cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଗଜପତି ମହାରାଜା
ନାମ କରଣ
ଗଜପତି ବଂଶ ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ଗଜପତି ମହାରାଜା ରୂପେ ଗାଦିନସୀନ ହୋଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଗଜପତି ମହାରାଜା ସେବା କରି ପାରିବେ । ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାସନ୍ତାନ ଗଜପତି ମହାରାଜା ସେବା କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ ମହାରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଥିଲେ ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠପୁତ୍ର ବା ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ଭବିଷ୍ୟତରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ରାଜଗାଦିରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବାର ଥିବ ତାଙ୍କୁ ଜେନାମଣି ବା ବଡ଼ ଜେନାମଣି ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କ ସାନଭାଇଙ୍କୁ ଥାଟରାଜା କୁହାଯାଏ । ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରେ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଗାଦିନସୀନ ବା ଅଭିଷେକ, ତା ପରେ ବ୍ରତୋପୟନ ଏବଂ ଶାଢ଼ୀବନ୍ଧା ପର୍ବ ସମାପନ ପରେ ସେ 'ଗଜପତି ମହାରାଜା ସେବା' କରିପାରିବେ । 'ଶାଢ଼ୀବନ୍ଧା' ପ୍ରଥା ହେଉଛି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସେବାନିର୍ବାହ କରିବା ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାପ୍ରଦାନ । ଗଜପତି ମହାରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଜେନାମଣିଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ ଥାଏ । ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କର ନାମ ଥିଲା ଜେନାମଣି କାମାର୍ଣ୍ଣବ ଦେବ । ଗଜପତି ବଂଶର ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ଗଜପତି ମହାରାଜା ପଦରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବା ପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଚାରୋଟି ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ଇତିହାସ
ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଜପତି ମହାରାଜା ଦିବ୍ୟସିଂହ ଦେବଙ୍କ ପିତୃଦେବ ଗଜପତି ବୀରକିଶୋର ଦେବଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ତାଙ୍କ ମରଶରୀର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ୧୯୭୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୭ ତାରିଖରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । ସେଦିନ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁଣ୍ଡିଚାଯାତ୍ରା ଥିଲା । ତିନି ଠାକୁର ପହଣ୍ଡି ବିଜେ କରି ରଥରେ ବିରାଜମାନ କରିଥାନ୍ତି । ବାକିଥାଏ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଛେରାପହଁରା । ସେତେବେଳକୁ ଉତ୍ତରାଧୀକାରୀ ଜେନାମଣି କାମାର୍ଣବ ଦେବ ଗଜପତି ରୂପେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇନଥାନ୍ତି । ତେଣୁ ସେ ବର୍ଷ ଛେରାପହଁରା ନୀତି ମୁଦିରଥ ସମାପନ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଥା
ଗଜପତି ବଂଶର ପରମ୍ପରା କ୍ରମେ ନୂତନ ରାଜା ରାଜଗାଦିରେ ଯଥାବିଧି ଅଭିଷିକ୍ତ ହେବାପରେ ତାଙ୍କ ଆଦେଶନୁସାରେ ପୂର୍ବତନ ରାଜାଙ୍କ ମର ଶରୀର ସତ୍କାର କରାଯାଇଥାଏ । ଗଜପତି ରାଜଗାଦି କେବେ ଶୂନ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ । ପୂର୍ବତନ ମହାରାଜାଙ୍କ ମରଶରୀରକୁ ପୁରୀ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ଶ୍ମଶାନରେ ସତ୍କାର କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଶବ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସିଂହଦ୍ୱାର ସମ୍ମୁଖରେ ପତିତପାବନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରାଇ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଗଜପତିଙ୍କ ମରଶରୀର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖରେ ନିଆନଯାଇ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର, ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାର ବୁଲାଇ ନିଆଯାଇଥାଏ । ତେବେ ମହାରାଣୀ ବା ରାଜମାତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେଲେ ତାଙ୍କ ଶବ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ । ଗଜପତି ମହାରାଜା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦ୍ୟସେବକ ହୋଇଥିବାରୁ ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ପରଲୋକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଶବ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ମୁଖାଗ୍ନି ଦେବା ଅଥବା ଅଶୌଚ ପାଳନ କରିବା ବାରଣ ଅଛି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ନାନ
ନାନ ଏକ ଓଭନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ଫ୍ଲେଟ ବ୍ରେଡ଼ ସଦୃଶ ଖାଦ୍ୟ ଯାହା, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନ, ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ବ୍ୟଞ୍ଜନରୁ ସାଧାରଣତଃ ମିଳିଥାଏ ।
ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି
ଇଂରାଜୀରେ ନାନର ସର୍ବପ୍ରଥମ ରୂପ 1810 ମସିହାରୁ "ଉଇଲିୟମ ଟୁକେ"ଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସମୟରୁ ରହିଛି । ପାର୍ସୀୟନ ଭାଷା ଶବ୍ଦ ନୈନ ରୁଟି, ମଧ୍ୟ ଫରାସୀରେ ଏନ ଏନ ରୁଟି, ପାର୍ଥିୟନ ଭାଷାରେ ଏନ ଏନ ଏନ ରୁଟି, ବଲୁଚି ଭାଷାରେ ନାଗନ ରୁଟି ଏବଂ ସଗଦିୟନ ଭାଷାରେ ଏନ ଆଈ ଏନ ଏନ ରୁଟି ଭୋଜନ ରୂପେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଖାଦ୍ୟ
ଆୟୋଟ୍ରକ୍ସିକ ଏସିଡ
ଆୟୋଟ୍ରକ୍ସିକ ଏସିଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Iotroxic acid, ଅନ୍ୟ ନାମ ମ୍ୟାଗନେସିଅମ ଆୟୋଟ୍ରକ୍ସେଟ/meglumine iotroxate, ଏକ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ରଞ୍ଜନରଶ୍ମି କଲାବେଳେ କଣ୍ଟ୍ରାସ୍ଟ ମିଡିଅମ (contrast medium) ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ପିତ୍ତକୋଷ (gall bladder) ଓ ବିଲିଆରି ଟ୍ରାକ୍ଟ (biliary tract) ପରୀକ୍ଷା କଲାବେଳେ ଏହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହା ଶିରା ଇନଫ୍ୟୁଜନ (slow injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣତା କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୁଏନାହିଁ । ଯଦି କ୍ୱଚିତ ହୁଏ ତେବେ ବାନ୍ତି, ଚମ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ (skin flushing), ମୁଣ୍ଡବଥା, ଗଲୁ ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ହୋଇପାରେ । କ୍ୱଚିତ୍ ବାତ seizures ମାରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । ଆୟୋଡିନ ଆଲର୍ଜି (iodine allergy) ଥିବା ଲୋକ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ମନା । ଏହା ଡାଇଓନିକ ଡାଇମର (diionic dimer) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଆୟୋଡିନ ଥିବା କଣ୍ଟ୍ରାସ୍ଟ ମିଡିଆ (iodine containing contrast media) ଥିବା ପଦାର୍ଥ ।
ଆୟୋଟ୍ରକ୍ସିକ ଏସିଡ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୭୬ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developed world) ଏମଆରସିପି (magnetic resonance cholangiopancreatography ବା MRCP) ମିଳୁଥିବାରୁ ଏହା କ୍ୱଚିତ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ନୂଆ ବୋଉ
ନୂଆ ବୋଉ, ୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୨ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ପ୍ରଭାତ ମୂଖାର୍ଜୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ନୂଆ ବୋଉରେ ୭୦ ଦଶକର ପାରମ୍ପରିକ ଗ୍ରାମର ସାମାଜିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାହାଣୀରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ନୂଆ ବୋଉ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୭୦
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୧୯୭୧
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଚତୁର ବିନୋଦ
ଚତୁର ବିନୋଦ, ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନାଙ୍କ ରଚିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରଥମ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ।
କଥାବସ୍ତୁ
ଚତୁର ବିନୋଦର କଥାବସ୍ତୁ ଏହିପରି । ଥରେ ରସାଳକାଞ୍ଚନ ନାମକ ଏକ ନଗରରେ ବାସ କରୁଥିବା ଏକ ବୈଶ୍ୟକନ୍ୟା ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷୀ ନିଜ ସଖି ସୁହାଗୀ ସହିତ ସ୍ନାନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଗଲା । ସେତିକିବେଳେ ତାକୁ ସେହି ନଗରର ରାଜପୁତ୍ର ମୋହନାଙ୍ଗ ଦେଖି ପକାଇ ତାପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇପଡ଼ିଲା ଏବଂ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷୀକୁ ଭେଟି ତା ଆଗରେ ନିଜର ମନକଥା ପ୍ରକାଶ କଲା । ଏହା ଶୁଣି, ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷୀର ଅନୁରୋଧରେ ସଖି ସୁହାଗୀ ରାଜପୁତ୍ରକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଘରକୁ ଆସିବାପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲା । ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ମୋହନାଙ୍ଗ ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷୀ ସହିତ ପ୍ରଣୟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସି ତାକୁ ଗୋପନରେ ସାକ୍ଷାତ କଲା । ମୋହନାଙ୍ଗକୁ ନିଜ ଗୃହରେ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି ଚଞ୍ଚଳକ୍ଷୀ ତାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି କହିଲା ତା ସହିତ ଅଙ୍ଗସଙ୍ଗ କରିବାପାଇଁ ସେ ସମ୍ମତା । କିନ୍ତୁ ଗଉରୀ ବ୍ରତ କରୁଥିବାଯୋଗୁଁ ସେ ସେଦିନ ରାତ୍ରି ଉଜାଗର ରହିବ । ତା ପରଦିନ ସେ ନିଜକୁ ସମର୍ପଣ କରିପାରିବ । ଚଞ୍ଚଳାକ୍ଷୀର ଅନୁରୋଧରେ ମୋହନାଙ୍ଗ ତା ସହିତ ରାତ୍ରି ଉଜାଗର ରହି ତାର ମନୋରଞ୍ଜନ ନିମନ୍ତେ ``ହାସ ବିନୋଦ, ରସ ବିନୋଦ, ନୀତି ବିନୋଦ ଓ ପ୍ରୀତି ବିନୋଦ" ନାମକ ଚାରୋଟି ଗଳ୍ପ କହିଲା ।
ପ୍ରକାଶନ ଓ ସଂସ୍କରଣ
ସ୍ୱର୍ଗତ ଦାମୋଦର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ଶ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ୧୯୨୨ ସାଲରେ କଟକ ପ୍ରିଣ୍ଟିଂ କୋମ୍ପାନୀ ଯନ୍ତ୍ରାଳୟରେ ଚତୁର ବିନୋଦ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହୋଇପାରିଲାନି । ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ କିଛିମାତ୍ର ମୁଦ୍ରଣ ପରିପାଟୀ ନ ଥିଲା ।
ଏହି ମୁଦ୍ରଣର ବାଇଶି ବର୍ଷ ପରେ ରାୟ ବାହାଦୁର ଶ୍ରୀ ଚିନ୍ତାମଣି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ୧୯୪୪ ସାଲରେ ଚତୁର ବିନୋଦର ନୂତନ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଏ । ପ୍ରାଚୀ ସମିତଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଚତୁର ବିନୋଦର ମୁଖବନ୍ଧରେ ତୁଳନା କରି ଏହି ସଂସ୍କରଣଟି ପ୍ରଥମ ସଂସ୍କରଣର ପ୍ରାୟତଃ ଆକ୍ଷରିକ ନକଲ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।
ଏହାର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୪୬ ସାଲରେ ରାୟ ବାହାଦୁର ଆର୍ତ୍ତବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି ଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିର ପ୍ରାଚୀ ସମିତିର ଗ୍ରନ୍ଥମାଳାର ୫୨ ଖଣ୍ଡ ଓ ବ୍ରଜନାଥ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଭାବେ ଛପାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଶ୍ରୀ ସୁଧାକର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଙ୍କଳିତ ଓ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା । ପୁସ୍ତକଟିର ମୂଲ୍ୟ ଏକଟଙ୍କା ଚାରିଅଣା ଥିଲା ଓ ପ୍ରାଚୀ ସମିତି ପକ୍ଷରୁ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟସ୍ ଷ୍ଟୋର୍ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକର ମୁଖବନ୍ଧରେ ସମ୍ପାଦକ ପୂର୍ବ ସଂସ୍କରଣଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଇ ସଂସ୍କରଣର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ ବିସ୍ତାରରେ ଲେଖିଅଛନ୍ତି । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଖଣ୍ଡି ପ୍ରାୟ ଦୁଇଶତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବର ଲେଖା । ସୁତରାଂ, ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର କ୍ରମବିକାଶର ପ୍ରଧାନ ନିଦର୍ଶନ ସ୍ୱରୂପ ଚତୁର ବିନୋଦର ସ୍ଥାନ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତି ଉଚ୍ଚ । ଏଣୁ ସେ କାଳର କବିଙ୍କ ଭାଷା ଉପରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଆଦୌ ଅଧିକାର ନାହିଁ ଏବଂ ତାହା କରିବା ଉଚିତ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଯଦି କରାଯାଏ ତାହା ଅକ୍ଷମଣୀୟ । ଏହିଭାବରେ ଦେଖିଲେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣ ପଟ୍ଟନାୟକ ଚତୁର ବିନୋଦକୁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଉତ୍କଳର ପାଠକ ସାଧାରଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଣିଥିବା ଯୋଗୁଁ ଧନ୍ୟବାଦାର୍ହ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ କବିଙ୍କ ଲେଖା ଉପରେ ତଥାକଥିତ ଅଶ୍ଳୀଳତା ବର୍ଜ୍ଜନ ନାମରେ ଅଯଥାଭାବରେ ଯଥେଚ୍ଛା କଲମ ଚଳାଇ ଅନ୍ୟାୟ କରିଅଛନ୍ତି ।
ଦୁଃଖର ବିଷୟ ଶ୍ରଦ୍ଧେୟ ରାୟ ବାହାଦୁର ତାଙ୍କ ସଂସ୍କରଣରେ ଶ୍ରୀମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ସଂସ୍କରଣର ଆକ୍ଷରିକ ଙ୍କଲ ଗ୍ରହଣ କରିଅଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ ପୋଥି ଖଣ୍ଡିଏ ସଂଗ୍ରହ କରି ତାହା ସଙ୍ଗେ ତୁଳନା କରି ନୂତନ ସଂସ୍କରଣଟିଏ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟର ବିଶେଷ ଉପକାର ହୋଇଥାନ୍ତା । ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଉତ୍କଳଭାଷାର ଇତିହାସ ଆଲୋଚନା ବେଳେ ଉପରୋକ୍ତ କାରଣତୁ ଏ ଉଭୟ ସଂସ୍କରଣର ମୂଲ୍ୟ ନ୍ୟୂନ ବୋଲି ଧରିବାକୁ ହେବ । ଏଣୁ ମୋତେ ପୁଣି କବିଙ୍କ ଭାଷାକୁ ବଜାୟ ରଖି ଯଥାସମ୍ଭବ ଶୁଦ୍ଧଭାବରେ ଏ ସଂସ୍କରଣଟି ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଇଡିର୍ନେ
ଇଡିର୍ନେ (Edirne; Αδριανούπολη, Adrianoúpoli; Одрин, Odrin), histor ତିହାସିକ ଭାବରେ Adrianople ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା (Hadrianopolis ରୋମାନ୍ ସମ୍ରାଟ ହାଡ୍ରିଆନ୍ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୂର୍ବର ଥ୍ରାକିଆନ୍ ବସ୍ତିର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନାମିତ Uskudama), ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଏକ ସହର  ତୁର୍କୀ  ଇଡିର୍ନେ ପ୍ରଦେଶ, ତୁର୍କୀର  ଗ୍ରୀସ୍ ସହିତ ସୀମା ଏବଂ  ବୁଲଗେରିଆ | 1369ରୁ 1453 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଡିର୍ନେ ଅସମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ତୃତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ  କନଷ୍ଟାଣ୍ଟିନୋପଲ୍ (ଆଜିର ଦିନ ଇସ୍ତାନବୁଲ୍)  ହୋଇଗଲା 1453ରୁ 1922 ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଚତୁର୍ଥ ତଥା ଅନ୍ତିମ ରାଜଧାନୀ | 2014ରେ ସହରର ଆନୁମାନିକ ଜନସଂଖ୍ୟା 165,979 ଥିଲା |
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ତୁର୍କୀ
ଭୁବନେଶ୍ୱର
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ  । ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ କରିବା ପାଇଁ ଗଠିତ କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ କିଛି ଅସୁବିଧା ପାଇଁ ତାହା ୩୪ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୮୨ମସିହାରେ ରାଜଧାନୀ ହେଲା । ଏହି ନଗର, ଯାହାକି ଏକ ଗାଁ ଥିଲା, ପାଖାପାଖି ତିନିହଜାର ବର୍ଷ ପୁରୁଣା । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବିଭିନ୍ନ କାଳର ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ମନ୍ଦିର ଅଛି| ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ନଗର ବି କୁହାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ରାଜାରାଣୀ ମନ୍ଦିର, ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଦେଉଳ ଆଦି ଦେଶ ବିଦେଶରେ ପରିଚିତ ।ମନ୍ଦିରଗୁଡିକ କଳିଙ୍ଗ ଗଠନଶୈଳୀରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପୁରୀ, କୋଣାର୍କ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ତ୍ରିଭୁଜ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଆଦୃତ ହୋଇଛି ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ନାମଟି ଶିବଙ୍କ ଅନ୍ୟନାମ ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର ନାମରୁ ଆସିଅଛି । ଭୁବନେଶ୍ୱର ୩୦୦୦ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ମହାମେଘ ବାହନ ଚେଦି ବଂଶଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁମାନଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଖ ଶିଶୁପାଳଗଡ଼ରେ ଥିଲା । ଭୁବନେଶ୍ୱର ତୋଷାଳୀ, ଏକାମ୍ର କାନନ, ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ମନ୍ଦିର ମାଳିନୀ ନଗରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବାର ୩୫ବର୍ଷ ପରେ, ୧୯୮୨ରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ କଟକରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା । ୯୦' ଦଶକରେ ତାହା ରାଜ୍ଯବାସୀଙ୍କ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିଲା, କାହିଁକିନା ତା' ପୂର୍ବରୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଭୟରୁ କଟକସହର ମୁଖ୍ଯ ଥିଲା । ଆଧୁନିକ ସହରର ଶୈଳୀ ଜର୍ମାନୀର ଓଟୋ କୋନିସବର୍ଗରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ । ସେ ଜାମସେଦପୁର ଓ ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ ସହରର ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ କଟକ ଏକାସାଙ୍ଗେ ଓଡ଼ିଶାର ଟ୍ୱିନ ସିଟି(Twin City) ବା ଦୈତ ସ‌ହ‌ର ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ସହର ୨୦୧୧ ଅନୁସାରେ ମୋଟ ୧୦.୪୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ Tier-2 ସହର ଭାବେ ଶ୍ରେଣୀବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠା
୧୯୪୬ ମସିହାରେ, ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ଏକ ମନହୋର ନଗରୀରେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବାର ନକ୍ସା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଜର୍ମାନୀର ସ୍ଥପତି ଓ ପ୍ଲାନର "ଅଟୋ କଏନ୍ସବର୍ଗର" (Otto Konigsberger)। ୧୯୪୮ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୩ତାରିଖ ଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନୂଆ ରାଜଧାନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଫଳକ ତତ୍କାଳିନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ କରକମଳରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଫଳକଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଧାନ ସଭା ସନ୍ନିକଟ ପାଚେରୀ ନିକଟରେ ଲାଗିଛି । ୧୯୪୮ରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ ୧୩ତାରିଖ ଦିନ, "ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ" ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ସେତେବେଳେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ନକ୍ସା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ଦଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜନସଂଖ୍ୟା ପନ୍ଦର ହଜାରରୁ ବଢ଼ି ଚାଳିଶ ହଜାର ଓ ସହରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଶହେ ବତିଶ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା । ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଛଅଟି ୟୁନିଟ ଓ ପୁରୁଣା ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ହେବା ମଧ୍ୟ ସେହି ନକ୍ସାରେ ଥିଲା । ଏହି ଯୋଜନାକୁ "ଓଡ଼ିଶା ସହର ଯୋଜନା ଆଇନ" ୧୯୫୬ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରି କରାଗଲା । ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାଇଁ ଜଣେ "ବିଶେଷ ଯୋଜନା ଅଧିକାରୀ"ଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା । ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମୁନିସିପାଲିଟି ଗଠନ କରାଗଲା ।  ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମୁନିସିପାଲିଟି ସହ ଖୋର୍ଦ୍ଦା, ଜଟଣୀ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ "ଭୁବନେଶ୍ୱର ଆଞ୍ଚଳିକ ଉନ୍ନୟନ ସଂସ୍ଥା(ବ୍ରିଟ)" ଗଠନ କରାଗଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରେସନ ଓ ସନ୍ନିକଟ ଗାଁଗୁଡିକୁ ନେଇ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଉନ୍ନୟନ ସଂସ୍ଥା (ବିଡିଏ) ଗଠନ କରାଗଲା । ତା ପରେ ୧୯୬୭ରେ କଟକରୁ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଗଲା ।
ଇତିହାସ
ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର ଉଭୟ ପୁରାତନ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଇତିହାସ ରହିଛି । ପୁରାତନ ଇତିହାସ ୩ ହଜାର ବର୍ଷ ତଳର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ସହର ୧୯୪୮ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୦୦ରେ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହାକି ପରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିବା ଧଉଳି ଶାନ୍ତିସ୍ତୁପ ନିକଟରେ ହୋଇଥିଲା । ଖାରବେଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦୟଗିରି ଏବଂ ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ହୋଇଥିବା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଜୈନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଐତିହାସିକ ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । କଳିଙ୍ଗ ରାଜୁତି କାଳରେ ଏହା ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ।
ହଜାର ବର୍ଷର ଐତିହାସକ ନଗର କଟକର କଳ୍ପିତ କଳେବର ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ଭବ ନ ହେବାରୁ ତତ୍ ସନ୍ନିକଟ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ନୂତନ ରାଜଧାନୀ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖାଯାଇ ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଶିଳାନ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଗଲା । ସେହିଦିନଠାରୁ ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହ ନୂଆ ରାଜଧାନୀର କଳେବର ଆଶାତୀତ ଭାବେ ବଢ଼ି ବଢ଼ି ଚାଲିଛି । ପୁରାଣ ଯୁଗରୁ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଶିକ୍ଷା, ସଂସ୍କୃତି, ଐତିହ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତିକ, ଐତିହାସିକ ଅନୁଭବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖି ଆସିଛି । ପଦ୍ମ ପୁରାଣ, ଏକାମ୍ର ପୁରାଣ, ଶିବ ପୁରାଣ, କପିଳ ସଂହିତା, ଶିବ ସଂହିତା, ପ୍ରାଚୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱର କଳିଙ୍ଗ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଶାସନ, ପ୍ରଶାସନ, ଶିକ୍ଷା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଥିଲା । କପିଳେଶ୍ୱର ଶିଳାଲିପିରୁ ଏହା ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଶାକ୍ୟ ମୁନି ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳୀ, କର୍ମସ୍ଥଳୀ, ବୌଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତିର ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଚାର, ପ୍ରସାରର ସ୍ଥଳୀ କଳିଙ୍ଗ ହିଁ ଥିଲା । କଳିଙ୍ଗର ସାଧବ ଭଲ୍ଲିକ ଓ ତପଷୁ, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରବୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ସର୍ବପ୍ରଥମ ଶିଷ୍ୟର ସୌଭାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲ । କଳିଙ୍ଗର ବୀରତ୍ୱ, ବୈଭବ, ପାଟଳୀପୁତ୍ର (ବର୍ତ୍ତମାନର ବିହାର ) ନରେଶ ଅଶୋକଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱବିଦିତ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ବିଭୀଷିକା ରଚନା କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥିଲା । ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, କପିଳେଶ୍ୱର ଆଦି ମୁଖ୍ୟସ୍ଥାନ ସମୂହ ଲୁମ୍ବାଇ ପ୍ରଗଣା ରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲା । ଅଶୋକ ଏହା ଜ୍ଞାତ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ଏଠାରେ ପାଳନ ପୂର୍ବକ ଏକ ଶିଳାଲେଖ ସ୍ଥାପନ କରି ଲୁମ୍ବାଇ ପ୍ରଗଣାର ସମସ୍ତ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ରାଜସ୍ୱ ଛାଡ଼ କରିଥିଲେ । ପରେ ପରେ ଐରଖାରବେଳ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ନିଜ ରାଜଧାନୀ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରି ନେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏକାମ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ଥିଲା । ଆମ୍ବ, ପଣସ, ଜାମୁ, ନିମ୍ବ, କରଞ୍ଜ, ବର, ବେଲ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, କୋଚିଲା, ବଉଳ, ତମାଳ, ଚମ୍ପା, ଅଶୋକ, ନାଗେଶ୍ୱର, ଅନନ୍ତ ନାଗେଶ୍ୱର, ଉଦୁମ୍ବର ଆଦି ଦେବ ବୃକ୍ଷରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା । ଦୁର୍ଲଭ ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ସମ୍ପଦଭରା ଏକାମ୍ର ବନାନୀର ବର୍ଣ୍ଣନା ଗଦାଧର ରାୟଙ୍କ ଗଳ୍ପମାଳାରେ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇ ଉତ୍କଳୀୟ ପାଠକମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିସାରିଛି ।
ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏହି ପୂର୍ବ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ନୂଆ ରାଜଧାନୀ ସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତେ ସମସ୍ତ ସାଧନର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧକୁ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଇ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ରାଜଧାନୀ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପାଇଁ ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ଅଧିବେଶନରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ କରାଇ ନେଲେ । ୧୯୪୮ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖ ଶିଳାନ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼ ସହର ପରି ଏକ ଭବ୍ୟ ସହର ପରିକଳ୍ପନା କରାଗଲା ଓ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କଠାରୁ ୧ କେଟି ୮୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଅନୁଦାନ କାମନା କରାଗଲା । ଶିଶୁ ବୃକ୍ଷଟି ଆଜି ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ଆଶାତୀତ ଭାବେ କଳେବର ବୃଦ୍ଧି କରିଚାଲଛିି ।
ସହରର ଶିକ୍ଷା ବିଷୟକୁ ବିଚାରକୁ ନେଲେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରକୁ ଲାଗି ୧୯୪୦ ମସିହାରୁ "ଭକ୍ତ କବି ମଧୁସୂଦନ ବିଦ୍ୟାପୀଠ' ନାମରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତା ପରେ ପରେ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ରାଜଧାନୀରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ୟୁନିଟ-୨ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ହଲ ସନ୍ନିକଟରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରି ବକ୍ସିଜଗବନ୍ଧୁ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଗୋଟିକ ପରେ ଗୋଟିଏ ଗଢ଼ି ଉଠିଲା । କଟକର ରେଭେନସା କ୍ଯାମ୍ପସରେ ଥିବା ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବାଣୀବିହାରଠାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କ୍ଯାମ୍ପସ କରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଗଲା । ୧୯୬୭ରେ ନୂଆ ରାଜଧାନୀ ହେବା ପରେ ଶୈଶବରେ ବିଧାନ ସଭା, ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ହଲରେ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ତ୍ତମାନର ମାର୍କେଟ ବିଲ୍ଡିଂ ଗୃହରେ ପରିଚାଳିତ ହେଉଥିଲା । ଆଦ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଲିଙ୍ଗରାଜ ଥାନା, ଲିଙ୍ଗରାଜ ହାଟ ସହଯୋଗର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଥିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ନୂଆ ସଚିବାଳୟ ଭବନ, ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସୌଧ, ଡାକସେବା ଭବନ, ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭବନ, ରାଜଭବନ ଆଦି ଭବ୍ୟ ରୂପରେ ଆବର୍ଭିାବ ହେଲା ।
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଯଥାକ୍ରମେ ଏନଏସି ୧୯୪୮ରୁ, ମୁନିସିପଲିଟି ୧୯୭୯ରୁ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ମହାନଗର ନିଗମ (ବିଏମସି) ଅଧିନରେ ୧୯୯୪ରୁ ପରିଚାଳିତ ହେଉଛି ।
ଭୋଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସହର ମୁଖ୍ୟତଃ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାଇଥାଏ । ଏହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୪୫ ମିଟର(୧୪୮ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସହର ଦୟାନଦୀ ଏବଂ କୁଆଖାଇ ନଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଅର୍ଥନୀତି
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ, ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସହର । ଭୁବନେଶ୍ୱର ରାଜ୍ୟ ତଥା ପୂର୍ବ ଭାରତର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।  ୨୦୧୧ରେ ପ୍ରାୟ ୧୨‌ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏକ ବାହ୍ୟ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଏକ ଆବାସିକ ସହର ଭାବରେ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା |  ୧୯୯୦ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥନୀତିରେ କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ରହିଥିଲେ ଏବଂ ଖୁଚୁରା ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉତ୍ପାଦନଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ |  ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଭାରତ ସରକାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଆର୍ଥିକ ଉଦାରିକରଣ ନୀତି ସହିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଟେଲି ଯୋଗାଯୋଗ, ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା (ଆଇଟି) ଏବଂ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷାରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିଥିଲା।
୨୦୦୧ ସୁଦ୍ଧା, ସହରର ପ୍ରାୟ ୨.୧୫% ଶ୍ରମିକ ପ୍ରାଥମିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ (କୃଷି, ଜଙ୍ଗଲ, ଖଣି ଇତ୍ୟାଦି) ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ;  ୨.୧୮% ଦଳୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ (ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ) କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ;  ଏବଂ ୯୫.୬୭% ତୃତୀୟ କ୍ଷେତ୍ର (ସେବା ଶିଳ୍ପ)ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ |
୨୦୧୧ ରେ, ଆସୋସିଏଟେଡ୍ ଚାମ୍ବରସ୍ ଅଫ୍ କମର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ୧୭ ଟି-୨ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସର୍ବାଧିକ ଥିଲା।  ଜନସଂଖ୍ୟା, ଶାରୀରିକ, ସାମାଜିକ ତଥା ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ତର ଏବଂ ପରିସର ତଥା ସରକାରୀ ସହାୟତା ପରି କୁଶମାନ ଏବଂ Walkfield India ଦ୍ବାରା ଏହା ଭାରତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶଟି ଉଦୀୟମାନ ସହର ମଧ୍ୟରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି।  ୨୦୧୨ ରେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ବାରା ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ ତଥା ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଭାରତୀୟ ସହର ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା।  ଭୁବନେଶ୍ୱର ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ହସ୍ତତନ୍ତ ଶିଳ୍ପରେ ରହିଆସିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ତାରକସି କାମ, ଚାନ୍ଦୁଆ କାମ, ପଥର ଏବଂ କାଠ ଖୋଦନ ଏବଂ ପଟ୍ଟଚିତ୍ର, ଯାହା ସହରର ଅର୍ଥନୀତିରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ଦେଇଥାଏ |  ୨୦୦୦ ଦଶକର ଶେଷ ଭାଗରେ ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍, ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଖୁଚୁରା ଏବଂ ଆତିଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥିଲା;  ଅନେକ ସପିଂ ମଲ୍ ଏବଂ ସଂଗଠିତ ଖୁଚୁରା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଆଉଟଲେଟ୍ ଖୋଲିଥିଲା। [39] [40] [41] [42]
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୮,୩୭,୭୩୭ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ନଗରାଞ୍ଚଳର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୮,୮୧,୯୮୮ ।
ରେଳ ପଥ
thumb|ବି.ଡି.ଏ. କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପୂର୍ବତଟ ରେଳର ପ୍ରଶାସନିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଭାରତର ଉନ୍ନତ ରେଳଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମୁଖ୍ୟ ରେଳଷ୍ଟେସନଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟ ସହର ସହିତ ଯୋଗା ଯୋଗ କରାଏ । ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହର ମଧ୍ୟରେ ୫ ଗୋଟି ରେଳଷ୍ଟେସନ ଅବସ୍ଥିତ । ନିମ୍ନ ପ୍ରଦତ୍ତ ରେଳଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ବାଣୀବିହାର ରେଳଷ୍ଟେସନ( ମାଷ୍ଟର କ୍ୟାନ୍ଟିନ ରେଳଷ୍ଟେସନ )ଟି ପ୍ରଧାନ. ଯାହା ବାଣୀବିହାର ଛକ ଥାରୁ ପ୍ରାୟ ୩ କିମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ. ସେଗୁଡିକ ହେଉଛି :
ଆକାଶ ପଥ
thumb|right|250 px|ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ବିମାନ ବନ୍ଦର ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦରଟି ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବବୃହତ ବିମାନ ବନ୍ଦର । ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦରଟି ଭୁବନେଶ୍ୱରର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳଠାରୁ ମାତ୍ର ୩ କି.ମି ଦୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଭୁବନେଶ୍ୱର, ସମଗ୍ର ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି । ପାରମ୍ପାରିକ ଶିକ୍ଷା ସହ ବହୁ ବୈଷୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଉଭୟ ସରକାରୀ ଓ ଘରୋଇ ସ୍ଥରରେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଆଇ.ଆଇ.ଟି, ଆଇ.ଆଇ.ଆଇ.ଟି, ଆଇ.ଆଇ.ଏମ, ନାଇଜର, ଏମ୍ସ,ଏନ.ଆଇ.ଏଫ.ଟି ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱର ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜଧାନୀ ସହର
ଜିରା
ଜିରା ଜୀବବିଜ୍ଞାନର Apiaceae ଜାତିର ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ସପୁଷ୍ପକ ବୃକ୍ଷ। ଏହାର ଫଳ ଭିତରେ ଥିବା ମଞ୍ଜିକୁ ଶୁଖାଇ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଜିରା ଏକ ମସଲା ରୂପେ ଜଣାଶୁଣା। ଏହାକୁ ଗୋଟିକିଆ ଓ ଗୁଣ୍ଡ ଉଭୟ ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।
ଇତିହାସ
thumb|right|ଜିରା
ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଜିରାର ବ୍ୟବହାର ହୋଇ ଆସୁଅଛି। ସିରିଆରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ଜିରା ଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିୟୁତ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବର ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। ଏହା ମିଶରର କେତେକ ପୁରାତନ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଖନନରୁ ମଧ୍ୟ ମିଳିଅଛି।
ଏହା ମୂଳତଃ ଇରାନ ଓ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହାର ଉଲ୍ଲେଖ ବାଇବେଲର ଓଲ୍ଡ ଟେଷ୍ଟାମେଣ୍ଟ (ସାଇଆ-୨୮:୨୭) ଓ ନିଉ ଟେଷ୍ଟାମେଣ୍ଟ (ମାଥିଉ ଲିଖିତ ସୁସମାଚାର – ୨୩:୨୩)ରେ ମିଳିଥାଏ। ଆଜିକାଲି ଲୋକେ ଗୋଲମରିଚ ଗୁଣ୍ଡ ରଖିଲାପରି ପୁରାତନ କାଳରେ ଗ୍ରୀକ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଖାଇବା ଟେବୁଲରେ ଜିରାଗୁଣ୍ଡ ରଖିଥାନ୍ତି। ଏପରିକି ଆଜି ମଧ୍ୟ ମରୋକୋରେ ଏଇ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ। ରୋମ ଦେଶର ରୋଷେଇରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରଚଳନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ସ୍ପେନ ଓ ମଲଟାକୁ ଛାଡ଼ି ଇଉରୋପର ଅଧିକାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ପେନ ଓ ପର୍ତ୍ତୁଗାଲର ନାବିକ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହା ଆମେରିକାକୁ ଆସିଥିଲା। ଜିରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ କଳା(ଧୁସର) ଓ ଧଳା(ସବୁଜ) ଜିରା ଅଧିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯାହା ପାରସ୍ୟ ରୋଷେଇରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। କଳାଜିରା ନାମରେ ଆଉ ଏକ ମସଲା ଅଛି, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ତ୍ରିପଣ୍ଡ କଳା ରଙ୍ଗର, ଏହା ରୂପ ଓ ଗୁଣ ସାଧାରଣ ଜିରାଠାରୁ ଭିନ୍ନ।
ଆଜିକାଲି ଇରାନ, ଉଜବେକିସ୍ତାନ, ତାଜକିସ୍ତାନ, ତୁର୍କୀ, ମୋରୋକ୍କୋ, ଇଜିପ୍ଟ(ମିଶର), ଭାରତ, ସିରିଆ, ମେକ୍ସିକୋ, ଚିଲି ଓ ଚୀନରେ ଏହାର ବହୁଳ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥାଏ। ବ୍ରିଟିସ୍ ଉପଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।
ଚାଷ
ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଜିରାଚାଷ ହୋଇଥାଏ। ଅମଳପାଇଁ ୩ରୁ ୪ ମାସ ସମୟ ଲାଗେ। ଜିରାଗଛ ଅଳ୍ପପାଣିରେ ବଢ଼ିପାରେ। ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଜଳବାୟୁ ଏହାର ଚାଷପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ। ଏହା ମଞ୍ଜିରୁ ଜାତ ହୁଏ ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନର ସୁବିଧା ଥିବା ଉର୍ବର ମାଟିରେ ଭଲ ଫଳିଥାଏ।
ବ୍ୟବହାର
ଗୋଲମରିଚ ପରେ ଜିରା ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ମସଲା। ଜିରାର ବାସ୍ନାପାଇଁ ଏହା ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ। ନେପାଳ, ଭାରତ, ପାକିସ୍ତାନ, ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକା, ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, କ୍ୟୁବା, ଉତ୍ତର ମେକ୍ସିକୋ, ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ଇତ୍ୟାଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମସଲା। ବ୍ରାଜିଲ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ଆଦି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। ପଞ୍ଚୁଫୁଟଣର ପାଞ୍ଚଟି ଉପାଦାନ ଭିତରୁ ଏହା ହେଉଛି ଗୋଟିଏ।
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ତରକାରିରେ ଛୁଙ୍କ ଦେଲାବେଳେ ଗୋଟା ଜିରା ଓ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଉପରେ ବୁଣିବାପାଇଁ ଗୁଣ୍ଡଜିରାର ପ୍ରୟୋଗ ହୋଇଥାଏ।
ପୋଷକ ଗୁଣ
ଜିରାରେ ଲୌହ ଅଂଶ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଶରୀରରେ ଲୌହତତ୍ତ୍ୱର ଅଭାବକୁ ପୂରଣ କରିବାପାଇଁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର ବହୁ ପରିମାଣର ଜିରା ସେବନ କରିବାକୁ ହେବ। (ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ସାରଣୀ ଦେଖନ୍ତୁ)
ୟୁ.ଏସ୍.ଡି.ଏ. ହିସାବରେ ଗୋଟିଏ ଚା ଚାମଚ ଜିରାର ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର
thumb|left|ଜିରାମଞ୍ଜି
ବାସନା
ଜିରାର ବାସ୍ନା ତା ଭିତରେ ଥିବା ତେଲ (ଏସେନ୍ସିଆଲ ଅଏଲ) କାରଣରୁ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ରାସାୟନିକ ତତ୍ତ୍ୱ ହେଉଛି କ୍ୟୁମିନାଲଡିହାଇଡ (cuminaldehyde) (4-isopropylbenzaldehyde)। ଜିରାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ pyrazine, 2-ethoxy-3-isopropylpyrazine, 2-methoxy-3-sec-butylpyrazine, and 2-methoxy-3-methylpyrazine, beta-Pinene ଓ Terpinene ବା Gamma-terpinene.
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:Edible Apiaceae ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:Spices
ବିଭୁଦତ୍ତ ମିଶ୍ର
ବିଭୁଦତ୍ତ ମିଶ୍ର (୧୯୩୬-୨୦୦୩), (କୁଦିଆରୀ, ଜଟଣୀ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା) ଜଣେ ରୋମାଣ୍ଟିକ କବି ଭାବରେ ପାଠକର ଅନେକ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ପାତ୍ର । ସେ ପ୍ରେମ-ପ୍ରଣୟକୁ ନେଇ ଏପରି କବିତା ଲେଖିପାରନ୍ତି ଯାହା ତାଙ୍କୁ "ଧୂପ"ର କବି ମାୟଧର ମାନସିଂହଙ୍କ ଯଥାଥ` ଉତ୍ତରସାଧକର ଗୌରବ ଦେଇଛି । "ଉବ`ଶୀର ଚିଠି", "ଶହେଟି ସନେଟ୍", "ସ୍ମୃତି ବିସ୍ମୃତି", "ହେ ସାରଥି ରଥ ରଖ" ପ୍ରଭୃତି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ । ସନେଟ୍ ରଚାନାରେ ସେ ସମସାମୟିକ କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ନାରୀର ପ୍ରେମ-ବିରହ ନେଇ ଆବେଗ-ଉଛ୍ଛ୍ୱାସ ବେଶ୍ ହୃଦ୍ୟ । ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ଜଣେ ରୋମାଣ୍ଟିକ କବି ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଆବେଗଧମି`ତାର ସ୍ୱର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଛି ସହାୟକ । ସେ ଜଟଣୀ ନିକଟବତ୍ତୀ କୁଦିଆରୀ ଗାଁରେ ଜନ୍ମ୍ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ବୃତ୍ତିରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ ।
ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ, ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ସନକ ଦେବତା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲ ଏବଂ କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ବସନ୍ତ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ମନୋଜ ପଣ୍ଡା ଓ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ । କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ, ନମ୍ରତା ଦାସ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ବିନାୟକ ମିଶ୍ର, ନବ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ରୀନା ବେହେରା, ସୁବ୍ରତ ଦାସ, ଜୀମୁତା, ଜୟନ୍ତି କର, ମନୋଜ ପଣ୍ଡା, ନିମାନନ୍ଦ ପାତ୍ର, ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ରାୟ, ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସାମଲ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଅଭିନେତ୍ରୀ ଅନୁ ଚୌଧୁରୀ ଓ କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ସୁରେଶ ପରିଡ଼ା ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଦାସ, ତୃପ୍ତି ଦାସ, ଘନଶ୍ୟାମ ପଣ୍ଡା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବିଷମ କଟକ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ବିଷମ କଟକ (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୧୩୯) ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ବିଷମ କଟକ ବ୍ଳକ, ମୁନିଗୁଡ଼ା ବ୍ଳକ, କୋଲନାରା ବ୍ଳକ, ଓ କଲ୍ୟାଣସିଂହପୁର ବ୍ଳକ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସାରକା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକାଙ୍କଠାରୁ ୨୯୧୮୬ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାଙ୍କଠାରୁ ୩୪୯ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୧ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୪ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
୧୯୭୨
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ
ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ (ଏଫ୍ଏମ୍) ଏକ ମେଡିକାଲ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଦେହର ଅନେକ ଜାଗାରେ କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ଦେହରେ ଚାପ ପଡ଼ିଲେ ଅସାମାନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଥକ୍କା ଅନୁଭବ ଯୋଗୁ ସାଧାରଣ ଜୀବନ ଯାତ୍ରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା ଓ ସ୍ମରଣ ସମସ୍ୟା ହୁଏ । ରେସ୍ଟଲେସ୍ ଲେଗ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଅନ୍ତନଳୀ ବା ମୂତ୍ରାଶୟ ସମସ୍ୟା, ଉଚ୍ଚସ୍ୱର, ଆଲୋକ ଓ ଉତ୍ତାପକୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ କେତେକ ଲୋକ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି । ଅନେକ ସମୟରେ ଅବସାଦ, ଉତ୍କଣ୍ଠା ଓ ଆଘାତୋତ୍ତର ଚାପ ବେମାରୀ ଏହି ରୋଗୀଙ୍କ ସ‌ହ ଦେଖାଯାଏ । ଅନେକ ପ୍ରକାରର କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗରେ ହୁଏ ।
ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ରୋଗର କାରଣ ଅଜଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ ଉଭୟର ଅଧା ଅଧା ସଙ୍କଟ ଥାଇପାରେ ।  ଏହି ରୋଗ ପରିବାରରେ ଚାଲେ ଓ ଏକାଧିକ ଜିନ୍ ଏଥିରେ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଥାଆନ୍ତି । ପରିବେଶ କାରକ, ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଚାପ, ଆଘାତ ଓ କେତେକ ସଂକ୍ରମଣ ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଦାୟୀ ହୋଇପାରନ୍ତି । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ କୌଣସି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ସେନ୍ସିଟାଇଜେସନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ କୁହାଯାଏ ।  ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆକୁ ଏକ ବେମାରୀ ହିସାବରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ହେଲ୍‌ଥ୍ ଓ ଆମେରିକାଲ କଲେଜ ଅଫ ରିଉମାଟୋଲୋଜି ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହା ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ନିର୍ଣ୍ଣୟାତ୍ମକ ପରୀକ୍ଷା ନାହିଁ । ପ୍ରଥମେ ସମ୍ଭବ୍ୟ କାରଣମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ ଓ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଉପସ୍ଥିତି ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ସୁନିଦ୍ରା, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ସୁପାରିସ୍ କରାଯାଏ । ଜ୍ଞାନାତ୍ମକ ବ୍ୟବ‌ହାରିକ ଥେରାପିରେ (Cognitive behavioral therapy) ସାହାଯ୍ୟ ମିଳେ । ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଡୁଲୋକ୍‌ସେଟିନ୍, ମିଲ୍‌ନାସିପ୍ରାନ୍, ବା ପ୍ରିଗାବାଲିନ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ଅଫିମାତ୍ମକ ଯନ୍ତ୍ରଣାନିବାରକ ଔଷଧ କିଛି କାମ କରୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ଅନୁପୂରକ ଖାଦ୍ୟର ଉପକାରୀତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ । ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ତନ୍ତୁନଷ୍ଟକାରୀ ନୁହେଁ ବା ପ୍ରାଣ‌ଘାତକ ନୁହେଁ ।
ଜନସଂଖ୍ୟାର ୨ରୁ୮% ଲୋକଙ୍କୁ ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କୁ ଦୁଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ । ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ରୋଗ ହାର ପ୍ରାୟ ସମାନ ଥାଏ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ସଂଜ୍ଞାକୃତ ହେଲା ଓ ସନ ୨୦୧୧ରେ ଏହାର ମାନ‌ଦଣ୍ଡ ଅଦ୍ୟତନ କରାଗଲା । ଏହି ରୋଗର ଶ୍ରେଣୀ ଗଠନ, ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟ ବିବାଦାତ୍ମକ ଅଛି । ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଲେ ଅନେକ ଲୋକ ପ୍ରଭାବିତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି ବୋଲି କେତେକ ମତ ଦେବାବେଳେ ଆହୁରି ଅନେକ ଏହାକୁ ଉପକାରୀ ବୋଲି ବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି । ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲ୍‌ଜିଆ ଶବ୍ଦଟି ନୂଆ ଲାଟିନ ଭାଷାର (New Latin) ଫାଇବ୍ରୋ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ "ତ‌ନ୍ତୁମୟ", ଗ୍ରୀସ ଭାଷାର ମାୟୋ (Greek μυώ myo-), ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ "ମାଂଶପେଶୀ", ଓ ଆଲଗୋସ୍ (Greek άλγος algos, ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଯନ୍ତ୍ରଣା; ଏକତ୍ର କଲେ ମାଂସପେଶୀ ତ‌ନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବୁଝାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଫାରୋ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ସର୍ବଭୌମ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର
୧୯୭୪
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୪ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ
ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ ୧୯୭୬ ମସିହାରେମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ଏହା ପୁନଶ୍ଚ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ରାଜଶ୍ରୀ ଚଳଚ୍ଛିତ୍ର ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ନୈୟା ଶୀର୍ଷକରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦଙ୍କ ଦେଇ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି କଥାଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆକଥାଚିତ୍ର ‘ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ସଙ୍ଗୀତ
ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତଜ୍ଞ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ
ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ, ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ବିଜୟ କନ୍ଦୋଇ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରଣଜିତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ବସନ୍ତ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନ କରିଥିଲେ ।
ଶେଷ ଶ୍ରାବଣ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ । ଗୀତିକାର ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ଓ କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । କୁମାର ବାପି, ତପୁ ମିଶ୍ର, ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ ଭଳି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ
ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Parvathy Baul (ଜନ୍ମ ୧୯୭୬) ବେଙ୍ଗଲର ଜଣେ ବାଉଲ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟିକା, ସଙ୍ଗୀତକାର ଓ କଥାକାର । ବେଙ୍ଗଳର ବାଉଲ ଗୁରୁ ଶାନ୍ତନୁ ଦାସ ବାଉଲ, ଶଶାଙ୍କ ଘୋଷାଇ ବାଉଲଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଭାରତ ଓ ବିଦେଶରେ ସନ ୧୯୯୫ରୁ ବାଉଲ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି ।
ସନ ୧୯୯୭ରୁ ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ (Thiruvananthapuram), କେରଳରେ ବାସ କରିଥିବା ପବ କଥାକଲୀ (‌Pava Kathakali) ଗ୍ଲୋବ କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ କଳାକାର ରବି ଗୋପାଳନ ନାୟାରଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ 'ଏକତାରା ବାଉଲ ସଙ୍ଗୀତ କଲାରି' ନାମକ ଏକ ସଙ୍ଗୀତ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି ।
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ ଓ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ (Bengali Brahmin) ପରିବାରେ ମୌସୁମୀ ପରିଆଲ ନାମରେ ପାର୍ବତୀ ବାଉଲ‌ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ମୁଳତଃ ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗର ଅଧିବାସୀ ଥିଲେ ଓ ଭାରତ ବିଭାଜନ (partition of India) ସମୟରେ ଦେଶାନ୍ତର ହୋଇ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗକୁ ଆସି ବସବାସ କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ରେଲ‌ୱେରେ କାମ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ଇଞ୍ଜିନିଅର ପିତା ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତରେ ରୁଚି ରଖୁତିଲେ ଓ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହେଉଥିଲେ ଝିଅକୁ ନେଇ ସେଠାକୁ ଯାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କର ମାତା ରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କର (Ramakrishna) ଭକ୍ତ ଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ଚାକିରୀ ଜୀବନରେ ବଦଳୀ ହେଉଥିବା ଯୋଗୁ ସେ ତାଙ୍କ ସ‌ହିତ ଆସାମ, କୁଚ ବେହାର (Cooch Behar) ଓ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରହି ବଢ଼ିଥିଲେ । କୁଚ ବିହାରର ସୁନିତୀ ଏକାଡେମୀରୁ ସେ ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ପାସ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗାଳୀ ଗାୟିକା
ଅମର ପ୍ରେମ
ଗୋପାଳ ଘୋଷ ଓ ପଳାଶ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ମିଳିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ତିଆରି ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅମର ପ୍ରେମ ୧୯୭୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଅମର ପ୍ରେମ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଚନ୍ଦକା ହାତୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ଚନ୍ଦକା ହାତୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏକ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଯାହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ କୋଣରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୂର୍ବଘାଟ ପର୍ବତମାଳା ଖୋର୍ଦ୍ଧା ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଜୈବିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଲାଗିକରି ଚନ୍ଦକା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ୧୭୫.୭୯ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (୬୭.୮୭ ବର୍ଗ ମିଟର) ବ୍ୟାପୀ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଓ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ଓ ଛୋଟବଡ ପାହାଡ଼କୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଏହା ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୨ରେ ହାତୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା ।
ଉଦ୍ଭିଦ ସମ୍ପଦ
ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ୬ ଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ଦେଖାଯା'ନ୍ତି । ମାଧ୍ୟମିକ ଆର୍ଦ୍ର ଅର୍ଦ୍ଧ-ଚିରହରିତ ଅରଣ୍ୟ, ଆର୍ଦ୍ର କାଙ୍ଗଡା ଅରଣ୍ୟ, ଉପକୂଳିଆ ଶାଳ ଅରଣ୍ୟ, ସମସ୍ୟାବହୁଳ କଣ୍ଟକପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଉଁଶ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଈଉପଟୋରିଅମ ଗୁଳ୍ମ । ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋଚିଲ, କାଳିଚ, ବେଲ, କାଙ୍ଗଡା, ଗିରଙ୍ଗା, ସୁନାରି, ଶାଳ, କୁମ୍ଭି, ଜାମୁ, କରଞ୍ଜ, ବେତ ଓ ଶିଧ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ପୁରୁଷ ବାଉଁଶ ଗଛମାନଙ୍କର ବହୁତ ସୀମିତ ସଂସ୍ଥାନ ରହିଛି । ଔଷଧୀୟ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁରମାରୀ, ବାଇଡଙ୍କ, ବୃଦ୍ଧଦାରକ, ଭୁଇଁନିମ୍ବ, ଗୁଳୁଚି ଲତା, ସାଲପରନି, ଶତାବରୀ, ଭୁଇଁ-କଖାରୁ, ଇନ୍ଦ୍ରାଜବ, ଥଳକୁଡି, ଅପମାରଙ୍ଗ, କୁର୍ଚି, ପାତାଳ ଗରୁଡ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।
ନଜର ଘଣ୍ଟି
ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ୟଜୀବନ ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ ବହୁତ ନଜର ଘଣ୍ଟି ରହିଛି । ପଶୁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବାପାଇଁ କୋଚିଲବେରଣ, ପିତାଗଡିଆ ଓ ଚାରିଛକ ନଜର ଘଣ୍ଟି ଉତ୍ତମ ମାଧ୍ୟମ ହେଇଥିବା ବେଳେ, କୁମାରଖୁଣ୍ଟି ଓ ଆମ୍ବିଳଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ରାମ ଭବନରେ ରାତ୍ରିଯାପନର ଉତ୍ତମ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି ।
ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ଜଳ ଭଣ୍ଡାର ଅଛି - ଡେରାସ ବନ୍ଧ ଓ ଝୁମୁକା ବନ୍ଧ, ଯାହାକି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମଝିରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଉଭୟ ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣର ଜ୍ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ । ଡେରାସରେ ଥିବା ବାଉଁଶ କୁଟୀରଗୁଡ଼ିକ ଚନ୍ଦକା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଅପୂର୍ବ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଜ୍ୟ ଦର୍ଶନର ସୁଯୋଗ ଦିଏ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ
୧୯୭୫
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଗୁସ୍ତାଭ କ୍ଲିମତ
ଗୁସ୍ତାଭ କ୍ଲିମତ୍‌ (ଜୁଲାଇ ୧୪, ୧୮୬୨– ଫେବୃୟାରୀ ୬, ୧୯୧୮) ଜଣେ ଅଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକବାଦ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଓ ଭିଏନ୍ନା ଅପସାରଣ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ସାଧାରଣତଃ ମହିଳାଙ୍କ ଶରୀର ଆଧାରରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୮ ମୃତ୍ୟୁ
ବ୍ରିଟିଶ ବୈଦେଶିକ କ୍ଷେତ୍ର
ଚଉଦଟି ବ୍ରିଟିଶ ଓଭରସିଜ ସୀମା ରହିଛି ଯାହାକି ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ ଅଧିନସ୍ଥ ଅଟେ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହାର ଅଂଶ ନୁହନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ ଶ୍ରେଣୀ:ବ୍ରିଟିଶ ବୈଦେଶିକ କ୍ଷେତ୍ର
ଦେବଯାନୀ
ଦେବଯାନୀ ଦେଘୁରିଆ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକାରେ ପ୍ରଥମ କରି ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଦେବାଯାନୀ କିଛି ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସ‌ହକାରୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ଦେବଯାନୀ ପାଗଳ ପ୍ରେମୀ, ତୋ ବିନା ମୋ କାହାଣୀ ଅଧା, ରସିକ ନାଗର, ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ, ଡନ୍ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସ‌ହକାରୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୨ରେ ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଶୀର୍ଷ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା, ସଲାମ ସିନେମା, ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ଦେବଯାନୀ ପ୍ରଥମେ ଇ ଟିଭି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ତୁଳସୀରେ ପ୍ରଥମେ ଅଭିନୟ କରିଥିଏଲ । ଏହାପରେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ସେ ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଗଳ ପ୍ରେମୀରେ ନାୟିକାର ସାଙ୍ଗ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ତୋ ବିନା ମୋ କାହାଣୀ ଅଧା, ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ବ୍ରଜରାଜ ମୁଭିଜ୍‌ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଡନ୍‌ରେ ଦେବଯାନୀ ମଧ୍ୟ ସ‌ହକାରୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ପପୁ ପମ ପମଙ୍କ ସ‌ହ ଦେବଯାନୀ ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକାରେ ନାୟିକା ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିବା ପରେ ଦେବଯାନୀ ତାଙ୍କର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଦେବଯାନୀ ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସମାନ୍ତରଳ ନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ନାୟିକା ଭାବରେ ଦେବଯାନୀଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଅନ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ହେଲା: ସଲାମ ସିନେମା, ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ, ଅଜାତ ଶତ୍ରୁ ।
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ
କିତାବ
କିଥାବ ବା କିତାବ (ମଲାୟାଲମ: കിത്താബ്) ଏକ ମଲୟାଲମ ଭାଷାର ନାଟକରେ ଏପରି ଏକ ଯୁବତୀର ହାସ୍ୟରସାତ୍ମକ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି ଯିଏ 'ଅଜାନ' ଡାକିବା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଛି । ସାମୁହିକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ନିମନ୍ତେ ମସଜିଦରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ତାହାକୁ ଅଜାନ କୁହାଯାଏ ଓ ଏହାକୁ କେବଳ ପୁରୁଷ ମୁଏଜ୍ଜିନ ବା ମୁକ୍ରି ଡାକିଆସୁଛନ୍ତି ।  ସେହି ଝିଅ ନିଜ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଙ୍କର ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପୀଡ଼ନ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରି ଗୋଷ୍ଠୀର କାନୁନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ନୃତ୍ୟ କରି ବିଦ୍ରୋହ କରିଛି, ତାଙ୍କୁ ମନା ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଚୋରୀ କରିଛି ଓ 'ଭାଙ୍ଗ' ଡାକିବାକୁ ଦାବୀ କରିଛି ।
ଏହି ନାଟକ କାହାଣୀକାର-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରଫିକ ମଙ୍ଗଳସେରୀ ଲେଖିଛନ୍ତି । ଏହା ସନ ୨୦୧୮ର ନଭେମ୍ବର ମାସରେ କେରଳରେ ରିଲିଜ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ କେରଳରେ ମହିଳା ଅଧିକାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା ଓ ଯେତେବେଳେ ଶାବରୀମାଳା ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ ତ‌ଥା ମୁସଲମାନ ମହିଳାଙ୍କର ଧାର୍ମିକ କାମରେ ଭାଗ ନେବା ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଇମାମ ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଓ ମସଜିଦରେ ପ୍ରାର୍ଥନା ଅଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଅଧିକାର ନିମନ୍ତେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା ।
ପ୍ରେରଣା
ରଫିକ କ‌ହନ୍ତି, ତାଙ୍କର କିଥାବ ନାଟକ ଭାଙ୍ଗୁ କାହାଣୀ ଉପରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଉନ୍ନି ଆରଙ୍କ (Unni R.) କାହାଣୀ 'ଭାଙ୍ଗୁ'ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଏକ ସ୍ୱାଧୀନ ରୁପାନ୍ତର । କିନ୍ତୁ ଉନ୍ନିଙ୍କ କଥନ ଅନୁସାରେ ଏହି ନାଟକ ତାଙ୍କର ଲିଖିତ କାହାଣୀର ବିଚାର ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମୂଲ୍ୟ ସ‌ହିତ ସମ ବୋଧକ ନୁହେଁ । ମଲୟାଲମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭି କେ ପ୍ରକାଶ (V. K. Prakash) ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନିଙ୍କର ଭାଙ୍ଗୁକୁ ନେଇ ଅନ୍ୟ ଏକ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି ।
କଥାବସ୍ତୁ
ଗୋଟିଏ ମୁସଲମାନ ଝିଅର ତା ନିଜର ପିତା ଭଳି ମୁଏଜ୍ଜିନ ହୋଇ ବଡ଼ ପାଟିରେ ଅଜାର ଡାକିବାର ଇଚ୍ଛା ହୋଇଛି । ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭଜା ମାଛ ଚୋରୀ କରି କ‌ହୁଛି, ଏହା ନୈତିକତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭୁଲ ନୁହେଁ, କାରଣ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉ ନଥିବା କଥା ସ୍ରଷ୍ଟା ଭଗବାନ ବୁଝୁଛନ୍ତି । ଝିଅର ଏହି କାମକୁ ତାଙ୍କର ପିତା ଦୋଷାବ‌ହ କ‌ହୁଛନ୍ତି ଓ ପୁରୁଷମାନେ ଖାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟର କେବଳ ଅଧା ଖାଦ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଖାଇବା ଉଚିତ ବୋଲି କ‌ହୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଦୁଷ୍ଟାମୀଭରା ଝିଅ କ‌ହୁଛି, "ତାହେଲେ ଝିଅମାନେ ପୁରୁଷ ପିନ୍ଧୁଥିବା ପୋଷାକର ଅଧା କାହିଁକି ନ ପିନ୍ଧିବେ ?"
ଏହି କଳହ ସମୟରେ ଝିଅ ତାହାର ଅଜାନ ଡାକିବା ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ତାହାର ପିତା ଏକ ବଡ଼ ବ‌ହି (କିତାବ) ଦେଖେଇ ତାହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସେହି ବିତାବରେ ମିଳିଯିବ ବୋଲି କ‌ହୁଛନ୍ତି ଓ ଝିଅକୁ ତାଲା ପକେଇ ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ଫଳରେ ନାଟକରେ ଆଉ ଭାଗ ନେଇପାରିବ ନାହିଁ । ଝିଅକୁ ବାପା କ‌ହୁଛନ୍ତି, "ଯଦି ସେ ଏହିଭଳି କାମ କରେ ତା'ହେଲେ କେବେହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇପାରିବନି ।"
ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ଝିଅ କ‌ହୁଛି, "ଯଦି ଗାଇଲେ ବା ନାଚିଲେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ହେବନି, ତାହେଲେ ମୋର ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ ।" ମନା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଝିଅ ନାଟକରେ ଭାଗ ନେବାରୁ ବାପା ନିଜ ଝିଅକୁ ମାରିଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏତିକିବେଳେ ଝିଅର ମାଆ କ‌ହୁଛନ୍ତି, "ଆପଣ କେବଳ ମୁଏଜ୍ଜିନ ନୁହନ୍ତି, ଏକ ବାପା ମଧ୍ୟ ।" ଏହା ପରେ ବାପା ଝିଅଙ୍କୁ ନାଟକରେ ଅଜାନ (azaan) ଡାକିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛନ୍ତି ଓ ଏହା ପରେ ନାଟକ ସମାପ୍ତ ହେଉଛି ଓ ସମସ୍ତେ ପ୍ରର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ମହିଳା ଅଧିକାର
ମନସୁର ଅଲୀ ଖାନ ପଟୌଡ଼ି
ପଟୌଡ଼ିର ଅଷ୍ଟମ ନବାବ ଇଫତିକାର ଅଲୀ ଖାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନସୁର ଅଲୀ ଖାନ ୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୧ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଭୋପାଳଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୯ରେ ସେ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶର୍ମିଳା ଟାଗୋରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ତିନି ସନ୍ତାନ ସୈଫ ଅଲୀ ଖାନ, ସୋହା ଅଲୀ ଖାନ ଓ ସାବା ଅଲୀ ଖାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହିବି କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବରେ ରୁଚି ରଖିନାହାଁନ୍ତି । ସୈଫ ଓ ସୋହା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିବା ବେଳେ ସାବା ଗହଣା ଡିଜାଇନ କରୁଛନ୍ତି । ଫୁସଫୁସ ସଂକ୍ରମଣ ଜନିତ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଟୌଡ଼ି ୨୨ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୧ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ସାର୍‌ ଗଙ୍ଗାରାମ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
କ୍ରିକେଟ ଜୀବନ
କ୍ରିକେଟ ପଡ଼ିଆରେ ‘ଟାଇଗର’ ଭାବେ ପରିଚିତ ମନସୁର ଅଲୀ ଖାନ ପଟୌଡ଼ି ଜଣେ ଡାହାଣହାତୀ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ ଭାବେ ୧୯୬୧ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିପକ୍ଷ ଟେଷ୍ଟରେ କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପଟୌଡ଼ି କ୍ୟାରିଅରରେ ୪୬ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିବା ବେଳେ ୪୦ଟିରେ ଭାରତର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ନେତୃତ ନେଇଥିବା ପଟୌଡ଼ିଙ୍କ ନେତୃତରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ୯ଟି ଟେଷ୍ଟରେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ । ପଟୌଡ଼ି ପାଖାପାଖି ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ରହିଥିଲେ । ୧୯୬୭ରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଟେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ୩-୧ରେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା । ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଇତିହାସରେ ଏହାଥିଲା ବିଦେଶ ମାଟିରେ ସର୍ବପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ଶୃଙ୍ଖଳା ବିଜୟ । ୪୬ଟି ଟେଷ୍ଟରୁ ସେ ୬ଟି ଶତକ ଓ ୧୬ଟି ଅର୍ଦ୍ଧଶତକ ସହ ୩୪.୯୧ହାରରେ ୨୭୯୩ ରନ ସଙ୍ଗ୍ରହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗର ସ୍କୋର ଥିଲା ଅପରାଜିତ ୨୦୩ ରନ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Short bowel syndrome ବା SBS ବା short gut) ଏକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରର ଅଭାବ ଯୋଗୁ କୁପରିଶୋଷଣ/ମାଲ‌ଆବସର୍ପସନ (malabsorption) ହୁଏ । ଏହାର ମୂଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେବା ଫଳରେ ନିର୍ଜଳନ (dehydration), ଅପ‌ପୁଷ୍ଟି (malnutrition) ଓ ଓଜନ ହାନୀ (weight loss) ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ପେଟ ଭର୍ତ୍ତି ଥିବା ଲାଗେ, ଛାତି ଜ୍ୱାଳା (‌heartburn), ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, ଲାକ୍ଟୋଜ ଇନଟୋଲେରାନ୍ସ (lactose intolerance) ଓ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ‌ଯୁକ୍ତ ମଳ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆନିମିଆ ଓ ବୃକ୍‌କ ପଥର ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି (ଜନ୍ମ: ୨୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୭) ଜଣେ ଇଂରାଜୀ କବିତାକାର । ସେ ରାଉରକେଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ରେ ଆମେରିକାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ ଦି ଇୟର ଅଫ୍ ଦି ପୋଏଟ୍‌ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ସଂସ୍କରଣରେ ତାଙ୍କର କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଖଣ୍ଡ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର ଅପରେଶନ କରି କାଢ଼ିଦିଆଗଲା ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କର କ୍ରନ୍ ରୋଗ ଓ ବଡ଼ପିଲାଙ୍କର ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଏଣ୍ଟେରୋକୋଲାଇଟିସ (necrotising enterocolitis) ହେଲେ ଏହି ଅପରେଶନ ଦରକାର ହୁଏ । ଜନ୍ମରୁ ଛୋଟ ଅନ୍ତନଳୀ ଥିଲେ ବା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜେ । ସାଧାରଣତଃ ୨ମିଟରରୁ (୬.୬ ଫୁଟ) କମ ଅନ୍ତନଳୀ ଥିଲେ ଏହି ବେମାରୀ ହୁଏ ।
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ରାଉରକେଲାଠାରେ ୨୬ ମଇ ୧୯୯୭ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବିସ୍ମୟଙ୍କର ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି ଏବଂ ପୁଷ୍ପିତା ମହାନ୍ତି । ବିସ୍ମୟଙ୍କର ଅଜା ଭୂପେନ ଦାସ ମହାପାତ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ରାଉରକେଲାର ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକ । ବିସ୍ମୟଙ୍କର ପିତା ବଡ଼ବିଲଠାରେ କଳିଙ୍ଗ ୱାର୍କସ୍‌ରେ ପରିଚାଳକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ୬ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ବଡ଼ବିଲରେ କୌଣସି ସାଙ୍ଗ ନ ପାଇ ବ‌ହିକୁ ନିଜର ସାଥିଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସବୁବେଳେ ବ‌ହି ପଠାରେ ମନୋନିବେଶ କରୁଥିଲେ ।
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, ଔଷଧ ଓ ଅପରେଶନ କରି ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ଓଆରଏସ, ଭିଟାମିନ, ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ଥର ଖାଇବା ଓ ଅଧିକ ଚର୍ବିଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଏଡ଼େଇ ଏହାର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରାଯାଏ । ବେଳେବେଳେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଲାଇନରେ ପୋଷକ ଦିଆଯାଏ ଯାହାକୁ ପାରେଣ୍ଟେରାଲ ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନ (parenteral nutrition) କୁହାଯାଏ ।  ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ, ଆଣ୍ଟାସିଡ, ଲୋପେରାମାଇଡ, ଟେଡୁଗ୍ଲୁଟାଇଡ (teduglutide) ଓ ଗ୍ରୋଥ ହରମୋନ (growth hormone) ଇତ୍ୟାଦି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଅନ୍ତନଳୀ ପ୍ରତିରୋପଣ ସ‌ହ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଅପରେଶନ କେତେକ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସେ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । କାଳକ୍ରମେ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ବଡ଼ବିଲର ସେଣ୍ଟ ମେରି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ପାଠ ଶେଷ କରିବା ପରେ ବିସ୍ମୟ ରାଉରକେଲାର ଚିନ୍ମୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ପଢ଼ିଥିଲେ । ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର କବିତାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ୱେବସାଇଟ୍, ବ୍ଲଗ ଏବଂ ଫେସବୁକ ଭଳି ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଲେଖୁଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଆମରିକାରୁ ପ୍ରକାଶିତ ପୁସ୍ତକ ଦି ଇୟର ଅଫ୍ ଦି ପୋଏଟ୍ ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର କବିତା ପଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ପୁସ୍ତକରେ ତାଙ୍କର ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ତାଙ୍କର ତିନୋଟି କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ୱାରଲ୍ଡ ହିଲିଂ ୱାରଲ୍ଦ ପିସ୍‌ର ୨୦୧୬ ସଂସ୍କରଣରେ ବିସ୍ମୟଙ୍କର ଏକ କବିତା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ବିସ୍ମୟ ଏବେ ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡିରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନର ଛାତ୍ର ।
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୩ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗ ହୁଏ । କେବଳ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୧୫,୦୦୦ରୋଗୀ ଥିବା ହିସାବରୁ ଜଣାଯାଏ । ୟୁରୋପିଆନ ମେଡିସିନ ଏଜେନ୍ସି (European Medicines Agency) ଏହି ରୋଗକୁ ବିରଳ ରୋଗ (rare disease) ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ତନଳୀର ପରିମାଣ ଓ ଏହାର ବୃହଦନ୍ତ୍ର ସ‌ହ ସଂଯୋଗ ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ ।
ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ସର୍ଟ ବାୱେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମଞ୍ଜୁଲା ଚେଲ୍ଲୂର
ମଞ୍ଜୁଲା ଚେଲ୍ଲୂର (ଜନ୍ମ: 5 ଡିସେମ୍ବର1955) ମୁମ୍ବାଇ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଅଟନ୍ତି । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହୋଇଛି କି, ତାଙ୍କର ପୂର୍ବବର୍ଷ, 1994 ମସିହାରେ ସୁଜାତା ମନୋହର ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ବିଚାରପତି ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ କଲିକତା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ସେ 5 ଅଗଷ୍ଟ 2014 ମସିହାରେ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ରୂପେ ଶପଥ ନେଇଥିଲେ । ସେ କଲିକତା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର 37 ତମ ବିଚାରପତି ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଅରୁଣ ମିଶ୍ରାଙ୍କ ସଙ୍ଗତି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଉଚ୍ଚତମ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବିଚାରପତି ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ କ୍ୟାରିଅର
ମଞ୍ଜୁଲା ଚେଲ୍ଲୂର 5 ଡିସେମ୍ବର 1955 ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବେଲ୍ଲାରୀ କଲେଜରୁ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ 1977 ମସିହାରେ ବାଙ୍ଗାଲୋରରୁ ଓକିଲାତି ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ବେଲ୍ଲାରୀ କଲେଜରେ ପ୍ରାକ୍ଟିସ କରୁଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଆଇନଜୀବୀ ଅଟନ୍ତି । 1988 ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଜିଲ୍ଲାକୋର୍ଟରେ ବିଚାରପତି ହୋଇଥିଲେ । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଜଜ୍ ହିସାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ପରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଜଜ୍ ହୋଇଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ କେରଳ ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ପଦ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ମୁମ୍ବାଇର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଅଟନ୍ତି ।
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସେବକ
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଭିନ୍ନ ସେବା ଲାଗି ନିଯୁକ୍ତ ସେବାକାରୀ ସେବକ ନାମରେ ଜଣା । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଦୈନଦିନ ନୀତି ସଂପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ୧୧୯ ପ୍ରକାର ସେବା ରହିଛି । ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପି ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ୧୨୦ ତମ ସେବାଭାବେ ବେହେରା କରଣ ସେବାକୁ ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛିା
ଇତିହାସ
ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଗମନ ପୂର୍ବରୁ, କେବଳ ଦଇତା ଓ ପତିମାନେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସେବକ ଥିଲେ । ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସମୟରେ ଏହା ଛଅଗୋଟି ନିଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ଅନଙ୍ଗ ଭୀମଦେବଙ୍କ ସମୟରେ, ନାରଦୀୟ ସେବକ ରୂପେ ବୀଣାକାର ଓ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ଶ୍ରୋତ୍ରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଲେ । ଅନଙ୍ଗ ଭୀମଦେବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ପରମହଂସ ବାଜପେୟୀ 'ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସେବକ ନିଯୋଗ'ରେ ଶୂଦ୍ରାଦିଙ୍କୁ ନିଯିକ୍ତ କଲେ । ଭୋଇ ବଂଶୀୟ ରାଜା ନରସିଂହ ଦେବ 'ଗରାବଡୁ ସେବକ' ଓ ରାଜା ମୁକୁନ୍ଦଦେବ 'ମୁଖସିଂହାର ନିଯୋଗ' ଆରମ୍ଭ କଲେ । କାଳକ୍ରମେ ନିଯୋଗ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ।  ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୯୫୫ରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସେତେବେଳ ୨୫୦ନିଯୋଗ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ଦୈନଦିନ ନୀତି ସଂପାଦନ କରିବା ପାଇଁ ୧୧୯ ପ୍ରକାର ସେବା ରହିଛି । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପି ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇ୧୯୮୮ ମସିହାରେ ୧୨୦ ତମ ସେବାଭାବେ ବେହେରା କରଣ ସେବାକୁ ପୁନଃ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛିା
ଛତିଶାନିଯୋଗ
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଛତିଶି ପାଟକ ସେବା ରହିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଟି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେବକ ଖଞ୍ଜା ହୋଇଛନ୍ତିା ହେଲେ ତାଙ୍କର ଛତିଶି ପାଟକ ସେବାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି ଛତିଶା ନିଯୋଗ। ମାଦଳାପାଞ୍ଜି ଅନୁଯାୟୀ ଗଙ୍ଗବଂଶର ରାଜା ଅନଙ୍ଗଭୀମ ଦେବ ପ୍ରଥମ ଥର କରି ଛବିଶା ନିଯେ।ଗ ବୋଲି ଏକ ଗୋଷ୍ଟି ପ୍ରଚଳନ କରାଇଥିଲେ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସେବକମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନୀତି କରିବା ଅନୁସାରେ ୩୬ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ- ସେମାନଙ୍କୁ ଛତିଶା ନିଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ, ।
ବାମଦେବ ସଂହିତାର ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସେବକମାନଙ୍କର ନାମ, ଲକ୍ଷଣ ଓ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ହୋଇଛି । ସେହି ସେବକମାନେ ହେଲେ: ରାଜା, ପୂଜକ, ବ୍ରହ୍ମା, ଚରୁହୋତା, ପାତ୍ରହୋତା, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯାଜ୍ଞିକ, ଅଗ୍ନିଶର୍ମା, ବିଶ୍ୱାବସୁକୁଳଜାତ ସେବକ, ବିଦ୍ୟାପତିକୁଳଜାତ ସେବକ ଓ ପ୍ରତିହାରୀ । ଏହି ସେବକମାନଙ୍କୁ କାକଳ୍ରମେ ଛତିଶ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି ଯାହା କି ଛତିଶାନିଯୋଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ସାଧାରଣତଃ ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଦୁଇ ଜାତିର ସେବକ ଦେଖା ଯାଆନ୍ତି ଯଥା- ବ୍ରାହ୍ମଣ (ପଣ୍ଡା ବା ସୁଆର) ଓ ଶୂଦ୍ର (ମାଳି, ବଡୁ ବା ଖୁଣ୍ଟିଆ । ପୁରୀର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଶୂଦ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେବକ ।
ରାୟଗଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ରାୟଗଡ଼ା (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୧୪୦) ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ରାୟଗଡ଼ା (ପୌ) ରାୟଗଡ଼ା ବ୍ଳକ ଓ କାଶିପୁର ବ୍ଳକ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଲାଲ୍ ବିହାରୀ ହିମିରିକା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲିଙ୍କଠାରୁ ୮୨୮୬ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଲାଲ ବିହାରି ହିମିରିକା, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଉଲାକା ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ୧୫,୬୬୧ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୧ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୫ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
ଫକିର ମୋହନ ସେନାପତିଙ୍କ ଲେଖା ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠକୁ ଆଧାର କରି ପାର୍ବତୀ ଘୋଷଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନା ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଛ ମାଣ ଆଠ ଗୁଣ୍ଠ - ୧୯୮୬ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ପାର୍ବତୀ ଘୋଷ, ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ନିହାରିକା ସାହୁ ଓ ଦୁଖୀରାମ ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର ।
ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୬ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା
ସୁନୀତା ୱିଲିଅମ୍ସ
ସୁନୀତା ୱିଲିଅମ୍ସ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଭବ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ । ସୁନୀତା ୱିଲିଅମ୍ସ ୧୯୬୫ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଆମେରିକାର ଓହିଓରେଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଡ.ଦିପକ ପାଣ୍ଡ୍ୟା ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ବୋନି । ତାଙ୍କ ପିତା ଗୁଜରାଟର ନନ୍ଦାସଣର ବାସିନ୍ଦା ।
ଫ୍ଲୋରିଡା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିବା ସୁନିତା ସାଜିଥିଲେ ଆମେରିକୀୟ ନାସାର ଅଫିସର । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନାସାରୁ ପ୍ରସିକ୍ଷଣ ନେଇ ସେ ମହାକାଶକୁ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ୨୦୦୬ ଡିସେମ୍ବର ୯ରେ ।୪ଥର ସ୍ପେସ ୱାକ (୨୯ ଘଣ୍ଟା ୧୭ ମିନିଟ) କରିଥିବା ସୁନିତା ମହାକାଶରେ ୧୯୫ ଦିନ ରହି ୱାଲ୍ଡ ରେକର୍ଡ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ବହୁ ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରିଣୀ ସୁନିତା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଭବ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ ହେଇଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ମହାକାଶ ଯାତ୍ରୀ
କ୍ରିମିନାଲ୍
ଦିଲ୍ଲୀପ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର କ୍ରିମିନାଲ୍-the real hero ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘କ୍ରିମିନାଲ୍’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
୧୯୭୭
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଜଗମୋହନ କୌର
ଜଗମୋହନ କୌର (୧୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୮ – ୬ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପଞ୍ଜାବୀ-ଭାଷାର ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା ଥିଲା । ସେ ବାପୁ ୱେ ଆଦ୍ ହୁନ୍ନି ଆଇଁ, ଘର ୱାଜଦା, ଘରୋଲି ୱାଜାଦି ଆଦି ଗୀତ ପାଇଁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ ।
ପେଷା
ସେ ପଞ୍ଜାବୀ ଲୋକଗୀତ ଗାଇବା ସହି ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ କେ. ଦୀପ୍‌ଙ୍କ ସହିତ କିଛି ଦ୍ୱେତ ସଙ୍ଗୀତରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ । ଗୀତ ଗାଇବା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଦାଜ୍ (୧୯୭୬), ମୁତିୟାର୍ (୧୯୭୯) ଏବଂ ଦୁଷ୍ମନି ଦି ଆଗ୍ (୧୯୯୦) ଆଦି ପଞ୍ଜାବୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ସୁଖି ପରିବାର (୧୯୮୦) ଏବଂ ଦୋ ଜାତିୟାଁ ଭଳି କିଛି କଥାଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ ।
ଜୀବନୀ
ଜଗମୋହନ କୌର ୧୯୪୮ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୬ ତାରିଖରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତର ପଞ୍ଜାବସ୍ଥିତ ପଠାନ୍‌କୋଟ‌ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଗୁର୍ବାଚନ ସିଂହ ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ପ୍ରକାଶ କୌର । ପିଲାଦିନ ତାଙ୍କ ଗାଁ ବୁର୍ ମାଜରାରେ କଟିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗାଁ ସ୍କୁଲରୁ ସେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ କୁରାଲିସ୍ଥିତ ଖାଲସା ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଖାରାର୍, ମୋହାଲି ର ଆର୍ଯ୍ୟ ଟେନିଂ ସ୍କୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ଚଣ୍ଡିଗଡ଼ ପାଖରେ ଥିବା ମଣି ମାଜରାରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷୟତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଏସ୍. ମହିନ୍ଦର୍ ସିଂହ ବେଦୀଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପରେ ନିଜ ଚାକିରୀ ଛାଡ଼ି ସଙ୍ଗୀତକୁ ପେଷା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ତନ୍ତ୍ର
thumb|right|ଶ୍ରୀ ଯନ୍ତ୍ର
ତନ୍ତ୍ର ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ପ୍ରଚଳିତ ଉପାସନା ପଦ୍ଧତିର ଏକ ଅଂଶ ବିଶେଷ । ତନ୍ତ୍ରର ଶାବ୍ଦିକ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା ତନୋତି ତ୍ରାୟତି ତନ୍ତ୍ର (तनोति त्रायति तन्त्र)ରୁ ଯାହାର ଅଭିପ୍ରାୟ ହେଉଛି ବିସ୍ତାର ଓ ମୁକ୍ତି। ଏଠାରେ ତନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦର ଅଭିପ୍ରାୟ ଗୂଢ଼ ସାଧନା । ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଉପାସନାକୁ ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ମତରେ ଏହି ଜଗତ ହେଲା ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା । ହିନ୍ଦୁ,ବୌଦ୍ଧ ଓ ଜୈନ ଧର୍ମରେ ତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ତନ୍ତ୍ରର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅର୍ଥ ହେଲା "ବୁଣିବା" ଅର୍ଥ ଅବିଛିନ୍ନତା )। ଏହା ପୁରାତନ ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ ଓ ଗୂଢ଼ ଜ୍ଞାନର ସମାହାର ଅଟେ। ତନ୍ତ୍ର ହିନ୍ଦୁ, ବୋନପୋ, ବୌଦ୍ଧ, ଓଜୈନ ଆଦି ଧର୍ମରେ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପରମ୍ପରା। ତନ୍ତ୍ର ନାନା ଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ, ଚୀନ, ଜାପାନ, ତିବ୍ଦତ, କୋରିଆ, କାମ୍ପୁଚିଆ, ବର୍ମା, ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ମଙ୍ଗୋଲିଆ ଆଦି ଦେଶରେ ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ।
ମିର୍ଜ। ନାଥନ, ଇବନ-ବତୁତା ଏବଂ ଶାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ ଭଳି ପୁରାତନ କାଳର ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷପୁରର ତନ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ପିତା ନରକାସୁର ସହିତ ମଧ୍ୟ ମାୟା(ତନ୍ତ୍ର) ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ତନ୍ତ୍ରର ବିଷୟ ବସ୍ତୁ
ତନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବିଷୟ ବସ୍ତୁକୁ ମୋଟାମୋଟି ନିମ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିଭାଜନ କରାଯାଇପାରେ -
ସାଂଖ୍ୟ ତଥା ବେଦାନ୍ତର ଅଦ୍ୱୈତ ବିଚାରର ପ୍ରଭାବ ତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥାଦିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ତନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରକୃତିସହିତ ଶିବ ଅଦ୍ୱୈତ ଉଭୟଙ୍କ କଥା କୁହାଯାଇଛି, ପରନ୍ତୁ ତନ୍ତ୍ର ଦର୍ଶନରେ ‘ଶକ୍ତି’ (ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶକ୍ତି)ଉପରେ ବିଶେଷ ଜୋର ଦିଆ ‌ଯାଇଛି।
ତନ୍ତ୍ରର ତିନିଟି ପରମ୍ପରା
ତନ୍ତ୍ରର ତୀନ ପରମ୍ପରା ରହିଛି–
ଶୈବ ଆଗମ
ଶୈବ ଆଗମର ଚାରିଟି ବିଚାରିଟିଧାରା ଅଛି–
3. କାଶ୍ମୀରୀ ଶୈବଦର୍ଶନ, ତଥା
4. ବୀରଶୈବ ବା ଲିଂଗାୟତ ଶୈବ ଦର୍ଶନ
ଆଗମର ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ ସ୍ଥାନ ହୈ। ପ୍ରାଚୀନ ମନ୍ଦିର, ପ୍ରତିମା, ଭବନ, ଏବଂ ଧାର୍ମିକ-ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଧି ଆଦିର ନିର୍ଧାରଣ ତନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରାହିଁ ହୋଇଛି।
ଶୈବ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ
ଶୈବ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ୨୮ ଆଗମ ତଥା ୧୫୦ ଉପାଗମ ରହିଥିବାର କୁହା ଯାଇଛି।
ଶୈବ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ସୈଦ୍ଧାନ୍ତିକ ରୂପରେ ଶିବ ହିଁ କେବଳ ଚେତନ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଟନ୍ତି, ତଥା ପ୍ରକୃତି ଜଡ଼ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଟେ। ଶିବଙ୍କ ମୂଳାଧାର ଶକ୍ତି ଅଟେ। ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ହିଁ ବନ୍ଧନ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ।
କାଶ୍ମୀରୀ ଶୈବଦର୍ଶନ
ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରନ୍ଥ ଶିବସୂତ୍ର ଅଟେ। ଏଥିରେ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟଭିଜ୍ଞାଦ୍ୱାରା ହିଁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି କୁହା ଯାଇଛି। ଜଗତ ଶିବଙ୍କର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ତଥା ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବା ସଂଭବ ହୋଇଛି। ଏହି ଦର୍ଶନକୁ ‘ତ୍ରିକ’ ଦର୍ଶନ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି କାରଣ ଏହା – ଶିବ, ଶକ୍ତି ତଥା ଜୀବ (ପଶୁ) ତିନିଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଥାଏ।
ବୀରଶୈବ ଦର୍ଶନ
ଏହି ଦର୍ଶନର ମହତ୍ୱପୂର୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥ “ବାଚନମ” ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ‘ଶିବଙ୍କ ଉକ୍ତି’ ରହିଛି।
ଏହି ଦର୍ଶନରେ ଗୁରୁ ପରମ୍ପରାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।
ବୈଷ୍ଣବ ସଂହିତା
ବୈଷ୍ଣବ ସଂହିତାର ଦୁଇଟି ବିଚାରିଟିଧାରା ରହିଛି– ବୈଖାନସ ସଂହିତା, ତଥା ପଂଚାରାତ୍ର ସଂହିତା।
ଚିଲିକା ତୀରେ
'ଚିଲିକା ତୀରେ' ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ବିପ୍ଳବ ରାୟଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା ।
ତନ୍ତ୍ର
ବୈଷ୍ଣବ ସଂହିତା
ବୈଖାନସ ସଂହିତା – ଏହା ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ତପ ଏବଂ ସାଧନ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ପରମ୍ପରା ଅଟେ।
ଚିଲିକା ତୀରେ
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘ଚିଲିକା ତୀରେ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ତନ୍ତ୍ର
ବୈଷ୍ଣବ ସଂହିତା
ପଂଚରାତ୍ର ସଂହିତା – ପଂଚରାତ୍ରର ଅର୍ଥ– ‘ପଂଚନିଶାର ତନ୍ତ୍ର’। ପଂଚରାତ୍ର ପରମ୍ପରାରେ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି, ସୃଷ୍ଟି ରଚନା ଆଦିର ବିବେଚନ ରହିଛି। ଏଥିରେ ସାଂଖ୍ୟ ତଥା ଯୋଗ ଦର୍ଶନାଦିର ମାନ୍ୟତାର ସମାବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ବୈଖାନସ ପରମ୍ପରା ଅପେକ୍ଷା ପଂଚରାତ୍ର ପରମ୍ପରା ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏହାର ୧୦୮ଟି ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାରେ ଭକ୍ତି ବାଦୀ ବିଚାରିଟିଧାରା ଅତିରିକ୍ତ ଶକ୍ତିର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବି ସମାହିତ।
ଚିଲିକା ତୀରେ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର