଟିଶ୍ ସମୟର ହବାକ୍ ରୋଡ଼); ଜରପଡା ଓ ଛେଣ୍ଡିପଦାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଛି । ଉକ୍ତ ଗ୍ରାମଟି ଛେଣ୍ଡିପଦା ତହସିଲ୍, ଜରପଡା ଆର୍.ଆଇ. ଅଫିସ୍ ଓ ଜରପଡା ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ।ଦୁଇଟି ଜଙ୍ଗଲ କମିଟିଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲ, ଗ୍ରାମର ଜାଳେଣୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ କେତେକାଂଶରେପୁରଣ କରିଥାଏ । ମା ବନଦୁର୍ଗା ବନ ସରଂକ୍ଷଣ ସମିତି ଦୁଇ ଜଙ୍ଗଲ କମିଟି ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ଦୁର୍ଗାପୁର ଫରେଷ୍ଟ ଡିଭିଜନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଫିସ୍ ଜରପଡାଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗ୍ରାମଠାରୁ ମାତ୍ର ଆଠ କି.ମି. ଦୂରରେ ବିଖ୍ୟାତ ଅଷ୍ଟଶମ୍ଭୁ ମନ୍ଦିର ଝିନ୍ଟିପାଳଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଜାତୀୟ-ରାଜପଥ-୫୫ର ନିକଟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଅନୁଗୁଳର ଶୈଳଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରଠାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଦେଉଳଝରି ଉଷ୍ଣପ୍ରସ୍ରବଣ ଓ ଟିକରପଡାର ସାତକୋଶିଆ ଗଣ୍ଡ, ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରାମଠାରୁ ଦୂରତା ପ୍ରତିରୋଧକ ହୁଏ ନାହିଁ । ଗୋପାଳପ୍ରସାଦର ହିଙ୍ଗୁଳା ଯାତ୍ରା ଓ କୋଶଳାର ରାମଚଣ୍ଡୀ ଯାତ୍ରା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ରାସ୍ତାରେ ଗ୍ରାମଠାରୁ ନିକଟତର ।
ରାଜନୀତି
ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମଟି ଛେଣ୍ଡିପଦା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ (୬୨) ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ(୦୩)ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଯଥାକ୍ରମେ ଆଠମଲ୍ଲିକ ଓ ଢେଙ୍କାନାଳ ଥିଲା । ତିନି ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ (୧)ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ, (୨)ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟୀ/ବି.ଜେ.ପି. ଓ (୩) ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ/ବି.ଜେ.ଡି. ।ଏଠାରେ କଂଗ୍ରେସ ଅତୀତରେ ଅଧିକ ସମୟ ଶାସନରେ ଥିବାବେଳେ, ବି.ଜେ.ପି. ଗ୍ରାମର ସଂସ୍କୃତି ଓ ସମ୍ମାନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାପାଇଁ ଭରସା ଦିଏ ଓ ବି.ଜେ.ଡି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଶାସନ ଗାଦିରେ ଅବସ୍ଥାପିତ । ବି.ଜେ.ପି.ର ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି ଉପରୋକ୍ତ ଗ୍ରାମ ଓ ଆଖପାଖ ଅଂଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଉଶ୍ଚର୍ଗୀକୃତ ମନୋଭାବ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି । ଶିଳ୍ପ ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମ ଗୁଡିକରେ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ସମର୍ଥିତ ଏସ.ୟୁ.ସି.ଆଇ ପାର୍ଟୀର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଉଲେଖନୀୟ । କିନ୍ତୁ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଗ୍ରାମର ପ୍ରକୃତ ଉନ୍ନତିରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୨ ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରାମର ଭୋଟର୍ ସଂଖ୍ୟା ୩୨୪୩(ପୁରୁଷ:୧୬୭୭, ସ୍ତ୍ରୀ:୧୫୬୬) ।
ପୋଲିଂର ସୁବିଧା ପାଇଁ ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତଟିକୁ ୧୪ଟି ୱାର୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇ ଅଛି ।
ସଂସ୍କ୍ରୁତି
ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ବାର ମାସରେ ତେର ପର୍ବ । ତେଣୁ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଭାଦ୍ରବ ମାସରେ ଗ୍ରାମ/ଭାଦ୍ରବ ପୂଜା, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଦଶହରା/ଦୁର୍ଗାପୁଜା, କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଧବଳେଶ୍ୱର /ବଡ଼-ଓଷା, ପଞ୍ଚୁକ ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା,, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ଶିବରାତ୍ରୀ ଓ ଦୋଳ/ଫାଲ୍ଗୁନ ଯାତ୍ରା ,ବୈଶାଖ ମାସରେ ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ଇତ୍ୟାଦି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ନିରାଡମ୍ବର ଭାବରେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପର୍ବପର୍ବାଣିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି/ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ, ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା /ମୁଠୀ-ଅନୁକୁଳ, ରଜ ପର୍ବ, ରାଖୀ ପୂର୍ଣିମା , ଖୁଦୁରୁକୁଣୀ ଓଷା, ଶ୍ରୀ ଗଣେଶପୂଜା, ଗର୍ଭଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି, କୁମାର ପୂର୍ଣିମା, ଦୀପାବଳୀ, ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ , ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ଓଷା, ପୌଷ ପୂର୍ଣିମା, ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି , ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା, ହୋଲି ଏବଂ ବାସନ୍ତିକ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣତଃ ନିରାଡମ୍ବର ଭାବରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ପୂର୍ବ ସମୟର ତଥା ଗ୍ରାମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍କୀର୍ତ୍ତନ ମଣ୍ଡଳୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହାର ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମୟାଭିମୁଖୀ ଓ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ଅବସ୍ଥାରେ |
ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମବାସୀ ମାନଙ୍କର ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ପ୍ରାୟତଃ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ସହିତ କେତେକାଂଶରେ ସମାନତା ଦେଖାଯାଏ । 'ପଖାଳ' ଓ ତତ ସଂଲଗ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗାପୁର ଗ୍ରାମର ଅଧିବାସୀ ମାନଙ୍କର ଦୈନନ୍ଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ ।ଚକୁଳି ପିଠା, ପୋଡ ପିଠା, କାକରା ପିଠା, ମଣ୍ଡା ପିଠା, ଆରିଷା ପିଠା, ଏଣ୍ଡୁରି ପିଠା, ତାଳ ବରା ଇତ୍ୟାଦି ଉକ୍ତ ଗ୍ରାମବାସୀ ମାନଙ୍କର ଉତ୍ସବ ତଥା ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ସମୟର ଖାଦ୍ୟ ଅଟେ ।
କୃଷି
ଗ୍ରାମ, ଜିଲ୍ଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କ୍ରମରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପେଷା କୃଷି ଅଟେ । ଧାନ ଓ ରବିଫସଲ ଚାଷ ସହିତ ପନିପରିବା ଉତ୍ପାଦନ ଗ୍ରାମବାସୀ ମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଧାରା ଅଟେ ।ହଳ ଲଙ୍ଗଳଦ୍ୱାରା ଚାଷ, ଲୋକମାନଙ୍କର ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ଚାଷର ଧାରା ଅଟେ, ଯାହାକି ଧିରେ ଧିରେ କଳ ଲଙ୍ଗଳ ଚାଷ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଅଛି । କିନ୍ତୁ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅକାରର ଚାଷଜମି, କୃଷକର କଳ ଲଙ୍ଗଳ ଚାଷରେ ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଅଛି ।ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଗ୍ରାମ ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଶିଳ୍ପ ଯୋଜନା, କୃଷକର ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେଉଛି ଓ ତାହାର ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଛି । କୃଷକ ତାହାର ଜମି ଚାଷ ସମୟରେ ଗାଉଥିବା କିଛି ଲୋକଗୀତ, ଯାହା ତାକୁ ବହୁତ ଭାବରେ ସାହସ ଯୋଗାଇ ଥାଏ, ବର୍ତ୍ତମାନ ତାହା ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ । ସର୍ବୋପରି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କୃଷକ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ମଧ୍ୟଦେଇ ଗତି କରୁଛି । କୃଷକକୁ ସହାୟତା କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମରେ ଗୋଟିଏ ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରୀୟ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
ଉମରକୋଟ
ଉମରକୋଟ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସହର । ଏହା ଅମରକୋଟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଏହା ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଷଦ ଏବଂ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ବ୍ୟାବସାୟିକ କେନ୍ଦ୍ର।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ହେନେରି କ୍ୟାଭେଣ୍ଡିସ୍
ହେନେରି କ୍ୟାଭେଣ୍ଡିସ୍ (Henry Cavendish) ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ । ସେ ଉଭୟ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ଦକ୍ଷତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଫ୍ରାନ୍ସର ନାଇସ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ଲର୍ଡ ଚାର୍ଲସ୍‌ କ୍ୟାଭେଣ୍ଡିସ୍‌ । ଅନେକ ସମୟରେ ସେ ନିସଙ୍ଗରେ ସମୟ ବିତାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଅଧିକାଶଂ ତଥ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁର ବହୁବର୍ଷପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଅନେକ ବିଷୟରେ ସେ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାପ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ସେ ବିଖ୍ୟାତ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଅନେକ ବସ୍ତୁର ସ୍ପେସିଫିକ ହିଟ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ । ବାୟୁର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନ, ଓ ସେହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ଉଦ୍‌ଜାନ ସଂପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ । ଉଦ୍‌ଜାନକୁ ସେ "inflammable air ନାମରେ ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଜଳ ଅଣୁର ଗଠନ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । କୁଲମ୍ବ ଓ ଫାରାଡେ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଷୟରେ ଊଦ୍ଭାବନ କରିଥିବା ଅନେକ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେ ପୂର୍ବରୁ ସୁଚନା ଦେଇସାରିଥିଲେ । ସେ ପୃଥିବୀର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଜଳର ସାନ୍ଦ୍ରତାର ୫.୪୮ଗୁଣ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ତଥ୍ୟଗୁଡିକୁ ନେଇ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ୨ଟି ବହି (Electrical Researches and Chemical and Dynamical) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ୫.୯୭୨୫ ବିଲିଅନ ଟ୍ରିଲିଅନ ଟନ୍ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
୩୮
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୮
ଭାବନଗର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଗୁଜରାଟର ‌‌ଭବ୍‌‌ନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୧.୭୭୪୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୨.୧୫୨୫ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୨ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଭାଷା
ଗୁଜରାଟୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ