cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
କୋମା
କାରଣ
କୋମାର ଅନେକ କାରଣ ହୋଇପାଏ, ଯଥା; ମାଦକତା (ନିଶା ଅପବ୍ୟବ‌ହାର, ମାତ୍ରାଧିକ ପ୍ରେସ୍କ୍ରାଇବ୍‌ଡ ଔଷଧ, ନିଜେ ନିଜେ କିଣିଥିବା ଔଷଧ ଇତ୍ୟାଦି), ମେଟାବୋଲିକ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ସିସ୍ଟମ ରୋଗ, ତୀବ୍ର ସ୍ନାୟବିକ ଆଘାତ ଯେପରିକି ସ୍ଟ୍ରୋକ ଓ ହାର୍ନିଏସନ, ହାଇପୋକ୍ସିଆ, ହାଇପୋଥର୍ମିଆ, ହାଇପୋଗ୍ଲାଇସେମିଆ ଓ ଆଘାତ ଯେପରିକି ମୁଣ୍ଡରେ ଆକ୍ସିଡେଣ୍ଟ । ଆଘାତ ପରେ ଉଚ୍ଚ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷମତାର ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ କୋମା ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।
ସମୁଦାୟ କୋମା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୦% କେବଳ ନିଶା ଔଷଧର ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ନିଶାଔଷଧ ସିନାପ୍ସ କର୍ମକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଇ ମସ୍ତିଷ୍କ୍କ‌କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବାରୁ ବାଧା ଦିଏ । ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନାଡ଼ି ଗତି, ରକ୍ତ ଚାପ, ଅନିୟମିତ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ ଅଧିକ ଝାଳ ବାହାରି କୋମା ହୁଏ । ଚିକିତ୍ସାଳୟରେ ରୋଗୀ ପ‌ହ‌ଞ୍ଚିଲେ ଭେସ୍ଟିବୁଲାର-ଅକୁଲାର ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ପରୀକ୍ଷା କରି ଆଖିର ପ୍ୟୁପିଲ(ପୁଅ) ଆକାର ଓ ଚକ୍ଷୁ ଡୋଳା ଗତି ଦେଖାଯାଏ ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ କାରଣ ହେଉଛି ହୃତପିଣ୍ଡ ରୋଗ ବା କାର୍ଡିଆକ ଆରେସ୍ଟ ଯାହା ସମୁଦାୟ କୋମାର ୨୫% । ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କର କର୍ମକ୍ଷମତା ନିମନ୍ତେ ବ‌ହୁତ ଅମ୍ଳଜାନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଅମ୍ଳଜାନ ଅଭାବରେ ନିଉରୋନାଲ ଏକ୍ସଟ୍ରାସେଲ୍ୟୁଲାର ସୋଡିୟମ ଓ କ୍ୟାଲସିୟମ କମିଯାଏ ଓ ଇନ୍ଟ୍ରାସେଲ୍ୟୁଲାର କ୍ୟାଲସିୟମ ସ୍ତର ବଢ଼ିଯାଏ ଯାହା ଫଳରେ ନିଉରନ କମ୍ୟୁନିକେସନ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ । ଅମ୍ଳଜାନ ଅଭାବ ହେଲେ ଏଟିପି କମିଯାଏ, ସିସ୍ଟୋସ୍କେଲିଟନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ନାଇଟ୍ରିକ ଏସିଡ ଅଧିକ ହୋଇ ଜୀବକୋଷ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ସ୍ଟ୍ରୋକର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁ ୨୦% କୋମା ହୁଏ । ସ୍ଟ୍ରୋକ ଯୋଗୁ ମସ୍ତିଷ୍କର ଗୋଟିଏ ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ସରବରାହ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଓ ଟ୍ୟୁମର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତ ସରବରାହ କମିଯାଇ ସ୍ନାୟୁକୋଷ ମରିଯାଆନ୍ତି ଓ କୋମା ହୁଏ । ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଅପ‌ପୁଷ୍ଟି(ମାଲନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ), ହାଇପୋଥର୍ମିଆ, ହାଇପରଥର୍ମିଆ, ଅସାଧାରଣ ଶର୍କରା ସ୍ତର ଓ ଅନେକ ବାୟୋଲୋଜିକାଲ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ୧୫% କୋମା ହୁଏ ।
ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
କୋମାର ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅତି ସ‌ହଜ, କିନ୍ତୁ କେଉଁ ରୋଗ ଯୋଗୁ କୋମା ହୋଇଛି ତାହା ଜାଣିବା ବେଳେ ବେଳେ ଚାଲେଞ୍ଜିଙ୍ଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗୀ ଆସିଲେ ପ୍ରଥମେ ତାହାକୁ ଏ.ବି.ସି.(ଶ୍ୱାସନଳୀ, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ବା ଇଂରାଜୀରେ A-airway, B-breathing, C- circulation) ପଦ୍ଧତିରେ ସ୍ଟାବିଲାଇଜ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଥରେ ଓଗୀ ସ୍ଟେବଲ ହୋଇଗଲା ପରେ କୋମାର କାରଣ ଖୋଜିବାକୁ ଇନଭେସ୍ଟିଗେସନ କରାଯାଏ । ଏହା ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀର ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା, ଇମେଜିଙ୍ଗ ଓ ସ୍ପେସିଆଲ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ନିର୍ଣ୍ଣୟାତ୍ମକ ସ୍ଟେପ ରୋଗୀ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଆସିବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅଚେତନତାର କାରଣ ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ କେତେକ ନିର୍ଣ୍ଣୟାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ୟଙ୍ଗ ମତରେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ସ୍ଟେପ ନିଆଯିବା କଥା:
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆସେସମେଣ୍ଟ ଓ ଇଭାଲୁଏସନ
ରୋଗୀର ଚେତନାବସ୍ଥା ଜାଣିବା ନମନ୍ତେ AVPU(Alert, vocal stimuli, painful stimuli, unresponsive) ସ୍କେଲ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହା ଅନୁସାରେ ରୋଗୀର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ । ମତେ ଶୁଣିପାରୁଛନ୍ତି କି କ‌ହି ତାହାର ଉତ୍ତର, ରୋଗୀକୁ ଚିମୁଟିଦେଇ ତାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅଥବା ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାହୀନ; ଏ ସମସ୍ତ ଦେଖାଯାଏ । ଗ୍ଲାସ୍‌ଗୋ ସ୍କେଲରେ ମସ୍ତିଷ୍କର ଆଘାତ ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ୩ରୁ ୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍କେଲ ଥାଏ ଯାହା ସାମାନ୍ୟରୁ ଅଧିକତମ ଆଘାତ ଦର୍ଶାଏ ।
ଗଭୀର ଚେତନଶୂନ୍ୟତାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଅଭାବ ଦେଖାଯାଇପାରେ, କାରଣ ଏହି ସମୟରେ ଗଳା ଓ ମୁଖମଣ୍ଡଳର ମାଂସପେଶୀ ଶୀଥିଳ ହୋଇଯାଅନ୍ତି ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ-ନିଶ୍ୱାସ କ୍ରିୟା ସମୁଚିତ ଭାବେ ସାଧିତ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଓରୋଫାଇଞ୍ଜିଆଲ ଏୟାର‌ୱେ, ନାଜୋଫାରିଞ୍ଜିଆଲ ଏୟାର‌ୱେ ଓ ଏଣ୍ଡୋଟରାକିଆଲ ଟ୍ୟୁବର ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ ।
ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା
ରୋଗୀର ମେଟାବୋଲିଜ୍ମ, ଫ୍ଲୁଇଡ ସ୍ଟାଟସ, ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା, ରକ୍ତନଳୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ତନ୍ତୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଇତ୍ୟାଦି ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତଚାପ, ମଳଦ୍ୱାର ଉତ୍ତାପ, ନାଡ଼ୀ ଗତି ହାର, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଗତି ହାର ଓ ଅମ୍ଳଜାନ ସାଚୁରେସନ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।
କୋମାଟୋଜ ରୋଗୀର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ତାଳ ଓ ଲୟ ଅନୁଶୀଳନ ଅତି ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଚେନସ୍ଟ୍ରୋକ (Cheyne-Stokes) ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଶ୍ୱାସ ବନ୍ଦ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ଶ୍ୱାସ ଏକାନ୍ତର ଭାବେ ଚାଲୁରହେ । ଏହା ଅତି ବିପଦଜନ‌କ ଅବସ୍ଥା । ପେଣ୍ଡିଙ୍ଗ ହାର୍ନିଏସନ, କର୍ଟିକାଲ ଲିଜନ] କିମ୍ବା ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଏହିପରି ସୂଚନା ଦେଖାଯାଏ । ଆପନିଉସ୍ଟିକ ଶ୍ୱାସରେ (apneustic breathing) ହଠାତ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଓ ପନ୍ସ ଲିଜନରେ ଏହା ହୁଏ । ମେଡୁଲା ଲିଜନରେ ଆଟାଭିସ୍ଟିକ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (Ataxic breathing ) ହୁଏ ।
କୋମା ରୋଗୀର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀରୁ ମସ୍ତିଷ୍କର କେଉଁ ସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଅନୁମାନ କରି ଜାଣିହୁଏ । ରୋଗୀ ଯଦି ସଳଖ ଭାବେ ଉପରକୁ ମୁହଁ କରି ଶୋଇଛି, ଦୁଇ ଗୋଡ଼ ସିଧାସଳଖ ରହିଛି, ଦୁଇ ବାହୁ ଦେହ ପାଖରେ ଅଛି ଓ କ‌ହୁଣିଠାରେ ପ୍ରବାହୁ(forearm) ବଙ୍କା ହୋଇରହିଛି ତାହାହେଲେ ଏହାକୁ ଡିକର୍ଟିକେଟ ଭଙ୍ଗିମା କୁହାଯାଏ ଓ ରେଡ୍ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଅସ ସ୍ଥାନରେ ବା ତା ଉପରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ରେଡ୍ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଅସ ତଳକୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ ଶରୀର ଭଙ୍ଗିମାକୁ ଡିସେରିବ୍ରେଟ ଭଙ୍ଗିମା କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ବାହୁ, ପ୍ରବାହୁ ସମସ୍ତ ସିଧା ଦେହ ପାଖରେ ରହେ, ନିମ୍ନ ଅବୟବ ସିଧା ଲମ୍ବା ହୋଇ ରହିଥାଏ ।
ଓକୁଲୋସେଫାଲିକ ରେଫ୍ଲେକ୍ସ - ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ଠିକ୍ ଅଛି କି ନାହିଁ ଜଣାପଡ଼େ । ଉପରକୁ ଶୋଇରହିଥିବା ରୋଗୀର ଦୁଇ ଆଖିପତାକୁ ଧୀରେ କପାଳ ଆଡ଼କୁ ଟାଣି ମୁଣ୍ଡକୁ ବାମ କଡ଼କୁ ଘୁରାଇ ଦେଇ ଡୋଳା ଡାହାଣ ଦିଗକୁ ଗତି କରୁଛି କି ନାହିଁ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ; ସେହିପରି ଡାହାଣ ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡକୁ ବୁଲାଇ ବାମ ଦିଗକୁ ଡୋଳା ଗତି କରୁଛି କି ନାହିଁ ଦେଖାଯାଏ । ଯଦି ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ଡୋଳା ଗତି କରେ ତାହାହେଲେ ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ଠିକ ଅଛି । ଯଦି ଦୁଇ ଆଖି ଏକଦିଗକୁ ବୁଲେନାହିଁ ତାହେଲେ ସେହି ଦିଗରେ ଥିବା ବ୍ରେନସ୍ଟେମରେ ଆଘାତ ଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଯଦି ଗୋଟିଏ ଆଖି ବୁଲେନାହିଁ ତାହେଲେ ମିଡିଆଲ ଲଙ୍ଗିଚୁଡିନାଲ ଫାସିକୁଲସ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । କ୍ୟାଲୋରିକ ରିଫ୍ଲେକ୍ସ - ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଥଣ୍ଡା ପାଣି ଗୋଟିଏ କାନ ଭିତରକୁ ଇଞ୍ଜେକ୍ଟ କରାଯାଏ ଓ ଡୋଳାର ଗତି ଦେଖାଯାଏ । ଆଖି ଡୋଳା ଯଦି ଧୀରେ ସେହି କାନ ଆଡ଼କୁ ବୁଲେ ତେବେ ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ଠିକ ଅଛି ଧରାଯାଏ  । ଯଦି ନ ବୁଲେ ତାହାହେଲେ ବ୍ରେନସ୍ଟେମ  ନଷ୍ଟ ହେବା ଜଣାଯାଏ । ଯଦି ରୋଗୀ ଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି ବା ଅଳସୁଆ ହୋଇ ଶୋଇଛି ତାହେଲେ ଦୃତ ନିସ୍ଟାଗମସ ଅନ୍ୟ ଦିଗଆଡ଼କୁ ହୁଏ ଓ ଏଥି ନିମନ୍ତେ କର୍ଟେକ୍ସ ଦାୟୀ ।
କ୍ରାନିଆଲ ସ୍ନାୟୁ(Cranial nerves; C.N. ବା କ୍ରା.ସ୍ନା.) ଆକଳନ କରିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ କାମ । ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାଯୋଗୁ ଅଲ୍ପ କେତେକ ସ୍ନାୟୁ ଆକଳନ କରିହୁଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରା,ସ୍ନା, ୨, ୩, ୫, ୭, ୯ ଓ ୧୦ । କ୍ରା.ସ୍ନା.୯ ଓ ୧୦ ଗ୍ୟାଗ ରିଫ୍ଲେକ୍ସଦ୍ୱାରା ଆକଳନ କରାଯାଏ । ଆଲୋକ‌କୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଇଲେ କ୍ରା.ସ୍ନା.୩ (ବା ଏହାର ପାରାସିମ୍ପାଥେଟିକ ଫାଇବର) ଠିକ ଅଛି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । କର୍ନିଆଲ ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ସଠିକ ଥିଲେ କ୍ରା.ସ୍ନା.୭ ଓ ୫ ଠିକ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଆଖି ପିତୁଳା ଆକଳନ କଲେ କୋମାର କାରଣ ବିଷୟରେ ଅନେକ ସୂଚନା ମିଳେ । ନିମ୍ନରେ ଦତ୍ତ ଟେବୁଲରେ ଟେକ୍‌ନିକାଲ ଓ ମେଡିକାଲ ଗାଇଡଲାଇନରେ କେତେକ ସାଧାରଣ ପିତୁଳା ପରୀକ୍ଷାଲବ୍‌ଧ ସୂଚନା ଓ ତାହାର ଭାଷାନ୍ତର ଦିଆଗଲା ।
ଇତିହାସ
ଯେ କୌଣସି ସ୍ନାୟୁ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ସଠିକ୍ ଇତିହାସ ଓ ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା ଅନ୍ତ୍ୟନ୍ତ ମୌଳିକ ଅଟେ । ରୋଗୀ, ତାହାର ପରିବାର ଓ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କଠାରୁ ଇତିହାସ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । କୋମାର ଗଭୀରତା, ଅଗ୍ରଗତି ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଫଳାଫଳ ନିରଦ୍ଧାରଣ ନିମନ୍ତେ ଗ୍ଲାସ୍‌ଗୋ କୋମା ସ୍କେଲ୍ ଅତୀବ ଉପକାରୀ ଓ ଆବଶ୍ୟକ । ସଠିକ ନିର୍ଣ୍ଣ‌ୟ ନିମନ୍ତେ ରୋଗୀ ପରୀକ୍ଷା, ଇମେଜିଙ୍ଗ ଓ ଇତିହାସ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।
ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା
ରୋଗୀ ବିଛଣାରେ ପଡ଼ିରହି ବେଳେ ଛଟପଟ ହୁଏ ଓ ବାତ ମାରିପାରେ, ଏଣୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିରୀକ୍ଷଣର ଅବଶ୍ୟକତା ଥାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେହରେ ଲାଗିଥିବ ନଳୀଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣି ଦେଇପାରେ । ରୋଗୀକୁ ଔଷଧ ଦେଇ ଶାନ୍ତ କରାଯାଏ । ଖଟରୁ ତଳେ ପଡ଼ି ନ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ଖଟରେ ସାଇଡ ବାର ଦିଆଯାଏ ।
କୋମାରୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଫୁଲା କମେଇବା ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ, ଓ ହାଇପୋଥର୍ମିଆ ଉପଚାର କରାଯାଏ । କାର୍ଡିଆକ ଆରେସ୍ଟ ହୋଇଥିବା ରୋଗୀମାନଙ୍କର ହାଇପୋଥର୍ମିଆ ମୂଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ଅଟେ । ଏହି ଚିକିତ୍ସାରେ ବାହାର ଓ ଇଣ୍ଟ୍ରାଭେନସ ଥଣ୍ଡା ପ୍ରୟୋଗ କରି ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋଗୀର ଉତ୍ତାପ ୨/୩ ଡିଗ୍ରୀ କମେଇ ଦିଆଯାଏ । ୨୦୦୨ ମସିହାର ବାଲ୍ଡରଦୋଟ୍ଟିର(Baldursdottir) ଓ ସ‌ହକର୍ମୀମାନେ ଏହି ଚିକିତ୍ସା କରି ଦେଖିଲେ ଅନ୍ୟ ରୋଗୀଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରୟୋଗରେ ଅଧିକ ରୋଗୀ ବଞ୍ଚିଯାଉଛନ୍ତି । ଏହି କାରଣରୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ କାର୍ଡିଆକ ଆରେସ୍ଟ ହୋଇ କୋମା ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଏହି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଛି ।
ଆବେଗ ଆହ୍ୱାନ
କୋମା ରୋଗୀର ବନ୍ଧୁ ପରିଜନ ତ‌ଥା ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀମାନେ ଅନେକ ଆବେଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି । ହତାଶା, କ୍ରୋଧ, ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନତା ଓ ନାସ୍ତି ସୂଚନା ଆହ୍ୱାନ ଅଧିକ ଥାଏ । ରୋଗୀର ଯତ୍ନ ସମ୍ପର୍କରେ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରିତଙ୍କ ସ‌ହ ବନ୍ଧୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାତାବରଣ ଓ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ସ‌ହ ଉତ୍ତମ ସୌହାର୍ଦ୍ର୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ।
ପୂର୍ବାନୁମାନ
କୋମାରେ ଥିବା ରୋଗୀ କିଛି ଦିନ, କିଛି ସପ୍ତାହ ବା ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିପାରନ୍ତି । ତା ପରେ କୋମାରୁ ଉନ୍ନତି କରି ସାରିଲା ପରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି ବା ଆଂଶିକ କୋମାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରହ‌ନ୍ତି (୪୨ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ ଅଛି) ।
କୋମା ପର ଫଳାଫଳ ତାହାର କାରଣ, ସ୍ଥାନ, ଗମ୍ଭୀରତା ଓ ନଷ୍ଟ ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଗଭୀର କୋମାରେ ଅଛିର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ତାହାର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ସମ୍ଭାବନା ଅତି କମ । ଗଭୀର କୋମାରେ ଥିବା ରୋଗୀ ଭଲ ହେବା ଦେଖାଯାଇଛି ଓ ଅଳ୍ପ କୋମାରେ ଥିବା ରୋଗୀ ଆଦୌ ଭଲ ନ ହେବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ଶାରୀରିକ, ବୁଦ୍ଧିଗତ ଓ ମାନସିକ ଅସୁବିଧା ନେଇ ରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ । ଏହା ଅତି ଧୀରେ ହୁଏ । କେତେକ ରୋଗୀଙ୍କର ସାମାନ୍ୟ ମୌଳିକ ଉନ୍ନତି ଲାଭ ଛଡ଼ା ଅଧିକ କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରୋଗୀ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଚେତନ ଅବସ୍ଥାକୁ ଆସନ୍ତି । ପ୍ରଥମେ କିଛି ଦିନ ଅଳ୍ପ କେତେକ ମିନିଟ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି ଏହି ସମୟ ସୀମା ଧିରେ ଧିରେ ଉନ୍ନତି କରେ । ସିନେମାରେ ଦେଖେଇବା ଭଳି କୋମାରୁ ଉଠି ସାଙ୍ଗେ ସାଙ୍ଗେ ସାଧାରଣ ଜୀବନ ବିତେଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ବାସ୍ତବରେ କୋମାରୁ ଉଠି ରୋଗୀ କନଫ୍ୟୁଜନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ସେ ସେଠାକୁ କିପରି ଆସିଲା ବୁଝି ପାରେନାହିଁ, ଭଲରେ କଥା କ‌ହି ପାରେ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ ସଠିକ ଭାବେ ମିଶ୍ରଣ କରିପାରେ ନାହିଁ ।
ପୁନରୁଦ୍ଧାରର ସମୀକ୍ଷା ପରିସଂଖ୍ୟନ ଅନୁସାରେ କଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ରୋଗୀ ଭଲ ହୋଇପାରେ । ସମୟ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ମାପକ । ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତର ଚାରି ମାସ ବିତି ଗଲା ପରେ ଆଶିଂକ ଉନ୍ନତିର ଆଶା ୧୫%, ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଶା ଅତି କମ ।
ନିମୋନିଆ ଭଳି ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି । ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଶୋଇ ରହିବା ଯୋଗୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ ।
ବେଳେ ବେଳେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ହେବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଟେରି ୱାଲିସ କଥା କ‌ହିପାରିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଚାରିପଟ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ୧୯ ବର୍ଷର କୋମା ପରେ ଜାନ ଜେବସ୍କି ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
କୋମାରେ ଛଅ ବର୍ଷ ରହିବା ପରେ ଜଣେ ରୋଗୀର ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଇଲେକଟ୍ରୋଡ(en:deep brain stimulation/DBS) ଦେଇ ଆଶିଂକ ଯୋଗାଯୋଗ କ୍ଷମତା ଉଦ୍ଧାର କରାଇ ପାରିଥିଲେ । କିଛି ସମୟ ନିମନ୍ତେ ନିଜକୁ ଜାଣିପାରୁଥିଲା ।
କିଛି ସେକଣ୍ଡ ବା କିଛି ମିନିଟର କୋମା ପରେ ଆଘାତ ପର ସ୍ମୃତିହୀନତା ଦେଖାଯାଏ ଯାହା କିଛି ଘଣ୍ଟାରୁ କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଆରୋଗ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ମାସ ମାସ ବିତିପାରେ । କିଛି ସପ୍ତାହ ଧରି କୋମାରେ ଥିଲେ ମାସ ଓ ବର୍ଷ ଧରି ଆରୋଗ୍ୟ ଧାରା ବଜାୟ ରହେ ।
ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତି
ଡଃ ଏଲକୋ ଡିକ୍ସ, ଗବେଷକ, ଫିଲିମରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା କୋମା ବିଷୟ ଲେଖି ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ନିଉରୋଲୋଜି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରକାଶ କରାଇଥିଲେ । ୧୯୭୦ରୁ ୨୦୦୪ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ୩୦ଟି ଫିଲିମ ଦେଖି ସେ ଅନୁଶୀଳନ କରିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ଦୁଇଟି ଫିଲିମରେ କୋମାର ପ୍ରକୃତ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ବାକି ୨୮ଟି ଚିତ୍ରରେ କୌଣସି ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନ ଥାଇ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନ‌କ ଆରୋଗ୍ୟ,  ଅମୂଳକ ଚିକିତ୍ସାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓ  ମାଂସପେଶୀ ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ କୋମା ରୋଗୀ ହୋଇଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୧୦୫୦
୧୦୫୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୫୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୧୦୫୧
୧୦୫୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୫୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ରାଇନାଟିସ
ରାଇନାଟିସ, ଅନ୍ୟ ନାମ କୋରିଜା ଯେଉଁଥିରେ ନାକ ଭିତରେ ଥିବା ମ୍ୟୁକସ ଝିଲ୍ଲିରେ ପ୍ରଦାହ ହୋଇ ଫୁଲି ଯାଏ ଓ ନାକରୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବୋହିଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ନାକର ଗଲୁ, ଜଳୀୟ ଆଖି କିମ୍ବା ଛିଙ୍କ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟା ଉପରେ ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ।
ଏହାର ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି ଆଲର୍ଜି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଥଣ୍ଡା ବା ସର୍ଦ୍ଦି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରେ ଉତ୍ତେଜକ ଧୂଆଁ କିମ୍ବା ପାଣିପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସାଧାରଣତଃ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ସଂକ୍ରାମକ, ଆଲର୍ଜି, ଅଣ-ଆଲର୍ଜି ଏବଂ ଆନାଟୋମିକାଲ୍ । ଅଣ-ଆଲର୍ଜି କାରଣରେ ଭାସୋମୋଟର ଓ ଉତ୍ତେଜକ; ଔଷଧ କାରଣରେ ରାଇନାଇଟିସ ମେଡିକାମେଣ୍ଟୋସା;  ହରମୋନ୍ କାରଣରେ ଆଟ୍ରୋଫିକ୍ ଓ ସିଏସଏଫ ଲିକ୍ ଏବଂ ଇଓସିନୋଫିଲିଆ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (NARES) ସହିତ ଅଣ-ଆଲର୍ଜି ରାଇନାଇଟିସ୍ କାରଣ ଯୋଗୁ ଓଇପାରେ ।
ଆଲର୍ଜି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଟ୍ରିଗର ଏଡ଼େଇବା, ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ, ନାସାଲ ଷ୍ଟିରଏଡ ଏବଂ ଇମ୍ୟୁନୋଥେରାପି ଦିଆଯାଏ । ଅଣ-ଆଲର୍ଜି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନାସାଲ ଷ୍ଟିରଏଡ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ । ନାସାଲ୍ ଡିକୋଙ୍ଗେଷ୍ଟାଣ୍ଟ ୩ କିମ୍ବା ୪ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ରାଇନାଇଟିସ୍ ଅତି ସାଧାରଣ ରୋଗଅଟେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଆଲର୍ଜି ରାଇନାଇଟିସ୍ ୫୮ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ବେଳେ ଅଣ-ଆଲର୍ଜି ରାଇନାଇଟିସ୍ ୩୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିବା  ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଭାସୋମୋଟର୍ ରାଇନାଇଟିସ୍ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଅଣ-ଆଲର୍ଜି ପ୍ରକାର | ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଣ ଆଲର୍ଜି ଏବଂ ଆଲର୍ଜି ରାଇନାଇଟିସ୍ ମିଶ୍ରଣ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଏନଏଏସ ଶିବପୁର
NAS ଶିବପୁର  ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ବାହିନୀର ଏକ ଏୟାର ଷ୍ଟେସନ । ଏହା ଆଣ୍ଡାମନ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଏକ ଗ୍ରାମ ଶିବପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ବାହିନୀ ଓ ଆଣ୍ଡାମାନ ନିକୋବର କମାଣ୍ଡର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ପରିଚାଳିତ ।
ଇତିହାସ
NAS  ଶିବପୁର 2001 ମସିହାରେରେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଅଞ୍ଚଳ ଏୟାର ବେସ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଆଣ୍ଡାମାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମରିକ ନିରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ବାହିନୀ ଓ ଭାରତୀୟ ତଟ ସୁରକ୍ଷ୍ୟା ବାହିନୀର ଦର୍ନିଆର Do 228 ଶ୍ରେଣୀ ହେଲିକେପ୍ଟର ଓ ଚେତକ ହେଲିକେପ୍ଟର ପାର୍ଟି ସପ୍ତାହରେ ଥରେ ଅବତରଣ କରି ନିରୀକ୍ଷ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରୁଥିଲା  । ତେବେ 2009 ମସିହାରୁ ସରକାର ଏହାକୁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏୟାର ଷ୍ଟେସନ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହାର ରାନୱେକୁ ଶେଠୀ ପାଇଁ 12,000 ଫୁଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ରାତ୍ର ଅବତ୍ତରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଗଲା ।  .
ଏଠାରୁ ମଳୟସିଆ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ହଜି ଯାଇଥିବା ବିମାନକୁ ଖୋଜିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦର୍ନିଆର Do228 ହେଲିକେପଟରକୁ ମଧ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା ।.
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନୌସେନା
ଲାଲଗଞ୍ଜ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଜମ୍‌‌ଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୧୮୧୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୨୧% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୭୯% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୮.୯୦% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୫.୯୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୪.୦୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୪.୮୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୩୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ଇରିଟ୍ରିଆ
ଇରିଟ୍ରିଆ  ,ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଏକ ଦେଶ।
ଇତିହାସ
୧୯୯୩ ମସିହା ମଇମାସ ୨୪ତାରିଖ ଦିନ ଇରିଟ୍ରିଆ ଇଥିଓପିଆ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆଫ୍ରିକାର ୫୨ଶ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ୤
ଭୂଗୋଳ
ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶର ପୂର୍ବଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଇରିଟ୍ରିଆର ମୋଟ ଆୟତନ ୧୨୧, ୩୨୦ କି.ମି. ୤ ଇରିଟ୍ରିଆର ଉତ୍ତର ପୂର୍ବରେ ଲୋହିତ ସାଗର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଇଥିଓପିଆ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ସୁଦାନ ଅବସ୍ଥିତ ୤ ଏହାର ଉପକୂଳ ସୀମା ୨,୨୩୪ କି.ମି. ୤
ରଜ
ରଜ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ପର୍ବ ଓ ରାଜ୍ୟର ଗଣପର୍ବ । ଏହା ତିନିଦିନ ଧରି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମିଥୁନ ମାସର ଆରମ୍ଭ ଓ ଏହା ପରେ ବର୍ଷା ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପୂର୍ବଦିନ ପହିଲି ରଜ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିବସ ହେଉଛି ରଜ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ତୃତୀୟ ଦିବସ ହେଉଛି ଭୂମିଦାହ ବା ଭୂମି ଦହନ, ଚତୁର୍ଥ ତଥା ଅନ୍ତିମ ଦିବସ ହେଉଛି ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ।
ବିଶେଷତ୍ୱ
ଆଷାଢ ମାସ ଚତୁର୍ମାସ୍ୟା ବ୍ରତର ପ୍ରଥମ ମାସ । ଏ ଚାରି ମାସ ମୁନି ଋଷି ଓ ସାଧବ ମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପରିଭ୍ରମଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଏକସ୍ଥାନରେ ନିବିଷ୍ଟ ହୋଇ ସାଧନା କରିଥା'ନ୍ତି । ଏହି ମାସକୁ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମ୍ଭୋଗର ମାସ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ବିରହ, ବିଧୂର ଯକ୍ଷର ପ୍ରିୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମେଘ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରେରିତ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ନେଇ ମହାକବି କାଳିଦାସଙ୍କ ରଚିତ "ମେଘଦୂତ' ମହାକାବ୍ୟ ଏକ ଅନବଦ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ବୌଦ୍ଧିକ ପ୍ରତିଲିିପି ଓ ଇତିକଥା । ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷାର ଆଗମନରେ ମେଘ ଓ ମାଟିର ମିଳନ ହୁଏ । ମାଟି ମା' ହୁଏ ରଜସ୍ୱଳା । କୃଷି ପ୍ରଧାନ ଦେଶ ଭାବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିଥିବା ଆମଦେଶରେ ମାଟି ମା' ବହୁ କିସମର ଫସଲ ଫଳାଇ ଆମରି ହାତରେ ଅଜାଡ଼ି ଦିଏ । ମା'ଟିଏ ଯେମିତି ପ୍ରଜନନ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ରାମ ଆବଶ୍ୟକ କରେ, ସେମିତି ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ମାଟି ମା'କୁ ରଜ ତିନିଦିନ ବିଶ୍ରାମ ଦିଆଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି । ପହିଲି ରଜରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପର୍ବ । ତିନିଦିନ ଧରି ଧରଣୀ ମାତାକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁଥିାଇଁ ଭୂ ଖନନ ବାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ମାତୃଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ, ଉନ୍ମାଦନା ଓ ନୂତନ ଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ରଜପର୍ବ । କୁମାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଜପର୍ବ ହେଉଛି ତାଲିମ ପ୍ରଦାନକାରୀ ପର୍ବ । ଆଷାଢ଼ର ପହିଲି ବର୍ଷାରେ ମାଟି ମା'ର ପ୍ରଜନନ ଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥାଏ, ଏହି କାରଣରୁ ଧରଣୀମାତାକୁ ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଏ । ଅବିବାହିତା ଝିଅଙ୍କ ପାଇଁ ଗର୍ଭଧାରଣ କ୍ଷମତା ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକ ସାଙ୍କେତିକ ପର୍ବ ହେଉଛି ରଜ । ଜଣେ ନାରୀଭାବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କିରି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ହେବ, ତାହା କୁମାରୀମାନଙ୍କୁ ଶିଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ, ଏହି ରଜ ପର୍ବ ପାଳନ ଅବସରରେ । କୁମାରୀମାନେ ରଜପର୍ବର ମଉଜ ଭିତରେ ଜଣେ ନାରୀର ଚଳଣି, ଆଚାରସଂହିତାକୁ ବିଧିଭାବେ ପାଳିଥାଆନ୍ତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେତେବେଳେ ଝିଅଟିଏ ନାରୀଭୂମିକାରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରେ, ଏହି ଆଚାରସଂହିତା ତାକୁ ସହାୟ ହୋଇଥାଏ । ରଜ ତିନିଦିନ ଧରି ରଜସ୍ୱଳା ନାରୀଭାବେ ଧରଣୀମାତାକୁ କଷ୍ଟ ନ ଦେଇ ଭୂମି କର୍ଷଣ ନ କରି ବିଶ୍ରାମ ଦେଲାଭଳି କଟା, ବଟା ଆଦି ଗୃହକର୍ମ ନ କରି କୁମାରୀମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି । ଧରଣୀ ମାତା ଶସ୍ୟଶ୍ୟାମଳାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପାଇ ପ୍ରାଥମିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭାବେ ରଜ ତିନିଦିନ ବିଶ୍ରାମ ମିଳିଥାଏ ତାଙ୍କୁ । ଠିକ ସେହିପରି ଝିଅବୋହୂମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସାଂସାରିକ ଜୀବନ ସୁଖମୟ କରିବାକୁ ରଜପର୍ବର କଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି । ରଜପର୍ବର ବିଧିବିଧାନକୁ ସେମାନେ ନିଜେ ପାଳନ କରି ଜଣେ ମାତାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ତୁଲାଇପାରିବେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନିଜ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଅନୁଭୂତିରୁ ଶିଖି ସଂସାର ନିୟମ ଶିଖାଇବେ ।
ପାଳନ
thumb|ରଜ ଦୋଳି ଖେଳ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ ବେଳରେ ଘରର ଘରଣୀମାନେ ସାଧାରଣ କାମରୁ ଛୁଟି ନେଇ ନାନାଦି ଖେଳରେ ମାତନ୍ତି । ଅଭିଆଡ଼ି ଝିଅମାନେ ଶାଢ଼ୀ ଆଦି ପିନ୍ଧି ରଜ ଦୋଳି ଖେଳ, ପୁଚି ଖେଳ ଆଦିରେ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ଧରିତ୍ରୀ ମାଆକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ କେହି ଭୂଇଁ ଉପରେ ଖାଲି ପାଦରେ ଚାଲିନଥାନ୍ତି । ପତ୍ର/ଖୋଳପାରେ ତିଆରି କଠଉରେ ଭୂଇଁ ଉପରେ ଚାଲିବାର ବିଧି ରହିଛି । ଏହି ଦିନ ପୋଡ଼ ପିଠା, ଚକୁଳି ପିଠା ଆଦି ଖିଆଯାଇ ଥାଏ ।
ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ
ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ହେଉଛି ରଜ ପର୍ବର ଅନ୍ତିମ ଦିବସ । ଏହା ବସୁଧାମାତାଙ୍କ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ନାନ । ଏହା ଧରାସ୍ନାନ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ସ୍ନାନ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗାଧୁଆ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ନାନ ରୂପେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ବଡ଼ି ସକାଳୁ ଶିଳପୁଆରେ ହଳଦୀ କନା ଗୁଡ଼ାଇ ସିନ୍ଦୂର, କଜଳ ଦେଇ ଧରଣୀ ମାତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂକୁ ସଜାଇ ପିଢ଼ା ଉପରେ ସ୍ଥାପନା କରି କଳସ ଆମ୍ବ ଡ଼ାଳ ରଖି କ୍ଷୀର ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ । ମାସିକ ଧର୍ମର ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ ଧରଣୀ ମାତା ତିନିଦିନ ବିଶ୍ରାମ ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ହୋଇଥା’ନ୍ତି । ମାର୍ଗଶୀର ଶେଷ ଗୁରୁବାର ଦିନ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ପେଡ଼ି ଏହି ଦିନ ଖୋଲାଯାଇଥାଏ । ରଜସ୍ୱଳାନାରୀ ସଦୃଶ ତିନିଦିନ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ହୋଇ ରହିବାପରେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ପ୍ରାତଃ କାଳରେ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ନାନ ପର୍ବ । ଏହି ଦିନ ରଜପର୍ବର ଆନନ୍ଦ ଉଲ୍ଲାସ ମଉଳି ଯାଇ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ସ୍ଥାନ ନେଇଥାଏ । ଏହି ବସୁମତୀ ସ୍ନାନ ଦିବସରେ ଧରଣୀ ମାତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥାଏ । ବସୁମାତା ରଜସ୍ୱଳା ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧସ୍ନାନ ପରେ ସୃଜନ କ୍ଷମତାଶୀଳା ଅର୍ଥାତ ଶସ୍ୟ ବୀଜ ଧାରଣକାରିଣୀ ହୋଇପାରିଥାନ୍ତି ।
ରଜଗୀତ
ରଜଗୀତ ଏହି ପର୍ବରେ ବୋଲା ଯାଉଥିବା ଜଣାଶୁଣା ଗୀତ ଯାହା ଆଗେ ଗାଆଁଗହଳିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା । ଲୋକ ମୁଖରେ ବୋଲାଯାଉଥିବା ଏହି ଗୀତ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା । ମୁଦ୍ରିତ ପୁରାତନ ପ୍ରକାଶନଗୁଡ଼ିକ ଭିତରୁ ମଧ୍ୟରୁ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ପହିଲି ରଜ ଓ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମାଗୁଣୀ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ରେକର୍ଡ ରଜଦୋଳି ଗୀତ ଅନ୍ୟତମ । ପୂରା ଗୀତର ପ୍ରଥମ ପଙ୍‌କ୍ତି ଜଣାଶୁଣା: "ବନସ୍ତେ ଡାକିଲା ଗଜ, ବରଷକେ ଥରେ ଆସିଛି ରଜ ଲୋ, ଘେନି ନୂଆ ସଜବାଜ " ।
ରଜଦୋଳି ଗୀତ:
ରଜ ପାନ
‘ପାନଖିଆ ରସିକ ପାଟି, ଖୋଜି ବୁଲୁଥିଲା ରାଜାଙ୍କ ହାତୀ, ଢାଳି ଦେଇଗଲା ଶିରରେ, ରାଜା ହୋଇଗଲା ରଜରେ’ ।
ପିଠାପଣା
ଚୁଲି ଲଗାଇ ନିୟମିତ ରୋଷେଇ କରିବା ମହିଳାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ । ଯେହେତୁ ରଜରେ ଧରଣୀମାତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଦିଆଯାଏ; ତେଣୁ ରଜ ପୂର୍ବଦିନ ପହିଲି ରଜରେ ବହୁ ରକମର ପିଠାପଣା, ବିଶେଷ କରି ପୋଡ଼ ପିଠା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହା ସହଜରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଅଧିକ ଦିନ ରହିଥାଏ । ଭାତ ବଦଳରେ ଫଳମୂଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପିଠାପଣା ଏକାଠି ଖାଇ ସମସ୍ତେ ମଜା କରିଥାନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି
ଭାରତର ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ
ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକ
ପ୍ରଜାତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକ ଅଛି । ୧୯୫୦ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୬ ତାରିଖ ପରେ ଏହି ପ୍ରତୀକ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା ।
ଅଜିତ କୁମାର ମହାନ୍ତି
ଅଜିତ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଜନ୍ମ: ୧୯୫୯ ମସିହା) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ବୈଜ୍ଞାନିକ । ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେ ଭାରତ ର ବହୁମୁଖୀ ଆଣବିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ‘ଭାବା ଆଣବିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର (BARC)’ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା
ଅଜିତ ସନ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ସେ ମୟୁରଭଞ୍ଜ ର ମହାରାଜା ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୧ ମସିହାରେ କଟକସ୍ଥିତ ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ରୁ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଅଜିତ, ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ମୁମ୍ବାଇ ରୁ ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସେ ୨୬ତମ ବିଏଆରସି ତାଲିମ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ।
ପେଶା
୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସେ ବିଏଆରସିର ଆଣବିକ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ବିଭାଗରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚଳନ୍ତି ୩୬ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ସେ ସବ କୁଲମ୍ବ ବ୍ୟାରିୟରର କୋଳିଜନ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ରିୟାଲିଟିବିଷ୍ଟିକ ରେଜିମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରିଥିଲେ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ କୋଲକାତାରେସ୍ଥିତ ଶାହା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟାର ଫିଜିକ୍ସର ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଟନ୍ତି । ବିଏଆରସିର ନିର୍ଦ୍ଧେଶକ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତିନି ବର୍ଷ କାଳ କାମ କରିବେ । ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଭାର କେ.ଏନ. ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ନେଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ସେରଗଡ଼, ବାଲେଶ୍ୱର
ସେରଗଡ଼ ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ରେମୁଣା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖନ୍ତାପଡ଼ା ଥାନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ |
ବିଶେଷତ୍ୱ
ସେରଗଡ଼ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ଏକ ବେପାର ବଣିଜର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ କାମ କରିଥାଏ । ଯୋଗାଯୋଗର ସୁବିଧା ହେତୁ ଏହା ସୋର, ନୀଳଗିରି, ଉଦଳା ଆଦି ସହରକୁ ବାଲେଶ୍ୱର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ । ଏଠାରେ ପରିବହନର ଭଲ ସୁବିଧା ଥିବାରୁ ନାନାଦି କଳକାରଖାନା ଗଢ଼ିଉଠିଛି ।
ସ୍କୁଲ
ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ ସାନ୍ତାଠାରେ ଗୋଟିଏ ଓ ବରୁଣସିଂଠାରେ ଗୋଟିଏ ହାଇସ୍କୁଲ ଅଛି । ତାହାଛଡ଼ା ସେରଗଡ଼ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମ.ଇ. ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ବାବା ଖଜୁରେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାକଜମକରେ ଜାଗର ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର‎
ଟିନିଡାଜୋଲ
ଟିନିଡାଜୋଲ ,
ଟିନିଡାଜୋଲ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବା ହେଉଛି ଏକ ନାମ ଟିଣ୍ଡାମାକ୍ସ, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଆମିବାୟାସିସ, ଜିଆର୍ଡିଆସିସ୍, ଟ୍ରାଇକୋମୋନିଆସିସ୍, ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଭାଜିନୋସିସ୍ ଏବଂ ମୋନୋଗନୋକୋକାଲ ୟୁରେଥ୍ରାଇଟିସ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇବାନ୍ତି, ଥକାପଣ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବାଦାମୀ ମୂତ୍ର, ପେରିଫେରାଲ୍ ନ୍ୟୁରୋପାଥି ଏବଂ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହା ନାଇଟ୍ରୋଇମିଡାଜୋଲ ଶ୍ରେଣୀର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଏହା ଡିଏନଏ ପ୍ରଭାବିତ କରି କାମ କରେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ |
୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଟିନିଡାଜୋଲ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୫୦ମିଗ୍ରାର ୧୬ଟି ବଟିକାର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ୧୧ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ରାଶିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩୫ ଡଲାର ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଓଧ
ଓଧ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷା ରେ Otter) ଏକ ମାଂସଭୋଜୀ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଲୁଟ୍ରିନାଏ ପରିବାରର ଅଂଶବିଶେଷ । ଜଳଚର, ଉଭୟଚର ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସବୁ ପ୍ରକାରର ମିଶାଇଲେ ପ୍ରାୟ ୧୩ଟି ଉପପ୍ରଜାତିର ଓଧ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀ ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଆହାର । ଲୁଟ୍ରିନାଏ ପ୍ରକୃତରେ ୱିଜେଲ୍ ମଷ୍ଟେଲିଡାଏ ପରିବାରର (ମିଂକ୍, ମାର୍ଟେନ୍, ଗାଡ଼ଭାଲୁ ପ୍ରଭୃତିଙ୍କ ପରିବାର) ଏକ ଶାଖା ।
ନାମକରଣ
ଓଧକୁ ବୁଝାଉଥିବା ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ otter ପୁରୁଣା ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ otor ବା oterରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇଥାଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ଭାଷାମାନଙ୍କର ମୂଳ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ “ୱୋଡ୍ର” (*wódr̥) ଏହି ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ ହୋଇପାରେ । ଏହି ମୂଳ ଶବ୍ଦରୁ ପାଣିର ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ "ୱାଟର୍ (water)" ସୃଷ୍ଟ ଓ ଉଚ୍ଚାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଆର୍ଦ୍ର (ଓଦା) ମଧ୍ୟ ଏହାର ନିକଟତର ।
ଓଧକୁ ସଂସ୍କୃତରେ ଉଦ୍‍ବିଡ଼ାଳ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମ ହେଲା ଜଳମାର୍ଜ୍ଜାର (ଅର୍ଥାତ୍ ପାଣିର ବିରାଡ଼ି) । ହିନ୍ଦୀରେ ଏହି ଜନ୍ତୁକୁ “ଊଦ୍‍ବିଲାୱ” ବା “ଊଦ୍” ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଅନୁସାରେ ଏହା ଏକ ବିରାଡ଼ି ଜାତୀୟ ଓ ଉଭୟଚର ଜନ୍ତୁ ଯିଏ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ବଡ଼ ମାଛ ଧରେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଖାଇଥାଏ ।
ସମ୍ପର୍କିତ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦାବଳୀ
ଓଧର ବସାକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ holt ବା couch କୁହନ୍ତି । ଅଣ୍ଡିରା ଓଧକୁ dogs ବା boars, ମାଈ ଓଧଙ୍କୁ bitches ବା sows ଏବଂ ଶାବକମାନଙ୍କୁ pups ଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଏ । ଓଧମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଇଂରାଜୀରେ bevy, family, lodge, romp (କ୍ରୀଡ଼ାପ୍ରିୟ ପ୍ରକୃତିକୁ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ) ବା raft (ପାଣିରେ ଥିବା ସମୟରେ) ଏପରି ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଜୀବନ ଚକ୍ର
ଓଧର ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ୬୦ରୁ ୮୬ ଦିନ । ମାଈ ଓଧ, ଅଣ୍ଡିରା ଓଧ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ଓଧ ଶାବକ ସମସ୍ତେ ମିଶି ନବଜାତ ଶାବକର ଯତ୍ନ ନେଇଥାନ୍ତି । ମାଈ ଓଧମାନେ ଜନ୍ମ ହେବାର ୨ ବର୍ଷ ପରେ ଓ ଅଣ୍ଡିରା ଓଧମାନେ ଜନ୍ମର ୩ ବର୍ଷ ପରେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି । ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ଗଛର ଚେର ତଳେ ବା ପଥୁରିଆ ଗାତରେ ଏମାନେ ନିଜର ବସା ବାନ୍ଧିବାର ଦେଖାଯାଏ । ବସାଟି ଘାସ ଓ ଶିଉଳି ଇତ୍ୟାଦିଦ୍ୱାରା ଆବୃତ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।
ଜନ୍ମ ହେବାର ମାସେ ପରେ ଶାବକ ନିଜ ବସା ବାହାରକୁ ଯିବା ଆରମ୍ଭ କରେ ଓ ଦୁଇ ମାସ ବୟସରେ ପାଣିରେ ପହଁରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥାଏ । ବର୍ଷେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାବକ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ରହିଥାଏ । ଓଧମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚନ୍ତି । ସେମାନେ ପ୍ରକୃତିରେ ଖୁବ୍ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଓ ପରିବାର ମିଳିମିଶି ଜଳକ୍ରୀଡ଼ାରେ ମାତିଥାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଆହାର ହେଲା ମାଛ, ତୁଡ୍ଡି ବା ଈଲ୍ ମାଛ । ସମୟେ ସମୟେ ଏମାନେ ଛୋଟ ପକ୍ଷୀ ଓ ବେଙ୍ଗ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ।
ପ୍ରକୃତି
ଓଧମାନଙ୍କ ଶରୀର ପତଳା, ଲମ୍ବା ଓ ଏମାନଙ୍କ ଗୋଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରର ଅନୁପାତରେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଛୋଟ । ତାଙ୍କ ଶରୀରର ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଗୋଡ଼ର ଆଙ୍ଗୁଠିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ପତଳା ପରଦା ଯାହା ଆହୁଲା ପରି କାମ କରେ ଓ ପହଁରିବା ବେଳେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ଓଧମାନେ ସିଲ୍‍ମାନଙ୍କ ପରି ପାଣି ତଳେ ନିଃଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ନେଇପାରନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କ ନଖ ଗୋଜିଆ । ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କର ମୋଟା ମାଂସାଳ ଲାଞ୍ଜଟିଏ ରହିଥାଏ । ସମସ୍ତ ୧୩ଟି ପ୍ରଜାତିର ଓଧଙ୍କୁ ମିଶାଇ କହିଲେ, ପରିପକ୍ୱ ବୟସରେ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୦.୬-୧.୮ ମିଟର୍ (୨-୫.୯ ଫୁଟ୍) ଏବଂ ଓଜନ ୧-୪୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏସିଆରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଛୋଟନଖିଆ ଓଧ ପ୍ରଜାତି ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ଓଧ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧ ଆକାରରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଜାତି । ତାଙ୍କ ଲୋମର ନିମ୍ନାଂଶ ଅତି କୋମଳ ଓ ତାପ କୁପରିବାହୀ ଯାହା ଲମ୍ବା ଓ ସବଳ ଲୋମଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଆବୃତ୍ତ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ଲୋମର ସ୍ତରରେ ବାୟୁର ଏକ ଆସ୍ତରଣ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ଯାହା ତାଙ୍କ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ଓ ଶୁଷ୍କତା ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ପାଣି ତଳେ ଉତ୍‌ପ୍ଳବନ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବାରେ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ ।
ଅନେକ ଓଧ ପ୍ରଜାତି ଥଣ୍ଡା ଜଳରେ ବାସ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ଶରୀରର ତାପମାତ୍ରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସୋମାନେ ଶକ୍ତି ବା ଖାଦ୍ୟ ଅପଚୟ ହାର ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ପରିବେଶର ତାପମାତ୍ରା ଅନୁଯାୟୀ ୟୁରୋପୀୟ ଓଧମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ଶରୀରର ଓଜନର ୧୫% ଓଜନର ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧମାନଙ୍କୁ ୨୦-୨୫% ଓଜନର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ପାଣିର ତାପମାତ୍ରା ୧୦° ସେଲ୍‍ସିୟସ୍ ରହିଲେ ଏକ ଓଧକୁ ବଞ୍ଚି ରହିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ୧୦୦ ଗ୍ରାମ୍ ଓଜନର ମାଛ ଶିକାର କରି ଖାଇବାକୁ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ଓଧ ପ୍ରଜାତି ପ୍ରତିଦିନ ୩-୫ ଘଣ୍ଟା ଏବଂ ଛୁଆ ପାଳୁଥିବା ମାଈ ଓଧମାନେ ଦିନକୁ ୮ ଘଣ୍ଟା ଶିକାର କରିଥାନ୍ତି ।
ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଓଧଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଆହାର ହେଲା ମାଛ । ବେଳେବେଳେ ଏମାନେ ବେଙ୍ଗ, କଙ୍କଡ଼ା, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । କିଛି ଓଧ ଶାମୁକା ଖୋଲି ଖାଇବାରେ ଅତି ନିପୁଣ । ଅନ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଓ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଏମାନେ ଖାଇବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି । ଆହାର ଗ୍ରହଣର ହାର ଅତ୍ୟଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଶିକାର କମିଗଲେ ଓଧମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ କଷ୍ଟକର ହୋଇଉଠେ । ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧମାନେ କଠିନ ଖୋଳପା ଥିବା ଶାମୁକା ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି । ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧମାନେ ପଥରରେ ଶାମୁକାର ଖୋଳପା ଭାଙ୍ଗିବା ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଓଧମାନଙ୍କୁ ଏହି କୌଶଳ ଶିଖିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ଓଧମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଶିକାରୀ । ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଓ ସମୁଦ୍ରର ତଳ ଦରାଣ୍ଡି ଖୋଜିବା ଏବଂ ପାଣିରେ ଶିକାରକୁ ଗୋଡ଼ାଇ ଗୋଡ଼ାଇ ଧରିବା ଏମାନଙ୍କ ଶିକାର କରିବାର ପ୍ରଣାଳୀ । ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରଜାତି ପାଣି ନିକଟରେ ରହନ୍ତି । ନଦୀ ଓଧମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭୂମିରେ ରହି ନିଜ ଲୋମକୁ ଶୁଷ୍କ ରଖନ୍ତି ଓ କେବଳ ଶିକାର ବା ଗମନାଗମନ ପାଇଁ ପାଣି ଭିତରକୁ ପଶନ୍ତି । ସାମୁଦ୍ରିକ ଓଧମାନେ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ପାଣି ଭିତରେ ବିତାଇଥାନ୍ତି ।
ପ୍ରଜାତି ଓ ଉପପ୍ରଜାତି
କ୍ଲାଡୋଗ୍ରାମ୍ ଚିତ୍ର (କୋଫ୍‍ଲି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ୨୦୦୮ ଏବଂ ବିନିନଣ୍ଡା-ଏମଣ୍ଡସ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ୧୯୯୯
ଲୁଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି ହାଇଡ୍ରିକ୍ଟିସ୍ ପ୍ରଜାତି ଲୁଟ୍ରୋଗେଲ୍ ପ୍ରଜାତି ଲୋଣ୍ଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି ଟେରୋନ୍ୟୁରା ପ୍ରଜାତି ଏମ୍ବଲୋନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି ଏଓନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି ଏନ୍‍ହାଇଡ୍ରା ପ୍ରଜାତି †ମେଗାଲେନ୍-ହାଇଡ୍ରିସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ସାର୍ଡୋଲୁଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି
†ଆଲ୍‍ଗାରୋଲୁଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି
†ସାଇର୍ନେଓନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଟେର୍ୟୁଲିକ୍ଟିସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଏନ୍‍ହାଇଡ୍ରିଓଡନ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଏନ୍‍ହାଇଡ୍ରିଥେରିୟମ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଲିମ୍ନୋନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଲୁଟ୍ରାଭସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଶିବାଓନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ଟୋରୋଲୁଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି
†ଟାଇରେନୋଲୁଟ୍ରା ପ୍ରଜାତି
†ବିଷ୍ଣୁଓନିକ୍ସ୍ ପ୍ରଜାତି
†ସିଆମୋଗେଲ୍ ପ୍ରଜାତି
ୟୁରୋପୀୟ ଓଧ
ୟୁରୋପୀୟ ଓଧକୁ “ୟୁରେସୀୟ ଓଧ” ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏମାନେ ୟୁରୋପ, ଏସିଆର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ୧୯୫୦ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଆଇଲ୍‍ସ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ଏମାନେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ, ପରିବାସ କ୍ଷୟ ଏବଂ କ୍ଲୋରିନେଟେଡ୍ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ପରି କୀଟନାଶକର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଓଧଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଏକ ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟ ବୋଲି କହିବା ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ । ୧୯୮୦ ଦଶକରେ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ରାଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଯାହାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୂର୍ବାବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ “ଜୈବବିବିଧତା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଯୋଜନା” (ଇଂରାଜୀରେ Biodiversity Action Plan) ପ୍ରଣୟନ କରାଯାଇ ୨୦୧୦ ସୁଦ୍ଧା ଓଧମାନଙ୍କ ପୁନରୁତ୍ଥାନର (୧୯୬୦ରେ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେପରି ସ୍ଥିତି ଥିଲା ତାହାକୁ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ) ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଥିଲା । ସଡ଼କ ଓ ରାଜପଥରେ ଗାଡ଼ିଦ୍ୱାରା ଚପାହୋଇ ବହୁ ଓଧ ପ୍ରାଣ ହରାଇବା ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ଏକ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ।
ଉତ୍ତର ଆମେରିକୀୟ ନଦୀ ଓଧ
ୟୁରୋପୀୟମାନେ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ଉପନିବେଶ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ନଦୀ ଓଧଙ୍କୁ ଲୋମ ପାଇଁ ଫାଶ ପକାଇ ଧରିଲେ ଓ ଶିକାର କଲେ । ନଦୀ ଓଧମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଛ, ଶାମୁକା, କ୍ଷୁଦ୍ର ସ୍ଥଳଚର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ତଥା ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଆହରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏମାନେ ବଢ଼ି ୩-୪ ମିଟର୍ ଲମ୍ବ ଓ ୫-୧୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ହୋଇଥାନ୍ତି ।
କେତେକାଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଏକ ସଂରକ୍ଷିତ ପ୍ରଜାତି । ରୁଗ୍‍ଣ ଓ ଆହତ ଓଧଙ୍କ ଥଇଥାନ ପାଇଁ କେତେକ ସଂସ୍ଥାନ ତଥା ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ସିନ୍ଧୁ ଓଧ
ସିନ୍ଧୁ ଓଧ ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଏକଦା ଏମାନେ ବେରିଂ ପ୍ରଣାଳୀ, କମଚାଟକା ଓ ଜାପାନର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ । ସିନ୍ଧୁ ଓଧମାନଙ୍କ ଦେହର ବର୍ଗ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ପ୍ରତି ୨୬୦୦୦-୧୬୫୦୦୦ ଲୋମ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଶରୀର ଏପରି ଘଞ୍ଚ ଲୋମବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥିବାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଏମାନଙ୍କ ଶିକାର କରୁଥିଲେ ଓ ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାତି ବିଲୋପ ହେବା ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ୧୯୧୧ ଫର୍ ସିଲ୍ ଚୁକ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ସେତେବେଳକୁ ସିନ୍ଧୁ ଓଧଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏତେ କମିଯାଇଥିଲା ଯେ, ଲୋମ ବ୍ୟବସାୟ ବେଶୀ ଲାଭପ୍ରଦାୟୀ ହୋଇ ରହିନଥିଲା ।
ଏମାନେ ଶାମୁକା ଓ ଅନ୍ୟ ଅମେରୁଦଣ୍ଡୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଆନ୍ତି । ଯେକୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶିକାରର ଘନତା ଓଧମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ନିରୂପଣ କରିଥାଏ । ସମୁଦ୍ରର ନରମ ତଳ ଅପେକ୍ଷା ପଥୁରିଆ ତଳରୁ ଓଧଙ୍କୁ ଶିକାର ସଂଗ୍ରହ କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ପଥୁରିଆ ସମୁଦ୍ରତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିନ୍ଧୁ ଓଧମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । ନିଜ ପଞ୍ଝା ତଳେ ଲୋମାବୃତ ମୁଣିରେ ସେମାନେ ଏକ ପଥର ଖଞ୍ଜି ସମୁଦ୍ରତଳକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଶାମୁକାର କଠିନ ଆବରଣକୁ ପିଟି ଭାଙ୍ଗି ପକାନ୍ତି ଓ ତାକୁ ଆହରଣ କରନ୍ତି । ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଶିକାର କରୁଥିବା ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ସିନ୍ଧୁ ଓଧଙ୍କର ଗଣନା କରାଯାଏ । ଏମାନେ ୧-୧.୫ ମିଟର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ହୁଅନ୍ତି ଓ ଏମାନଙ୍କ ଓଜନ ୩୦ କି.ଗ୍ରା. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏକଦା ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ହୋଇ କେବଳ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆ ଓ ଆଲାସ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିଥିବା ସିନ୍ଧୁ ଓଧଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ପୁନର୍ବାର ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ।
ବଡ଼ ଓଧ
ବଡ଼ ଓଧ (Pteronura brasiliensis) ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା ମହାଦେଶର ଆମାଜନ୍ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସୁନା ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ପାରଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥର ବ୍ୟବହାର, ପରିବାସ ନଷ୍ଟ ଓ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଓଧଙ୍କ ଶିକାର କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ବିରଳ ପ୍ରଜାତି ପାଲଟିଯାଇଛନ୍ତି । ଏହି ଓଧ ବଢ଼ି ପ୍ରାୟ ୧.୮ ମିଟର୍ (୫.୯ ଫୁଟ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଓଧଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସମୟ ଜଳରେ ବିତାଇଥାଏ ।
ଓଧ ଶିକାର
୧୭୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ବା ତାହା ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଲୋମ ପାଇଁ ଓଧମାନଙ୍କର ଶିକାର କରାଯାଇଆସୁଛି । ତୀର, ଜାଲ, ଫାଶ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟବହାର କରି ପୂର୍ବେ ଶିକାର କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ପରେ ଓଧ ଶିକାର ପାଇଁ ବନ୍ଧୁକ, ଯନ୍ତା ଇତ୍ୟାଦିର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା ।
ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଲୋକେ ଓଧ ଚମଡ଼ା ତିଆରି ପୋଷାକ ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଚୀନରେ ରାଜକୀୟ ପୋଷାକରେ ଓଧ ଚମଡ଼ା ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା । ସମାଜରେ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ଲୋକେ ମଧ୍ୟ ଓଧ ଚମଡ଼ାରେ ତିଆରି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧୁଥିଲେ । ଓଧ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ କମରବନ୍ଧ (belt) ଓ ଟୋପି ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରିବାରେ କାମରେ ଲାଗୁଥିଲା । ଛୁଆଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ପ୍ରକାରର ହାତମୌଜା (Glove) ଓ ଉଷ୍ମପୋଷାକ ମଧ୍ୟ ଓଧର ଲୋମଶ ଛାଲ ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି କରାଯାଏ ।
କୁକୁରମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଓଧମାନଙ୍କ ଶିକାର କରାଯାଉଥିଲା ଓ ସେହି କୁକୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଶେଷ ରୂପେ ଓଟ୍ଟର୍‍ହାଉଣ୍ଡ୍ (otterhound) ନାମକ ପ୍ରଜାତି ଶିକାରରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲେ । ୧୯୫୮ରୁ ୧୯୬୩ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ରେ ୧୧ଟି ଓଧ ଶିକାରର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ୧୦୬୫ଟି ଓଧ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ଏପରି ଶିକାରରେ ଓଧଙ୍କ ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗର ଅସ୍ଥି ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଏକ ଉନ୍ମାଦନା ରହିଥିଲା ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଟାଇ-ପିନ୍ (କଣ୍ଠ ପଟ୍ଟିକୁ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଛୁଞ୍ଚି) ଭଳି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ଉତ୍କଳୀୟ ସ୍ୱାଭିମାନର ପ୍ରତୀକ ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯଥାର୍ଥରେ ଫକୀର ମୋହନ ଲେଖିଥିଲେ -
ଓଧ
ମାଛ ଧରିବା ପାଇଁ ଓଧଙ୍କ ବ୍ୟବହାର
ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଦକ୍ଷିଣ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନେ ଚିକ୍କଣ ଚର୍ମଯୁକ୍ତ ଓଧମାନଙ୍କୁ ପୋଷାଜୀବ ପରି ରଖି ଆସୁଛନ୍ତି ଓ ମାଛ ଧରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ସହାୟତା ଲୋଡ଼ି ଆସୁଛନ୍ତି । ଓଧମାନେ ଜାଲ ଆଖପାଖର ମାଛଙ୍କୁ ଗୋଡ଼ାଇ ଜାଲ ପଟକୁ ଖେଦି ଦେଇଥାନ୍ତି । ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ଏହି ପରମ୍ପରା ଏସିଆର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଚାଲି ଆସୁଛି । ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ନାରୈଲ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଓ ସୁନ୍ଦରବନରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୈଳୀରେ ମାଛ ଧରିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
thumb|ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଥିବା ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି thumb|ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଗୃହ ସତ୍ୟଭାମାପୁର ଠାରେ
ଓଡ଼ିଶାରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ
ଓଡ଼ିଶା ୨୦୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସ ଆରମ୍ଭରେ କୋଭିଡ-୧୯ ସଂକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହି ମହାମାରୀର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶା କୋଭିଡ-୧୯ ନିୟମାବଳୀ, ୨୦୨୦ ଲାଗୁକରିବା ସହ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗଠିତ କୋଭିଡ-୧୯ ମୁକାବିଲା କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ସୁବ୍ରତ ବାଗଚୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ।
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ
ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କର ପରିବାର
ମଧୁସୂଦନ ଦାସ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସତ୍ୟଭାମାପୁରରେ ୨୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୮୪୮ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ଚୌଧୁରୀ ରଘୁନାଥ ଦାସ ଓ ମାତା ପାର୍ବତୀ ଦେବୀଙ୍କ ପୁଅ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ନାମ ଥିଲା ଚୌଧୁରୀ ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ଦାସ । ପରେ ତାଙ୍କ ବାପା, ମାଆ ତାଙ୍କ ନାମକୁ ବଦଳାଇ ମଧୁସୂଦନ ରଖିଥିଲେ । ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ସାମାଜିକ ଚଳଣି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ତୁଟାଇ ଦେଇଥିଲେ । ଏଣୁ ସେ ଗାଁ ବାହାରେ କୋଠିଟିଏ ଗଢ଼ାଇ ସେଠାରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମା' ପାର୍ବତୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ସକାଳେ ଓ ସଞ୍ଜରେ ଦେଖାକରି ସେକାଳର ଚଳଣି ଅନୁସାରେ ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ରସକୁଣ୍ଡ ପୋଖରୀରେ ଗାଧୋଇ ଘରକୁ ଆସୁଥିଲେ ।
ସତ୍ୟଭାମାପୁରଠାରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳକୁ ଇନଟାକ ତରଫରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରି ତାକୁ ମୂଳ ଢାଞ୍ଚାରେ ଆଉଥରେ ତିଆରି କରାଯାଇଛି ।
ବାବର୍ଚ୍ଚିଖାନା
ମଧୁବାବୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ହେଲା ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁସଲମାନ ରାନ୍ଧୁଣିଆ ଜଣେ ତାଙ୍କ କୋଠିରେ ରାନ୍ଧୁଥିଲେ । ଏହି ଘରର ନାମ ବାବର୍ଚ୍ଚିଖାନା ।
ଶିକ୍ଷା
ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସତ୍ୟଭାମାପୁରର ଗାଁ ଚାଟଶାଳୀରୁ ମାଟିବଂଶ ଅବଧାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ । ଚାଟଶାଳୀ ପଢ଼ା ଶେଷ କରି ୧୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ କଟକ ଗଲେ ଓ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ । ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପିତାମହୀ(ଆଇ) ଘୋର ଆପତ୍ତି କରିଥିଲେ।ତାଙ୍କର ଆଶଙ୍କା ଥିଲା ଯେ,ସେ ଇଂରାଜୀ ପଢିଲେ ‘କିରସ୍ତାନ ବା ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ’ ହୋଇଯିବ। ୧୮୬୪ରେ ମଧୁସୂଦନ ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣଙ୍କ ସହ କଟକ ସ୍କୁଲରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପାସ କରିଥିଲେ (ଆଜି ଏହାକୁ ହାଇସ୍କୁଲ ସାର୍ଟିଫିକେଟ ପରୀକ୍ଷା କୁହାଯାଉଅଛି) । ସ୍କୁଲରେ ପଢିବା ସମୟରେ କେତେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଗୋଛାଏ ବାଳର ଗଣ୍ଠିଥିଲା। ଦିନେ ଜଣେ ସହପାଠୀ ସେହି ଚୁଟିଟି କୌଶଳରେ କାଟି ପକାଇଲେ। ତାଙ୍କର ସେତେବେଳର ପୋଷାକ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା, ନାଲି କନାରେ ତୁଳା ପଶି ଗୋଟାଏ ମିରଜେଇ କୁର୍ତ୍ତା;ସେଥିରେ ବୋତାମ ଲାଗୁ ନ ଥିଲା।କୁର୍ତ୍ତା ଦୁଇପଟେ କନାଧଡି ବା ସୂତାରେ ବନ୍ଧା ହୋଇଥାଏ। ଏହାପରେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱରରେ କିରାଣି ଚାକିରିଟିଏ କଲେ । କିଛି ପଇସା ସଞ୍ଚୟ କରି ସେ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ନିମିତ୍ତ ଚାନ୍ଦବାଲି ଦେଇ ଧୂଆଁକଳ ଚାଳିତ ନାଆରେ କଲିକତା ଯାତ୍ରା କଲେ।
୧୮୭୦ରେ ସେ ବି.ଏ. ପରୀକ୍ଷାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବି.ଏ. ପରୀକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ସଂସ୍କୃତ ପରୀକ୍ଷାର ଉତ୍ତର ନିଜ ମାତୃଭାଷରେ ଲେଖିବା ନିୟମ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷକ ବଙ୍ଗଳା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାଷା ଜାଣି ନଥିବାରୁ ବଙ୍ଗଳା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲିପିରେ ସଂସ୍କୃତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର ଲେଖିବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳୁନଥିଲା । ମଧୁବାବୁ ନିଜ ମାତୃଭାଷା ଓଡ଼ିଆରେ ସଂସ୍କୃତର ଉତ୍ତର ଲେଖିବାପାଇଁ ଜିଦ ଧରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସିଣ୍ଡିକେଟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ । ସେଠାରୁ କୌଣସି ସୁଫଳ ନ ମିଳିବାରୁ ସେ ତତ୍କାଳୀନ ବଙ୍ଗ-ବିହାର-ଓଡ଼ିଶାର ଲ୍ୟୁଟନାଣ୍ଟ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସାର ଉଇଲିଅମ ଗ୍ରେଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏକ ଟେଲିଗ୍ରାମ ପ୍ରେରଣ କରିବାପରେ ଗ୍ରେଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଆରେ ନିଜର ଉତ୍ତର ଲେଖିଥିଲେ ।
= ଅଧ୍ୟାପନା = କଲିକତାରେ ଅମ୍ବିକା ପ୍ରସାଦ ହାଜିରା ନାମକ ବଙ୍ଗୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ପାଦ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ପରିଚିତ ହେଲେ । ଅମ୍ବିକା ପ୍ରସାଦ ମଧୁସୂଦନଙ୍କର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ଏ ଦିଗରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ । ସେଠାରେ ମଧୁବାବୁ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ଏମ୍.ଏ. ପାସ କଲାପରେ କଲିକତାରେ କେତେକ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷକତା କଲେ । ତତ୍କାଳିନ କଲିକତାରେ କଲେଜ ପାଠ ପଢ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷା ପାସ କରିବା ଦରକାର ପଡୁଥିଲା । ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଏକ ଛାତ୍ର ସହାୟକ ପୁସ୍ତକ ‘ମଡେଲ କୋଶ୍ଚିନ୍ସ’ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗଣିତ ଓ ଭୂଗୋଳରେ ତାଙ୍କର ଭଲ ଦଖଲ ଥିଲା । ନିଜର ଗୁଣ ଓ କର୍ମନିଷ୍ଠା ବଳରେ ସେ କଲିକତାର ଶ୍ରୀରାମପୁର କଲେଜରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ମଧୁବାବୁ ଇତି ମଧ୍ୟରେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବି.ଏଲ୍. ପାସ କରି ସାରିଥିଲେ ।
ନିଜ ପେଟପାଟଣା ପାଇଁ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ କଲିକତାରେ ଚାକିରି କରୁଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ମଧୁବାବୁ କଲିକତାରେ ନୈଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସ୍ଥାପନା କରାଇଥିଲେ ।
ଓକିଲାତି
ଓକିଲ ହେବାପରେ ମଧୁବାବୁ ପ୍ରଥମେ ଚବିଶ ପ୍ରଗଣା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଲିପୁର କୋର୍ଟରେ ଓକିଲାତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟରେ ବାରିଷ୍ଟର ଜେଟି ଉଡ୍ରଫଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭାବେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ । ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୮୧ରେ କଲିକତାରୁ ଫେରି ସେ କଟକରେ ଓକିଲାତି କଲେ । ଓକିଲ ମହଲରେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ପରିହାସର ସାମନା କରିବାକୁ ହୋଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ରାଜାଙ୍କ ମୋକଦ୍ଦମା, କେନ୍ଦୁଝରା ରାଜାଙ୍କ ମୋକଦ୍ଦମା, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା ବିବାଦ ଭଳି କେତେକ ଜଟିଳ ମୋକଦ୍ଦମାରେ ନିଜର ଦକ୍ଷତାର ପରିଚୟ ଦେଇ ସେ ନିଜକୁ କଟକ ଓକିଲମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣିତ କରି ପାରିଥିଲେ । ଉତ୍କଳର ଗଜପତି ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବ, ସାଧୁ ଶିବାଦାସ'ଙ୍କ ହତ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିର୍ବାସନ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜଗନ୍ନାଥ ଜେନାମଣି (ପରେ ମୁକୁନ୍ଦ ଦେବ ଭାବେ ପରିଚିତ) ନାବାଳକ ଥିବାରୁ ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନାରେ ତୃଟି ଦର୍ଶାଇ, ମନ୍ଦିରର ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ ପରିଚାଳନା ଭାର କାଢି ନେବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ଦେବାନୀ ମୋକଦ୍ଦମା ଦାଏର କରିଥିଲେ । ମଧୁବାବୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଜେନାମଣିଙ୍କ ମାତାତାମହୀ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ପାଟ ମହାଦେଇଙ୍କ ତରଫରୁ ପ୍ରତିବାଦୀ ଭାବରେ, ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଧର୍ମରେ ଅଯଥା ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୋକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ି ଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମୋକଦ୍ଦମାଟି ବିନା ପାରିଶ୍ରମିକରେ ଲଢ଼ିଥିଲେ ।
ଶିଳ୍ପର ଉନ୍ନତି
କଟକର ସୁନାରୂପାର ତାରକସି କାମ ପାଇଁ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ନିଜ ବାସଘରେ ଏକ କର୍ମଶାଳାର ଆୟୋଜନ କରି କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଇଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସୁନା, ରୂପା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଞ୍ଚାମାଲ କିଣିବା ଲାଗି ସେ କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ପଇସା ମଧ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ । ବିକ୍ରି ହେଉ କି ନ ହେଉ ସେମାନଙ୍କ କାମ ନିମନ୍ତେ ସେ ଦୈନିକ ବେତନ ଦେଉଥିଲେ । ଲଣ୍ଡନ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ସେ ସେଠାରେ ଏହିସବୁ କାମର ଏକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । କଟକରେ ସେ ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରୀ ନାମକ ଜୋତା କାରଖାନା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଖରାପ ହୋଇଯାଉଥିବା ଜୋତାଗୁଡ଼ିକୁ ବଜାରକୁ ନ ଛାଡ଼ି ତାକୁ ପୋଡ଼ି ପକାଉଥିଲେ । ଏହା ଫଳରେ ଉତ୍କଳ ଟ୍ୟାନେରୀ ବହୁ କ୍ଷତି ସହିଥିଲା ।
ସାହିତ୍ୟ ରଚନା
ଜଣେ ଲେଖକ ଓ କବି ଭାବରେ ସେ ଅନେକ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଲେଖା ଲେଖିଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ଅନେକ ଉପାଦେୟ ଲେଖା ଲେଖିଯାଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର କେତୋଟି ଜଣାଶୁଣା ଲେଖା ହେଉଛି, "ଉତ୍କଳ ସନ୍ତାନ", "ଜାତି ଇତିହାସ", "ଜ୍ଞାନୀର ଉକ୍ତି", "ଜାତୀୟ ଗୀତିକା" । ସେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ଜଣେ ସୁବକ୍ତା ଥିଲେ ।
ସତୀ ଚଉରା
ନିଜ ପଣ ଜେଜେମା କୃଷ୍ଣାଦେଈ ପତି ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ଚିତାନଳରେ ଝାସ ଦେଇ ସତୀ ହେବା ଘଟଣାରେ ମର୍ମାହତ ହୋଇ ସତୀ ଚଉରା ଗଢ଼ାଇଥିଲେ । ଅଧୁନା ଏହା ଅବହେଳିତ ହୋଇ ଜଣଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଲିକାନାରେ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଥିବା ପିଣ୍ଡି ମାଟିରେ ମିଶିଗଲାଣି ।
ଲିଭିଗଲା ମହାଦୀପ
ଉତ୍କଳର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରୁଲିଭି ନ ଥାଏ ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରଭାବ । ଏତେବେଳେ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ 'ସମାଜ'ରୁ ଖବର ପଢ଼ି ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ଉଠିଲେ ସଭିଏଁ । ସେହି ମହାଦ୍ରୁମ ଉତ୍କଳର ବରପୁତ୍ର ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ବର୍ତ୍ତମାନ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ । ତାଙ୍କ ଅନ୍ତନଳୀରେ ଘା' ହୋଇଥିବାରୁ ଜୀବନ ମରଣ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି । ଏହା ପରେ ପରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଦୀପ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିର୍ବାପିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।୧୯୩୪ ମସିହା 6ଫବୃୟାରୀ ମାସ ୪ ତାରିଖ ରାତି ୧.୨୦ ମିନଟ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମ। ମର ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଅମରପୁର ବାହୁଡ଼ିଲା ।
ଓଧ
ଧାର୍ମିକ ଓ ପୌରାଣିକ କଥାରେ ଓଧ
ନୋର୍ସ୍ ପୌରାଣିକ କଥାନୁସାରେ “ଓଟ୍ର୍” ବାମନ ଓଧର ରୂପ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲା । "ଓଟ୍ଟର୍ସ୍ ରାନ୍ସମ୍ (Otter's Ransom)" ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଭୋଲସୁଂଗା କଥାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
କେତେକ ଆଦିମ ଆମେରିକୀୟ ଜନଜାତିଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଓଧମାନଙ୍କୁ ତାବିଜ ଜନ୍ତୁର ମାନ୍ୟତା ମିଳିଥିଲା ।
ଯୋରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମରେ ଓଧମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜୀବ ରୂପେ ଗଣନା କରାଯାଏ ଓ ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା କରିବା ଏକ ଜଘନ୍ୟ ଅପରାଧ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
କୋରିଆ ଦେଶର ପୌରାଣିକ କଥାନୁସାରେ ଓଧ ଦେଖିଲେ ବର୍ଷସାରା ମେଘ-ବର୍ଷା ହେବ ବୋଲି ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଜାପାନୀ ଲୋକକଥାରେ ଓଧ
ଜାପାନୀ (ନିହୋଂଗୋ) ଭାଷାରେ ଓଧମାନଙ୍କୁ "କାୱାଉସୋ" (獺、川獺) କୁହାଯାଏ । ଶୃଗାଳ ଓ କୋକିଶିଆଳି ପରି ଓଧମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭକୁଆ ବନାନ୍ତି ବା ଠକନ୍ତି ବୋଲି ଜାପାନୀ ଲୋକକଥା ରହିଛି ।
ନୋଟୋ, ଇଶିକାୱା ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ ଓଧମାନେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି ଓ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀ ବା ଛୁଆର ରୂପ ଧରନ୍ତି । କୌଣସି ମଣିଷ କଥା ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ସେମାନେ "ଓରାୟା", "ଆରାୟା", "କାୱାଇ" ଇତ୍ୟାଦି ଧ୍ୱନିରେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତି । କାଗା ପ୍ରୋଭିନ୍ସରେ ଓଧଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଭୀତିପ୍ରଦାୟକ ଲୋକକଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ଅନୁସାରେ ଓଧ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀର ରୂପ ଧାରଣ କରି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ହତ୍ୟା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆହରଣ କରେ ।
ଏଡୋ କାଳର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ "ଉରାମି କାନାୱା" (裏見寒話), "ତାଇହେଇ ହ୍ୟାକୁ ମୋନୋଗାତାରି" (太平百物語) ଓ "ଶିଫୁ ଗୋରୋକୁ" (四不語録), କାଇଡାନ ଲେଖାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପ ଧରି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବାର କାହାଣୀ ପ୍ରଚଳିତ । ଜାପାନ ପରି ଚୀନରେ ମଧ୍ୟ ଓଧମାନେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେବାର କଥା ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖାଅଛି ।
ହିରୋଶିମାର ନୁମାତାଚି ସହରରେ ଓଧଙ୍କୁ “ଟୋମୋ ନୋ କାୱାଉସୋ” (伴のカワウソ) ଓ “ଆତୋ ନୋ କାୱାଉସୋ” (阿戸のカワウソ) କୁହାଯାଏ । ସେମାନେ ଭିକ୍ଷୁ ବା ସନ୍ଥଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ବୋଲି ଲୋକଙ୍କ ଧାରଣା ରହିଛି ।
ସୁଗାରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ କାଳିସୀ ପରି ଓଧମାନେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଶରୀରରେ ଓଧ ଲାଗିଲେ ସବୁ ଶକ୍ତି ପଳାଏ ବୋଲି ଲୋକଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ବାହ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଳଚର ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ଓଡ଼ିଶାରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ
ଏହାଛଡା କରୋନା ସଂକ୍ରମଣ ଏବଂ ତଜ୍ଜନିତ ତାଲାବନ୍ଦ ଭଳି ଅଭାବନୀୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ଆମଦାନି ତଥା ରପ୍ତାନୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସହ ଲକଡାଉନ ବା ସଟଡାଉନ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନକାରୀଙ୍କ ପ୍ରତି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଆଇନ ସମ୍ମତ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ "The Epidemic Diseases (Amendment) Ordinance, 2020" ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଏପ୍ରିଲ ୭ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରିଛି ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
କୋଭିଡ-୧୯ ସଂକ୍ରମଣରୁ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ ଏଯାବତ କୌଣସି ଔଷଧ ବାହାରି ନାହିଁ । କେବଳ ସଙ୍ଗରୋଧ ଓ ସଚେତନତା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ । ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୁଇଟି କୋଭିଡ-୧୯ ଘଟଣା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୧ ତାରିଖରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟ।ୟରେ ୫ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟ।ୟରେ ଆଉ ୯ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାଲାବନ୍ଦ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ପରେ ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାରେ ୨୪ ତାରିଖ ମଧ୍ୟରାତ୍ରୀରୁ ୫ ଦିନ ପାଇଁ ଲକଡାଉନ ଘୋଷଣା କରିବା ଅବସରରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସାରା ଭାରତରେ ୨୪ ତାରିଖ ମଧ୍ୟ ରାତ୍ରିରୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୫ ଯାଏଁ ତାଲାବନ୍ଦ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶା କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକରେ ୯ ଏପ୍ରିଲ ଦିନ ଲକଡାଉନ ଅବଧି ଏପ୍ରିଲ ୩୦ ଯାଏ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି । ଲକଡାଉନ ଅବଧି ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ । ଭାରତ ସରକାର ଲକଡାଉନ ଅବଧୀ ୩ ମେ ଯାଏଁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଲକଡାଉନ ଅବଧୀ ୩ ମେ ଯାଏଁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତ ସରକାର ଲକଡାଉନର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବୃଦ୍ଧି ଆଉ ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ମେ ୧୭ ଯାଏଁ ଏହା ଲାଗୁ ରହିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା
ମହାମାରୀର ତ୍ୱରିତ ମୁକାବିଲା ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଛି । ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୩ରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହାକୁ ଏକ ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୧ରେ କରୋନାଭାଇରସର ଦୁଇଟି ସକ୍ରିୟ ଘଟଣା ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ ରାଜ୍ୟ ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସମେତ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଲାବନ୍ଦ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୨ରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଡାଉନ ସମୟ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ର ରାତି ୯ ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । ଆନ୍ତଃ ରାଜ୍ୟ ବସ୍ ସେବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନ୍ ଚାଳନା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । କରୋନାଭାଇରସ ମହାମାରୀର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ । ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଅନେକ ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପ ସହ ଜନ ସାଧାରଣ ତଥା ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ବେସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଏ ଦିଗରେ ସହଯୋଗର ହାତ ବଢାଇଥିଲେ ।
ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ
କରୋନା ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକା ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବାରୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ୨୨୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ନିର୍ମାଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସମେତ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ଓ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ତାଲାବନ୍ଦ ଯୋଗୁଁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଅଟକି ରହିଥିବା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ଯୋଗାଇ ଦେବାକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଭରଣା କରିବେ । ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରବାସରୁ ଫେରୁଥିବା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ସୀମାନ୍ତରେ ଅଟକାଇବା ସହ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ରହିବା ଓ ଖାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ଚଳିତ ଖରିଫ୍ ଓ ଆସନ୍ତା ରବି ଫସଲ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିବା ସହ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କୃଷି ସାମଗ୍ରୀ, ସାର, କୀଟନାଶକ ଔଷଧ ଓ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣରେ କୌଣସି ବାଧା ରହିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସରକାର ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ।
ଲକ ଡାଉନ ଓ ସଟ ଡାଉନ
ତାଲାବନ୍ଦ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସେବା ଯଥା ବିଜୁଳି, ଜଳଯୋଗାଣ, ହାସପାତାଳ, ଔଷଧ ଦୋକାନ, ଅଗ୍ନିଶମ ସେବା ଇତ୍ୟାଦି ଜାରି ରହିବା ସମେତ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଓ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ କଡ଼ରେ ଥିବା ଢ଼ାବା ଓ ଗ୍ୟାରେଜ ଖୋଲା ରହିବ ଓ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଶିଳ୍ପ, କଳ କାରଖାନା,ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ଧାର୍ମିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଅଦାଲତ, ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅନୁଷ୍ଠ।ନ ଆଦି ବନ୍ଦ ରହିବ ବୋଲି ସରକାରୀ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଲକଡାଉନ ଅବଧିକୁ ଏପ୍ରିଲ ୩୦ ଯାଏଁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ କୃଷି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି କଟକଣାକୁ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କୋହଳ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଲକଡାଉନ ସମୟରେ ଯେଉଁ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଲକଡାଉନ କଟକଣାରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯିବ, ସେସବୁ ହେଲା:
ରାଜ୍ୟର କରୋନା ହଟସ୍ପଟ
ଭାରତ ସରକାର ଇତିମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ଯେଉଁ ୧୨୩ଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ କରୋନା ବିଶେଷ ସଂକ୍ରମଣ ଜିଲ୍ଲା ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଏବଂ ଭଦ୍ରକ ଅନ୍ୟତମ । ରାଜ୍ୟର ସମୁଦାୟ କରୋନା ପଜିଟିଭ ୬୦ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ(ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ) ୪୬ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଟନ୍ତି । ଅତଏବ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ କରୋନା ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଶେଷ ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ୧୮ ଏପ୍ରିଲରୁ ଆସନ୍ତା ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ୫୦୦୦ କରୋନା ସାମ୍ପଲ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବ । ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ଅଗ୍ରାଧୀକାର ଭିତ୍ତିରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଅର୍ଥାତ, ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରାର ଇତିହାସ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ, ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କରୋନା ସଂକ୍ରମିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ, ଥଣ୍ଡା କାଶ ଅଥବା ଫ୍ଳୁ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ, କୋଭିଡ-୧୯ ରୋଗୀର ସଂଷ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିବା ବ୍ୟକ୍ରି ବିଶେଷ ତଥା ବହୁବିଧ ଶ୍ୱାସ ସଂକ୍ରମଣ ଜନିତ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବ । କ୍ୟାମ୍ପ ତଥା ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ଭ୍ୟାନ ଜରିଆରେ ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯିବ । ଏହା ସାଙ୍ଗକୁ ପରୀକ୍ଷଣରେ ସହଯୋଗ କରୁ ନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ରି ବିଶେଷଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ନିଆଯିବ ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ
ରାଜ୍ୟରେ ଷଷ୍ଠ କରୋନା ପଜିଟିଭ ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପରେ ୨୦୨୦ ଏପ୍ରିଲ ୩ ତାରିଖ ରାତି ଆଠଟାରୁ ଏପ୍ରିଲ ୫ ତାରିଖ ରାତି ଆଠଟା ଯାଏଁ କଟକ, ଭୁବନେଶ୍ବର ଓ ଭଦ୍ରକ ସହର ୪୮ ଘଣ୍ଟା ଧରି କର୍ଫ୍ୟୁ ଭଳି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ (ସଟଡାଉନ) ରହିବ ବୋଲି ସରକାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ ହସପିଟାଲ, ଅଗ୍ନିଶମ, ପୋଲିସ, ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଭଳି ଜରୁରୀ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ ।
ସାମାଜିକ ସଂକ୍ରମଣ ପୂର୍ବ ସରକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ
କୋଭିଡ–୧୯ର ସାମାଜିକ ସଂକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ:
ସୁନ୍ଦରଗଡର ବିଶ୍ରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁଇ କରୋନା ପଜିଟିଭ ଚିହ୍ନଟ ହେବାପରେ ବିଶ୍ରା ବ୍ଳକର କେତେକ କ୍ଷେତ୍ର କଣ୍ଟେନମେଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସିଲ୍ କରି ଦିଆଯାଇଛି ।
ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ
ସରକାର ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କୁ ଚାରି ମାସର ଅଗ୍ରୀମ ସାମାଜିକ ପେନସନ ବା ଭତ୍ତ। ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ଏହି ଅଗ୍ରୀମ ଭତ୍ତା ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଅପ୍ରେଲ, ମଇ, ଜୁନ, ଜୁଲାଇ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ଏବଂ ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି, ବିଧବା ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଭିନ୍ନକ୍ଷମଙ୍କ ସମେତ ପ୍ରାୟ ୨୮ ଲକ୍ଷ ହିତାଧିକାରୀ ଉପକୃତ ହେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଲା ।
ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ
ବେସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ ରାଜ୍ୟର ଖଟିଖିଆ, ଭିକାରୀ ତଥା ବୁଲା କୁକୁରଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ବିତରଣ କରି ସହାୟତାର ହାତ ବଢାଇଛନ୍ତି । କିଛି ଅନୁଷ୍ଠାନ ମାଗଣାରେ ମାସ୍କ(ମୁଖପଟି) ବିତରଣ କରିବା ସହ ଅନ୍ୟରାଜ୍ୟରୁ ଆସି ଫସିରହିଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ମାଗଣା ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇଥିଲେ ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନତୀକରଣ
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଦୁଇଟି ୧୦୦୦ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ କୋଭିଡ-୧୯ ଡାକ୍ତରଖାନା ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ବେସରକାରୀ ମେଡିକାଲ କଲେଜ ଯଥା ସମ୍ ହସପିଟାଲ ଏବଂ କିମସ୍ ହସପିଟାଲ ସହିତ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ । ଅତିକମ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୫୦୦ ଶଯ୍ୟା ଓ ୧୨୫ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି କୋଭିଡ-୧୯ ହସପିଟାଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରିଲା । ଏଥିସହ ଆଉ ତିନିଟି ହସପିଟାଲରେ କୋଭିଡ-୧୯ ରୋଗର ପରୀକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ସରକାର ତତ୍ପରତା ପ୍ରକାଶ କଲେ । ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଡାକ୍ତରଖାନା ତଥା ମେଡିକାଲ କଲେଜ ହସ୍ପିଟାଲରେ ପୃଥକବାସ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ସୁବିଧାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରାୟ ୫୪୦ ପୃଥକବାସ ଶଯ୍ୟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ସରକାରୀ ଭାବେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି । ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ କ୍ୱ।ରାଣ୍ଟ।ଇନ ସୁବିଧାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ପଞ୍ଚାୟତରାଜ ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ିଓ କନଫେରେନସି ମାଧ୍ୟମରେ ଉଦଘାଟିତ ହୋଇ ସମ ହସପିଟାଲରେ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ  କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା ରାଜ୍ୟର ତୃତୀୟ କୋଭିଡ୍ ୧୯ ହସପିଟାଲ । ସମ ଓ ମହାନଦୀ କୋଲ ଫିଲଡ଼ ଲିମିଟେଡ଼ର ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ୫୨୦ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ହସପିଟାଲ । ୫୨୦ ଶଯ୍ୟା ମଧ୍ୟରୁ ୧୨୦ ହେଉଛି ICU ଶଯ୍ୟା । ତେବେ ଏହାକୁ ମିଶାଇ ଓଡ଼ିଶାର ୭ଟି ହସପିଟାଲରେ କୋଭିଡ୍ ୧୯ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସମସ୍ତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ତ୍ୱରିତ ଚିକିତ୍ସା ଯୋଗାଇଦେବା ଲାଗି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ମେଡିକାଲ କଲେଜର ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଡାକ୍ତରୀ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ କୋରୋନାର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖା ଯାଇଛି ।
ଅନ୍ୟ ଏକ କୋଭିଡ ହସ୍ପିଟାଲ ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାରେ ଅପ୍ରେଲ ୮ ତାରିଖ ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୋଇଛି । ୧୦୦ ଶଯ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ହସ୍ପିଟାଲରେ ୧୦ଟି ICU ଶଯ୍ୟାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
ଲକଡାଉନ-୩
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ଭାରତରେ ଲକଡାଉନର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏକ ସପ୍ତାହପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରି ମେ ୪ରୁ ୧୭ ମେ ଯାଏଁ ଲାଗୁ କରାଗଲା । ତେବେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାରେ ସାରା ଦେଶର ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାକୁ ସେଠାକାର ସକ୍ରୀୟ କରୋନା ଆକ୍ରାନ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ତଥା କରୋନା ରୋଗୀଙ୍କ ହାରାହାରୀ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଏକ ମାପଦଣ୍ଡ ଭାବେ ନେଇ ସରକାର ସମସ୍ତ ଜିଲାକୁ ତିନୋଟି ଜୋନ (ରେଡ୍, ଅରେଞ୍ଜ ଓ ଗ୍ରୀନ୍) ବା ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରି ପ୍ରତି ଜୋନ ପାଇଁ ଉକ୍ତ ଲକଡାଉନ ଅବଧୀ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କଲେ । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଉକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାର ୩ଟି ଜିଲ୍ଲା ସହ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରସନ ରେଡ ଜୋନରେ, ୧୧ଟି ଜିଲ୍ଲା ଅରେଞ୍ଜ ଜୋନରେ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ ୧୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଗ୍ରୀନ ଜୋନରେ ରହିଲେ । ତେବେ ବଢୁଥିବା ସକ୍ରିୟ କରୋନା ଆକ୍ରାନ୍ତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ମେ ୭ ୨୦୨୦ ଦିନ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାକୁ ରେଡ଼ ଜୋନର ଅନର୍ଗତ କରାଯିବା ସହ ଜଗତସିଂହପୁର ଓ ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଅରେଞ୍ଜ ଜୋନର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏଥିସହ ଫେରୁଥିବା ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଉ ଚାରୋଟି ନୂତନ କୋଭିଡ୍ କେୟାର କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲାଯାଇଛି ।
ଲକଡାଉନ-୩ ପାଇଁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ
ତାଲାବନ୍ଦୀ ଅବଧୀର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତଥା ଦୋକାନ ବଜାର ଖୋଲିବା ନେଇ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରୀ କରିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ରେଡ ଜୋନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଜୋନ ପାଇଁ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଟକଣା ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା କୋହଳ କରାଯିବା ସହ ପ୍ରବାସୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଫେରିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଅଧିକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବନ୍ଦ ରହିବ
ଯେ କୌଣସି ଜୋନ ନିମନ୍ତେ:
ଉପର ସୂଚିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବାଦ, ରେଡ଼ ଜୋନରେ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଳାପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ ।
ଲକଡାଉନ-୪
ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମେ ୧୨ ତାରିଖ ସଂଧ୍ୟା ୮ଟାରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଟେଲିଭିଜନ ଜରିଆରେ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ଅବସରରେ ଏକଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଦେଶରେ ଲକଡାଉନ ୪ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ତେବେ ଏହା ନୂଆ ନିୟମ ନେଇ ଆସିବ ଏବଂ ମେ ୧୮ ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ସୂଚନା ଦିଆଯିବ । ଏହା ସହ ସେ ଦେଶକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଘୋଷିତ ଆର୍ଥିକ ପ୍ୟାକେଜକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ୨୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଂକାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
ଅନଲକ-୨(ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପୁନଃ-ଖୋଲିବା)
ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅନଲକ-୨ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଜାରୀ କରିଥିବା ଆଦେଶମତେ କଣ୍ଟେନମେଣ୍ଟ ଜୋନ୍ ବାହାରେ ଅଞ୍ଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ନିୟମାବଳୀ |
କ) ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ / କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ୩୧ ଜୁଲାଇ, ୨୦୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଦ ରହିବ:
ଖ) ହୋଟେଲ ଏବଂ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ଭାରତ ସରକାର (ସଂଲଗ୍ନ ଚିଠା-୧)ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି | ହୋଟେଲଗୁଡ଼ିକରେ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ସେବା ଘର ଭିତର ଅତିଥିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହିବ (ସଂଲଗ୍ନ ଚିଠା-୨) | ଘର ବିତରଣ / ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଏବଂ ହୋଟେଲଗୁଡ଼ିକ ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ | କେବଳ ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ / ମୁଖ୍ୟ ସଡ଼କ ସହିତ ଧାବମାନ ବସ |
ଗ) ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସହିତ ସପିଂ ମଲ୍ ଖୋଲିବା ବିଷୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରନ୍ତି |
କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯାହା ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ନିଷେଧ / ନିୟନ୍ତ୍ରିତ / ସୀମିତ ନୁହେଁ |
ଏହି ରୋଗର ବିସ୍ତାର ସ୍ଥିତି ତଥା ଦୁର୍ବଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗ୍ରେଡ୍ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ରୋଗର ପ୍ରସାରକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ମଣ୍ଡଳୀ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗୁ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ |
ଜୋନ୍ ୧: ୧୦ ଜିଲ୍ଲା ହେଉଛନ୍ତି- ଗଞ୍ଜାମ, ଗଜପତି, ଖୋର୍ଦ୍ଦା, କଟକ, ଯାଜପୁର, ଜଗତସିଂହପୁର, ବାଲେଶୋର, ମୟୁରଭଞ୍ଜ । ଏହି ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଆନ୍ତଃ- ଜିଲ୍ଲା ସାର୍ବଜନୀନ ତଥା ବେସରକାରୀ ପରିବହନ ତଥା ଦୋକାନ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ସରକାରୀ ତଥା ବେସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନ / ସମାବେଶ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇ ପାରନ୍ତି ।