cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ସତ୍ୟ ସାଇ ବାବା
ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟ ସାଇ ବାବା (ତେଲୁଗୁ: సత్య సాయిబాబా) (ଜନ୍ମ: ୨୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୬ ; ମୃତ୍ୟୁ: ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୧), ଶ୍ରୀ ସତ୍ୟ ସାଇ ବାବା (ଜନ୍ମ ନାମ - ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ରାଜୁ) ୨୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୬ ତାରିଖରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ପୁଟ୍ଟପର୍ତି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ବିଶ୍ୱ ସାରା ତାଙ୍କର ବହୁତ ଭକ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଭକ୍ତମାନେ ବାବାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ ସିରଡ଼ି ସାଈ ବାବାଙ୍କ ଅବତାର ମାନନ୍ତି । ବାବା ୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୧୧ ତାରିଖରେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।
ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଅନନ୍ତପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପୁଟ୍ଟପର୍ତୀ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ସାଧାରଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହେଇଥିଲେ I ସେ ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୦ରେ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିଜକୁ ଶିରିଡି ସାଇବାବାଂକ ଅବତାର ବୋଲି କହିଥିଲେ I ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ତାଙ୍କ ସାମନାରେ ଶିରିଡି ସାଇ ବାବାଂକ ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତା ହେଉଥିଲେ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ପୁର୍ବ ଶରୀର ବୋଲି କହୁଥିଲେ I
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ
୧୪୪
୧୪୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪୪
ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି
ପ୍ରଭାତ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ମାଣିକ ଯୋଡ଼ି’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସଦା କୌର
ରାଣୀ ସଦା କୌର (ପଞ୍ଜାବୀ:ਸਦਾ ਕੌਰ; ୧୭୬୨ – ୧୮୩୨) ଜଣେ ଶିଖ୍ ନେତା ଥିଲେ । ସେ ୧୭୮୯ ମସିହାରୁ ୧୮୨୧ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହ୍ନାଇୟା ମିସଲର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଗୁରୁବାକ୍ଷ ସିଂ କହ୍ନାଇୟାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, କହ୍ନାଇୟା ମିସଲର ନେତା ଜୟ ସିଂ କହ୍ନାଇୟାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ବେଳେବେଳେ ସର୍ଦ୍ଦାର ସଦା କୌର ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାଭିଳାଷୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ରାଣୀ ସଦା କୌର, ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କୁ ଶିଖ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବାରେ ଏବଂ ପଞ୍ଜାବର ସିଂହାସନରେ ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କ ଯୋଗଦାନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପଞ୍ଜାବରେ ଶିଖ୍ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଏକୀକରଣରେ ସେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଏବଂ ବିବାହ
ସଦା କୌର ୧୭୬୨ ମସିହାରେ ଧାଲିୱାଲ ଜାଟ ଶିଖ ପରିବାରରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ଦାସବନ୍ଧା ସିଂ ଧାଲିୱାଲଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କହ୍ନାଇୟା ମିସଲର ସନ୍ଧୁ ଜାଟ ଶାସକ ଜୟ ସିଂଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ତଥା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ୭ ବର୍ଷିୟ ଗୁରୁବାକ୍ଷ ସିଂ କହ୍ନାଇୟାଙ୍କୁ ୧୭୬୮ ମସିହାରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୭୮୨ ମସିହାରେ ସେ ମେହତାବ କୌର ନାମକ ଜଣେ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ ।
କହ୍ନାଇୟା ମିସାଲର ନେତୃତ୍ୱ
ଗୁରୁବାକ୍ଷ ସିଂ ବଟାଲା ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁକରଚକିୟା ମିସଲ, ରାମଗଡଢ଼ିୟା ମିସଲ ଏବଂ ସଂସାର ଚନ୍ଦ କାଟୋଚ ବିରୋଧରେ ଲଢେଇ କରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୭୮୫ ମସିହାରେ ସଦା କୌର, ଜୟ ସିଂ କହ୍ନାଇୟାଙ୍କ ସହ ମିଶି ନିଜ ଝିଅଙ୍କୁ ସୁକରଚକିୟା ମିସଲର ମୁଖ୍ୟ ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କ ସହିତ ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖି ୧୭୮୬ ମସିହାରେ ସେମାନଙ୍କ ବିବାହ କରେଇଥିଲେ । ୧୭୮୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁର ଜୟ ସିଂ କହ୍ନାଇୟାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ତା’ପରେ ସଦା କୌର କହ୍ନାଇୟା ମିସଲର ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ସହିତ ଏହାର ୮,୦୦୦ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମହାନ ସିଂଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ୧୭୯୨ ମସିହାରେ, ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କୁ ସୁକରଚକିୟା ମିସଲ ମୁଖ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସଦା କୌର ତାଙ୍କର ସଂରକ୍ଷକ ହୋଇଗଲେ । ରଣଜିତଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ସଦା କୌର ଉଭୟ କହ୍ନାଇୟା ଏବଂ ସୁକରଚକିୟା ମିସଲର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ।
ଭଙ୍ଗି ମିସଲର ଶାସନରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଲାହୋରର ଲୋକମାନେ ସଦା କୌର ଏବଂ ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କୁ ଲାହୋର ଦଖଲ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସଦା କୌର, ରଣଜିତଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ଲାହୋର ଯିଏ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ ସେ ହିଁ ପଞ୍ଜାବକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ । ୭ ଜୁଲାଇ ୧୭୯୯ ମସିହାରେ ରଣଜିତ ସିଂ ଏବଂ ସଦା କୌର ୨୫,୦୦୦ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଲାହୋର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଲାହୋରର ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନଗର ଫାଟକ ଖୋଲିଥିଲେ । ରଣଜିତ ଲାହୋର ଗେଟ ଦେଇ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସଦା କୌର ଦିଲ୍ଲୀ ଗେଟ ଦେଇ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ପରେ ସଦା କୌର ୧୮୦୧ ମସିହାରେ ରଣଜିତ ସିଂଙ୍କୁ ଲାହୋରର ରାଜା କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୬୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୩୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକ
୭୦୪
୭୦୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
]
ଶ୍ରେଣୀ:୭୦୪ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର
ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲା ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି । ଅଭିନେତା ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଓ ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଏହାର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ହିମାଂଶୁ ପରିଜା ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବାବୁଶାନ୍, ରିୟା ଦେ ଓ ପୁନମ ମିଶ୍ର । ମିହିର ଦାସ, ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ସମରେଶ ରାଉତରାୟ, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ମୀନକେତନ, ଜୀବନ ପଣ୍ଡା, ସରୋଜ ଦାସ। ସଲିଲ୍ ମିତ୍ର, ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି, କନକ ପଣ୍ଡା, ବିଦୁସ୍ମିତା, ରବି ମିଶ୍ର, ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ୨୦୧୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ।
୧. ତୁ ଲଭ ମାଷ୍ଟର ୨. ହାଏ ମୋତେ ଛପନ ଛୋରି ୩. ମୋ ମନେ ପ୍ରେମ ସଜେଇ ୪. ମୋର ପତ୍‌ଲି ଅଣ୍ଟା ୫. ଜୋଡ଼ି ହେଇଗଲା ୬. ନିଜକୁ ପଚାରେ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅଫିମ
ଅଫିମ (ଇଂରାଜୀରେ Opium poppy) (ଉଦ୍ଭିଦିକ ନାମ Papaver somniferum) ହେଉଛି ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏଥିରୁ ମର୍ଫିନ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ହେରୋଇନ, ଥେବାଇନ, କୋଡେଇନ, ପାପାଭେରିନ ଓ ନୋସ୍କାପାଇନ ଆଦି ଏହାର ଉପ-ଉତ୍ପାଦ। ଏହାର ନିଦ୍ରାକାରକ ଗୁଣପାଇଁ ଲାଟିନ ଉଦ୍ଭିଦିକ ନାମରେ ଏହାକୁ ନିଦ ଆଣୁଥିବା ଗଛ ଭାବରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି।
ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଉପଯୋଗ
thumb|ପୋଲାଣ୍ଡ ଦେଶର ପେଷ୍ଟ୍ରିରେ ଅଫିମର ମଞ୍ଜି ଓ ମଞ୍ଜିବଟା ଭରା ଯାଇଛି ପପି ମଞ୍ଜି ଓ ପପି ମଞ୍ଜିର ତେଲ ପରି ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଳ ସ୍ରୋତ ହେଉଛି ଅଫିମ ଗଛ। ଅଫିମ ମଞ୍ଜିରେ ବହୁତ କମ ପରିମାଣରେ ଓପିଏଟ ଥାଏ। ଓ ତେଲରେ ତା ଠୁ ବି କମ ପରିମାଣରେ ଥାଏ। ଏହି ମଞ୍ଜି ଓ ତେଲ ଉଭୟର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଦେଣନେଣ ହୋଇଥାଏ।
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ଔଷଧୀୟ ଗଛଲତାମାନଙ୍କର ତାଲିକା
ଛପା ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ ଶ୍ରେଣୀ:ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ
୩୦ ନଭେମ୍ବର
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ବସୁ
ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ ବସୁ (୧୮୬୦ - ୧୯୪୪), ଜଣେ ଡେରାଡୁନ୍ ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ, ଯାହା ସେ ସମୟରେ ଆଗ୍ରା ଓ ଅବଧ ରାଜ୍ୟରେ ଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ସମୟରେ ପ୍ରଥମ କରି ସ୍ନାତ୍ତକ ଲାଭ କରିଥିବା ଦୁଇ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ । ୧୮୮୨ରେ କାଦମ୍ବିନୀ ଗାଙ୍ଗୁଲିଙ୍କ ସହ ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତ୍ତକ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ୧୮୮୩ରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମନପତ୍ର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ
ଭୁବନ ମୋହନ ବୋଷଙ୍କ ଏହି ଝିଅ ୧୯୮୦ରେ ପ୍ରଥମ କଳା ପରୀକ୍ଷା ଡେରାଡୁନ୍ ନେଟିଭ୍ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।
ଡିଏଭି କଲେଜ, କୋରାପୁଟ
ଡିଏଭି କଲେଜ, କୋରାପୁଟ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ । ଏହା ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ସହବନ୍ଧିତ । ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି କୋରାପୁଟ ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡଠାରୁ ୬ କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଲାଣ୍ଡୀଗୁଡାଠାରେ ଏକ ସବୁଜିମା ଭରା ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରେ କଳା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଅନେକ ବିଭାଗରେ ସମ୍ମାନ ସହ ସ୍ନାତକ ଶ୍ରେଣୀ ରହିଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏହାର ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗର ବ୍ଲକ କୋଲବ ନଦୀ ତୀରରେ ଥିବା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିସରରେ ରହିଛି ।
୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଦୟାନନ୍ଦ ଆଙ୍ଗ୍ଲୋ-ବେଦିକ କଲେଜ ପରିଚାଳନା କମିଟି(DAV)ଦ୍ୱାରା ଏହା କୋରାପୁଟର ଶିକ୍ଷା ଉନ୍ନୟନ ସମିତିର ସହାୟତାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଇଥିଲା । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ହାତକୁ ନେଇ ଏଥିରେ ପୂର୍ଣାଙ୍ଗ ଡିଗ୍ରୀ କୋର୍ସ ସହ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏଥିସହିତ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ କୋରାପୁଟ ରଖା ଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା
୧୪୫
୧୪୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪୫
ଧର୍ମ
thumb|380px| thumb|ବାରଟି ବିଶ୍ୱ ଧାର୍ମିକ ଅଭିଯାନର ପ୍ରତୀକ, ଅକ୍ଷର କ୍ରମରେ [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମ, ବାହାଇ ବିଶ୍ୱାସ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ, ତାଓବାଦ, ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ, ଇସ୍ଲାମ ଶିଣ୍ଟୋବାଦ, ଜୈନ ଧର୍ମ, ଇହୁଦୀ ଧର୍ମ, ପାଗାନବାଦ ଚୀନୀ ଲୋକ ପରମ୍ପରା, ଶିଖ ଧର୍ମ]]
ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମରେ ଦିବ୍ୟ, ପବିତ୍ର ବସ୍ତୁ, ବିଶ୍ୱାସ, ଅଲୌକିକ ଜୀବ କିମ୍ବା ଅଲୌକିକ ଜୀବନ କିମ୍ବା "ଅବଶିଷ୍ଟ ଜୀବନ ପାଇଁ ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବା ଭଳି କିଛି ଚିରନ୍ତନତା ଏବଂ ଅପାର୍ଥିବତା" ଆଦି ବିଷୟ ରହିଥାଇପାରେ କିମ୍ବା ନଥାଇପାରେ । ଧାର୍ମିକ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ରୀତିନିତି, ଧର୍ମୋପଦେଶ, (ଦେବତା ଏବଂ/କିମ୍ବା ସନ୍ଥମାନଙ୍କ ପ୍ରତି) ସ୍ମାରକ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ମାନ, ବଳିଦାନ, ପର୍ବ, ଭୋଜି, ପ୍ରଣାମ, ଆରମ୍ଭ, ଅନ୍ତିମକ୍ରିୟା, ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ, ଧ୍ୟାନ, ପ୍ରାର୍ଥନା, ସଂଗୀତ, କଳା, ନୃତ୍ୟ, ଜନ ସେବା କିମ୍ବା ମାନବ ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ୟ ଦିଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଧର୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ପରାଭୌତିକ କାହାଣୀସବୁ ରହିଛି । ଏସବୁ ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର, ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ସଂରକ୍ଷିତ ହୋଇ ରହେ ଏବଂ ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜୀବନକୁ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ଧର୍ମରେ ଥିବା ସାଙ୍କେତିକ କାହାଣୀସବୁକୁ ବେଳେବେଳେ ଅନୁଗାମୀମାନେ ସତ୍ୟ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ଏସବୁର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଜୀବନର ଉତ୍ପତ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା । ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ କାରଣ ରହିତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସର ଉତ୍ସ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି ।
ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଧର୍ମ ରହିଛି । ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୮୪ ଭାଗ ଲୋକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ, ହିନ୍ଦୁ, ଇସ୍ଲାମ, ବୌଦ୍ଧ ତଥା ଲୋକପ୍ରଥା ସହ ଯୋଡି ହୋଇଛନ୍ତି । ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ନିଜକୁ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମର ବୋଲି ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେମାନେ ନିଜକୁ ନାସ୍ତିକ ବୋଲି ମାନନ୍ତି ।
ଏମିତି ବି ପ୍ରେମ ହୁଏ
ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ନାମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏମିତି ବି ପ୍ରେମ ହୁଏ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୭୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୭୫ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।
ଆଧାର
୧୯୭୫ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ରେ ଭାରତ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ରେ ଓଡ଼ିଶା
ପଶାପାଲି ଶାଢ଼ୀ
right|180px|thumb|ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଭରା ପଶାପାଲି ଶାଢ଼ୀ ପଶାପାଲି ଶାଢ଼ୀ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ବୁଣାଯାଉଥିବା ଏକ ତନ୍ତବୁଣା ଶାଢ଼ୀ ପଶାପାଲି ନାମଟି ଶାଢ଼ୀ ଉପରେ ଥିବା ପଶା ବା ଚେସ ଖେଳର ପାଲିରେ ଥିବା କଳା-ଧଳା ରଙ୍ଗର ବିଭାଜନ ପରି ଥିବା ପ୍ରକାରରୁ ଆସିଛି ।
କାର୍ତ୍ତିକ
କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପଡୁଥିବା ଚାନ୍ଦ୍ରମାସକୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କହନ୍ତି । ଏହାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ଆଶ୍ୱିନ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ମାର୍ଗଶୀର । ନାରଦୀୟ ପୁରାଣ ମତେ ମାସ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାସ, ଯେପରି ଯୁଗ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟଯୁଗ । ଏହା ଧର୍ମ ମାସ ହୋଇଥିବାରୁ ଗାଁରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜନଗଣ ଏ ମାସଟିକୁ ନିଷ୍ଠା ସହକାରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ମାସସାରା ପାଳି ନ ପାରିଲେ ପଞ୍ଚୁକ ପାଞ୍ଚଦିନ ପାଳନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ଦୀପାବଳି ଦୀପଦାନ, ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ, ରାଧା ଦାମୋଦର ପୂଜା, ବଡ଼ଓଷା, ବାଲୁଙ୍କା ପୂଜା ଇତ୍ୟାଦି କରନ୍ତି । ଏହି ମାସରେ ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଆମିଷ ଖାଆନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସପ୍ତମ ମାସ। ଏହା ଓ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାସ ହେମନ୍ତ ଋତୁ।
ପୌରାଣିକ ମତେ ପରମପିତା ବ୍ରହ୍ମା ଦେବର୍ଷି ନାଦଙ୍କୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ମହାତ୍ମ୍ୟ ବୁଝାଇ କହୁଛନ୍ତି – ମାସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାର୍ତ୍ତିକ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ତୀର୍ଥ ବଦରିକାଶ୍ରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଟେ । ଏ ତିନି କଳିଯୁଗରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ “ ନା କାର୍ତ୍ତିକ ସମୋ ମାସୋ ନ କୃତେନ ସମଂ ଯୁଗମ୍ବ ନ ବେଦ ସଦୃଶଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ତୀର୍ଥଂ ଗଙ୍ଗାୟା ସମମ୍ "। ଅର୍ଥାତ କାର୍ତ୍ତିକ ପରି ମାସ ନାହିଁ, ସତ୍ୟଯୁଗ ପରି ଯୁଗ ନାହିଁ, ବେଦସଦୃଶ ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ପରି ତୀର୍ଥ ନାହିଁ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅତିପ୍ରିୟ ମାସ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଶେଷ ପାଞ୍ଚଦିନ ଅର୍ଥାତ୍ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀଠାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଦିବସ । ଏହି ପାଞ୍ଚଦିନକୁ ଭୀଷ୍ମ ପଞ୍ଚକ, ବକ ପଞ୍ଚକ, ମହାପଞ୍ଚକ ଇତ୍ୟାଦି କୁହାଯାଏ ।
ପର୍ବପର୍ବାଣି
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ପର୍ବ ପର୍ବାଣିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ବେଶ ବା ଠିଆକିଆ ବେଶ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ବାଙ୍କଚୂଡ଼ା ବେଶ ବା ବାମନ ବେଶ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀନୃସିଂହ ବେଶ ବା ଡାଳିକିଆ ବେଶ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ ବା ସୁନାବେଶ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମାସ
ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ ୧୯୪୬ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୧ ତାରିଖରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ନିହଲପ୍ରସାଦଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମାଟ୍ରିକ୍ ପାସ୍ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ଗାଁରେ ଥିବା ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଧିକ ପାଠ ପଢ଼ିବାର ଇଚ୍ଛା ଯୋଗୁଁ ସେ ଘରୋଇ ଭାବରେ ସ୍ନାତକ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଓଡ଼ିଶା ପବ୍ଲିକ୍ ସର୍ଭିସ୍ କମିଶନ୍ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଚିବାଳୟରେ କନିଷ୍ଠ ସହାୟକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।
୭୦୫
୭୦୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ଗାଁରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଓ ବେତାର ନାଟକ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ଥିଲେ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକତା କରିବା ସମୟରେ କିଛି ନାଟକ ଲେଖି ସରସ୍ୱତୀ ପୂଜା ସମୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ମଞ୍ଚସ୍ଥ କରାଉଥିଲେ । ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସେ ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ ଙ୍କ ତ୍ରୟମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ଜନପଥ ର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦନା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୭୦୫
ଆଧାର
]
ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ତାଙ୍କ ରଚିତ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଗଳ୍ପଝର, ଜନପଥ, ଆସନ୍ତାକାଲି, ନବରବି, ଝଙ୍କାର ଆଦି ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର କିଛି ନାଟକ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରସାରିତ ହେବା ସହିତ କିଛି ନାଟକ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ରମଜାନ
thumb|250px
ଆରବୀ ଶବ୍ଦ ରମଜାନର ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ ହେଲା ଜଳିଯିବା (ଯେଉଁ ମାସରେ ଧର୍ମ କର୍ମଦ୍ୱାରା ପାପରାଶି ଜଳିଯାଏ)। ଇସଲାମ ଧର୍ମର ହିଜରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସାରେ ରମଜାନ ମାସ ହେଉଛି ବର୍ଷର ନବମ ମାସ। ଏହା ସାବାନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓ ସବାଲ୍‌ର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ମାସ। ଇସଲାମୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଏହି ରମଜାନ ମାସ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ ଭଳି ସବୁଠାରୁ ପୂଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ମାସ।
ଏହି ପବିତ୍ର ମାସସାରା ରୋଜା (ଉପବାସ) ଓ ଏବାଦତ (ବିଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା) ଏବଂ ତରାବି ନମାଜ ପାଠ କରାଯାଏ । ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି ମାସରେ ୩୦ ଦିନ ଧରି ରୋଜା ରଖିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରକ୍ଷା କବଚ ସଦୃଶ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଆପଦରୁ ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ଚକ୍ଷୁ, କର୍ଣ୍ଣ, ନାସା, ଜିହ୍ୱା ଇତ୍ୟାଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଂଯମ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଇ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ରୋଜା କୁହାଯାଏ। ଏହି ସଂଯମ ବିନା ରୋଜା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ । ମାସସାରା ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳତା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ପ୍ରତି ବିନୟ ଏବଂ ଅର୍ପଣ ଭାଗ ଇତ୍ୟାଦି ବେଶ କଠୋର ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ଇସଲାମୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଅନୁଯାୟୀ ୨୯ ବା ୩୦ଦିନ ପରେ ନୂତନ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖିବା ପରେ ରମଜାନ ମାସ 'ଇଦ ଉଲ-ଫିତର' ଦିନ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ। ଇଦ୍ର ଅର୍ଥ ଖୁସି, ଫିତର ଅର୍ଥ ଦାନ। ରମଜାନର ଶେଷ ରାତ୍ରି ଉପବାସ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଗଫିରତ ରାତ୍ରି ଆଟେ । ଏହି ରାତ୍ରିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଲ୍ଲା ଆଗାମୀବର୍ଷ ପାଇଁ ରୋଜି ଓ ରୋଜଗାର ଦେଇଥାନ୍ତି। ଇଦୁଲ ଫିତର ହେଉଛି ଦାନର ମହୋତ୍ସବ । ଏହି ପବିତ୍ର ଦିନରେ ବର୍ଷସାରା ଯାହା ଆୟ କରିଥିବ ତାର ଅଢ଼େଇ ଭାଗ ଗରୀବ ଓ ନିଃସହାୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ ପୂଣ୍ୟ ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ରମଜାନ ମାସରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁସଲମାନମାନେ ଆଲ୍ଲାତଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ଦୁଆ (ପ୍ରାର୍ଥନା) କରିଥାନ୍ତି । ସବେକଦର ଦିନଟି ରମଜାନ ମାସର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିନ । ଏହି ଦିନ ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀମାନେ ରାତ୍ରି ଉଜାଗର ରହି ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥାନ୍ତି ।
<!-- ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସାନିଧ୍ୟ ପାଇଁ ଭକ୍ତ ସତତ ଚେଷ୍ଟାକରେ । ବିଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବାକୁ ସର୍ବଦା ଚେଷ୍ଟା କରେ । ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିବା ପାଇଁ ରୋଜା ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ । ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସରେ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଆୟତ୍ତରେ ରଖି ଭୋକଶୋଷରେ ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ରୋଜା କୁହାଯାଏ । ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସ ହେଉଛି ପୁରା ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ପୂଣ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ର ମାସ । ଇସ୍‌ଲାମ ଧର୍ମର ହଜରୀ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ଷର ନବମ ମାସ ହେଉଛି ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସ । ମହମ୍ମଦଙ୍କ ଅନୁସାରେ ୩୦ଦିନ ଧରି ରୋଜା ରଖିବା ହେଉଛି ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରକ୍ଷାକବଚ ସଦୃଶ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବିପଦ ଆପଦରୁ ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଶରୀର ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ନେଇ ମଣିଷର ସ୍ଥିତି । ସାଧାରଣ ଦିନମାନଙ୍କରେ ଖାଇବା ପିଇବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମେଣ୍ଟାଇବା ପଛରେ ପଣିଷର ପୂରା ସମୟ ବିତିଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଅସଲ ଜିନିଷ ହେଉଛି ଆତ୍ମା । ଶରୀରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ଲା ରମ୍‌ଜାନ ସଂରଚନା କରିଛନ୍ତି । ନିଷ୍ଠାର ସହ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ପ୍ରଳୟ ଦିନ ଯଦି ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ ନର୍କଗାମୀ ହୋଇଥାନ୍ତି, କ୍ଷମା ପାଇଁ ରମ୍‌ଜାନ ମାସର ରୋଜା ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ନିବେଦନ କରିବ । ୧୨ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କହିଲେ ଚଳେ । କାୟ ମନ ବାକ୍ୟରେ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକାକାର ହେବାର ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରକୁ ସଭିଏଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି । ମୋଲାନା ଅବ୍‌ଦୁଲ କାସିମ୍ ନୋମାନୀ ରମ୍‌ଜାନର ବିଶେଷତ୍ୱ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପବିତ୍ର ମାସରେ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ପାଇଁ ଭୋକ ଶୋଷ ସମେତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ଆୟତ୍ତ କରନ୍ତି । ଇସ୍‌ଲାମ୍‌ର ପାଞ୍ଚଟି ବୁନିୟାଦ୍(ମୂଳଦୁଆ)ରେ ରୋଜା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି । ରମ୍‌ଜାନ ମାସରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ ଆହ୍ଲା କୋରାନ୍ ସରିଫ ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ରୋଜା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି । ରମ୍‌ଜାନ ମାସରେ କରିଥିବା ସବୁ ଭଲ କାମରୁ ଅର୍ଜନ କରିଥିବା ପୂଣ୍ୟ ବହୁଗୁଣ ହୁଏ । ଏହି ଦିନମାନଙ୍କରେ ଭଲ କାମ କଲେ ସାଧାରଣ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ୭୦ଗୁଣା ଅଧିକ ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ହୁଏ । ସାଥିରେ ଏହିମାସରେ ନର୍କ ଦୁଆର ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଅନ୍ୟ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଞ୍ଚଥର ନମାଜ ପଢ଼ାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ରମଜାନ୍ ମାସରେ ଈଶା ନମାଜ ପରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ବା ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ଧରି ନମାଜ ପଢ଼ାଯାଏ ତାହାକୁ ତରାବି କହନ୍ତି । ୩୦ଦିନ ବ୍ୟାପୀ ନିଷ୍ଠାର ସହ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ ପାପରୁ କ୍ଷମା ପାଆନ୍ତି । ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ଏକ ଶକ୍ତି ସଦୃଶ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ୍ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁଭବ କରାଏ। ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ଅବଲୋକନ କରିବା ସହ ଖରାପ ଗୁଣରୁ ନିବୃତ ରହିବା ପାଇଁ ଏହା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଏହି ବସ୍ତୁବାଦୀ ଦୁନିଆରେ ଉଚିତ୍ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା ଏବଂ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ହେବା ପାଇଁ ମିଥ୍ୟାବଚନ, ଚୁଗୁଲିଖୋର, ସ୍ୱାର୍ଥପରତା, ଖରାପ ନଜର ଆଦିରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ସମସ୍ତ ପରମ୍ପରାର ବିଭିନ୍ନ ବିଧି ରହିଛି । ତେବେ ପବିତ୍ର ରୋଜାରେ ମଧ୍ୟ ବିଧିବିଧାନ ରହିଛି । ଭକ୍ତମାନେ ରୋଜାରେ ନିୟତ୍ ରଖନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ରୋଜା ରଖିବା ବେଳେ ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କୁହନ୍ତି- ‘ଆହ୍ଲା...ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖୁଛି, ମୋ ରୋଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ’ ଏବଂ ରୋଜା ଖୋଲିବା ବେଳେ କହନ୍ତି- ‘ ଆହ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖିଥିଲି ଏବଂ ତୋରି ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଖୋଲୁଛି’ । ରୋଜା ରଖିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁଯାୟୀ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ସହେରୀ
ରୋଜା ରଖିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୁସ୍‌ଲିମ୍ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀମାନେ ରାତ୍ରିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ ଯେଉଁ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ସହେରୀ କହାଯାଏ । ଏହି ଭୋଜନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ମହମ୍ମଦ କହିଛନ୍ତି । ଅତିକମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ଖଜୁରୀ ଓ ଢୋକେ ପାଣି ପିଇବା ବିଧେୟ ।
ଇଫ୍‌ତାର୍
ରୋଜା ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଇଫ୍‌ତାର୍ କହାଯାଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର କିଛି ସମୟ ପରେ ଅଜାନ ପାଠ କରିବା ସମୟ ହିଁ ଇଫ୍‌ତାର୍ର ପ୍ରକୃତ ସମୟ । ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ମନସ୍କାମନା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହେବ ବୋଲି ମହମ୍ମଦ କହିଛନ୍ତି ।
ତରାୱିହ୍
ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସର ବିଶେଷ ନମାଜ ପାଠକୁ ତରାୱିହ କୁହାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଦିନକୁ ପାଞ୍ଚଥର ନମାଜ ପଢାଯାଏ । ପ୍ରାତଃକାଳରେ ‘ସୁବ୍‌ହା କି ନମାଜ୍’, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ‘ଜୋହର କି ନମାଜ’, ଅପରାହ୍ଣରେ ‘ଅସର କି ନମାଜ’, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ‘ମଗରୀବ କି ନମାଜ’ ଏବଂ ରାତ୍ରିରେ ‘ଈଶା କି ନମାଜ’ ଆଦି ପାଠ କରାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ବାଦ୍ ରମଜାନ ମାସରେ ପ୍ରତିଦିନ ଈଶା କି ନମାଜ ପରେ ୧ଘଣ୍ଟାରୁ ୨ଘଣ୍ଟା ସମସ୍ତ ତରାୱିହ୍ ନମାଜ ପାଠ କରନ୍ତି ।
ସବେ କଦର୍
ରମ୍‌ଜାନ୍ ମାସର ବିଶେଷ ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ନମାଜ ପାଠ, କୋରାନ୍ ପାଠ ଓ ଆହ୍ଲାଙ୍କ ନାମଜପ କରିବାକୁ ସବେ କଦର୍ କହନ୍ତି । ଏହିମାସର ୨୧-୨୩-୨୫-୨୭-୨୯ ଦିନମାନଙ୍କରେ ସବେ କଦର୍ କରାଯାଇଥାଏ । ମାତ୍ର ୨୭ରାତିରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ଉଜାଗର ରହନ୍ତି । କାରଣ ଏହି ରାତିରେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୋରାନ୍ ଆହ୍ଲାଙ୍କଠାରୁ ଆସିଥିଲା । ଏହି ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କଲେ ହଜାରେ ମାସର ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ସମାନ ପୂଣ୍ୟ ମିଳେ ।
ଏତେକାଫ୍
ରମଜାନ୍ ମାସର ଶେଷ ୧୦ଦିନ କେତେକ ପୁରୁଷଭକ୍ତ ଘର ଛାଡ଼ି ମସଜିଦରେ ଏବଂ ମହିଳାମାନେ ଘରେ ରହି ଆହ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି । ଏହାକୁ କହନ୍ତି ଏତେକାଫ୍ । ଇଦ୍‌ର ଜହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ ମସଜିଦରେ ଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି ଏବଂ ଘରେ ରହି ଏତେକାଫ୍ ମହିଳାମାନେ ବାହାରକୁ ବାହରନ୍ତି । ରୋଜା ରଖିବା ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ପରିହାର କରାଯାଏ । ତେବେ ପେଟ ବ୍ୟତୀତ ସମଗ୍ର ଶରୀରର ରୋଜା ହୁଏ । ଯଥା- ଆଖିର ରୋଜା, ମୁଖର ରୋଜା, କାନର ରୋଜା, ହାତର ରୋଜା, ପାଦର ରୋଜା ଇତ୍ୟାଦି ।
ଆଖିର ରୋଜା
ଅର୍ଥାତ୍ ରୋଜା ଅବସରରେ ପରସ୍ତ୍ରୀକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ସେହିପରି ନାଚ-ଗୀତ ଭଳି ମନୋରଞ୍ଜନଧର୍ମୀ ଦୃଶ୍ୟ, ସିନେମା ଆଦି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ମୁଖର ରୋଜା
ଅର୍ଥାତ୍ ମୁଖରୁ ମିଥ୍ୟା ବଚନ, ଅପରର ହୃଦୟକୁ ଆଘାତ ଦେବା ଭଳି କଥା, ଗାଳି, କୁମନ୍ତ୍ରଣା, ଚୁଗୁଲି, ଅପର ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ା ଲଗାଇବା ଭଳି କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
କାନର ରୋଜା
ଅର୍ଥାତ୍ କେହି କାହା ବିରୋଧରେ ଗପୁଥିଲେ ତା’ର ମଜା ନେଇ ଶୁଣିବା କଥା ନୁହେଁ । ସେହିପରି କାହାର ରହସ୍ୟ କଥା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିବା କଥା ନୁହେଁ ।
୧୪୬
୧୪୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ରମଜାନ
ହାତର ରୋଜା
ଅର୍ଥାତ୍ ଆମ ହାତ କାହା ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ନଉଠୁ, ଆମହାତ କାହାକୁ ଆଘାତ ନ ପହଞ୍ଚାଉ ।
ପାଦର ରୋଜା
ଅର୍ଥାତ ଆମ ଖରାପ କାମ ପାଇଁ ପାଦ ବଢ଼ିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ଏସବୁକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ପାଳନ ନକଲେ ରୋଜା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ । ସେହିଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ‘ମକ୍ରୁ’ ( ଆହ୍ଲା ଚାହିଁଲେ ଆପଣଙ୍କ ରୋଜା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ନକରି ପାରନ୍ତି) ହୋଇଯାଏ। ତନ୍ମୟରୁ ବାନ୍ତି ହୋଇଗଲେ, ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହେବା, କାନ-ନାକରେ ଔଷଧ ପକାଇଲେ, ଇଞ୍ଜେକ୍‌ସନ୍ ନେଲେ ରୋଜା ମକ୍ରୁ ହୁଏ । ସାଧାରଣ ଅର୍ଥରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟଭାବ ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ରୋଜାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟତା । ଯେଉଁଠି ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ, ପରଶ୍ରୀକାତରର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ।
ଆଧାର
--> ମୁସଲିମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଏହିମାସ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ
ନିତ୍ୟକର୍ମ
ରୋଜା ରଖିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଇସଲାମୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଅନୁଯାୟୀ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଥାନ୍ତି ।
ରୋଜା
୧୨ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବୟସ୍କ ସମସ୍ତ ଇସଲାମୀୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ରୋଜା ଏକ ପ୍ରକାର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କହିଲେ ଚଳେ। ଇସଲାମ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ରମଜାନ ମାସରେ ଭଲ କାମ କଲେ ସାଧାରଣ ଦିନ ଅପେକ୍ଷା ୭୦ ଗୁଣା ଅଧିକ ପୂଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ହୁଏ। ଏହି ମାସରେ ନର୍କର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଥାଏ । ଏହି ମାସରେ ପୈଗମ୍ବର ମହମ୍ମଦ ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ବାଣୀ (କୋରାନ ସରିଫ) ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ଭକ୍ତମାନେ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ରୋଜା ରଖିବା ବେଳେ ଆଲ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହନ୍ତି “ଆଲ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖୁଛି ମୋ ରୋଜାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ”। ସେହିପରି ରୋଜା ଖୋଲିବା ବେଳେ କହନ୍ତି “ଆଲ୍ଲା ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜା ରଖିଥିଲି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରୁ ଖୋଲୁଛି”।
ସହେରୀ
ରୋଜା ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ମୁସଲମାନମାନେ ରାତ୍ରିର ଶେଷ ପ୍ରହରରେ କରୁଥିବା ଭୋଜନକୁ ସହେରୀ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଭୋଜନ ରୋଜା ରଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବାଧ୍ୟତାମୁଳକ ଅଟେ ।
ଇଫତାର
ରୋଜା ଖୋଲିବା ପରେ ଯେଉଁ (ଅଳ୍ପ) ଭୋଜନ କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଇଫତାର କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତପରେ ଅଜାନ ପାଠ କରିବା ସମୟ ଇଫତାରର ପ୍ରକୃତ ସମୟ ।
ତରାବୀ
ସାଧାରଣ ଦିନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରତିଦିନ ପାଞ୍ଚଥର ନିୟମିତ ନମାଜ (ସୁବ୍ହା, ଜୋହର, ଅସର, ମଗରୀବ ଓ ଇଶା) ପଢ଼ାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ରମଜାନ ମାସରେ ନିୟମିତ ଇଶା କି ନମାଜ ପରେ ପ୍ରାୟ ଏକଘଣ୍ଟାରୁ ଦୁଇଘଣ୍ଟା ଧରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତରାବି (ତରାୱିହ୍) ନମାଜ ପାଠ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସବେ କଦର
ରମଜାନ ମାସର ବିଶେଷ ରାତିରେ ଉଜାଗର ରହି ନମାଜ ପାଠ, କୋରାନ ପାଠ ଓ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନାମଜପ କରିବାକୁ ସବେ କଦର କୁହାଯାଏ। ଏହି ମାସର ୨୧, ୨୩, ୨୫, ୨୭ ଓ ୨୯ତମ ରାତିରେ ସବେ କଦର କରାଯାଏ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୭ତମ ରାତିରେ ପବିତ୍ର ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୋରାନ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଆସିଥିବାରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ଉଜାଗର ରହିଥାନ୍ତି ।
ଏତେକାଫ
ରମଜାନ ମାସର ଶେଷ ଦଶଦିନ କିଛି ପୁରୁଷ ଘର ଛାଡ଼ି ମସଜିଦରେ ଓ କିଛି ମହିଳା ଘର ଭିତରେ ରହି ଆଲ୍ଲାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏହା ଏତେକାଫ ଭାବେ ନାମିତ । ଇଦର ଜହ୍ନ ଦେଖିବା ପରେ ମସଜିଦର ପୁରୁଷମାନେ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି ଓ ଘରେ ଥିବା ମହିଳା ବାହାରକୁ ବାହାରନ୍ତି।
ରୋଜା ମକ୍ରୁ
ମୁସଲମାନମାନେ ରମଜାନ ମାସର ଦିନବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ପାନୀୟ ପରିହାର କରିବା ସହ ପୁରା ମାସ ସାରା ସମଗ୍ର ଶରୀରକୁ ହିଂସା, ଦ୍ୱେଷ ଓ ପରଶ୍ରୀକାତର ଭଳି ଖରାପ କାମରୁ ଦୁରେଇ ରଖନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ନାଚ-ଗୀତ ଭଳି ମନୋରଞ୍ଜନଧର୍ମୀ ଦୃଶ୍ୟ, କଥାଚିତ୍ର ଆଦି ଦେଖିବା ନିଶେଧ। ଏହି ସମୟରେ ଗାଳି, କୁମନ୍ତ୍ରଣା, ମିଥ୍ୟା କହିବାରୁ ଦୁରେଇ ରହନ୍ତି । ପରଚର୍ଚ୍ଚା ଓ ପରର ସମାଲୋଚନାରେ ଭାଗ ନିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏଥି ସହ, ରହସ୍ୟ କଥା ଓ ସିନେମା ସଙ୍ଗୀତରୁ ଦୁରେଇ ରହନ୍ତି । ନିଜ ହାତ ଓ ଗୋଡ଼କୁ କୌଣସି ଖରାପ କାମ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି ସବୁ ନୀତି ନିୟମକୁ ପାଳନ କରିନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ରୋଜା ମକ୍ରୁ (ଅସଫଳ) ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ଯଥା ବାନ୍ତି ହେଲେ କିମ୍ବା ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ନିର୍ଗତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଜା ମକ୍ରୁ ହୁଏ ।
ସାର ଅର୍ଥରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଏହି ପବିତ୍ର ମାସରେ ରୋଜା ରଖିଥିବା ଭକ୍ତ ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିୟ ସମତେ ଭୋକ ଶୋଷ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାକୁ ଆୟତ୍ତ କରି ଆଲ୍ଲାଙ୍କ ନିକଟତର ହେବା ନିମନ୍ତେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖେ। ସାଧାରଣ ଭାବେ ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ଭାବ ତଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତାର ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବା ରୋଜା ଓ ରମଜାନ ମାସର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟତା । ଏହି ମାସ ଇଦ ବା ଇଦୁଲ ଫିତର ପର୍ବ ପାଳନ ସହ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇସଲାମ ଧର୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଇସଲାମ ଧର୍ମର ପର୍ବ ଶ୍ରେଣୀ:ମୁସଲିମ
ନଟୁ
thumb|ନଟୁ ଓ ସେଥିରେ ବ୍ୟବହୃତ ସୁତୁଲି ନଟୁ, ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ଥାନର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଖେଳ । ଏହି ଖେଳ ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଖେଳାଯାଏ । କନ୍ନଡ ଓ ତାମିଲ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ 'ବମ୍ବରମ' ତଥା ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାରେ 'ଲଟ୍ଟୁ' କୁହାଯାଏ । ନଟୁ କାଠରେ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଉପର ଅଂଶ ପେଟୁଆ ଓ ନିମ୍ନଭାଗ କ୍ରମଶ ଗୋଜିଆ ହୋଇଆସିଥାଏ । ଏହାର ଠିକ ମଝିରେ ଲମ୍ବ ପଟରେ ଏକ ଲୁହା କଣ୍ଟା ଭେଦକରାଯାଇଥାଏ । ଏହି କଣ୍ଟା ସାହାଯ୍ୟରେ ନଟୁ ଘୁରିଥାଏ । ନଟୁର ନିମ୍ନାର୍ଧକୁ ଏକ ସୂତାଦ୍ୱାରା ଗୁଡାଇ, ଭୂଇଁ ଉପରକୁ ଛାଟି ଦେଇ, ସୂତାଟିକୁ ନିଜ ଆଡକୁ ଟାଣିଆଣିଲେ ନଟୁଟି ବହୁ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂଇଁରେ ଘୁରିବୁଲେ । ଏହି ଘୁରି ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ, ସୂତା ସାହାଯ୍ୟରେ ନଟୁଟିକୁ ଉଠାଇ ଆଣି ହାତ ପାପୁଲି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଘୁରାଯାଇପାରେ ।
ଖେଳ ବିଧି
thumb|ଘୁରି ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ନଟୁ ନଟୁ ଖେଳରେ ଖେଳାଳି ସଂଖ୍ୟାରେ କୌଣସି କଟକଣା ନଥାଏ । ସବୁ ଖେଳାଳି ଏକାଠି ନଟୁ ଘୁରାନ୍ତି ଓ ସୂତା ସାହାଯ୍ୟରେ ନଟୁକୁ ହାତକୁ ଉଠାଇ ନିଅନ୍ତି । ହାତକୁ ଉଠାଇନେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ 'ଆପୁ' କୁହନ୍ତି । ଯେଉଁ ଖେଳାଳି ସବୁଠୁ ଶେଷରେ ଆପୁ କରେ, ତାହାର ନଟୁକୁ ଭୂଇଁରେ ତିଆରି ଏକ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ନଟୁ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ନଟୁକୁ ଆଘାତ କରି,ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ହଟେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରନ୍ତି । ନଟୁଟି ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ବାହାରିଗଲେ, ପୁଣି ଥରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ 'ଆପୁ' କରିବାକୁ ପଡେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ
ବୈଶାଳୀ ମହାନ୍ତି
ବୈଶାଳୀ ମହାନ୍ତି(୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ । ଏହାସହ ସେ ଜଣେ କୋରିଓଗ୍ରାଫର୍, ଲେଖିକା ଓ ବୈଦେଶିକ ଓ ସାର୍ବଜନିକ ନୀତି ବିଶ୍ଲେଷକ । ସେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ୍ ଓଡ଼ିଶୀ କେନ୍ଦ୍ରର ସଂସ୍ଥାପକ । ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ୟୁନାଇଟେଡ୍ କିଙ୍ଗଡମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୁଡିକରେ ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ସହ ସେଠାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥାନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଓ ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟମିତ ଯୋଗଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।
ନୃତ୍ୟ ଜୀବନ
ଗତ ୧୩ ବର୍ଷ ହେବ ବୈଶାଳୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ତଥା ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ତରରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ସହ ଏହାକୁ ଦେଶ ବିଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରାଇଛନ୍ତି ।ଓଡ଼ିଶୀ ଗୁରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ବୈଶାଳୀ ଓଡ଼ିଶୀ ଶିକ୍ଷ। ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଓ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ସଂଗୀତରେ ବିଷାରଦ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଚଣ୍ଡିଗଡର ପ୍ରାଚୀନ କଳା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷ। ଲାଭ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଇଣ୍ଡିଆ ହାବିଟାଟ୍ ସେଣ୍ଟର୍, ଇଣ୍ଡିଆ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାଶନାଲ୍ ସେଣ୍ଟର୍ ଦିଲ୍ଲୀରେ ନିୟମିତ ନୃତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହାସହ ଅନେକ ଅର୍ନ୍ତଜାତୀୟ ଓ ଜାତୀୟ ସମାରୋହରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୋଗ ଦେଇ ଓଡ଼ିଶୀ ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନର୍ତ୍ତକୀ
ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର
ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୯ – ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୯) ଜଣେ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱବିଦ୍ ଓ ଓଡ଼ିଶା ଅଧ୍ୟୟନର ଗବେଷକ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗରେ ସନ ୧୯୬୩ରୁ ୧୯୮୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କ୍ୟୁରେଟର ଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତ୍ୱ କ୍ଷେତ୍ର, କଳା ଇତିହାସ, ଧର୍ମ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ଐତିହାସିକ ଗବେଷଣା କରି ଅନେକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଦେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ରମେଶ ପ୍ରସାଦ ଜଣେ କୂଳୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯାହାର ଢେଙ୍କାନାଳ ରାଜ ପରିବାର ସାଥୀରେ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା ଓ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶାର ସାମରିକ ଇତିହାସ ଲେଖିବାରେ ବ‌ହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ତତ୍କାଳୀନ ଜମିଦାର ସୀତାନାଥ ପରମଗୁରୁ ଓ ମୋତି ଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ଓ କୁସୁମ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
କଟକରେ ଥିବା ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣର ଦିଲ୍ଲୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଆର୍କିଓଲୋଜିର ଡିପ୍ଲୋମା ପାଇଥିଲେ । ସେ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ଉପରେ ଅନୁଶୀଳନ କରି ସନ ୧୯୭୬ରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । କଳିଙ୍ଗ ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କ ସମୟରେ ଉଦୟଗିରି ଓ ଖଣ୍ଡଗିରି ଯମଜ ଗୁମ୍ପାଦ୍ୱୟର ଭାରତୀୟ କଳା ଓ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଉପରେ ସେ ତାଙ୍କର ସନ୍ଦର୍ଭରେ (ଥେସିସ୍‌) ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଗୁମ୍ପାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ଜୈନ ସ୍ଥାପତ୍ୟର ଅୟମାରମ୍ଭ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାରେ ଜୈନ ସ୍ମାରକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଲେଖି ସେ ୧୯୭୯ରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଡି ଲିଟ ପାଇଥିଲେ ।
ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସୂଚନା ବ‌ହି ଆର୍କିଓଲୋଜି ଇନ ଓଡ଼ିଶା ଦୁଇ ଖଣ୍ଡରେ ଛାପା ହୋଇଥିବା ବ‌ହିରେ ଓଡ଼ିଶାର ତେର ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଗ୍ଐତିହାସିକ ଓ ଐତିହାସିକ ଆର୍କିଓଲୋଜି ବିଷୟରେ ବିଷଦ ବିବରଣୀ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହିତ କଳା ସମ୍ପତ୍ତି, ପୁରାକାଳର କଳାକୃତି ଓ ପ୍ରତ୍ନତଅତ୍ତ୍ୱିକ କଳାକୃତି ସଂଗୃହିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂଗୃହିତ ହୋଇ ରହିଛି ।
ଦେଶ ବିଦେଶରେ ଅନେକ କିମିଟିର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭ୍ୟ ଥିଲେ ।
ବ‌ହି
ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ବ‌ହିମାନଙ୍କ ତାଲିକା:-
ବଛା ବିଷୟ
Note: O.H.R.J : Orissa Historical Research Journal
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତ‌ତ୍ତବିଦ୍ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଳା ଐତିହାସିକ
ଜିରଫାଟାଇଟାନ
(ମାନେ ବିଶାଳ ଜିରାଫ) (Giraffatitan) ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଆଫ୍ରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଚାଲୁଥିବା ବିଶାଳତମ ଜୀବ ଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଆଫ୍ରିକୀୟ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:Check dino
ଧୁରି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ପଞ୍ଜାବର ସଙ୍ଗ୍ରୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୩୦.୩୭୨୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୫.୮୬୧୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୯୨୯୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୭୦% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୩୦% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୭.୫୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୨.୭୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୮.୬୮% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୮.୮୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୨.୦୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ପଞ୍ଜାବୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବର ସହର
ଗଞ୍ଜପା
ଗଞ୍ଜପା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ତାସ ଖେଳ । ଗୋଲାକାର ଅଙ୍କିତ ପଟ୍ଟଚିତ୍ରରେ ଏହା ଖେଳାଯାଇଥାଏ । ୧୬ ଶହ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଞ୍ଜପା ଖେଳ ଓଡ଼ିଆ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ, ବିଶେଷ କରିଗାଁମାନଙ୍କରେ ଅବସର ବିନୋଦନ ଖେଳ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ଦରବାରୀମାନେ ଏହା ଆଗକାଳରେ ଖେଳୁଥିଲେ । ଗଞ୍ଜପା "ଚାରିରଙ୍ଗୀ" (ଚାରୋଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "ଆଠରଙ୍ଗୀ"(ଆଠଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "ଦଶରଙ୍ଗୀ" (ଦଶଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "ବାରରଙ୍ଗୀ" (ବାରଟି ରଙ୍ଗର ପଟ), "ଚଉଦରଙ୍ଗୀ" (ଚଉଦଟି ରଙ୍ଗର ପଟ) ଏବଂ "ଷୋହଳରଙ୍ଗୀ" ଭାବେ ଖେଳାଯାଇଥାଏ । ମୋଗଲମାନଙ୍କ ଗଞ୍ଜିଫାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏହି ଖେଳର ଆଉ ଏକ ପ୍ରକାର "ମୋଗଲ ଗଞ୍ଜପା" ନାମରେ ଜଣା । ଏହି ଖେଳ ପୁରୀ ଓ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଜଣା ।
ନାମକରଣ
ଓଡ଼ିଆରେ ଗଞ୍ଜପା ମୋଗଲମାନଙ୍କ ସମୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ପାରସୀ "ଗଞ୍ଜିଫେ"ର ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।
ପଟ ତିଆରି
ପଟ ତିଆରି ପାରମ୍ପାରିକ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଢଙ୍ଗରେ ହୋଇଥାଏ । ଶୁଖିଲା କପଡ଼ାରେ ତେନ୍ତୁଳି ମଞ୍ଜି ମଣ୍ଡରେ ତିଆରି ଅଠା ବୋଳି ତାହାକୁ ଶୁଖାଇ ଦିଆଯାଏ । ଶୁଖିଗଲା ପରେ ଗୋଲାକାର କରି ସେସବୁକୁ କାଟି ଦିଆଯାଏ । ଏହି ପଟରେ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାକୃତିକ ରଙ୍ଗ ଯଥା: ଚୂନ (ଧଳା ପାଇଁ), ହାଣ୍ଡିକଳା (କଳା ପାଇଁ), ହଳଦୀ (ହଳଦିଆ ପାଇଁ) ଆଦି ଦେଇ ଲାଖ ବୋଳି ରଙ୍ଗକୁ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟି କରାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଶ୍ରେଣୀ:ପାରମ୍ପରିକ ଖେଳ
୭୦୬
୭୦୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୭୦୬ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ତାଳଚେର ସହରର ଦକ୍ଷିଣ ବଲଣ୍ଡାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଏକ ବେସରକାରୀ ଟିଉଟୋରିଆଲ କଲେଜ " ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ବିଦ୍ୟାପୀଠ" ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ମହାନଦୀ କୋଇଲା ଖଣି ସମୂହର(MCL) କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପୁଅ ଝିଅଙ୍କ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ନିମନ୍ତେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଇ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ, ଓଡ଼ିଶା ସହ ସହବନ୍ଧିତ ହେଇ ରହିଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲା
୧୪୭
୧୪୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪୭
କଳ୍ପନା ଦାଶ
କଳ୍ପନା ଦାଶ (୭ ଜୁଲାଇ ୧୯୬୬ – ୨୩ ମଇ ୨୦୧୯) ଜଣେ ଓକିଲ ଓ ପର୍ବତ ଆରୋହଣକାରୀ ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ, ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବେସାମରିକ ଓ ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କା ମହିଳା (୪୨) ଏଭରେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗ ଆରୋହଣକାରୀ । ସେ ପ୍ରଥମେ ୨୦୦୮ ମସିହା ମଇ ୨୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମଥର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, କାନାଡ଼ା ଓ ନେପାଳର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ଏକ ପାଞ୍ଚଜଣିଆ ଦଳର ଅଂଶ ଭାବେ ଏଭରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ।
ସେ ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମେ ଦୁଇଥର ଏଭରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକରି ପାଣିପାଗ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥାବସ୍ଥା କାରଣରୁ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲେ ।
ପର୍ବତାରୋହଣ
ପର୍ବତାରୋହଣ କରିବାର ପ୍ରେରଣା କଳ୍ପନା ନିଜ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗତ ଗୁଣନିଧି ଦାଶଙ୍କଠାରୁ ପାଇଥିଲେ । ଢେଙ୍କାନାଳର ଆଖ ପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପାହଡ଼ ଚଢା ସମୟରେ କଳ୍ପନା ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଥିଲେ । ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଯିଏ ଏଭରେଷ୍ଟର ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁବାପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅର୍ଥ ନିଜ ଉଦ୍ୟମରେ ଯୋଗାଡ଼ କରିଥିଲେ। ଏଭେରେଷ୍ଟ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିଥିବା ଆଉ ସମସ୍ତ ଭାରତୀୟ ଆରୋହଣକାରୀ ହୁଏତ ସେନା ବାହିନୀ ତରଫରୁ କିମ୍ବା କୌଣସି ସଂସ୍ଥା ତରଫରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଓ ଆର୍ଥିକ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପାଇଥିଲେ।
ଆର୍ଥିକ, ଶାରୀରିକ ତଥା ସାମାଜିକ ଆହ୍ୱାନକୁ ସାମନା କରି ଜଣେ ନାରୀ, ବିଶେଷ କରି ଓଡ଼ିଆ ହିସାବରେ ଏମିତି ଏକ ଉପଲବ୍ଧି ହାସଲ କରିବାର ଉଦାହରଣ ଅତି ବିରଳ। ଦୁଇ ଦୁଇଥର ବିଫଳତାର ସାମନା କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ମରି ଯାଇ ନଥିଲା ।
କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷା ବିନା ସେ ୨୦୦୪ରେ ହିମାଳୟ ଆରୋହଣର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରି ୭୩୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିନା ଅମ୍ଳଜାନରେ ଯାଇ ପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜୋତାରେ ତ୍ରୁଟି ଆସିବା କାରଣରୁ ଓହ୍ଲେଇ ଆସିଥିଲେ।
୨୦୦୬ରେ ପୁନର୍ବାର ସେ ୮୦୪୮ ମିଟିର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁର ବଳୟ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଇଲାକା ଯେଉଁଠି ଅମ୍ଳଜାନର ମାତ୍ରା ପାଖାପାଖି ଶୂନ୍ୟ ଥାଏ ଓ ଉତ୍ତାପ ଶୂନ୍ୟଡିଗ୍ରୀରୁ କମ ଥାଏ, ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲା ପରେ, ଅତି ପ୍ରତିକୂଳ ପାଣିପାଗ ଯୋଗୁଁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ।
ତଦୁପରାନ୍ତ ପର୍ବତାରୋହଣରେ ପ୍ରାମାଣିକ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିବାପାଇଁ ସେ ୨୦୦୧ରେ ଦାର୍ଜିଲିଂର ହିମାଳୟ ପର୍ବତାରୋହଣ-ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାନରେ (Himalayan Mountaineering Institute at Darjeeling) ୩୫ ବର୍ଷର ପରିଣତ ବୟସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ତା’ପରଠାରୁ ସେ କେବେ ପଛକୁ ଫେରି ଚାହିଁ ନ ଥିଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସେ ନିଜ ସହର ଢେଙ୍କାନାଳ (ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୧୦୦ କି.ମି. ଦୂର) ଉପକଣ୍ଠରେ ଥିବା ୧୩୫୨ ପାହାଚଯୁକ୍ତ କପିଳାସ ପାହାଡ଼କୁ ନିଜ ପିଠିରେ ୩୦ କିଲୋ ଓଜନ ବୋହି ଚଢ଼ିବା ଓ ଓହ୍ଲାଇବାର ଅଭ୍ୟାସ ଦିନକୁ ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚଥର କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ଆରୋହଣ ନିପୁଣା ବଚେନ୍ଦ୍ରୀ ପାଲଙ୍କର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ପାଲ୍ କଳ୍ପନାଙ୍କୁ ଆରୋହଣର ଅନେକ କୌଶଳ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
ପର୍ବତାରୋହଣ କରିବାରେ ଅନେକ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ, ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ ନ ଥିଲା। ଢେଙ୍କାନାଳର କତିପୟ ବାସିନ୍ଦା ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳର ଜିଲ୍ଲାପାଳ ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଯାହା ଯଥେଷ୍ଟ ନ ଥିଲା। ଏପରିକି ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ମଧ୍ୟ ଯାହା ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଲା ତାହାଥିଲା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶଙ୍ଖେ ପାଣି ପରି। ଯଦିଓ ସେ ପେଶାରେ ଜଣେ ଓକିଲ, ତଥାପି ଓକିଲାତି ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ପ୍ରାଥମିକତା ଥିଲା ପର୍ବତାରୋହଣ।
ସଫଳତା ଓ ସମ୍ମାନ
କଳ୍ପନା ତାଙ୍କର ଅଭିଯାନରେ ବାହାରିବା ଆଗରୁ ସେ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରକୁ ଠାକୁରଙ୍କ ଆଶିଷ ନେବାପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ। ‘ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଏଭରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣକାରୀ ଜଣେ ନାରୀ କେମିତି ହୋଇ ପାରିଲେ’ ବୋଲି ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ପଚରାଗଲା, ସେ କହିଥିଲେ ‘ଏହା ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଇଚ୍ଛା’ । ନିଜ ସଫଳତାର ଶ୍ରେୟ ସେ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶୁଭକାମନା ଯୋଗୁଁ ଏହା ସମ୍ଭବ ହୋଇ ପାରିଲା।
ତାଙ୍କର ସଫଳତା ପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟପାଳ ମାନନୀୟ ରାମେଶ୍ୱର ଠାକୁର ଓ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଜ ଭବନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
୪୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଆରୋହଣରେ ସଫଳ ହେଲାପରେ ତାଙ୍କର ଅଭିଳାଷ ଥିଲା ମାଉଣ୍ଟ ମ୍ୟାକ କିନଲେ (Mount McKinley), ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖର (୬୧୯୪ ମିଟର/୨୦୩୨୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ)କୁ ୫ ଜୁନ ୨୦୧୦ରେ ଆରୋହଣ କରିବାପାଇଁ, ଯାହା ଅତି ପ୍ରତିକୂଳ ପାଣିପାଗଯୁକ୍ତ (ତାପମାତ୍ରା ବିଯୁକ୍ତ ୬୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ)।
ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ମୁତାବକ ସେ ମ୍ୟାକକିନଲେ ଅଭିଯାନରେ ୫ ଜୁନ ୨୦୧୦କୁ ବାହାରିଥିଲେ। ୧୪,୨୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ଆରୋହଣ କରିବା ପରେ ସେ ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ନିଜର ଅଭିଯାନକୁ ୧୮ ଜୁନ ୨୦୧୦ରେ ବନ୍ଦ କରି ଓଡ଼ିଶା ଫେରି ଆସିଥିଲେ।.
କଳ୍ପନା ଜାନୁୟାରୀ ୧୬, ୨୦୧୫ରେ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ମାଉଣ୍ଟ ଅକୋନକାଗୁଆ‍‍(Aconcagua) ଛୁଇଁଥିଲେ | ଅକୋନକାଗୁଆ, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନାର ଆଣ୍ଡେସ୍ ପର୍ବତମାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୬୯୬୦.୮ମିଟର | ମାଉଣ୍ଟ ଅକୋନକାଗୁଆ‍‍ ଅଭିଯାନରେ ଥିବା ୧୩ ଜଣ ପର୍ବତାରୋହୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପନା ଏକ ମାତ୍ର ମହିଳା ପର୍ବତାରୋହୀ ଥିଲେ | ଜାନୁୟାରୀ ୪, ୨୦୧୫ରେ କଳ୍ପନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଅକୋନକାଗୁଆ‍‍ ଚଢିବାର ନିଜ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ | ୧୨ ଦିନର ଅଭିଯାନ ପରେ ୧୬ ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୧୫ରେ କଳ୍ପନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଅକୋନକାଗୁଆ‍‍ ଶୃଙ୍ଗ ଛୁଇଁଥିଲେ |
ମୃତ୍ୟୁ
୨୩ ମଇ ୨୦୧୯ ମସିହା ଦିବା ୧୨ଟା ୫୫ ମିନିଟରେ ସେ ଏଭେରେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଗର ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ସେଠାରୁ ତଳକୁ ଓଲ୍ହାଇଲାବେଳେ ସେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହ ନେପାଳର କାଞ୍ଚିମୟ ତାମାଙ୍ଗ ଓ ଚୀନର ଲାଇମୁ ମାଙ୍କ ଏହି ଆରୋହଣରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ବତାରୋହୀ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ‎ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ଖେଳାଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ
ସୋହିନୀ ମିଶ୍ର
ସୋହିନୀ ମିଶ୍ର ଜଣେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଓଡ଼ିଆ ଗାୟିକା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ସୋନି ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଇଡଲ୍‌ର ୬ଷ୍ଠ ସସ୍କରଣରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୬ଜଣଙ୍କ ଭିତରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ସେ ଏକାଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି ।
ଘର ଓ ପରିବାର
ସୋହିନୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘର କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ । ସୋହିନୀଙ୍କ ବାପା ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମିଶ୍ର ଏବଂ ମାଆ ପ୍ରମିଳା ମିଶ୍ର । ତାଙ୍କ ବାପା ଓ ମାଆ ଉଭୟ ଗୀତିକାର । ତାଙ୍କ ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ।
ଶିକ୍ଷା
ସେ ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକରୁ ଏମ୍.ଏସି ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି କରିଛନ୍ତି ।
ସଂଗୀତ ଜୀବନୀ
ସୋହିନୀ ମିଶ୍ର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୮ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସୋହିନୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ବାପା ଓ ମାଆ । ତାଙ୍କ ପାଖରୁ ପ୍ରଥମେ ସେ ସଂଗୀତ ଶିଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସୋହିନୀଙ୍କ ବାପା ଓ ମାଆ ଉଭୟ ଗାୟକ ଓ ଗାୟିକା । ସେ ଦୁହେଁ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଓ ରେଡିଓ କଳାକାର ।
ସୋହିନୀ ରେଭେନ୍ସା ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନରେ ଗୀତ ଗାଇଛନ୍ତି । ଆଉ ଏହି ରେଭେନ୍ସା ରେଡିଓ ହିଁ ସୋହିନୀଙ୍କୁ ରିୟଲିଟି ସୋ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର କରାଇଛି ।
ପ୍ରେମ୍ ଓ୍ବେଡସ୍‌ ପ୍ରିୟା ଓଡ଼ିଆ ଫିଲ୍ମରୁ ସୋହିନୀ ମିଶ୍ର ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଭାବେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ କଟକ- ଦ ସିଲ୍ଭର୍ ସିଟି, ହାଏ ଡାଲିଂ ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଣା ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।ଏହା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଥୁକୁଲ୍ ଫିଲ୍ମରେ ଗୀତ ଗାଇବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ଥୁକୁଲ୍ ଫିଲ୍ମରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିବା (ମିତରେ ମିିତ) ଗୀତ ପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
କ୍ଲୋରାଜେପେଟ
କ୍ଲୋରାଜେପେଟ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ଟ୍ରାନକ୍ସେନ, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ମଦ୍ୟପାନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର, ଉଦ୍‌ବେଗ ଏବଂ ବାତ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ପାଟିଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧ରୁ ୩ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଢୁଳେଇବା, ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବ, କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାରେ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାର ପରେ ଅପବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ । ଏହା ଓପିଓଏଡ୍ ସହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିପାରେ ।  ଏହା ଏକ ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଯାହା ଗାମା-ଆମିନୋବୁଟାଇରିକ୍ ଏସିଡ (GABA) ବୃଦ୍ଧି କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
୧୯୬୫ ମସିହାରେ କ୍ଲୋରାଜେପେଟ ପ୍ୟାଟେଣ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୬୭ରେ ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୭.୨୨ ମିଗ୍ରାର ୩୦ଟି ବଟିକାର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୨ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୩୦ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା ଏକ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଚତୁର୍ଥ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ
ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ (୧୩ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୭ - ୧୭ ଜୁନ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ମଦନ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
୨୦୧୯ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ମଦନ ମୋହଦ ଦତ୍ତ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ବାଲେଶ୍ୱର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସମୁଦାୟ ୭୪,୮୧୫ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ପାଇ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ତଥା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶଙ୍କୁ ୧୩,୪୦୬ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ ୨୦୨୦ ମସିହାର ଜୁନ ମାସ ୧୭ ତାରିଖ ଦିନ ହୃଦଘାତରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ଘରୋଇ ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଫ୍ଲୁମାଜେନିଲ
ଫ୍ଲୁମାଜେନିଲ, ଏକ ବେପାର ନାମ ଆନେକ୍ସେଟ, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନର ପ୍ରଭାବକୁ ଓଲଟାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଚେତନା ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରୁଟିନ୍ ବ୍ୟବହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ | ଏହା ଏକ ଶିରାରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦେଇ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରଭାବ୨ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ୯୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଝାଳ ବୋହିବା, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଜବରଦଖଲ ଏବଂ ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ । ଆତଙ୍କିତ ଆକ୍ରମଣ ପ୍ୟାନିକ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହା ଗାବା (GABA) ରିସେପ୍ଟରଠାରେ ବେଞ୍ଜୋଡାଏଜେପିନ୍ ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଫ୍ଲୁମାଜେନିଲ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୧ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ 0.୫ ମିଗ୍ରା ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ବାବଦ £୧୩ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଡଲାର ଅଟେ।
ସନ୍ଦର୍ଭ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଓ ମିଶନ, ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଓ ମିଶନଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ଥାପିତ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଅଟେ । ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସ୍ୱାମୀ ଶିବାନନ୍ଦ, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରେମାନନ୍ଦ, ସ୍ୱାମୀ ନିରଞ୍ଜନାନନ୍ଦ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ବିଜୟାନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଏହି ମଠକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ।
ଇତିହାସ
ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଜଣେ ପ୍ରଧାନ ଶିଷ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ୧୯୧୯ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୩୧ ତାରିଖଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଓ ମିଶନ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ମିଶନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ମଠର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା
ପ୍ରତ୍ୟହ ମଠ ପରିସରରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା, ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ବାହାରେ ନିୟମିତ ସତସଙ୍ଗ ସଭାର ଆୟୋଜନ ଆଦି ମଠର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ । ଏତଦବ୍ୟତୀତ କାଳୀପୂଜା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣିର ଆୟୋଜନ ମଧ୍ୟ ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ କରିଥାଏ । ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉଦ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ।
ମିଶନର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା
ଶ୍ରୀରାମକୃଷ୍ଣ ମିଶନଦ୍ୱାରା ଏକ ଉଚ୍ଚବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିଚାଳିତ, ଯେଉଁଠାରେ ୩୫୪ଜଣ ବାଳକ ଏବଂ ୨୪୭ଜଣ ବାଳିକା ପାଠ ପଢ଼ିଥାନ୍ତି । ଷାଠିଏ ଜଣ ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନେ ଏଠାରେ ମାଗଣାରେ ରହିଥାନ୍ତି ।
ଆହୁରି ଦେଖିପାରିବେ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାମକୃଷ୍ଣ ମଠ ଶ୍ରେଣୀ:ରାମକୃଷ୍ଣ ମିଶନ ଶ୍ରେଣୀ:ମଠ ବା ଆଶ୍ରମ
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଳ୍ଲା, (କେଉଁଝର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ଜିଳ୍ଲା । କେନ୍ଦୁଝର ବା କେନ୍ଦୁଝରଗଡ଼ ଏହାର ସଦର ମହକୁମା ।
ଏହି ଜିଲ୍ଲାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୮,୨୪୦ ବର୍ଗ କି.ମି. । ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ୨୧.୧° ଉ.ରୁ ୨୨.୧୦° ଉ. ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୫.୧୧° ପୂ.ରୁ ୮୬.୨୨° ପୂ. ଦ୍ରାଘିମା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ପୂର୍ବରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ ଭଦ୍ରକ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯାଜପୁର, ପଶ୍ଚିମରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବ ସିଂହଭୂମ ଜିଲ୍ଲାମାନ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇତିହାସ
୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮ରେ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ନିଜର ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ ପରେ କେଉଁଝର ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଲା । ପରେ ଏହାର ନାମ ବଦଳାଇ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ରଖାଗଲା । ମୂଳରୁହିଁ କେନ୍ଦୁଝରଗଡ଼ ଏହାର ସଦରମହକୁମା ରହି ଆସିଛି ।
ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶିବା ପୂର୍ବରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ଏକ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାର ଇତିହାସ ଏ ଯାଏଁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯେ ଏହା ପୂର୍ବତନ ଖିଜିଙ୍ଗା ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ଥିଲା, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ 'ଖିଜିଙ୍ଗା କୋଟା'ଠାରେ ଥିଲା । ଖିଜିଙ୍ଗା କୋଟା, ଏବେ ଆଧୁନିକ ଖିଚିଂ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ୧୨ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଯାହାର ରାଜା ହେଲେ ଜ୍ୟୋତି ଭଞ୍ଜ। ସେ ସମୟରେ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜ୍ୟ ଆଧୁନିକ କେନ୍ଦୁଝରର କେବଳ ଉତ୍ତର ଭାଗକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷାର୍ଦ୍ଧରେ ରାଜା ଗୋବିନ୍ଦ ଭଞ୍ଜ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗକୁ ରାଜ୍ୟରେ ମିଶାଇଥିଲେ । ଗୋବିନ୍ଦ ଭଞ୍ଜଙ୍କ ସମୟରେ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରରେ ସିଂହଭୂମଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ସୁକିନ୍ଦା ଯାଏଁ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜଠାରୁ ପଶ୍ଚିମରେ ବଣାଇ, ପାଲଲହଡା ଓ ଅନୁଗୁଳ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ରାଜା ଗୋବିନ୍ଦ ଭଞ୍ଜ ହିଁ ପୁରୀରୁ ମାଆ' ତାରିଣୀଙ୍କୁ ଘଟଗାଁ ଆଣିଥିଲେ। ତା ପରେ ରାଜା ପ୍ରତାପ ବଳଭଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ (୧୭୬୪-୧୭୯୨) ସମୟରେ ଟିଲୋ ଓ ଯୁଝପଡ଼ା ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟିକୁକଣ୍ଟାଝରି ଜମିଦାରୀରୁ କିଣାଯାଇ ରାଜ୍ୟରେ ମିଶାଗଲା । ୧୮୦୪ ମସିହାରେ ଇଂରେଜ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ରାଜା ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସନନ୍ଦରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡିକ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜ୍ୟର ଅଧୀନରେ ଥିବାର ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରୁ ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶିବାଯାଏ କେନ୍ଦୁଝର ରାଜ୍ୟର ସୀମାରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନଥିଲା । କିନ୍ତୁ, ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ପରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସୁବିଧା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଟିଲୋ (୭.୫୧ ବର୍ଗ କିମି.) ଏବଂ ଯୁଝପଡା (୯.୦୬ ବର୍ଗ କିମି.) ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟିକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ବାଲେଶ୍ୱର ଓ କଟକ ଜିଲ୍ଲାକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଗଲା । ଏହା ବଦଳରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଆମ୍ବୋ ଅଞ୍ଚଳର କିଛି ଗ୍ରାମ (୧୪.୮୪ ବର୍ଗ କିମି.) କେନ୍ଦୁଝରର ଅଧୀନ କରାଗଲା ।
ସମୟାନୁକ୍ରମରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ କେନ୍ଦୁଝରର ଶାସକ ହୋଇଥିଲେ ନିମ୍ନରେ ତାଙ୍କର ତାଲିକା ଦିଆଗଲା ।
ବିପ୍ଳବୀ ଧରଣୀଧରଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ ପ୍ରଜାମେଳି ୧୮୯୧ ମସିହାରେ, ରାଜା ଧନୁର୍ଯୟ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ସଂଘଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଭୂଗୋଳ
ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସ୍ଥଳଭାଗଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ପୂର୍ବରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଓ ଭଦ୍ରକ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯାଜପୁର, ପଶ୍ଚିମରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଓ ସୁନ୍ଦରଗଡ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବ ସିଂହଭୂମ ଜିଲ୍ଲାମାନ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ୮୨୪୦ ବର୍ଗ କିମି. ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ୪୮୦ ମି. ।
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଅସନପାଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟତମ ସର୍ବପୁରାତନ ଶିଳା ରହିଛି, ଯାହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପାଖାପାଖି ୧୦୦ ବର୍ଗ କିମି. । ଏହି ଶିଳା ପ୍ରାୟ ୩୮୦ କୋଟି ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଶିଳାଲେଖମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପୁରାତନ ଶିଳାଲେଖ ମିଳିଥାଏ, ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ୱିକ ମତରେ ଏହା ଗୁପ୍ତ ଯୁଗର ଶିଳାଲେଖ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ ମିଳେ । ଘଟଗାଁ ନିକଟସ୍ଥ ସୀତାବିଂଜିଠାରେ ରାବଣଛାୟା ଗୁମ୍ଫା କାନ୍ଥରେ ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଚିତ୍ରକଳା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ବିପୁଳ ପରିମାଣରେ ଉଚ୍ଚମାନର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏହାର ୩୦%ରୁ ଅଧିକ ଭୂମି ଘନ ଜଙ୍ଗଲଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ । ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜିଲ୍ଲା ଏଯାବତ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନଗ୍ରସର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ।
ସ୍ଥଳରୂପ
ଆକାରରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଲମ୍ବ ଭାବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଯାଏ ଏହାର ସର୍ବାଧିକ ଲମ୍ବ ହେଉଛି ୧୪୫ କିମି. ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ଏହାର ହାରାହାରି ଓସାର ହେଉଛି ୬୫ କିମି. । ଭୌଗୋଳିକ ବିଷମତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏ ଜିଲ୍ଲାକୁ ମୂଳତଃ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ; ଉପର କେନ୍ଦୁଝର ଏବଂ ତଳ କେନ୍ଦୁଝର । ତଳ କେନ୍ଦୁଝର ସମତଳଭୂମି ଓ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲାବେଳେ ଉପର କେନ୍ଦୁଝର ପାର୍ବତ୍ୟଭୂମିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ଜିଲ୍ଲାର ଭୂମିରୂପ ସାଧାରଣତଃ ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଢାଲୁ । ନିମ୍ନଭୂମିରୁ ଖୁବ ତୀଖ ଏବଂ ଢାଲୁ ଲାଗୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କର ଶିଖରଭାଗ ଚାରଣଭୂମି ଏବଂ ଛୋଟ ଚାଷଜମି ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିହେଲା ଭଳି ଯଥେଷ୍ଟ ସମତଳ । ଜିଲ୍ଲାର ମଧ୍ୟଭାଗର ଉଚ୍ଚତା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ହାରାହାରି ୫୦୦ ମିଟର । ମଝିରେ ମଝିରେ ଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ପାହାଡ଼ଗୁଡିକ ଏ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳବିଭାଜିକାର କାମ କରେ ।
ଲୋକବାକ
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୮,୦୨,୭୭୭ ।ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୫,୪୯,୬୭୧ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୨,୫୩,୧୦୬ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି । ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୪୪.୫% ହେଉଛନ୍ତି ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ୧୧.୬୨% ହେଉଛନ୍ତି ହରିଜନ ।
ଆଦିବାସୀ
୧୯୮୧ ଜନଗଣନାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆଦିବାସୀ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୪,୯୯,୬୫୭ ଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୧ ଜନଗଣନା ବେଳକୁ ତାହା ୧୧.୯୦% ହାରରେ ବଢ଼ି ୫,୯୫,୧୮୪ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ୧୯୯୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଜିଲ୍ଲାରେ ମୋଟ ୪୬ ପ୍ରକାରର ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ବାସକରନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ସଂପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ବାଥୁଡି, ଭୂୟାଁ, ଭୂମିଜ, ଗଣ୍ଡ, ହୋ, ଜୁଆଙ୍ଗ, ଖରୱାର, କିସାନ, କୋଲ୍ହ,, କୋରା, ମୁଣ୍ଡା, ଓରାଓଁ, ସାନ୍ତାଳ, ସାଓରା, ଶବର ସାଉଁତି ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ୧୬ଟି ସଂପ୍ରଦାୟ ସମସ୍ତ ଆଦିବାସୀ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୯୬.୧୨% ଅଧିକାର କରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୁଆଙ୍ଗ ସଂପ୍ରଦାୟ ନିଜକୁ ସବୁଠାରୁ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀ ବୋଲି ଦାବୀ କରନ୍ତି । ଆଦିବାସୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ଗୁଡିକର ଘନତ୍ୱ କେନ୍ଦୁଝର ସବଡ଼ିଭିଜନରେ ସର୍ବାଧିକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଆନନ୍ଦପୁରରେ ସର୍ବନିମ୍ନ । ଏମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପେଶା ହେଉଛି କୃଷି । ଆଜିକାଲି ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଖଣି-ଖାଦାନମାନଙ୍କରେ କାମକରୁଛନ୍ତି ।
୧୯୯୧ରେ କେନ୍ଦୁଝରର ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୨୪.୮୯ ଥିଲା ଯାହାକି ସେବେକାର ରାଜ୍ୟ ଆଦିବାସୀ ସାକ୍ଷରତା ହାରଠାରୁ (୨୨.୩୧%) ଅଧିକ । ଶିକ୍ଷା ଓ ଗମନାଗମନର ପ୍ରସାର ଫଳରେ ଏହି ଆଦିବାସୀ ଲୋକଙ୍କର ଚାଲିଚଳନ, ବ୍ୟବହାର, ପ୍ରଥା ଇତ୍ୟାଦିରେ ପ୍ରଭୂତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି ।
ଭାଷା
କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ଭାଷା ହେଲା ଓଡ଼ିଆ । ଅନ୍ୟ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଭୁଂଜିଆ ଭାଷାରେ ପାଖାପାଖି ୭୦୦୦ ଭୁଂଜିଆ ଆଦିବାସୀ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି । ତେବେ ଝାରଖଣ୍ଡ ନିକଟରେ ଥିବାରୁ ଚମ୍ପୁଆ ଉପଖଣ୍ଡରେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଜିଲ୍ଲାକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁପରିଚାଳନା ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେତେଗୁଡିଏ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ତା’ ବ୍ୟତୀତ କେତେକ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ସହିତ ଜନମଙ୍ଗଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ମାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ସେସବୁର ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା ।
ଅର୍ଥନୀତି
ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାକୁ ଦେଶର ୨୫୦ଟି ଅନଗ୍ରସର ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ । ଅନଗ୍ରସର କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁଦାନ ନିଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (BRGF) ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଶାର ଯେଉଁ ୧୯ଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ ଆର୍ଥିକ ଅନୁଦାନ ମିଳୁଛି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ।
ଜଙ୍ଗଲ
୦୧.୦୪.୯୬ର ଜଙ୍ଗଲ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଅନୁସାରେ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା
ଅଜୟ ଲୋହାର
ପୂର୍ବପୁରୁଷ
ମୁଣ୍ଡା ଏକ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ। "ଟୁଟୁ" ଓ "ନାଗୁ" ନାମକ ଦୁଇଭାଇ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବିହାରର ରାଞ୍ଚି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ "ତୋମଦଗା" ନଦୀ କୂଳରେ ଘର କରି ରହିଥିଲେ। ପରେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ସେହି ଜାଗାର ନାଁ "ଛୋଟନାଗପୁର" ହୋଇଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ବଂଶଧର ଥିଲେ ବିର୍ସା ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର।
ଜନ୍ମ
୧୮୭୪ ମସିହା (କେତେକଙ୍କ ମତରେ ୧୮୭୫ ରେ) ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ବିର୍ସା ଅଧୁନା ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ରାଞ୍ଚି ଜିଲ୍ଲା ଖୁଣ୍ଟି ସବ୍-ଡିଭିଜନ୍ ଅନ୍ତର୍ଗତ "ବାମ୍ବା" ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସୁଗନା ମୁଣ୍ଡା ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କରମୀ ମୁଣ୍ଡା।
ଶିକ୍ଷା
ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡାଙ୍କର ବାଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସାଲଗାଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଜଇପାଲ ନାଗଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷ୍ୟାତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥ ରାମାୟଣ ଓ ମହାଭାରତର ବିଷୟବସ୍ତୁ ସଂପର୍କରେ ଅବଗତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ବୁରୁଜ ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲରେ ଅଧୟନ କରିବା ସହିତ ଚାଇଁବସାର ମିଶନ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜର୍ମାନୀ ଶିକ୍ଷକ ଫାଦର୍ ଡେଡଲକ୍ ଓ ଫାଦର୍ ନୋଟ୍ରୋଟଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ। ସରଳ ବିଶ୍ୱାସୀ ଆଦିବାସୀ ଭାଇଭଉଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୋରା ଶାସକମାନଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଅମାନୁଷିକ ବ୍ୟବହାର ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ମର୍ମାହତ କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍କୁଲ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଆନନ୍ଦ ପାଣ୍ଡେ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରେ ୧୮୯୦ରୁ ୧୮୯୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହ ଚାକର ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅବଦାନ
ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଆତ୍ମବଳି ଦେଇଥିବା କେତେଜଣ ପୁଣ୍ୟାତ୍ମାଙ୍କ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଅନ୍ୟତମ। ଗୋରା ଶାସକମାନେ ସେବକ ପଟ୍ଟା ଲେଖାଇ ସରଳ ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କୁ ଗୋତି ଓ ବେଠି ଖଟାଇବା ଓ ଧର୍ମାନ୍ତରଣ କରିବାପଇଁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିବାର ଦେଖି ସେ ସହି ପାରୁ ନ ଥିଲେ। ଚାଇଁବସା ମିଶନ୍ ସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢୁଥିଲାବେଳେ ଗୋରା ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷକ ଆକ୍ରୋଶ ମୂଳକ ଭାବେ ବିର୍ସାଙ୍କୁ ଅମାନୁଷିକ ଭାବେ ଚାବୁକରେ ମାଡ଼ ମାରିଥିଲେ ଓ ସ୍କୁଲରୁ ବହିସ୍କାର କରି ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ପାଠପଢାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚ୍ଛେଦ ପକାଇ ସେ ଫିରିଙ୍ଗି ଶାସନ କବଳରୁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାପାଇଁ ଅଣ୍ଟାଭିଡ଼ି ବାହାରି ପଡ଼ିଥିଲେ। ବଣେଇ, ଗୁରୁଣ୍ଡିଆ, କଳିପଶ ଆଦି ଗ୍ରାମର କୋହ୍ଲ, ଖତିଆର, ମୁଣ୍ଡା ଓ କିଷାନ୍ ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କୁ ସେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଅତ୍ୟାଚାର ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରିଥିଲେ। ସେବକପଟ୍ଟା ନ ଲେଖିବା, ଖଜଣା ନ ଦେବା ଓ ବନ୍ଧୁକ ମୁନକୁ ଡରି ଧର୍ମତ୍ୟାଗ ନ କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରଚାର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆଦିବାସୀମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ବିପ୍ଳବ କରିବାପାଇଁ ଆଗଭର ହେବାର ଦେଖି ଇଂରେଜ ଶାସକ ପ୍ରମାଦ ଗଣିଲେ। ୧୮୯୫ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ ଦିନ ପୋଲିସ୍ ଏସ୍.ପି. ମେୟରସ୍ ବିର୍ସା ଓ ତାଙ୍କର ୧୫ ଜଣ ସାଥିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲେ। ଦେଶଦ୍ରୋହ ଅପରାଧରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଇବର୍ଷ କାରାଦଣ୍ଡ ଦିଆଗଲା। ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ରାଞ୍ଚି ଜେଲ୍‌କୁ ପଠାଇ ଦିଆଗଲା।
ଏହା ପରେ ବିର୍ସାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଦମନଲୀଳାର ମୁଖ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଥାନାକୁ ନିଆଁ ଲଗାଇଦେଲେ, କନେଷ୍ଟବଳ ରଘୁରାମକୁ ହତ୍ୟାକଲେ ଓ ଅନ୍ୟ ପୁଲିସ୍‌ମାନଙ୍କୁ ଥାନା ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ଧମକ ଦେଲେ। ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ୩୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚା ଡୋମ୍ବରି ପାହାଡ଼, ଯେଉଁଠି ବିର୍ସା ଓ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ନରସିଂହ ଅନ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଉଥିଲେ, ତାକୁ ଘେରିଗଲେ ଓ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିବାପାଇଁ ଘୋଷଣା କଲେ। ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଏଥିରେ ରାଜି ନ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଉପରୁ ଧନୁତୀର, ବର୍ଚ୍ଛା ଓ ପଥରଦ୍ୱାରା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେ। ଫଳତଃ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ଗୁଳିଗୋଳା ମାଡ଼ରେ ନରସିଂହ ମୁଣ୍ଡାଙ୍କ ସମେତ ଦୁଇଶହ ବିଦ୍ରୋହୀ ଶହୀଦ୍ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ। ବିର୍ସା ଅଳ୍ପକେ ବଞ୍ଚିଯାଇ ଆତ୍ମ ଗୋପନପାଇଁ ଚକ୍ରଧରପୁର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସରକାର ବିର୍ସାଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ନ ପାଇବାରୁ ମୁଣ୍ଡାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅମାନୁଷିକ ଅତ୍ୟାଚାର କଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଘରେ ନିଆଁ ଲଗାଇଦେଲେ। ଏଥିରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାପାଇଁ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଡେନକା ମୁଣ୍ଡା ଓ ମାଝିଆ ମୁଣ୍ଡା ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦେଶରୁ ନିର୍ବାସିତ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତଥାପି ବିର୍ସାଙ୍କ ମନରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଆଶା ମଉଳି ନ ଥିଲା। ସଂଗ୍ରାମକୁ ନୂଆରୂପ ଦେବାପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଛାଡ଼ି ସିଂହଭୂମି ଜିଲ୍ଲାକୁ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାସଘାତକ ଶଶୀଭୂଷଣ ରାୟ ଓ ମାଝିତା ମାରିଆ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଲୋଭରେ ବିର୍ସା ସେନ୍ତେରା ଗ୍ରାମ ନିକଟସ୍ଥ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିରହିଥିବାର ଖବର ଇଂରେଜ ସରକାରକୁ ଜଣାଇ ଦେଲେ। ୧୯୦୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୩ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫକରି ରାଞ୍ଚି ଜେଲ୍‌କୁ ନିଆଗଲା। ଏହାଦେଖି ଶହ ଶହ ଅନୁଗାମୀ ତାଙ୍କ ସହ ଜେଲ୍ ଯିବାକୁ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ। ତେଣୁ ସୁରକ୍ଷା କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ହଜାରିବାଗ ଜେଲ୍‌କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଗଲା। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଠିକ୍ ରହୁ ନ ଥିବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ରାଞ୍ଚି ଜେଲ୍‌କୁ ଅଣାଗଲା। ତାଙ୍କ ପାଦରେ କଡ଼ା ପିନ୍ଧାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାରର ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦିଆଯାଉଥିଲା ଓ ତାଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ବିଷ ମିଶାଇ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା। ଏସବୁର ମୂକସାକ୍ଷୀ ଥିଲେ ଜେଲ୍‌ର ଡାକ୍ତର ଅମୂଲ୍ୟ ଓ ମେହେନ୍ତର ଶିବନା। ତାଙ୍କ ଅପରାଧର ବିଚାରପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବିଚାରାଳୟକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଭୟରେ ସେଠାରେ କେହି ତାଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇ ନ ଥିଲେ। ବିଚାରାଳୟ କୋଠରୀରେ ବିର୍ସା ପ୍ରଳାପ କରୁଥିବାର ଦେଖି ବିଚାରପତି ବିଚାରକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖି ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜେଲ୍‌କୁ ପଠାଇଦେଲେ। ମାତ୍ର ପଚିଶ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ବିଦ୍ରୋହୀ ବିର୍ସା ରାଞ୍ଚି ଜେଲ୍‌ରେ କଲବଲ ହୋଇ ୧୯୦୦ ମସିହା ଜୁନ୍ ୯ ତାରିଖ ଦିନ ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗକଲେ।
ବିର୍ସାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁପରେ ତାଙ୍କର କିଛି ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାସିତ କରି ଦିଆଗଲା ଓ କେତେକଙ୍କୁ ଫାସୀ ଦିଆଗଲା। ହଇଜାରେ ପଡ଼ି ବିର୍ସାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ବୋଲି ଇଂରେଜଙ୍କ ଡରରେ ମିଥ୍ୟା ରିପୋର୍ଟ ଦେଇଥିବାରୁ ଡାକ୍ତର ଅମୂଲ୍ୟ ଚାକିରି ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଓ ମେହେନ୍ତର ଶିବନା ବିର୍ସାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ନ ପାରି ମାନସିକ ଭାରସାମ୍ୟ ହରାଇ ବସିଲେ। ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଜଣେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମୀ ଯାହାଙ୍କର ସାହସ ଓ ବଳିଦାନ ହଜାର ହଜାର ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ କରିଥିଲା।