cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ସଙ୍ଗମ
ସଙ୍ଗମ, ୨୦୧୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଯତୀନ୍ କୁମାର ଅଗ୍ର‌ୱାଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ, କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ଅଭିଜିତ ଘଟ‌ୱାରୀ ଏବଂ ବିଜୟ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହରପ୍ରୀତ ସିଂହ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଗୀତିକାର ଅସୀତ୍ ପାତ୍ର କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ମନୋଜ ମନୁ, ଅନ୍ତରା ମିତ୍ର, ମୋନାଲୀ, ରେକ୍ସ୍, ସୋମ୍, ଅଭିଜିତ ସାବନ୍ତ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇରଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେଆକାଶ ଦାସନାୟକ, ବୁଦ୍ଧାଦିତ୍ୟ ମହାନ୍ତି ଏବଂ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର । ଜ୍ୟୋତି ପାଣି, ପାୟଲ, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ସ୍ନିଗ୍ଧା ମହାନ୍ତି, ମିହିର ଦାସ, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ଅଭିଶେଖ, ରାକେଶ ବିଦୁୱା, ଅଭିଜିତ ଘଟ‌ୱାରୀ, ଅବନୀ କୁମାର, ମାନିନୀ ମିଶ୍ର, ନନ୍ଦିନୀ, ଆଦି କଳାକାରମାନେ କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ହରପ୍ରୀତ ସିଂହ । ଅସୀତ୍ ପାତ୍ର କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ମନୋଜ ମନୁ, ଅନ୍ତରା ମିତ୍ର, ମୋନାଲୀ, ରେକ୍ସ୍, ସୋମ୍, ଅଭିଜିତ ସାବନ୍ତ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀଗଣ କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା
thumb|କର୍ଦ୍ଦମ ବନ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୬ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକାର ଚିତ୍ର
ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Valley of Geysers, ଋଷୀୟ ଭାଷାରେ Долина гейзеров) ଋଷ ଦେଶର କାମଚଟକା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରହିଛି । ସୁଦୂର-ପୂର୍ବ ଋଷର କାମଚଟକା ଉପଦ୍ୱୀପରେ ଥିବା ଏହି ୬ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ ଉପତ୍ୟକାରେ ଆଖାପାଖି ୯୦ଟି ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ରହିଛି । ଗେସେର୍ଣ୍ଣାୟା ନଦୀର ବାମ ତଟରେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ରହିଛି । କିଖ୍‍ପିନିଚ୍ ନାମକ ଏକ ନୂତନ ମିଶ୍ରିତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରସ୍ରବଣମାନଙ୍କ କାରଣ । ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମୁଖରୁ ୫୦୦ ମିଟର ତଳେ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୨୫୦° ସେଲସିୟସ୍ । ଏହି ଉପତ୍ୟକା କ୍ରୋନୋତ୍ସକି ପ୍ରାକୃତିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଅଂଶବିଶେଷ । ଏହାକୁ "କାମଚଟକା ଆଗ୍ନେୟଗିରି (ଇଂରାଜୀରେ Volcanoes of Kamchatka)" ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି । ଏହି ଉପତ୍ୟକାରେ ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଏବଂ କେବଳ ହେଲିକପ୍ଟର୍ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ ।
ଇତିହାସ
ବାଆଁ|thumb|୧୯୬୬ ମସିହାର ଏକ ସୋଭିଏତ ଡାକ ଟିକଟରେ ଉଷ୍ମପ୍ରସ୍ରବଣ ଉପତ୍ୟକା ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ତାତ୍ୟାନା ଉସ୍ତିନୋଭା ନାମ୍ନୀ ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ମହିଳା ବୈଜ୍ଞାନିକ କାମଚଟକାର ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଉଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ସମୂହର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ୧୪ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ଖୋଜି ପାଇଥିବା ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୧୯୭୨ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ କୌଣସି ଅନୁସନ୍ଧାନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇନଥିଲା । ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଓ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । ୩୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପ୍ରସ୍ରବଣଙ୍କ ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଭେଲିକାନ୍ ନାମକ ଏକ ପ୍ରଖର ପ୍ରସ୍ରବଣରୁ ବାହାରୁଥିବା ଉଷ୍ମ ଜଳ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚକୁ ଉତକ୍ଷେପିତ ହେଉଥିଲା । ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ସମଗ୍ର ସୋଭିଏତ ସଂଘରେ କାମଚଟକା ଓ ସୁଦୂର ପୂର୍ବ ଋଷର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରାଗଲା । ୧୯୯୧ରୁ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଏହି ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯିବାର ଅନୁମତି ମିଳିଲା । ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୩୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏହି ଦୁର୍ଗମ୍ୟ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି ।
୨୦୦୭ ମସିହାର କର୍ଦ୍ଦମବନ୍ୟା ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତି
thumb|୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୨୦ ତାରିଖର ଅତଡ଼ା ଖସିବା ପରର ଅବଲୋହିତ ରଶ୍ମୀ ଫଟୋ ଚିତ୍ର ୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୩ ତାରିଖରେ ଅତଡ଼ା ଖସି ଏକ କର୍ଦ୍ଦମ ବନ୍ୟା ହେଲା ଓ ଉପତ୍ୟକାର ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ କାଦୁଅରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଥିଲା । ଋଷିଆର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳର ନିରୀକ୍ଷଣ ସେବା ସଂସ୍ଥାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓଲେଗ୍ ମିତଭୋଲ୍ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ କହିଥିଲେ, “ଆମେ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଦେଖୁଛେ । ଏପରି ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରୁ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରାଇ ନେବା ଅସମ୍ଭବ ।" ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲା । "ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହରାଇଥିବାରୁ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଅତି ଦୁଃଖଦାୟକ ଘଟଣା" ବୋଲି ବିଶ୍ୱ ବନ୍ୟଜୀବ କୋଷ (World Wildlife Fund)ର ପ୍ରବକ୍ତା ମତ ରଖିଥିଲେ । ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖରେ ଏକ ଉତ୍ତପ୍ତ ହ୍ରଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବାର ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୱାଇଲ୍‍ଡ୍ ରଷିଆ (Wild Russia) ନାମକ ଏକ ବୃତ୍ତଚିତ୍ରର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ତେଣୁ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପୂର୍ବ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭିଡିଓ ଚିତ୍ର ଏହାର ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା ।
ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଘଟିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ କେତେ ସ୍ଥାୟୀ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ ପାରିନାହିଁ । ଆକଳନ କରାଯାଇଥିବା କ୍ଷତିରୁ ଏହା କମ୍ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ୨୦୦୭ ମସିହା ଜୁନ୍ ୯ ତାରିଖ ବେଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇ ଯାଇଥିବାରୁ କିଛି ଭୂତଳ ଓ ଜଳମଗ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଦେଖାଗଲା । ଭେଲିକାନ୍ ମହୋଷ୍ମ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଏହି କାଦୁଅ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବୁଡ଼ି ଯାଇନାହିଁ ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ରହିଛି ।
ଋଷୀୟ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ ଶ୍ରେଣୀ:ଋଷିଆ
ତୁ ମୋ ଗାର୍ଲ୍ ଫ୍ରେଣ୍ଡ୍
ତୁ ମୋ ଗାର୍ଲଫ୍ରେଣ୍ଡ୍, ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରାକେଶ ସିଂହ । ଅବତାର ସିଂହ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆବାଖାଜିଆ
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆ ଶ୍ରେଣୀ:ଅଧାଗଢ଼ା ଫରଦ
ସାରଙ୍ଗଧର ରାୟଗୁରୁ
ସାରଙ୍ଗଧର ରାୟଗୁରୁ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ପୁଲିସ ମହାନିରୀକ୍ଷକ ତଥା ଗବେଷକ । ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତ୍ରିକା ମହୋଦଧି ତରଫରୁ "ମହୋଦଧି' ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ନୃତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ
ଅଧିକ ବର୍ଣ୍ଣନା
ମନୁଷ୍ୟ ଏକ ସାମାଜିକ ପ୍ରାଣୀ । ସମାଜରେ ବଞ୍ଚି ରହିବା ସହିତ ତା'ର ଦୈନଦିନ ଜୀବନର ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିବା ପାଇ ସେ ସମାଜରେ ବାସ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟତ୍କି ଏବଂ ପ୍ରାକ୍ରୁତିକ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ । ଜୀବନକୁ ସରଶ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇ ସେ ସମୂହର ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ । ମାନବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପ୍ରଚଳିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ନୃତତ୍ତ୍ୱ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଅଛି । ଏହା ମାନବର ଶାରୀରିକ, ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କ୍ରୁତିକ ବିକାଶ ସଂପର୍କରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥାଏ । ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜି (Anthropology)‌ ଶବ୍ଦଟି ଦୁଇଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ 'ଆନ୍ଥ୍ରୋପସ୍' (Anthropos) ଅର୍ଥ 'ମାନବ' ଏବଂ "ଲୋଗସ୍" (Logos) ଅର୍ଥ 'ବିଜ୍ଞାନ' ଶବ୍ଦଦ୍ୱୟର ସମ୍ମିଶଣରେ ଗଠିତ । ସୁତରାଂ ଆନ୍ଥ୍ରୋପୋଲୋଜିର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଲା ମାନବ ବିଜ୍ଞାନ ବା Science of Humanbeing or Study of man, ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱ କୁହାଯାଏ । ପୁନଶ୍ଚ ଏଠାରେ 'ନୃ"ର ଅର୍ଥ ହେଲା ନର ବା ମାନବ ଏବଂ 'ତତ୍ତ୍ୱ'ର ଅର୍ଥ ହେଲା ଜ୍ଞାନ ବା ଗବେଶଣା । ତେଣୁ ନୃତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମାନବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅଧ୍ୟଯନ କରୁଥିବା ବିଜ୍ଞାନ । ଶ୍ରେଣୀ:ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଶିକ୍ଷା
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୪ - ୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନି ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧, ୧୯୬୭ ଓ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜଗନ୍ନାଥପ୍ରସାଦ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୩ୟ, ୪ର୍ଥ ଓ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ପୂଜିତ ଦେବୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶକ୍ତିପୀଠ ବା ଦେବୀ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କର ଏକ ତାଲିକା ।
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ ୧୯୩୪ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ବାଉଁଶୁଣୀ ନାଏକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମହାଦେଇ ନାଏକ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ପୂଜିତ ଦେବୀମାନଙ୍କର ତାଲିକା
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତିପୂଜା ଶ୍ରେଣୀ:ତାଲିକା
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଓ ପରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନି ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଉଦୟନାଥ ନାଏକ ୧୯୮୪ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୯ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଚନ୍ଦନ ତିୱାରୀ
ଚନ୍ଦନ ତିୱାରୀ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Chandan Tiwari) ବିହାରରେ ବାସ କରୁଥିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗାୟିକା । ସେ ଭୋଜପୁରି, ମଗଧୀ, ମୈଥିଳୀ, ନାଗପୁରି, ଅବଧୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସେ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି ।  ସେ ବିସମିଲ୍ଲା ଖାନ ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସେ ବିଭିନ୍ନ କିସମର ଲୋକସଙ୍ଗୀତ ଗାଆନ୍ତି ଯେପରିକି ପୁରବି, ସୋହର, ପଚ୍ରା ଗାନ୍ଧୀ ଗୀତ, ନ‌ଦୀ ଗୀତ, ଛଠ ଗୀତ (କଜରୀ) ଓ ଠୁମରୀ ଇତ୍ୟାଦି ।￼￼￼￼
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ଭାରତରେ ଥିବା ବିହାର ପ୍ରଦେଶର ଭୋଜପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ବଦକା ଗ୍ରାମରେ ଚନ୍ଦନ ତିୱାରୀ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ବଢ଼ିଥିଲେ । ବିନୋବା ଭାବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ବିଏ ପାସ କରିଥିଲେ ଓ ଆଲାହାବାଦ, ପ୍ରୟାଗ ସଙ୍ଗୀତ ସମିତିରୁ ଏକ ଛଅ ବର୍ଷିଆ କୋର୍ଷ 'ପ୍ରଭାକର' ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସେ ମଇଥିଳି ଓ ଭୋଜପୁରି ଭାଷାରେ ଥିବା ଗ୍ରମୀଣ ଓ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ଗୀତ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରୁଛନ୍ତି ।
ବୃତ୍ତି
ଭୋଜପୁରି, ମଗଧୀ, ମୈଥିଳୀ, ଅବଧୀ ଓ ବିଶେଷତଃ ଭୋଜପୁରି ଭାଷାର ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତରେ ଚନ୍ଦନ ତିୱାରୀ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ନାମ । ଦୂରଦର୍ଶନରେ ସେ ଅନେକ ବିଶେଷ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗ ନେଇଛନ୍ତି ବିଶେଷତଃ ପୁରବିୟତାନ Purabiyataan ଓ 'ନିମିୟା ଚିରଇୟାନ କେ ବସର' (Nimiya chiraiyan ke baser) ଥିବା ମୋର ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା (My Musical Effort) ସିରିଜ ଟେଲିକାଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ମହୁଆ ଟିଭିର ଜିଲା ଟପ ଓ ସୁରସରଗମ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଭାଗ ନେଇଥଲେ । ଇଟିଭି ଓ ଜି ମ୍ୟାଜିକ ଇଣ୍ଡିଆର 'ଲୋକ ଜଲ‌ୱା ପ୍ରଦର୍ଶନ'ରେ (folk jalwa show) ଭାଗନେଇଥିଲେ ।  ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓର ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗଜଲ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ।
ରେଡିଓ ମିର୍ଚ୍ଚି, ରେଡିଓ ଧୁମ, ରେଡିଓ ସନେହି ଓ ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ରେଡିଓ-ଗ୍ରମ‌ବାଣୀ ଭଳି ଅନେକ ସମ୍ମାନନୀୟ ପ୍ରାଇଭେଟ ଏଫଏମ ବ୍ରଡକାଷ୍ଟିଙ୍ଗ ଚାନେଲମାନଙ୍କରେ ଚନ୍ଦନ ତିୱାରୀ ବିଶେଷ ସଙ୍ଗୀତ ଧାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଓ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇଥିଲେ । ବିଗ ମ୍ୟାଜିକ ଗଙ୍ଗା ( Big Magic Ganga) ଟିଭି ଓ ରଙ୍ଗ ପୂର୍ବୟିଆ (Rang Purwaiya) ଚୟନ ମଣ୍ଡଳୀର ସେ ସଭ୍ୟ ଥିଲେ । ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଓ ଆକାରର ଉତ୍ସବରେ ସେ କାମ କରୁଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ଅଶ୍ଳୀଳତାକୁ ସର୍ବଦା ସେ ବିରୋଧ କରୁଥଲେ ।
ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
ପୁର୍ବଇୟା ଉସ୍ତାଦ, ବେଟି ଚରୟିଆ ସମାନ, ରାଧା ରସିୟା, ସବକେ (ରାମ ରସୁଲ, ବସନ୍ତି ବାୟେର, ଶିବ ଜୋଗିଆ, ସଝି ରାଗ, ସ‌ୱାନି ବାହାର, ନିର୍ଗୁନିଆ କବୀର, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ, ନ‌ଦୀଆ ଧୀରେ ବ‌ହୋ, ଭଏସ ଅଫ ଗ୍ୟାଞ୍ଜେସ, ମାଇ, ଛଟ୍ଟି ମଇୟା, ରଙ୍କ କଳସ, ଚରଖ‌ୱା ଚାଲୁ ରହେ, ଜନତା ଗୀତ, ଜନ ରାଗ, ଦୁନିଆ କୟାମ୍ବ କିସନ ସେ, ବାଟିହିୟା, ବରାହ ମାସ, କୁଅଁର ଗୀତ, ସୋହର-ମଙ୍ଗଳ-ବଧାଇ, ସୁହାଗ ରାଗ, ଚଇତା-ଚଇତି-ଘଟୋ, ବାଲ ଗୀତ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ
ପ୍ରେମ୍ ୱେଡ୍ସ ପ୍ରିୟା
ରମାଶଙ୍କରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରେମ୍ ୱେଡ୍ସ ପ୍ରିୟା ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବିନୋଳି
'''ବିନୋଳି ,
''' ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଅଲମୋରା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଛୋଟ ସହର । ଏଠାରେ ମୁଖ୍ଯତଃ ବୋହରା ରାଜପୁତ ହିନ୍ଦୁମାନେ ରହନ୍ତି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
ବିନୋଳିର ଜଣ ସଂଖ୍ୟା 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ 441 ରହିଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 175 ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 266 ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା ଏଠାରେ 42 ବା 9.52 % ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାରଠାରୁ ସାମାନ୍ଯ କମ ବା 76.19% ରହିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 96.15  ରହିଥିଲା ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏହା ହିମାଳୟ ନିକଟରେ ଏକ ପର୍ବତର ଶିକ୍ଷାରରେ ରହିଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଜଳବାଯୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମା ରହିଥାଏ ଓ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
http://villages.euttaranchal.com/Almora/BhikiaSain/Quairala/Binoli/09010450
https://web.archive.org/web/20090107005137/http://www.almoraonline.com/hindex.htm
https://web.archive.org/web/20090410070305/http://almora.nic.in/btemples.htm
https://web.archive.org/web/20090410070134/http://almora.nic.in/bvisitor.htm
ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପିଟାଲାଇଜେସନ
ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପିଟାଲାଇଜେସନ ବା ବଜାର ପୁଞ୍ଜିକରଣ, ଯାହାକୁ ବେଳେବେଳେ ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପ୍ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେଉଛି ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ କାରବାର କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀର ଷ୍ଟକହୋଲ୍ଡରଙ୍କ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ବକେୟା ସାଧାରଣ ସେୟାରର ସମୁଦାୟ ମୂଲ୍ୟ ।
ବର୍ଣ୍ଣନା
ବଜାର ପୁଞ୍ଜିକରଣ ବେଳେବେଳେ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକର ଆକାରକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଏହା କେବଳ କମ୍ପାନୀର ପୁଞ୍ଜି ଢାଞ୍ଚାର ଇକ୍ୱିଟି ଉପାଦାନକୁ ମାପିଥାଏ, ଏବଂ କମ୍ପାନୀକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦେବା ପାଇଁ କେତେ ଋଣ (କିମ୍ବା ଲିଭରେଜ୍) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ସେ ବିଷୟରେ ପରିଚାଳନାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ନାହିଁ । କମ୍ପାନୀର ଆକାରର ଏକ ଅଧିକ ବ୍ୟାପକ ମାପ ହେଉଛି ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜ୍ ମୂଲ୍ୟ, ଯାହା ବକେୟା ଋଣ, ପସନ୍ଦ ଷ୍ଟକ୍ (preferred shares) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ବୀମା କଂପାନିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏମ୍ବେଡେଡ୍ ଭାଲ୍ୟୁ (embedded value) ନାମକ ଏକ ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ।
ଏହା ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜର ଆପେକ୍ଷିକ ଆକାରକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଷ୍ଟକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ସମସ୍ତ କମ୍ପାନୀର ବଜାର ପୁଞ୍ଜିର ପରିମାଣର ଏକ ମାପକ ଅଟେ । ଷ୍ଟକ ବଜାର କିମ୍ବା ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରର ସମୁଦାୟ ପୁଞ୍ଜିକରଣକୁ ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ସୂଚକାଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇପାରେ । ୨୦୨୦ରେ ସମସ୍ତ ସାର୍ବଜନୀନ କାରବାର କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡିକର ମୋଟ ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରାୟ ୯୩ ଟ୍ରିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।
ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ
ଏହି ଫର୍ମୁଲାଦ୍ୱାରା ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ MC ହେଉଛି  ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପିଟାଲାଇଜେସନ (market capitalization), N ହେଉଛି ବକେୟା ଥିବା ସାଧାରଣ ସେୟାର ସଂଖ୍ୟା, ଏବଂ P ହେଉଛି ସାଧାରଣ ଅଂଶ ପିଛା ବଜାର ମୂଲ୍ୟ ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି କୌଣସି କମ୍ପାନୀର ୪ ନିୟୁତ ସାଧାରଣ ସେୟାର ବକେୟା ଅଛି ଏବଂ ସେୟାର ପିଛା କ୍ଲୋଜିଂ ମୂଲ୍ୟ ୨୦ ଟଙ୍କା, ତେବେ ଏହାର ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅଟେ । ଯଦି ସେୟାର ପିଛା କ୍ଲୋଜିଂ ପ୍ରାଇସ୍ ୨୧ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପ୍ ୮.୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଯିବ। ଯଦି ଏହା ସେୟାର ପିଛା ୧୯ ଟଙ୍କାକୁ ଖସିଯାଏ, ତେବେ ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପ୍ ୭.୬ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ଖସି ଆସିଥାଏ। ଏହା ବାଣିଜ୍ୟ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ବିପରୀତ ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ, ହାରାହାରି ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ କାରବାର ଖର୍ଚ୍ଚ କାରଣରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ ।
ଜଡ଼ିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକୁ ଲାର୍ଜ କ୍ୟାପ୍, ମିଡ୍ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ସ୍ମଲ୍ କ୍ୟାପ‌ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା। ସେବି ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ମାର୍କେଟ କ୍ୟାପ୍ ନିମ୍ନରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି:
କ. ଲାର୍ଜ କ୍ୟାପ୍: ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରଥମ -୧୦୦ତମ କମ୍ପାନୀ ଖ. ମିଡ୍ କ୍ୟାପ୍: ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୧୦୧-୨୫୦ତମ କମ୍ପାନୀ ଗ. ସ୍ମଲ କ୍ୟାପ୍: ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାର ପୁଞ୍ଜି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୨୫୧ତମ କମ୍ପାନୀ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶେୟାର ବଜାର
ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟ
thumb|275x275_ପିକସେଲ|ନରସିଂହଗଡ ଦୁର୍ଗ, ଏହା ନରସିଂହଗଡ ରାଜାଙ୍କ ନିବାସ ଭାବେ 1962 ମସିହା ଯାଇ ବ୍ୟବହାର ହଉଥିଲା । ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟ  ଏକ ବ୍ରିଟିଶ ସାସାଇଟ ଭାରତୀୟ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ । ଏହା ରାଜଗଡ ରାଜ୍ୟ ସହ ସମକାଳୀନ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଏହା ଭୋପାଲ ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ରାଜପୁତ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହଉଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟର ଆୟତନ 1920 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା ଓ 1901 ମସିହାର ଜନଗଣନାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 38,052 ଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ନରସିଂହଗଡ ସହର ଥିଲା ।
ଇତିହାସ
ହିନ୍ଦୁ ରାଜପୁତ ବଂଶର ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା 1681 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଇଥିବା ଏକ ରାଜ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗ କରିବାକୁ ରାୟଗଡ ଓ ନରସିଂହଗଡ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ ହେଇଥିଲା । ଏହି ରାଜ୍ୟ ବଂଶଗତ ଜାଗିର ହିସାବରେ ହୋଲକାର ରାଜ୍ୟର ଶାସକ ମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ମାତ୍ର 1872ରେ ନରସିଂହଗଡ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
1948 ମସିହାରେ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସଂଘରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଅଂଶ ହେଇ ରହିଛି ।
ଶାସକ
ନରସିଂହଗଡର ଶାସକମାନେ ରାଜା ଉପାଧି ସହ ବ୍ରିଟିଶ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା 11-ତୋପ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।.
ଆଲାପ୍ପୁଝା
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୯.୪୯୪୬ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୬.୩୩୧୧ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୬ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୭୭୦୭୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୪୮.୪୦% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୫୧.୬୦% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୮୩.୬୭% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧୮.୮୩% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୧.୩୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୪୨.୩୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୮୫% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ପାଣିପାଗ
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୧.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୪.୧ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୨୯୨୭.୯ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:କେରଳର ସହର
ପୃଷ୍ଠବର୍ତ୍ତୀ ଭିଟ୍ରିଅସ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା
ପୃଷ୍ଠବର୍ତ୍ତୀ ପାର୍ଶ୍ୱ ଭିଟ୍ରିଅସ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Posterior vitreous detachment/ PVD) ହେଉଛି ଆଖିର ଏକ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଥିରେ ରେଟିନାଠାରୁ ଭିଟ୍ରିଅସ ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାବର୍ତ୍ତି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଫ୍ଲୋଟର ଏବଂ ଆଲୋକ ଧପଧପ ହୋଇପାରେ । ଏଥିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ । କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ନେତ୍ରପଟଳ ସ୍ଖଳନ, ରେଟିନାଲ୍ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା, ମାକୁଲାର୍ ଛିଦ୍ର, ମାକୁଲାର୍ ପକ୍କର (Epiretinal membrane or macular pucker) ଏବଂ ଭିଟ୍ରିଅସ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ ।
ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ । ଜଟିଳତାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ୨ରୁ ୪ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ରୋଗୀର ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇପାରେ। ଫଳାଫଳ ସାଧାରଣତ ଭଲ ଅଟେ । ଯଦି ଏହି ଅବସ୍ଥା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତେବେ ଭିଟ୍ରେକ୍ଟୋମି ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇପାରେ ।
ଲୋକଙ୍କ ବୟସ ବଢ଼ିବା ପରେ ପୃଷ୍ଠବର୍ତ୍ତୀ ଭିଟ୍ରିଅସ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ସାଧାରଣ ହୋଇଥାଏ । ୫୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଲୋକ ଏହି ରୋଗରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ୧୮୫୬ରେ ମଲେର ଏବଂ ୧୮୭୫ ମସିହାରେ ବ୍ରିଏରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଟ୍ରାଇକସପିଡ ଅଭାବ
ଟ୍ରାଇକସପିଡ ଅଭାବ (ଟିଆଇ/TI ), ଯାହାକୁ ଟ୍ରାଇକ୍ରସପିଡ୍ ବମନ (ଟିଆର/ ଟିଆର ) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏକ ପ୍ରକାର କପାଟିକା ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସଙ୍କୋଚନ ସମୟରେ ଡାହାଣ ଅଳିନ୍ଦରୁ ଡାହାଣ ନିଳୟକୁ ରକ୍ତ ଫେରିଆସେ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ସାମାନ୍ୟ କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ । ପରେ ପେରିଫେରାଲ୍ ଫୁଲା, ଯକୃତ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଜଳୋଦର ସହିତ ହୃଦ୍‌ପାତ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତାରେ ଆଟ୍ରିଆଲ୍ ଫିବ୍ରିଲେସନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ।
ରୋଗର କାରଣରେ ଅଳିନ୍ଦର ବିସ୍ତାର ଯେପରିକି ଫୁସଫୁସ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, କର ପଲମୋନେଲ କିମ୍ବା ହୃଦ୍‌ଘାତ ପରେ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ସଂକ୍ରାମକ ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡାଇଟିସ୍, ହାଇପରଥାଇରଏଡିଜିମ୍, ଏବଷ୍ଟାଇନ୍ ଅନୋମାଲି, ରିଉମାଟିକ ହୃଦ୍‌ରୋଗ, କାରସିନଏଡ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, କନେକ୍ଟିଭ୍ ଟିସୁ ଡିସଅର୍ଡର, ଲୁପସ୍, ଫୁସଫୁସ ଭଲଭ୍ ଷ୍ଟେନୋସିସ୍ ଏବଂ ଫେନଫ୍ଲୁରାମାଇନ୍ ଭଳି କେତେକ ଔଷଧ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସିଷ୍ଟୋଲିକ୍ ମରମର ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହି ରୋଗ ସନ୍ଦେହ କରାଯାଇପାରେ ଏବଂ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇପାରେ ।
ରୋଗର ମୂଳ କାରଣ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀରତା ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ହୃଦଘାତ ଥିଲେ ଫୁରୋସେମାଇଡ ଏବଂ ଲୁଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇପାରେ । ଗୁରୁତ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ରୋଗରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭଲଭ୍ ମରାମତି କରିବା ସମୟରେ ଗୁରୁତର ରୋଗ ସ‌ହିତ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଟ୍ରାଇକ୍ରସପିଡ୍ ଭଲଭ୍ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଇପାରେ । ଭଲଭ୍ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ ତୁରନ୍ତ ବଦଳ ନକରି ଏହାକୁ ଅପସାରଣ କରାଯାଇପାରେ | ଫଳାଫଳ ସାଧାରଣତ ଭଲ ଅଟେ ।
ଟ୍ରାଇକସପିଡ ଅଭାବ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ ରୋଗ ଅଟେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବର୍ଷକୁ ନୂତନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୦.୯% ଅଟେ । ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଭଲଭ୍ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ସର୍ଜରୀ ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମିଶେଲ୍ ଫୁକୋ
ଡାହାଣ|thumb ମିଶେଲ୍ ଫୁକୋ (୧୫ ଅକ୍ଚୋବର୍ ୧୯୨୬ – ୨୫ ଜୁନ୍ ୧୯୮୪) ଜଣେ ଫରାସୀ ଦାର୍ଶନିକ, ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍, ଅବଧାରଣାର ଐତିହାସିକ, ତଥା ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ, ଓ ଏହି ସମ୍ପର୍କଗୁଡିକଦ୍ୱାରା କିପରି ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସାମାଜିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥାଏ ତାହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଇ ଥାଏ । ଯଦିଓ ଅନେକେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର-ସଂରଚନାବାଦୀ ଓ ଉତ୍ତର-ଆଧୁନିକତାବାଦୀ ବୋଲି ଧରନ୍ତି, ସେ ନିଜର ଚିନ୍ତନକୁ ଆଧୁନିକତାର ଏକ ଆଲେଚନାତ୍ମକ ଇତିହାସ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାମ ଉଭୟ ସାମାଜିକ କର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଏକାଡେମିକ୍ ମହଲରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି । ଡାହାଣ|thumb
ଅଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦାର୍ଶନିକ
ଭିକାରୀ ବଳ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ପିତା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବଳ ଓ ମାତା ଗେହ୍ଲାରାଣି ବଳଙ୍କ ସନ୍ତାନ ଭିକାରୀ ବଳ ୧୯୨୯ ମସିହା ମଇ ୨୫ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାସ୍ଥିତ ସୋବଳାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ସବୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ପରେ ମରିଯାଉଥିଲେ, ତେଣୁ କେବଳ ଭିକାରି ହିଁ ଜୀଇଁ ରହିଥିବାରୁ ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ଭାବି ତାଙ୍କ ନାମ 'ଭିକାରି' ରଖାଯାଇଥିଲା । ସେ ଖୁବ ଛୋଟ ଥିଲା ବେଳେ ତାଙ୍କ ବାପା ମାଆ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପକ୍ଷ ବିବାହର ପୁଅ ଧନେଶ୍ୱର ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଦେଇ ଶିଶୁ ଭିକାରିଙ୍କ ଲାଳନପାଳନ ହୋଇଥିଲା ।
କିଶୋର ଜୀବନ
ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପରେ ଭିକାରୀ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲା କଦଳୀବଣ ହାଇସ୍କୁଲରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ନବମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏଁ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ନିଜ ଗାଁ ସବଳାରେ ସେ ଯାତ୍ରା ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଗୀତ ଗାନ, ହାରମୋନିଅମ ବଜାଇବା, ଅଭିନୟ ଆଦି ଶିଖିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରାମାନଙ୍କରେ ପୁଅମାନେ ଝିଅ ବେଶ ହୋଇ ଗୋଟିପୁଅ ଭାବେ ନାଟ କରୁଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଏକ ପାଖ ସ୍କୁଲ, ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ସଙ୍ଗୀତ ସଦନରେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉଷାରାଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ବିବାହ ପରେ ସେ କଟକ କାମ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ ।
୭୦ ଦଶକ
ଗୁରୁ ଖିତିଜ ମିତ୍ରଙ୍କ ସହାୟତାରେ ସେ କଟକ କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ ସେ ଆକାଶବାଣୀରେ ଗାୟକ ଭାବରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଆବେଦନ କରି ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ଗାୟକ ହେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟାଚଳାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ ଜଣେ ଏ-ଶ୍ରେଣୀର ଗାୟକ ଭାବରେ ୧୯୬୩ରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ପ୍ରାଣ ମିତଣି ବାରେ ଚାହାଁରେ ଗୀତ ପାଇଁ ସେ ସେଠାରେ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ହେଲେ ତାହାଙ୍କ ଜନପ୍ରିୟତା କୋଠ ଭୋଗଖିଆ ଗୀତରୁ ଅନେକ ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା । ଏହି ଗୀତ ୭୦ ଦଶକରେ ଏକ ବହୁଳ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
ଉତ୍ତର ଜୀବନ
ସେ ଡ. ପ୍ରସନ୍ନ ସାମଲ, ଖିରୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ପୋଥାଳ, ଅରବିନ୍ଦ ମୁଦୁଲି, ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନଗୋ, ଅଲେଖ ବିଶ୍ୱାଳ, ଗୌରହରି ଦଳାଇ ଓ ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଗୌତମଙ୍କ ଅନେକ ଗୀତରେ ମଧ୍ୟ କଣ୍ଠଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କର ଜଗନ୍ନାଥ ଭଜନ ଓ ଗୀତ ଗୋବିନ୍ଦର ପଦ ଆବୃତି ତାଙ୍କୁ ଘରେ ଘରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲା । ସେ ଅନେକ ଚମ୍ପୁ, ଛାନ୍ଦ ଓ ଲୋକଗୀତ ମଧ୍ୟ ଗାଇଥିଲେ । ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ପୁରୀର ଗଜପତି ମହାରାଜା ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବ ତାଙ୍କୁ "ଭଜନ ସମ୍ରାଟ" ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କରିଥିଲେ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ସେବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଓ ଅନେକ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ଖଞ୍ଜି ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଚାମର ସେବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦେଇ ବୋଲାଯାଇଥିବା ଶେଷ ଆଲବମ ଭଜନ ଥିଲା ୨୦୦୫ର "ଚଗଲା ମନ" ଓ ଶେଷ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ ଥିଲ ୨୦୦୬ରେ । ତାହା ପରେ ସେ ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗରେ ପିଡ଼ୀତ ହୋଇ ଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ହୋଇଥିଲେ ।
ନଭେମ୍ବର ୨, ୨୦୧୦ରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ
ଚଉତିଶା
ଚଉତିଶା ପୁରାତନ ଭାରତରେ ରଚିତ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାର ଗୀତି କବିତା ସାହିତ୍ୟକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହା ଓଡ଼ିଆ, ଅସିମୀୟା, ମୈଥିଳି ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ଅଞ୍ଚଳଭେଦରେ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଚଉତିଶା ଶୈଳୀରେ ଗୋଟିଏ ଗୀତରେ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର ୩୪ଟି ଅକ୍ଷରକୁ ୨୪ଟି ପଦ ରଚନା କରାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦର ସମସ୍ତ ଧାଡ଼ି ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ।
ରଚନା ଶୈଳୀ
କଠାରୁ କ୍ଷ ଯାଏଁ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଚଉତିଶା ରଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଚଉତିଶାର ଗୋଟିଏ ପଦ ବା ଗୋଟିଏ ପାଦରେ ଆଦି ବର୍ଣ୍ଣ ଗୋଟିଏ କ୍ରମରେ କଠାରୁ କ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ କେତେକ ଜାଗାରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଖ ବଦଳରେ କ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବାର ନଜିର ମିଳିଥାଏ । ସେହିପରି ଙ ଓ ଣ ବଦଳରେ ନ, ଛ ବଦଳରେ କ୍ଷ, ଖ, ଞ ବଦଳରେ ଛ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥାଏ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଚଉତିଶାରେଜ, ଯ ପୁଣି ସ, ଶ, ଷ ବ୍ୟବହାରରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା ନଥାଏ । କବିମାନେ ନିଜ ମନ ମୁତାବକ ତିନିଗୋଟି ସ ଓ ଦୁଇଗୋଟି ଜର ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଯେପରି-
ଇତିହାସ
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଚଉତିଶା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଯାବତ ଏହାର ସମ୍ଭାର କଳନା କରାଯାଇପାରିନାହିଁ । ଏଥିରୁ ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିସାହିତ୍ୟ ଓ ଛାନ୍ଦ ସାହିତ୍ୟର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି । ଚଉତିଶା ରଚନା ଏକ ଆଳଙ୍କରିକ ରଚନା । କଠାରୁ କ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩୪ଟି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବର୍ଣ୍ଣର ଆଦିକ୍ରମରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବା କବିତା ଚଉତିଶା ନାମରେ ନାମିତ ।
କେହି କେହି ଓଡ଼ିଆ କବି ଓଲଟ ଚଉତିଶା ମଧ୍ୟ ରଚନା କରିଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହା 'କ୍ଷ'ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ 'କ'ରେ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ଧକବି ଭୀମ ଭୋଇ ଏହି ପରି କେତେକଚଉତିଶ ରଚନା କରିଥିଲେ । ପ୍ରାଚୀ ସମିତି ପ୍ରକାଶିତ 'ଚଉତିଶା ମଧୁଚକ୍ର'ରେ ଏହି ପରି କେତେ ଗୋଟି ଚଉତିଶା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । [୨] ବହୁ ଚଉତିଶା ଏଯାବତ ପ୍ରକାଶ ଲାଭ କରିନଥିବାରୁ ଏସବୁ କାଳ ନିରୂପଣ କରାଯାଇପାରିନାହିଁ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଚଉତିଶା ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳସା ଚଉତିଶା, କୋଇଲି ଚଉତିଶା ଆଦି ପ୍ରଧାନ । ପ୍ରାଚୀ ଓଡ଼ିଆ କାବ୍ୟମାନଙ୍କରେ ବିଭିନ୍ନ କବିତାର ବାଣୀ ବା ବୃତ୍ତର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ଯେପରି ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ, ମୁନିବର ବାଣୀ ଆଦି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ରଚନା ଆଜି ଯାଏଁ ମିଳିନାହିଁ । ଏହି ଚଉତିଶାମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେବ ।
ସନ୍ଦେଶମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନେକ ଦୂତ ବା ସନ୍ଦେଶମୂଳକ ସାହିତ୍ୟ ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । କୋଇଲି ଚଉତିଶା, କାଦମ୍ବିନୀ ଚଉତିଶା ଓ ଚିଟାଉ ଚଉତିଶା (ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ) ଆଦି ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ।
ଜଣାଣ ବା ସ୍ତୁତିମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଆରେ ବହୁ ପୁରୁଣା ଜଣାଣ ରହିଛି ଯାହା ଆଧାରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ କବିମାନେ ଜଣାଣ ରଚୁଆଛନ୍ତି । ଏହି ଜଣାଣ ଏବଂ ଚଉତିଶା ମଧ୍ୟରେ ଜଗବନ୍ଧୁ ଜଣାଣ (ସାଧୁ), ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜଣାଣ (ଭୋବନି), ସର୍ପ ଜଣାଣ (କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥ) ଓ ଆର୍ତ୍ତତ୍ରାଣ ଚଉତିଶା (ଭକ୍ତକବି ଦୀନକୃଷ୍ଣ) ଆଦି ପ୍ରହନ ଅଟେ । ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଜଣାଣ ଓ ଚଉତିଶା ଉଭୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ।
ଶୃଙ୍ଗାର ମିଳନ ଓ ବିରହମୂଳକ ଚଉତିଶା
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ମିଳନ ଓ ବିରହମୂଳକ ଅନେକ ଚଉତିଶା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଥିରେ ସମ୍ଭୋଗ ଓ ବିପ୍ରଲମ୍ଭ ଶୃଙ୍ଗାରର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖାଯାଇଥାଏ । କାବ୍ୟଯୁଗରେ ଏହି ପରି ଅନେକ ଚଉତିଶା ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ରାଧାକୃଷ୍ଣ ମିଲନ ଚଉତିଶା (ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାଏକ), ରାଧାବିରହ ଚଉତିଶା (କେଶବ), ଶୀତବିଚ୍ଛେଦ ଚଉତିଶା (ପରମାନନ୍ଦ), ଅନୁରାଗ ରତ୍ନାକର ଚଉତିଶା (ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଦାସ), ପ୍ରେମଚିନ୍ତାମଣି (ସଦାନନ୍ଦ କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା), ମଥୁରା ବିଜେ ଚଉତିଶା (ଗୋପୀନାଥ), କୃଷ୍ଣବିରହ ଚଉତିଶା (ଗୋପଜୀବନ) ଓ ଗୋକୁଳ ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କୃଷ୍ଣବିରହ ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ବର୍ଣ୍ଣନାମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଏହୀ ପୌରଣିକ ଚଉତିଶା ଗୁଡ଼ିକରେ ନାନାଦି ପୌରାଣିକ ଓ ବାସ୍ତବ ଘଟଣାର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥାଏ । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଶିଶୁ ଶ୍ୟାମଙ୍କର କୁସୁମିତ ଚୂତ କୁଞ୍ଜ ଚଉତିଶା, ନରସିଂହ ସେଣଙ୍କର କୁସୁମ ସମୟ କାଳେ (ଇନ୍ଦୁମତୀ ସ୍ୱୟମ୍ବର ବର୍ଣ୍ଣନା), ଦନାଇ ଦାସ (ଜନାର୍ଦନ ଦାସ)ଙ୍କର କାଳୀୟ ଦଳନ ଚଉତିଶା ଓ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କର ଗୁଣ୍ଡିଚାବିଜେ ଚଉତିଶା ଆଦି ପ୍ରଧାନ ।
ଆଳଙ୍କାରିକ ଚଉତିଶା
ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଅଳଙ୍କାରିକ ତଥା କାବ୍ୟତତ୍ତ୍ୱ ନାନାଦି ବିଷୟକୁ ନେଇ ଚଉତିଶା ଲେଖାଯାଇଅଛି । ନାରାୟଣଙ୍କ ଲିଖିତ ଚଉତିଶାମାଳାରେ ନାରୀମାନଙ୍କର ନାନା ବିଭାଗରେ ସ୍ୱାଧିନଭର୍ତ୍ତୃକା, ବାସକସଜ୍ଜା, କଳହାନ୍ତରିତା ଓ ଅଭିସାରିକା ଆଦି ନାୟିକାମାନଙ୍କ କଥା ବଖଣାଯାଇଅଛି । ଲୋକନାଥ ଦାସଙ୍କ ଛନ୍ଦ ଶ୍ଲେଷ ଯମକ ଚିନ୍ତାମଣି ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଙ୍କ ଯମକରାଜ ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନମୂଳକ ଚଉତିଶା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜ୍ଞାନମିଶ୍ର ସନ୍ଥକବିମାନେ ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ମୂଳକ ଚଉତିଶା ଲେଖିଯାଇଅଛନ୍ତି । ଗାଁ ଗହଳିରେ ଅତି ସାଧାରଣ ସ୍ତରରେ ଶରୀର ଭେଦ ବା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନମୂଳକ ଚଉତିଶାଗୁଡ଼ିକ ଭଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୀତ ଓ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସବୁ ଚଉତିଶା ଶରୀର ଭେଦ ଚଉତିଶା ନାମରେ କଥିତ । ଶିଶୁବେଦ ଚଉତିଶା (ଅଜଣା କବି), ଦ୍ୱରିକ ଦାସଙ୍କ ବାଳବୋଲି ଚଉତିଶା ଓ ମରୁଆ ଫୁଲ ଚଉତିଶା, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ କମଳ କେଶର ଚଉତିଶା, ହଋଦାସଙ୍କର ଗୋପୀଜ୍ଞାନ ଚଉତିଶା, ନନ୍ଦା ଅରକ୍ଷିତଙ୍କର ରସବ୍ରହ୍ମ ଚଉତିଶା, ପରସୁରମ ଦାସଙ୍କର କହୁଅଛି ମୁଁ ଯେ ମନକୁ ଆଦି ଚଉତିଶା ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ବୈରାଗମୂଳକ ଚଉତିଶା
ନଶ୍ୱରତା ଓ ବୈରାଗ ପରାୟଣତାକୁ ନେଇ ପ୍ରାଚୀନ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ ଛୋଟ ବଡ଼ କବିତା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହିପ୍ରକାର ଚଉତିଶା ଭିତରୁ ଭକ୍ତଚରଣ ଦାସଙ୍କ ମନବୋଧ ଚଉତିଶା ପ୍ରଧାନ । ହରିଦାସଙ୍କର କହିଲି ମତେ ନ ବୁଝିଲୁ ମାନଦୀ ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ।
ଏହି ସବୁ ପ୍ରଧାନ ବିଭାଗକୁ ଛାଡ଼ି ଆହୁରି ଅନେକ ବିଷୟରେ ଅନେକ ବିଷୟରେ ଚଉତିଶା ଲେଖାଯାଇଛି । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ଗଣିତଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ଗଣିତସୂତ୍ର, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ଗଣନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବର୍ଣ୍ଣନା, କାମଶାସ୍ତ୍ର, ବୈଦ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ବିଷୟ ଚଉତିଶା ଭାବରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଛଡ଼ା ଶାଶୁବୋହୁ ଛଟା ଓ ଉପଦେଶମୂଳକ ଅନେକ ଚଉତିଶା ରଚିତ ହୋଇଥିଲା । ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଚଉତିଶାକୁ ପୁରୋଭାଗରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଏକ ବିଶାଳ ଗୀତିସାହିତ୍ୟ ଅଟେ । ଚଉତିଶାର ସମକକ୍ଷ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ଚଉପଦୀ ।
ଶାଳଗ୍ରାମ
ଗଣ୍ଡୁକୀ ନଦୀର ଶିଳାକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ପ୍ରତୀକ ରୂପେ ପରିଗଣିତ କରି ଶାଳଗ୍ରାମ ନାମରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଉପରେ ତୁଳସୀ ଚଢ଼ାଯାଏ । ଭାରତର କେତେକାଂଶରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ସହିତ ତୁଳସୀ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହାକୁ କଲ୍ୟାଣୋତ୍ସବ କୁହାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁମାନେ ଏହାକୁ ପବିତ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଜ୍ଞାନ କରି ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି ।
ସ୍ଥାନ
ଆମ୍ମୋନାଇଟ (ଛିଦ୍ରଯୁକ୍ତ କୁଣ୍ଡଳାକାର ଜୀବାଶ୍ମ) ଜାତିର ଏଇ ପ୍ରାକୃତିକ ଶିଳାଖଣ୍ଡ କେବଳ ନେପାଳର ମୁକ୍ତିନାଥ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଗଣ୍ଡୁକୀ ନଦୀ ପଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ରଙ୍ଗରୂପ
ଅଧିକାଂଶ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା କଳା ରଙ୍ଗର। ବିରଳ ଜାତିର ନାଲି ରଙ୍ଗର କେତେକ ଲେହିତ ଶାଳଗ୍ରାମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ, ଯାହାକୁ ଘରେ ପୂଜା କରା ଯାଏ ନାହିଁ ।
ଗଣ୍ଡୁକୀ ନଦୀରେ ବଜ୍ର କୀଟ ନାମରେ ଏକ ପ୍ରକାର କୃମିପୋକ ରହିଥାଏ ଯାହାର ଦାନ୍ତ ଓ ନଖ ଗ୍ରାନାଇଟ ଶିଳାଠାରୁ ବି ଶକ୍ତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ତାହା ଏହି ଶିଳା ଉପରେ ଚକ୍ରାକୃତିର ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କନ କରିଥାଏ। ଏହି ଚକ୍ର କେବଳ ଶାଳଗ୍ରାମର ବାହାର ପାଖରେ ରହି ନ ଥାଏ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ, କାରଣ ବଜ୍ରକୀଟ ଏହାକୁ ଖୋଳି ଏହା ଭିତରେ ବାସ କରିଥାଏ। ଏହି ଛିଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବଦନ (ମୁଖ) କୁହାଯାଏ। ଗୋଟିଏ ପାଖରୁ ଆଲୁଅ ପକାଇଲେ ଏଇ ଛିଦ୍ର ଗୁଡିକୁ ସଫା ଦେଖିହୁଏ। ଏହି ଚକ୍ର ଚିହ୍ନକୁ ଦେଖି ଶାଳଗ୍ରାମ ଅସଲି ବା ନକଲି ଜଣା ପଡ଼େ। ପୁରାଣକଥା ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କୀଟ ରୂପରେ ଆସି ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଅଙ୍କନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ସେହି ଶିଳାଖଣ୍ଡରେ ଦର୍ଶାଇଥାନ୍ତି।
ଆକାର
ଶାଳଗ୍ରାମ ସାଧାରଣ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଅତିକ୍ଷୁଦ୍ର ଭେଦରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ। ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଶାଳଗ୍ରାମରେ କୌଣସି ଛିଦ୍ର କିମ୍ବା ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନା। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଆଲୁଅ ଆଗରେ ରଖିଲେ ଏହା ଭିତରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଲାଲ୍ ଆଲୋକ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ରତ୍ନଗର୍ଭ କୁହାଯାଏ। ଏ ପ୍ରକାର ଶାଳଗ୍ରାମ ଅତି ବିରଳ।
ଯେଉଁ ଶାଳଗ୍ରାମରେ ୭ଟି ଛିଦ୍ର ଓ ୧୪ଟି ଚକ୍ର ଥାଏ ତାକୁ ଅନନ୍ତ ପଦ୍ମନାଭ ମୂର୍ତ୍ତି କୁହାଯାଏ ଓ ଯେଉଁଥିଲେ ୨ଟି ଛିଦ୍ର ଓ ୪ଟି ଚକ୍ର ଥାଏ ତାକୁ ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତି କୁହାଯାଏ। ଉଭୟ ପ୍ରକାରର ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଏ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁଳସୀ ବୃକ୍ଷରେ ପରିଣତ ହୋଇ ମର୍ତ୍ତ୍ୟକୁ ଆସିଥିଲେ । ପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରନ୍ତେ ଶାପ ଟଳିଥିଲା । ତୁଳସୀ ରୂପୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦେହରୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ । ବିଷ୍ଣୁ ଶାଳଗରମ ପଥର ରୂପେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗଣ୍ଡକୀ ସୃଷ୍ଟିହେବା ପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନେଇ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଫେରିଥିଲେ ।
ପୂଜାବିଧି
ଅଷ୍ଟାଦଶ ପୁରାଣରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ପୂଜାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରା ଯାଇଅଛି। ଦ୍ୱାରକାର ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ଧଳା ପଥର, ଯାହାକୁ ଚକ୍ରନିକା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାହା ଶାଳଗ୍ରାମର ସମତୁଲ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି। ପୂଜା ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ସହିତ ରଖାଯାଏ। ମାଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ପନ୍ଥୀ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମତରେ ଅତି ବଡ଼ ଆକାରର ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା କେବଳ ମଠ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା ପାଇବା ଉଚିତ। ଶାଳଗ୍ରାମଙ୍କୁ ଗୃହରେ ସ୍ଥାପନ କରି ସାରିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ଅବହେଳା କରିବା ଅନୁଚିତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ମାଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ପନ୍ଥୀ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଆୟାର ଯେଉଁମାନେ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶାଳଗ୍ରାମ ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପରି ଶାଳଗ୍ରାମଙ୍କର ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା କରା ଯାଏ ନାହିଁ। ଏହାଙ୍କୁ ଆଣି ସିଧା ପୂଜା କରା ଯାଇଥାଏ ।
ପ୍ରକାର
ଆକାର-ପ୍ରକାର, ରଙ୍ଗ, ଦ୍ୱାର, ଚକ୍ର ଓ ରେଖାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ପ୍ରାୟ ପଚିଶ ପ୍ରକାରର ଶାଳଗ୍ରାମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରତୀକ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୬) ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ମୁଖ୍ୟ । ସେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପଞ୍ଚମ ଥର ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ତୁଲାଉଛନ୍ତି । thumb|[[୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ|୨୦୧୮ ପୁରୁଷ ହକି ବିଶ୍ୱକପ ଉଦଘାଟନ ସମାରୋହରେ ନବୀନ ]]
ଜୀବନ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପିତା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ମାତା ଜ୍ଞାନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସାନ ପୁଅ ଭାବରେ କଟକଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଡେରାଡୁନର ଉଏଲହାମ ସ୍କୁଲ ଓ ଡୁନ ସ୍କୁଲରେ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ କୀ ରୋକି ମଲ୍ଲ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କଳାରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଅବିବାହିତ ପୁରୁଷ । ସେ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ ଗୋଲରକ୍ଷକଭାବେ ହକି ଖେଳୁଥିଲେ । ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯୁବକ ବେଳରେ ଥିଲେ ଜଣେ ଲେଖକ ଏବଂ ଯୁବା ଅବସ୍ଥା ସେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ରାଜନୀତିଠାରୁ ଦୂରରେ ଥାଇ କଟାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗତ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ସେ ୧୯୯୭ରେ ରାଜନୀତି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହାର ୧ ବର୍ଷ ପରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
thumb|ଆଇ.ଆଇ.ଟି. ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ
ରାଜନୀତିକ ଜୀବନ
କଲେଜ ଜୀବନରେ ନବୀନ ରାଜନୀତିଠୁ ଦୂରରେ ଥିଲେ । ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ତିରୋଧାନ ପରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହାର ବର୍ଷକ ଭିତରେ ସେ ଜନତା ଦଳକୁ ବିଜୁବାବୁଙ୍କ ନାମରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଭାବରେ ତିଆରି କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନେତା ଶ୍ରେଣୀ:୧୬ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଭୁବନେଶ୍ୱର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ (ମଧ୍ୟ) (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଭୁବନେଶ୍ୱର ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ (ମଧ୍ୟ) (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)(କ୍ରମିକ ନମ୍ବର: ୧୧୨) ଓଡ଼ିଶାର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏଥିରେ ୱାର୍ଡନମ୍ବର ୧୬ରୁ ୨୯ ଓ ୩୫ରୁ ୩୭ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା
ଫାଲୁଦା
ଫାଲୁଦା (फ़लूदा) (பலுடா)(فالودہ) (ফালুদা), ଭାରତୀୟ ଉପ-ମହାଦ୍ୱୀପରେ ଏକ ମିଠା ଜାତୀୟ ଥଣ୍ଡା ରୂପେ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ । ପରମ୍ପରାଗତ ରୂପେ ଏହାକୁ ଗୋଲାପ ଜଳ, ବେର୍ମୀସେଲି, କ୍ଷୀର, ମିଠା ତୁଳସୀରୁ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାୟତଃ ଆଇସ୍କ୍ରିମର ଏକ ସ୍କୁପ ସହିତ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ଫାଲୁଦାକୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ବେର୍ମୀସଲକୁ ଗହମ ଆରୋରୁଟ, କର୍ଣ୍ଣଷ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ କିମ୍ବା ସାଗୋରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
ଇତିହାସ
ଫାଲୁଦାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ପୁନଶ୍ଚ ପର୍ସିଆ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ସମାନ ମିଠା ଫାଲୁଦେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା । ବହୁ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ରାଜବଂଶମାନଙ୍କ ସହିତ ଭାରତରେ ଏହି ମିଠା 16ବିଂ ଏବଂ 18ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ଫାଲୁଦାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ରୂପେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ତାହାର ବହୁ ବିଜୟ ସହିତ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ମୋଗଲ ଶାସକଦ୍ୱାରା ମୋଗଲ ଶାସକମାନେ ନିଜର ସ୍ୱୟଂ ରୂପାନ୍ତର ସହିତ ମିଠାକୁ ସରଂକ୍ଷିତ କରିଥିଲେ ।
ତବୁ
'‌ତବସୁମ୍ ଫାତିମା ହାସିମ୍‌ (ଜନ୍ମ: ୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୧), ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯେ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ‌ତବୁ‌ ନାମରେ ପରିଚିତ । ତବୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଇଂରାଜୀ, ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ, ମାଲାୟଲମ୍, ମରାଠି ଏବଂ ବଙ୍ଗାଳୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ତବୁ ଦୁଇଥର ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି । ଏଥି ସ‌ହ ସେ ୬ଥର ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ୪ଟି କ୍ରିଟିକ୍ସଙ୍କ ପସନ୍ଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ରେ ତବୁଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ତବୁ ‌ହୁ ତୁ ତୁ‌, ‌ମାଚିସ୍‌, ‌ବିରାସତ୍‌, ‌ଚାନ୍ଦିନି ବାର୍‌, ‌ଚିନି କମ୍‌, ‌ହାଇଦର୍‌, ‌ଦୃଶ୍ୟମ୍‌, ‌ଫିତୁର୍‌, ‌ଫନା‌, ‌ବିବି ନଂ-୧‌, ‌ହମ୍ ସାଥ୍ ସାଥ୍ ହେ‌ ଭଳି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଲାଇଫ୍ ଅଫ୍ ପାଇ‌, ‌ଦ ନମସେକ୍‌, ‌ଆଙ୍ଗ ଲି‌ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ତବୁ ଏକ ମୁସଲମାନ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତବୁଙ୍କର ଜନ୍ମପରେ ତାଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କର ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଘଟିଥିଲା । ତାଙ୍କର ମାଆ ଜଣେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ତବୁ ସେଣ୍ଟ ଅନ୍ନା ହାଇସ୍କୁଲରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିବା ପରେ ମୁମ୍ବାଇର ସେଣ୍ଟ ଜାଭିଅର୍ କଲେଜରେ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ୧୯୮୩ରେ ଯାଇଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
୧୯୮୦ରେ ତବୁ ‌ବଜାର୍‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ପରେ ୧୯୮୫ରେ ୧୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ‌ହମ୍ ନୌଜବାନ୍‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦେବ ଆନନ୍ଦଙ୍କ ଝିଅ ଭାବରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ନାୟିକା ଭାବରେ ତବୁ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌କୁଲି ନଂ ୧‌ରେ ଭେଙ୍କଟେଶ ଦଗୁପତିଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ତବୁ ହିନ୍ଦୀ, ଇଂରାଜୀ, ତାମିଲ, ମାଲାୟଲମ୍, ମରାଠୀ, ବଙ୍ଗଳା ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ତବୁ ଅଭିନୟ କରିଥିବା କିଛି ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଲା: ‌ହୁ ତୁ ତୁ‌, ‌ମାଚିସ୍‌, ‌ବିରାସତ୍‌, ‌ଚାନ୍ଦିନି ବାର୍‌, ‌ଚିନି କମ୍‌, ‌ହାଇଦର୍‌, ‌ଦୃଶ୍ୟମ୍‌, ‌ଫିତୁର୍‌, ‌ଫନା‌, ‌ବିବି ନଂ-୧‌, ‌ହମ୍ ସାଥ୍ ସାଥ୍ ହେ‌ । ଇଂରାଜୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଲାଇଫ୍ ଅଫ୍ ପାଇ‌, ‌ଦ ନମସେକ୍‌, ‌ଆଙ୍ଗ ଲି‌ରେ ମଧ୍ୟ ତବୁ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ବିବାଦ
୧୯୯୮ ମସିହାରେ ତବୁଙ୍କ ଦୁଇଟି କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗର ହତ୍ୟା ମାମଲାର ଆରୋପ ଲାଗିଥିଲା । ‌ହମ୍ ସାଥ୍ ସାଥ୍ ହେ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସୁଟିଂ ବେଳେ ତବୁଙ୍କ ସ‌ହ କଳାକାର ସଲମାନ ଖାଁ, ସୈଫ ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ, ସୋନାଲୀ ବିନ୍ଦ୍ରେ ଏବଂ ‌ନୀଲମ୍ କୋଠାରୀ‌ଙ୍କ ଉପରେ କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ ହତ୍ୟା ଅରୋପ ଲାଗିଥିଲା ।
ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର
ତବୁଙ୍କ ଅଭିନୀତ କିଛି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର:
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍
ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ତୋର ମୋର କଥା ହେବା ଚୁପ୍ ଚାପ୍’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ମାଛକୁଣ୍ଡ
ଅବସ୍ଥିତି
କୋରାପୁଟଠାରୁ ଏହାର ଦୂରତା ୮୮ କିଲୋ ମିଟର। ଲମତାପୁର ବ୍ଲକଠାରୁ ଅନକାଡେଲି ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଡୁଡୁମା-ମାଛକୁଣ୍ଡ ଜଳପ୍ରପାତ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇଥାଏ।
ଆକର୍ଷଣ
ଏହି ଜଳ ପ୍ରପାତରେ ୧୫୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରୁ ଜଳ ପଡ଼ୁଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନଟି ବିପଦ ସଙ୍କୁଳ।
ଯୋଗାଯୋଗ
ଦୈନିକ ଯିବା ଆସିବା କରିବାପାଇଁ କୋରାପୁଟ, ସେମିଳିଗୁଡ଼ା ଓ ଜୟପୁରଠାରୁ ଯାନବାହନର ସୁବିଧା ରହିଛି। ଜୟପୁରଠାରୁ ପ୍ରତିଦିନ ବସ ସୁବିଧା ରହିଛି। ଖିଆପିଆ କରିବାପାଇଁ ଛୋଟ ଛୋଟ ଜଳଖିଆ ଦୋକାନ ଏଠାରେ ଅଛି। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ରାତ୍ରି ଯାପନ କରିବାପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାଗର ଏକ ଆବାସସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ସୋମେଶ୍ୱର
ସୋମେଶ୍ୱର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରଖଣ୍ଡର ଅଲମୋରା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବା ଏକ ଶୈଳ ନିବାସ ସହର ।  ଏହି ସହର କୋଶୀ ଓ ସାଇ ନଦୀର ସାଙ୍ଗମା ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ସ୍ଥଳୀ କୌସାନିଠାରୁ 10 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ।ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଅଋ ପର୍ବତର ଶିଖର ନିକଟରେ ଏହା ରହିଛି ।ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମପୀଠ ହିସାବରେ ସୋମେଶ୍ୱର ଭକ୍ତ ତଥା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ସୋମେଶ୍ୱରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ହିମାଲୟର ପଦ ଦେଶରେ ଥିବାରୁ ଓ ଏଠାରେ ଉଭୟ ପାର୍ବତ୍ଯ ଓ ଉପତ୍ୟକା ସମତଳ ଇଲାକା ଥିବାରୁ ଏହାର ପରିବେଶ ଖୁବ ଆନନ୍ଦକର ।
ଚନ୍ଦନ କର
ଚନ୍ଦନ କର ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତା । ସେ ୨୦୦୬ରେ ବାବୁ ଆଇ ଲଭ ୟୁ ସିନେମାରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅର୍ଚ୍ଚିତା ସାହୁଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ନିଜ କଥାଚିତ୍ର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
ଚନ୍ଦନ କର କଟକରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ରମାକାନ୍ତ କର ଜଣେ ସେବା ନିବୃତ ସରକାରୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଡି.ଏ.ଭି ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲ୍, ୟୁନିଟ୍-୪, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ଚନ୍ଦନ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ଡିପାର୍ଟମେଣ୍ଟ୍ରେ ଓଡ଼ିଶା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କଲେଜରୁ ବିଟେକ୍ରେ ସ୍ନାତକ ଉପାଧି ହାସଲ କରିଛନ୍ତି ।
କର୍ମ ଜୀବନ
ଚନ୍ଦନ କର ପେଷାରେ ଜଣେ ସପ୍ଟବେର୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର । ସେ ଏକ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଆଇ.ଟି କମ୍ପାନିରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଲିଉଡ଼ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟ
ସାଇଲାନା ରାଜ୍ୟ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜୁତି ସମୟରେ ଭାରତର ଏକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା ।   ଏହାର ଆୟତନ 769 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିବା ବେଳେ ଏହା ଏକଦା ମାଲବା ଏଜେନ୍ସି ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଏହାର ଅଞ୍ଚଳ ସବୁ ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ଅଞ୍ଚଳ ସହ ମିଶି ଯାଏ ।
ଇତିହାସ
ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ରାଜା ରତନ ସିଂହଙ୍କ ପ୍ରପୌତ୍ର ଜୟ ସିଂହ ଏହି ରାଜ୍ୟ ରତଲାମ ରାଜ୍ୟର ଅଞ୍ଚଳ ନେଇ 1736 ମସିହାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଜୟା ସିଂହଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ କକା ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ଜୟ ସିଂହ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ତାଙ୍କ କାକାଙ୍କୁ ସଗୋଡେ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ସହ ରାଜ୍ୟକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ଜୟା ସିଂହଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରଥମେ ରାଓଟି ଥିବା ବେଳେ ପରେ ସେ ସାଇଲାନା ସହର ସ୍ଥାପନ କରି ଏହାକୁ 1736 ମସିହାରେ ରାଜଧାନୀ କାଲେ । ଜୟା ସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନ କାଳରେ 22ଟି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସେ ସାଇଲାନାକୁ ଏକ ମୁକ୍ତ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ 1819 ମସିହାରେ ସାଇଲାନା ବ୍ରିଟିଶ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ହେଇଗଲା । ଏହା 1948 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ସମୂହ ସହ  ମିଶ୍ରଣ ହେଲା । .
ଶାସକ
ସାଇଲାନାର ଶାସକମାନେ ରାଠୋର ରାଜପୁତ ଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜସ୍ଥାନ
ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)
ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୯୭୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ପୂର୍ବ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବର ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା
ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା (୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୧- ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୧୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁ ।
ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ, ୧୯୪୧ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର, ରେମୁଣା ନିକଟସ୍ଥ ଉଡ଼ମ୍ବର ଗ୍ରାମର ଏକ କୃଷକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା ରହିଥିଲା । ନିଜେ ଗଢିଥିବା, ଯାତ୍ରାଦଳରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରି,ସେ କଟକର ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୧ ବର୍ଷ ବୟସରୁ, ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ, ଗୁରୁ ଗୟାଧର ପଣ୍ଡା, ରାମସ୍ୱାମୀ, ରାମଗୋପାଳ ମିଶ୍ର, ରଘୁନାଥ ଦତ୍ତ ଓ ମାୟାଧର ରାଉତଙ୍କଠାରୁ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି, କଟକର କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହିଠାରେ ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷାର ମୂଳଦୂଆ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରୁ ସେ କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାତକତା ଲାଭକରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶୀ ଅଭିନୟରେ ନିପୂଣ, ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଦେଶବିଦେଶର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପୀର ମର୍ଯ୍ୟଦା ଲାଭକରିଥିଲେ । କଟକର କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ, ସେ ୬ ବର୍ଷ କାଳ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ସେ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଦେବୀ ଅରୁନ୍ଦଲେ କଳାକ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ଏଠାରେ ୪ ବର୍ଷ ଶିକ୍ଷାଦାନକରିବା ପରେ, ପୁଣି କଟକ ଫେରିଆସିଥିଲେ । ୧୯୮୩ ମସିହାରେ, କଟକରେ ସେ ନିଜର ନୃତ୍ୟଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ, କମଳା କଳାପୀଠ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ସେ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୯ ମସିହାରେ, ସେ ଦିଲ୍ଲୀଯାଇ, ପ୍ରଥମେ ସେଠାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଓ ପରେ ତ୍ରିବେଣୀ କଳା ସଙ୍ଗମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ବେଙ୍ଗାଳୁରୁସ୍ଥିତ ପ୍ରତିମା ବେଦୀଙ୍କ ନୃତ୍ୟଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଛନ୍ତି ।
ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
୨୦୧୬ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୬ ତାରିଖରେ ରମଣୀ ରଞ୍ଜନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।
ମୀରା ନାୟାର
ମୀରା ନାୟାର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନ୍ୟୁୟର୍କ ସହରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜିକା ତାଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥାର ନାମ ମୀରାବାଇ ଫିଲ୍ମସ
ରମଣୀ ରଞ୍ଜନ ଜେନା
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ମୀରା ନାୟାର
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ସଆଦତ ହସନ ମଣ୍ଟୋ
ସଆଦତ ହସନ ମଣ୍ଟୋ (/mɑːn, -tɒ/; Urdu: سعادت حسن منٹو‎, ଉଚ୍ଚାରଣ [səˈaːd̪ət̪ ˈɦəsən ˈməɳʈoː]; ୧୧ ମେ ୧୯୧୨ – ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫) ଜଣେ ପାକିସ୍ଥାନୀ ଲେଖକ ଓ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ଅବିଭକ୍ତ ଭାରତରେ ଲୁଧିଆନାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷା ରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୨୨ଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ, ଗୋଟିଏ ଉପନ୍ୟାସ, ୫ଟି ବେତାର ନାଟକ, ୩ଟି ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ତାଙ୍କ ରଚିତ୍ର କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପଗୁଡିକ ଉଭୟ ପାଠକ ଓ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଛି । ମଣ୍ଟୋ ନିଜ ରଚନାର ସମାଜର କଠୋର ସତ୍ୟକୁ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । ଭାରତ ବିଭାଜନ ବାବଦରେ ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଗପଗୁଡିକପାଇଁ ସେ ବିଶେଷ ପରିଚିତ ।
ଲେଖାରେ ଅଶ୍ଳିଳତାକୁ ନେଇ ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ୬ଥର ମକଦ୍ଦମା କରାଯାଇଥିଲା । ୩ଥର ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଓ ୩ଥର ସ୍ୱାଧିନତା ପରେ । କିନ୍ତୁ ଥରଟିଏ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦୋଷ ସାବସ୍ତ୍ୟ କରାଯାଇ ପାରିନଥିଲା । ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ୨ଟି ଆତ୍ମଜୀବନୀମୂଳକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସର୍ମାଦ ଖୁସଟଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ୨୦୧୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ନନ୍ଦିତା ଦାସ ଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
୧୯୩୩ ମସିହାରେ ମଣ୍ଟୋ ୨୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ "ଅବଦୁଲ ବରି ଆଲିଗ"ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ଆଲିଗ ମଣ୍ଟୋଙ୍କୁ ଋଷୀୟ ଓ ଫରାସୀ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ଜୀବନର ଗତିପଥ ବଦଳାଇଥିଲା ।
ବୃତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ
ଋଷୀୟ ଓ ଫରାସୀ ଲେଖକମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିବାର କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମଣ୍ଟୋ, ଭିକ୍ଟର ହ୍ୟୁଗୋଙ୍କର "ଦ ଲାଷ୍ଟ ଡେ ଅଫ ଏ କନଡେମଡ଼ ମ୍ୟାନ'କୁ "ସର୍ଗୁଜସ୍ତ-ଏ-ଆସୀର" ( ଜଣେ ବନ୍ଦୀର କାହାଣୀ ) ନାମରେ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ଭାଷାକୁ ଅନୁବାଦିତ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଲାହୋରର 'ଉର୍ଦ୍ଦୁ ବୁକ ଷ୍ଟଲ' ପ୍ରକାଶିତ କରିଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେ ଲୁଧିଆନାରୁ ପ୍ରକାଶିତ "ମସାୱତ" ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦନା ମଣ୍ଡଳୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
୧୯୩୪ରେ ମଣ୍ଟୋ, ଆଲିଗଡ଼ ମୁସଲିମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ "ଇଣ୍ଡିଆନ ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ରାଇଟର୍ସ ଆସୋସିଏସନ" ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରୋଗ୍ରେସିଭ ରାଇଟର୍ସ ଆସୋସିଏସନରେ ସେ ଅଲି ସରଦାର ଜାଫରୀଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିଲେ । ଅଲିଗଡ଼ ପତ୍ରିକାର ୧୯୩୫ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସର ସଂସ୍କରଣରେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗଳ୍ପ "ଇଂକିଲାବ ପସନ୍ଦ" ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
୧୯୩୪ରେ ହିଁ ମଣ୍ଟୋ ମୁମ୍ବାଇ ଯାଇଥିଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରିକା, ଖବରକାଗଜ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପଟ୍ଟକଥା ଆଦି ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ନୁର ଜାହାନ, ନୌସାଦ, ଇସମତ ଚୁଗତାଇ, ଅଶୋକ କୁମାର ଓ ଶ୍ୟାମଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁତା ହୋଇଥିଲା । ସେ ବମ୍ବେର ରେଡ଼ ଲାଇଟ ଅଞ୍ଚଳ କମାଥିପୁରାର ଫୋରାସ ଲେନରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କର ଜୀବନଶୈଳୀ, ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲେଖାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ୧୯୪୧ରେ, ମଣ୍ଟୋ ଆକାଶବାଣୀର ଉର୍ଦ୍ଦୁ ପ୍ରସାରଣରେ ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ମାତ୍ର ୧୮ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସେ ୪ଟି ବେତାର ନାଟକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେଗୁଡିକ ଥିଲା : 'ଆଓ', 'ମଣ୍ଟୋ କେ ଡ୍ରାମେ', 'ଜନାଜେ' ଓ 'ତିନ ଔରତେଁ' । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ 'ଧୁଆଁ', 'ମଣ୍ଟୋ କେ ଅଫସାନେ' ଓ ପ୍ରବନ୍ଧ ସଂକଳନ 'ମଣ୍ଟୋ କେ ମଜାମିନ', 'ଅଫସାନେ ଔର ଡ୍ରାମେ' ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏନ ଏମ ରସିଦଙ୍କ ସହିତ ମତାନ୍ତର ଯୋଗୁଁ ସେ ଆକାଶବାଣୀ ଚାକିରି ଛାଡି ବମ୍ବେ ଫେରିଯାଇଥିଲେ ଓ ପୁନଶ୍ଚ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ ସହିତ ସଂଶ୍ଲିଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ "ଆଠ ଦିନ", "ଶିକାରୀ", "ଚଲ ଚଲରେ ନୌଜବାନ" ଓ "ମିର୍ଜା ଗାଲିବ"( ୧୯୫୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ) ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପଟ୍ଟକଥା ଲେଖିଥିଲେ । 'କାଲି ସାଲୱାର', 'ଧୁଆଁ' ଓ 'ବୁ' ଆଦି କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ ଏହି ସମୟରେ "କ୍ୱାମି ଜଙ୍ଗ" ନାମକ ପାତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର 'ଚୁଗାଡ' ନାମକ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୪୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ସେ ଭାରତ ଛାଡି ପାକିସ୍ଥାନ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ ।
ପାକିସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରବାସ
ଭାରତ ବିଭାଜନପରେ, ଭାରତରେ ରହିବା ପାଇଁ ମଣ୍ଟୋ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଦଙ୍ଗାର ଆଶଙ୍କାରେ ସେ ୧୯୪୮ରେ ପାକିସ୍ଥାନକୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ "ମୁହାଜିର" (ଅନ୍ୟ ଦେଶରୁ ବିସ୍ଥାପିତ) ଭାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଇଥିଲା । ବମ୍ବେରୁ ଲାହୋରକୁ ଯିବା ପରେ, ମଣ୍ଟୋ ଲାହୋରର ବଟ୍ଟ ଟିକ୍କା ନିକଟରେ ଥିବା 'ଲକ୍ଷ୍ମୀ' ଅଟ୍ଟାଳିକାରେ ରହୁଥିଲେ । ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକାଟିକୁ ଲାଲା ଲାଜପତ ରାୟଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିମା କମ୍ପାନୀ ୧୯୩୮ରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା ଓ ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ ଏହାକୁ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଟ୍ଟାଳିକାଟି ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡିଅଛି ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଶେଷ ସମୟ ବେଳକୁ ମଣ୍ଟୋ ନିଜ ମଦାଭ୍ୟାସ ଯୋଗୁସିରୋସିସ୍ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୫୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୮ତାରିଖରେ ସେ ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ସେ ପତ୍ନୀ ସାଫିଆ ଏବଂ ତିନି ଝିଅ ନିଘତ, ନୁଝତ ଓ ନୁସରତଙ୍କୁ ଛାଡି ଯାଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ ପରେ
ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ଜୀବନୀ ଅନେକ ଆଲୋଚନା, ପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନାର କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ରହିଛି । ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଡାନିସ ଇକୱାଲଙ୍କ ନାଟକ "ଏକ କୁତେ କି କାହାଣୀ" ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୫ରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ୫୦ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତୀ ଅବସରରେ ପାକିସ୍ଥାନରେ ଏକ ଡାକଟିକଟ ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ରେ ମଣ୍ଟୋଙ୍କୁ "ନିସାନ-ଏ-ଇମତିଆଜ" ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୫ରେ ସର୍ମୋଦ ଖୁସଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ 'ମଣ୍ଟୋ' ନାମରେ ଏକ ପାକିସ୍ଥାନୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୨୦୧୮ରେ ବିବିସି, ମଣ୍ଟୋଙ୍କ ଗଳ୍ପ "ଟୋବା ଟେକ ସିଂହ"କୁ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦୦ଟି ଗଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲା । ୨୦୧୮ରେ ନନ୍ଦିତା ଦାସ, ଭାରତରେ "ମଣ୍ଟୋ" ନାମକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ "ନୱାଜ-ଉଦ୍ଦିନ ସିଦ୍ଦିକି" ମଣ୍ଟୋ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା
ଭାରତ ବିଭାଜନକୁ ମଣ୍ଟୋ ଘୋର ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ ଓ ବିଭାଜନକୁ ବିରୋଧ କରି ଗଳ୍ପ ଓ ପ୍ରବନ୍ଧମାନ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ଭିକ୍ଟ ହ୍ୟୁଗୋ, ଓସ୍କାର ୱାଇଲ୍ଡ, ଆଣ୍ଟୋନ ଚେକୋଭ ଓ ମାକସିମ ଗର୍କୀ ଆଦି ସାହିତ୍ୟକଙ୍କୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ "ତମାସା", ଜାଲିଆନାୱାଲା ବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା । ସେ ବାମପନ୍ଥୀ ଓ ସମାଜବାଦ ଚେତନାତ୍ମକ ଲେଖାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ମଣିଷର ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲେଖା ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନିଜର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା, ନାରୀ ସ୍ୱାଧିନତା ଓ ଗୌରବ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ଅଶ୍ଳୀଳତାକୁ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଛୁରିମ ଶେରପା
ଛୁରିମ  ଜଣେ ନେପାଳ ପର୍ବତରୋହି ଏବଂ ଗୋଟିଏ ସିଜିନରେ ଦୁଇ ଥର ମାଉଣ୍ଟ ଏଭରେଷ୍ଟରେ ଚଢ଼ିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଏହି ଉପଲବ୍ଧି ୨୦୧୩  ମସିହାରେ ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ଼ରେ ସମ୍ବୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ । 2012 ମସିହାରେ ସେ 12 ମଇ ଏବଂ 19 ମଇରେ ଏଭରେଷ୍ଟରେ ଚଢ଼ି ଏହି ଉପଲବ୍ଧିକୁ ପୁରଣ କରିଥିଲେ । ଛୁରିମଙ୍କ ପାଇଁ ଏଭରେଷ୍ଟରେ ଚଢ଼ିଥିବା ପ୍ରଥମ ନେପାଳି ମହିଳା  ପସାଙ୍ଗ ହ୍ଲାମୁ ଥିଲେ, ଯିଏ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢିଥିବା ଜଣେ ଝିଅରେ ଭବିଷ୍ୟ ଯୋଜନା ପାଇଁ ବୀଜ ବୁଣିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲେ । ଏକ୍ସପିଡ଼ିଶନ ଡ଼ିପାର୍ଟମେଣ୍ଟଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଭରେଷ୍ଟରେ ଚଢ଼ିଥିବା ନେପାଳ ଲୋକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 3,842 ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ 219 ମହିଳା ଅଟନ୍ତି । ଛୁରିମ ପୂର୍ବୀ ନେପାଳର ତାପ୍ଲେଗଞ୍ଜର ଶେରପା ଅଟନ୍ତି । ସେ ସମସ୍ତ ଶେରପା ପରି ନିଜର ଏକ ନାମର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥାନ୍ତି ।
ବଳରାମ ମିଶ୍ର
ବଳରାମ ମିଶ୍ର (୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୨–୨୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୬) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କବି, ଔପନ୍ୟାସିକ, ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ନାଟକ "ଶଙ୍ଖ ମହୁରୀ" ଓ "ରକ୍ତ ଗୋଲାପ" ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଜୀବନୀ
ବଳରାମ ମିଶ୍ର ୧୯୩୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୨ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡ଼ାଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କିଶୋରୀ ଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଅଗାଧୁ ମିଶ୍ର ।
୧୯୭୬ ଜୁଲାଇ ୨୨ ତାରିଖରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜଠାରେ (ଆଧୁନିକ ଚେନ୍ନାଇ) ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୩୮ - ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଫୁଲବାଣୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା ୧୯୩୮ ମସିହାର ଅଗଷ୍ଟ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅକ୍ରୁର ବେହେରା ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ଲବଙ୍ଗ ବେହେରା ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଧନମତି ବେହେରା ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟି କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଡ୍ରାଇଭର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏକଦା ଭାରତର ଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗାଡ଼ିରେ ବସାଇ ପୁରୀ ନେଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ୨୦୨୦ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ସେ ବୁର୍ଲା ମେଡିକାଲରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସୋଫୋସବୁଭିର
ଏହି ଔଷଧଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣତଃ ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, ମୁଣ୍ଡବଥା, ଅଇ ଓ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଇଣ୍ଟରଫେରନ ମିଶ୍ରତ ଥିଲେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ପୂର୍ବରୁ ହେପାଟାଇଟିସ ବି ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ସେବନ କଲେ ଏହି ରୋଗର ପୁନରୁତ୍ଥାନ ହୋଇପାରେ । ଲେଡିପାସଭିର, ଡାକ୍ଲାଟାସଭିର ବା ସିମେପ୍ରେଭିର ସ‌ହିତ ଏହାର ମିଶ୍ରଣ ଥିଲେ ଆମିଡାରୋନ (amiodarone) ଦିଆଯାଏନାହିଁ କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା  ଧୀର ହୃତ୍‌ସ୍ପନ୍ଦନ (abnormally slow heartbeat) ସଙ୍କଟ ବଢ଼ିଯାଏ । ଏହା ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓଟାଇଡ ଆନାଲଗ (nucleotide analog) ଶ୍ରେଣୀର ସୋଫୋସଭିର ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଏନଏସ୫ବି (NS5B) ପ୍ରୋଟିନ‌କୁ ଅବରୋଧ କରେ ।
ସନ ୨୦୦୭ରେ ସୋଫୋସଭିର ଆବିଷ୍କୃତ ହେବାପରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସନ ୧୦୧୬ରେ ଏହାର ୧୨ ସପ୍ତାହ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୮୪,୦୦୦, ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୫୩,୦୦୦, କାନାଡ଼ାରେ ୪୫,୦୦୦ ଓ ଭାରତରେ ୪୮୩ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧ ବିକ୍ରି ହେବାର ୩୦ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ୬୦,୦୦୦ଲୋକ‌ଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇଥିଲା ।
ସାଇକ୍ଲୋସେରିନ
ସାଇକ୍ଲୋସେରିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cycloserine, ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ସେରୋମାଇସିନ) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଯାହା ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ସକ୍ରିୟ ଔଷଧ ବିରୋଧୀ ଯକ୍ଷ୍ମାରେ (drug resistant tuberculosis) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯକ୍ଷ୍ମାରୋଧୀ ଔଷଧ antituberculosis medication ସ‌ହିତ ଏହି ସାଇକ୍ଲୋସେରିନ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଇକ୍ଲୋସେରିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions), ବାତ (seizures), ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ (sleepiness), କାଲୁଆ ଅନୁଭବ numbness ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ବୃକ୍‌କ ଫେଲ (kidney failure), ଅପସ୍ମାର ବାତ, ମେଜର ଡିପ୍ରେସିଭ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର (depression) ଓ ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଶିଶୁ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସୂଚନା ନାହିଁ । ଏହା ଆମିନୋ ଏସିଡ (amino acid) ଡି-ଆଲାନିନ (amino acid) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଓ ଜୀବାଣୁର ଆବରଣ ତିଆରିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ସାଇକ୍ଲୋସେରିନ ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସେସ (Streptomyces) ଓ ଏହା ସନ ୧୯୫୪ରେ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୨୯.୭ରୁ ୫୧.୩୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ମାସ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩୧୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
କୁକ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ
କୁକ ଆଇସଲ୍ୟାଣ୍ଡ  ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଦେଶ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ
ଷୋଳପୂଜା
ଷୋଳପୂଜା ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତିପୀଠମାନଙ୍କରେ ପାଳିତ ଏକ ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ।
ବାରାହୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ପୁରୀ
ପୁରୀର ବଡ଼ଦେଉଳରେ ପୂଜିତ ବାରାହୀଙ୍କୁ ଷୋଳପୂଜା କାଳରେ ନୂଆ ଶାଢ଼ୀ ଓ ଫୁଲରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ବେଶ କରାଯାଇଥାଏ । ମାଲପୁଆ, କାକେରା, ଖାସ୍ତାପୁରି, ମୁଠିଗଜା, ଖଜା, ସିଝା ସୋଲା, ଜାଇମୁଗ, କୋରା ନଡ଼ିଆ, ପାଚିଲା କଦଳୀ, ସେଉ, ଅଙ୍ଗୁରୁ, କାକୁଡି, ମେଘୁଆ ଓ ଚାଉଳିଆ ଭୋଗ ଆଦି ଶୀତଳ ଭୋଗ ହୁଏ । ରାତିରେ ସଂକୁଡ଼ି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଷଷ୍ଠୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାରାହୀଙ୍କୁ ନିରାମିଷ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ସେଥିରେ ଖେଚୁଡ଼ି, ସାଧାଅନ୍ନ, ଘିଅ ଅନ୍ନ, ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ମିଠାଡାଲି, ଖଟା, ଦହିପଖାଳ ଓ କ୍ଷୀରି ଆଦି ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ସପ୍ତମୀ, ମହାଷ୍ଟମୀ ଏବଂ ନବମୀରେ ବାରାହୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆମିଷ ଭୋଗ କରାଯାଏ । ମାଛ ବେସର ଓ ଚିଙ୍ଗୁଡି ମହୁର ଆଦି ଭୋଗ ଏହି ଦିନରେ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ସପ୍ତମୀ ତିଥିରେ ସେଠାରେ ପଂକ୍ତି ଭୋଜନ ହୋଇଥାଏ  । ମହାଷ୍ଟମୀର ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ନିଶାର୍ଦ୍ଧ ପୂଜା ହୁଏ  । ସେହି ରାତିରେ ସଂକୁଡି ଭୋଗ କରାଯାଇ ନବମୀ ସକାଳୁ ତାହାକୁ ବିତରଣ କରାଯାଏ  । ନବମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ ସଂଖୁଡ଼ି ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ  । ଦଶମୀରେ କ୍ଷୀରି ଓ କାକରା ଭୋଗ କରାଯାଏ  । ଏହି ସମୟରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ କାତିମାଛ ପୋଡ଼ା ବଳି ଦିଆଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି  । ଷୋଳପୂଜା ସମୟରେ ସବୁଦିନ ସେଠାରେ ଚଣ୍ଡୀପାଠ କରାଯାଇଥାଏ  । ରାତିରେ ପଣାଭୋଗ ହୋଇଥାଏ  । ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ଶୀତଳ ଭୋଗ କରାଇଥାନ୍ତି  । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପିର ତୃତୀୟ ଭାଗର ୧୮୫ ପୃଷ୍ଠାରେ ବାରାହୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ସମ୍ପନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି  । ଏଥିପାଇଁ ବଡ଼ଦେଉଳରୁ ଖଇ ଆସିଥାଏ  । ଷୋଳପୂଜାରେ ଦେଉଳ ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ ରାଶିତେଲ, ଚନ୍ଦନକିଳା ଏବଂ ଶାଢ଼ୀ ସମେତ ସପ୍ତମୀ, ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ନବମୀ ପୂଜା ପାଇଁ ୫ହଜାର ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି । ଶିବ-ପାର୍ବତୀଙ୍କ ବିବାହ ଭାବେ ପାଳିତ ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀରେ ବାରାହୀଙ୍କୁ ଜଳଶାୟୀ ଏବଂ ଚୈତ୍ରମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦାରୁ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନବପତ୍ରିକା ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ  ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତିପୂଜା
ବାଲବା ଗୁମ୍ଫା
ଅବସ୍ଥିତି
ନନ୍ଦପୁର ବ୍ଲକର ବାଲ୍​ଦା ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତରେ ନାଗେଶ୍ୱରମାଳୀ ପର୍ବତ ଅବସ୍ଥିତ। ନନ୍ଦପୁରରୁ ଆରକୁବୋରା ଯିବା ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ କିଲୋମିଟର ଦୂରତାରେ ବାଲ୍​ଦା ଅବସ୍ଥିତ।