cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି
ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି (୧୩ ମଇ ୧୯୩୦ - ୧୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ନୟାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୪ର୍ଥ ଓ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଥରେ ଉତ୍କଳ କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଓ ଥରେ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ସେ ଦୁଇଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ୨୦୦୩ ମସିହାର ନଭେମ୍ବର ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଆଲିପୁରା ରାଜ୍ୟ
ଡାହାଣ|thumb|ଷ୍ଟାମ୍ପ କାଗଜରେ ଆଲିପୁରା ରାଜ୍ୟ  ର ଚିହ୍ନକ. ଆଲିପୁରା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ଭାରତର ଏକ କରଡା ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଏକ ଜିଲ୍ଲା ।
ଆଲିପୁରାର ବୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି  25.17534°N, 79.33549°Wଏବଂ ଏହାର ଜନସଂଖ୍ୟା 1881ରେ 3,232 ଥିଲା ।
ଇତିହାସ
ଏହି ରାଜ୍ୟ 1757ରେ ପାନ୍ନାର ରାଜା ଅମଣ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିଲା । ସେ ଆଲିପୁରା ନିକଟବରତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରି ପାନାର ସର୍ଦାର ମୁକୁନ୍ଦସିଙ୍ଘଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଚଳ ସିଂହଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ରାଜୟା ହିସାବରେ 1808 ମସିହାରୁ ରହିଲା ଓ ଏହାକୁ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରଖାଗଲା । The principality became a British protectorate in 1808 and was made part of the Bundelkhand Agency of Central India.
ଏହି ରାଜ୍ୟର ଶେଷ ରାଜା ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରାସଙ୍ଘ ସହିତ 1950ରେ ସମ୍ମିଳିତ କରିଥିଲେ ।
Rulers
ପଂବାର ବଂଶଜ ରାଜପୁତମାନେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ରାଜା ଥିଲେ  ସେମାନେ ରାଓ ଉପାଧି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । .
ଆଲିପୁରା ମହଲ
ଏକ ଅଂଶ 300 ବର୍ଷ ପୁରାତନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ 150 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ଏହାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା ଓ ତାହାକୁ ଏକ ହେରିଟେଜ ହୋଟେଲ ଭାବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଜପରିବାରର ବଂଶଜ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର ହଉଛି ।.
ଆଧାର
25.175°N, 79.4°W
ମହାଦେବୀ ବର୍ମା
ମହାଦେବୀ ବର୍ମା (୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୦୭ – ୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୮୭) ଜଣେ ହିନ୍ଦୀ କବି, ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ । ସେ ଆଧୁନିକ "ମୀରା" ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ୧୯୧୪-୧୯୩୮ରେ ହିନ୍ଦୀ କବିତାରେ ପ୍ରଚଳିତ "ଛାୟାବାଦର" ସେ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ କବିତ ଥିଲେ । କବି ସମ୍ମିଳନୀ ଆଦିରେ ସେ ଜଣେ ପରିଚିତ କବି ଥିଲେ । ସେ "ପ୍ରୟାଗ ମହିଳା ବିଦ୍ୟାପୀଠର" ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ କୁଳପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଦ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ମହାଦେବୀ ୧୯୦୭ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ତାରିଖରେ ଫରୁକ୍କାବାଦଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଆହ୍ଲାବାଦର କ୍ରସୱେଟ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଏହି ସ୍କୁଲରେ ତାଙ୍କ ପରିଚିତି ସୁଭଦ୍ରା କୁମାରି ଚୌହାନଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । ଚୌହାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହିନ୍ଦୀ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ କବି ଓ ଲେଖକ ହୋଇଥିଲେ ।
ମହାଦେବୀ ପ୍ରଥମେ ଏକ କନଭେଣ୍ଟ ସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରେ ଆହ୍ଲାବାଦର କ୍ରସୱେଟ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ବଦଳି ହୋଇ ଆସିଥିଲେ । କ୍ରସୱେଟ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମାବଲାମ୍ବୀ ଛାତ୍ରୀମାନେ ପଢୁଥିବାରୁ, ସେଠାରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଓ ଐକତା ଶିଖି ପାରିଥିଲେ ବୋଲି ମହାଦେବୀ ନିଜେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ଲୁଚି ଲୁଚି କବିତା ଲେଖୁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସହକକ୍ଷା ବାନ୍ଧବୀ ସୁଭଦ୍ରା କୁମାରୀ ଚୌହାନ ତାଙ୍କ କବିତାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ, କବି ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ପରିଚିତ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେମାନେ ଏକାଠି କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଖେଳାଖେଳି କରୁଥିଲେ, ମୁଁ ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରା ଏକ ଗଛମୂଳେ ବସି କବିତା ଲେଖୁଥିଲୁ । ସେ ଖଡ଼ିବୋଲିରେ କବିତା ଲେଖୁଥିଲେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଖଡ଼ିବୋଲିରେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲି । ଏହି ପରି ଭାବରେ ଆମେ ଦିନକୁ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି କବିତା ଲେଖିପାରୁଥିଲୁ ।ମହାଦେବୀ ଓ ସୁଭଦ୍ରା ବିଭିନ୍ନ ସାପ୍ତାହିକ ପତ୍ରିକାକୁ ନିଜର କବିତା ପଠାଉଥିଲେ ଓ ସେଥିରୁ କିଛି ପ୍ରକାଶିତ ମଧ୍ୟ ହେଉଥିଲା । ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ କବିତାସଭାକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଉଥିଲେ । ସେଠାରେ ସ୍ୱରଚିତ କବିତା ପଢ଼ିବା ସହିତ ହିନ୍ଦୀର ଅନ୍ୟ କବିମାନଙ୍କ ସହିତ ଭେଟିପାରୁଥିଲେ । ସୁଭଦ୍ରା କ୍ରସୱେଟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାଡିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁହିଁଙ୍କ ଯୋଡି ଜମି ରହିଥିଲା ।
ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ "ମେରେ ବଚପନ କେ ଦିନ"ରେ ମହାଦେବୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ସମାଜ କନ୍ୟାସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ବୋଝ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲା, ସେ ଏକ ଉଦାରଚିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ମହାଦେବୀ ଭଲ ପାଠ ପଢନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ ସେ ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବିବାହ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତୁ । ମହାଦେବୀଙ୍କ ମା ସଂସ୍କୃତ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭଲରେ କହି ପାରୁଥିଲେ । ନିଜ ମାଙ୍କୁ ହିଁ ମହାଦେବୀ, ସାହିତ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ ଓ କବିତା ଲେଖିବାର ପ୍ରେରଣା ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
୧୯୩୦ ମସିହାରେ ମହାଦେବୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ରାଜନୀତି ସହିତ ପ୍ରତକ୍ଷ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଟ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଖଦି ପିନ୍ଧିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ଇଂରାଜୀ ବର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ ସେ "ଆହ୍ଲାବାଦ ମହିଳା ବିଦ୍ୟାପୀଠ"ର ପ୍ରଧାନ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ଏହା ଏକ ବେସରକାରୀ ହିନ୍ଦୀ ମାଧ୍ୟମ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଥିଲା ଓ ବାଳିକାମାନଙ୍କୁ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲା । ପରେ ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟାପୀଠର କୁଳପତି ଆସନ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ସେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅନେକ ସଭା ସମିତି ଓ କବି ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୬ରେ ଏହି ପରି ଏକ ଗଳ୍ପ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଲେଖିକା ସୁଦକ୍ଷିଣା ବର୍ମା ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲେ ।
ପତିଙ୍କ ନିଧନ ପରେ, ୧୯୬୬ ମସିହାରୁ ମହାଦେବୀ ଆହ୍ଲାବାଦରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ଛାୟାବାଦର ଚାରି ଜଣ ପ୍ରମୁଖ କବିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଦେବୀ ଜଣେ ଥିଲେ । ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ 'ନିରାଲା', ଜୟଶଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଓ ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ପନ୍ତ । 'ୟାମା' ବ୍ୟତିତ 'ନୀଳକଣ୍ଠ' ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟଏକ ସାହିତ୍ୟ କୃତି । ଏଥିରେ ସେ ମୟୁର ସହିତ ନିଜର ଅନୁଭୁତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହା ସିବିଏସଇର ୭ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 'ଗୌର' ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗାଇ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । 'ମେରେ ବଚପନ କେ ଦିନ' ଓ 'ଗିଲୁ'ରେ ସେ ନିଜ ପିଲାଦିନ କଥା ଲେଖିଥିଲେ । ଏ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟ ସିବିଏସଇର ୯ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 'ମଧୁର-ମଧୁର ମେରେ ଦୀପକ ଜଲ' ସିବିଏସଇର ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । 'ସ୍ମୃତି କି ରେଖାୟେଁ' ମଧ୍ୟ  ସିବିଏସଇର ୧୨ଶ ଶ୍ରେଣୀର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମା
ପଣ୍ଡିତ ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମା (୧୯୧୭-୨ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୮୯) ପୁରୀରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ପଣ୍ଡିତ ଓ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଅଟନ୍ତି । ସେ ପୁରୀ ସହରରେ ୧୯୧୭ ମସିହା ମହାଶିବରାତ୍ରି ତିଥିରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲେ । ପିତା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥଶର୍ମା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ତନ୍ତ୍ର ସାଧକ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ନିଜ ବିଦ୍ୱତ୍ତା ଓ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାରରେ ଉଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ଯୋଗୁଁ ରଥଶର୍ମା ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ମଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୯ ମସିହା ୨ ଅପ୍ରେଲ ପାପନାଶିନୀ ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ୭୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପଣ୍ଡିତ ରଥଶର୍ମାଙ୍କ ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା ।
ରଚନାବଳୀ
ପଣ୍ଡିତ ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମାଙ୍କ ଲିଖିତ ପୁସ୍ତକ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧର ତାଲିକା ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା :
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି
ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି (୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ସାହିତ୍ୟ ଗବେଷକ । ଜାତିସଙ୍ଘ ଶିକ୍ଷା, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗଠନ (ୟୁନେସ୍କୋ) ସହାୟତାରେ ୧୯୪୯ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ବୈଧାନିକ ସଂସ୍ଥା । ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉନ୍ନତି ଓ ୟୁନେସ୍କୋ ଆଭିମୁଖ୍ୟର ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହାର ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିଥାନ୍ତି । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ କୋରାପୁଟସ୍ଥିତ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କୂଳପତି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ୟୁନେସ୍କୋ ଶିକ୍ଷା କମିଶନର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ମନୋନୀତ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
୧୯୫୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯ରେ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି କଟକଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥଲେ । ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲା ଆଗରପଡ଼ାର କୁଆଁସମଜ୍ଜିଆ ହେଉଛି ତାଙ୍କ ପୈତୃକ ବାସସ୍ଥାନ । ମାତା ବିଶିଷ୍ଟ କବି ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବା ଓ ପିତା ଥଲେ ପଞ୍ଚାନନ ମହାନ୍ତି । ଅଜା, ଲେଖକ ନିମାଇଁ ଚରଣ ଦାସଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ମାତା ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟିକ ପ୍ରେରଣା ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଆଗଧାଡ଼ିର ଗବେଷକ ଓ ଲେଖକ ହେବାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା । ପଣ୍ଡିଚେରୀସ୍ଥିତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସ୍କୁଲ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ହାଇଦ୍ରାବାଦରୁ ସେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥଲେ । ପରେ ଆଇଆଇଟି କାନପୁରରୁ ‘ଡି.ଏଚ. ଲରେନ୍ସ ଆଣ୍ଠ ଟ୍ୱେଣ୍ଟିଥ ସେଞ୍ଚୁରୀ ଫିକ୍ସନ' ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ପିଏଚଡି ଉପାଧ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ଫୁଲ ବ୍ରାଇଟ ବୃତ୍ତି ପାଇ ପୋଷ୍ଟ ଡକ୍ଟରାଲ କରିବା ଲାଗି ଯେ ଆମେରିକାର ଅଷ୍ଟିନସ୍ଥିତ ଟେକ୍ସାସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଯାଇଥଲେ । ସେହିଭଳି ଅନ୍ୟ ଏକ ପୋଷ୍ଟ ଡକ୍ଟରାଲ କରିବା ସକାଶେ ଯେ ବ୍ରିଟେନର ୟୁନିଭରସିଟି ଅଫ ନଟିଂହାମ ଯାଇଥଲେ । ତେବେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିବା ପରେ ସେ ୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮o ଭିତରେ ଏସସିଏସ ସନ୍ଧ୍ୟା କଲେଜ, ପୁରୀ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିଜେବି ସନ୍ଧ୍ୟା କଲେଜରେ ଆଡ଼ହକ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୦ରୁ ୧୯୮୧ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ୧୯୮୨ରୁ ୧୯୮୪ ଯାଏ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥଲେ । ୧୯୮୪ରୁ ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇଆଇଟି କାନପୁରରେ ପିଏଚଡି ସାରି ସେ ସେହିବର୍ଷ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗରେ ନିଯୁକ୍ତ ପାଇଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ ବହୁ ବିଦେଶୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ୟୁନିଭର୍ସିଟି ଅଫ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଇଂଲିଶ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇଥିବା ପ୍ରଫେସର ମହାନ୍ତି ପରେ ଓଡ଼ିଶା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୁଳପତି ଭାବେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ପ୍ରତି ଯେତିକି ଆଗ୍ରହ ରହିଛି ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂଲିଶ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ସକାଶେ ଅଛି ଗଭୀର ଅନୁରାଗ । ମାତା ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବୀଙ୍କ ଲେଖାର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ । ହେଲେ ମା’ଙ୍କ ଭଳି କବିତା ମନସ୍କ ନ ହୋଇ ସେ ସାହିତ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଓ ସମାଲୋଚନା ପରିଧାରେ ରହିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ
ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ (୧୮୭୦-୧୯୧୨) ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବାରିପଦାଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ସୁଶାସକ ଓ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁରୋଧା ଥିଲେ । ସେ ରାଜ୍ୟର ମଙ୍ଗଳ ତଥା ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ସର୍ବଦା ଚେଷ୍ଟିତ ଥିଲେ। ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଣେ ସରଳ ଓ ଅମାୟିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।  ଛାତ୍ର ବୟସରେ ସହପାଠୀଙ୍କ ସହିତ ସରଳ ଭାବରେ ମିଶୁଥିଲେ । ପାଠ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ଅନେକ ସ୍ଥାନ  ବୁଲି ଯାଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ରାଜବେଶ ବା ରାଜ ଢଙ୍ଗଢାଙ୍ଗରେ ସେ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ସରଳ ପ୍ରକୃତି ଯୋଗୁଁ ସେ ସବୁଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟପାତ୍ର ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଜା ପାଳନ ରାଜାର ଧର୍ମ ଏ କଥା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୁବ୍‌ ଭଲଭାବେ ଜଣାଥିଲା । ରାଜଦଣ୍ଡ ଧରିବା ପରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ରାଜନୀତି ଓ ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭଲକରି ପଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲେ । ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ରାଜ୍ୟ କରି ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ସେ ବରାବର ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ଗୁଣି ଓ ଉଦାର ଲୋକଙ୍କୁ ପାଖରେ ରଖି ସୁଚାରୁ ରୂପେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଓକିଲ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତି କରିଥିଲେ। ପଣ୍ଡିତ ଗୋପବନ୍ଧୁ ସେତେବେଳେ ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପରମ ସଖା ରୂପେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତା ଥିଲାଯେ, କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କଲାବେଳେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର, ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେଉଥିଲେ ।
ଜୀବନ କାଳ
ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୭୦ରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏକ ରାଜ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ । ମହାରାଜାଙ୍କ ବାଲ୍ୟଶିକ୍ଷା ବାରିପଦାରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ପିତୃହରା ହୋଇଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତତ୍କାଳୀନ ବଙ୍ଗ-ବିହାର-ଓଡ଼ିଶାର ଛୋଟ ଲାଟସାହେବଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ ବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ମୟୂରଭଞ୍ଜରୁ ଯାଇ କଟକରେ ଥିବା ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଭବନରେ ଗୁରୁ ବ୍ରେଟାମ୍‌ କିଡ଼େଲ୍‌ ସାହାବଙ୍କ ପାଖରେ ଦୀର୍ଘ ୧୨ବର୍ଷ କାଳ ରହି ବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ସେ ଉଭୟ ଗୋବିନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ଓ ମିଷ୍ଟର କିଡେଲ୍‌ଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରି ୧୮୮୮ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜିଏଟ୍‌ ସ୍କୁଲରୁ ଏଣ୍ଟ୍ରାନ୍ସ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏହାପରେ ସେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଏଫ.ଏ. ପଢ଼ି ପାଶ୍‌ କରିଥିଲେ। ବି.ଏ. ପଢ଼ୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ସାବାଳକ ହୋଇ ରାଜଗାଦିରେ ବସିବାରୁ ସେ ବି.ଏ. ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ପାରିନଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଇଂରାଜୀରେ ବଡ଼ ଦକ୍ଷତା ଥିଲା, ଖେଳିବା ଏବଂ ଶିକାର କରିବାରେ ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନୁ ପ୍ରିୟତା ଥିଲା । ସେ ଜଣେ ନିର୍ଭୀକ ସାହସୀ ରାଜକୁମାର ହିସାବରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।
୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୯୨ରେ ସେ ରାଜ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ରାଜା ହେବାର ୪ବର୍ଷ ପରେ ୧୮୯୬ ମସିହାରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବିବାହ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କୁମାରୀଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । ସେକାଳର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଉନ୍ନତି ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଗତି ନିମନ୍ତେ ସେ ଅନେକ କାମ କରିଯାଇଛନ୍ତି । ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉପାୟରେ ଶାସନ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ସେ ଷ୍ଟେଟ୍‌ କାଉନ୍‌ସିଲ୍‌ ଗଠନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଥିରେ ସେ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ସଦସ୍ୟଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଜା ହିତକର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କାଉନ୍‌ସିଲ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଇନର ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲେ । ରାଜ୍ୟ ଶାସନର ସୁବିଧା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଥମ କରି ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟକୁ ୪ଟି ବିଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଇଂରେଜ ଶାସନ ଢ଼ାଞ୍ଚାରେ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପୋଲିସ୍‌ ବିଭାଗରେ ନୂତନ ସଂସ୍କାର ଆଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଅମଳରେ ରାଜ୍ୟର ରାଜସ୍ୱ ୪ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଶାସନକୁ ସୁନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବା ପରେ ରାଜସ୍ୱ ପରିମାଣ ୧୪ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ।
ସେ ରୁପସାଠାରୁ ବାରିପଦା ଯାଏଁ ଏକ ନାରୋଗେଜ ରେଳପଥର ବିକାଶ କରାଇଥିଲେ, ଏଥିପାଇଁ ୬ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଶୁଭ ଉଦ୍‌ଘାଟନ ପାଇଁ ସେତେବେଳେ ଛୋଟ ଲାଟସାହେବ ବାରିପଦା ଆସିଥିଲେ। ଶାସନର ଅଳ୍ପ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ୫୦୦ମାଇଲ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ। ରାଜକୋଷରୁ ୬ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରି ସେ ହଳଦିଆ ଓ ହଳଡିହଠାରେ ସେ ରାଜକୋଷ ପାଣ୍ଠିରୁ ୬ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଦୁଇଟି ଜଳ ଜଳଭଣ୍ଡାର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଜଳପ୍ରପାତମାନଙ୍କରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ପ୍ରୟାସୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ଉତ୍କଳର ଏକୀକରଣ ତଥା ଭାଷାଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୂପେ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରପାତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଉକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉତ୍କଳଗୌରବ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଯେଉଁ କେତେଜଣ ମନିଷୀ ସହାୟତା କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ଥିଲେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ । ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ନେତୃତ୍ୱରେ ସଂଗଠିତ ଏହି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦାନ କରି ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠନରେ ସେ ସଚଳ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ୧୮୦୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ। ଠିକ୍‌ ତା’ର ୧୦୦ବର୍ଷ ପରେ ଖଣ୍ଡ ବିଖଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକାଠି କରିବା ପାଇଁ ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ ବସିଥିଲା । ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର କଠୋର ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ ୧୯୩୬ ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ମାତୃଭୂମି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏପରି ପ୍ରାଣର ସହିତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ତାହା ତାଙ୍କର ସେହି ସମୟର ବତ୍କୃତାରୁ ଜଣାପଡ଼େ। ସେ କହିଥିଲେ “ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରତି ଯେପରି ସ୍ନେହ, ସେହିପରି ମାତୃଭାଷା ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କରିବା ଦରକାର। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଯେତେ ଦୂର ଉନ୍ନତି ହେବା କଥା ସେତେ ଦୂର ଉନ୍ନତି ହୋଇ ନାହିଁ ତଥାପି ଉତ୍କଳର ସାହିତ୍ୟାକାଶରେ ଉଜ୍ଜଳ ତାରକାର ଅଭାବ ନାହିଁ।” ଏଥିରୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରୀତି ଫୁଟି ଉଠିଛି। ରାଜକୁଳରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସରଳ, ନମ୍ର, ସାହସୀ ଓ ପରମ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ଧନ-ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ି ରାଜ ସିଂହାସନରେ ବସି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦିନେ ହେଲେ ଦେଶବାସୀଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ବୋଲି ମନେ କରୁନଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦେଶପ୍ରୀତିର ପଟ୍ଟାନ୍ତର ନାହିଁ। ସର୍ବଧର୍ମ ସମନ୍ୱୟ ମତବାଦ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ମାନ ଥିଲା । ସେ କହୁଥିଲେ, “ହିନ୍ଦୁ ହେଉ ଅଥବା ମୁସଲମାନ ହେଉ, କି ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ କି ବୌଦ୍ଧ ବା ଅପର ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ହେଉ, ସମସ୍ତେ ଏକ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ତାନ।”
ମୟୂରଭଞ୍ଜର ଅରଣ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ସେ ପୁନର୍ମୂଲ୍ୟାୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଅମଳରେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଉପାୟରେ ଲୌହ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କାଠ, ପଥର, ମଠା, ଟସର ଶିଳ୍ପ ଆଦି ବିଷୟରେ ସେ ଯଥେଷ୍ଟ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟ ଦେଇ କଳକାରଖାନାମାନ ବସାଇଥିଲେ। ସେ ରାଜଧାନୀ ବାରିପଦାରେ ଏକ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ପୁସ୍ତକାଳୟ, ଡାକ୍ତରଖାନା ଆଦି ବହୁ ଲୋକ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଜମି ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଓ ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଚାଷୀ ଓ କୃଷକ ଯେପରି ଉପକୃତ ହେବେ ସେ ଦିଗରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ଉଦ୍ୟମ ଚଳାଇଥିଲେ। ମାତ୍ର ୨୦ ବର୍ଷ ଶାସନ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ପ୍ରଜାନୁରଞ୍ଜନ ରାଜା ହିସାବରେ ସେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କରିଥିଲେ। କେତେ ବର୍ଷ ଭିତରେ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଏହି ଶାସନ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଖି ଇଂରେଜ ସରକାର ତାଙ୍କୁ “ମହାରାଜା” ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏକ ଆଦର୍ଶ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ପୃଥିବୀ ଭ୍ରମଣରେ ବାହାରିଥିଲେ। ୧୯୧୦ ମସିହା ମେ ମାସ ୮ ତାରିଖରେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପ୍ରଥମେ ସେ ଚୀନ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ତା’ପରେ ଜାପାନ, ଆମେରିକା ଓ ଇଂଲଣ୍ଡ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ସେଠାରୁ ସବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା ପରେ ତାହା କିଭଳି ଭାବରେ ଲୋକ ହିତକର କାର୍ଯ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇ ପାରିବ ସେ ଦିଗରେ ପ୍ରଗାଢ଼ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଜଣେ ଦେଶ ହିତୈଷୀ, ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଜନନାୟକ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଉନ୍ନତି ନିମିତ୍ତ ତାଙ୍କର ବହୁବିଧ ଉଦ୍ୟମ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ । ଓଡ଼ିଶାର ବହୁ ଲୋକ ହିତକର ଅନୁଷ୍ଠାନ ତାଙ୍କ ଅମୂଲ୍ୟ ଅବଦାନରେ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ମୃତିରେ ମହିମାମଣ୍ଡିତ । ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କର ଆଦର୍ଶ ଚରିତ୍ରବତ୍ତା, ସରଳତା, ନମ୍ରତା ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱଭାବ ଓ ନିର୍ମଳ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୭୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜା
ଚାଣକ୍ୟ
{{Infobox person କୌଟିଲ୍ୟ (ଖ୍ରୀ.ପୂ. 370- ଖ୍ରୀ.ପୂ.2831) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷକ, ଦାର୍ଶନିକ ଏବଂ ରାଜଗୁରୁ ଥିଲେ ।
ପ୍ରକୃତରେ ସେ ପୂରାତନ ତକ୍ଷଶିଳା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଓ ରାଜନିତୀ ବିଜ୍ଞାନର ଜଣେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ଚାଣକ୍ୟ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନରେ ମୂଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଇତିହାସର ପ୍ରଥମ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଭାରତବର୍ଷର ଅନେକ ଅଂଶ ଦଖଲ କରିଥିଲା । ସେ ପ୍ରଥମ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ରାଟ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିନ୍ଦୁସାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦାର୍ଶନିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୩୭୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୨୮୩ ମୃତ୍ୟୁ
ନିଗମାନନ୍ଦ ପରମହଂସ
ନିଗମାନନ୍ଦ ପରମହଂସ (୧୮୮୦ − ୧୯୩୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାଧକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ସେ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ନଦିଆ ଜିଲ୍ଲାର କୁତବପୁର ଗ୍ରାମର ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ୧୨୮୭ ସାଲ (୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୮୮୦) ଝୁଲଣ ପୂର୍ଣିମା ତିଥି ରେ, ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତର ସେ ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ସଦଗୁରୁ ଥିଲେ । ସନ୍ୟାସୀ ଗ୍ରହଣ ପରେ ପରମହଂସ ଶ୍ରୀ ମଦ୍ ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲେ । ବିଶ୍ୱାସ ଯୋଗ୍ୟ ଯେ,ଏହି ମହାତ୍ମା ତନ୍ତ୍ର, ଯୋଗ, ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରେମ ଚତୁର୍ବିଧ ସାଧନାରେ ସିଦ୍ଧହୋଇ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭୂମିରୁ ଗୁରୁ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭୂମିରୁ ଫେରି ଗୁରୁ ଭାବ ଘେନି ଲୋକାଳୟକୁ ଆସିବା ପରେ ସମାଜର ଦୁର୍ଗତି ସନ୍ଦର୍ଶନ ଓ ଉପଲବ୍ଧି କରି ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ଓ ପ୍ରାଣବନ୍ତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ, ଯୋଗୀ ଗୁରୁ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀଗୁରୁ ଓ ପ୍ରେମିକଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥମାନ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥମାନର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାନ୍ତର ଦୁର୍ଗାଚରଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବପର ହୋଇ ପାରିଥିଲା । ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ପରମହଂସ ଶଙ୍କର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସରସ୍ୱତୀ ଶାଖା ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ୱୟଂ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ଆସାମସ୍ଥିତ କୋକିଳାମୁଖ (ଜୋରହାଟ)ରେ ସାରସ୍ୱତ ମଠ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରେ ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ସଙ୍ଘ ତାଙ୍କର ବିଶିଷ୍ଟ ଅବଦାନ ।
ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
right|140px|thumb| ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଧାମ-ପରମହଂସ ଶ୍ରୀମଦ୍ ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ କୁତବପୁର ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଠାକୁର ନିଗମାନନ୍ଦ ନଦିୟା ଜିଲ୍ଲାର କୁତବପୁର ଗ୍ରାମରେ ୧୨୮୭ ସାଲ ଝୁଲଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ମାତା ମାଣିକ୍ୟସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ କୋଳ ମଣ୍ଡଳ କରି ଆର୍ଭିଭୁତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଭୁବନମୋହନ କୋଷ୍ଠୀ ବିଚାର କରାଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମ ରଖିଥିଲେ ନଳିନୀକାନ୍ତ । ବାଲ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ମାତୃଦେବୀ ମାଣିକ୍ୟ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କ ଦେହାବସାନ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ନଳିନୀକାନ୍ତ ମାତୁଳାଳୟ ରାଧାକାନ୍ତପୁରରେ ମାଉସୀମାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ରହି ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କରୁଥିଲେ ।
ସଂସାରିକ ଜୀବନ
ସପ୍ତଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ହାଲି ସହର ନିବାସୀ ସ୍ୱର୍ଗତ ବୈଦ୍ୟନାଥ ମୁଖୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ କନ୍ୟା ତ୍ରଯଦସ ବର୍ଷୀୟା ସୁଧାଂଶୁବାଳାଙ୍କ ସହିତ ନଳୀନିକାନ୍ତଙ୍କର ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ଇତି ମଧ୍ୟରେ ନଳିନୀକାନ୍ତ ସର୍ଭେ ପାଶ୍ କରି ଦୀନାଜପୁର ଜମିଦାରୀରେ ଚାକିରି କରୁଥିବା ବେଳେ ନାରାୟଣପୁର କଚେରୀରେ ଦିନେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ କର୍ମରତ ଅବସ୍ଥାରେ ପତ୍ନୀ ସୁଧାଦେବୀଙ୍କ ଛାୟାମୂର୍ତ୍ତି ଦର୍ଶନ କରି ଚମକୃତ ହେଲେ । କିଛି କ୍ଷଣ ପରେ ସେହି ମୂର୍ତ୍ତି ଅନ୍ତର୍ହିତା ହୋଇଗଲା । ପରେ ସେ ଗ୍ରାମକୁ ଯାଇ ଜାଣିଲେ ଯେ, ସୁଧାଦେବୀ ଆଉ ଇହଜଗତରେ ନାହାନ୍ତି । ଏହି ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କର ପରକାଳ ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱାସ ଜାତ ହେଲା । ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ପରଲୋକର ସମ୍ପର୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବୋଲି ଜାଣି ସେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପରଲୋକତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବା ନିମିତ୍ତ ମାନ୍ଦ୍ରାଜସ୍ଥିତ ଥିଓସୋଫି ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ମିଶି ସେହି ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା କଲେ । ସେ ପରଲୋକଗତା ସୁଧାଦେବୀଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଭାବରେ ଚାହୁଁଥିଲେ । ତେଣୁ ମିଡିୟମ ଭିତର ଦେଇ ତାଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ଆନୟନ କରି ସେଥିରେ ସେ ତୃପ୍ତ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ । ପରେ ଜାଣିଲେ ଯେ, କେବଳ ହିନ୍ଦୁଯୋଗୀମାନଙ୍କ କୃପାରୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୋଇପାରିବ । ତେଣୁ ସେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ୍ରୁ ଫେରି ହିନ୍ଦୁ ଯୋଗୀଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ ।
ତନ୍ତ୍ର ସାଧନ
ଦିନେ ରାତ୍ରିରେ ନଳିନୀକାନ୍ତ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ଶଯ୍ୟା ନିକଟରେ ଜଣେ ଜ୍ୟୋତିର୍ମ୍ମୟ ମହାପୁରୁଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲେ - ବତ୍ସ ଏହି ତୁମର ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର । ଏତିକି କହି ସେ ନଳିନୀକାନ୍ତଙ୍କୁ ବିଲ୍ୱ ପତ୍ରରେ ଲିଖିତ ଏକାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନପୂର୍ବକ ନିମିଷକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହୋଇଗଲେ । ତତ୍ପରେ ନଳିନୀକାନ୍ତ ବହୁତ ଅନୁସନ୍ଧାନ କଲେ ମଧ୍ୟ କେହି ସେ ମନ୍ତ୍ରରହସ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ । ଯେତେବେଳେ ନିତାନ୍ତ ଭଗ୍ନୋତ୍ସାହ ହୋଇ ନଳିନୀକାନ୍ତ ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ସଂକଳ୍ପ ନେଇ ନିଦ୍ରା ଯାଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ - ବାବା ତୁମର ଗୁରୁ ହେଉଛନ୍ତି ତାରାପୀଠର ବାମାକ୍ଷେପା ।
ନଳିନୀକାନ୍ତ ବୀରଭୂମ ଜିଲ୍ଲାର ତାରା ପୀଠରେ ବାମାକ୍ଷେପାଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପନୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ କୃପାରୁ ସାଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ଶିକ୍ଷା କରି ଅତି ଅଳ୍ପ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାରାଦେବୀଙ୍କୁ ସୁଧାଂଶୁବାଳା ମୁର୍ତ୍ତିରେ ଦର୍ଶନ କରି ତାଙ୍କ ସହିତ ବାକ୍ୟାଳାପ କଲେ କିନ୍ତୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ଅକ୍ଷମ ହେଲେ । ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିବା ନିମିତ୍ତ ତାନ୍ତ୍ରିକଗୁରୁ ବାମାକ୍ଷେପାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଗୁରୁ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ବ୍ରତୀ ହେଲେ |
ଜ୍ଞାନ ସାଧନ
ଗୁରୁ ଅନ୍ୱେଷଣ ନିମିତ୍ତ ଭାରତର ବହୁ ସ୍ଥାନ ଭ୍ରମଣ କରି ଶେଷରେ ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ୱାମୀ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇ ତାଙ୍କର ଚରଣାଶ୍ରିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିବିଧ ଶ୍ରମଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଗୁରୁଦେବଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ ବିଧାନ କରିବା ଫଳରେ ଗୁରୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ପୂର୍ବକ ନାମ ଦେଲେ ନିଗମାନନ୍ଦ । ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ ପରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ତରରେ ଉପଲବ୍ଧି ନିମିତ୍ତ ପୁନରାୟ ଜ୍ଞାନୀଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଯୋଗୀଗୁରୁ ଅନୁସନ୍ଧାନରେ ବହିର୍ଗତ ହେଲେ |
ଯୋଗ ସାଧନ
ଅବଶେଷରେ ଯୋଗୀଗୁରୁଙ୍କ ସନ୍ଧାନକାଳରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମାଗତ ହୋଇଯିବାରୁ ବସ୍ତିକୁ ଫେରି ନପାରି ଗୋଟିଏ ବୃକ୍ଷକୋଟରରେ ରାତ୍ରି ଯାପନ କଲେ । ନିଶାବସାନରେ ପରିବ୍ରାଜକ ସେହି ବୃକ୍ଷମୂଳରେ ଜଣେ ବିରାଟକାୟ ତେଜୀୟାନ୍ ସାଧୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଲାଭ କରି ତାଙ୍କ ଇଙ୍ଗିତରେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ । ପରେ ସେହି ସାଧୁ ପରିବ୍ରାଜକ ନିଗମାନନ୍ଦ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇ ନିଜ କୁଟୀରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କଲେ । ସେହି ସାଧୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ରହି ସ୍ୱାମୀଜୀ ଯୋଗସାଧନ କୌଶଳ ଅବଗତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ସେହି ଯୋଗ ଶିକ୍ଷାଦାତା ଗୁରୁଙ୍କ ନାମ ଉଦାସୀନାଚ୍ଚାର୍ଯ୍ୟ ସୁମେରୁ ଦାସ ମହାରାଜ ।
ପୂର୍ଣ୍ଣତ୍ୱର ଅଭିମାନ ବହନକରି ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ କାଶୀଧାମ(ବାରଣାସୀ)ରେ ଉପନୀତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ମା ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଧର ଜାଗରଣ କରାଇଦେଇ କହିଲେ - "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛ ସତ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଅବରବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ବା ପ୍ରେମ ଭକ୍ତି ପଥରେ ଯେଉଁ ଭଗବତ୍ଜ୍ଞାନ ତାହା ତୁମର ଲାଭ ହୋଇ ନାହିଁ, ତେଣୁ ତୁମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହଁ ।
ପ୍ରେମ ସାଧନ
ତତ୍ପରେ ଶ୍ରୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ଦେବ ପ୍ରେମସିଦ୍ଧା ଗୌରୀ ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରୁ ଅବରବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ପ୍ରେମସିଦ୍ଧି ପରେ ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ଦେବଙ୍କ ଇଷ୍ଟଦେବୀ ମହାବିଦ୍ୟା ତାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ, ''ତୁମେ ଶିବ ସ୍ୱରୂପ, ତେଣୁ ତୁମେ ହିଁ ସାର୍ବଭୌମ ଗୁରୁ । ଜଗଦ ବାସୀ ତୁମର ସନ୍ତାନ; ତୁମେ ଶିଷ୍ୟ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱରୂପଜ୍ଞାନ ଦାନ କର" । ତାରା ଦେବୀଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ନିଗମାନନ୍ଦ ନିଜକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ଜ୍ଞାନ କଲେ ।
ପରମହଂସ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି
right|140px|thumb| ନଳିନୀକାନ୍ତ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ ପରେ ପରମହଂସ ଶ୍ରୀ ମଦ୍ ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବ  ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ନିମିତ୍ତ କୁମ୍ଭମେଳାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଗୁରୁ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପରେ ଜଗଦ ଗୁରୁ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାରୁ ଅନ୍ଯ ସାଧୁମାନେ ଏଥିରେ ଆପତ୍ତି ଦର୍ଶାଇଲେ | ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ତାହାର ଯଥୋପଯୁକ୍ତ ପ୍ର ତ୍ଯୁତ୍ତର ଦେଇ ଜଗଦଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ । ଜଗଦଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ ପରମହଂସ ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରିବାକୁ ଗୁରୁ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ | ସାଧୁ ମଣ୍ଡଳିଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ ଗୁରୁ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀ ନିଗମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ପରମହଂସ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କଲେ |
ବାଲିଘାଟ ବନ୍ଦର
ବାଲିଘାଟ ବନ୍ଦର ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ପୁରାତନ ବନ୍ଦର ଯାହା ଏବେ ମୁଖ୍ୟତ ମାଛଧରା ବନ୍ଦର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ ।
ନିଗମାନନ୍ଦ ପରମହଂସ
କର୍ମ
right|140px|thumb|ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ସଂଘ  ପ୍ରତିକ ଚିନ୍ହ(Logo) ଆସାମର କୋକିଳମୁଖଠାରେ ହିମାଳୟର ନିଭୃତ ପ୍ରଦେଶରେ ଶାନ୍ତି ଆଶ୍ରମ ବା ସାରସ୍ୱତ ମଠ ସ୍ଥାପନ କଲେ । ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମନୋଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପଥରୁ ନିବୃତ୍ତି ପଥକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବା ନିମିତ୍ତ ଶ୍ରୀ ନିଗମାନନ୍ଦ ଦେବ, ଯୋଗୀ ଗୁରୁ, ଜ୍ଞାନୀଗୁରୁ, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ଗୁରୁ, ଓ ପ୍ରେମିକଗୁରୁ ପ୍ରଭୁତି ଗ୍ରନ୍ଥ ପ୍ରଣୟନ କଲେ ଏବଂ ସନାତନ ଧର୍ମର ମୁଖପତ୍ର ଆର୍ଯ୍ୟ ଦର୍ପଣ ନାମକ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସତ୍ ଶିକ୍ଷା ବିସ୍ତାର ଓ ସନାତନ ଧର୍ମପ୍ରଚାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସଂଘ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଟାନ କଲେ । ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା ସଂଘ ଓ ଭକ୍ତ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଦର୍ଶ ଗୃହସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନ, ସଂଘ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଭାବ ବିନିମୟ । ନାରାୟଣ ଜ୍ଞାନରେ ଜୀବସେବା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।
ସେ ଉତ୍କଳବାସୀ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସଂଘ ବଦ୍ଧ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଶୁଭ ଜନ୍ମଦିବସ ୧୯୩୪ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦର ଝୁଲଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ନୀଳାଚଳ ଧାମ ପୁରୀରେ ନୀଳାଚଳ ସାରସ୍ୱତ ସଂଘ  ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ତାଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବ ଧାରାର ପ୍ରଚାର ନିମିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ବାଲିଘାଟ ବନ୍ଦର
ବାଲିଘାଟରେ ବୁଢାବଳଙ୍ଗ ଉପରେ ପୋଲ
ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୫ ବେଳକୁ "ବାଲିଘାଟ ଗାଆଁ" ପାଖର ୨୩ଟି ପଞ୍ଚାୟତର ଲୋକେ ଏକ କାଠପୋଲ ତିଅରି କରିଥିଲେ ପରେ ୨୦୦୫ ମେ ମାସରେ ଏଠାରେ ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ପୋଲ ତିଆରି କରାଯାଇଛି ।
ନିଗମାନନ୍ଦ ପରମହଂସ
ମହା ସମାଧି
ପୁରୀଧାମ ନୀଳାଚଳ କୁଟୀରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ବେଳେ ସାମାନ୍ଯ ଅସୁସ୍ଥତା ନେଇ କଲିକତା ଯାତ୍ରା କଲେ ଏବଂ ୧୯୩୫ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ନଭେମ୍ବର ୨୯ ତାରିଖ ମାର୍ଗଶୀର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ ସେହି ମହାନଗରୀର ଏକ ନିର୍ଜ୍ଜନ ଗୃହରେ ମହାସମାଧି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଗୁରୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରଚାରକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଅଛନେରା
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଗ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୭.୧୭୮୭ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୭.୭୫୭୪ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୯୯୭୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୨୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୭୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୫.୭୯% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୯.୦୫% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୫.୦୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୦.୭୫% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୬.୦୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ସନ୍ଦୀପ କୁମାର
ସନ୍ଦୀପ କୁମାର (ଜନ୍ମ 1 ମଇ 1986) ଜଣେ ପୁରୁଷ ଦୌଡ଼ ଚାଳକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଚାଇନର ବେଇଜିଙ୍ଗରେ 2015 ୱାର୍ଲଡ ଚମ୍ପିୟାନ ସିପ ଆଥେଲେଟିକ୍ସରେ 50 କିଲୋମିଟର ୱାଲ୍କ ଇଭେଣ୍ଟ ପୂରଣ କରିଥିଲେ । ସେ 2016 ରିଓ ଓଲିଓମ୍ପିକରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ 34 ମେମ୍ବରଙ୍କ ପରେ 4:07:55 ସେକେଣ୍ଡରେ 50 କିଲୋମିଟର ଦୌଡ଼ ପୂରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଓମ୍ପିକରେ ଭାରତୀୟ ଦୌଡ଼ ଚାଳକ ଶ୍ରେଣୀ:Indian Athletics at the 2016 Summer Olympics ଶ୍ରେଣୀ:ଏସୀୟ ଆଥଲେଟିକ୍ସ ଚ୍ୟାମ୍ପିୟନସିପ ୨୦୧୭
ହସ୍ତା (ନକ୍ଷତ୍ର)
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ୨୭ଟି ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି ହସ୍ତା । ରାଶିଚକ୍ର (ଅପମଣ୍ଡଳ)ରେ କନ୍ୟା ରାଶିରେ ୧୦ଡିଗ୍ରୀରୁ ୨୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିବିଟ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ପରିଚୟ
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ରାଶିଚକ୍ର (୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀ)କୁ କାଳ୍ପନିକ ୨୭ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ଅର୍ଥାତ୍‌ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ଅଂଶ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମରେ ନାମିତ । ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ୨୭ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାରକାପୁଞ୍ଜରେ ବିଭକ୍ତକରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଁଏ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାମ ଦେଇ ଅଛନ୍ତି । ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଚାରି ପାଦରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୈନିକ ଗତି ପ୍ରାୟ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ଦିନ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥାଏ ।  ତେଣୁ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ବନ୍ଧ ଅତି ନିବିଡ । ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥାନ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିର ସେହି ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ହୁଏ ।
ତେବେ ଅଶ୍ୱିନୀଠାରୁ ରେବତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୭ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ବାଣ୍ଟିଲା ବେଳକୁ କିଛି ନିଅଣ୍ଟ ଦେଖାଯିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଅଭିଜିତ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପେ ଗଣନା କରିଅଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନକ୍ଷତ୍ର
ନାକ ପଲିପ୍
ନାକ ପଲିପ୍ (ନାଜାଲ ପଲିପ୍, ନାସା ପଲିପ ବା ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Nasal polyp/ NP) ରୋଗ ନାକ ଓ ପାରାନାଜାଲ ସାଇନସ୍‌ରେ ଉଠୁଥିବା କେତେକ ଅଣ-କର୍କଟ ଆବୁମାନଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ । ନାକ ବାଟେ ନିଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ବାଧା, ଆଘ୍ରାଣହାନୀ, ସ୍ୱାଦହାନୀ, ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା ଓ ନାକ ପଛରୁ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ବୋହିବା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଆବୁଗୁଡ଼ିକ ଥଳି ଭଳି ଦେଖିବାକୁ, ହଲେଇ ହୁଏ ଓ ଦରଜ ନ ଥାଏ । ଦୁଇଟି ଯାକ ନାକରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ମୁହଁରେ କଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହୋଇ ସାଇନୁସାଇଟିସ ହୋଇପାରେ ।
ଏହି ରୋଗର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ଜଣାନାହିଁ । ଆଲର୍ଜି, ସିସ୍ଟିକ ଫାଇବ୍ରୋସିସ, ଆସ୍ପିରିନ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଓ କେତେକ ସଂକ୍ରମଣ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । ମ୍ୟୁକସ୍ ଝିଲ୍ଲିର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ । ନାକ ପରିଦର୍ଶନ କରି ଓ ସିଟି ସ୍କାନ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ଲାନ କରାଯାଏ ।
ସ୍ଟିରଏଡ ଔଷଧ ନାକ ସ୍ପ୍ରେ ଆକାରରେ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଫଳପ୍ରଦ ନ ହେଲେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ ପରେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ଆଉଥରେ ହୋଇପାରେ । ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ (Antihistamines) ଦେଲେ ଲକ୍ଷଣର ଉପଶମ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୋଗର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏନାହିଁ । ରୋଗ ଜଟିଳ ନ ହେଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ Antibiotics ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନାହିଁ । ଅଧୁନା ୪% ଲୋକ ଏହି ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି ଓ ୪୦% ଲୋକ ଜୀବନର କୌଣସି ସମୟରେ ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇପାରନ୍ତି । ବୟସ ୨୦ ପରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଥୁକୁଲ୍
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବାବୁଶାନ୍ ମହାନ୍ତି ଓ ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁ ।
ଭେଣ୍ଡି
ଭେଣ୍ଡି ଏକ ଗୁଳ୍ମ ଜାତୀୟ ସପୁଷ୍କପ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ଏକ ଭଲ ପରିବା ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏହି ଗଛ ସିଧା ବଢେ, ଏହାର କାଣ୍ଡ ଶକ୍ତ, ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ଟାଉଁସିଆ ଓ ବଡ଼, ଫୁଲ ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗର ଓ ଏହା ମଝିରେ ନାଲି ଚିହ୍ନଥାଏ। ଏହାର ଫଳ ଲମ୍ବା ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର। ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ ବିବାଦୀୟ। କେହି କେହି ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ, କେହି ଇଥିଓପୀୟ ଓ କେହି ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ବୋଲି ମତ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ଗ୍ରୀଷ୍ମମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଳବାୟୁରେ ଭଲ ବଢ଼ିଥାଏ।
ଗୁଣ
ଖାଦ୍ୟନଳୀର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆରୋଗ୍ୟକାରୀ, ବ୍ୟଥା ପ୍ରଶମକ, ବାୟୁ ନାଶକ ଓ ପେଟବ୍ୟଥା ନିବାରକ, କୋଷ୍ଠ ପରିସ୍କାରକ, ନିମୁନିଆ, ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍, ମୂତ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ ଓ ହୃଦୟରୋଗ ନିବାରକ।
ବ୍ୟବହାର
right|thumb|ଭେଣ୍ଡି
ଛବି
thumb|left|ଭେଣ୍ଡିଗଛ, ପତ୍ର, ଫୁଲ thumb|Okra seed pod
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ
ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ
ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ (Sanskrit: अशोकसुन्दरी, ) ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ ତଥା ଶିବ ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କର କନ୍ୟା ଅଟନ୍ତି । ପଦ୍ମ ପୁରାଣରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଲା ତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀ (Bala Tripurasundari) ନାମରେ ପୂଜା କରନ୍ତି ।
ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି
ନିଜର ଏକାକୀପଣ ଦୂର କରିବାକୁ ଏକ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ ନିମନ୍ତେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ପାଖରେ ପାର୍ବତୀ ମାନସିକ କରିଥିଲେ । ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଦୁଃଖ ବା ଶୋକ ଦୂର କରିବା ଯୋଗୁ “ଅଶୋକ” ନାମ ଓ “ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା” ଯୋଗୁ “ସୁନ୍ଦରୀ” ନାମ ରଖି ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ନାମ କରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ହୁଣ୍ଡା ଏକ ବିଧବା ଛଦ୍ମ ବେଶରେ ଆସି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବାକୁ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲା । ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ସାଥିରେ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ହୁଣ୍ଡାର କପଟ ଜାଣିପାରିଲେ ଓ ନହୁଷ ହାତରେ ମରିବାକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ (Mount Kailash) ଥିବା ନିଜ ପିତା ମାତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଶିଶୁ ନହୁଷକୁ ତାଙ୍କ ଉଆସରୁ ହୁଣ୍ଡା ଅପହରଣ କରିନେଲା, କିନ୍ତୁ ହୁଣ୍ଡାର ଜଣେ ଚାକରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ହେପାଜତରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ନହୁଷ ବଡ଼ ହୋଇ ହୁଣ୍ଡାକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟରେ ଥିବା ଜାଣିପାରିଲେ । ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ହୁଣ୍ଡା ଅପହରଣ କରିବା ପରେ ମିଛରେ ନହୁଶଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଦେଇଥିବା କଥା କହିଲା ।
ନହୁଷ ଭଲରେ ଥିବା କଥା ଗୋଟିଏ କିନ୍ନର ଦମ୍ପତ୍ତି ଖବର ଦେଲେ ଓ ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଯଯାତିର ମାଆ ଓ ଶହେ ସୁନ୍ଦରୀ ଝିଅଙ୍କ ମାଆ ହେବା କଥା ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ । ସମୟକ୍ରମେ ହୁଣ୍ଡାକୁ ନହୁଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାସ୍ତ କରି ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର ଓ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପଦରେ ନହୁଷ ଆସିନ ହୋଇଥିଲେ ।
ବିକାଶ
ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣରେ (Hindu mythology) ଅଶୋକସୁନ୍ଦରୀ ବିଷୟରେ ବିଶେଷ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖ ନାହଁ ; କେବଳ “ପଦ୍ମ ପୁରାଣ”ରେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଗ୍ଲୁକୋଜ-୬-ଫସଫେଟ ଡିହାଇଡ୍ରୋଜେନେଜ ଅଭାବ
ଟ୍ରିଗର ଜଣାଥିଲେ ତାହାକୁ ଏଡ଼େଇବା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ । ସଂକ୍ରମଣ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ, ଟ୍ରିଗର କରୁଥିବା ଔଷଧ ଦେବା ବନ୍ଦ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ରକ୍ତ ଟ୍ରାନ୍ସଫ୍ୟୁଜନ (blood transfusions) ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ନବଜାତ କାମଳ ନିମନ୍ତେ ବିଶେଷ ଆଲୋକ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପ୍ରାଇମାକୁଇନ (primaquine) ଭଳି ଔଷଧ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଜି୬ପିଡିଡି ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୪୦୦ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ଅଛନ୍ତି । ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା, ମେଡିଟାରାନିଆନ (Mediterranean) ଓ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର (Middle East) କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସନ ୨୦୧୫ରେ ୩୩,୦୦୦ ରୋଗୀ ମୃତ୍ୟୁ ମୁଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି । Carriers of the ଜି୬ପିଡିଡି ଆଲେଲେ (G6PDD allele) ବାହକମାନେ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ମ୍ୟାଲେରିଆରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଆନ୍ତି ।
ଆଦିବାସୀ ଭାଷା
ଆଦିବାସୀ ଭାଷା କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ଏବଂ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏକ ଭାଷା । ଏହି ଭାଷା ଭାଷାଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଦ୍ୱାରା କଥିତ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜନ୍ମିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଜାତୀୟ ଭାଷା ହୋଇଥାଇପାରେ (ଆଇମାରା ଭାଷା ବଲିଭିଆର ଏକ ସରକାରୀ ଭାଷା) ବା ହୋଇନଥାଇପାରେ । ଜାତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ଆଦିମ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ଭାଷା ହୋଇନଥାଇପାରେ ।
ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବ ପିଢ଼ିର ଭାଷାକୁ ପର ପିଢ଼ିକୁ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଭାଷାକୁ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ସଂସ୍କୃତିର ଅପସଂସ୍କୃତିକରଣ ହେତୁ ଆଦରି ନେଇଛନ୍ତି । ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ହତ୍ୟାର (ଭାଷାକୁ ମାରିଦେବା) ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଆଦିବାସୀ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ୨୦୧୯ ମସିହାକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ବର୍ଷ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । "ଆଦିବାସୀ ଭାଷାର ଗୁରୁତର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଓ ସେସବୁର ଜରୁରୀ ସଂରକ୍ଷଣ, ପୁନର୍ଜୀବୀତ କରିବା, ପ୍ରଚାର କରିବା ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।"
ଶିକ୍ଷା
ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଭାଷା ଶବ୍ଦତାଲିକା, ବ୍ୟାକରଣ, ପଠନ ଓ ରେକର୍ଡ଼ିଂ ଆଦି ସହ ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ଶିଖାଯାଇଥାଏ ।
୬,୦୦୦ ପାଖାପାଖି ଭାଷା ଅନ୍ୟ କାମ ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ରେକର୍ଡ଼ିଂ ଯଥା ଅନୁବାଦ ଥିବା ଧାର୍ମିକ ଲେଖା ଆଦି ଶୁଣି କରାଯାଇପାରିବ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଦିବାସୀ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷାଭିତ୍ତିକ ଅଧିକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର
ଜୈଲ ସିଂହ
ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିବା ସମୟରେ ଅପରେସନ ବ୍ଲୁ ଷ୍ଟାର, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନିଧନ ଓ 'ଶିଖ ଦଙ୍ଗା' ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଏକ କାର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ସେ ନିଜ ଜୀବନ ହରେଇଥିଲେ ।
ଜୀବନୀ
ସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମ ୫ ମଇ ୧୯୧୬ ମସିହାରେ ଫରୀଦକୋଟ ଜିଲ୍ଲାର ସାନ୍ଧୱନରେ ହେଇଥିଲା। ସେ ଶିଖ ଧର୍ମରୁ ଥିଲେ ଏବଂ ସହିଦ ଶିଖ ମିସନାରି କଲେଜରୁ ଗୁରୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାହିବର ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବାରୁ ଜ୍ଞାନୀ ଉପାଧି ପାଇଥିଲେ଼।
ରାଜ୍ୟ ରାଜନୀତି (୧୯୪୭-୧୯୭୧)
୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଫରିଦାକୋଟର ତତ୍କାଳୀନ ଶାସକ ହରିନ୍ଦର ସିଂହଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଅଧିନିୟମରେ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ, ସେଥିପାଇଁ କଠୋର ଦଣ୍ଡାଦେଶ ସହ ୫ ବର୍ଷ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିଥିଲେ। ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ସେ ପଞ୍ଜାବର ରାଜସ୍ୱ ବିଭାଗର ମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ ପରେ ୧୯୫୧ରେ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୫୬ରୁ ୧୯୬୨ ଯାଏଁ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ।
ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (୧୯୭୨-୭୭)
ଜୈଲ ସିଂହ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ କଂଗ୍ରେସ ଦଳରୁ ପଞ୍ଜାବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କୁ ମରିବା ଯାଇଁ ପେନସନ ଯୋଗାଇବା ଯୋଜନା କରିଥିଲେ। ସିଂହ ଲଣ୍ଡନରୁ ଉଧମ ସିଂହଙ୍କ ଅବଶେଷ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତୀତ କରିଥିଲେ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର
୧୯୮୦ ମସିହାରେ ସପ୍ତମ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିଲେ, ପରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସରକାରରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଇଥିମଧ୍ୟରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ
ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଉଦାଶନୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁ ସିଂହଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବିବାଦମୟ ଥିଲା। ସିଂହ ୧୯୮୬ ମହିହାରେ ଭାରତୀୟ ଡାକଘର ସଂଶୋଧନ ବିଲକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଭି. ପି. ସିଂହ ସରକାର ଏହି ବିଲକୁ ଓହରେଇ ନେଇଥିଲେ ।
ଆଘାତ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ
୨୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଆନନ୍ଦପୁର ସାହିବ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ କିରତପୁର ସାହିବଠାରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ୨୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୪ରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ରାଜଘାଟ ସ୍ମାରକଠାରେ ସିଂହଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ପଞ୍ଜାବ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ
ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ (ପାର୍ସୀ: بهار بانو بیگم ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫୯୦ - ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬୫୩) ("ବ୍ଲୁମିଙ୍ଗ୍ ଲେଡି" ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା), ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଝିଅ ଏବଂ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜକୁମାରୀ ଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ
ବାହାର ବାନୁ ବେଗମ ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫୯୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ସମୟରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତା କରାମସି, ରାଠୋର ପରିବାରର ରାଜା କେଶବ ଦାସଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ସେହି ଦିନ ମାରବାଡ଼ର ଉଦୟ ସିଂଙ୍କ ଝିଅ ଜଗତ ଗୋସାଇଁ, ବେଗମ ସୁଲତାନ ବେଗମ ନାମକ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଝିଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ସପ୍ତମ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ଝିଅ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଝିଅ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ ।
ବିବାହ
୧୬୨୫ ମସିହାରେ, ରାଜକୁମାର ଡାନିୟଲ ମିର୍ଜାଙ୍କ ବଡ ପୁଅ ଏବଂ ଆକବରଙ୍କ ନାତି ରାଜକୁମାର ତହମୁରାସ ମିର୍ଜା, ମୁଗଲମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହାପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ରାଜକୁମାର ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜା ମଧ୍ୟ ମୁଗଲମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ଏହାଦେଖି ଜାହାଙ୍ଗୀର ବାହାର ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ବିବାହ ତହମୁରାସ ମିର୍ଜାଙ୍କ ସହ ଏବଂ ରାଜକୁମାର ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ଝିଅ ହୋଶମନ୍ଦ ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ବିବାହ ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜାଙ୍କ ସହିତ କରେଇଥିଲେ ।
୨୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬୨୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ତାଙ୍କ ସାନଭାଇ ରାଜକୁମାର ଶାହାରିଆର ମିର୍ଜା ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦାୱର ବାଖ ଲାହୋରରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଶାହଜାହାନ ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୬୨୮ ମସିହାରେ ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୩ ଜାନୁଆରୀରେ ସେ ଶାହାରିଆର, ବାହାର ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତହମୁରାସ ମିର୍ଜା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ହୁଶଙ୍ଗ ମିର୍ଜା, ଖୁସ୍ରାଉ ମିର୍ଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୱତ ବାଖ ଏବଂ ଗରସପ ମିର୍ଜାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ବାହର ବାନୁ ବେଗମ ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬୫୩ ମସିହାରେ ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଜେଜେମା ମରିୟମ-ଉଜ-ଜମାନିଙ୍କ ସମାଧିରେ କବର ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୯୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୫୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ରାଜକୁମାରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମହିଳା
୧୯୬୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ୧୯୬୦ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା
ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
୧୯୬୦ ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୧୯୬୦ରେ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ରେ ଭାରତ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ରେ ଓଡ଼ିଶା
କାଳଶି
କାଳଶି ବା କାଳିସୀ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ପୁରାତନ ତନ୍ତ୍ରସାଧନ ପ୍ରଥା । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ମାତୃଶକ୍ତିର ଧାରକ ଓ ଗ୍ରାମଦେବତୀଙ୍କ ଅବତାର ଭାବରେ ଜଣେ ଜୀବନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀର ଦେଇ ପ୍ରକଟିତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ । ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେହରେ କାଳଶି ସବାର ହେବାକୁ କାଳଶି ଲାଗିବା କୁହାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ମଙ୍ଗଳବାର ବା ଶନିବାର ଦିନ କାଳଶି ଲାଗେ । ଏହା ଜଣେ ମହିଳା ଦେହରେ ଲାଗେ । ଲାଗିବା ଦିନ ସକାଳେ ସେ ଗାଧୋଇ ସଫା ଲୁଗା ପିନ୍ଧି ଏକ ପଟୁଆର ସହ ଗ୍ରାମଦେବତୀ ପୀଠ ଆଡ଼କୁ ଯାଇଥାଏ । ହାଡ଼ିମାନେ ବାଜା ବଜାନ୍ତି ଓ କାଳଶି କେଶ ଖୋଲି ନାଚିଥାଏ । ଓଡ଼ିଶା ବାହାରେ କେରଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଥା ଭେଲିଚାପଡ଼ ନାମରେ ପ୍ରଚଳିତ । ସେଠାରେ ବାର୍ଷିକ ଭରଣୀ ଉତ୍ସବରେ କୋଡୁଙ୍ଗାଲୁର ଭଗବତୀ ମନ୍ଦିରରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ଖଣ୍ଡାଧାରୀ କାଳିସୀ ହୋଇ ପଟୁଆରରେ ଯାଇଥାନ୍ତି । କାଳଶି ପ୍ରଥା ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋପପାଇବା ସ୍ଥଳେ କଳାହାଣ୍ଡି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜାଗାରେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ହେତୁ ରୋଗରୁ ମୁକୁଳିବା ପାଇଁ କାଳଶି ପୂଜାପାଇବା ଦେଖାଯାଏ ।
ନାମକରଣ
ଐତିହାସିକ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ମତରେ କାଳଶି କଳସୀ ଶବ୍ଦରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଭକ୍ତମାନେ ନାଚିବା ସମୟରେ ହାତରେ କଳସୀ ଧରି ନାଚିଥାନ୍ତି ।
ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ
ବାଉରିମାନେ କାଳଶି ଉପରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ପୋଷଣ କରିଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ କାଳଶି ଦେବୀ କାଳଶି ମାଧ୍ୟମରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଥାନ୍ତି ।
ବସନ୍ତ ରାସ
ବସନ୍ତ ରାସ, ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଗୁରୁ ଦାସ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବଂଶୀଧର ପଣ୍ଡା ଏବଂ ଗୁରୁ ଦାସ ।
ବିଜୟୀନି ମିଶ୍ର, ସଂଯୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀ, ବିଥିକା, ସଂଘମିତ୍ରା ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାସ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବେଲାଲ୍ ମନସୁର୍ ଅଲି
ବେଲାଲ୍ ମନସୁର୍ ଅଲି (ଆରବୀ, ଜନ୍ମ:୧୭ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୯୯୮) ଜଣେ ବାହାରିନ୍ ଦୌଡାଳୀ। ସେ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ କେନୀୟ ଥିଲେ ପରେ ବାହାରିନ୍ ଦେଶର ଜାତୀୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ସେ କେନିୟାରେ ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର, ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବୟସକୁ ନେଇ ଅନେକ ବିବାଦ ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋରୋକ୍କୋର ମାର୍ରାକେଚ୍ଠାରେ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଆଇଏଏଏଫ୍ ୱାର୍ଲଡ ୟୁଥ୍ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୍ରେ ୧୫୦୦ ମିଟର ଦୌଡ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସେ ଜିତ୍ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେହି ମାସରେ ଅଲି ୨୦୦୫ ୱାର୍ଲଡ ଚାମ୍ପିୟାନସିପ୍ରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ। ସେ ୮୦୦ ମିଟର୍ ଦୌଡରେ ଫାଇନାଲ୍ରେ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ସଫଳତେ ହାସଲ କରିଥିଲେ।ଜୁନ୍ ମାସରେ ଇଟାଲୀର କୋନେଗିଲାଠାରେ ୱାର୍ଲଡ ୟୁଥ୍ ବେଷ୍ଟରେ ୧:୪୪:୩୪ ମିନିଟ୍‌ରେ ୮୦୦ ମିଟର୍ ଦୌଡାର ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇ ସେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ଏହି ରେକର୍ଡଟି ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ ସହ ସମାନ ଅଟେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ
ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ ଓଡ଼ିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳପ୍ରପାତ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ । ଏହି ତିନିଗୋଟି ଝରଣାର ସମ୍ମିଶ୍ରଣରେ ଏହି ଜଳପ୍ରପାତଟି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଯାହାକି ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହି ଜଳପ୍ରପାତଟି ଜିଲ୍ଲା ସଦରମହକୁମା ବାରିପଦାଠାରୁ ୩୦ କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଜଳପ୍ରପାତ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରଥମେ ଲୁଲୁଙ୍ଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାନବାହନ ଯିବାଆସିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଅଛି ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ଓଟିଡିସି ବଙ୍ଗଳାଠାରୁ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ୮ କିଲୋମିଟର ଚାଲିଚାଲି ଯିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ । ଏହି ଜଳପ୍ରପାତଟି ଉଦଳାଠାରୁ ୧୮ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ବର୍ଣ୍ଣନ
ଏହି ଜଳପ୍ରପାତର ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ ୨ଶହ ୫୦ରୁ ୩ଶହ ଫୁଟ ହେବ । ପାଣି ପଡ଼ୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଏକ ଜଳକୁଣ୍ଡ ରହିଛି । ପୂର୍ବରୁ ମାଛମାନେ ଏହି ଜଳପ୍ରପାତର ନିମ୍ନସ୍ଥାନକୁ ଆସିପାରୁ ନ ଥିବାରୁ ଗୁମୁରି ଗୁମରି କାନ୍ଦୁଥିବା ଲୋକକଥା ରହିଛି, ତେଣୁ ଏହା ଲୋକମୁଖରେ ମାଛକାନ୍ଦଣା ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଜଳପ୍ରପାତ ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା
ଶାସନପଦା
ଶାସନପଦା ଓଡ଼ିଶାର ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲାର ରେମୁଣା ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖନ୍ତାପଡ଼ା ଥାନା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଏକ ଗାଆଁ |
ଗମନାଗମନ
ଏହା ଜଗନ୍ନାଥ ସଡ଼କ ବା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୫ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ଓ ନୀଳଗିରିର ଏକ ସଂଯୋଗ ପଥ । ବାଲେଶ୍ୱରଠାରୁ ଏହାର ୧୧ କି.ମି. ଓ ନୀଳଗିରିଠାରୁ ୬ କି.ମି. ।
ସ୍କୁଲ
thumb|ଶାସନପଦା ୟୁ ଜି ୟୁ ପି ସ୍କୁଲ ଏହାର ଅନତି ଦୂରରେ ଶାସନପଦାଠାରେ ଗୋଟିଏ ଓଠାରେ ଗୋଟିଏ ହାଇସ୍କୁଲ ଅଛି । ତାହାଛଡ଼ା ଶାସନପଦା ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମ.ଇ. ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଶିଶୁ ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଅଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
thumb|ଶ୍ରୀ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦିର ଏହି ଗାଆଁଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରରେ ବାବା ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାକଜମକରେ ଜାଗର ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । thumb|left|ବରଗଡ଼ିଆ ପୋଖରୀ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର‎
ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ
ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Levothyroxine ବା L-thyroxine) ଏକ ପ୍ରକାର ଥାଇରକ୍ସିନ (ଟି୪) ଯାହା ଥାଇରକ୍ସିନ ହରମୋନରୁ (thyroid hormone) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏହା ହାଇପୋଥାଇରଏଡିଜ୍ମ (ଥାଇରଏଡ ହରମୋନ ଅଭାବ) ରୋଗ ଓ ଏହାର ସାଂଘାତିକ ଆକାରରେ ହେଉଥିବା ମିକ୍ସିଡିମା କୋମାରେ (myxedema coma) ଦିଆଯାଏ । କେତେକ ପ୍ରକାରର ଥାଇରଏଡ ଅର୍ବୁଦ (thyroid tumors) ରୋଗମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ ।  ଓଜନ ହାନୀ weight loss ହେଉଥିଲେ ଏହା ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ (injection into a vein) ଦିଆଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାତ୍ରାର ଔଷଧର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବ ଆସିବାକୁ ୬ ସପ୍ତାହ ଲାଗିପାରେ ।
ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ ମାତ୍ରା ଅତ୍ୟଧିକ ହୋଇଗଲେ ଓଜନ ହାନୀ, ଉତ୍ତାପ ଅସ‌ହ୍ୟତା, ଝାଳ, ଉତ୍କଣ୍ଠା, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଓ ଦୃତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି (fast heart rate) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ସଦ୍ୟ ହୃଦ୍‌ଘାତ ଭୋଗିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏନାହିଁ ।  ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ । ନିୟମିତ ରକ୍ତର ଟିଏସଏଚ ଓ ଟି୪ ମାତ୍ରା ମାପ କରି ସେହି ଅନୁସାରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ ଦେହରେ ଟ୍ରାଇଆୟୋଡୋଥାଇରୋନିନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ଓ ତା ପରେ ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।
ଲିଭୋଥାଇରକ୍ସିନ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୨୭ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୫୮ରୁ ୧୨.୨୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଚିତ୍ରା (ନକ୍ଷତ୍ର)
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ୨୭ଟି ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି ଚିତ୍ରା । ରାଶିଚକ୍ର (ଅପମଣ୍ଡଳ)ରେ କନ୍ୟା ରାଶିରେ ୨୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟରୁ ତୁଳାରାଶିରେ ୬ ଡିଗ୍ରୀ ୪୦ ମିନିଟ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ପରିଚୟ
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ରାଶିଚକ୍ର (୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀ)କୁ କାଳ୍ପନିକ ୨୭ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ଅର୍ଥାତ୍‌ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ଅଂଶ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମରେ ନାମିତ । ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ୨୭ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାରକାପୁଞ୍ଜରେ ବିଭକ୍ତକରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଁଏ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାମ ଦେଇ ଅଛନ୍ତି । ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଚାରି ପାଦରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୈନିକ ଗତି ପ୍ରାୟ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ଦିନ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥାଏ ।  ତେଣୁ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ବନ୍ଧ ଅତି ନିବିଡ । ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥାନ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିର ସେହି ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ହୁଏ ।
ତେବେ ଅଶ୍ୱିନୀଠାରୁ ରେବତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୭ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ବାଣ୍ଟିଲା ବେଳକୁ କିଛି ନିଅଣ୍ଟ ଦେଖାଯିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଅଭିଜିତ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପେ ଗଣନା କରିଅଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ନକ୍ଷତ୍ର
ହାୟୋସ୍ୟାମାଇନ
ହାୟୋସ୍ୟାମାଇନ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ଆନାସପାଜ୍, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଇରିଟେବ୍ଲ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା, ଲାଳ ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ କୋଲିନେଷ୍ଟେରେଜ ନିରୋଧକ ବିଷକ୍ରିୟାର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଶିଶୁ କୋଲିକ ରୋଗରେ ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାର ଉପକାରୀ ନୁହେଁ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଇପାରେ । ୟୁରିନାରି ରିଟେନସନ
ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶୁଖିଲା ପାଟି, ୟୁରିନାରି ରିଟେନସନ, ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି, ଦୃତ ହୃଦ୍‌ଗତି ହାର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ଚିନ୍ତା, ନିଦ୍ରାଳୁ, ରାସ ଏବଂ  ସମନ୍ୱୟ ଅଭାବ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାଇକୋସିସ୍ ଏବଂ ଗ୍ଲୁକୋମା ହୋଇପାରେ । ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଆଣ୍ଟିସ୍ପାଜମୋଡିକ୍ସ ବା ଆଣ୍ଟିମସ୍କାରିନିକ୍ ଔଷଧ ।
ହାୟୋସ୍ୟାମାଇନ ପ୍ରଥମେ ୧୮୩୩ ମସିହାର ହେନବେନ
(henbane) ଔଷଧଠାରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନେକ ନାମରେ କିନ୍ତୁ ଏକ ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧ ଭାବରେ ମିଳେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୦.୧୨୫ମିଗ୍ରାର ୩୦ଟି ବଟିକାର ଦାମ ୨୦୨୧ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ୧୦ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ
ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Streptomycin) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଯାହା ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ‌ଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଯକ୍ଷ୍ମା, ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ ଆଭିଅମ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ (Mycobacterium avium complex), ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ (endocarditis), ବ୍ରୁସେଲୋସିସ (brucellosis), ବରଖୋଲଡେରିଆ ସଂକ୍ରମଣ (Burkholderia infection), ପ୍ଲେଗ ରୋଗ (plague), ଟୁଲାରେମିଆ (tularemia) ଓ ମୂଷାକାମୁଡ଼ା ଜ୍ୱର (rat bite fever). ସକ୍ରିୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଆଇସୋନିଆଜିଡ, ରିଫାମ୍ପିସିନ ଓ ପାଇରାଜିନାମାଇଡ ଔଷଧମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ ଇଞ୍ଜେକସନ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ (injection into a vein) ବା ମାଂସପେଶୀରେ (muscle) ଦିଆଯାଏ ।
ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବୁଲା (feeling like the world is spinning), ବାନ୍ତି, ମୁଖ କାଲୁଆ ଜଣାଯିବା, ଜ୍ୱର ଓ ରାସ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଶିଶୁର ସ୍ଥାୟୀ କାଲା (deafness) ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ । ମ୍ୟାସ୍ଥେନିଆ ଗ୍ରାଭିସ (myasthenia gravis) ରୋଗରେ ଏହା ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଆମିନୋଗ୍ଲାଇକୋସାଇଡ (aminoglycoside) ଶ୍ରେଣୀର ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ ଏକ ଔଷଧ । ପ୍ରୋଟିନ ତିଆରି କରୁଥିବା ୩୦ଏସ ରାଇବୋସୋମାଲ ସବୟୁନିତର (30S ribosomal subunits) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଏହା ଅବରୋଧ କରିବାଦ୍ୱାର ଜୀବାଣୁର ବ୍ୟାକ୍ଟେରିସାଇଡାଲ ମୃତ୍ୟୁ (bacterial death) ହୁଏ ।
ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ ସନ ୧୯୪୩ରେ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସେସ ଗ୍ରାଇସେଅସରୁ Streptomyces griseus ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୩୮ରୁ  ୪.୩୯ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଗୋଟିଏ କୋର୍ଷ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ତନ୍ଦୁର୍
ତନ୍ଦୁର ବା ତନ୍ଦୂର ଏକ ସିଲିଣ୍ଡରାକୃତି ମାଟି ବା ଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଭାଟି ଚୁଲି । ଏହାକୁ ତନ୍ନୁର୍ ଓ ତନ୍ଦୁରୁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ତନ୍ଦୁର ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ, ମଧ୍ୟ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ କକେସସରେ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଆ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷର ବିବରଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ପାଉଁରୁଟି ତିଆରି କରାଯିବା ଚୁଲ୍ଲୀ ବା ଭାଟି ।
ତନ୍ଦୁର ମଧ୍ୟରେ କାଠ ବା କୋଇଲା ଜଳାଇ ରଖାଯାଏ । ଜଳୁଥିବା ଇନ୍ଧନ ତନ୍ଦୁର ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ତାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ତାପ ବିକିରଣ ଓ ତାପ ପରିବହନ ପଦ୍ଧତିର ଉପଯୋଗ କରି ତନ୍ଦୁରରେ କଞ୍ଚା ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ସିଝାଯାଇଥାଏ । କଞ୍ଚା ଖାଦ୍ୟରୁ ବିଭିନ୍ନ ରସ ଓ ତୈଳ ଜାତୀୟ ସ୍ନେହସାର ଚୁଲି ତଳେ ଥିବା କାଠ ବା କୋଇଲା ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ତନ୍ଦୁରର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତାପମାତ୍ରା ୪୦୦° ସେଲସିୟସ୍ (୯୦୦° କେଲ୍‍ଭିନ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଯାଏ । ଲମ୍ବା ସମୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ତାପମାତ୍ରା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ତନ୍ଦୁର ଚୁଲିର ଜାଳେଣୀ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରହିଥାଏ । ତନ୍ଦୁରର ଢାଞ୍ଚା ପାରମ୍ପରିକ ମାଟି ଚୁଲା ଓ ଇଟା ଭାଟିର ମିଳିତ ବା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଢାଞ୍ଚା । ମୁଖ୍ୟତଃ ଭୋଜନାଳୟମାନଙ୍କରେ ତନ୍ଦୁର ନିର୍ମିତ ଓ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ ; ତେବେ ଆଜିକାଲି ଘରମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତନ୍ଦୁର ଚୁଲି ବ୍ୟବହୃତ ହେବାର ଦେଖାଯାଏ ।
ନାମକରଣ
thumb|ମାଟି ପାତ୍ର ଓ ତନ୍ଦୁର ହିନ୍ଦୀ ଶବ୍ଦ तन्दूर ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ  تندور ଏହି ତନ୍ଦୁର ଶବ୍ଦକୁ ଅନ୍ୟ ବହୁ ଭାଷାରେ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇଛନ୍ତି । ପାରସିକ ଶବ୍ଦ ତନୁର ହେଉଛି ମୂଳ ଶବ୍ଦ ଓ ତନୁର୍‍ର ଅର୍ଥ ହେଲା ମାଟି ଚୁଲି ବା ମାଟିର ଭାଟି । ଦେଖୋଦା ପାରସିକ ଭାଷାକୋଷ ଅନୁସାରେ ପାରସ୍ୟ ଶବ୍ଦ ତନୁର୍ ପ୍ରାଚୀନ ଅକ୍କାଡୀୟ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ ତିନୁରୁ (𒋾𒂟)ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏହି ଶବ୍ଦ ତିନୁରୁରେ ବ୍ୟବହୃତ ତିନ ମାଟି ବା କାଦୁଅକୁ ବୁଝାଏ ଏବଂ ନୁର ଶବ୍ଦଟି ନିଆଁକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହି ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ ଗିଲ୍‍ଗାମେଶ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ । ଅୱେସ୍ତା ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ତନୁରା ଓ ମଧ୍ୟ-ପାରସ୍ୟ ଭାଷାରେ ତନୁର୍ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ରହିଛି । ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତନ୍ଦୁର ଶବ୍ଦଟି ଶାମି ଭାଷାମାନଙ୍କରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ଶଗଡ଼
right|thumb|ଭାରତୀୟ ଶଗଡ଼ ଶଗଡ଼ ଏକ ଦୁଇ ଚକିଆ ଯାନ ଯାହା କି ବଳଦ କିମ୍ବା ପଣ୍ଡା (ପୋଢ଼)ଦ୍ୱାରା ଟଣା ଯାଇଥାଏ। ବହୁ ପୁରାତନ ଯୁଗରୁ ଶଗଡର ବ୍ୟବହାର ଆମ ସମାଜରେ ଚଳି ଆସିଛି । ଶଗଡ଼କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜିନିଷ ନେବା ଆଣିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରା ଯାଏ । ଏହାର ଚକା ଦୁଇଟି ଅଖଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ତନ୍ଦୁର୍
ନାମକରଣ
ଅନ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ତନ୍ଦୁର ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିବା ଶବ୍ଦମାନ ରହିଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: ଦରୀ ପାରସ୍ୟ ଶବ୍ଦ ତନ୍ଦୁର ଓ ତନ୍ନୁର, ଆରବୀୟ ଶବ୍ଦ ତନ୍ନୁର (تنّور), ଆର୍ମେନୀୟ ଶବ୍ଦ ତୋନିର (Թոնիր), ଏସିରୀୟ ଶବ୍ଦ ତନୁରା (ܬܢܘܪܐ), ଆଜେରବାଇଜାନୀ ଶବ୍ଦ ତନ୍ଦିର, ଜର୍ଜୀୟ ଶବ୍ଦ ତୋନ୍ (თონე), ହିବ୍ରୁ ଶବ୍ଦ ତନୁର୍ (תנור), କୁର୍ଦ୍ଦିଶ୍ ଶବ୍ଦ ତେନୁର୍, ତୁର୍କୀ ଶବ୍ଦ ତନ୍ଦିର, ତୁର୍କମେନୀ ଶବ୍ଦ ତମ୍‍ଦିର୍, ଉଜବେକି ଶବ୍ଦ ତନ୍ଦିର ।
ଶଗଡ଼
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବହନ
ତନ୍ଦୁର୍
ଉପଯୋଗ ପଦ୍ଧତି
thumb|କୋଇଲା ଜାଳେଣୀ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଓ ପାଉଁଶ ସଂଗ୍ରାହକ ତଥା ତାପମାନଯନ୍ତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ତନ୍ଦୁର
ଆଫଗାନି ତନ୍ଦୁର
ଆଫଗାନି ତନ୍ଦୁର ଭୂମି ଉପରେ ଏବଂ ଇଟାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ।
ପଞ୍ଜାବୀ ତନ୍ଦୁର
thumb|ଏକ ପାକିସ୍ତାନୀ ତନ୍ଦୁର ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ପଞ୍ଜାବୀ ତନ୍ଦୁର ପାରମ୍ପରିକ ରୂପେ ମାଟିରେ ତିଆରି ଓ ଏହାର ଆକାର ଘଣ୍ଟା ପରି । କାଠ ବା କୋଇଲା ଜାଳେଣୀ ବ୍ୟବହାର କରି ମାଟି ତଳେ ବା ମାଟି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇପାରୁଥିବା ଏହି ତନ୍ଦୁରର ଅଭ୍ୟନ୍ତରର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୪୮୦ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ରଖାଯାଏ । ଅବିଭକ୍ତ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରୁ ସୃଷ୍ଟ ପଞ୍ଜାବୀ ରାନ୍ଧଣାରେ ତନ୍ଦୁର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ।
ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖାଦ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ତନ୍ଦୁରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଆସୁଛି । ପଞ୍ଜାବୀମାନେ ଏହି ତନ୍ଦୁର ରାନ୍ଧଣାକୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀମିତ କରି ରଖିଥିଲେ । ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ବିଭାଜନ ପରେ ପଞ୍ଜାବୀ ହିନ୍ଦୁ ଓ ଶିଖ ଲୋକମାନେ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେଲେ । ପଞ୍ଜାବର ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ ସାମୁହିକ ତନ୍ଦୁର ନିର୍ମିତ ଓ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ଥିଲା । କିଛି ଗ୍ରାମରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସାମୁହିକ ତନ୍ଦୁର ରହିଛି ଏବଂ ୧୯୪୭ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପଞ୍ଜାବର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ।
ଆର୍ମେନୀୟ ତୋନିର
ପୁରାତନ ଯୁଗରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଆର୍ମେନୀୟ ଲୋକେ ତୋନିରକୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତା ରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ (ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଅସ୍ତ ହେବା) ଉପମାକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ତୋନିରମାନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଭୂତଳ ତୋନିର ମାଟିରେ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା । ଆର୍ମେନୀୟ ରାନ୍ଧଣାରେ ଏହି ତୋନିର ଏକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଉପକରଣ ଏବଂ ଏହା ଏହାକୁ ଭାଟି, ଚୁଲି ଓ ଗରମ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଭୂତଳ ତୋନିରରୁ ଆର୍ମେନୀୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଆଜେରବାଇଜାନୀ ତନ୍ଦିର
thumb|ଆଜେରବାଇଜାନୀ ତନ୍ଦିର ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଲୋକେ ରୁଟି ବା ପାଉଁରୁଟି ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ରାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ତନ୍ଦିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।
ତନ୍ଦିର ରୁଟି ସମଗ୍ର ଆଜେରବାଇଜାନ ରେ ଖିଆଯାଏ । ତନ୍ଦିରର କାନ୍ଥରୁ ବାହାରୁଥିବା ତାପରେ ତନ୍ଦିର ରୁଟି ସେକାଯାଏ ଓ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଇଥାଏ ।
୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଆଜେରବାଇଜାନର ଆସ୍ତାରା ସହରରେ ଏକ ବୃହତ୍ ତନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ତନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୬.୫ ମିଟର୍ ଥିଲା ଓ ଏହାର ଗୋଲେଇର ବ୍ୟାସ ୧୨ ମିଟର୍ ଥିଲା । ଏହି ତନ୍ଦିରର ଶରୀର ତିନି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ତୁର୍କମେନୀ ତମ୍‍ଦିର୍
ବାଆଁ|thumb|225x225_ପିକସେଲ|ତୁର୍କମେନୀ ତମ୍‍ଦିରରେ କୋରେକ୍ ଓ ସୋମସା ପ୍ରସ୍ତୁତି ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନର ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଜିରେ କୋରେକ୍ ନାମକ ଏକ ରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି । ତମ୍‍ଦିର୍ ନାମକ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ମାଟି ଭାଟିରେ ଏହି ରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ତୁର୍କମେନ୍ ଘରେ ତମ୍‍ଦିର୍ ରହିଥାଏ । ବେଳେବେଳେ ଗ୍ରାମର ମହିଳାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗ୍ରାମର ସବୁ ପରିବାର ପାଇଁ ରୁଟି ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି । ତୁର୍କମେନିସ୍ତାନରେ ଛୁଟି ଦିନମାନଙ୍କରେ ମାଂସ ମିଶା ଏକ ରୁଟି ଅଧିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଯାହାକୁ ଏଟ୍‍ଲି କୋରେକ୍ କୁହନ୍ତି । ତୁର୍କମେନୀ ଲୋକେ ତମ୍‍ଦିର୍ ସହାୟତାରେ ରୁଟି ବ୍ୟତୀତ ଆହୁରି ଅନେକ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ସୋମ୍‍ସା ଅନ୍ୟତମ ଯାହା ଗୋରୁମାଂସର ପୁର ଥିବା ଏକ ପିଠା ପରି । ତମ୍‍ଦିର୍‍କୁ ରନ୍ଧନଯୋଗ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରାଯାଏ । ରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ ତମ୍‍ଦିର୍ ଅଭ୍ୟନ୍ତର କାନ୍ଥର ରଙ୍ଗ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥାଏ । କାନ୍ଥର ରଙ୍ଗ ଧଳା ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ ତମ୍‍ଦିର୍ ଭିତରେ ଥିବା ଗାତରେ ପାଉଁଶଗୁଡ଼ିକୁ ଠେଲି ଦେଇ ଗାତଟି ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ । ତୁର୍କମେନୀ ରୁଟିରେ ଜୀରା, ଡାଲଚିନି, ଜାଇତୁନ୍, ସୋରିଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଫୁଲର ମଞ୍ଜି ଓ ଅନେକ ମସଲା ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଇଥାଏ । ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ତମ୍‍ଦିର୍ କାନ୍ଥରେ ଯତ୍ନର ସହିତ ଲଗାଯାଏ ଯେପରିକି ଏହାର ଆକାର ଖରାପ ନହୁଏ ଓ ଏହା କାନ୍ଥରେ ଭଲ ଭାବେ ଲାଗି ରହେ ।
ତନ୍ଦୁରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ
ବାଆଁ|thumb|ଆଧୁନିକ ୟେମେନୀ ତନ୍ନୁର ଚଟକା ମୁଲାୱା ରୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ thumb|ଆର୍ମେନିଆର ତୋନିରରେ କୁକୁଡ଼ା ଡେଣା, ପିଆଜ, ଆଳୁ ଓ ଘୁଷୁରୀ ଚର୍ବି ରନ୍ଧା ଯାଉଥିବା ଚିତ୍ର
ତନ୍ଦୁରୀ ରୁଟି, ତନ୍ଦୁରୀ ନାନ୍, ତନ୍ଦୁରୀ ଲଚ୍ଛା ପରଟା, ତନ୍ଦୁରୀ କୁଲ୍‍ଚା ଓ ମିଶି ରୁଟି ପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚଟକା ରୁଟି ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ତନ୍ଦୁର ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଭଜା ହୋଇଥିବା କାଜୁ, ଛେନାର ବଟା ସହିତ ମସଲାଯୁକ୍ତ କ୍ରିମ୍ ମିଶାଇ ତନ୍ଦୁର ଭିତରେ ରଖି ପେଶାୱରୀ ଖାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଆଳୁରେ ଛେନା, ପନିପରିବା, କାଜୁ ଇତ୍ୟାଦିର ପୁର ଦିଆଯାଇ ତନ୍ଦୁର ମଧ୍ୟରେ ସିଝାଇ ବଲୋଚ ଓ ଆଳୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।