cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଲତା ପଦ
ପ୍ରାକ୍ ଜୀବନ
ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷିତ ପରିବାରରେ ଥିବା ଚାରି ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ରୟଲ ନେଭିରେ ଜଣେ ଇଲେକଟ୍ରିକାଲ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଓ ମାତା ଇନସ୍ୟୁରାନ୍ସ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ପଦ ଶିକ୍ଷା ତ୍ୟାଗ କରି ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାମୀ ବିଷ୍ଣୁପଦଙ୍କର ସାଥିରେ ଥମସନ, ମନିଟୋବା ଯାଇଥଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱାମୀ ଇନ‌କୋ ନିମନ୍ତେ କାମ କରୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ଘରୋଇ କାମ, ସାମାଜିକ ଜୀବନ ଓ କଳାତ୍ମକ ପେଷାକୁ ସେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ । ସେହି ମାଇନିଙ୍ଗ ସ‌ହରରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ପଦ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ପରିବାର ଥିଲେ ।
ଶିକ୍ଷା
ଲତା ମୁମ୍ବାଇର ଏଲଫିନସ୍ଟୋନ କଲେଜରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଗୁରୁ କଲାଲିମମନି କଲ୍ୟାଣସୁନ୍ଦରମ ଓ ପଦ୍ମ‌ଭୁଷଣ କଳାନିଧି ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଟରୋଣ୍ଟୋ, ଓଣ୍ଟାରିଓ ପାଖରେ ଥିବା ମିସିସଉଗ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି । ଭୂବିଜ୍ଞାନୀ ବିଷ୍ଣୁ ପଦଙ୍କୁ ସେ ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୪ ତାରିଖ ଦିନ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବୟସ ୧୭ ବର୍ଷ ଥିଲା । କାନାଡ଼ାରେ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା । ମ୍ୟାକଗିଲ ବିଶ୍ୱବିଦୟାଳୟରରୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭୂବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନତକ ହାସଲ କରି ଭାରତକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ସେ ଲତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ବିବାହ ବୁଝାମଣା ହୋଇଥିଲା । କାନାଡ଼ାକୁ ଯିବା ପରେ ସେ ସୋରୋରିଟିର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ହେଲେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ ଭାଗ ନେଲେ ।
ନାରଦ
ଦେବର୍ଷି ନାରଦ,ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାତ ମାନସ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ।ସେ ଘୋର କଠିନ ତପସ୍ୟା ବଳରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।ସେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଧାନ ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ।
ଲତା ପଦ
ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ
ଓଣ୍ଟାରିଓର ଗ୍ରେଟର ସବଡୁରୀରେ ବାସ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ୪୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲତା ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଥମେ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଦୁଇ ଝାଅଙ୍କର ଦେଖାଶୁଣା କରିବା ସ‌ହିତ ଲତା ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିଲେ । ସନ ୧୯୮୫ରେ ସେ ଆଗତୁରା ଆସି ବାଙ୍ଗାଲୋରରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ପରେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାର ଥିଲା । ତାହା କେବେ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା ଯେହେତୁ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଫ୍ଲାଇଟ ୧୮୨ରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏକ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ଶିକାର ହୋଇ ଦୁର୍ଘଟଣା ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଦୁଃଖରେ ଅଭିଭୂତା ଲତା ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟରେ ମନୋନିବେଶ କରିଥିଲେ । "ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନେଇଗଲେ ବି ମୁଁ ତ‌ଥାପି ସ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ରହିବିକି ? ଯଦି ତମେ ମୋର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇଯାଅ, ତ‌ଥାପି ମୁଁ ଜଣେ ମାଆ ହୋଇ ରହିବିକି ?", ଏହି ଦୁଇ ପଦ ଜାଗତିକ କାନଭାସରେ ଦୁଃଖରେ ଲିଖିତ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୧୯୯୭ରେ ୟୋର୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଲତା ଫାଇନ ଆର୍ଟରେ ଏକ ମାସ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ନାରଦ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ
ଲତା ପଦ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
୧୦୪୭
୧୦୪୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୪୭ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ସୁରେଶ ବଳ
ସୁରେଶ ବଳ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତା । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥାନ୍ତି । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବାଙ୍କୁ ଭାବରେ ଲୋକୋପ୍ରିୟତା ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ସୁରେଶ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସୁନା ସଂସାର ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଇ ଟିଭି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ଗାୟତ୍ରୀରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସୁରେଶ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା, ଖଳନାୟକ, ହାସ୍ୟ କଳାକାର ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮୦ଟିରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିସାରିଲେଣି ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ସୁରେଶ ବଳ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ ରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ସୁନା ସଂସାର । ଏହାପରେ ସେ ବଳିଦାନ, ଗୌରୀ, ସମର ସଲିମ ସାଇମନ, ବାଜେ ବଇଁଶୀ ନାଚେ ଘୁଙ୍ଗୁର, ଏଇ ଆମ ସଂସାର ଭଳି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୧୯୮୬ ମସିହାରେ କଥାଚିତ୍ର ଯୋର ଯା'ର ମୂଲକ ତାର ରେ ସେ ବାସୁ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଅଭିନେତା ହର ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଭୂମିକାରେ ଏକ ହାସ୍ୟ ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୁରେଶ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥଲେ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮୦ଟିରୁ ଅଧିକ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି ।
ସୁରେଶ କଥାଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଇ ଟିଭି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ଗାୟତ୍ରୀରେ ସେ ଏକ ଦ୍ୱୈତ ଭୂମିକା, ନିତିଆ'ଦି ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ୟୁକ୍ନିମାଇସରସ
(Eucnemesaurus;; meaning "good tibia lizard", for its robust tibiae) ଡାଇନୋସର ବଂଶର ଜୀବ ଅଟେ । ଏହି ଜୀବଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଲୁପ୍ତ । ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ଅବଶେଷ ଆଫ୍ରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ।
ଏହି ଡାଇନୋସରଟି ଟ୍ରାଇଆସିକ ଯୁଗରେ ବାସ କରୁଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଟ୍ରାଇଆସିକ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଆଫ୍ରିକୀୟ ଡାଇନୋସର
ଏଲ ସାଲଭାଡୋର
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଆମେରିକା
ଅଧକପାଳି
ଅଧକପାଳି (migraine; ମିଗ୍ରେନ /ମାଇଗ୍ରେନ) ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ମୁଣ୍ଡବଥା ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ବାରମ୍ବାର ମଧ୍ୟମ ବା ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ଓ ତାହା ସହିତ ଅଟୋନୋମିକ ନର୍ଭସ ସିଷ୍ଟମ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ । ଏହି ମିଗ୍ରେନ/ମାଇଗ୍ରେନ (migraine) ଶବ୍ଦ ଏକ ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦରୁ (Greek ଶବ୍ଦ ἡμικρανία (hemikrania)ର ଅର୍ଥ "ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା" ; ἡμι- (hemi-), "ଅଧା", ଓ κρανίον (kranion), "ଖପୁରି" ନିଆହୋଇଛି । ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡବଥା ଧକ୍ ଧକ୍ ହୋଇ ହୁଏ ଓ ପ୍ରାୟ ୭୨ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ଏହା ସହ ଓକାଳ, ବାନ୍ତି ତଥା ଆଲୋକ, ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଘ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ଅଧିକ ସମ୍ବେଦୀ ହୁଏ ଓ ଶାରୀରିକ କର୍ମ କଲେ ଅଧିକ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ କଲେ ଏହି ରୋଗ ବଢ଼ିଯାଏ । ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଅରା ବା ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା ହୁଏ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଗକୁ ଅଧକପାଳି ଆସିବା ସଙ୍କେତ ଦିଏ । ଅରାରେ ଦୃଷ୍ଟି ଭିତ୍ତିକ, ସେନ୍ସରୀ, ମୋଟର ବା ଭାଷା (Language)  ଗୋଳମାଳ ହୁଏ । ଅରା ପରେ କ୍ୱଚିତ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ନାହିଁ ।
ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଜେନେଟିକର ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହେବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଦୁଇ ତୃତୀୟାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ବଂଶରେ ଏହି ରୋଗ ଥାଏ । ହରମୋନ ସ୍ତରର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେହେତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣାବୟବ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପୁଅମାନଙ୍କର କିନ୍ତୁ ପରେ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୩ ଗୁଣ ହୁଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅଧକପାଳି କମିଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ସଙ୍କଟ କମିଯାଏ । ଏହି ରୋଗ କେଉଁ ଉପାୟରେ ହୁଏ ତାହା ଜଣାନାହିଁ । ତେବେ ଏହା ଏକ ସ୍ନାୟୁ-ରକ୍ତନଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗ । ପ୍ରାଥମିକ ଥିଓରି ଅନୁସାରେ ସେରେବ୍ରାଲ କର୍ଟେକ୍ସ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ ବ୍ରେନଷ୍ଟେମର ଟ୍ରାଇଜେମିନାଲ ନ୍ୟୁକ୍ଳିଅସରେ ଥିବା ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରାଏ ।
ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ମୁଣ୍ଡବଥା ନିମନ୍ତେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଓ ପାରାସେଟାମୋଲ ଭଳି ସାଧାରଣ ପିଡ଼ାନାଶକ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ, ବାନ୍ତି ନ ହେବା ଔଷଧ ଦେଲେ ଓକାଳ କମ ହୁଏ ଓ ଟ୍ରିଗର ନ ଗେବା ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ । ସାଧାରଣ ପିଡ଼ାନାଶକ ଦେଇ ଭଲ ନ ହେଲେ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ କିମ୍ବା ଏରଗୋଟାମିନ ବା ଦିଆଯାଇପାରେ । ଜଣ ସଂଖ୍ୟାର ୧୫ % ଲୋକ ଜୀବନରେ କେବେ ନା କେବେ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି । ଏହା ସହିତ କେଫିନ୍ ଯୋଗ କରିଦିଆଯାଇ ପାରେ । ଏହାର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଔଷଧ ମିଳୁଛି ଯଥା:- ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ, ଭାଲପ୍ରୋଏଟ ଓ ଟୋପିରାମେଟ ।
ସାରା ପୃଥିବୀର ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୧୫% ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧକପାଳି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ଯୁବକ୍ରାନ୍ତି ବା ପ୍ୟୁବର୍ଟି ବେଳେ ହୁଏ । କେତେକ ମହିଳାଙ୍କର ଋତୁବନ୍ଦ ସମୟଠାରୁ ରୋଗ କମିଯାଏ । ପୁରାତନ ମିଶରରେ ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ରେ ଏବର୍ସ ପାପିରସ୍ରେ କେତେକ ବେମାରୀ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏହି ରୋଗ ସାଥୀରେ ମେଳ ଖାଉଛି । ମିଗ୍ରେନ ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ ἡμικρανία (hemikrania)ରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ, "ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା", ଓ ἡμι- (hemi-)ର ଅର୍ଥ "ଅଧା" ଓ κρανίον (kranion)ର ଅର୍ଥ "ଖପୁରି".
ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ
ଅଧକପାଳି ଏକ ସ୍ୱୟଂସୀମିତ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ପୁନଃପୌନିକ ମୁଣ୍ଡବଥା ସହ ଅଟୋନୋମିକ ସ୍ନାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ଲକ୍ଷଣ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୧୫ରୁ ୩୦ % ଗୋଗୀ ଏହି ମୁଣ୍ଡବଥା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଅରା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବିନା ଅରା ମୁଣ୍ଡବଥା ମଧ୍ୟ ହୁଏ । କଷ୍ଟର ତୀବ୍ରତା, ସମୟ ଓ ପୁନଃପୌନିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ଅଧକପାଳି ୭୨ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ ତାହାକୁ ସ୍ଟାଟସ ମିଗ୍ରେନୋସସ୍ (ଇଂରାଜୀରେ status migrainosus) କୁହାଯାଏ । ଅଧକପାଳି ୪ ସ୍ତର ବାଫେଜ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ସ୍ତର ବା ଫେଜ ଉପସ୍ଥାପନା ସଦାବେଳେ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ପ୍ରୋଡ୍ରୋମ ଫେଜ
ଅଧକପାଳି ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬୦% ରୋଗୀଙ୍କର ପ୍ରୋଡ୍ରୋମାଲ ବା ପ୍ରିମୋନିଟାରି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଅରା ବା କଷ୍ଟ ହେବାର ୨ ଘଣ୍ଟା ବା ୨ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଏହା ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।  ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ପରିବର୍ତ୍ତିତ ମିଜାଜ (mood), ଉତ୍ତେଜନା, ଅବସାଦ କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦାତିଶଯ୍ୟ, ଥକ୍କା, କେତେକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ, ଟାଣ ବା ସ୍ଟିଫ ପେଶୀ, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ କିମ୍ବା ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୁଏ ଓ ଆଘ୍ରାଣ ତଥା ଶବ୍ଦ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦି ହୁଏ । ମୁଣ୍ଡ ବଥା ବିନା ବା ସହିତ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।
ଅରା ଫେଜ
ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦୀ ସ୍ନାୟୁଗତ ଘଟଣା ଯାହା ମୁଣ୍ଡବଥା ପୂର୍ବରୁ ବା ପରେ ହୁଏ । କିଛି ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ୬୦ ମିନିଟରୁ କମ ସମୟ ରହେ । ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୁତି, ସ୍ପର୍ଶ/ ପୀଡ଼ା ଅନୁଭୁତି ଓ ମୋଟୋର (ଇଂରାଜୀରେ motor ବା ଯେଉଁ ସ୍ନାୟୁ ମସ୍ତିଷ୍କରୁ ମାଂସପେଶୀଙ୍କୁ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରେରଣ କରେ) ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ ଓ ଅନେକ ରୋଗୀ ଏକାଧିକ ଅନୁଭୁତି ଭୋଗ କରନ୍ତି । ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍କୀୟ ଅନୁଭୂତି ୯୯ % ରୋଗୀଙ୍କର ହୁଏ ଓ ୫୦ % ରୋଗୀଙ୍କର ଏହା ସହ ମୋଟୋର ବା ସ୍ପର୍ଷ/ ପୀଡ଼ା ଅନୁଭୂତି ରହେ ନାହିଁ । ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ର (field of vision) ଧପ୍ ଧପ୍ କରେ, ପଠନ ଓ ଡ୍ରାଇଭିଙ୍ଗ କ୍ଷମତାରେ ଭୁଲଭାଲ ହୁଏ । ଏହା ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରର ଠିକ ମଝି ସ୍ଥାନରେ ହୁଏ ଓ ସେଠାରୁ ଦୂର୍ଗର କାନ୍ଥ ଭଳି ଅଙ୍କାବଙ୍କା ଗାର ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଗାର କଳା ଧଳା ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ କେତେକ ରଙ୍ଗୀନ ଦେଖାଯାଏ । ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷେତ୍ରର କେତେକ ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବା ଜାଲଜାଲୁଆ ଦେଖାଯାଏ ।
ଯନ୍ତ୍ରଣା ଫେଜ
ସାଧାରଣତଃ ମୁଣ୍ଡବଥା ଏକପାଖିଆ ହୁଏ, ଧକ୍ ଧକ୍ ହୁଏ, ମଧ୍ୟମରୁ ତୀବ୍ର ଧରଣର ହୁଏ । ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଆସେ, ଶାରୀରିକ ଶ୍ରମ କଲେ ବେଶୀ ହୁଏ। ୪୦ %ରୁ ଅଧିକ ରୋଗୀଙ୍କର ଦୁଇ ପାଖରେ ହୁଏ ଓ ବେକରେ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ଅରା ନ ଥିଲେ ଦୁଇ ପାଖ ମୁଣ୍ଡ ବଥା ହୁଏ ଓ ବେକରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ସାମାନ୍ୟ କେତେଜଣଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ କଷ୍ଟ ପିଠିରେ କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ଶୀର୍ଷରେ ହୁଏ । ଏହି କଷ୍ଟ ୪ରୁ ୭୨ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ, କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ପିଲାଙ୍କର ଏକ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ୍ ସମୟ ରହେ । ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣର ସମୟ ବ୍ୟବଧାନ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସାରା ଜୀବନରେ ଅଳ୍ପ କିଛି ଥର ହୁଏ ବା ସପ୍ତାହରେ ଅନେକ ଥର ହୁଏ; ହାରାହାରି ମାସକୁ ଥରେ ହୁଏ ।
ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହ ଓକାଳ, ବାନ୍ତି ହୁଏ; ଆଲୋକ (photophobia), ଶବ୍ଦ ଓ ଘ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ ଓ ଥକ୍କା ଲାଗିବା ସହ ଚିଡ଼ିଚିଡ଼ା ସ୍ୱଭାବ ହୁଏ । ବ୍ୟାସିଲାର ମିଗ୍ରେନରେ ବ୍ରେନସ୍ଟେମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ସ୍ନାୟବିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେହର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେଖାଯାଏ, ପୃଥିବୀ ଘୁରିଲା ଭଳି ଲାଗେ, ମୁଣ୍ଡ ହାଲୁକା ଲାଗେ ଓ ଗୋଳମାଳିଆ ହୁଏ । ୯୦% ରୋଗୀଙ୍କର ଓକାଳ ବା ବାନ୍ତି ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ୧/୩ ଭାଗ ରୋଗୀଙ୍କର ବାନ୍ତି ହୁଏ । ଅନେକ ରୋଗୀ ଏକୁଟିଆ ଶାନ୍ତ ପରିବେଶରେ ରହିବାକୁ ଇଛା କରନ୍ତି । ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କମଧ୍ୟରେ ଝାପସା ଦୃଷ୍ଟି(blurred vision), ନାକ ଭର୍ତ୍ତି (stuffy nose), ତରଳ ଝାଡ଼ା (diarrhea), ବାରମ୍ବାର ପରିସ୍ରା, ଶେତା ଦେଖାଯିବା ଓ ଝାଳ ହୋହିବା ଦେଖାଯାଏ । ମୁଣ୍ଡ ଉପର ଭାଗ ବା ସ୍କାଲ୍ପରେ ଦରଜ ଓ ଫୁଲା ଦେଖାଯାଏ ଓ ବେକ ସ୍ଟିଫ୍ ହୁଏ । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ କମ ଦେଖାଯାଏ ।
ଅରା ପରେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏନାହିଁ । ଏହାକୁ ଆସେଫାଲ୍‌ଜିକ୍ ମିଗ୍ରେନ୍ ବା ନିରବ ଅଧକପାଳି କୁହାଯାଏ । ରୋଗୀ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ରୋଗ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ବୋଲି ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ ।
ପୋଷ୍ଟଡ୍ରୋମ
ଅଧକପାଳି ହେବାର କିଛି ଦିନ ପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ରହେ । ମୁଣ୍ଡ ବଥା ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଘାଆ (sore) ହେବା ଭଳି ଲାଗେ, ଚିନ୍ତା ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ପେଟ ଗୋଳମାଳ, ଦୁର୍ବଳତା ଓ ହ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ଓଭର ଥିବା ଭଳି ଲାଗେ । ଅନ୍ୟ କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ରୋଗୀ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲତା ଅନୁଭବ କରେ ।
କାରଣ
କେଉଁ କାରଣରୁ ଅଧକପାଳି ହୁଏ ତାହା ଜଣାଯାଇ ନାହିଁ । ଯାହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି, ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସମୁଦାୟ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ୨/୩ ଅଂଶ ପରିବାରରେ ଚାଲିଥାଏ, କ୍ୱଚିତ୍ ଏହା ଏକକ ଜିନ୍ ତୃଟି ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏକଦା ଏହି ରୋଗ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କର ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାଯାଉ ନାହିଁ । କେତେକ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା ଟ୍ରିଗର ଭଳି କାମ କରେ, ଯେପରିକି ଅବସାଦ (depression), ଉତ୍କଣ୍ଠା (anxiety) ଓ ବାଇପୋଲାର ଡିଜ୍ଅର୍ଡର (bipolar disorder), ଯାହା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।
ଜେନେଟିକ
ଜାଆଁଳାମାନଙ୍କର ଅନୁଶୀଳନରେ ଦେଖାଯାଇଛି, ୩୪%ରୁ ୫୧% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜେନେଟିକ୍ ପ୍ରରୋଚନା ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଅରା ସହ ଅଧକପାଳି ରୋଗରେ ଏହା ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜିନ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
ଏକକ ଜିନ୍ ବିକାର ଯୋଗୁ କ୍ୱଚିତ ଏହା ହୁଏ । ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ୍ ହେମିପ୍ଲେଜିକ୍ ମିଗ୍ରେନ୍ ରୋଗ ଅଟୋସୋମାଲ୍ ଡୋମିନାଣ୍ଟ ଭାବେ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ୪ପ୍ରକାର ଜିନ୍ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି ।
ଟ୍ରିଗର
କେତେକ ଟ୍ରିଗର ଯୋଗୁ ଅଧକପାଳି ହୁଏ, ଏହା କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ହୁଏ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଅଳ୍ପ ରୋଗିଙ୍କର ହୁଏ । ଅନେକ ଟ୍ରିଗର ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ସାର୍ଥକତା ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞତା ଅଛି । ଲକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରିଗର ଜଣାଯାଏ ।
ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କୀୟ
ମାନସିକ ଚାପ, ଭୋକ ଓ ଥକ୍କା; ଏ ସମସ୍ତ ସାଧାରଣ ଟ୍ରିଗର୍ । ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ଏହ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ରହେ । ଅନ୍ୟ ହରମୋନ୍ ପ୍ରଭାବ ଯଥା ଋତୁବନ୍ଦ, ଓରାଲ୍ କଣ୍ଟ୍ରାସେପ୍ଟିଭ ବ୍ୟବହାର, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ମେନାର୍କି ଯୋଗୁ ଏହି ଟ୍ରିଗର ହୁଏ । ଅରା ବିହୀନ ଅଧକପାଳିରେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ୨ୟ ଓ ୩ୟ ଟ୍ରିମେସ୍ଟର ତଥା ଋତୁବନ୍ଦ ପରେ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀୟ
ଅନୁଶୀଳନଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇଛି ଯେ ଖାଦ୍ୟ ଟ୍ରିଗର ବିଷୟ ରୋଗୀଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ, କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ନୁହେଁ । ମୋନୋସୋଡିଅମ୍ ଗ୍ଲୁଟାମେଟ୍ ଔଷଧ ଟ୍ରିଗର ଭାବେ ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାମାଣିକ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ ଓ ଟାଇରାମିନ୍ର ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଥିବା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇ ନାହିଁ ।
ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କୀୟ
କେତେକ ପରିବେଶ ନିମ୍ନ ଧରଣର ଥିବା ଯୋଗୁ ଉତ୍ତମ ବାୟୁ ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ଆଲୋକ ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ।
ନିଦାନ-ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ
ଏହି ରୋଗ ସ୍ନାୟୁ-ରକ୍ତନଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଓ ଏହାର ମିକାନିଜ୍ମ ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ରକ୍ତନଳୀକୁ ବିସ୍ତାରପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । କେତେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ସ୍ନାୟୁ ମେକାନିଜ୍ମ ଅଧିକ ଦାୟୀ, ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ରକ୍ତନଳୀ ଅଧିକ ଦାୟୀ । ଉଭୟଙ୍କ ଭୂମିକା ଥିବା ମତ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପୋଷଣ କରନ୍ତି । ଏହାର ମେକାନିଜ୍ମରେ ସେରୋଟୋନିନ୍ (Serotonin, ଅନ୍ୟ ନାମ 5-hydroxytryptamine) ଭୂମିକା ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ
ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଉପରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିର୍ଭର କରେ । ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ନିଉରୋଇମେଜିଙ୍ଗ ଦରକାର ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଠିକ ଅଧକପାଳି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇ ନ ପାରିଲେ ଏହି ଇମେଜିଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ହେଡାକ୍ ସୋସାଇଟିଦ୍ୱାରା ଅରା ବିହୀନ ଅଧକପାଳି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ୫,୪,୩,୨,୧ ନିୟମ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି ।
ଆଲୋକ ସମ୍ବେଦୀ (photophobia), ଓକାଳ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଦିନ ନିମନ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷମତା, ଏହି ତିନୋଟିରୁ ଦୁଇଟି ଥିଲେ ଅଧକପାଳି ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ । ଏଠାରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ପାଞ୍ଚୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ଚାରୋଟି ଥିଲେ(ଧକ୍ ଧକ୍ ହେଉଥିବା ମୁଣ୍ଡବଥା, ସମୟ ୪ - ୭୨ ଘଣ୍ଟା, ମୁଣ୍ଡର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓକାଳ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଲକ୍ଷଣ) ଅଧକପାଳି ୯୨ % ସମ୍ଭବ । ଏଥିରୁ ତିନୋଟିରୁ କମ୍ ଥିଲେ ସମ୍ଭାବନା ୧୭ % ।
ବର୍ଗୀକରଣ
ଅଧକପାଳି ରୋଗର ବର୍ଗୀକରଣ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୮ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଗତ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ହେଡାକ ସୋସାଇଟି ତାହାକୁ ନବୀକରଣ କରିଥିଲେ । ସାତ ପ୍ରକାର ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇଛି ।
ପେଟ ମିଗ୍ରେନ
ଏହି ରୋଗର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ମତଭେଦ ଅଛି । ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରକାର ଅଲଗା ମିଗ୍ରେନ୍ । ଏଥିରେ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ, ମୁଣ୍ଡବଥା ନ ଥାଏ, କିଛି ମିନିଟରୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ରହେ । ପାରିବାରିକ ମିଗ୍ରେନ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏ ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ ।
ପ୍ରତିଷେଧ
ଅଧକପାଳି ନିମନ୍ତେ ୪ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି: ଔଷଧ, ଅଧିକ ପୋଷଣ (nutrition supplement), ଜୀବନ ଧାରା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅପରେଶନ । ଏହି ପ୍ରତିଷେଧ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସପ୍ତାହକୁ ଦୁଇ ଦିନରୁ ଅଧିକ ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ, ଔଷଧ ସହ୍ୟ କରି ନ ପାରୁଥିବା ରୋଗୀ ବା ଗମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣ ଭୋଗୁଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ।
ଏହାର ଲକ୍ଷ: ବାରମ୍ବାର ନ ହେବା, ଯନ୍ତ୍ରଣା କମେଇବା ଏବଂ / କିମ୍ବା ରୋଗ ଅବଧି କମେଇବା ଓ ଔଷଧ ଉପାଦେୟତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା । ଔଷଧ ବେଶୀ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ରୋକିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ସମସ୍ୟା ଯାହା କ୍ରନିକ ମୁଣ୍ଡବଥା କରାଏ ।
ଔଷଧ
ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ଔଷଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲା ବୋଲି ଧରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଏହା ବାରମ୍ବାର ହେବା ଓ ତୀବ୍ରତା ୫୦ % କମ ହୁଏ । ଟୋପିରାମେଟ, ଡାଇଭାଲପ୍ରୋଏକ୍ସ/ସୋଡିଅମ ଭାଲପ୍ରୋଏଟ, ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ ଓ ମେଟୋପ୍ରୋଲୋଲ ଇତ୍ୟାଦି ଏହାର ପ୍ରଥମ ଧାଡି ଚିକିତ୍ସା । ଗାବାପେଣ୍ଟିନ ବିଷୟରେ ମତାନ୍ତର ଅଛି । ଟିମୋଲୋଲୋଲ ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ ଔଷଧ । ଋତୁସ୍ରାବ ଅଧକପାଳି ରୋକିବାରେ ଫ୍ରୋଭାଟ୍ରିପ୍ଟାନ ଉପାଦେୟ ଔଷଧ ।
ଆମିଟ୍ରିପ୍ଟିଲିନ ଓ ଭେନଲାଫାକସିନ ଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ । ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ ପ୍ରତିରୋଧକ (angiotensin-converting enzyme inhibitor or angiotensin II receptor antagonist) ଏହି ଆକ୍ରମଣ କମାଏ । କ୍ରନିକ ଅଧକପାଳିରେ ବୋଟୋକ୍ସ ଉପାଦେୟ ହୁଏ ।
ଅଲ୍ଟରନେଟ ଥେରାପି
ଆକୁପଙ୍କଚର ମଧ୍ୟ ଉପାଦେୟ, କିନ୍ତୁ ସାମ ଆକୁପଙ୍କଚର ମଧ୍ୟ କାମ କରେ । ଫିଜିଓଥେରାପି, ମାଲିସ, ଚିରୋପ୍ରାକ୍ଟିସ ଓ ଶିଥିଳତାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଔଷଧ ଭଳି କାମ କରେ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନୁଶୀଳନ ବିଧି ସଠିକ ନ ଥିଲା । ବଟରବର (butterbur) ବ୍ୟବହାର ସବୁଠାରୁ ଉପାଦେୟ ।
ଡିଭାଇସ ଓ ଅପରେଶନ
ଔଷଧ ମନା ଥିଲେ ବା ଅତ୍ୟଧିକ ଔଷଧ ଅଧକପାଳି ଥିଲେ ବାୟୋଫିଡବ୍ୟାକ ଓ ନିଉରୋଷ୍ଟିମୁଲେଟର କେତେକ ପରିମାଣରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ।  କ୍ରନିକ ଅଣଉପସମ ହେଉଥିବା ଅଧକପାଳିରେ ନିଉରୋସ୍ଟିମୁଲେଟର୍ ଇମ୍ପ୍ଲାଣ୍ଟ କଲେ ପେସ୍‌ମେକର୍ ଭଳି କାମ କରେ ।   ଆମେରିକାରେ ଟେନ୍ସ (transcutaneous electrical nerve stimulation device) ବ୍ୟବହାର ବିଧିସମ୍ମତ । ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଭଲ ନ ହେଲେ ମିଗ୍ରେନ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ଓ ଏହି ଅପରେସନରେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକର ସ୍ନାୟୁ ମୁକ୍ତ (decompression of certain nerves) କରାଯାଏ ।
ଚିକିତ୍ସା
ତିନୋଟି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହାକୁ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ – ଟ୍ରିଗର ଆଡ଼େଇବା, ତୀବ୍ର ଲକ୍ଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ଔଷଧଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା । ଶୀଘ୍ର ଔଷଧ ଦେଲେ ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏ । ବାରମ୍ବାର ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଅତି-ଔଷଧ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ମୁଣ୍ଡବଥା ଅତି ତୀବ୍ର ଓ ବାରମ୍ବାର ହୁଏ । ଯେଉଁ ଔଷଧ ଦେଲେ ଏହି ଜଟିଳତା ଦେଖାଯାଏ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ, ଏର୍ଗୋଟାମିନ ଓ ନାରକୋଟିକ ଭଳି ପୀଡାହାରୀ । ଏହି କାରଣ ଯୋଗୁ ସରଳ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ ସପ୍ତାହରେ ତିନି ଦିନରୁ କମ ଦିଆଯାଏ ।
ପୀଡ଼ାହାରୀ ଔଷଧ
ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ସାମାନ୍ୟ ଓ ମଧ୍ୟମ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲେ ସରଳ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ, ଯେପରିକି ଏନ.ଏସ.ଏ.ଆଇ.ଡି. କିମ୍ବା ପାରାସେଟାମୋଲ, ଆସେଟାଇଲ ସାଲିସିଲିକ ଏସିଡ ଓ କେଫିନ ଏକତ୍ର ଦିଆଯାଏ । ଅଧା ଲୋକ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଖାଇଲେ କଷ୍ଟ ଲାଘବ ହୁଏ ଓ ଡାଇକ୍ଳୋଫେନାକ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ । ମଧ୍ୟମ ଓ ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବଥା ନିମନ୍ତେ ଆସ୍ପିରିନ ଦିଆଯାଏ ଯାହା ସୁମାଟ୍ରିପ୍ଟାନ ଭଳି ଉପାଦେୟ । ଶିରାରେ ଇଂଜେକସନ ଦେବା ନିମନ୍ତେ କିଟୋରୋଲାକ ଉପଲବ୍ଧ । ମେଟୋକ୍ଳୋପ୍ରାମାଇଡ ସହ ପାରାସେଟାମୋଲ ଦେଲେ ସ୍ୱଳ୍ପ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାର ତୃତୀୟ ଟ୍ରାଇମେଷ୍ଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାରାସେଟାମୋଲ ଓ ମେଟୋକ୍ଳୋପ୍ରାମାଇଡ ବିପଦଶୂନ୍ୟ ଭାବେ ଦିଆଯାଇ ପାରିବ ।
ଟ୍ରିପ୍ଟାନ
ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଓକାଳ ନିମନ୍ତେ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ ଗ୍ରୁପର ସୁମାଟ୍ରିପ୍ଟାନ ୭୫ % ଲୋକଙ୍କର ଉପକାରୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି । ମାଧ୍ୟମ ଓ ତୀବ୍ର ଲକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ସାଧାରଣ ପୀଡାହାରୀ ଔଷଧ କାମ ନ କଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଇ ପାରେ । ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଏହା ମିଳେ: ଇଂଜେକସନ, ନାକ ସ୍ପ୍ରେ, ପାଟିରେ ଖାଇବା ବଟିକା ବା ପାଟିରେ ମିଳେଇଯିବା ବଟିକା । ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅତି ମୃଦୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ୱଚିତ ମାୟୋକାର୍ଡିଆଲ ଇସକେମିଆ ହୁଏ । ତେଣୁ ହୃଦ-ରୋଗ ଥିବା ରୋଗୀ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ ଭୋଗିଥିବା ରୋଗୀ ଓ ସ୍ନାୟୁ ଲକ୍ଷଣ ସମ୍ମିଳିତ ଥିବା ରୋଗରେ ଏହା ସାବଧାନାତା ସହ ଦିଆଯାଏ । While historically not recommended in those with basilar migraines there is no specific evidence of harm from their use in this population to support this caution. ଏହା ନିଶା କରାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ମାସରେ ୧୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ନେଲେ ଓଭରଡୋଜ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ।
ଏର୍ଗୋଟାମିନ
ନାକ ସ୍ପ୍ରେ ଓ ଇଂଜେକସନ ଆକାରରେ ଏହି ପୁରାତନ ଔଷଧ ଅଦ୍ୟାପି ଦିଆଯାଉଛି । ଏହା ଶସ୍ତା ଓ ଟ୍ରିପ୍ଟାନ ସହ ସମକକ୍ଷ ଓ ତାଠାରୁ ଅଳ୍ପ ଦାମ । ଷ୍ଟାଟସ ମିଗ୍ରେନୋସସ ରୋଗରେ ଏହା ଅତି ଉପାଦେୟ ବିକଳ୍ପ ।
ପୂର୍ବାନୁମାନ
ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ । ରୋଗ ଯୋଗୁ ଅନେକ ଲୋକ କର୍ମହୀନ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଣ ଘାତକ ନୁହେଁ । ଚାରି ପ୍ରକାର ଫଳାଫଳ ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ଯଥା ୧. ଲକ୍ଷଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଯାଏ, 2. ଲକ୍ଷଣ ଚାଲୁ ରହେ କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ସମୟକ୍ରମେ କମିଯାଏ, ୩. ରୋଗ ଯଥା ରୀତି ଚାଲୁ ରହେ ୪. ରୋଗ ଅଧିକ ଖରାପ ହୁଏ ବା ବାରମ୍ବାର ହୁଏ । ଇସକେମିକ ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଅରା ସହ ମିଗ୍ରେନ ଏକ ସଙ୍କଟ ଅବସ୍ଥା ଅଟେ ଓ ଦୁଇଗୁଣ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଯୁବାବସ୍ଥା, ହରମୋନ ଥିବା ଗର୍ଭନିରୋଧକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ମହିଳା ଓ ଧୂମ୍ରପାନ ଅଧିକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ସରଭାଇକାଲ ଆର୍ଟେରୀ ଡିସେକସନ ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି । ଅରା ବିହୀନ ମିଗ୍ରେନ ଶଙ୍କଟକାରୀ ନୁହେଁ । ପ୍ରତିରୋଧକାରୀ ଚିକିତ୍ସାଦ୍ୱାରା ଅରା ସହ ଅଧକପାଳି ଥିଲେ ପ୍ରତିରୋଧ ହୁଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ନିଶା ମୁମ୍ବାଇରେ ୧୯୮୯ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ସୁମନ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ ଏବଂ ମାଆ ବିନୟା ଅଗ୍ର‌ୱାଲ । ଅଭିନେତ୍ରୀ କାଜଲ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କର ସାନ ଭଉଣୀ ହେଉଛନ୍ତି ନିଶା ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
୨୦୧୦ର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ କାଜଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ କି ନିଶା ମଧ୍ୟ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ନିଶା ମୁଖ୍ୟତଃ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ କାଜଲଙ୍କ ସ‌ହ ସୁଟିଂ ସେଟ୍‌କୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖଥିଲେ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ନିଶାଙ୍କର ଫଟୋକୁ ଗୋଟିଏ ପତ୍ରିକାରେ ଦେଖିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନିଶାଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଥିଲା ୟେମାଇନ୍ଦି ଏ ବେଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ଅଭିନୟକୁ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସୋଲୋ ୨୦୧୧ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
୨୦୧୨ରେ ସେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଇଷ୍ଟମ୍ ଜରିଆରେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ୟେମାଇନ୍ଦି ଏ ବେଲାର ରିମେକ । ମାତ୍ର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ବ୍ୟବସାୟିକ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା । ୨୦୧୩ରେ ସେ ତେଲୁଗୁ ଅଭିନେତା ଆଦିଙ୍କ ସ‌ହ ସୁକୁମାରୁଡ଼ୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ରେ ସେ ଭୈୟା ଭୈୟା ଜରିଆରେ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୪ରେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କଜନ୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ବିବାହ ପରେ ସେ ଅଭିନୟ ଦୁନିଆରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।
ବୈବାହିକ ଜୀବନ
ନିଶା ମୁମ୍ବାଇରେ ବାସ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀ କରଣ ବାଲେଚାଙ୍କୁ ଡିସେମ୍ବର ୨୮ ୨୦୧୩ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
Lalganj
ଶ୍ରେଣୀ:Only redirect
ଅଛାମ୍ମନହାଲି
ଅଛାମ୍ମନହାଲି ଦକ୍ଷୀଣ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଭାରତର ଏକ ଗ୍ରାମ ଅଟେ । ଏହା କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଟୁମକୁର ଜିଲ୍ଲାର ପାବାଗଡ଼ା ତାଳୁକରେସ୍ଥିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କର୍ଣ୍ଣାଟକର ସହର
ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ପୂର୍ବରୁ ଏହା ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ନାମରେ ନାମିତ ଥିଲା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବପୂରାତନ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଟି କଟକଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୫ ବର୍ଷିୟ ବିଏ ଏଲଏଲବି ଏବଂ ୨ ବର୍ଷିୟ ଏଲଏଲଏମ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏଠାର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବାର କାଉନସିଲ୍ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆଦ୍ୱାରା (ବିସିଆଇ) ଅନୁମୋଦିତ ।
ଇତିହାସ
୧୮୬୯ ମସିହାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ପ୍ରଥମେ ରେଭେନ୍‌ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲ ଓ ପରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିଲା । ୧୯୪୩ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଏହା ଅଧିନରେ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ମଧୁବାବୁଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ମାସ ୨୧ ତାରିଖରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମାନ୍ୟତା ଲାଭ କରିଥିଲା ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମସ୍ତ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧୁସୂଦନ ଆଇନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନକୁ ଆସିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଶ୍ରେଣୀ:Coordinates on Wikidata ଶ୍ରେଣୀ:Articles containing Sanskrit-language text
ଲାଲଗଞ୍ଜ, ବିହାର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଆଜମ୍‌‌ଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୫.୯୩୧୮ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୧.୭୦୪୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୨୯୮ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୧୮୧୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୧.୨୧% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୮.୭୯% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୮.୯୦% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୫.୯୪% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୪.୦୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୪.୮୬% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୩୧% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check for some major data errors ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ
ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ସଂପାଦକ ।
କଥାଚିତ୍ର
===ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ===
ପରିବାର
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶେଫାଳୀ ନାୟକ ତାଙ୍କ ଧର୍ମ ପତ୍ନୀ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
୧୦୪୮
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୪୮ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
କୁମୁଦବେନ ଯୋଶୀ
କୁମୁଦବେନ ମଣିଶଙ୍କର ଯୋଶୀ (୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୪ - ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଥିଲେ ।
ଜୀବନୀ
ସେ ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୫ରୁ ୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ । ସେ ଶାରଦା ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ପରେ ରାଜ୍ୟର ଦ୍ୱିତୀୟ ମହିଳା ରାଜ୍ୟପାଳ ଥିଲେ । ସେ ସୂଚନା ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ ବିଭାଗର ଡେପୁଟି ମନ୍ତ୍ରୀ (ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୦ - ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୮୨) ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ (ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୮୨ - ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୪) ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
ଯୋଶୀ ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩ରୁ ୨ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୬, ୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୬ରୁ ୨ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୮୨ ଏବଂ ୩ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୮୨ରୁ ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତିନି ଥର ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଗୁଜରାଟ ପି.ସି.ସି.ର ସାଧାରଣ ସଂପାଦକ ଥିଲେ ।
ବିବାଦ
ହାଇଦ୍ରାବାଦର ସ୍ଥାନୀୟ ଖବରକାଗଜକୁ ଅନେକ ସାକ୍ଷାତକାର ଦେଇ ଯୋଶୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ "ଅଳିଆ" ବୋଲି ଖାରଜ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, "ଏଭଳି ସମାଲୋଚନାର ଉତ୍ତର ଦେବା ମୋର ସମ୍ମାନର ତଳେ ।"
ମୃତ୍ୟୁ
କୁମୁଦବେନ ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ୮୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗଣଦେବୀ ନିକଟସ୍ଥ ଚାଙ୍ଗା ଧାନୋରୀ ଗ୍ରାମରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଶ୍ରେଣୀ:ମହିଳା ରାଜ୍ୟପାଳ ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟ
ଆଲୋଙ୍ଗ ବିମାନ ବନ୍ଦର
ଆଲୋଙ୍ଗ  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଆଲୋଙ୍ଗଠାରେ ଥିବା ଏକ ବିମାନ ବନ୍ଦର ।
ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ସରକାର ଏହି ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ 2009 ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷ୍ୟା ମନ୍ତରାଳୟକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।. କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏଠାରେ ଏକ ସିଭିଲ ଏଙ୍କ୍ଲେବ ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛନ୍ତି .
ଭାରତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର କାର୍ତୁପକ୍ଷ ଏଠାରେ ଅତିରିକ୍ତ ଜମି ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଅନ୍ୟ ବାଧା ହଟେଇବାକୁ ଅରୁଣାଚଳ ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ବିମାନ୍ୱ ବନ୍ଦର ପାଇଁ ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି ।
ବିମାନ ଓ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳ
ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରୁ କୌଣସି ବିମାନ ସେବା ନାହିଁ ।
ଘଟନା
1964 ମସିହା ଏପ୍ରିଲ 7 ତାରିଖରେ ଏଠାରେ ଏକ କଳିଙ୍ଗ ଡାକୋଟା ବିମାନ ରାନୱେରୁ ତଳକୁ ଚାଲି ଯାଇ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ତେବେ ଏଥିରେ କେହି ଆହତ ହେଇ ନ ଥିଲେ । ବିମାନଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହେଇ ଯାଇଥିଲା । .
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ
ରାଜ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ
ରାଜ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ (राज राजेश्वरी) (ମୃତ୍ୟୁ: ୫ ମଇ ୧୮୦୬) ଜଣେ ଶାସନକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନେପାଳରେ ଦୁଇଥର ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ରାଣା ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ୧୭୯୯ ମସିହାରେ ପୁତ୍ର "ବିକ୍ରମ ଶାହା" ନାବାଳକ ହେବା ସମୟରେ ଏବଂ ୧୮୦୧-୧୮୦୪ ମସିହାରେ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
ଜୀବନ
ସେ ଗୁଲ୍ମିର ରାଜା "ଶିବ ଶାହା"ଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଥିଲେ । ୧୭୯୯ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସହଯୋଗୀ ସନ୍ୟାସୀ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ଛାଡିବା ପରେ ସେ ନିଜ ନାବାଳକ ପୁଅ ନାମରେ ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ପତ୍ନୀ ମହାରାଣୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭା ଦେବୀ ଏବଂ ମହାରାଣୀ ଲଳିତ ତ୍ରିପୁରା ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ ଙ୍କ ସହ ଶାସନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାଦୂର ଶାହା ନିଜ ପୁଅ ଗିର୍ଭାନଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ପଦତ୍ୟାଗ କରିବାପରେ ରାଣୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାଜପ୍ରତିନିଧି ହୋଇଥିଲେ । ସେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ବାରଣାସୀରେ ରହିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ରାଣୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭା ରାଜପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୮୦୧ ମସିହାରେ, ରାଣୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ନେପାଳକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ୨୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୦୧ ମସିହାରେ ରାଜ ରାଜେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରାଜ-ଦରବାରୀର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କୀର୍ତ୍ତୀମାନ ସିଂ ବାସନ୍ୟତଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ହତ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା । ରାଣୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବେଳେ ରାଣୀ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ପୁନର୍ବାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୧୮୦୪ ମସିହାରେ, ବାହାଦୂର ଶାହା ଫେରିଆସି ପୁନର୍ବାର ନିଜର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦୁଇ ବର୍ଷ ପରେ ବାହାଦୂର ଶାହାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦଶ ଦିନ ପରେ, ୫ ମଇ ୧୮୦୬ ମସିହାରେରେ, ମହାରାଣୀ ରାଜ ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ବିଧବା ଭାବରେ ଭୀମସେନ ଥାପାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସତୀତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସହ-ଶାସକ ସୁବର୍ଣ୍ଣପ୍ରଭା ଦେବୀ ଏବଂ ଲଳିତ ତ୍ରିପୁରା ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ, ସମାନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ବିଧବା ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ସତୀତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇନଥିଲେ ଏବଂ ରାଜପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ଶାସନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳର ମହାରାଣୀ ଶ୍ରେଣୀ:ନେପାଳୀ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୦୬ ମୃତ୍ୟୁ
ରାମ
ରାମ (ରାମଚନ୍ଦ୍ର),ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶ ଅବତାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅବତାର ।
ଜନ୍ମ ବୃତ୍ତାନ୍ତ
ଅଯୋଧ୍ୟ୍ୟା ନରେଶ ଦଶରଥ, ଋଷି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶାନୁସାରେ ପୁତ୍ରକାମେଷ୍ଠି ଯଜ୍ଞର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ । ଯଜ୍ଞରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦୈବିକ ଚରୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ଦଶରଥଙ୍କ ଜ୍ୟୋଷ୍ଠ ରାଣୀ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ୍ ହେଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଶ୍ରେଣୀ:ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଶ୍ରେଣୀ: ରାମାୟଣର ଚରିତ୍ର
୧୦୪୯
୧୦୪୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୦୪୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଖୋର୍ଦ୍ଧା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ଖୋର୍ଦ୍ଧା (କ୍ରମା ଅଙ୍କ.: ୧୧୭)   ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରେ ଆସେ।
ଏହି ବିଧାନ ସଭା ମଣ୍ଡଳୀରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ବ୍ଲକ ଓ ୮ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଆସେ। ୮ଟି ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ହେଲା:
୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନ
୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାହୁ (ବିଜେଡି) ନିଜ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ୬,୫୯୭ ଭୋଟରେ ହରେଇଥିଲେ।
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର ନିଜ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାହୁଙ୍କ (ସ୍ୱାଧୀନ)ଠାରୁ ୩,୨୩୫ ଭୋଟରେ ହାରିଥିଲେ।
ନୋଟ
<div class="reflist" style="list-style-type: lower-alpha; line-height: 1.8;" uniqueness="uniqueness" z146="z15BcxmwLw-426.54279949045" z143="z145"> <references group="lower-alpha" />
ଆଧାର
<div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="column-count: 2; list-style-type: decimal; line-height: 1.8;" uniqueness="uniqueness" z146="z15BcxmwMQ-151.99668056066807" z143="z145">
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା
କୋକସରା
ଇତିହାସ
କୋକସରା କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ପୁରାତନ ସହର ଅଟେ |ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ NH-26 ଯାଇଅଛି |
ଜନସଂଖ୍ୟା
2001 ମସିହାର ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ,କୋକସରାର ଜନସଂଖ୍ୟା 4,255 ଥିଲା|ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ମହିଳାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 2,124 ଜଣ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 2,131 ଜଣ |କୋକସରାର ଶିକ୍ଷିତ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି 2,266,ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 1,435 ଓ ମହିଳା ଶିକ୍ଷିତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 8,31 ଜଣ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା
ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭା ର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭାକୁ ୧୯୯୮ ମସିହା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ରେ ନିର୍ବାଚିତ ସଭ୍ୟମାନେ ଯାଇଥିଲେ । ଏହି ଲୋକ ସଭାର ସମୟସୀମା ଥିଲା ୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ରୁ ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୯୯ । ୧୯୯୮ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଫେବୃଆରୀ-ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଲୋକ ସଭା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସଂସଦର ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ଥିବା ୯ ଜଣ ସାଂସଦ ଲୋସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହି ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପୂର୍ବ ଦୁଇ ଲୋକ ସଭା ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ଓ ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ଭଳି ଝୁଲା ସରକାର ହୋଇଥିଲା, କାରଣ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦଳ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ହାସଲ କରିନଥିଲେ । ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଏହି ଲୋକ ସଭାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ସ୍ପଷ୍ଟ ଜନାଦେଶ ନ ହେବାରୁ ତାଙ୍କର ସରକାର ମାତ୍ର ୧୩ ମାସ ଚାଲିଥିଲା । ଏ.ଆଇ.ଏ ଡି.ଏମ୍.କେର ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ଦେଇ ନଥିଲେ । ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀଙ୍କର ଇସ୍ତଫା ପରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କେ. ଆର. ନାରାୟଣନ ଲୋକ ସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ଗରିଷ୍ଠତା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ପାଇନଥିଲେ । ଫଳରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହି ଲୋକ ସଭାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଦେଶରେ ୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା ପାଇଁ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସରକାର ଗଠନ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପାଞ୍ଚବର୍ଷଯାଏଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକ ସଭା
ଦୀପାବଳୀ
ଦୀପାବଳି ଏକ ଭାରତୀୟ ପର୍ବ । ଏହା ଆଲୋକର ପର୍ବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପର୍ବ ନାନାଦି କାରଣ ହେତୁ ଅକ୍ଟୋବରର ଅଧାରୁ ନଭେମ୍ବର ଅଧା ଭିତରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପାବଳି ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ଯାହା ଘରେ ନାନାଦି ପାରମ୍ପରିକ ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଉତ୍ପତ୍ତି
'ଅନଳ ଦେଖିଣ ପତଙ୍ଗ ଧାବନ୍ତି ହୋଇ ଉଦବେଗ ।'
ଅମଳ ଋତୁ ଉପନୀତ ହୁଅନ୍ତେ ଶସ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ସମେତ ଜନବସତିରେ କୀଟ ପତଙ୍ଗଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଅମାବାସ୍ୟା ଆଡକୁ ଏମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଯେ ବିଶେଷ କରି ରାତ୍ରୀ ସମୟରେ ଜୀବନ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼େ । ଅମାବାସ୍ୟା ପୂର୍ବ ପରକୁ ମିଶାଇ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ମଶାଲ, ଦିହୁରୀ, ଦୀପ, ଲଣ୍ଠନ ଆଦି ଜଳାଇ ପୋକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରି ଦମନ କରାଯାଏ ।
ଜୈନ
ଜୈନ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ୫୨୭ରେ ମହାବୀର ଙ୍କର ମୋକ୍ଷ ବା ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତିର ଦିନ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଦୀପାବଳୀ ଓ ଦେବୀପୂଜା
ଦୀପାବଳୀରେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଦିବ୍ୟ ଜନନୀଙ୍କର ନାନା ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ । ବଙ୍ଗଳା, ଆସାମ, ଓଡ଼ିଶା ଓ ବିହାରରେ ଦୀପାବଳୀ ମା କାଳୀଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ । କାର୍ତ୍ତିକ କୃଷ୍ଣ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ମଧ୍ୟ ରାତ୍ରୀରୁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଓ ଶାକ୍ତ ମତରେ ଦେବୀଙ୍କର ପୂଜା ହୁଏ । ମାଟିରେ ତିଆରି ମୂର୍ତ୍ତି ସହ ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି ପୀଠରେ ଏହା ପାଳିତ ହୁଏ ।
ସେହିପରି ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶରେ ଦୀପାବଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜାର ସମୟ । ବିଶେଷ କରି, ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କ ଆରାଧନା କରାଯାଏ । ଏହା ଏହି ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବ ରୂପେ ପାଳିତ ହୁଏ । ମିଥିଳା ଓ ନେପାଳରେ ଏହି ପର୍ବରେ ମହାନିଶାଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଦୀପାବଳୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପର୍ବ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ୍ରେ ପାଳନ କରନ୍ତି । ଘରେ ଘରେ ସେଦିନ ଦୀପ ଜଳେ, ବାଣ ଫୁଟାଯାଏ । ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଯାଏ । ପିଠାପଣା ହୁଏ । ଦୀପାବଳୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ବିଷୟରେ ନାନାପ୍ରକାର ପୁରାଣ ଓ ଲୋକକଥା ଶୁଣାଯାଏ । ଏହି ଦୀପାବଳୀ ଅମାବାସ୍ୟାକୁ ଲୋକାକ୍ତିରେ ପୟାଅମାବାସ୍ୟା କହନ୍ତି ।
ଋକ ବେଦ
ଋକ୍ ବେଦରୁ ସୂଚନା ମିଳେ ଯେ, ପୃଥିବୀ ଏକଦା ଘୋର ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ବୁଡି ରହିଥିଲା । କାଳ କ୍ରମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କିରଣ ପାଇ ପୃଥିବୀ ଦିନେ ଆଲୋକିତ ହେଲା । ଏହାକୁ ମନେ ରଖିବା ପାଇଁ ଦୀପାବଳି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ବିଶେଷ
thumb|ପୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଦିନ ବଡ଼ବଡୁଆ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇସାରି କାଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳନ୍ତି । କାଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳିବାବେଳେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି:
ବଡ଼ବଡୁଆ ହୋ
ଅନ୍ଧାରରେ ଆସ ଆଲୁଅରେ ଯା',
ପୁରୁଷୋତ୍ତମରେ ମହାପ୍ରସାଦ ଖାଇ
ବାଇଶି ପାବଛେ ଗଡ଼ଗଡାଉ ଥା' ।
ପିତୃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଦେଖାଇ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ଫେରିଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି । ଅସଂଖ୍ୟ ଭକ୍ତ ସେଦିନ ବାଇଶି ପାହାଚରେ ପିଣ୍ଡଦାନ କରି କାଉଁରିଆ କାଠି ବି ଜାଳନ୍ତି । ପିତୃଗଣଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରନ୍ତି ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର (ଜନ୍ମ ୧୯୫୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ, ପରିବେଶବିତ୍, ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀ ଓ ଲେଖକ ।  ସେ ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଖଣ୍ଡ ପୁସ୍ତକ ଲେଖିଛନ୍ତି ଓ ଅନେକ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଧାରାବାହିକର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସେ ଭାରତର ଜଣେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ବାର୍ତ୍ତାର ପ୍ରଚାରକ ଓ ସଂରକ୍ଷଣବିତ୍ । ବି.ବି.ସି., ଏନିମଲ୍ ପ୍ଲାନେଟ୍, ଡିସ୍କଭରି ଓ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଜିଓଗ୍ରାଫିକ୍ ଇତ୍ୟାଦି ମିଡିଆ ପାଇଁ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ପ୍ରଯୋଜନା ଓ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି ।
ଦୀପାବଳୀ
ବିଶେଷ
ପିତୃ ଲୋକଂ ପରିତାଜ୍ୟ
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର ବମ୍ବେରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବାଲ୍ମିକଙ୍କ ପିତା ରୋମେଶ୍ ଥାପର ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ରାଜନୈତିଜ୍ଞ । ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପଲିଟିକାଲ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ ସେମିନାର ପଛରେ ରୋମେଶଙ୍କ ଅବଦାନ ରହିଛି । ବାଲ୍ମିକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଐତିହାସିକା ରୋମିଲା ଥାପରଙ୍କର ପୁତୁରା । ନାଟକ-କଳା ଜଗତରେ ସୁପରିଚିତା ଓ ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା ଶଶି କପୁରଙ୍କ ଝିଅ ସଞ୍ଜନା କପୁର ବାଲ୍ମିକଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ । ଦୁହେଁ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ହମିରର ମାତାପିତା ଓ ସେମାନେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରହନ୍ତି ।
ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା
ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।
ଦୀପାବଳୀ
ବିଶେଷ
ପ୍ରପଦ୍ୟନ୍ତୋ ବ୍ରଜନ୍ତୁତେ ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
କର୍ମ ଜୀବନ
ଭାରତର ମହାବଳ ବାଘଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ବାଘଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଭବିଷ୍ୟ ପାଇଁ ବାଲ୍ମିକ ନିଜ କର୍ମ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରଛନ୍ତି । ସେ ଫତେ ସିଂ ରାଠୋରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇଥିଲେ । ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଯୋଗୁଁ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ “ଟାଇଗର୍ ଟାସ୍କ୍ ଫୋର୍ସ୍”ରେ ଜଣେ ସଭ୍ୟଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଟାସ୍କ୍ ଫୋର୍ସର ଅଧିକାଂଶ ସଭ୍ୟ ବାଘ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଏକାଠି ରହିବା ଦିଗରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱ ଦେଉଥିବାରୁ ସେ ଏହି ଟାସ୍କ୍ ଫୋର୍ସର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ ସଂଗଠନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହ ଏହା ଖାପ ଖାଉନଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ପୁସ୍ତକମାନଙ୍କରେ ସେ ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ନିୟମାବଳୀର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି “ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ୍ ଟାଇଗର୍”ର ତଥାକଥିତ ବିଫଳତାର କାରଣ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଖାମଖିଆଲି ମନୋଭାବ ଓ ନୂତନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞତାର ଘୋର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରେସ୍ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଶିତ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ “ଶେଷ ବାଘ” (ଈଂରାଜୀରେ The Last Tiger)ରେ ସେ ଏହାର ଅତି ବଳିଷ୍ଠ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଛନ୍ତି ।  ପରିବେଶ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବାଘମାନଙ୍କ ଅବୈଧ ଶିକାର ବନ୍ଦ କରିବାରେ ବିଫଳତା, ବୈମାତୃକ ମନୋଭାବ ଓ ଭାରତୀୟ ଅଭୟାରଣ୍ୟମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ପରୀକ୍ଷଣର ଅନୁମତି ନଦେବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ କଠୋର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ରାଣୀ ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ବାଘୁଣୀ “ମଛଲି” ସହିତ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ସମ୍ପର୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣା ।
ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା
ପେଷା
ଦେବାଙ୍କ ପରିବାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି । ସେ ପି. ବାସୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କଥାଚିତ୍ର ଶିବଲିଙ୍ଗ ଜରିଆରେ ୨୦୧୭ ମସିହାରେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଏନ୍ତେ ଉମାନ୍ତେ ପେରୁ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଦୀପାବଳୀ
ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପାବଳି
ଦୀପାବଳି ଭାରତ, ନେପାଳ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ମିଆଁମାର, ମରିସସ, ଗୁଏନା, ତ୍ରିନିଦାଦ ଓ ଟବାଗୋ, ସୁରିନେମ, ମାଲେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଓ ଫିଜିରେ ଏକ ସରକାରୀ ଛୁଟିଦିନ ଭାବରେ ଘୋଷିତ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା ଶ୍ରେଣୀ:ଆତସବାଜି
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ବାଘ ଟି-୨୪ ଚିଡିଆଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ ବାଲ୍ମିକଙ୍କ ମତ
ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ଟାଇମ୍ସ୍ ଅନୁସାରେ:
ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ବାଘ ଟି-୨୪ ଚିଡିଆଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ ବାଲ୍ମିକଙ୍କ ମତ
ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ବାଘ ଟି-୨୪ (ଉସ୍ତାଦ୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ)ର ଭବିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଲୋଚନାରେ ଯୋଗ ଦେଇ ବରିଷ୍ଠ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣବିତ୍ ବାଲ୍ମିକ ଥାପର ଉସ୍ତାଦକୁ କୌଣସି ଚିଡିଆଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିବା ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, “ମୋର ୪୦ ବର୍ଷର ଅନୁଭବରେ ମୁଁ ଦେଖିଥିବା ସମସ୍ତ ବାଘଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଟି-୨୪ ସବୁଠାରୁ ବିପଦ୍ଜନକ । ସେ ଦୁଇଜଣ ଜଙ୍ଗଲରକ୍ଷୀ ଓ ଦୁଇଜଣ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେଲା । ବାଘଟି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ମୃତଶରୀରର କିଛି ଅଂଶ ଖାଇଯାଇଥିଲା । ବାଘକୁ ଘଉଡାଇ ଜଙ୍ଗଲରକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୃତଶରୀର ତୁରନ୍ତ ଅକ୍ତିଆର କରିନେବାରୁ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଇପାରିଲା ନାହିଁ । “
“ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ନରହତ୍ୟାପରେ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲି ଯେ ବାଘଟିକୁ ଏକ ଚିଡିଆଖାନାରେ ଆବଦ୍ଧକରି ରଖାଯାଉ । କିନ୍ତୁ ବାଘଟି ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ଠିକ୍ ନା ଭୁଲ ପ୍ରତିପାଦିତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ବଭଳି ରଖାଗଲା । ଏହାପରେ ବାଘ ଯୋଗୁଁ ଦୁଇଜଣ ଜଙ୍ଗଲରକ୍ଷୀ ଅକାରଣରେ ବଳି ପଡିଲେ। ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ଦୁର୍ଗର ଗଣେଶ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇଥିବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ରାସ୍ତା ଟି-୨୪ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ବାଘର ବୟସ ୯ ବର୍ଷ)ର ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପଡେ । ବାଘଟିର ଶେଷ ଶିକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିବାଲୋକରେ ଏହି ରାସ୍ତାର ପ୍ରବେଶ ପଥରେ ହୋଇଥିଲା ।“
“ଏହି ନରହନ୍ତା ଓ ନରଭକ୍ଷୀ ବାଘକୁ ଉଦୟପୁର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ଆବଦ୍ଧ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିବାରେ ବନବିଭାଗ ଓ ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି ।  ସେ ସେଠାରେ ଶାନ୍ତିରେ ଅଛି ଓ ବୋଧହୁଏ ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହିଠାରେ ରହିବ । ଏହି ପଦକ୍ଷେପଦ୍ୱାରା ରନ୍ଥାମ୍ବୋରର ନିର୍ଭୀକ ଜଙ୍ଗଲରକ୍ଷୀ ଓ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିରାପଦ ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିଛି ।
“ଏପରି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ଭାବେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଆମର ସହାନୁଭୂତି ରହିବା ନିତାନ୍ତ ଜରୁରୀ । ଆମେ ଏହି ପରିବାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ସଞ୍ଚୟ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯଦି କୌଣସି ପରିବେଶବିତ୍ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଟି-୨୪ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ଭୁଲ, ତେବେ ଯେକୌଣସି ଆସନ୍ନ ନରହତ୍ୟାର ଦାୟିତ୍ୱ ସେମାନଙ୍କୁ ବହନ କରିବାକୁ ହେବ । ଟି-୨୪କୁ ଅନ୍ୟ ନରଖାଦକଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।“
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ, ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ହକି ଖେଳାଳୀ । ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ନିଜର ଅବସର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ରନ୍ଥାମ୍ବୋର୍ ବାଘ ଟି-୨୪ ଚିଡିଆଖାନାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ସମ୍ପର୍କରେ ବାଲ୍ମିକଙ୍କ ମତ
http://www.hindustantimes.com/india-news/ustad-is-dangerous-should-be-in-captivity-wildlife-expert/article1-1348609.aspx
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଲିଲିମା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ର ବିହାବନ୍ଧ-ତାଲାତୋଳି ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତା ଅଞ୍ଜଲୁସ ମିଞ୍ଜ ଓ ମାଆ ସିଲଭିଆ ମିଞ୍ଜ । । ସେ ରାଉରକେଲାସ୍ଥିତ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ ଛାତ୍ରାବାସରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ
Tiger Crisis
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ
ଅବଦାନ
ସେ ସମୁଦାୟ ୭୪ଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଖେଳିଛନ୍ତି । ସେଥିରେ ସେ ୬ଟି ଗୋଲ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ର ବ୍ୟାଙ୍କକ୍ ଠାରେ ହେଇଥିବା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ ହକି ଏସିଆ କପରେ ସେ ଜାତୀୟ ମହିଳା ହକି ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଭାରତୀୟ ଦଳ ବ୍ରୋଞ୍ଜ ପଦକ ଜିତିଥିଲା । ଜର୍ମାନୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିଶ୍ୱ କପରେ ସେ ସିଓଲଠାରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହା ଛଡ଼ା ସେ ମାଲେସିଆ ସହ ହେଇଥିବା ୬ଟି ପ୍ରତିଯୋଗୀତାର ଏକ ସିରିଜ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଓ ଭାରତରେ ହେଇଥିବା ହକି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଜାତୀୟ ଦଳର ସଦସ୍ୟା ଭାବରେ ଖେଳିଆସିଛନ୍ତି ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ
Land of the Tiger
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ
ଅବଦାନ
୨୦୨୨ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଲିଳିମା, ଜାତୀୟ ଦଳରୁ ନିଜର ଅବସର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ।
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ
Tigers' Fortress
ଲିଲିମା ମିଞ୍ଜ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଏକଲବ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ଖେଳାଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳୀ
ବାଲ୍ମିକ ଥାପର
ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଓ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ
Danger in Tiger Paradise
Search for Tigers
Overpopulation
ସ୍ୱଲିଖିତ ପୁସ୍ତକ
୨. Tiger: Portrait of a Predator, Collins UK
୩. Tigers: The Secret Life, Hamish Hamilton, Penguin, UK
୪. The Tiger’s Destiny, Kyle Cathie, UK
୫. The Land of the Tiger: A Natural History of the Indian Subcontinent, BBC Publishing, UK
୭. Tiger, Wayland, UK
୮. Wild Tigers of Ranthambhore, Oxford University Press, India
୯. Bridge of God: 20 Days in the Masai Mara, Private
୧୦. The Cult of the Tiger, Oxford University Press, India
୧୧. Tiger: The Ultimate Guide, Two Brothers Press, USA
୧୨. The Last Tiger, Oxford University Press, India
୧୩. The Illustrated Tigers of India, Oxford University Press, India
୧୫. Tigers and the Banyan Tree, Private
୧୬. An African Diary: 12 Days in Kenya’s Magical Wilderness, Oxford University Press, Indiai
୧୭. The Tiger: Soul of India, Oxford University Press, India
୨୧. Wild Fire, Aleph Publishing, India
୨୨. My Life with Tiger: Ranthambhore and Beyond, Oxford University Press, India
ସହାୟକ ଲେଖକ
୧. With Tigers in the Wild with Fateh Singh Rathore, Vikas Publishing, Delhi
ସମ୍ପାଦିତ ପୁସ୍ତକ
୧. Saving Wild Tigers, 1900–2000: The Essential Writings, Permanent Black, India
୨. Battling for Survival, Oxford University Press, India
କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
କାହ୍ନା, ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ତ୍ରିନାଥ ଗୌଡ଼ ଓ ଉଦୟନାଥ ଚୌଧୁରୀ । ଏନ୍. ରାମ ବାବୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ବାସୁଦେବ ରଥ । ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା, ବିପିନ ମହାପାତ୍ର, ରଘୁନାଥ ରାଉତ, ସୌମିତ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଶେଖର ଘୋଷ, ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ପାଲିତ, ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଦାସ, ତାନସେନ ସିଂ, ଲୋପିତା ମିଶ୍ର, ନନ୍ଦିତା ଭଞ୍ଜ, ସେବା ମହାହାପାତ୍ର, ପିଙ୍କି, ଗୁଡ୍ଡି ଆଜି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ରିତୁ ମେନନ
ରିତୁ ମେନନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ, ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକ ଅଟନ୍ତି । ସେ ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ରିତୁ ମେନନ ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଶିଳ୍ପକାର ଏ.ଜି କ୍ରୀଷ୍ଣା ମେନନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ପୁରୀର ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ନରେନ୍ଦ୍ର ପୋଖରୀ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ଜଳାଶୟ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଏବଂ ପୁରୀ ସ‌ହରର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ । ଏହି ଜଳାଶୟଟି ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଗବେଶକମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି । ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀ ପ୍ରମୁଖତଃ ଚନ୍ଦନ ସରୋବର ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ।
ରିତୁ ମେନନ
ବୃତ୍ତି
୧୯୮୪ ମସିହାରେ, ମେନନ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସହଯୋଗୀ ଉର୍ବଶୀ ବୁଟାଲିଆଙ୍କ ସହ ମିଶି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ଘର କାଳୀ ଫର ଓମ୍ୟାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ୨୦୦୩ ମସିହାରେ, ମେନନ ଏବଂ ବୁଟାଲିଆ ମଧ୍ୟରେ ଅସଙ୍ଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଅଭାବ ହେତୁ ପ୍ରକାଶନ ଘର କାଳୀ ଫର ଓମ୍ୟାନ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ଏହା ପରେ, ମେନନ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ
ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀଟି ରାଜା କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ନରେନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସମୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିକୁ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀର ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଓ ଏହାର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଉନ୍ନତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀର ଲମ୍ବ ୮୩୪ ଫୁଟ ଏବଂ ଏହାର ଓସାର ୮୭୩ ଫୁଟ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାୟ ୮ ଏକର ପରିମିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଗୋଧୋଇବା ପାଇଁ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ୧୬ଗୋଟି ତୁଠ ବା ଘଟ ରହିଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟରୁ ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରା ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସବ ରୂପେ ଜନାଦୃତ ।
ରିତୁ ମେନନ
ବୃତ୍ତି
ସେ ଅନେକ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରବନ୍ଧ ଏବଂ ଅପ-ଏଡ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲେଖାରେ ମହିଳାଙ୍କ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ହିଂସା, ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ନିଆଯାଉଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ସମାଜରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ବିଭେଦର ଏକ ଦୃଢ଼ ନାରୀବାଦୀ ତଥା ବାମପନ୍ଥୀ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ
ଅବସ୍ଥିତି
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ୨କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ବଡ଼ ଜଳାଶୟଟି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରୁ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ଯାଏ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଥିବା ବଡ଼ଦାଣ୍ଡର ବାମ ପାଶ୍ୱରେ ବିଦ୍ୟମାନ କରିଛି । ବଡ଼ଦାଣ୍ଡଠାରୁ ଦାଣ୍ଡିମାଳ ସାହି ଦେଇ ଏକ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଯାଏ ଯାଇଛି । ଜଳାଶୟଟିର ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିବା ମନୋଭରା ପ୍ରକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ଶୋଭା ମଣ୍ଡନ କରୁଥାଏ । ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀର ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଶୋୟୀ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ସାହି ଅବସ୍ଥିତ, ଏହାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ପୁରୀଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ଯିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତା ପଡ଼ିଛି ଓ ଜଟିଆ ବାବା ମଠ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ ବିରାଜମାନ କରିଛି ।
ରିତୁ ମେନନ
ବୃତ୍ତି
ରିତୁ ମେନନ ଶୁଣିବାକୁ ଗଲେ ସେ ନିଜେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷା । ସେ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ମହିଳାଙ୍କ ଗତିବିଧି ଏବଂ ସୀମା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ବିଷୟରେ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଅଭିଲେଖାଗାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଯତ୍ନ ଏବଂ ଏକତାର ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ
ଅବସ୍ଥିତି
ଜଳାଶୟଟି ବିରାଟ ଏକ ଜାଗାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ସଦୃଶ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଜଳାଶୟରେ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ମଣ୍ଡପ ଭାବରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥାନ କରିଛି । ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଜଳାଶୟର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଏକ ବନ୍ଧ ଜରିଆରେ ସଂଯୋଗ କରୁଛି, ଯେଉଁଠିକୁ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରାରେ ଚାପ ଖେଳିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟଟି ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଚନ୍ଦନ ସରୋବର ନାମରେ ଜଣାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରେକର୍ଡ଼ ଘରର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଦଲିଲରୁ ନରେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରାଚୀନ ଇତିବୃତ୍ତିରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ, କଖାରୁ ମଞ୍ଜିରୁ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀର ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି । ନରେନ୍ଦ୍ରଦେବ ନାମରେ ରଣପୁରଗଡ଼ର ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପରମଭକ୍ତ ଥିଲେ । ଦିନେ ସେ ରଣପୁର ରାଜବାଟୀ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ବୁଲୁଥିବା ସମୟରେ ଗୋଟିଏ କଖାରୁ ମଞ୍ଜି ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲା । ରାଜା ସେହି ମଞ୍ଜିକୁ କୌତୁକରେ ହାତରେ ଉଠାଇ ଧରିଥାନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଜଣେ ଅତିପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ସର୍ବରାକାର ଛାମୁଁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଆସିଥିଲେ । ରାଜା କୌତୁହଳ ଭାବରେ ସର୍ବରାକାରଙ୍କୁ କହିଲେ- ଆଜି ତୁମକୁ ଗୋଟିଏ ଭଲ ଜିନିଷଟିଏ ଦେବି । ଏହି କଖାରୁ ମଞ୍ଜିଟିକୁ ନିଅ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାମରେ ପୋତିଦେବ । ଯାହା ଫଳିବ ତାହା ଠାକୁରଙ୍କୁ ଦେବ, ବିଶ୍ୱାସ ରଖ ସୁଫଳ ମିଳିବ । ସର୍ବରାକାର ଅତି ଆଦରରେ ସେହି ମଞ୍ଜିଟିକୁ ନିଜ କାନିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଥୋପକଥନ ପରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ସେହି କଖାରୁ ମଞ୍ଜିଟି ଆଠ ଏକର ଜମି ଆକ୍ରାନ୍ତରେ ମାଡ଼ିଲା ଓ ଗଛର ପରମାୟୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହିଲା । ତହିଁରୁ କଖାରୁ ବିକ୍ରୀ ଧନ ଲକ୍ଷାଧିକ ହେଲା । ସର୍ବରାକାର ସେ ସମସ୍ତ ଟଙ୍କା ଧରି ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ କିପରି ଦିଆଯିବ, ଏଥିଲାକି ରଣପୁର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସୁମରଣା କରି ଅର୍ଥ ଏବଂ ସର୍ବରାକାରଙ୍କ ସହିତ ପୁରୀ ଗଜପତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ । ସେହି କଖାରୁ ବିକା ଟଙ୍କାରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଖୋଳା ହେଲା, ସେତିକି କ୍ଷେତ୍ରରେ କଖାରୁ ଗଛ ମାଡ଼ିଥିଲା ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ତାହାର ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱ ସୀମାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ପ୍ରାୟ ସେତିକି । ପବିତ୍ର ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀଟି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ରହିଛି । ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ଦେବଦେବି ଓ ପୁଷ୍କରିଣୀର ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କରେ ସର୍ବଶ୍ରୀ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ, କେଦାରନାଥ ମାହାପାତ୍ର , ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଟ୍ଟନାୟକ,ଶ୍ୟାମପ୍ରକାଶ ସେନାପତି,ସଦାଶିବ ରଥଶର୍ମା ପ୍ରମୁଖ ବହୁ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ସହିତ ଏହାର ବିବରଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।
ରିତୁ ମେନନ
ବୃତ୍ତି
ନାରୀବାଦୀ, ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକ, ରିତୁ ମେନନଙ୍କ ଜୋହ୍ରା! ଚାରୋଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଜୀବନୀ ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯାତ୍ରାକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ - ଅଷ୍ଟାଦଶ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆଧୁନିକ ନୃତ୍ୟ ଶିଖିବା ପାଇଁ ଜର୍ମାନୀ ଯାତ୍ରା କରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଶୀ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଅଣପାରମ୍ପରିକ ଜେଜେମା ଖେଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ । ଲେଖକ ଗୀତା ହରିହରନଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଏହି ବାର୍ତ୍ତାଳାପରେ ମେନନ ଜୋହରା ମହିଳାଙ୍କ ସମୟ କିମ୍ବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଜୀବନୀର କଳା ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି ।
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଗଜପତି କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ସମୟରେ ତାଙ୍କର କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ ନିଜର ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ କାଳନ୍ଦୀ ମହାଦେବୀ ସର୍ବଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ଏବଂ ବଳଭଦ୍ରବଲ୍ଲଭ ବଗିଚା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଗିଚାରେ ଅବସ୍ଥାନ କଲେ । ସେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଭଗବାନ ଶଙ୍କର ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ବାବାଜୀ ଗୋବିନ୍ଦ ଦାସ ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ଥିଲେ । ଏକଦା ଗୁରୁଦେବ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏକ କ‌ଖାରୁ ମଞ୍ଜି ପ୍ରଦାନ କଲେ । ଏହା ପରେ ରାଣୀ ସେହି କ‌ଖାରୁ ମଞ୍ଜିଟକୁ ପୋତିଦେଲେ । ଏହି ମଞ୍ଜିରୁ ଉତ୍ପନ ଗଛଟି ବିରାଟ ଆକାରରେ ମାଡ଼ିଲା । ଶହ ଶହ କ‌ଖାରୁ ଏହି ଗଛରୁ ଆମଦାନୀ ହେଲା । ଏହି କ‌ଖାରୁଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ମହାପ୍ରସାଦ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଏହି କଥା ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରଚାର ହୋଇଗଲା । କାଳନ୍ଦୀ ଦେବୀଙ୍କର ଏହି କ‌ଖାରୁ ଗଛର ଗାଥା କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ କାନରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଲା । କାଳନ୍ଦୀ ଦେବୀଙ୍କର ୧୪ତମ ପୁତ୍ର ଯିଏକି ଏକୁଟିଆ ରହୁଥିଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ । ଏକଦା କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ମହାଦେବ ବ୍ରହ୍ମ‌ପଦଙ୍କ ସ‌ହ ରାଣୀ କାଳନ୍ଦୀ ଦେବୀ ବାସ କରୁଥିବା ବଗିଚାକୁ ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଲେ । ସେହି ସମୟରେ କାଳନ୍ଦୀ ଦେବୀଙ୍କ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ଦାସ ମହୋଦୟ ଭଗବାନ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରୁଥିଲେ । ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ଦାସ ରାଣୀ ଭେଟିବାକୁ ଆସିଥିବା କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ ଏବଂ କାଳନ୍ଦୀଦେବୀଙ୍କର ମୃତକ ପତି ବୀର ନରେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ସେହିଠାରେ ଏକ ଜଳାଶୟ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ । ଏବଂ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୁଷ୍କରିଣୀଟି ଖୋଳାଇଥିଲେ । ଗୋଧୋଇବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ୧୬ଟି ତୁଠ ବା ଘଟ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟ ଘଟ‌ଟି ବୀର ନରେନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏବଂ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟ ସମୂହ ଯଥାକ୍ରମେ ରାଣୀ କଳନ୍ଦୀ ଦେବୀ ଏବଂ ୧୪ ଜଣ ପୁତ୍ରଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।
ଐତିହାସିକ ମତାନୁସାରେ ଏହି ଜଳାଶୟଟି ୧୪ଶ-୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା । ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ମଧ୍ୟ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ମାଦଳା ପଞ୍ଜିକା ଅନୁସାରେ ଗଙ୍ଗରାଜା ବୀର ନରସିଂହ ଦେବଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର ନରେନ୍ଦ୍ର ଶୌଚ ପାଇଁ ଏହି ଜଳାଶୟଟିର ଖନନ କରିଥିଲେ । ଏହି ନରେନ୍ଦ୍ର ଶୌଚ ଶବ୍ଦରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହି ଜଳାଶୟଟି ନିତ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମିତ୍ତ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏହି ସମସ୍ତ କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଆଧାର କରି ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହି ଜଳାଶୟଟି ୧୫ଶହ ଶତାବ୍ଦଦୀରେ ଗଙ୍ଗବଂଶୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖନନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପର୍ବପର୍ବାଣି
ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁରଷ୍କରିଣୀରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା ପାଳନ ବେଶ ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଯାତ୍ରାଟି ବୈଶାଖମାସ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଅକ୍ଷୟ ତୃତୀୟା ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୨୧ ଦିନ ଧରି ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀରେ ମହାସମାରୋହରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଚନ୍ଦନଯାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଶ୍ରୀ ମଦନମୋହନ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ ସୁ-ସଜ୍ଜିତ ମଣିବିମାନରେ, ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣ ସୁ-ସ-ସଜ୍ଜିତ ପାଲିଙ୍କିରେ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲୋକନାଥ, ଶ୍ରୀଜମ୍ବେଶ୍ୱର, ଶ୍ରୀମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଶ୍ରୀକପାଳମୋଚନ ଓ ଶ୍ରୀ ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ବିଜେ ପ୍ରତିମା ସ୍ୱ-ସ୍ୱ ବିମାନରେ ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ନୌବିହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି । ଏହି ଯାତ୍ରାରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ଅଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ ବୋଲି ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ରିତୁ ମେନନ
ବୃତ୍ତି
ମହିଳା ପ୍ରକାଶନର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପ୍ରକାଶକ ମହିଳା ଅନଲିମିଟେଡ‌ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରିତୁ ମେନନ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ଲକଡାଉନହେବା ସମୟରେ ଏକ ଡାଏରୀ ଲେଖୁଥିଲେ, ଯାହା ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ତଥା ଚଳପ୍ରଚଳ ଆକାଉଣ୍ଟ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରକାଶନ ପ୍ରଫେସନାଲ ଏବଂ ଲେଖକଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ସହିତ ଆସିଥିଲା ​​। ଆଡ୍ରେସ ବୁକ୍ ଜନ୍ମ ହେଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ଦିନେ ପ୍ରକାଶକ ଏବଂ ଲେଖକଙ୍କ ଠିକଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଫ୍ଲପ୍ କରୁଥିଲେ । ଡାଏରୀର ଏଣ୍ଟ୍ରିଗୁଡିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ନାରୀବାଦୀ ପ୍ରକାଶନରେ ମେନନଙ୍କ ଦଶନ୍ଧିର ଏକ ସ୍ମୃତି, ଏବଂ ସେ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଦେଖୁଥିବା ଦୁନିଆର ରେକର୍ଡ ରହିଛି ।
ସମ୍ମାନ
2000-2001 ମସିହାରେ ସେ ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ରାଜ ରାଓ ପୁରସ୍କାରର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ବୋର୍ଡରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମସିହାରେ, ମେନନ ଏବଂ ବୁଟାଲିଆଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
କୋମା
ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନରେ, କୋମା (ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ κῶμα koma, ଅର୍ଥ ଗଭୀର ନିଦ୍ରା) ଏକ ୬ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥା ଯେଉଁଠାରୁ ଜଣେ ଲୋକକୁ ଉଠେଇ ହୁଏନି, ପୀଡ଼ା ଦାୟକ ଉଦ୍ଦୀପନା, ଆଲୋକ ଓ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏନି; ନିଦ୍ରା ଓ ଜାଗ୍ରତ ଚକ୍ର ଅଭାବ ଥାଏ ଓ କୌଣସି ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ କର୍ମ କରିପାରେନି. କୋମାରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାକୁ କୋମାଟୋଜ କ‌ହନ୍ତି ।
କୋମାଟୋଜ ରୋଗୀ କିଛି ଅନୁଭବ କରିପାରେ ନାହିଁ, କ‌ହିପାରେ ନାହିଁ, ଶୁଣିପାରେ ନାହିଁ ଓ ଚଳତ୍‌ଶକ୍ତିହୀନ ହୁଏ । ଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିବା ନିମନ୍ତେ ଦୁଇଟି ସ୍ନାୟବିକ ଅଂଶକ ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରଥାମଟି ଗ୍ରେ ମ୍ୟାଟର ଯାହା ସେରେବ୍ରାଲ କର୍ଟେକ୍ସର ବାହ୍ୟ ସ୍ତର । ଦ୍ୱିତୀୟଟି ରେଟିକ୍ୟୁଲାର ଆକ୍ଟିଭେଟିଙ୍ଗ ସିସ୍ଟମ ଯାହା ବ୍ରେନ ସ୍ଟେମ(RAS) ଭିତରେ ଥାଏ । ଏହି ଦୁଇଟିରୁ ଯେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ କୋମା ହେବ । ଗ୍ରେ ମ୍ୟାଟରରେ ସ୍ନାୟୁମାନଙ୍କର ନ୍ୟୁକ୍ଲିଅସ ଥାଏ ।
ଆର.ଏ.ଏସ. ମଧ୍ୟରେ ଆସେଣ୍ଡିଙ୍ଗ ରେଟିକ୍ୟୁଲାର ଆକ୍ଟିଭେଟିଙ୍ଗ ସିସ୍ଟମ ଥାଏ ଯାହା ମସ୍ତିଷ୍କ‌କୁ ଜାଗ୍ରତ କରାଏ ଓ ଏହା ରେଟିକ୍ୟୁଲାର ଫର୍ମେସନରୁ ଥାଲାମସ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସେରେବ୍ରାଲ କର୍ଟେକ୍ସକୁ ଯାଏ । ଏହାର କର୍ମ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ କୋମା ହୁଏ ।
ଚିହ୍ନ ଓ ଲକ୍ଷଣ
ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନୁଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଆଖି ଖୋଲି ନ ପାରିଲେ ସୁପ୍ତ-ଜାଗ୍ରତ ଚକ୍ର ନ ଥିଲେ, ତୀବ୍ର ବା ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ସ୍ପର୍ଷ ବା କଥା କ‌ହିବାଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନ ଦେଖେଇଲେ ଓ ଗ୍ଲାସ୍‌ଗୋ ସ୍କେଲରେ ୩ରୁ ୮ ସ୍କୋର ଥିଲେ କୋମାଟୋଜ ଅଛି ବୋଲି ଧରାଯାଏ । ଆଘାତର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସ୍ୱରୁପ ବେଳେ ବେଳେ ଶରୀର ଏଥିରୁ ସୁଧାର ଆଣିବା ନିମନ୍ତେ ସାଧାରଣ ଶାରୀରିକ କ୍ରିୟାକଳାପକୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ସମୟ ନିମନ୍ତେ ବନ୍ଦ କରି କୋମାକୁ ଚାଲିଯାଏ । ସୁତରାଂ ଏହା ଏକ କ୍ଷତି ପୁରଣ ଅବସ୍ଥା ହୋଇପାରେ । ଏହାର ଗାମ୍ଭିର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭ କ୍ରିୟା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୋଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୁପ ହାଇପୋଗ୍ଲାଇସେମିଆ(ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ ଶର୍କରା) ଓ ରକ୍ତରେ ଅଧିକ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ(ହାଇପରକାପ୍ନିଆ) ଥିଲେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସାମାନ୍ୟ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ମାନସିକ ଗୋଳମାଳ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଓବ୍‌ଟ୍ୟୁଣ୍ଡେସନ, ସ୍ଟୁପର ଓ ଅବଶେଷରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥା ଆସେ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଆଘାତ ଓ ସବ୍ଆରାକ୍‌ନଏଡ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ଅତିଶୀଘ୍ର କୋମା ହୁଏ ।