cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
କମଳା ଭାସିନ
ଶିକ୍ଷା ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
କମଳା, ରାଜସ୍ଥାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ପଶ୍ଚିମ ଜର୍ମାନୀର ମଂଷ୍ଟର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସମାଜଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ସେ ଜର୍ମାନୀରେ କିଛିଦିନ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ତାପରେ ସେ ଭାରତ ଫେରି "ସେବା ମନ୍ଦିର"ରେ କାର୍ଯ୍ୟରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ କାମ କରି, ସେ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ଓ ନାରୀବାଦ ପରିପୂରକ ବୋଲି ବୁଝିପାରିଥିଲେ । ସେ ପରେ ଜାତିସଂଘରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଗଣସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏଠାରେ ସେ ଜଫରୁଲ୍ଲା ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ସେ ନିଜର ଗୁରୁ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । "ସଙ୍ଗତ" ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ସେ ସବୁବେଳେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ସେ ଜାତିସଂଘର ଚାକିରୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ "ସଙ୍ଗତ" ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୱାନ ବିଲିୟନ ରାଇଜିଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ ସେ ଓତଃପ୍ରୋତଃ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ୨୦୧୭ରେ ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେପାଳର କାଠମାଣ୍ଡୁ ସହରରେ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ପିତୃତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଲିଙ୍ଗବୌଷମ୍ୟ ବାବଦରେ ସେ ଲେଖିଥିବା ବହି ସବୁ ୩୦ଟି ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦିତ ହୋଇଛି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଏନଜିଓ ଏହି ପୁସ୍ତକ ଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ କାମରେ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି ।
ମୃତ୍ୟୁ
କର୍କଟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, କମଳା ୨୦୨୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୫ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
କୌଣସି ଘଟଣା ଘଟିବାର ଗାଣିତିକ ସମ୍ଭାବନା “ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ” ବା “ସମ୍ଭାବନା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ” (ଈଂରାଜୀରେ Probability Theory)ଦ୍ୱାରା ନିରୂପିତ ହୋଇଥାଏ । ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗଣିତର ଏକ ଶାଖା । ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଘଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ । ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଏହାକୁ ଅନେକ ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ସୂତ୍ରର ବ୍ୟବହାର କରି ଗାଣିତିକ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ପରିସୀମା (ଈଂରାଜୀରେ Probability Space) ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି । ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ପରିସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନାର ସର୍ବନିମ୍ନ ମାନ ୦ (ଶୂନ୍ୟ) ଓ ସର୍ବାଧିକ ମାନ ୧ ହୋଇପାରେ । ଯେଉଁ ସବୁ ପରିଣାମରୁ ସମ୍ଭାବନା ନିରୂପିତ ହୁଏ ତାଙ୍କୁ ସମୂହ ଭାବେ ପ୍ରତିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି (ଈଂରାଜୀରେ Sample Space) ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।  ପ୍ରତିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିର କୌଣସି ଏକ ଉପସେଟ୍‍କୁ ଘଟଣା (ଈଂରାଜୀରେ Event) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ : ୬ଟି ପାର୍ଶ୍ୱ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପଶାକୁ ଗଡ଼ାଇଲେ ୬ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା କେତେ – ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପରିଣାମମାନଙ୍କ ସେଟ୍ ଗଢ଼ିଲେ ଆମେ {୧, ୨, ୩, ୪, ୫, ୬} ପାଇବା । ଏହା ହିଁ ଆମର ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି । ୧ ପଡ଼ିବା, ୨ ପଡ଼ିବା, ୩ ପଡ଼ିବା ଇତ୍ୟାଦି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଘଟଣା ।
ଯଦିଓ କୌଣସି ଏକ ଘଟଣା ଘଟିବାର ସମ୍ଭାବନ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିହେବ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହାକୁ ଏକ ଗାଣିତିକ ସମ୍ଭାବନାର ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇପାରିବ । ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଦୁଇଟି ତତ୍ତ୍ୱ ହେଲେ ବୃହତ୍ ସଂଖ୍ୟାଙ୍କ ନିୟମ (ଈଂରାଜୀରେ Law of Large Numbers) ଓ ମଧ୍ୟ ଆବଦ୍ଧତା ପ୍ରମେୟ (ଈଂରାଜୀରେ Central Limit Theorem - CLT) ।
ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ଶାଖା ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନିରୂପଣର ଏକ ଉପଶାଖା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । କୌଣସି ଜଟିଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଆଂଶିକ ଜ୍ଞାନ ବା ବିବରଣୀ ରହିଥିଲେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହାର ଅନ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ କଳନା କରାଯାଏ । ପ୍ରମାତ୍ର ବିଜ୍ଞାନ (ଈଂରାଜୀରେ Quantum Physics)ରେ ଆଣବିକ ସ୍ତରରେ ଘଟୁଥିବା ବିଷୟମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ବେଳେ, ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅନେକ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇପାରିଛି ।
ସମ୍ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ଉଦାହରଣ ହେଲା :
ଇତିହାସ
ସପ୍ତାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଫ୍ରାଂସ୍ ଦେଶରେ ସେଭାଲିଏ ଡି ମେରେ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାସ କରୁଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବାଜି ଲଗାଇବା ତାଙ୍କର ସଉକ ଥିଲା । ପଶାକୁ ଚାରିଥର ଗଡ଼ାଇଲେ ଥରେ ନିଶ୍ଚୟ ୬ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ସେ ଦିନେ ପଇସା ବାଜି ଲଗାଇଲେ କିନ୍ତୁ ବାଜି ହାରିଲେ । ଏହା ପରେ ୨୪ ଥର ପଶାକୁ ଗଡ଼ାଇଲେ ଥରେ ନିଶ୍ଚୟ ୬ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆଉ ଏକ ବାଜି ଲଗାଇ ମଧ୍ୟ ହାରିଗଲେ । ନିଜ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ବିଷୟରେ ସେ ନିଜ ଗଣିତଜ୍ଞ ବନ୍ଧୁ ପାସ୍କାଲଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ । ପାସ୍କାଲ୍ ଆଉ ଜଣେ ସହକର୍ମୀ ଗଣିତଜ୍ଞ ପିଏରେ ଡି ଫେର୍ମାଟ୍‍ଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି ଏହି ବିଷୟ ଜଣାଇଥିଲେ । ପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚାରୁ ପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଘଟଣା ପାଇଁ ସମ୍ଭାବନା ନିରୂପଣ ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଉପଯୋଗ କରାଗଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅନେକ ଘଟଣାକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ ଅସ୍ଥାୟୀ ରାଶିର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଉପଯୋଗ କରାଗଲା ।
ରିଚାର୍ଡ୍ ଭୋନ୍ ମିଜେସ୍‍ଙ୍କ ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଆଣ୍ଡ୍ରେ ନିକୋଲାଭିକ୍ କୋଲ୍ମୋଗ୍ରୋଭ୍ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସୂତ୍ର ଓ ପ୍ରଣାଳୀ ମିଶାଇ ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଆଧୁନିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ବ୍ରୁନୋ ଡି ଫିନେଟ୍ଟି ଗଣନୀୟ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ସମଷ୍ଟି ପ୍ରଣାଳୀର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।
ପୃଥକ୍ ଘଟଣାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ନିରୂପଣର ଉଦାହରଣ
ପୃଥକ୍ ଘଟଣାରେ ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ପରିଣାମ ଗଣନା କରିହେବ । ଏପରି ଘଟଣାର ଉଦାହରଣମାନ ହେଲେ : ପଶା ଗଡ଼ାଇବା, ତାସ୍ ଖେଳର କାର୍ଡ୍ ଉଠାଇବା, ମୁଦ୍ରାକୁ ଟସ୍ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି । ପାରମ୍ପରିକ ପରିଭାଷା ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପରିଣାମର ସଂଖ୍ୟାକୁ ସର୍ବମୋଟ ପରିଣାମ ସଂଖ୍ୟାଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ କଲେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ନିରୂପିତ ହୋଇପାରିବ ।
ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାକୁ ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ ଚିତୁ ବା ମାକୁ ପଡ଼େ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିରେ ସର୍ବମୋଟ ଦୁଇଟି ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ତେଣୁ ଚିତୁ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ୫୦% ଓ ମାକୁ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ୫୦% ।
ଦୁଇଟି ପଶାକୁ ଗଡ଼ାଇଲେ ସମୁଦାୟ ୩୬ଟି ପରିଣାମ ମିଳିପାରେ । ତେଣୁ ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିରେ ୩୬ଟି ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଦୁଇଟି ପଶାରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପରିଣାମକୁ (i,j) ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଆମକୁ (୧,୧), (୧,୨), (୧,୩), (୧,୪),....(୬,୫), (୬,୬) ଏପରି ସର୍ବମୋଟ ୩୬ଟି ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ । ମନେକର ଦୁଇଟି ପଶାରେ ପଡ଼ୁଥିବା ସଂଖ୍ୟାର ସମଷ୍ଟି ୬ ହେବ ବୋଲି ବାଜି ଲଗାଯାଉ । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ୫ଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ହିଁ - (୧,୫), (୨,୪), (୩,୩), (୪,୨), (୫,୧) ଜିତିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ତେଣୁ ଜିତିବାର ସମ୍ଭାବନା ୫/୩୬ ବା ୧୩.୮୯% ।
ସେହିପରି ପଶାକୁ ଗଡ଼ାଇଲେ ୧ରୁ ନେଇ ୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଡ଼ିବାର ସର୍ବମୋଟ ୬ଟି ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଏକ ସମସଂଖ୍ୟା (ଯଥା ୨, ୪,୬) ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ହେଉଛି । ଦୁଇଟି ଯାକ ପଶା ଏକା ଆକାର ଓ ପ୍ରକାରର ହେଲେ ଉପରୋକ୍ତ ତିନୋଟି (୧, ୫), (୨, ୪), (୩, ୩) ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । କିନ୍ତୁ ପଶା ଦୁଇଟିଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୋଲି କହିଲେ (୧,୫), (୨,୪), (୩,୩), (୩,୩), (୪,୨), (୫,୧) ଏପରି ୬ଟି ସମ୍ଭାବନା ରହିପାରିବ । ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ନିରୂପଣର ଏପରି ଏକ ପରିଦୃଶ୍ୟରୁ ବୋଷ-ଆଇନ୍‍ଷ୍ଟାଇନ୍ ପରିସଂଖ୍ୟାନର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା ।
ଏହି ଫଳନ f(x)\,ର ମାନ ୦ରୁ ୧ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ । କାରଣ ଘଟଣା ନଘଟିବାର ସମ୍ଭାବନା ୦% ଓ ଘଟଣା ଘଟିବାର ସର୍ବାଧିକ ୧୦୦% । ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି Ωର ସମସ୍ତ x ପାଇଁ  f(x)\,ର ମାନ ୦ରୁ ୧ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଏ । ତେଣୁ ପୁଣି ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି Ωର ସମସ୍ତ x ପାଇଁ f(x)\,ର ମାନଗୁଡ଼ିକର ସମଷ୍ଟି ୧ । ଏହାକୁ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରଭାବେ ଲେଖିଲେ କୌଣସି ଏକ ଘଟଣା E\,ର ସମ୍ଭାବ୍ୟତାକୁ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରରେ ଲେଖିଲେ
ନିରନ୍ତର ଘଟଣାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟତା ବଣ୍ଟନ
ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାମାନଙ୍କ ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିକୁ ନିରନ୍ତର ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟି କୁହାଯାଏ ।
ନିରନ୍ତର ପରିଦର୍ଶ ସମଷ୍ଟିର ପାରମ୍ପରିକ ପରିଭାଷା ନାହିଁ ।
ଏକ ଅସ୍ଥିରାଙ୍କ Xର ସମସ୍ତ ପରିଣାମ ପୂର୍ଣ୍ଣସଂଖ୍ୟା (\mathbb{R})ମାନଙ୍କର ଏକ ସେଟ୍ ହେଲେ ବା ଏହି ସେଟ୍‍ର ଏକ ଉପସେଟ୍ ହେଲେ ଚକ୍ରବୃଦ୍ଧି ବଣ୍ଟନ ଫଳନ (Cumulative Distribution Function-CDF) F\,କୁ ଭାବେ ଲେଖାଯାଇପାରିବ ।
ଚକ୍ରବୃଦ୍ଧି ଫଳନ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ନିମ୍ନ ଲିଖିତ ଅବସ୍ଥା ସର୍ବଦା ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ :
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା (ଜନ୍ମ: ୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୭) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ଥର ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୪, ୧୯୮୦, ୧୯୮୫, ୧୯୯୫ ଓ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ମେଳଛାମୁଣ୍ଡା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୬ଷ୍ଠ, ୮ମ, ୯ମ, ୧୧ଶ ଓ ୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ୧୯୪୭ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦେବତା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁରେଶ୍ୱରୀ ଦେବତା ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୯ରୁ ୧୯୯୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ୧୯୯୫ ମସିହାରୁ ୨୦୦୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବୁଟାଲବିଟାଲ/ଆସେଟାମିନୋଫେନ
ବୁଟାଲବିଟାଲ/ଆସେଟାମିନୋଫେନ ଏକ ଔଷଧ ମିଶ୍ରଣ (ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ବୁଟାପାପ୍) ଯାହା ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ଅଧକପାଳି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ |  ଏଥିରେ ବୁଟାଲବିଟାଲ ନାମକ ଏହ ବାର୍ବିଚୁରେଟ ଏବଂ ପାରାସେଟାମୋଲ (ଆସେଟାମିନୋଫେନ୍) ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ଔଷଧ ଥାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ କଫିନ ମିଶ୍ରଣ ଥିବା ଔଷଧ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ଯାହାର ନାମ ଫାୟରିସେଟ | ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ |  କୋଡ଼ିନ ସହିତ ଏକ ମିଶ୍ରଣ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି ହୁଏ |
ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା ଏବଂ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ ଏବଂ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ | ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ଔଷଧ ଅତିବ୍ୟବ‌ହାର ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ | ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବହାର ପରେ ହଟାତ୍ ବନ୍ଦ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ବାର୍ବିଚୁରେଟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ସାଧାରଣତଃ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ |
୧୯୮୪ ମସିହାର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ମିଶ୍ରଣକୁ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୧.୨୦ ଡଲାର ଥିଲା । ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୧୮୭ତମ ସାଧାରଣ ପ୍ରସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ରହିଥିଲା |  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଔଷଧ, କିନ୍ତୁ ଫେଡେରାଲରେ ନୁହେଁ |  ଅନେକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ଏହା ନିଷେଧାତ୍ମକ ଔଷଧ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉବାହାକୁ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ
ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Head and neck cancer) ଏକ କର୍କଟ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ପାଟି, ନାକ, ଗଳା, ସ୍ୱରପେଟିକା (larynx), ସାଇନସ (sinuses) ଓ ଲାଳ ଗ୍ରନ୍ଥିରେ (salivary gland) ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ । ଏହି ରୋଗ ସ୍ଥାନ ଅନୁସାରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟାଳି (lump), ଶୁଖୁନଥିବା ଘାଆ, ଗିଳିବାରେ କଷ୍ଟ ବା ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଏ । ଅସ୍ୱାଭାବିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ମୁଖ ଫୁଲା ଓ ପ୍ରଶ୍ୱାସ-ନିଶ୍ୱାସରେ ଅସୁବିଧା   ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ ।
ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ ରୋଗ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୮୦% ରୋଗ କେବଳ ମଦ (alcohol) ବା ତମାଖୁ (tobacco) ସେବନ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ପାନ (betel quid), ପାପିଲୋମାଭୁତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ, ରାଡିଏସନ ସଂସ୍ପର୍ଶ (radiation exposure), କେତେକ କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳୀ ଓ ଏପସ୍ଟେନ-ବାର ଭୁତାଣୁ (Epstein-Barr virus) ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଏହି ସଙ୍କଟ ଆଣିବାରେ ସ‌ହାୟକ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି କର୍କଟ ଗୁଡ଼ିକ ସ୍କ୍ୱାମସ ସେଲ କର୍କଟ (squamous cell carcinoma) କାତୀୟ ରୋଗ । ତନ୍ତୁ ବାୟୋପ୍ସି (tissue biopsy) କରି ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (medical imaging) ଓ ରକ୍ତପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗର ବ୍ୟାପକତା ଜଣାଯାଏ ।
ତମାଖୁ ଓ ମଦ୍ୟପାନ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରତିଷଧ ହୋଇଯିବ । ଜନ ସାଧାରଣଙ୍କର କର୍କଟ ସ୍କ୍ରୀନିଙ୍ଗ ବିଶେଷ ଉପକାରରେ ଆସୁନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚ ସଙ୍କଟପୁର୍ଣ୍ଣ ଗୋଷ୍ଠିରେ 'ଗଳା ପରୀକ୍ଷା' ଉପକାରରେ ଆସିପାରେ । ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ ଶିଘ୍ର ଚିହ୍ନଟ କରି ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଭଲ ଫଳ ମିଳେନି । ଅପରେଶନ, ରାଡିଏସନ ଥେରାପି (radiation therapy), କେମୋଥେରାପି (chemotherapy) ଓ ଟାର୍ଗେଟେଡ ଥେରାପି (targeted therapy) ଇତ୍ୟାଦିର ମିଶ୍ରିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହି ଜାତୀୟ କର୍କଟର ଆଉଥରେ ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ ।
ସନ ୨୦୧୩ରେ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ୪.୬ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ ରୋଗ (ପାଟି ୨.୪ ନିୟୁତ, ଗଳା ୧.୩ ନିୟୁତ, ସ୍ୱର ପେଟିକା ୦.୯ ନିୟୁତ) ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା, ଓ ଏହା ଫଳରେ ୩୬୨,୦୦୦ ଜଣକର (ପାଟ ୧୩୫,୦୦୦, ଗଳା ୧୩୯,୦୦୦, ସ୍ୱର ପେଟିକା ୮୮,୦୦୦) ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କର୍କଟ ରୋଗ ଗୋଷ୍ଠି ସମୁଦାୟ କର୍କଟ ରୋଗ ଘଟଣାର ୭ମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି ଓ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣରୁପେ ୯ମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୧% ଲୋକ ଏହି ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।  ୫୫ରୁ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ । ବିକଶିତ ଦେଶରେ ୫ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବା ହାର ପ୍ରାୟ ୪୨ରୁ ୬୪% ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଘ୍ରାଣହାନୀ
ଆଘ୍ରାଣହାନୀ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ anosmia) ରୋଗରେଏକ ବା ଏକାଧିକ ଗନ୍ଧ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର କ୍ଷମତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ | ଏହା ଅସ୍ଥାୟୀ କିମ୍ବା ସ୍ଥାୟୀ ହୋଇପାରେ | କେତେକ ମାମଲା ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟଗୁଡିକ ଜୀବନରେ ଅର୍ଜନ କରାଯାଇଥାଏ | କ୍ଷତିକାରକ ଗନ୍ଧ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ଅକ୍ଷମତା ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟର ଉପଭୋଗ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ପ୍ରାୟ ୫୦%ରୁ ୭୦% ରୋଗୀଙ୍କର ନାକ ଅବରୋଧ ହେତୁ ହୋଇଥାଏ, ଯେପରିକି ପ୍ରଦାହ କିମ୍ବା ନାକ ପଲିପ୍ | ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ, ଅର୍ବୁଦ, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ, ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ କିମ୍ବା କେତେକ ଜେନେଟିକ୍ ଅବସ୍ଥା ହେତୁ ନିଉରନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କେତେକ ମାମଲା ହୋଇଥାଏ | କୋଭିଡ-୧୯ ର ଏକ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷତଃ ସାମାନ୍ୟ ସଂକ୍ରମଣର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ | ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖାଯାଏ । କେତେକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଧିକ ବିସ୍ତୃତ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ଥାଏ | ହାଇପୋସ୍ମିଆଠାରୁ ଏହା ଭିନ୍ନ ଯାହା କିଛି ବା ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିଥାଏ |
ମୂଳ କାରଣ ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ | ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରେ ସ୍ଟିରଏଡ ନାକ ସ୍ପ୍ରେ ଏହି ରୋଗ ଉପଶମ କରିପାରେ । କିଛି ସାଇନସ୍ ସମସ୍ୟା ଥଲେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଏକ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ | ନିଉରନ ଗୁଡ଼ିକର ଅକ୍ଷମତା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ନାହିଁ, ଯଦିଓ କିଛି ମାମଲା କିଛି ଦିନ ବା ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇପାରେ |
ଚାଳିଶ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩ରୁ ୨୦% ଲୋକ ଏହି ରୋଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି | ସାଧାରଣତଃ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ରୋଗ ଅଧିକ  ହୁଏ; ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ 40% ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ ଯୋଗୁ ଲଣ୍ଡନରେ ୧୮୬୪ ମସିହାରେ ଗନ୍ଧହାନୀର ଏକ ମାମଲା ହୁଘଲିଙ୍ଗ ଜାକସନ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ରାମପୁର ମାନିହାରନ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହରନ୍ପୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୪୮୧୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୦୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୯୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୫.୬୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୯.୨୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୩.୭୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୧.୮୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୭.୩୨% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଗଜଲ
ଗଜଲ୍ ଆରବୀ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାବ୍ୟକଳା । ପରେ ପରେ ଏହା ପାର୍ସୀ, ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ  ସାହିତ୍ୟରେ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଛି । ଆରବୀ ଭାଷାରେ ‘ଗଜଲ’ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ନାରୀ ବା ନାରୀ ସମ୍ବନ୍ଧିତ କଥା । ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗ ପରି ଏହାର କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟାକରଣ ରହିଛି । ଗଜଲ ହେଉଛି ଏକ କାବ୍ୟାତ୍ମକ ଅନ୍ତ୍ୟାନୁପ୍ରାସ ଯୁକ୍ତ ସାୟରି । କ୍ୱାସିଦା, କାଫିୟା, ସେର୍, ରାଦିଫ୍, ମଖ୍‌ତା, ତଖାଲୁସ୍, ବେହେର୍ ପରି ଗଜଲ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅନେକ ଶବ୍ଦ ରହିଛି, ଯାହାକି ଗଜଲର ବ୍ୟାକରଣ ତଥା ଶୈଳୀକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି । ସେହିପରି ଗଜଲର ଶବ୍ଦରେ ରାଜକୀୟତା ସହ କୋମଳତା ବି ଭରି ରହିଛି । ଦର୍ଦ, ବର୍‌ପା, ହଙ୍ଗାମା, ଆୱାଜ୍, ଆୱାରି, ନଶା, ଚାନ୍ଦ୍, ଜମିନ୍, ଇସ୍କ୍, ଆଇନା, ହୋଠୋଁ, ତସ୍‌ବିର୍, ଜମାନା, ଆଁଶୁ, ଆସିକ୍ ପରି ଅନେକ ଶବ୍ଦର ବାରମ୍ବାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇ ଆସୁଛି । କିନ୍ତୁ ଗଜଲ ଶବ୍ଦରେ ନୁହେଁ, ହୃଦୟରେ ଗଢ଼ା । ଶବ୍ଦ ସହ ବିଶେଷ ପରିଚିତ ନ ଥିବା ଶ୍ରୋତାଟିଏ ଏହାକୁ କେବଳ ‘ପ୍ରେମ’ର ଭାଷାରେ ହିଁ ବୁଝିପାରିବ । ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିଲେ, ପ୍ରେମ ସମ୍ବନ୍ଧିୟ ଅନୁଭୂତି, ଆବେଗ ତଥା ଆକର୍ଷଣ ଗଜଲର ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥାଏ ।
ଗଜଲ ଓ ସାୟରି
ଗଜଲ ଏବଂ ସାୟରି ଭିତରେ ଫରକ କ’ଣ ? ଏ ସଂପର୍କରେ ଅନେକ ମତ ଦିଅନ୍ତି, ଗଜଲ ହେଉଛି ପଦ୍ୟର ଏକ ରୂପ, ଯେଉଁଠି ସାୟରି ଏକ କବିତା । ଗଜଲ ହେଉଛି ସିରିୟସ୍, ସାୟରି ହେଉଛି ରୋମାଣ୍ଟିକ୍ । ଗୋଟିଏ ଗଜଲ ଅନେକ ଶେର୍‌କୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ଗୋଟିଏ ଗଜଲରେ ୫ରୁ ୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେର୍ ରହିପାରେ । ଏହି ଶେର୍ ସବୁ ପରସ୍ପରଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ପୂର୍ବରୁ ଶେର୍‌କୁ ମତଲୀ କୁହାଯାଉଥିଲା । ଯେଉଁ ଶେର୍ରେ ସାୟର୍ ନିଜ ନାମ ରଖେ ତାକୁ ମଖ୍ ତା କୁହାଯାଏ । କିନ୍ତୁ କେବେ କେବେ ଏକାଧିକ ଶେର୍ ମିଶି ଗୋଟିଏ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି । ଏଭଳି ଶେର୍‌କୁ କତା ବନ୍ଦ କୁହାଯାଏ । ଗଜଲର ଏଭଳି ସଂଗ୍ରହକୁ ଦିୱାନ କହନ୍ତି । ଉର୍ଦ୍ଦୁର ପ୍ରଥମ ଦିୱାନ ହେଉଛନ୍ତି ସାୟର୍ କୁଲି କୁତବ ଶାହ । ଗଜଲ ଉଭୟ ମିଳନ ଏବଂ ବିଚ୍ଛେଦର ଚମତ୍କାର ଅନୁଭବ ତଥା ପ୍ରେମର ଏକ ସୁନ୍ଦର କାବ୍ୟାତ୍ମକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ । ଷଷ୍ଠ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ଆରବୀ କାବ୍ୟକଳାର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଆଉ କେହି ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ମତ ଦିଅନ୍ତି। ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଗଜଲ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ନୂତନ ଇସ୍‌ଲାମୀୟ ସୁଲ୍ ତାନେଟ୍ କୋର୍ଟ ତଥା ସୁଫି ରହସ୍ୟବାଦଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା । ଗଜଲର ପ୍ରମୁଖ ସ୍ରଷ୍ଟାମାନେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଆସିବେ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପାର୍ସୀ ଫକୀର ତଥା କବି ଜଲାଲ ଅଲ ଦିନ ମହମ୍ମଦ, ଚତୁର୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ରୁମି ଏବଂ ହାଫିଜ୍, ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଅଜେରୀ କବି ଫୁଜୁଲୀ । ଏମାନଙ୍କ ପରେ ପରେ ମୀର୍ଜା ଗାଲିବ(୧୯୯୭-୧୮୬୯) ଏବଂ ମହମ୍ମଦ ଇକ୍‌ବାଲ(୧୮୭୭ରୁ ୧୯୩୮) ଉଭୟ ପାର୍ସୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁଭାଷାରେ ଗଜଲ ଲେଖିଛନ୍ତି । ଜୋହାନ ବୋକ୍ ନଂଗ୍ୟାଙ୍ଗ ୱାନ୍ ଗେଟେଙ୍କ(୧୭୪୯-୧୮୩୨) ମାଧ୍ୟମରେ ଜର୍ମାନୀରେ ଗଜଲ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇପାରିଥିଲା । ଫେଡ୍‌ରିକ୍ (୧୭୮୮-୧୮୬୬) ଏବଂ ଅଗସ୍ତ ୱାନ୍ ପଟ୍‌ଟ(୧୭୯୬-୧୮୩୫) ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟରେ ଜର୍ମାନୀରେ ବେଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇପାରିଥିଲେ ।
ଉର୍ଦ୍ଦୁର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଜଲ ଲେଖକ
ଉର୍ଦ୍ଦୁର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଜଲ ଲେଖକ ମଧ୍ୟରେ ଆତିଶ୍, ମୀର ତାକି ମୀର, ମୀର୍ଜା ରଫି ସୌଦା, ମୀର୍ଜା ଗାଲିବ୍, ମୋମିନ୍ ଖାନ୍ ମୋମିନ୍ଙ୍କ ପରି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଛନ୍ତି । ପାର୍ସୀ, ତୁର୍କୀ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁରେ ଗତ ହଜାର ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ଗଜଲର ବିଶାଳ ସଂଗ୍ରହ ରହିଛି । ଗଜଲର ଗାୟକୀ, ଗାୟନ ତଥା ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଂଗୀତ ପରମ୍ପରାରେ ଗଜଲର ପ୍ରଦର୍ଶନ ବହୁତ ପୁରୁଣା । ଉସ୍ତାଦ୍ ବର୍‌କତ୍ ଅଲ୍ଲୀଙ୍କ ପରି ଆହୁରି ଅନେକ ଗାୟକଙ୍କ ଅବଦାନ ଗଜଲ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରହିଛି । ଇତିହାସରେ ମଧ୍ୟ ସବୁ ଗଜଲ ଗାୟକଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ । ଉସ୍ତାଦ ଅମାନତ ଅଲ୍ଲୀ ଖାଁ, ବେଗମ୍ ଅଖ୍‌ତର, ମେହେନ୍ଦି ହସନ, ଜଗଜିତ ସିଂହ, ଫରିଦା ଖାନମ୍ ଏବଂ ଗୁଲାମ ଅଲ୍ଲୀ ଲୋକପ୍ରିୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଗଜଲ ଗାୟକ । ଗଜଲର ଜଟିଳ ଭାବ ଓ ଶବ୍ଦକୁ ବୁଝିବା ଶିକ୍ଷିତ ତଥା ଉଚ୍ଚବର୍ଗ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହାକୁ ସରଳୀକରଣ କରାଯାଇଛି । ଜଗଜିତ୍ ସିଂହ, ଅହମ୍ମଦ, ମହମ୍ମଦ ହୁସେନ୍, ହରିହରନ୍, ମହମ୍ମଦ ରଫି, ପଙ୍କଜ ଉଧାସଙ୍କ ପରି ଆଉ କିଛି ଗଜଲ ଗାୟକ ପଶ୍ଚିମ ସଂଗୀତର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସାମିଲ କରି ଗଜଲକୁ ଏକ ନୂଆ ରୂପ ଦେଇଛନ୍ତି । ଯେମିତିକି ଜଗଜିତ ସିଂହ ଗଜଲରେ ଗୀଟାର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୀ, ଉର୍ଦ୍ଦୁକୁ ବାଦ୍ ଦେଲେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାରେ ଗଜଲ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ । ବରକତ୍ ବିରାନି, ଅସୀମ ରାନ୍ଦେରୀ, ଶୂନ୍ୟ ପାଲନ୍‌ପୁରୀଙ୍କ ପରି ଗୁଜରାଟୀ ଲେଖକମାନେ ଅନେକ ଗଜଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଗଜଲ ଗାୟକ ଡାକ୍ତର ଗଜଲ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କ ତେଲୁଗୁ ଗଜଲ ବେଶ ଲୋକପ୍ରିୟ । ଶ୍ରୀନିବାସ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଗଜଲ ଗାଇଛନ୍ତି । ମାର୍କଣ୍ଡପୁରମ୍ କନ୍ନଡ଼ ଭାଷାରେ ଅନେକ ଗଜଲ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ
ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ
ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ (ଜନ୍ମ: ୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଏବଂ ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଜୁଲାଇ ମାସ ୧୫ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାଶ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ସେ ଓକିଲାତି ପଢ଼ିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ରୀନାରାଣୀ ଦାଶ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ୨୦୦୦ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜେପିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସମର୍ଥନରେ ବାଲେଶ୍ୱର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ର ମେଣ୍ଟ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ସେ ବିଜେଡ଼ିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୨୦୦୯ ଏବଂ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ସେ ବିଜେଡ଼ିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ବାଲେଶ୍ୱର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫୫,୭୧୦ ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ୪୭,୬୧୫ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟ ଭୋଟ ପାଇ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୧୯ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀ ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତଙ୍କଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ମାତ୍ର ଦତ୍ତଙ୍କର ମୃତ୍ୟ ପରେ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ବାଲେଶ୍ୱରରେ ହୋଇଥିବା ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳ ବିରୋଧି କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ବିଜେଡିର ନିଲମ୍ବନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସବଆରାକନଏଡ ହେମୋରେଜ
ସବଆରାକନଏଡ ହେମୋରେଜ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Subarachnoid hemorrhage ବାSAH) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ମସ୍ତିଷ୍କ‌କୁ (brain) ଘୋଡ଼େଇ ରଖୁଥିବା (ଆରାକନଏଡ (arachnoid membrane) ଓ ପାୟା ମାଟର (pia mater) ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନ‌ରେ ଥିବା ସବଆରାକନଏଡ ସ୍ପେସରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ bleeding ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ଥଣ୍ଡରକ୍ଲାପ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା (Severe headache of rapid onset), ବାନ୍ତି (vomiting), ଚେତନା ସ୍ତର କମିଯିବା (decreased level of consciousness) ଓ ଜ୍ୱର ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଓ ସମୟ ସମୟରେ ବାତ (seizure) ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ବେକରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ ଓ ଅନମନୀୟ ହୁଏ । ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ବଡ଼ ଧରଣର ରକ୍ତସ୍ରାବର ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଛୋଟ ଧରଣର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ ।
ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ (head injury) ପରେ ବା ସ୍ୱତଃ ସେରେବ୍ରାଲ ଆନିଉରିଜ୍ମ (cerebral aneurism) ଫାଟିଯିବା ଫଳରେ ସବଆରାକନଏଡ ହେମୋରେଜ ହୁଏ । ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଧୂମ୍ରପାନ (smoking), ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ, କୋକେନ ସେବନ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ରହେ । ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ହେବାର ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ସିଟି ସ୍କାନ (CT scan) କଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇପାରେ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲମ୍ବର ପଙ୍କଚର (lumbar puncture) ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଏହା ପରେ ରୋଗର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ତୁରନ୍ତ ମସ୍ତିଷ୍କ ଅପରେଶନ (neurosurgery) ବା ରେଡିଓଲୋଜିକାଲି ଗାଇଡେଡ ଇଣ୍ଟରଭେନସନ (radiologically guided interventions) କରାଯାଏ । ତୁରନ୍ତ ଅପରେଶନ ସମ୍ଭବ ନହେଲେ ରକ୍ତଚାପ କମେଇବାକୁ ଲାବେଟାଲୋଲ (Labetalol) ଔଷଧ ଦେଇ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଏ । ଜ୍ୱର ଥିଲେ ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଭାସୋସ୍ପାଜ୍ମ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ନିମୋଡିପିନ (nimodipine) ଭଳି କ୍ୟାଲସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର calcium channel blocker ଦିଆଯାଏ । ବାତ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ରୁଟିନ ଔଷଧର ଉପକାରୀତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ । ଆନିଉରିଜ୍ମ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିଲେ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଦ୍ଧକ ରୋଗୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ଓ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଏ । ୧୦-୧୫% ରୋଗୀ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ପ‌ହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ମୃଯୁ ବରଣ କରନ୍ତି ।
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ୧୦,୦୦୦ ଲୋକ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସବଆରାକନଏଡ ହେମୋରେଜ ରୋଗର ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ । ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୫୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧରେ ୫୦% ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ଟ୍ରୋକ (stroke) ଓ ସମୁଦାୟ ସ୍ଟ୍ରୋକ ରୋଗୀଙ୍କର ୫% ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି । ସନ ୧୯୩୦ରେ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ଅପରେଶନ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । ସନ ୧୯୯୦ରୁ ବଡ଼ ରକ୍ତନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ କଏଲିଙ୍ଗ ("coiling") ଅପରେଶନ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । }}
ପୁଷ୍ଟିସାର
ପୁଷ୍ଟିସାର (ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର) ମାନବ ନିମନ୍ତେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ପୋଷକ ରୁପେ ପରିଚିତ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଶରୀର ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ଶ୍ୱେତସାର ଭଳି ଏହା ୪ କି.କ୍ୟାଲ/ଗ୍ରାମ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ନେହସାର ୯ କି.କ୍ୟାଲ/ଗ୍ରାମ ଶକ୍ତି ଦିଏ ।
ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋଏସିଡ ‌- ଲିଉସିନ, ଆଇସୋଲିଉସିନ, ଭାଲିନ, ଲାଇସିନ, ଥ୍ରିଓନିନ (Threonine),ଟ୍ରିପ୍ଟୋଫେନ୍, ମେଥିଓନିନ୍, ଫିନାଇଲଆଲାନିନ୍ ଓ ହିସ୍ଟିଡିନ୍ । ଅଣଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋଏସିଡ - ଆଲାନିନ୍, ଆସ୍ପାରାଜିନ୍, ଆସ୍ପାର୍ଟିକ୍ ଏସିଡ୍ ଓ ଗ୍ଲୁଟାମିକ୍ ଏସିଡ୍ । କଣ୍ଡିସନାଲ ଅମିନୋଏସିଡ - ଆର୍ଜିନିନ୍, ସିସ୍ଟିନ୍, ଗ୍ଲୁଟାମିନ୍, ଗ୍ଲାଇସିନ୍, ପ୍ରୋଲିନ୍, ସେରିନ୍ ଓ ଟାଇରୋସିନ୍ ।
ଆମିନୋଏସିଡ୍ ପ୍ରଣୀଜ ଖାଦ୍ୟ ଯଥା ମାଂସ, ଦୁଧ, ମାଛ ଓ ଅଣ୍ଡାରୁ ମିଳେ । ଉଦ୍ଭିଦରୁ ଯଥା ଶସ୍ୟ, ଡାଲି ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ, ସୋୟା, ଛୁଇଁ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ, ମଞ୍ଜି ଓ ନଟ୍‌ରୁ ମିଳେ। ନିରାମିଷାଶୀ ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ଭିଦଜ ଖାଦ୍ୟରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆମିନୋଏସିଡ ପାଇ ପାରିବେ ।
ଶରୀରରେ ପୁଷ୍ଟିସାରର କାର୍ଯ୍ୟ
ଶରୀରର ବୃଦ୍ଧି ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ପୁଷ୍ଟିସାର ଏକ ପୋଷକ ରୁପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଜଳ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଶରୀରର ଗଠନରେ ସର୍ବାଧିକ ମଲିକ୍ୟୁଲ ଅଂଶ (Molecule) ପୁଷ୍ଟିସାରର ଥାଏ । ଏହା ମାଂସପେଶୀରେ ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଥାଏ,  ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବକୋଷରେ ଥାଏ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଷର ଏହା ପ୍ରମୂଖ ଅଂଶ ଭାବେ ଭାଗ ନିଏ । ଶରୀରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ସହ ବାଳ ଓ ଚର୍ମର ଏକ ଅଂଶ ରୁପେ ଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆସ୍ତରଣରେ ଏହା ଗ୍ଲାକୋପ୍ରୋଟିନ ରୁପରେ ଥାଏ । ପ୍ରୋଟିନ ବା ପୁଷ୍ଟିସାର ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ ଆମିନୋଏସିଡରେ ପରିଣତ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ରୁପରେ କାମ କରେ ଯଥା: ନ୍ୟୁକ୍ଲିକଏସିଡ୍, ହରମୋନର କୋଏନ୍‌ଜାଇମ ଇତ୍ୟାଦି ଯାହା ଶରୀର ନିମନ୍ତେ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଅଧିକନ୍ତୁ ଏହା ରକ୍ତ କୋଷ ତିଆରିରେ ଲାଗେ ।
ବ୍ୟାୟାମ ସମୟରେ ପୁଷ୍ଟିସାରର କାର୍ଯ୍ୟ
ପୁଷ୍ଟିସାର ଖେଳାଳୀମାନଙ୍କର କ୍ରୀଡ଼ା ସାମର୍ଥ୍ୟ ବଢ଼ାଏ । ପୁଷ୍ଟିସାର ଗଠନର ଏକକ ହେଉଛି ଆମିନୋଏସିଡ । ଏହା ମାଂସପେଶୀ ତିଆରିରେ ଲାଗେ ଓ ଏହାର କ୍ଷୟ ପୂରଣ କରେ । ଏହା ଦାହିକା ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ ମଧ୍ୟ କରେ କିନ୍ତୁ ଶ୍ୱେତସାର ଓ ଚର୍ବି ଅଭାବ ସମୟରେ ।
କେଉଁଠୁ ମିଳେ
ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରୋଟିନ ଥାଏ । ସ୍ଥାନ ବିଶେଷରେ ଏହାର ଉପଲବ୍ଧି, ମୂଲ୍ୟ, ଆମିନୋଏସିଡର ପ୍ରକାର ଓ ସ୍ୱାଦ ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । କେତେକ ଖାଦ୍ୟରେ ଅଧିକ ଆମିନୋଏସିଡ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ହଜମ କରିବା ସହଜ ନୁହେଁ ଓ କେତେକ ପୋଷକ ନିରୋଧୀ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ଥିବା ଯୋଗୁ ବ୍ୟବହାର ଉପଯୋଗୀ ହୁଏ ନାହିଁ । ସୁତରାଂ ପ୍ରୋଟିନ ବାଛିବା ବେଳେ ଏହାର ଦାହିକା ଶକ୍ତି, କୋଲେସ୍ଟେରଲ ତଥା ଭିଟାମିନ ପରିମାଣ, ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକିୟ ଆମୋନୋଏସିଡ ପରିମାଣ ଇତ୍ୟାଦି ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଏ । ପୃଥିବୀରେ ଜଣପିଛା ୬୦% ପ୍ରୋଟିନ ଉଦ୍ଭିଦରୁ ମିଳେ। ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ୭୦% ପ୍ରୋଟିନ ପଶୁଜାତ ଖାଦ୍ୟରୁ ମିଳେ ।
ପଶୁଜାତ ଖାଦ୍ୟ: ମାଂସ, ଅଣ୍ଡା ଓ ମାଛକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରୋଟିନ କୁହାଯାଏ । ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ପ୍ରୋଟିନ ରୁପେ ଗଣାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ
ନରସିଂହ ପାତ୍ର
ନରସିଂହ ପାତ୍ର (୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୧୨ - ୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ଓ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଗୁଣୁପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୨ୟ ଓ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ନରସିଂହ ପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଭଟଲୀ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଗତ ୨୦୧୪ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁଶାନ୍ତ ସିଂ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁଶାନ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କଠାରୁ ୩୭୫୮୧ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ୍ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୭ରୁ ୨୦୦୯ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୩ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ
ମହେଶ ସାହୁ
ମହେଶ ସାହୁ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ରେ ସେ ଢେଙ୍କାନାଳ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ବିଜେପି ର ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣିଙ୍କୁ ୩୫,୪୧୨ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୧୧ଶ, ୧୨ଶ, ୧୩ଶ ଏବଂ ୧୫ଶ ବିଧାନ ସଭା ର ସଭ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ମହେଶ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ତରଫରୁ ୧୯୯୫ରୁ ୨୦୦୪ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳଚେର ଆସନରୁ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଆସିଥିଲେ । ସେ ୧୧ଶ, ୧୨ଶ ଏବଂ ୧୩ଶ ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ପାଳଲହଡ଼ା ଆସନରୁ ୧୫ଶ ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଢେଙ୍କାନାଳ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ, ତଥାଗତ ଶତପଥୀ ସାମ୍ବାଦିକତାରେ କାମ କରିବାକୁ ମନୋନିବେଶ କରି ରାଜନୀତି ଜୀବନରୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ଆସନରୁ ମହେଶଙ୍କୁ ଲୋକ ସଭା ପାଇଁ ବିଜେଡି ତରଫରୁ ଛିଡା କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ରେ ସେ ଢେଙ୍କାନାଳ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୧ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ( ଭାରତ)
thumb|ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଗୁରୁଗାଓକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୮ର ଅଂଶ thumb|କଲିକତା ନିକଟରେ ଦୁର୍ଗାପୁର ଏକ୍ସପ୍ରେସ ସଡ଼ଖ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ( ଭାରତ), ଏକ ରାଜପଥ ସମୂହ ର ଜାଲତନ୍ତ୍ର । ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଗଠିତ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇ ଥାଏ ।ଜୁନ ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ସମୁଦାୟ ୧୦୦.୦୭୮ କିଲୋମିଟର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସମେତ ୧,୦୦୦ କିଲୋମିଟରର ସୀମିତ ପ୍ରଯୋଗ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ୱେ ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୬,୨୦୦ କିଲୋନିଟର ରାସ୍ତା ୪ ଲେନ ବିଶିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ୨ ଲେନ ବିଶିଷ୍ଟ ।  . ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟହ ୩୦ କିଲୋମିଟର ନୂତନ ରାଜପଥ ବା ବାର୍ଷିକ ୧୧,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ନୂତନ ରାଜପଥ ନିର୍ମିତ ହେବ ।୨୦୧୭ରୁ ଆରଭ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଏଣିକି ସମସ୍ତ ନୂତନ ରାଜପଥ ପୂର୍ବ ପରି ପିଚୁ ନ ହେଇ କଂକ୍ରିଟରେ ନିର୍ମିତ ହେବ ।
ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ କର୍ତୃପକ୍ଷ ଭରତରେ ରାଜପଥ ନିର୍ମାଣ, ଉନ୍ନତିକରଣ , ଓ ରକ୍ଷଣା ବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମନ୍ନ୍ୟୟ ରଖିଥାଆନ୍ତି । ଏହା ଭରତର ରାଜପଥ ଓ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ ( NHDP) ଦେଶରେ ରାଜପଥ ସମୂହର ବିକାଶ ଓ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ୟମ ଭାବେ ଗଢ଼ା ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ବେସରକାରୀ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ନିଆ ଯାଉଛି ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଣାଳୀ
ବାଆଁ|thumb|ଜାତୀୟ ରାଜଓଠ ସମୂହର ଜାଲତନ୍ତ୍ର ( network) ପୃଥିବୀର ସର୍ବୋଛ ରାଜପଥ ଭାରତର ଲେହ- ମାନାଲି ରାଜପଥ ହେଇଥିବାର ଜଣା ଯାଏ । thumb|ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ନିକଟରେ ଜଣ ଆବାଡିର ଘନତ୍ୱ ଦର୍ଶାଉଥିବା ମ୍ୟାପ ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି, ନିରାପତ୍ତା , ପ୍ରଶାସନ ଇତ୍ୟାଦି  ରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସମୂହର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଥାଏ। ରାଜପଥ କଡାରେ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟାରେ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ , ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ , ଯାତ୍ରୀ ନିବାସ , ଇତ୍ୟାଦି ରହିଥାଏ ।
୨୦୧୧ରୁ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସମୂହ ପାଇଁ ନୂତନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ନମ୍ବର ଦିଆଯାଇଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ରାଜପଥର ପ୍ରକାରଭେଦ ସମେତ ଏହାର ପଥ ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଜାଣି ହେବ । [ ].
ନୂତନ ଉନ୍ନୟନ ସବୁ
thumb|ବାଙ୍ଗାଲୋର ଓ କଲିକତା ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୪୪, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ସୀମା ନିକଟ ରେ
ଆଧାର ଓ ଟୀକା
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବହନ
ରାମପୁରା ‌‌ଫୁଲ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ପଞ୍ଜାବର ବଥିନ୍ଦ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ବା ସିଂହା ପାତି (ଈଂରାଜୀରେ Lion-tailed Macaque, ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ Macaca silenus) ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଏକ ଆଦି ବାନର । ମାଲାୟାଲମ୍ ଭାଷାରେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼କୁ സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ് ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଲୋକେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼କୁ ୱାନ୍ଦେରୁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି ।
ରାମପୁରା ‌‌ଫୁଲ
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୨୮୨୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୧୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୮୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୫.୬୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୦.୮୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୭.୨୯% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୮.୩୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୧.୭୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼
ଦୈହିକ ଗଠନ
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ର ଦେହର ଲୋମ କଳା । ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ର ମୁଣ୍ଡ ବା ମୁହଁ ଚାରିପଟେ ରୂପେଲି-ଧଳା ରଙ୍ଗର କେଶର ରହିଥାଏ । ଏହି କେଶର କାନ ଓ ଗାଲ ପାଖରୁ ନେଇ ଥୋଡ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ମୁହଁ ଏପରି ଦିଶୁଥିବାରୁ ଯୋଗୁଁ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼କୁ ଜର୍ମାନ୍ ଭାଷାରେ Bartaffe ବା ଦାଢ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରଜାତିର ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ମୁହଁରେ ଲୋମ ନଥାଏ ଓ ମୁହଁର ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ କଳା । ମୁଣ୍ଡରୁ ମାପିଲେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ର ଶରୀରର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୪୨-୬୧ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଓ ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୨-୧୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ । ଏହି କାରଣରୁ ଏହା କ୍ଷୁଦ୍ର ବାନରମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ । ଲାଞ୍ଜଟି ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଓ ପ୍ରାୟ ୨୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଲମ୍ବା । ଲାଞ୍ଜର ଶେଷାଗ୍ର ସିଂହମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜ ପରି ସାମାନ୍ୟ ଝଙ୍କାଳିଆ ବା ଅଧିକ ଲୋମବିଶିଷ୍ଟ । ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ରେ ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଘଞ୍ଚ ଲୋମ ରହିଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ ।
ରାମପୁରା ‌‌ଫୁଲ
ଭାଷା
ପଞ୍ଜାବୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼
ଦୈହିକ ଗଠନ
ଏମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ । ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ଲାଳନ ପାଳନର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ପ୍ରାୟ ୬ ବର୍ଷରେ ଓ ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ପ୍ରାୟ ୪ ବର୍ଷରେ ଯୌନ ପରିପକ୍ୱତା ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି । ବଣୁଆ ଓ ପାଳିତ ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ହାରାହାରି ଜୀବନକାଳ ଯଥାକ୍ରମେ ୨୦ ବର୍ଷ ଓ ୩୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ।
ରାମପୁରା ‌‌ଫୁଲ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2
ଏଣ୍ଟାମିବା ହିଷ୍ଟୋଲିଟିକା
ଏଣ୍ଟାମିବା ହିଷ୍ଟୋଲିଟିକା ଏକ ଅଣବାୟୁଜୀବୀ ‘ଆମେବୋଜୋଆ’ ଯାହା ‘ଜେନସ ଏଣ୍ଟାମିବା’ର  ଏକ ଅଂଶ । ପୃଥିବୀ ବ୍ୟାପୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ଏହା ମାନବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୫-୫୦% ଜଣଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିଥାଏ । ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ପ୍ରାୟ ୫୫,୦୦୦ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି । ପୃଥିବୀର ୧୦% ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗୁଥିବା ଧାରଣା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ପରେ ଜଣାଗଲା ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୦% ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ପେସି ‘ଇ ପାର’ (E. dispar) ଯୋଗୁ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହାର ସକ୍ରିୟ ଆକାର ‘ଟ୍ରୋଫୋଜଏଟ’ କେବଳ ହୋଷ୍ଟ ଦେହରେ ଓ ସଦ୍ୟ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ମଳରେ ଥାଏ; ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହାର ଶିଷ୍ଟ ଆକାର ଜଳ, ମାଟି ଓ ଖାଦ୍ୟରେ ଥାଏ ବିଶେଷତଃ ଓଦା ଖାଦ୍ୟରେ ରହେ । ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକର ମଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ଥିବା କୌଣସି ପଦାର୍ଥ ପାଟିରେ ଲାଗିଲେ, ସଂକ୍ରମିତ ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ବା ଆଙ୍ଗୁଠି  ଓ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଶିଷ୍ଟ ଖାଇଲେ ସୁସ୍ଥ ଲୋକ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ ।. ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ଓ ଥଣ୍ଡାରେ ଶିଷ୍ଟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଖାଇଥିବା ଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ତାହାର ଟ୍ରୋଫୋଜଏଟ ଆକାର ବାହାରକୁ ଆସେ । ଫ୍ୟୋଲେଶ ପ୍ରଥମେ ଏହାର ରୋଗ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଇ ହିଷ୍ଟୋଲିଟିକା (ତନ୍ତୁ ନଷ୍ଟକାରକ) ଶବ୍ଦ ଏକ ଧାରଣା ଦିଏ; ଏହା ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ ରହିପାରେ ବା ଆମିବିକ ଡିସେଣ୍ଟେରି ବା ଯକୃତ ଆବସେସ କରିପାରେ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣରେ ନାଳ ରକ୍ତ ଝାଡ଼ା, ଓଜନ ହ୍ରାସ, ଥକାପଣ, ଉଦର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଆମିବୋମା ହୋଇପାରେ ଓ ଏହା ଯକୃତକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଫୁସଫୁସ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ପ୍ଳୀହାକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ଆମିବୋମା ଅନ୍ତନଳୀ ଫୁଟେଇ ରକ୍ତରେ ମିଶିପାରେ । ଯକୃତ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇ ଆବସେସ ହେଲେ ରୋଗ ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣରେ ନାଳ ରକ୍ତ ଝାଡ଼ା, ଓଜନ ହ୍ରାସ, ଥକାପଣ, ଉଦର ୟନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଆମିବୋମା ହୋଇପାରେ ଓ ଏହା ଯକୃତକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥାଏ କିନ୍ତୁ ଫୁସଫୁସ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ପ୍ଳୀହାକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।  ଆମିବୋମା ଅନ୍ତନଳୀ ଫୁଟେଇ ରକ୍ତରେ ମିଶିପାରେ । ଯକୃତ ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ ଆବସେସ ହୋଇ ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼
ବ୍ୟବହାର
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଦିବାଚର ଓ ବର୍ଷାରଣ୍ୟ ବସବାସୀ । ଅଧିକାଂଶ ମାଙ୍କଡ଼ଙ୍କ ପରି ଏମାନେ ଗଛ ଚଢ଼ିବାରେ ଦକ୍ଷ ଓ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଚିରହରିତ୍ ଅରଣ୍ୟରେ ଥିବା ଗଛମାନଙ୍କ ଉପର ଭାଗରେ ଏମାନଙ୍କ ଜୀବନକାଳର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ କଟିଥାଏ । ଅନ୍ୟ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କଠାରୁ ବିପରୀତ ଏମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ନିଜ ଦଳରେ ଥିବା ବେଳେ ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ଠିକ୍ ଅନ୍ୟ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ପରି ହୋଇଥାଏ । ଗୋଟିଏ ଅନୁକ୍ରମିକ ଦଳରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୨୦ଟି ଜୀବ ଥାଆନ୍ତି । ଦଳରେ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଅଣ୍ଡିରା ଓ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ ରହିଥାନ୍ତି । ମାଙ୍କଡ଼ ଦଳମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ବା ଇଲାକାରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି । ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ମାଙ୍କଡ଼ ଦଳ ଦେଖିଲେ ଏମାନେ ବଡ଼ ପାଟିରେ ଶବ୍ଦ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ହୁରୁଡ଼ାଇଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି । ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଦଳ ଏପରି ବ୍ୟବହାରକୁ ଭ୍ରୁକ୍ଷେପ ନକଲେ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକ୍ରାମକ ଶାରୀରିକ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥାଏ ।
ସଂଖ୍ୟା
ଅନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ ସଂଘ (IUCN)ର ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ କେରଳ ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦୦-୩୫୦୦ ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ରହିଛନ୍ତି । ଆଦି ବାନରମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମାନେ ଅତି ବିରଳ ଓ ବିଲୋପମୁଖୀ ପ୍ରଜାତି । କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଚା, କଫି, ଶାଗୁଆନ୍, କୁଇନାଇନ୍ ଚାଷ, ଜଳ ସେଚନ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ନଦୀବନ୍ଧ ପ୍ରକଳ୍ପ, ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ବସବାସ ସ୍ଥାନ ଯୋଗୁଁ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ଅଧିବାସ ଦିନକୁ ଦିନ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଆସିଲାଣି । ଏମାନେ ଚା ଓ କଫି ବଗିଚାରେ ନିଜର ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ବଗିଚା ମଧ୍ୟଦେଇ ଯାତାୟତ କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଅଧିବାସ କ୍ଷୟ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପ୍ରବୃତ୍ତି ହେତୁ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଉଛି ।
୧୯୭୭ରୁ ୧୯୮୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ “ସେଭ୍ ସାଇଲେଣ୍ଟ୍ ଭ୍ୟାଲି” (Save Silent Valley) ନାମକ ପରିବେଶ ଆନ୍ଦୋଳନ ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ସଂକଟାପନ୍ନ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିଜର ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ କରିଥିଲା । ୧୯୯୩ରୁ ୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେରଳର ସାଇଲେଣ୍ଟ୍ ଭ୍ୟାଲି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ୧୪ଟି ମାଙ୍କଡ଼ଦଳ ରହିଥିଲେ ଓ ଏହା ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ଅଧିବାସ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା । କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସିର୍ସି-ହୋନ୍ନାୱାରାରେ ୩୨ଟି ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ଦଳ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଓ ଭାରତରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ତରତମ ଅଧିବାସ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଥେନି ଜିଲ୍ଲାରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ସେଠାରେ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ଟି ମାଙ୍କଡ଼ ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ କୌଣସି ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ ନଥିବାରୁ ଏହି ଗଣନା ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଖୁବ୍ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥଲା । ତାମିଲ୍‍ନାଡ଼ୁର ତିରୁନେଲ୍‍ଭେଲି ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ କଲକ୍କଡ୍ ମୁଦନ୍ତୁରାଇ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟର ପାପନାଶମ୍ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ମାଙ୍କଡ଼ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଜୀବଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅନେକ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଏମାନଙ୍କୁ ରଖି ପ୍ରଜନନ କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ପ୍ରାୟ ୩୩୮ଟି ମାଙ୍କଡ଼ ରହିଛନ୍ତି ।
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କ ଏପରି ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସଂକଟାପନ୍ନ ୨୫ ଆଦି ବାନରମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାତିରେ ଏହାକୁ ଆଉ ପରିଗଣିତ କରାଯାଉନାହିଁ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ବାନର
ତପି ଜାଲ
ତପି ଜାଲ (୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୦ - ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ଓ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଟିଟିଲାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ ଓ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବା ଓ ଶିକ୍ଷା
ତପି ଜାଲ ୧୯୪୦ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାଜାରମ ଜାଲ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମନୋରମା ଜାଲ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ତପି ଜାଲ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର
ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର (୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୨ - ୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ, ଅନୁବାଦକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିଦ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ "ବିଲାତରେ ବାବୁ ଓ ପପୁ" ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, କେଣ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଲଣ୍ଡନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ।
ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର, ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୨ମସିହାରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ବାନାମ୍ବର ମିଶ୍ର ଓ ମାତା ଗୌରୀ ଦେବୀ । ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଦଇତାପଡା ଗ୍ରାମର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ତାପରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଏହିଠାରୁ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସ୍କୁଲ ପତ୍ରିକା "ମହୋଦଧୀ"ରେ ତାଙ୍କର କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୯ରୁ ୧୯୬୩ ମସିହା ମଧ୍ୟରେ, ସେ ପୁରୀର ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବା ପରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ "ସାମୁଦ୍ରିକ" ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ପାରିବାରିକ ଜୀବନ
ଅର୍ଥନୀତି ରିଡ଼ର ସୁରଙ୍ଗିଣୀ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଓ ଫୋକସ ଓଡ଼ିଶା ଟେଲିଭିଜନ ଚ୍ୟାନେଲର ମୁଖ୍ୟ ସମ୍ପାଦକ ସନ୍ଦୀପ ମିଶ୍ର ତଥା ଖେଳ-ସାମ୍ବାଦିକ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କର ପୁଅ । କ୍ୟାନସରରେ ପୀଡ଼ିତ ଥାଇ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ୭୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
୧୯୬୫ ମସିହାରେ ସେ ନୟାଗଡ଼ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ ରାଜସ୍ଥାନ କଲେଜ, ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଇଂରାଜୀ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୮ମସିହାରେ ସେ ଆମେରିକାନ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟରେ ଗବେଷଣା କରି କେଣ୍ଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପି.ଏଚ.ଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୨ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫-୦୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ରୂପେ ମନୋନୀତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷକ ସଂଘର ସଭାପତି ଓ ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ । ସେ ୨୦୧୦ ଜୁଲାଇରୁ ଦୈନିକ ସମ୍ବାଦପତ୍ର "ପ୍ରମେୟ"ର ମୁଖ୍ୟସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ
ଗଣେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ଓଡ଼ିଆ, ଇଂରାଜୀ ବ୍ୟତିତ ହିନ୍ଦୀ, ବଙ୍ଗଳା ଓ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ । ସେ ୮ଟି ଉପନ୍ୟାସ, ୫ଟି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ୫ଟି ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, ୩ଟି ଫିଚର ସଂକଳନ, ୫ଟି ଅନୁବାଦ ପୁସ୍ତକ, ୧୦ଟି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଓ 'ଗାନ୍ଧିବାଦୀ ଶିକ୍ଷାବିତ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଦାଶ' ଶୀର୍ଷକ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ବହୁ ଇଂରାଜୀ ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହ, କିଛିଦିନ ପାଇଁ ସମାଜର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ପ୍ରମେୟର ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସମ୍ପାଦକ ଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଔପନ୍ୟାସିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
କାଜଲ
କାଜଲ (ଜନ୍ମ: କାଜଲ ମୁଖାର୍ଜୀ; ୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୭୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । କାଜଲ ମୁମ୍ବାଇରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ତନୁଜା ସମର୍ଥ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜକ ଶୋମୁ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କର ଝିଅ । ସେ ୬ଟି ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି । ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ନାରୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର କାଜଲ ଜିତିଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର କାଜଲଙ୍କୁ ଭାରତର ୪ର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମରିକାରେ ବଲିଉଡ୍ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଭାବରେ କାଜଲର ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।
କାଜଲ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବେଖୁଦି ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୩ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବାଜିଗର ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଫଳତମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଶାହାରୁଖଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । କାଜଲ ବେଖୁଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବାପରେ ତାଙ୍କର ପାଠପଢ଼ା ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରକୁ ନିଜର ପେଶା ଭାବରେ ଆପଣେଇନେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୧୯୯୪ର ୟେଃ ଦିଲ୍ଲାଗି, ୧୯୯୭ର ଇସ୍କ , ୧୯୯୮ର ପ୍ୟାର୍ କିୟା ତୋ ଡର୍‌ନା କ୍ୟା, ପ୍ୟାର୍ ତୋ ହୋନା ହି ଥା , ୧୯୯୯ ମସିହାର ହମ୍ ଆପ୍‌କେ ଦିଲ୍‌ମେ ରହେତେ ହେଁ ଆଦି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ଅଭିନୟ କରି ଅନେକ ପ୍ରଶଂସା ସାଉଁଣ୍ଟିଥିଲେ । ୧୯୯୭ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୁପ୍ତ: ଦ ହିଡେନ୍ ଟ୍ରୁଥ୍‌ରେ କାଜଲ ଜଣେ ଖଳନାୟିକା ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ସମାଲୋଚିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖଳନାୟିକା ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ଏହାପରେ କାଜଲ ଶାହାରୁଖ ଖାଁଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅନେକ ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୫ ମସିହାର ଦିଲ୍‌ବାଲେ ଦୁଲ୍ହନିଆଁ ଲେ ଯାଏଙ୍ଗେ, ୧୯୯୮ର କୁଛ୍ କୁଛ୍ ହୋତା ହେ , ୨୦୦୧ର କଭି ଖୁସି କଭି ଗମ୍ , ୨୦୧୦ର ମାଇଁ ନେମ୍ ଇଜ୍ ଖାନ୍ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଶାହାରୁଖଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସେ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ଏଥିସ‌ହିତ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଅମିର ଖାଁଙ୍କ ସ‌ହ କାଜଲଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫନା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଆଣିଦେଇଥିଲା । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ କାଜଲ ଏବଂ ଶାହାରୁଖଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଦିଲ୍‌ବାଲେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିଲା । କାଜଲ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଦୁଇଟି ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଆନିମେସନ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ବ୍ୟତୀତ କାଜଲ ଅନେକ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ ସମାଜସେବୀ ଭାବରେ ବିଧାବା ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କର୍ମ‌ବୀର ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । କାଜଲ ଜି ଟିଭିର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରକ୍-ଏନ୍-ରୋଲ୍ ଫ୍ୟାମିଲିରେ ବିଚାରିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଜୟ ଦେବଗନଙ୍କର ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ଦେବଗନ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ ଆଣ୍ଡ ସଫ୍ଟଓୟାର ଲିମିଟେଡ୍‌ର ପରିଚାଳିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । କାଜଲ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଅଭିନେତା ଅଜୟ ଦେବଗନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । କାଜଲଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଟାଇଗର ପ୍ରକଳ୍ପ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗଢ଼ା ଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସପ୍ତଗିରି ଶଙ୍କର ଉଲ୍ଲାକା
ସପ୍ତଗିରି ଶଙ୍କର ଉଲ୍ଲାକା (ଜନ୍ମ: ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା । ସେ ଭାରତର ସଂସଦକୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୭ଶ ଲୋକ ସଭାର ସଦସ୍ୟ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ କୋରାପୁଟ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ କଂଗ୍ରେସ ଦଳର ଜଣେ ସଭ୍ୟ । ତାଙ୍କ ପିତା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଉଲାକା ମଧ୍ୟ କୋରାପୁଟରୁ ଦୁଇଥର ସାଂସଦ ଓ ରାୟଗଡ଼ାରୁ ସାତ ଥର ବିଧାୟକ ରହିଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର କୌଶଲ୍ୟା ହିକ୍କାଙ୍କୁ ୩,୬୧୩ ଖଣ୍ଡ ଭୋଟରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ସପ୍ତଗିରି ଜଣେ ସଫୱେୟାର ଇଞ୍ଜିନିୟର ଭାବରେ ଇନ୍ଫୋସିସ ଓ ଏଚସିଏଲ ଭଳି କମ୍ପାନୀରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।
ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜ
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ ସ୍ୱାୟତ ଶାସନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତ, ବ୍ଲକ ସ୍ତରରେ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଓ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ ।  ଆମରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱାୟତ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା କୁହାଯାଏ  ।
ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ
ପଞ୍ଚାୟତ ରାଜର ପ୍ରଥମ ସ୍ତର ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଏକ ବା ଏକାଧିକ ଗ୍ରାମକୁ ନେଇ ଗଠନ କରାଯାଇଥାଏ ।  ପ୍ରତି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତକୁ କେତେଗୋଟି ୱାର୍ଡ ବା ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ  ।  ଗୋଟିଏ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଛାୟତରେ ୧୧ରୁ ୨୫ଜଣ ପଞ୍ଚ ରହିଥାଆନ୍ତି  ।  ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୫ବର୍ଷ  ।  ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଆୟ-ବ୍ୟୟର ହିସାବ ରଖିବା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଟିକସ ଆଦାୟ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ବେତନପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ପାଦକ (ସେକ୍ରେଟାରୀ ବା ପି ଓ) ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି  ।
ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ତର ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତି ଏକାଧିକ ଗ୍ରାମପଞ୍ଚାୟତକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉନ୍ନୟନ ବ୍ଲକ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି  ।
ଜିଲ୍ଲା ପରିଷଦ
ପଞ୍ଚାୟତିରାଜର ତୃତୀୟ ସ୍ତର ଜିଲ୍ଲାପରିଷଦ ଏକାଧିକ ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ।  ରାଜ୍ୟର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଜିଲ୍ଲାପରିଷଦର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି  ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ
ରାମପୁରହାଟ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବିର୍‌‌ଭୁମ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୦୬୦୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୫୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୪୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୨.୬୪% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୭.୮୦% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୦.୫୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୨.୧୦% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୧.୧୯% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ବଙ୍ଗାଳୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2
ନଗେନ ରାୟ
ନଗେନ ରାୟ(୧୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୫-୦୩ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ମଞ୍ଚ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ରଙ୍ଗୀନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗପ ହେଲେ ବି ସତ ତାଙ୍କରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଶ୍ରମ ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକରି ସେ ୧୯୮୮ମସିହାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ନଗେନ, ୧୯୩୫ ମସିହାରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ନିଆଳି ଅନ୍ତର୍ଗତ ବଗଲାସାହିରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କଟକର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପାଠ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ଘନଶ୍ୟାମ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ କନକଲତା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ସହ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ରେ ତାଙ୍କ ନିଜ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗପ ହେଲେ ବି ସତ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୧୯୭୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରିୟତମାର କାହାଣୀ ରଚନା ସହ, ସେ ଏଥିରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ସହିତ କାହାଣୀ ଓ ସଂଳାପ ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ପାଣି ଧଣ୍ଡ
ପାଣି ଧଣ୍ଡ ସାପ ବା (ଈଂରାଜୀରେ Checkered Keelback ବା Asiatic water snake, ପ୍ରାଣୀବିଜ୍ଞାନ ନାମ Xenochrophis piscator) ଏସିଆ ମହାଦେଶରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଏକ ସାପ ପ୍ରଜାତି । ଏହି ପ୍ରଜାତିର ସାପ ସାଧାରଣତଃ ବିଷହୀନ ।
ବିବରଣୀ
ପାଣି ଧଣ୍ଡ ସାପର ଆଖିଗୁଡ଼ିକ ଛୋଟ ଏବଂ ଏହାର ଦୁଇ ନାକପୁଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନଠାରୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ରତର । ନାକରୁ ପାଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିବା କାତି (Rostral Scale) ଉପର ପଟରୁ ଦେଖିହେବ । ଦୁଇ ନାକପୁଡ଼ା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କାତି (Internasal Scale) ନାକ ପଟକୁ କ୍ରମଶଃ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତ୍ରିଭୂଜାକାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥାଏ । ଦୁଇ ଆଖି ମଝି ସ୍ଥାନର କାତିର (Frontal Scale) ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଗୁଣ । ନାକ ଓ ଆଖି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କାତି (Loreal Scale) ଲମ୍ବା ଓ ଟିକେ ଖାଲୁଆ । ଆଖିର ଆଗ ପଟକୁ (Preocular) ଗୋଟିଏ ଓ ପଛ ପଟକୁ (Post-ocular) ୩ଟି (କ୍ୱଚିତ୍ ୪ଟି) କାତି ରହିଥାଏ । କର୍ଣ୍ଣମୂଳ କାତି (Temporal Scale) ସାଧାରଣତଃ ୨+୨ ବା ୨+୩ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ଉପର ପାଟିରେ (Upper Labial Scale) ୯ଟି କାତି ଥାଏ ଯାହାର ଚତୁର୍ଥ ବା ପଞ୍ଚମ କାତି ଉପରକୁ ଆଖି ରହିଥାଏ । ତଳ ପାଟିରେ ପ୍ରାୟ ୫ଟି କାତି ରହିଥାଏ । ଧଣ୍ଡ ସାପ ଦେହରେ କାତିଗୁଡ଼ିକ ୧୯ଟି ପଂକ୍ତିରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି । ଉପର ପଟର କାତି ତଳ ପଟର କାତିଠାରୁ ଅଧିକ ଚିକ୍କଣିଆ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପାଣି ଧଣ୍ଡ ସାପର ରଙ୍ଗ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ହୋଇପାରେ ଯଥା – ପଟାଯୁକ୍ତ, ଛାପିଛାପିକା ବା ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗର । ଶରୀରର ତଳ ପଟଟି ପ୍ରାୟ ଧଳା । ଆଖି ତଳେ ଓ ଆଖି ପଛ ପଟକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଛୋଟ କଳା ଗାର ରହିଥାଏ ।
ଭିଏତ୍‍ନାମରେ ପାଣି ଧଣ୍ଡ ସାପମାନେ ଝିଟିପିଟି ପରି ନିଜର ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ ସ୍ୱ-ଛେଦନ କରୁଥିବାର ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା । ଏହା କିନ୍ତୁ ଏକ ଅତି ବିରଳ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଥିଲା ।
ପରିବାସ
ମଧୁର ଜଳବିଶିଷ୍ଟ ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ପାଣି ଧଣ୍ଡ ସାପମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଛୋଟ ମାଛ ଓ ପାଣି ବେଙ୍ଗ ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରମୁଖ ଆହାର ।
ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ
ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଅଞ୍ଚଳ ଏମାନଙ୍କ ଇଲାକା ।
ଅନ୍ୟ ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସର୍ପ
ନୀଳଗିରି ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼
ନୀଳଗିରି ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ Trachypithecus johnii) ଆଦିବାନରମାନଙ୍କ ଲୁଟୁଂଗ୍ ଶ୍ରେଣୀର ମାଙ୍କଡ଼ । ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ହୁଡେଡ୍ ଲିଫ୍ ମଂକି (Indian Hooded Leaf Monkey), ଜନ୍‍ସ୍ ଲଂଗୁର୍ (John's Langur) ଓ ବ୍ଲାକ୍ ଲିଫ୍ ମଂକି (Black Leaf Monkey) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ର ମାଂସ ଖାଇଲେ ସଂଭୋଗ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ବୋଲି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଶରୀର ଗଠନ
ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ଏମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୭୮-୮୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ଓ ମାଈମାନଙ୍କ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫୮-୬୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ । ଲାଞ୍ଜ ଯୋଗୁଁ ଶରୀରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୬୮.୫ରୁ ୯୬.୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର୍ ବଢ଼ିଯାଏ । ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ଓଜନ ୯.୧-୧୪.୮ କି.ଗ୍ରା. ଓ ମାଈମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଓଜନ ୧୦.୯-୧୨ କି.ଗ୍ରା. ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଆଦି ବାନରର ଶରୀରରେ କଳାରଙ୍ଗର ଚିକ୍କଣିଆ ଲୋମ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ସୁନେଲି-ମାଟିଆ ରଙ୍ଗର ଲୋମ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କର ଶରୀରର ଆକାର ଓ ଲାଞ୍ଜ ସାଧାରଣ ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼ ପରି ହୋଇଥାଏ । ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ଜଙ୍ଘର ଭିତର ପାଖରେ ଧଳାରଙ୍ଗର ଲୋମ ରହିଥାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଲାଞ୍ଜର ଝଙ୍କାଳିଆ ଲୋମ ଈଷତ୍ ଧଳା ରଙ୍ଗର ।
ବ୍ୟବହାର
ପ୍ରାୟ ୯-୧୦ଟି ସଦସ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ଦଳରେ ଏମାନେ ରହିଥାନ୍ତି । ଏକ ମାଙ୍କଡ଼ ଦଳରେ ଗୋଟିଏ ମୁଖିଆ ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ ଓ ୧୫ରୁ ଅଧିକ ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ ରହିଥାନ୍ତି । ଦଳରେ ତରୁଣ ଅଣ୍ଡିରା ମାଙ୍କଡ଼ ମଧ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି । ମାଙ୍କଡ଼ ଦଳଟି ଜଙ୍ଗଲରେ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଘୁରି ବୁଲନ୍ତି । ତରୁଣ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ମାଈ ମାଙ୍କଡ଼ ସହିତ ସହବାସ କରିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଅଣ୍ଡିରା ମୁଖିଆ ସମ୍ମୁଖରେ ଏପରି କରାଗଲେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳରୁ ଘଉଡ଼ାଇ ଦିଏ । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ଦଳରେ ଅଣ୍ଡିରା ମୁଖିଆର କ୍ଷମତା ଓ ଏକଛତ୍ରବାଦ ବଢ଼େ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କମିଯାଏ । ଏମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଜଣାନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ହନୁ ମାଙ୍କଡ଼ ପରି ଏମାନଙ୍କ ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟ ୨୦୦ ଦିନର ହୋଇଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ପ୍ରାୟତଃ ମଇରୁ ନଭେମ୍ବର୍ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଗଛମାନଙ୍କରେ ନୂଆ ପତ୍ର କଅଁଳେ ଓ ଏହି ସମୟରେ ମାଈ ନୀଳଗିରି ହନୁମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାନ୍ତି । ମାଙ୍କଡ଼ ଦଳ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅପରାହ୍ନରେ ବୁଲିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି । ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳକୁ ଏମାନେ ନିଜର ଶୟନସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି । ଶୟନସ୍ଥଳରେ ଏମାନେ ନିଜର ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଥାନ୍ତି । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଧ୍ୱନି ଓ ଶବ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଏମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଖାଦ୍ୟପେୟ
ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନେ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରଜାତିର ପତ୍ର ଖାଉଥିବାରୁ ଏମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟନାମ କଳା ପତ୍ରଭୋଜୀ ମାଙ୍କଡ଼ (Black Leaf Monkey) ନାମର ଯଥାର୍ଥତା ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ । ପତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ ଗଛର ଫଳ, କରଡ଼ି, ଫୁଲ, ମଞ୍ଜି ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ଆହରଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଅଧିବାସ
ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତସ୍ଥିତ ପଶ୍ଚିମଘାଟ ପର୍ବତମାଳାର ଅଂଶ ନୀଳଗିରି ପର୍ବତରେ ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ନୀଳଗିରି ପର୍ବତର ୨-୬ ହେକ୍ଟର୍ ପରିମୀତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମାନେ ବସବାସ କରିବା ଦେଖାଯାଇଛି । ଖାଦ୍ୟର ଅଭାବ ହେଲେ ଏମାନେ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଯାନ୍ତି । କର୍ଣ୍ଣାଟକର କୋଡ଼ାଗୁ, ତାମିଲ୍‍ନାଡ଼ୁର କୋଡାୟାର୍ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ତଥା କେରଳର ଉଚ୍ଚଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମାନେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ସବୁ ଅଞ୍ଚଳ ମୁଦହଲ୍ଲି ହାତୀ ଇଲାକାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ।
ସଂରକ୍ଷଣ
ଏହି ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ଚମଡ଼ା ବ୍ୟବହାର କରି ଲୋକ ବଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବା ଢୋଲ ଇତ୍ୟାଦି ତିଆରି କରନ୍ତି । ମାଂସ ଓ ଦେହର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରୁ କାମୋଦ୍ଦୀପକ ଔଷଧ ତିଆରି କରାଯାଏ । ଅଧିବାସ କ୍ଷୟ, ଚମଡ଼ା ଓ ମାଂସ ପାଇଁ ଅବୈଧ ଶିକାର ଯୋଗୁଁ ଏମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତି ବର୍ତ୍ତମାନ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ବଣୁଆ ନୀଳଗିରି ହନୁମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କ ସର୍ବମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର ୫୦୦୦ । ତେଣୁ IUCNଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରଜାତିକୁ “Vulnerable” ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଅଧିବାସ କ୍ଷୟ, ଖଣି ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ, ମଣିଷମାନଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରକୁ କ୍ରମଶଃ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଯୋଗୁଁ ଏମାନେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ନୂତନ ସ୍ଥାନେ ପୁଣି ନିଜର ଦଳ ସଂଗଠିତ କରି ଜୀବନଯାପନ କରିପାରନ୍ତି ଓ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳି ପାରନ୍ତି । ଏହି ମାମଲାରେ ଏମାନେ ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼ଠାରୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଓ ଚତୁର ।
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ହନୁମାଙ୍କଡ଼
ବବୁନ୍ ମାଙ୍କଡ଼
ପାତି ମାଙ୍କଡ଼
ସିଂହଲାଙ୍ଗୁଡ଼ିଆ ମାଙ୍କଡ଼
ଶ୍ରେଣୀ:ବାନର
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ କିମ୍ବା ପୁଷ୍କର ସରୋବର (ପୁଷ୍କର-ସରୋବର) ରାଜସ୍ଥାନସ୍ଥିତ ଅଜମେର ଜିଲ୍ଲାର ପବିତ୍ର ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ହ୍ରଦ ଅଟେ । ଏହା ଏକ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ପୌରାଣିକ ଦୃଷ୍ଟି କୋଣରୁ ଏହି ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା କରିଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ ହ୍ରଦ ନିକଟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦରେ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର) ମାସରେ ପୁଷ୍କର ମେଳା ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁଠାକୁ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି ତଥା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି । ଏହି ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଚର୍ମର ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ତ୍ୱଚା ସଫା ସୁତୁରା ହୋଇଯାଏ ।
ହ୍ରଦ ପାଖାପାଖି ୫୦୦ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରସ୍ଥିତ ହୋହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦ ରାଜସ୍ଥାନର ଅଜମେର ନଗରଠାରୁ ୧୧ କିମି ଉତ୍ତରରେସ୍ଥିତ ରହିଛି । ପୌରାଣିକ ମାନ୍ୟତା ଅନୁସାରେ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦର ନିର୍ମାଣ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ୫୨ଟି ସ୍ନାନ ଘାଟ ରହିଛି । ଏହି ଘାଟି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବରାହ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଗବ ଘାଟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଲୋକମାନେ ସେଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପାସନା କରନ୍ତି । ପୁଷ୍କରକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିଥାନ୍ତି ।
ଭୂଗୋଳ
ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ, ଯାହାର ଚାରିପଟେ ପୁଷ୍କର ସହର ବିକଶିତ ହୋଇଛି, ରାଜସ୍ଥାନର ଅରାବେଳୀ ଶ୍ରେଣୀ ପାହାଡ଼ ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ର ଅଜମେର ଜିଲ୍ଲାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଛି । "ନାଗ ପର୍ବତ" (ସର୍ପ ପର୍ବତ) ନାମରେ ଜଣାଯାଉଥିବା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଖଳ ହ୍ରଦକୁ ଅଜମେରଠାରୁ ଅଲଗା କରିଅଛି । ଘାଟୀ ଅରାବଳୀ ପର୍ବତର ଦୁଇ ସମାନନ୍ତର ପର୍ବତମାଳା 650 - 856 mର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଚାଲୁଅଛି । 14 km ଅଜମେରଠାରୁ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କୃତିମ ପୁଷ୍କର ହ୍ରଦ ତିନି ଆଡୁ ମରୁଭୂମି ଓ ପାହାଡ଼ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି । ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଭାରତରେ ହ୍ରଦର ବର୍ଗିକରଣ ସୂଚୀ ପରି "ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ" ରୂପେ ବର୍ଗୀକୃତ କରାଯାଇଛି ।