cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ପେଗାସସ (ସ୍ପାଇୱେର)
ପେଗାସସ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସାଇବର ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା ଏନଏସଓ ଗ୍ରୁପଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ସ୍ପାଇୱେର । ଏହା ଆଇଓଏସ ଏବଂ ଆଣ୍ଡ୍ରଏଡ଼ର ଅଧିକାଂଶ ସଂସ୍କରଣ ବ୍ଯବହାର କରୁଥିବା ମୋବାଇଲ ଫୋନ (ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡିଭାଇସରେ) ଗୋପନ ଭାବରେ ଇନଷ୍ଟଲ ହୋଇପାରିବ । ୨୦୨୧ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପେଗାସସ ପ୍ରକାଶରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପେଗାସସ ସଫ୍ଟୱେର ଆଇଓଏସ ୧୪.୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଆଇଓଏସ ସଂସ୍କରଣରେ ଗୁପ୍ତରେ ଇନଷ୍ଟଲ ହେବାରେ ସକ୍ଷମ । ୱାଶିଂଟନ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ଖବର ଅନୁସାରେ ପେଗାସସ କେବଳ ଏକ ଫୋନରୁ (ଟେକ୍ସଟ, ଇମେଲ, ୱେବ ଖୋଜା) ସମସ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗର କୀଷ୍ଟ୍ରୋକ ଦେଖିବା ସକ୍ଷମ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଏହା ଫୋନ କଲ ଏବଂ ଅବସ୍ଥାନ ଟ୍ରାକିଂକୁ ମଧ୍ୟ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ । ଫଳରେ ପେଗାସସ ଏନଏସଓ ଗ୍ରୁପକୁ ଉଭୟ ମୋବାଇଲ ଫୋନର ମାଇକ୍ରୋଫୋନ ଏବଂ କ୍ୟାମେରା ବ୍ୟବହାର ସୁବିଧା ଅପହରଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଫୋନଟି ଏକ ନିରନ୍ତର ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଯନ୍ତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି କମ୍ପାନୀ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକୀୟ ଘରୋଇ ଇକ୍ୱିଟି ଫାର୍ମ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ ପାର୍ଟନର୍ସର ମାଲିକାନାରେ ଥିଲା ଓ ପରେ ୨୦୧୯ରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା କିଣାଯାଇଥିଲା । ଏନଏସଓ କହିବା ଅନୁସାରେ ପେଗାସସ "ସ୍ୱୀକୃତପ୍ରାପ୍ତ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ ଅପରାଧର ମୁକାବିଲା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ", ଚୁକ୍ତିନାମାଗୁଡ଼ିକର ଆଂଶିକ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ କରି ଏନଏସଓ ଜଣାଇଛି ଯେ ସେହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁସାରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଅପରାଧ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଏହାର ଉତ୍ପାଦ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଚୁକ୍ତିନାମା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ ଓ ଏହି କମ୍ପାନୀ ଯେ ମାନବ ଅଧିକାରର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ଶିଳ୍ପ ଅଗ୍ରଣୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପୋଷଣ କରେ । ଏହି ସ୍ପାଇୱେର ପୌରାଣିକ ଡେଣା ଯୁକ୍ତ ଘୋଡ଼ା ପେଗାସସ ନାମରେ ନାମିତ । ଏହା ଏକ ଟ୍ରୋଜାନ୍ ଘୋଡ଼ା ଯାହାକୁ ଫୋନ ସଂକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ "ବାୟୁ ଦେଇ ଉଡ଼ିବା" ନିମନ୍ତେ ପଠାଯାଇପାରିବ ।
ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ରେ ଜଣେ ମାନବାଧିକାର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଆଇଫୋନରେ ଇନଷ୍ଟଲ କରିବାରେ ଏକ ବିଫଳ ହେବା ବେଳେ ପେଗାସସ ପ୍ରଥମ କରି ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ତାହା ଏକ ଅନୁସନ୍ଧାନର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲା ଓ ସେହି ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ପେଗାସସ ଏକ ସ୍ପାଇୱେର ହୋଇଥିବା ଏବଂ ଗୋପନ ଭାବେ ଏଥିରେ ସୁରକ୍ଷା ଦୁର୍ବଳତା ଶୋଷଣ କରିଥିବାର ଦକ୍ଷତା ଥିବା ବିଷୟରେ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା । ୨୦୧୬ ବେଳକୁ ପେଗାସସ ଟେକ୍ସଟ୍ ମେସେଜଗୁଡ଼ିକ ପଢ଼ିବା, କଲ ଟ୍ରାକିଂ କରିବା, ପାସୱାର୍ଡ ସଂଗ୍ରହ କରିବା, ଅବସ୍ଥାନ ଟ୍ରାକିଂ କରିବା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଡିଭାଇସର ମାଇକ୍ରୋଫୋନ ଏବଂ କ୍ୟାମେରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ଆପ୍ଲିକେସନରୁ ସୂଚନା ପାଇବାରେ ସକ୍ଷମ ଥିଲା । ଏହି ସ୍ପାଇୱେର ଖବର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟିକଲା । ଏହାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥିବା "ସବୁଠାରୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ" ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଥର ଏକ ଆଇଫୋନରେ ଅବାଧ ପ୍ରବେଶ ପାଇବା ପାଇଁ ଜେଲବ୍ରେକ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ହାନୀକାରକ ରିମୋଟ ଶୋଷଣ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା ।
୨୦୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୩ରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଖବରକାଗଜ ହାରେଜଦ୍ୱାରା ଗୁପ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ତ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଏନଏସଓ ଗ୍ରୁପ ଇସ୍ରାଏଲ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ବଳରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଶାସନ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ରାଜନେତାଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଶହ ଶହ ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ବିନିମୟରେ ପେଗାସସ ସ୍ପାଇୱେର ସଫ୍ଟୱେର ବିକ୍ରି କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା । ପରେ ୨୦୨୦ ଡିସେମ୍ବରରେ ଅଲ ଜଜିରା ସୋ ଦି ଟିପ ଅଫ ଦି ଆଇସବର୍ଗ ସ୍ପାଇ ପାର୍ଟନର୍ସ ପେଗାସସ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଫୋନରେ ଏହାର ଅନୁପ୍ରବେଶ ବିଷୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୁଟେଜ୍ ଦେଖାଇଥିଲା । ସୋଟି ଇସ୍ରାଏଲଦ୍ୱାରା ଏହାର ବିରୋଧୀ ଏବଂ ଏପରିକି ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୋପନରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ପେଗାସସ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ।
୨୦୨୧ରେ ଜୁଲାଇ ମାନବାଧିକାର ଗୋଷ୍ଠୀ ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲଦ୍ୱାରା ଏକ ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ ସହିତ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପେଗାସସ ପ୍ରକାଶ ହେବା ପରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚନ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଏଯାବତ ଉଚ୍ଚ-ସ୍ତରୀୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ ପେଗାସସ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ପେଗାସସ ଏକ ବିନା-କ୍ଲିକ୍ ଆଇମେସେଜ ଶୋଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଇଓଏସର ସର୍ବଶେଷ ସଂସ୍କରଣ ୧୪.୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଆଧୁନିକ ଆଇଓଏସ ସଂସ୍କରଣକୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା ।
ଅପବ୍ୟବହାର
ଯଦିଓ ପେଗାସସ ଅପରାଧୀ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲେ ହେଁ ଏହା ସମାଲୋଚକ ଏବଂ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଉପରେ ଗୋପନରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ କ୍ଷମତାଲୋଭୀ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟତଃ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ।
ଭାରତଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର
୨୦୧୯ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଫେସବୁକ ଏନଏସଓ ବିରୋଧରେ ଏକ ମକଦ୍ଦମା ଆରମ୍ଭ କରି ଦାବି କରିଥିଲା ଯେ ପେଗାସସ ଭାରତର ଅନେକ ଆକ୍ଟିଭିଷ୍ଟ, ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଅମଲାଙ୍କ ହ୍ୱାଟସଆପ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ଗୋପନରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ଏଥିରେ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ଦଶକରେ ହ୍ୟାକିଂ ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲୱେର ଟୁଲକିଟ ଶ୍ରେଣୀ:ଆଇଓଏସ ମାଲୱେର ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁପ୍ତଚର ଦୁର୍ନୀତି ଏବଂ ଘଟଣା ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ପାଇୱେର
ମିରଟ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମେଏରୁତ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୮.୯୭୧୬ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୭.୭୧୯୩ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୪୯୫ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୨.୪୮% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୭.୫୨% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୫୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୫.୨୯% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୬.୦୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୩.୪୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୪୦% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ପାଣିପାଗ
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୧.୧ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୧୭.୭ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୮୪୫.୦ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ
ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ (ଜନ୍ମ: January 14, 1988; ଜନ୍ମସ୍ଥାନ: ଢାକା, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ) ଜଣେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ମଡେଲ ଏବଂ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଅଫସାନା ଲକ୍ସ ଚେନାଲ ଆଇ ସୁପରଷ୍ଟାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଜରିଆରେ ଜଣେ ମଡେଲ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ପେଶା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ ଜାହାଙ୍ଗୀରନଗର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲେ । ବିନ୍ଦୁ ମଡେଲିଂରେ ଏହିଭଳି ଛୋଟ ଛୋଟ କାମ କରିବାପରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେହି ବର୍ଷ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତାଉକୀର ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କଥାଚିତ୍ର ଦାରୁଚିନି ଦୀପ ଜରିଆରେ ସେ ଅଭିନୟ ଜଗତରେ କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଏକ ଛୋଟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ତାଙ୍କର ସେହି ଛୋଟ ଭୂମିକାଟିକୁ ସମୀକ୍ଷକମାନେ ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟକୁ ଦର୍ଶନ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ତାଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ଼ କରିଥିଲା । ଏହାପରେ ସେ ଜାଗୋ ଓ ପିରିତେର୍ ଅଗୁନ୍ ଜୋଲେ ଦିଗୁନ କଥାଚିତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟର ପାରଦର୍ଶିତା ଦେଖାଇଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଶୋହେଲ ଅର୍‌ମାନଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏଇତ ପ୍ରେମରେ ଅଫସାନା ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା
ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ ୧୯୮୮ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧୪ ତାରିଖରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଢାକାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଜାହାଙ୍ଗୀରନଗର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବ୍ୟବସାୟ ପ୍ରବନ୍ଧ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ମଡେଲିଂ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ମଡେଲିଂ ଏବଂ ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଲକ୍ସ ଚେନାଲ ଆଇ ସୁପରଷ୍ଟାର ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହି ମଡେଲିଂରେ ତାଙ୍କର ପେଶା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ସେହି ବର୍ଷ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ଦାରୁଚିନି ଦୀପ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ତାଉକୀର ଅହମ୍ମଦ । ଏହାପରେ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଜାଗୋ, ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ପିରିତେର୍ ଅଗୁନ୍ ଜୋଲେ ଦିଗୁନ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର ଏଇତ ପ୍ରେମ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବିନ୍ଦୁ ଜଣେ ମଡେଲ ଭାବରେ କାମ କରିବା ଏବଂ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ବ୍ୟତୀତ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଉପସ୍ଥାପିକା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ଓ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଚୟନିକା ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ମୁଗ୍ଧ ନିଳୀମାର ପ୍ରାନ୍ତୟେ, ଓନାକାଙ୍ଖିତ, ଲାଲ ଗୋଲାପ ସଦା ମନ ଆଦି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଅଭିନେତା ସଜଳ ନୂର୍‌ଙ୍କ ସ‌ହ ତମୟ ଚେରେ କଥାଏ ଜାବୋ, ଏଖାନଏ ଶେଷ ନୟ, ଦୁଲ୍‌ଚେ ଦୋଲ୍‌ନା, ସରି, ଏକ ଆକାଶ ନୀଲ୍, ଛୋଟବେଳ, ଚେନା ଚେନା ଲାଗେ ଆଦି ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବୈବାହିକ ଜୀବନ
ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ ଆସିଫ ସଲାଉଦ୍ଦିନ ମାଲେକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ସିକିମ
ସିକ୍କିମ ,ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ରାଜ୍ୟ | ଗାଙ୍ଗଟକ ସହର ଏହାର ରାଜଧାନୀ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସିକିମ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ
ବାଘମରା
thumb|Baghmara ଭାଘମରା  (IPA: ˌbægˈmɑ:rə)  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ମେଘାଲୟର ଦକ୍ଷିଣ ଗାରୋ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ । ଏହି ସହରକୁ ଲାଗି ବାଂଲା ଦେଶ ରହିଛି । ଏହା ଟୁରାଠାରୁ 113 କିଲୋମିଟର ଦୂର ବାରଟି । ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଏକ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ । ଏହାର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ପାହାଡ ସମୂହ ରହିଛି । ଏଠାରୁ 45 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ପର୍ବତ ଉପରେ ବିଖ୍ୟାତ ସୁଜି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି ଓ ବାଘମରାଠାରୁ ସେଠାକୁ  ଯାଇ ହୁଏ । ଏଠାରୁ ବସ ଓ କାରଦ୍ୱାରା ରାସ୍ତା ପଥ ଦେଇ ଯାତାୟତ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଏଠାରେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ମାଛ ଉପଲବ୍ଧ ହେଇଥାଏ ଓ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରୁ ହାଉଥିଲା । ଏହାର ଅରଣ୍ୟରେ ଜୀବଭକ୍ଷୀ ବୃକ୍ଷୀ ରହିଥାଏ । thumb|ଜୀବ ଭକ୍ଷୀ ଫିଚର ବୃକ୍ଷୀ
ଇତିହାସ
ବଂ ଲସ୍କର ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏଠାରେ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗରକୁ ଖାଲି ହାତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମାରିଦେଇଥିଲେ । ସେହି ଦିନରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ ବାଘମରା ହେଲା । ବଂ ଲସ୍କରଙ୍କ ଏକ କବର ଖାନା ବାଘମରା ସହର ମଧ୍ୟଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସ୍ଥାନର ନାମ "ବାରୋକାର " ଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ 12ଟି ଜଳାଧାର ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
2001 ମସିହା ଜନଗଣନାରେ ଏହି ସ୍ଥାନର ଜନସଂଖ୍ୟା 8643 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 53 % ଥିବା ସମୟରେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 47% ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 16 % ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 70 %, ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ ।
୧୩୨୧
୧୩୨୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩୨୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ
ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ (ଜନ୍ମ: ୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବୟତ୍ରୀ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନେକ କବିତାମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଝଡ଼ର ଆକାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ସାହିତ୍ୟ କୃତି
ରଞ୍ଜିତା ନାୟକଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସମୟରେ ସମୟକୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଝଡ଼ର ଆକାଶ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା, ଯାହା ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ୨୦୧୪, ୨୦୦୩, ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ଯାଥାକ୍ରମେ ସମୀଲକ୍ଷାୟନ, ପତ୍ରଝରା ଋତୁ, ଯେ ଗୀତ ଗାଏ ପକ୍ଷୀ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ କିଛି ସମବେତ ରଚନାବଳୀରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସାରଳା ସାହିତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସଂକଳିତ ଓ ପଠାଣି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ପୁସ୍ତକ ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ: ସୃଷ୍ଟି ମାନସ, ଯେଉଁଥିରେ ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ ଜଣେ ଲେଖିକା ଥିଲେ । ସେହିଭଳି ହେମନ୍ତ କୁମାର ଦାସ, ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁଙ୍କ ରଚିତ ଏବଂ ସମ୍ପାଦିତ ଏକ ପୁସ୍ତକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ କବି ଓ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସାରଳା ସାହିତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସଂକଳିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁସ୍ତକ କାବ୍ୟ ସରସ୍ୱତୀ ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟର ରଚନା ଏବଂ ସମ୍ପାଦନ ହେମନ୍ତ କୁମାର ଦାସ, ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ, ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁଙ୍କଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା ।
ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ
ରଞ୍ଜିତା ନାୟକଙ୍କୁ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ କାବ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଝଡ଼ର ଆକାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ମିଳିଥିଲା ।
ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା
ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା (ଜନ୍ମ: ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୩୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଜେପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା ୧୯୩୫ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନାରାୟଣ ହୋତା ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପଦ୍ମିନୀ ହୋତା ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୮ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ପ୍ରୋଟନ୍-ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର
ପ୍ରୋଟନ୍-ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର ( PPIs ) ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀ ଯାହା ଅମ୍ଳରୋଗ, ଗ୍ୟାଷ୍ଟ୍ରୋଏସୋଫେଜିଅଲ ରିଫ୍ଲକ୍ସ ରୋଗ (GERD) ଏବଂ ଏଚ୍ ପାଇଲୋରି ସଂକ୍ରମଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହି ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀରେ ଓମେପ୍ରାଜୋଲ, ପାଣ୍ଟୋପ୍ରାଜୋଲ, ରାବେପ୍ରାଜୋଲ, ଲାନ୍ସୋପ୍ରାଜୋଲ, ଏସୋମେପ୍ରାଜୋଲ ଏବଂ ଡେକ୍ସଲାନ୍ସୋପ୍ରାଜୋଲ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛନ୍ତି । କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଔଷଧ ଅନ୍ୟଟି ଅପେକ୍ଷା ଭଲ ଥିବାର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ।  ସେଗୁଡିକ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଇପାରେ ।
ଏହି ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ବିପଦମୁକ୍ତ ଅଟନ୍ତି । ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ପେଟ ଗୋଳମାଳ ଏବଂ ସ୍ୱାଦର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ । ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ବୃକ୍‌କ ବିଫଳତା, ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍, କମ୍ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ସ୍ତର ଏବଂ କ୍ଲୋଷ୍ଟ୍ରିଡିଅମ ଡିଫିସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତରଳ ଝାଡ଼ା ହୋଇପାରେ ।  କ୍ଲୋପିଡୋଗ୍ରେଲ ସହିତ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା  ଉଠିଥିବାବେଳେ ଏହାର ଭିତ୍ତି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି ।
ପାକସ୍ଥଳୀରେ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଥିବା ଅମ୍ଳ ପରିମାଣ ହ୍ରାସ କରି ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଅନ୍ତି । ସେମାନେ ଏଚ <sup id="mwOA">+ / କେ <sup id="mwOA">+  ଏଟିପେଜକୁ ( H <sup id="mwNw">+  / K <sup id="mwOA">+  ATPaseକୁ) ଅବରୋଧ କରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ଉପଲବ୍ଧ ଅମ୍ଳ ସ୍ରାବର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ । ଏଚ <sub id="mwPg">2  -ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିଷ୍ଟ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ପାକସ୍ଥଳୀ ଅମ୍ଲ ଅଧିକ ହ୍ରାସ କରେ ।
ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ପ୍ରଥମ ଉପଯୋଗୀ ଔଷଧ ଓମେପ୍ରାଜୋଲ ୧୯୭୯ ମସିହାରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ତାହାର ନାମ ବହୁଳ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ଔଷଧ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି । ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ଓମେପ୍ରାଜୋଲ ନାମକ ଏକ ଔଷଧ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଜରୁରୀ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ଅଛି । କେତେକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏବଂ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶସ୍ତା |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜାତାପୁ
ଜାତାପୁ ଭାରତର ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି । ଜାତାପୁ ସଂପ୍ରଦାୟ କନ୍ଧ ଜନଜାତିର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରେ ପାହାଡ଼ରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ କୁଇ ଏବଂ ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ ତେଲୁଗୁ କହନ୍ତି । ମୁଖ୍ୟତଃ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଏବଂ ବିଜୟନଗରମ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହୁଥିବା ଏହି ଜନଜାତି ସମୟକ୍ରମେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବଂଶରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଏବଂ ଜାତାପୁ ଦୋରା ଏବଂ ସାମନ୍ତୁଲୁ ଇତ୍ୟାଦି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ସେମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ପାଦ ଦେଶରେ ରହନ୍ତି ।
ଭାଷା
କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର କନ୍ଧମାନଙ୍କର ଭାଷା କୁଇ ଜାତାପୁମାନଙ୍କର କଥିତ ଭାଷା । ଏହାଛଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଜାତାପୁମାନେ ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଜାତାପୁମାନେ କୁଇ ବ୍ୟତୀତ ତେଲୁଗୁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ।
ଘର ତିଆରି
ଜାତାପୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପୋଙ୍ଗଲ ପର୍ବ ପାଳନ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ନୂଆ ଘର ତିଆରି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି । ଜଣେ ଡିସାରୀ (ପୂଜାରୀ) ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଠିକ୍ କରିଥାନ୍ତି । ପ୍ରାୟତଃ ବୁଧବାର ଦିନ ଗୃହ କର୍ମର ଶୁଭକର୍ମ ଭାବେ ଗୃହର ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ତମ୍ଭ (ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ) ଗୃହ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଳରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ । ଘର ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ ଯଥା କାଠ, ବାଉଁଶ, କାଦୁଅ, ସିଆଳି ଲତାର ଦଉଡ଼ି (ଲହି) ଏବଂ ଛଣ ଆଦି ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଆସୁତିବା ବେଳେ ଅଧୁନା ଇଟା ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି ।
ଦୁଇ କୋଠରୀବିଶିଷ୍ଟ ଘରଗୁଡ଼ିକ ଆକୃତିର ଆୟତାକାର ହେବା ସହ ଉଭୟ ଆଗ ଏବଂ ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱ ଚଉଡ଼ା ବାରଣ୍ଡାଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପିଣ୍ଡାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥାଏ । ଘରଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ପୂର୍ବ ଆଡକୁ ମୁହାଁଇଥାଏ । କବାଟଗୁଡ଼ିକ କାଠରେ ତିଆରି କିମ୍ବା କାଦୁଅମଖା ବାଉଁଶରେ ତିଆରି । କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ରଙ୍ଗମାଟି ସହିତ ସଫା ଭାବରେ ପାଲିସ ହୋଇଥାଏ ।
ବଡ଼ କୋଠରୀକୁ ବାସଗୃହ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଫସଲ ସାଇତି ରଖିବା ପାଇଁ ଛୋଟଛୋଟ କୋଠରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଘରର କୌଣସି ଝରକା ନ ଥାଏ । ଜାତାପୁମାନେ ନିଜ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଘର ପଛପଟରେ ଏକ ଅଲଗା ଗୁହାଳରେ ରଖନ୍ତି । ଜାତାପୁଘରେ ସେମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଋତୁସ୍ରାବ ସମୟରେ ପଛ ବାରଣ୍ଡାରେ ରହିବା ପାଇଁ ଏକ ପୃଥକ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଜାତାପୁମାନେ ସୀମିତ ଘରୋଇ ସମ୍ପତ୍ତି ଧରି ବସବାସ କରିଥାନ୍ତି । ଘରକରଣା ସାମଗ୍ରୀ ଭାବେ କିଛି ସିଲଭର (ଆଲୁମିନିୟମ) ବାସନକୁସନ, କିଛି ମାଟି ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଲାଉତୁମ୍ବା ବା ଡଙ୍କି ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଚୁଲି ନିକଟରେ ଥିବା ରୋଷେଇ ଘରେ ସାଧାରଣତଃ ସେମାନେ ଏସବୁ ରଖିଥାନ୍ତି ।
ବିବାହ
ଜାତାପୁ ପରିବାର ସଧାରଣତଃ ପିତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ହୋଇଥାଏ । ବିବାହ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବନ୍ଧ-ବିବାହ ସାଧାରଣ ଏବଂ ସମଗୋତ୍ରୀ ବିବାହ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ବିବାହ । ତେବେ ବିବାହ କରିବାର ଅନ୍ୟ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଇଲାରାକାଓଁ (ବର କନ୍ୟାଘରେ ରହିଯିବା), ମାଗାନାଲୀ (ବର ସହ କନ୍ୟାର ପଳାୟନ) ଏବଂ କନ୍ୟା ବଦଳରେ ଦ୍ରବ୍ୟ ବିନିମୟ କରିବା । ଜାତାପୁ ସଂପ୍ରଦାୟରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର, ବିଧବା ବିବାହ ଏବଂ ଛାଡପତ୍ର ହୋଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀର ପୁନଃବିବାହ ଅନୁମତିପ୍ରାପ୍ତ ଓ ବହୁବିବାହ ବିରୋଧରେ କୌଣସି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନାହିଁ । ତେବେ ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ଖୁବ କମ । ବିବାହ ବେଳେ ଓଲି (ବର ମୂଲ୍ୟ) ନଗଦ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଜାତାପୁ ସମାଜରେ ଛୋଟ ପରିବାର ବହୁ ପ୍ରଚଳିତ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁବିବାହ ଏବଂ ବିସ୍ତାରିତ ପରିବାର ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ ।
ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ପ୍ରଥା
ଜାତାପୁମାନେ ସାଧାରଣତଃ ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶବଦାହ କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସାପ କାମୁଡ଼ିବା, ହଇଜା, ବସନ୍ତ ତଥା ବଣୁଆ ଜନ୍ତୁର ଆକ୍ରମଣ ଇତ୍ୟାଦି କାରଣରୁ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସମାଧି ଦିଅନ୍ତି । ଜାତାପୁମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ କେବଳ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପରିବାର କିମ୍ବା ବଂଶକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଗାଁର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷିତ କରିଥାଏ । ମୃତ୍ୟୁର ତିନି ଦିନ ଯାଏଁ ଶୋକ ପାଳନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ବିଧି ପାଳିତ ହୁଏ ।
ପୂଜା ବିଧି
ଜାତାପୁମାନେ ଜାକେରୀ କିମ୍ବା ସାକେରୀ ପେନୁଙ୍କୁ (କୁଇ ଭାଷାରେ ପେନୁ ଅର୍ଥ-ଦେବତା) ନିଜର ଈଷ୍ଟ ଦେବତା ଏବଂ ଗ୍ରାମ ଦେବତା ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଜାତାପୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ଉପାସନା ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ପୂଣ୍ୟ ପର୍ବରେ ସେମାନେ ଡିସାରୀ, ଜାନି (ପୂଜାରୀ) ଏବଂ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ନାୟକ କିମ୍ବା ଦୋରାଙ୍କଦ୍ୱାରା ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।
ପୋଷାକ
ଜାତାପୁ ମହିଳାମାନେ ନିଜକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅଳଙ୍କାରରେ ନିଜକୁ ସଜାଇଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ପିନ୍ଧୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟରେ ପୁସ୍ତି, ପାଟିଲି ଓ ତିଗି ବେକର ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ନାଗୁଲ, ଏବଂ ବାଗାଡୁଲୁ କାନଗହଣା ଭାବେ ଅନ୍ୟତମ । ମହିଳାମାନେ ନାକରେ କାନିଶ କାମୁଲୁ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୁରୁଣା ମୁଦ୍ରାରେ ତିଆରି ମୁଦି, ହାତଗୋଡ଼ରେ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ଏବଂ ରୂପାର ଶୃଙ୍ଖଳା ପାଟି ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧନ୍ତି । ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ସେମାନେ କାମି, ଗୁଣ୍ଡୁ ଏବଂ ପୁସାପୁରୁ ଭଳି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ମଧ୍ୟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଶରୀରରେ ହଲଦୀ ଲଗାଇବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଏବଂ କେଶରେ ଜଡ଼ାତେଲ ଲଗାଇଥାନ୍ତି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜାତାପୁମାନେ ଏକ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସଂପ୍ରଦାୟ । ୨୦୦୧ ଜନଗଣନାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୩,୮୦୪ ଜଣ ଜାତାପୁ ଥିଲେ । ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ ୬,୮୩୨ ଜଣ ପୁରୁଷ ଏବଂ ୬,୯୭୨ ଜଣ ମହିଳା ଥିବା ବେଳେ ପ୍ରତି ୧୦୦୦ ପୁରୁଷ ଅନୁପାତରେ ୧୦୨୦ ମହିଳା ଥିଲେ । ୧୯୯୧ରୁ ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜାତାପୁମାନଙ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୧.୦୪% ବଢ଼ିଥିବା ପଞ୍ଜୀକରଣ ହୋଇଥିଲା । ସମ୍ଭବତଃ ରାଜ୍ୟର ସୀମା ଦେଇ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଏହାର ଏକ କାରଣ । ଜାତାପୁ ସମାଜରେ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୩୨.୩୨% । ଏଥିରୁ ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୬.୦୨% ଏବଂ ମହିଳା ୧୯.୦୪% ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି
ଆକାଶ (କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର)
ଆକାଶ ( IAST : Ākāśa "ଆକାଶ" ) ହେଉଛି ଏକ ମଧ୍ୟ-ଦୂରଗାମୀ ଗତିଶୀଳ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ-ବାୟୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO)ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଭାରତ ଡାଇନାମିକ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (ବି.ଡି.ଏଲ୍.), ଭାରତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ (BEL), ଟାଟା ପାୱାର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଡିଭିଜନ୍ ଏବଂ ଲାରସେନ୍ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଛି ଅନ୍ୟ ରାଡାର, ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର,ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ   ନୂତନ ପିଢ଼ିର ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ ୫୦–୬୦ କିମି (୩୧-୩୭) mi) ଦୂରରେ, ୧୮,୦୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିପାରିବ |  ଏଥିରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ, କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାୟୁ-ରୁ-ଭୂପୃଷ୍ଠ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଳି ବାୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଛି।   ଏହା ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସେବାରେ ଅଛି |
ଏକ ଆକାଶ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ଗୋଟିଏ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ୩D ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୈଦୁତିକ ସ୍କାନ୍ ପଂକ୍ତି ରାଡାର(Active electronically scanned array radar) ଏବଂ ଚାରିଟି ପ୍ରକ୍ଷେପକ ଅଛି,ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରକ୍ଷେପକ (launcher) ସହିତ ତିନୋଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅଛି, ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ | ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟାଟେରୀ ସର୍ବାଧିକ ୬୪ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ନଜର ରଖିପାରିବ ଏବଂ ସେଥିରୁ ସର୍ବାଧିକ ୧୨ଟିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ | ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର 60 kg ଏକ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଫ୍ୟୁଜ୍ (proximity fuze) ସହିତ ଏକ ଉଚ୍ଚ-ବିସ୍ଫୋରକ (high explosive) ପୂର୍ବ-ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ (pre-fragmented) ବିସ୍ଫୋଟକପଦାର୍ଥ (warheaed) ଅଛି | ଆକାଶ ପ୍ରଣାଳୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗତିଶୀଳ ଏବଂ ଯାନବାହନର ଏକ ଗତିଶୀଳ ଦଳକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ସକ୍ଷମ | ଉନ୍ମୋଚନ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଉଭୟ ଚକଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଟ୍ରାକଯୁକ୍ତ ଗାଡ଼ି ସହିତ ଏକୀଭୂତ ହୋଇଛି | ଆକାଶ ପ୍ରଣାଳୀ ମୁଖ୍ୟତ  ବାୟୁ-ପ୍ରତିରକ୍ଷା-ପ୍ରଣାଳୀ ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏହାକୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଭୂମିକାରେ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି | ଏହା ୨,୦୦୦ ବର୍ଗକିଲୋମିଟର କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆବରଣ (cover) ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ | ଆକାଶର ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟବଳର ମିଳିତ ଅର୍ଡ଼ର, ରାଡାର୍ ପ୍ରଣାଳୀ (ଅସ୍ତ୍ର ଠାବକାରୀ ରାଡାର (WLR) ଏବଂ ପହରା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ₹୨୩,୪୦୦ କୋଟି                                (US $୪ ବିଲିୟନ) ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି।
ପ୍ରଣାଳୀ
ଆକାଶର ଏକ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା କ୍ଷମତା ଅଛି | ୩D କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ ରାଡାର (Central acquisition radar) ମନକୁ ମନ ପ୍ରାୟ ୧୫୦କି.ମି. ଦୂରତାରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଆରମ୍ଭ କରେ | ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବ-ଚେତାବନୀ ପ୍ରଦାନ କରେ | ଲକ୍ଷ୍ୟ ଟ୍ରାକ୍ ସୂଚନା ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଏ | ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରେ | ୧୦୦କି.ମି. ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାଟେରୀ ନିରୀକ୍ଷଣ ରାଡାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରେ | ଏହି ତଥ୍ୟ ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଏ | ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ୨୦୦ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟର ଏକାଧିକ-ରାଡାର ଟ୍ରାକିଂ କରିଥାଏ ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ବନ୍ଧ (correlation) ଏବଂ ତଥ୍ୟ ସମ୍ମିଶ୍ରଣ (data fusion) କରିଥାଏ | ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅବସ୍ଥାନ ସୂଚନା ବ୍ୟାଟେରୀ ସ୍ତରର ରାଡାରକୁ ପଠାଯାଏ ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାକୁ ଏହି ସୂଚନା ବ୍ୟବହାର କରେ |
ବ୍ୟାଟେରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଯାହା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ମନୋନୀତ ତାଲିକାରୁ ଏକ/ଏକାଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ(ଗୁଡିକୁ) ନିୟୋଜିତ କରିପାରିବ,ଏହାକୁ ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତ ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ | ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନିଆଯାଏ | ନୂଆ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡିକ ସେତେବେଳେ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବରୁ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଧ୍ବଂସ ହେଇଯାଆନ୍ତି | ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷ ଯେପରିକି, ସମ୍ବେଦକ (Sensor), ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଆଦେଶ (guidance command), କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର କ୍ଷମତା ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କ୍ଷେତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଗଣନାକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ପ୍ରଣାଳୀଦ୍ୱାରା ୮୮%ର ଗୋଟିଏ-କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରରେ-ସଫଳ-ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ ସମ୍ଭାବନା ହାସଲ କରାଯାଇଛି |
ସ୍ୱୟଂପ୍ରଚାଳିତ ସ୍ଥିତିରେ (Autonomous mode) ଏବଂ ଦଳଭିତ୍ତିକ ସ୍ଥିତିରେ (group mode) ଆକାଶକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏକାଧିକ-ଲକ୍ଷ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିପଦକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି | ଦଳଭିତ୍ତିକ ସ୍ଥିତିରେ (group mode) ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ଆଶା କରାଯାଉଥିବା ବିପଦ ଢ଼ାଞ୍ଚାକୁ ନେଇ, ଦୁର୍ବଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଆମ ପାଖରେ ଅନେକ ସଂରଚନା ରହିପାରେ | ସେହିଭଳି, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଚାଳିତ ସ୍ଥିତିରେ ଏକାଧିକ ବ୍ୟାଟେରୀ ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ/ବିନ୍ଦୁଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହୋଇପାରିବ | ଏକ ଦଳଭିତ୍ତିକ ଗଠନରେ,ଅସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ, ଚାରୋଟି ବ୍ୟାଟେରୀକୁ ବିଭିନ୍ନ ଜ୍ୟାମିତିକ ଗଠନରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇପାରିବ | ଏକ ବାକ୍ସ-ଆକାର ନିୟୋଜନ ଢାଞ୍ଚାରେ, ଏକ ଆକାଶ ଗୋଷ୍ଠୀ ୬୨କି.ମି.x ୬୨କି.ମି. କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ | ଏକ ସିଧା ରେଖା ସଂରଚନାରେ, ଏହା ୯୮କି.ମି. x ୪୪ କି.ମି.ର ଏକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆବୃତ କରେ | ଟ୍ରାପେଜଏଡ-ଆକାର ସଂରଚନା ୫୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଆକାରର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆବୃତ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟୋଜନ ଢ଼ାଞ୍ଚା ତୁଳନାରେ ସର୍ବ ବୃହତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ |
କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର
thumb| ଜୁନ୍ ୧୮, ୨୦୧୪ରେ ବାଲିଶୋର, ଏକୀକୃତ ପରୀକ୍ଷଣ ସ୍ଥଳରୁ ସୀମା ମିଶନ ନିକଟରେ ଅତି କମ୍ ଉଚ୍ଚତାରେ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସଫଳତାର ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା | ଆକାଶ ହେଉଛି ୩୦କି.ମି.ର ଏକ ଅବରୋଧ ପରିସର (intercept range) ସହିତ ଏକ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ-ବାୟୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର | ଏହାର ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ସମୟରେ ଓଜନ ୭୨୦ କି.ଲୋ., ବ୍ୟାସ ୩୫ ସେ.ମି. ଏବଂ ଲମ୍ବ ୫.୭୮ ମିଟର | ଆକାଶ ପରାଧ୍ବନିକ (supersonic) ବେଗରେ ଉଡି ମ୍ୟାକ ୨.୫ରେ ପହଞ୍ଚେ | ଏହା ୧୮ କି.ମି. ଉଚ୍ଚତାରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ଏବଂ ଉଭୟ ଟ୍ରାକ ଏବଂ ଚକିଯୁକ୍ତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇପାରିବ | ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର-ଭିତରେ-ଥିବା ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ସଞ୍ଚାଳକ ପ୍ରଣାଳୀ (actuator system) ସହିତ ମିଶି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ୧୫g ଲୋଡ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିଚାଳନା କରାଇ ପାରିଥାଏ ଏବଂ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଶତୃବିମାନକୁ ଗୋଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ସମର୍ଥ ବନାଏ କରିଥାଏ | ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ ନିକଟତର ଫ୍ୟୁଜ୍ (proximity fuze)  ଏକ ୫୫କିଲୋର ପୂର୍ବ-ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ବିସ୍ଫୋଟକପଦାର୍ଥ ସହିତ ଯୋଡି ହୋଇଛି | ଏକ ଆତ୍ମ-ବିନାଶକାରୀ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଖଞ୍ଜା ଯାଇଛି | ଏହା ଏକ ଏକୀଭୂତ ରାମଜେଟ୍ ରକେଟ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ | ଏକ ରାମଜେଟ୍ ପ୍ରଣୋଦନ ପ୍ରଣାଳୀର ବ୍ୟବହାର ଏହାର ଉଡ଼ାଣ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ନକରି ଏକ ବେଗକୁ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ | କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ଉଡ଼ାଣରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥାଏ |
ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ଡିଜାଇନ୍ SA-6ର ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ କିଛି ସମାନ, ଚାରି ଲମ୍ବା ଟ୍ୟୁବ୍ ରାମଜେଟ୍ ଇନଲେଟ୍ ନକ୍ସା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଡେଣା ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ | ବ୍ୟାସ ଅକ୍ଷ(pitch)/ଉଚ୍ଚତା ଅକ୍ଷ(yaw) ପାଇଁ ଚାରିଟି କ୍ଲିପ୍ ହୋଇଥିବା ତ୍ରିକୋଣୀୟ ଚଳନ୍ତା ଡେଣା ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସ୍ଥାପିତ | ରୋଲ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ଆଏଲେରନ୍ ସହିତ ଚାରୋଟି ଇନଲାଇନ କ୍ଲିପ୍ ହୋଇଥିବା ଡେଲଟା ଫିନ୍ ଲାଞ୍ଜ ପୂର୍ବରୁ ମାଉଣ୍ଟ କରାଯାଏ | ଅବଶ୍ୟ, ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସ୍କିମେଟିକ୍ ଏକ ଅନ୍ବୋର୍ଡ ଡିଜିଟାଲ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସହିତ ଏକ ଭିନ୍ନ ଲେଆଉଟ୍ ଦେଖାଏ, କୌଣସି ଅର୍ଦ୍ଧ-ସକ୍ରିୟ ସନ୍ଧାନକାରୀ, ଭିନ୍ନ ପ୍ରୋପେଲାଣ୍ଟ, ଭିନ୍ନ ଆକ୍ଟୁଏଟର୍ ଏବଂ କମାଣ୍ଡ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଡାଟାଲିଙ୍କସମୂହ | ଆକାଶ ଏକ ଅନବୋର୍ଡ ରେଡିଓ-ନିକଟତର ଫ୍ୟୁଜ୍ ବହନ କରେ |
ପ୍ରଣୋଦନ ( Propulsion )
ଆକାଶ, ରୁଷୀୟ 2K12 Kub (SA-୬ Gainful) ପରି ଏକ ଏକୀକୃତ ରାମଜେଟ୍-ରକେଟ୍ ପ୍ରଣୋଦନ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରେ, ଯାହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରକେଟ୍ ମୋଟର ପ୍ରଜ୍ବଳନ ସରିବା ପରେ ପରେ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିରନ୍ତର ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇ ଥାଏ |
ରାଡାର
ବାଆଁ|thumb| ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ, ୨୦୧୯ରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରାଡାର | ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଟି ' ରାଜେନ୍ଦ୍ର' ନାମକ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟଯୁକ୍ତ ପଂକ୍ତି ରାଡାର(Phased array radar) ଅଗ୍ନି-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରାଡାରଦ୍ୱାରା ମାର୍ଗଦର୍ଶିତ, ଯାହାକୁ ପ୍ରାୟ ୬୦ କି.ମି.ର ଟ୍ରାକିଂ ପରିସର ସହିତ ବ୍ୟାଟେରୀ-ସ୍ତର-ରାଡାର (ବ୍ୟା.ସ୍ତ.ରା) କୁହାଯାଏ | ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ରାଡାର ସଂରଚନାନରେ ୪୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଉପାଦାନର ଏକ ଶୀଘ୍ର-ବୁଲିପାରୁଥିବା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟଯୁକ୍ତ ପଂକ୍ତି ଆଣ୍ଟେନା, ବର୍ଣ୍ଣପଟ ଶୁଦ୍ଧ (Spectrally pure) ଟ୍ୟୁବରେ-ଗତିମାନ-ତରଙ୍ଗ (TWT) ଟ୍ରାନ୍ସମିଟର, ତିନୋଟି ଚ୍ୟାନେଲ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟଯୁକ୍ତ ସୁପରହିଟୋଡାଇନ୍ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ବନ୍ଧ (correlation) ସଂଗ୍ରହୀ (receiver), ଦ୍ରୁତ ଗତି ଡିଜିଟାଲ୍ ସିଗ୍ନାଲ୍ ସଂସାଧକ(processor), ସସମୟ ପରିଚାଳନା (real time management) କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଏବଂ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଡାର ଡାଟା ସଂସାଧକ(processor) ରହିଛି | । ଏହା ପରିସର (range), ଦିଗଂଶ (azimuth) ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ୬୪ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବ ଏବଂ ଚାରିଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଡକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗୋଟେ ପରେ ଗୋଟେ କରି ଏକକାଳୀନ ଆଠଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିପାରିବ | ରାଡାରରେ ଉନ୍ନତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରତି-ପ୍ରତ୍ୟୁପାୟ (electronic counter countermeasures) ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଛି | ଏକ BMP-୨ ଚେସିସ ଉପରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଆଧାରିତ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଥିବା ବ୍ୟାଟେରୀ-ସ୍ତର-ରାଡାର୍-II ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଯେତେବେଳେ କି ସେନା ପାଇଁ ଏକ T-୭୨ ଚେସିସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରୀ-ସ୍ତର-ରାଡାର-III ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା
ସେନା ସଂସ୍କରଣରେ ବ୍ୟାଟେରୀ ନିରୀକ୍ଷଣ ରାଡାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି | ବ୍ୟାଟେରୀ ନିରୀକ୍ଷଣ ରାଡାର ହେଉଛି ଏକ ଟ୍ରାକ ଯାନ ଆଧାରିତ, ଦୀର୍ଘ-ଦୂରଗାମୀ ସମ୍ବେଦକ (long range sensor) | ଏହା ପରିସର ଭିତରେ ଥିବା ୪୦ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ୧୦୦ କି.ମି. ପରିସର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଗଂଶ (azimuth) ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରିବ |
ବହୁ ଦୂରରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ ୩D କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ ରାଡାର (୩D CAR)ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ଯାହାକି ଏକ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ନିରୀକ୍ଷଣ ରାଡାର ଯାହା ସର୍ବାଧିକ ୨୦୦ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଟ୍ରାକ କରୁଥିବା ବେଳେ ସ୍କାନ୍ ସ୍ଥିତିରେ (ଚିହ୍ନଟ, ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ)ତିନି ପରିମାପରେ (dimensions) ୧୮୦ କି.ମି. ପରିସର(range) ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରାକ କରିପାରିବ | ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ ଯୋଗାଯୋଗ ଲିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟର ଦିଗଂଶ (azimuth), ପରିସର(range) ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ସ୍ଥାନାଙ୍କ(co-ordinates) ପ୍ରଦାନ କରେ | ଅସ୍ତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରାଡାରକୁ ସୂଚାଇବା ପାଇଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ |
ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡିକ
ସେନାର ରାଡାର ଏବଂ ପ୍ରକ୍ଷେପକଗୁଡ଼ିକ Ordnance Factories Board ର Ordinance factory Medakଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ T-72 ଚେସିସ ଉପରେ ଆଧାରିତ | ବାୟୁସେନା ସଂସ୍କରଣଗୁଡ଼ିକ ଟ୍ରାକ ଏବଂ ଚକାଯୁକ୍ତ ଯାନର ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରେ | ବାୟୁସେନା ଆକାଶ ପ୍ରକ୍ଷେପକ ଏକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଇପାରୁଥିବା ଟ୍ରେଲରକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଯାହାକି ଏକ ଅଶୋକ ଲେଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଟ୍ରକ୍ଦ୍ୱାରା ଟାଣାଯାଇଥାଏ ଏବଂ ଯାହା ସ୍ବୟଂସଞ୍ଚାଳିତ ଭାବରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ନେଇପାରିବ | ବାୟୁସେନା ପ୍ରକ୍ଷେପକ DRDO ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ଲାରସେନ୍ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋଦ୍ୱାରା ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି |  ଉଭୟ ସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ପ୍ରକ୍ଷେପକରେ ତିନୋଟି ପ୍ରକ୍ଷେପଣ-ପାଇଁ-ପ୍ରସ୍ତୁତ(ready-to-fire) ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅଛି | ପ୍ରକ୍ଷେପକଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ଦିଗଂଶରେ(azimuth) ବୁଲିପାରନ୍ତି | ସେନାର ସ୍ୱୟଂ-ଚାଳିତ ପ୍ରକ୍ଷେପକ (ASPL) ୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀରେ ଶୀଘ୍ର ବୁଲିପାରେ ଏବଂ ଏହା ୬-୬୦ ଡିଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ଅଣେଇ ହେଇକି ରହିପାରିବ | ଆକାଶ ବାୟୁସେନା ପ୍ରକ୍ଷେପକ (AAFL) ହେଉଛି ୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀରେ ଶୀଘ୍ର ବୁଲିପାରେ, ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହା ମୁତୟନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ୮-୭୫ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଣରେ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିପାରେ | ଆକାଶ ବାୟୁସେନା ପ୍ରକ୍ଷେପକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଏବଂ ସୁଦୂର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସର୍ଭୋ ଡ୍ରାଇଭ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରେ |  ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକାଶ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବାକୁ, ଅନେକ ସହାୟକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଯାନକୁ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି | ସେମାନେ ଗତିଶୀଳ ଏବଂ ଯୁଧ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରଯୋଗ୍ୟ | ସେମାନଙ୍କର ଡିଜାଇନ୍, ସଂପନ୍ନ ହେବାକୁ ଥିବା ଭୂମିକା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ଯାନଗୁଡିକ ଦଳର ମୁଖ୍ୟାଳୟ (Group headquarter), ବ୍ୟାଟେରୀ, ଆସେମ୍ବଲି ଲାଇନ୍ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କର୍ମଶାଳାକୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି | କେତେକ ଯାନ ହେଉଛି: କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରିବହନ ଯାନ, ପରିବହନ ଏବଂ ଲୋଡିଂ ଯାନ, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଚେକଆଉଟ୍ ପାଇଁ ଗତିଶୀଳ ଷ୍ଟେସନ ଯାନ, ବାୟୁ ସଙ୍କୋଚକ (compressor) ଯାନ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ଯାନ, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସହାୟତା, ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ମରାମତି ଯାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ | ଏହି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଯାନଗୁଡିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାଟେରୀରେ ବିତରଣ କରନ୍ତି, ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ବହନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି | ସେମାନଙ୍କର ଆବଣ୍ଟନ ସମଗ୍ର ଆକାଶ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ନମନୀୟତା ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ପ୍ରଦାନ କରେ |
ମାର୍କ-୧
ସହିତ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଥମ ପରୀକ୍ଷଣମୂଳକ ଉଡାଣ ୧୯୯୦ରେ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକାଶମୂଳକ ଉଡାଣ କରାଯାଇଥିଲା
୨୦୦୫ରେ ଏକକାଳୀନ ଗୋଡାଇବା ସ୍ଥିତିରେ ଦୁଇଟି ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଦୁଇଟି ଦ୍ରୁତ ଗତିଶୀଳ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ବାଧା ଦେଇଥିଲେ | ତ୍ରିପରିମାପୀ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ ରାଡାର୍ (3D Central acquisition radar) ଦଳଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଟେ |
₹୧୦୦୦ କୋଟି (€୧୫୦ ନିୟୁତ; $୨୦୦ ନିୟୁତ) ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମୂଲ୍ୟ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଶରେ ଥିବା ସମାନ ବିକାଶମୂଳକ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ୮-୧୦ ଗୁଣ କମ୍ | ଆକାଶର କିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଛି ଯେପରିକି ଗତିଶୀଳତା, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅବରୋଧ (target intercept) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ଚଳିତ ଉଡ଼ାଣ, ଏକାଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ଭାଳି ପରିବା କ୍ଷମତା, ଡିଜିଟାଲ୍-କୋଡେଡ୍ କମାଣ୍ଡ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା |
ପ୍ରକାରଗୁଡିକ
alt=|ବାଆଁ|thumb| ୨୭ ମଇ ୨୦୧୯ରେ ଆକାଶ -୧ ଏସ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷା |
ଆକାଶ-୧ ଏସ୍
ଏକ ସନ୍ଧାନକାରୀ (missile seeker) ସହିତ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା ଯାହା ଆଗନ୍ତୁକ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିପାରିବ ଯେଉଁଥି ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଆକାଶ -୧ ଏସ୍ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ୱଦେଶୀ ସନ୍ଧାନକାରୀ (Seeker) ସହିତ ଅପଗ୍ରେଡ୍ ଆକାଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା | DRDO ୨୫ ମେ ଏବଂ ୨୭ ମଇ ୨୦୧୯ରେ ଆକାଶ -୧ଏସ୍ ପରୀକ୍ଷା କରି ୩୦କି.ମି.ର ଲକ୍ଷଭେଦ ପରିସର ସହିତ ଯାହାର ୬୦କିଲୋଗ୍ରାମର ବିସ୍ଫୋଟକପଦାର୍ଥ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି | ଏକୀକୃତ ପରୀକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ର (Integrated test range)(ITR),ଚାନ୍ଦିପୁର, ଓଡ଼ିଶାରୁ  ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ୱଦେଶୀ ସନ୍ଧାନକାରୀ ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଣାଳୀର ସାମଗ୍ରିକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସହିତ | ଏକାଧିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକାଶ -୧ଏସ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଥର ପରୀକ୍ଷଣ  ଏବଂ ଏହା ସଫଳତାର ସହ ପରୀକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା |  ଏହା ଏକକ ସଟ୍ Kill ସମ୍ଭାବନା ାକଉ ଉଭୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ଟର୍ମିନାଲ seeker ନିୟମାବଳୀର ସମଷ୍ଟି ସମର୍ଥନ  ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୮-୩୦କି.ମି. କୁର ଦୂରରେ େଯାଦ୍ଧା jets ଏବଂ drones ତଳକୁ ଆଘାତର ସକ୍ଷମ ଯାହା ଅଧିକ ଗତିଶୀଳତା ପାଇଁ ଉଭୟ ଟ୍ରାକ ଏବଂ ଚକିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ବାହାର କରାଯାଇପାରିବ |
ମାର୍କ-୨
ଆକାଶ Mk-II ଏକ ଦୀର୍ଘ-ପରିସର, ତୀବ୍ର ଏବଂ ଅଧିକ ସଠିକ୍ SAM | ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ଏକ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ପରିସର ୪୦ ହେବ | କିମି ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀର ସଠିକତା ବୃଦ୍ଧି | ଏକ ବୃହତ ପ୍ରୋଫାଇଲରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆକାଶ Mk-IIକୁ ଅନୁମତି ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ସନ୍ଧାନକାରୀଙ୍କୁ ବୋର୍ଡରେ ରଖିବା ହେଉଛି ବିଚାର କରାଯାଉଥିବା ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ | ୨୭ ମଇ ୨୦୧୯ରେ DRDO ସଫଳତାର ସହିତ ଆକାଶ ପୃଷ୍ଠର ନୂତନ ସଂସ୍କରଣକୁ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏକ ନୂତନ ସ୍ୱଦେଶୀ-ବିକଶିତ ସନ୍ଧାନକାରୀ ସହିତ ପରୀକ୍ଷଣ କଲା | ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବାଲାସୋରରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ଦ୍ୱିତୀୟ ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ଥିଲା |
ଆକାଶ-ନୂତନ ପିଢ଼ି
ଏକ ନୂତନ ଡିଜାଇନ୍ ଆକାଶ ସହିତ ଏକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର - ନୂତନ ପିଢ଼ିର (ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଆକାଶ-ନୂ.ପି.) ₹ ୪୭୦ କୋଟି   ସହିତ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା, ଉନ୍ନତ କ୍ଷମତା ସହିତ ଆକାଶ ଏବଂ ଆକାଶ -୧ ଏସ୍ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବା ପାଇଁ   ଆକାଶ-ନୂ.ପି.ରେ ଏକ ଉନ୍ନତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୟ ଏବଂ ପରିପୃଷ୍ଠା ଆକ୍ରମଣରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ସୁରକ୍ଷା ରହିବ | ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡୁଆଲ୍-ପଲ୍ସ କଠିନ ରକେଟ୍ ମୋଟର ବ୍ୟବହାର କରେ ଯାହା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ବର୍ତ୍ତମାନର ସାମଗ୍ରିକ ପରିସରକୁ ୪୦କି.ମି.ରୁ ୮୦କି.ମି.କୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ବାୟୁ-ନିଶ୍ୱାସପ୍ରାପ୍ତ କଠିନ ରାମଜେଟ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ତୁଳନାରେ ହାଲୁକା ଅଟେ |
ସ୍ଥିତି
ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ଆରମ୍ଭ ମୂଲ୍ୟ ୫,୦୦,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ କମ୍ ହେବ, ଅର୍ଥାତ୍ ₹ ୨୦ ନିୟୁତ ( ₹ ୨ କୋଟି, ଯାହା ସମାନ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ମୂଲ୍ୟର ଅଧାରୁ କମ୍ ଅଟେ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ  $ ୧.୨-୧.୫ ନିୟୁତ ( ₹ ୫-୬ କୋଟି) ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ।  ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ସହିତ ଦାମରେ ହ୍ରାସ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି |  ଭାରତୀୟ ସାମରିକ ବଳ ବାୟୁସେନା & ସ୍ଥଳସେନା)ର ମିଳିତ ଅର୍ଡର ₹ ୨୩,୩୦୦ କୋଟି ($ ୫.୧୮ ବିଲିୟନ) ରହିଛି |  ୨୪ ମଇ ୨୦୧୨ ରେ, ଭାରତ ସଫଳତାର ସହ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ବୈଧ କରିବା ପାଇଁ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିଲା | ୧ ଜୁନ୍ ୨୦୧୨ ରେ, ବାୟୁସେନା ସଂସ୍କରଣ ୨୫କି.ମି.ର ପ୍ରହାର ପରିସର ସହିତ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ଚାନ୍ଦିପୁରରେ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଟେଷ୍ଟ ରେଞ୍ଜରୁ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା | ୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୪ରେ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳର ଚାନ୍ଦିପୁରରେ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଟେଷ୍ଟ ରେଞ୍ଜର ଉତକ୍ଷେପଣ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ -୩ରୁ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହି ପରୀକ୍ଷାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା |
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା
ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୭ ରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଉପଭୋକ୍ତା ପରୀକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା | ଦଶ ଦିନର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାର ହୋଇଥିବା ଏହି ପରୀକ୍ଷଣଗୁଡିକ, ପାଞ୍ଚ ଥର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସଫଳ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା I ଚାନ୍ଦିପୁରରେ ଦଶ ଦିନିଆ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ, ଗ୍ୱାଲିଅର୍ ଏୟାର ଫୋର୍ସ ବେସରେ ECCM ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପୋଖରାନରେ ଗତିଶୀଳତା ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଆକାଶର ସ୍ଥିରତା ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଉପଭୋକ୍ତା ପରୀକ୍ଷଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାକୁ ବିକଶିତ କରିଥିଲା | ନିମ୍ନଲିଖିତ ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଥିଲା: ନିମ୍ନ-ଉଡ଼ାଣ ନିକଟ ଦୂରତା ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଦୂର ଦୂରଗାମୀ ଉଚ୍ଚ-ଉଚ୍ଚତା ଲକ୍ଷ୍ୟ, କ୍ରସିଂ ଏବଂ ନିକଟତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ସମାନ ପ୍ରକ୍ଷେପକରୁ ଦୁଇଟି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ନିମ୍ନମାନର ଅବନତି ଲକ୍ଷ୍ୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଉତକ୍ଷେପଣ |
ବ୍ୟାପକ ଉଡାଣ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ଆକାଶର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏହାକୁ ନିଜ ବଳରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଦୁଇଟି ବ୍ୟୁହ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ଅର୍ଡର ରଖାଯାଇଥିଲା, ଏହିଗୁଡିକ ୨୦୦୯ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା | ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସନ୍ତୋଷଜନକ ମନେ କଲା ଏବଂ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଥିଏଟର ପାଇଁ ଆଉ ଦୁଇଟି ବ୍ୟୁହ ଗଠନ ପାଇଁ ୧୬ଟି ପ୍ରକ୍ଷେପକ ପାଇଁ ଅର୍ଡର ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଥିଲା |
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୯ରେ, ଟାଟା ପାୱାରର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଡିଭିଜନ୍ ( ଟାଟା ପାୱାର୍ SED ) ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ଯେ ଆସନ୍ତା ୩୩ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୬ଟି ଆକାଶ ପ୍ରକ୍ଷେପକ ପାଇଁ INR 1.82 ବିଲିୟନ ଅର୍ଡର ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି |
ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ ରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଏହାର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା |
ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ରେ ଭୂମି-ରୁ-ବାୟୁ ପରାଧ୍ୱନିକ (supersonic) କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକାଶ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଏହାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଉପଭୋକ୍ତା ପରୀକ୍ଷଣକୁ ୫ ଦିନ ପାଇଁ ସଫଳତାର ସହିତ ସମାପ୍ତ କରିଛି ଯାହା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା (IAF) ଦଳଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସମସ୍ତ ମିଶନ ପାରାମିଟରକୁ ବୈଧ କରିଛି |
୧୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ ରେ, ଆକାଶ ପୃଷ୍ଠରୁ ବାୟୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଗ୍ୱାଲିଅରରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।
୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୫ ରେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ (DAC) ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ସାତଟି ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟୁହ କ୍ରୟକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଥିଲା। alt=|ବାଆଁ|thumb| ଭାୟୁ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାୟାମ ୨୦୧୯ରେ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ରାତ୍ରି ଉତକ୍ଷେପଣ |
ମୁତୟନ
ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଗ୍ୱାଲିଅର୍ (ମହାରାଜପୁର AFS), ଜାଲପାଇଗୁରୀ (ହାସିମାରା ଏଫଏସ୍), ତେଜପୁର, ଜୋରହାଟ ଏବଂ ପୁଣେ (ଲୋହେଗାଓନ୍ ଏଫଏସ୍)ରେ ଆକାଶଙ୍କୁ ଏହାର ବେସରେ ନିୟୋଜିତ କରିଛି।
ରପ୍ତାନି
ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ, ବେଲାଋଷ, ମାଲେସିଆ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ୟୁଏଇ ଏବଂ ଭିଏତନାମ ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୦ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ସୁରକ୍ଷା କ୍ୟାବିନେଟ କମିଟି (ସିସିଏସ) ଆକାଶ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀର ରପ୍ତାନି ସଫା କରିଛି।
୧୩୨୨
୧୩୨୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୩୨୨ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଗରିମା ଚୌଧୁରୀ
ଗରିମା ଚୌଧୁରୀ (ଜନ୍ମ ଏପ୍ରିଲ ୨, 1990 ) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଯୁଡୋ ଖେଳାଳି । ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ମିରତଠାରେ ହେଇଥିଲା । ସେ ୨୦୧୨ ମସିହା ଲଣ୍ଡନ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଭାଗନେବା ପାଇଁ ଭାରତର ଏକ ମାତ୍ର ଯୁଦୋକା ଭାବରେ ମହିଳା ୬୩ କିଲୋଗ୍ରାମ ବର୍ଗରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।.
ବାଲ୍ୟକାଳ ଓ ଟ୍ରେନିଂ
ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମିତ ଗାରିମା ତାଙ୍କର ବାଲ୍ୟକାଳରୁ କ୍ରୀଡ଼ା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । ସେ କବାଡି, କ୍ରିକେଟ ଓ ଆଥଲେଟିକ ପରି କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଭାଗ ନଉଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାଁ ଏଥିରେ ତାଙ୍କୁ ସହାୟତା କରୁଥିଲେ । ଯୁଡୋ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କଳା ପରେ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ପାଇଁ ଯୁଡୋ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମାନଙ୍କରେ ଭାଗ ନେଇ ଆସୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଖେଳ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ସେ ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟ ତରଫରୁ ଜାତୀୟା କ୍ରୀଡ଼ା ମାନଙ୍କରେ ଭାଗ ନେଲେ ।
୨୦୦୪ ମସିହାରୁ ସେ ପାଟିଆଲା ଜାତୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଏକାଡେମିରେ ଜୀବନ ଶର୍ମାଙ୍କଠାରୁ କୋଚିଙ୍ଗ ନେଇଥିଲେ ।   ସେଠାରେ ସେ ବାଳକ ମାନଙ୍କ ସହ ଟ୍ରେନିଂ ନେବାକୁ ହେଇଥିଲା । .
୨୦୧୨ ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳୀନ ଅଲିମ୍ପିକ
ସେ ପ୍ଯାରିସଠାରେ ହେଇଥିବା ବିଶ୍ୱ ଯୁଡୋ ଚମ୍ପିୟାନଶିପରେ ଓ ପରେ ବିଶ୍ୱ ଯୁଡୋ କପରେ ଭାଗ ନେଇ ଅଲିମ୍ପିକ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ବର୍ଗ ୫୩ କିଲୋଗ୍ରାମରେ ସେ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । . ଅଲିମ୍ପିକ ପାଇଁ ଗାରିମା ଜର୍ମାନ ଦେଶ ଯାଇ ଟ୍ରେନିଂ ନେଇଥିଲେ ।.
ଅଲିମ୍ପିକରେ ସେ ପ୍ରଥମ ରାଉଣ୍ଡରେ ହାରିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶୈଳୀ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଇଥିଲା
ନ୍ୟାସନାଲ ସିିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
ସର୍ବତ୍ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁରକ୍ଷା, ନେଭର୍‌ ସେ ଗିଭ୍‌ ଅପ୍‌ । ଏ ନାରା ହେଉଛି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷ କମାଣ୍ଡୋଙ୍କର । ଏମାନଙ୍କୁ ବ୍ଲାକ୍‌ କ୍ୟାଟ୍‌ କମାଣ୍ଡୋ, ନ୍ୟାସନାଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ ଏବଂ ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ସେନା ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀରୁ ଚୟନ କରାଯାଏ ବଛା ବଛା ଯବାନ । ସେନାର ଯବାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତତଃ 3 ବର୍ଷ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀର ଯବାନ ନ୍ୟୁନତମ 5 ବର୍ଷ ତାଲିମ ନେଇଥିଲେ ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିରେ ତାଲିମ ପାଇବା ଲାଗି ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜି ହେଉଛି ଭାରତର ସ୍ପେଶାଲ୍‌ ଫୋର୍ସ, ଯାହାର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା 16 ଅକ୍ଟୋବର 1984ରେ । ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧି ଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ 1984ର ବ୍ଲୁ-ଷ୍ଟାର ଅପରସେନ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଥମେ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜି । ଗୃହ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅଧୀନରେ କାମ କରେ ଏହି କମାଣ୍ଡୋ ଦଳ । ଏହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ପ୍ରତିରୋଧ, କମ୍ବାଟ୍‌ ଅପରେସନ ବା ସ୍ପେଶାଲ୍‌ ଅପରେସନକୁ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିବା । ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିର ମୁଖ୍ୟ ବା ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥାନ୍ତି ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ ସେବାର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ । ଏମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଏ ଭିଆଇପି, ଭିଭିଆଇପି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ବନ୍ଧକଙ୍କୁ ମୁକୁଳାଇବା ଅପରେସନ୍‌, ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବା କାମରେ । ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିରେ ଅଛନ୍ତି ମୋଟ୍‌ 14 ହଜାର 500 ଯବାନ । ମୋଟ୍‌ ସଂଖ୍ୟାର 53% ସେନାରୁ ଓ ବଳକା 47% ଆସିଥାନ୍ତି 4ଟି ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀରୁ । ଏସବୁ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବାହିନୀ ହେଉଛି ସିଆର୍‌ପିଏଫ୍‌. ଆଇଟିବିପି, ଆର୍‌ଏଏଫ୍‌, ବିଏସ୍‌ଏଫ୍‌ । ଏମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହୋଇଥାଏ । ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିରେ କାମ କରିବା ପରେ ଏମାନେ ନିଜ ମୂଳ ବାହିନୀକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ବୟସ ସୀମା ରହିଛି 35 । 12 ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁଥିବା ଏହି କଠିନ ଟ୍ରେନିଂରେ କଠୋର ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ । 18 ମିନିଟ୍‌ରେ 26 ପ୍ରକାର କାରନାମା ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼େ । ତାଛଡ଼ା ପାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ 780ଟି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବାଧା । 25 ମିନିଟ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଏସବୁ କରିନପାରିଲେ ଯବାନ ବିଫଳ ବୋଲି ପରଗଣିତ ହୁଅନ୍ତି । ପୁଣି ଫାୟାରିଂ ତାଲିମର ପରୀକ୍ଷାରେ 25 ସେକେଣ୍ଡରେ 14ଟି ବିଭିନ୍ନ ଟାର୍ଗେଟ୍‌କୁ ସଫଳତାର ସହ ଭେଦ କରିବାକୁ ହୁଏ । ଏମାନଙ୍କୁ ଏହି ତାଲିମ ସମୟତକ ସାରା ଦୁନିଆରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ରଖାଯାଏ । ଏହାର ହେର୍ଡକ୍ୱାର୍ଟରସ ରହିଛି ମେହରମ୍‌ ନଗର ପାଲମ୍‌ରେ। ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜି ଡିଜିଙ୍କ ସହ ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ୍‌ ସର୍ଭିସ୍‌ର ଆଇଜି ପାହ୍ୟର 4 ଅଧିକାରୀ ଡେପୁଟି ଭାବେ କାମ କରିଥାନ୍ତି । ଆର୍ଥିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ଭାରତୀୟ ରାଜସ୍ୱ ସେବାର ଅଧିକାରୀ କାମ କରିଥାନ୍ତି । ଯବାନଙ୍କ ଟ୍ରେନିଂ ହୁଏ ଆର୍ମି ମେଜର୍‌ ଜେନେରାଲଙ୍କ ଅଧୀନରେ । ଯାହାଙ୍କୁ ମିଳିଥାଏ ଆଇଜି ପଦବୀ । ଯାହାଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି ଭାରତୀୟ ସେନାର ଦୁଇ ଜଣ ବ୍ରିଗେଡିୟର ।
ଗରିମା ଚୌଧୁରୀ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳି
ନ୍ୟାସନାଲ ସିିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
thumb|ନ୍ୟାସନାଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ DiGeorge syndrome, also known as 22q11.2 deletion syndrome) ଏକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ କ୍ରୋମୋଜୋମ ୨୨ର (chromosome 22) ଏକ ଅଂଶ ନଷ୍ଟ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ  ଜନ୍ମଗତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ସମସ୍ୟା (congenital heart problems), ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୁଖମଣ୍ଡଳ ଚିହ୍ନ (specific facial features), ବାରମ୍ବାର ସଂକ୍ରମଣ, କ୍ଲେଫ୍ଟ ପ୍ୟାଲେଟ (cleft palate), ବିକାଶରେ ବିଳମ୍ବ (developmental delay), ଶିକ୍ଷା ସମସ୍ୟା (learning problems) ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (Kidney problems), ଶ୍ରବଣ ହାନୀ (hearing loss) ଓ ରିଉମାଟଏଡ ଡିଜଅର୍ଡର (rheumatoid arthritis) କିମ୍ବା ଗ୍ରେଭସ ଡିଜିଜ (Graves disease) ଭଳି ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ବେମାରୀ (autoimmune disorder) ଥାଇପାରେ ।
ନ୍ୟାସନାଲ ସିିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
ବିଭାଗ
ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିର ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ବିଭାଗ ସ୍ପେଶାଲ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପ୍‌ ଓ ସ୍ପେଶାଲ୍‌ ରେଞ୍ଜର ଗ୍ରୁପ୍‌ । ଏସ୍‌ଏଜି ହେଉଛି ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିର ମୁଖ୍ୟ ବିଭାଗ । ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତୀୟ ସେନାରୁ ବଛାବଛା ଯବାନଙ୍କୁ ସାମିଲ୍‌ କରାଯାଏ । ହେର୍ଡକ୍ୱାର୍ଟର୍ସ, ସପୋର୍ଟ ୟୁନିଟ୍‌, ଟ୍ରେନିଂ ୱିଙ୍ଗ୍‌ ପାଇଁ ବି ଏଥିରୁ ହିଁ ଯବାନ୍‌ଙ୍କୁ ସାମିଲ୍‌ କରାଯାଏ । ଏସ୍‌ଏଜିର ରହିଛି ଦୁଇଟି ବିଭାଗ । 51 ସ୍ପେଶାଲ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପ୍‌ ଓ 52 ସ୍ପେଶାଲ ଆକ୍ସନ ଗ୍ରୁପ୍‌ । ଆତଙ୍କବାଦ ମୁକାବିଲା, ହାଇଜାକ୍‌ ପରି ମାମଲାରେ ଏମାନଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏସ୍‌ଏଜିକୁ କହାଯାଏ ହିଟ୍‌ । ଯାହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥାନ୍ତି ଜଣେ ଏନ୍‌ସିଓ । ଗୋଟିଏ ହିଟ୍‌ରେ ରହିଥାନ୍ତି 5 ଜଣ ସଦସ୍ୟ । 2 ପେୟାର କମାଣ୍ଡୋ ଏବଂ ଟେକ୍‌ନିକାଲ ସପୋର୍ଟ ସଦସ୍ୟ । ବନ୍ଧକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ସଂଖ୍ୟା 50ରୁ 90 ହୋଇପାରେ । ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କମାଣ୍ଡୋଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଛି ଆଇଏଲ୍‌-76 ଏମ୍‌ଡି ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ୍‌ । ଯାହା 30 ମିନିଟ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଅପରେସନ୍‌ ପାଇଁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇପାରେ ।
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
କ୍ରୋମୋଜୋମ ୨୨ର (chromosome 22) ୨୨କ୍ୟୁ୧୧.୨ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ୩୦ରୁ ୪୦ ଜିନ (genes) ନଷ୍ଟ ହେବା ଯୋଗୁ ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୯୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକାଶ ସମୟରେ ନୁତନ ମ୍ୟୁଟେସନ (mutation) ଯୋଗୁ ଓ ୧୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ (inherited) ଭାବରେ ଏହି ରୋଗ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରେ । ଏହାର କାରଣ ଏକ ଅଟୋସୋମାଲ ଡୋମିନାଣ୍ଟ (autosomal dominant ଜିନ, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଭାବିତ ଜିନ ରୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ସନ୍ଦେହ କଲାପରେ ଜେନେଟିକ ଟେଷ୍ଟିଙ୍ଗ (genetic testing) କରି ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ ।
ନ୍ୟାସନାଲ ସିିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
ବିଭାଗ
ସ୍ପେଶାଲ ରେଞ୍ଜର ଗ୍ରୁପ୍‌ ଏସ୍‌ଆର୍‌ଜି... ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଜିରେ ରହିଛି 3 ଏସ୍‌ଆର୍‌ଜି । ଏସ୍‌ଆର୍‌ଜି-11,12 ଏବଂ 13 । ଏମାନଙ୍କୁ ଭିଆଇପି, ଭିଭିଆଇପିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ନିୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଅବଶ୍ୟ 2013 ପରଠାରୁ ଏମାନଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି ।
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଏହା ଆରୋଗ୍ୟ ନହେଏ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ସାହାଯ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣର ଉନ୍ନତି ହୋଇପାରେ । ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏହା ନିମନ୍ତେ ବ‌ହୁମୁଖୀ (multidisciplinary) ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ହୁଏ । ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡର ଅବସ୍ଥା ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁ ସିସ୍ଟମର ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଲେ ସାଧାରଣ ଆୟୁଷ ସ‌ହିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରାଯାଇପାରେ ।
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ପ୍ରତି ୪୦୦୦ ଲୋକରେ ଜଣକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ସନ ୧୯୬୮ରେ ଏହି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ପ୍ରଥମେ ଆଞ୍ଜେଲୋ ଡାଇଜର୍ଜ (Angelo DiGeorge) ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୮୧ର ଶେଷ ଭାଗରେ ଜେନେଟିକ ସାଥିରେ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ।
ନ୍ୟାସନାଲ ସିିକ୍ୟୁରିଟି ଗାର୍ଡ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଡାଇଜର୍ଜ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ
ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
• 20em
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆଲୋକ-ବୈଦୁତିକ ପ୍ରଭାବ
ଧାତୁ ଭଳି କୌଣସି ଏକ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ତୀବ୍ର ଆଲୋକରଶ୍ମୀ ପକାଇଲେ, ସେଥିରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବିକିରଣ/ନିର୍ଗତ ହୁଏ । ଏହାକୁ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ (ଈଂରାଜୀରେ Photoelectric Effect) କୁହାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ମାନଙ୍କୁ “ଫୋଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍” କୁହାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରଭାବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ଖୁବ୍ ଜଣାଶୁଣା ।
ପରାମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ଏହି ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବରେ ଆଲୋକରୁ ଶକ୍ତି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ଧାତୁରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ଗତିଜ ଶକ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି ପରାମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ତ୍ୱ ଅନୁମାନ କରିଥିଲା । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, ନିମ୍ନ ତୀବ୍ରତାର ଆଲୋକକୁ ଧାତୁ ଉପରେ ଦେଖାଇବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ସେଥିରୁ ଇଲେକ୍ଚ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୁଅନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।  କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷଣର ଫଳାଫଳ ପାରମ୍ପରିକ ବିଜ୍ଞାନର ଏହି ଦୁଇ ଅନୁମାନକୁ ସମର୍ଥନ କରେନାହିଁ ।
ପ୍ରକୃତରେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବୃତ୍ତିରୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀ ପଡ଼ିଲେ ହିଁ ଧାତୁର ପୃଷ୍ଠରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ଆବୃତ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତି (ଈଂରାଜୀରେ Threshold Frequency) କୁହାଯାଏ । ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀରେ ଥିବା ଫଟୋନମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଆବୃତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ତେଣୁ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତିରୁ ମିଳୁଥିବା ଶକ୍ତିରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନେ ଧାତବପୃଷ୍ଠ ଛାଡ଼ିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି । ଯଦି ଅତ୍ୟଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତିରୁ କମ୍ ଆବୃତ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ ଆଲୋକ ଧାତବପୃଷ୍ଠରେ ପକାଯାଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟ ସେଥିରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଧାତୁପୃଷ୍ଠରୁ ବାହାରିଯିବା ପାଇଁ କ୍ୱାଣ୍ଟା ଗ୍ରହଣ କରୁଥାଏ ଓ କିଛି ଶକ୍ତି/କ୍ୱାଣ୍ଟାର ବିକିରଣ ମଧ୍ୟ ହେଉଥାଏ । ଦୁଇ ବା ଅଧିକ କ୍ୱାଣ୍ଟା ଗ୍ରହଣ କରି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଧାତୁପୃଷ୍ଠରୁ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ । ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା କମ୍ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଧାତୁପୃଷ୍ଠରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରିବା ସମ୍ଭବପର ବୋଲି ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ମତ ରଖିଥିଲେ । ଆଇନଷ୍ଟାଇନଙ୍କ ମତରେ ଆଲୋକ ତରଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏଥିରେ ଅନେକ ଶକ୍ତିର ଛୋଟ ଛୋଟ ପୁଡ଼ା ବହନ କରୁଥିବା କ୍ଷୁଦ୍ରକଣ ପଦାର୍ଥ (ଫୋଟୋନ୍) ଥାଆନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫଟୋନରେ ଥିବା ଶକ୍ତିର ମାନ କେତେ, ତାହା ମ୍ୟାକ୍ସ୍ ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ସମୀକରଣ (E = hν)ରୁ ଜଣାପଡ଼େ । ଏହି ସମୀକରଣରେ ଶକ୍ତି (E) ଓ ଆବୃତ୍ତି (ν)ର ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି।  ଗୁଣକ (h)କୁ “ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ସ୍ଥିରାଙ୍କ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
୧୮୮୭ ମସିହାରେ ହାଇନରିଖ୍ ହର୍ଜ ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଯେ ଇଲେକଟ୍ରୋଡ୍ ଉପରେ ଅତି-ବାଇଗଣି ରଶ୍ମୀ ପଡ଼ିଲେ ସେଥିରୁ ଅତି ସହଜରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ ବାହାରେ ।  ୧୯୯୦ରେ ମ୍ୟାକ୍ସ୍ ପ୍ଲାଙ୍କ୍ କୃଷ୍ଣପଦାର୍ଥ ବିକିରଣର ପରୀକ୍ଷଣ କରି କହିଲେ ଯେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ତରଙ୍ଗରେ ଥିବା ଶକ୍ତି ଛୋଟ ଛୋଟ ପୁଡ଼ା ଆକାରରେ ନିର୍ଗତ ହୋଇପାରେ ।  ୧୯୦୫ରେ ଆଲବର୍ଟ୍ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଆଲୋକର କ୍ୱାଣ୍ଟାରେ ବିଭାଜିତ ଶକ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଲେଖାଟିଏ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହା ହିଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପ୍ରମାତ୍ର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ବିକଶିତ ହେଲା । ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ରବର୍ଟ୍ ମିଲିକାନ୍ ପରୀକ୍ଷଣ କରି ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବର ସମର୍ଥନ କଲେ । ୧୯୨୧ରେ ଆଇନଷ୍ଟାଇନଙ୍କୁ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ନିୟମର ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ଓ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ମିଲିକାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁତରେ ମୌଳିକ ଚାର୍ଜ୍ ଓ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଯେକୌଣସି ପଦାର୍ଥରୁ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରିପାରେ କିନ୍ତୁ ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ଏହି ପ୍ରଭାବ ଅତି ସହଜରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଧାତବ ପଦାର୍ଥରେ ଚାର୍ଜର ଭାରସାମ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଓ ଏହି କାରଣରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହୁଏ । ଗ୍ୟାସୀୟ ପରିବେଶରେ ବା କଳଙ୍କଯୁକ୍ତ ଧାତୁପୃଷ୍ଠରୁ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରିବା ସହଜ ନୁହଁ । ତେଣୁ ପରୀକ୍ଷଣ ଶୂନ୍ୟରେ ଓ ଚିକ୍କଣ ପୃଷ୍ଠବିଶିଷ୍ଟ ଧାତୁକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରି କୌଣସି କଠିନ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟକୁ ବିକିରଣ ହେଲେ ତା’କୁ ଅନ୍ତଃ ଫଟୋବିକିରଣ ଓ ଶୂନ୍ୟକୁ ବିକିରଣ ହେଲେ ବାହ୍ୟ ଫଟୋବିକିରଣ କୁହନ୍ତି ।
ବିକିରଣ ପଦ୍ଧତି
ଆଲୋକରଶ୍ମୀର ଫଟୋନର ଶକ୍ତି ଆଲୋକର ଆବୃତ୍ତି ସହିତ ସମାନୁପାତୀ । ଯଦି କୌଣସି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗୋଟିଏ ଫଟୋନର ଶକ୍ତି ଅକ୍ତିଆର କରେ ଓ ଏହାର ଶକ୍ତି ପଦାର୍ଥରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିବା ଶକ୍ତି (ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତି ବା ଈଂରାଜୀରେ Work Function)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେ ଧାତବପୃଷ୍ଠରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରେ ।  ଫୋଟୋନର ଶକ୍ତି ଧାତୁର ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିରୁ କମ୍ ହେଲେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରିପାରିବ ନାହିଁ । ସବୁ ଧାତୁର ନିଜସ୍ୱ ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତି ଥାଏ ଓ ଏହା ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ । ନିମ୍ନ ଆବୃତ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ବଢ଼ିଲେ କମ୍ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଫଟୋନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଥାଏ । ଯେତେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଆଲୋକ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଟୋନ୍ ନିଜର ଶକ୍ତି ବଳରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କୁ ଧାତବପୃଷ୍ଠରୁ ବାହାର କରାଇବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ । ତେଣୁ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ନୁହେଁ ବରଂ ତାହାର ଆବୃତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଆଗନ୍ତୁକ ଫଟୋନ୍ ଓ ଧାତୁର ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ପରସ୍ପର କ୍ରିୟା ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ନିୟମଦ୍ୱାରା ଜାଣିହେବ ।
“ସବୁ ନହେଲେ କିଛିନାହିଁ” ନିୟମରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନକୁ ଫଟୋନଠାରୁ ଶକ୍ତି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୁଏ । ଫଟୋନର ସବୁଶକ୍ତି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନେଇ ଧାତବପୃଷ୍ଠର ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତି ଅତିକ୍ରମ କଲେ ବହିର୍ଗତ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟଥା ନିଜେ ସେହି ଶକ୍ତି ବିକିରଣ କରେ । ଫଟୋନରୁ ମିଳିଥିବା ଶକ୍ତିର କିଛି ଅଂଶ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନକୁ ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ତାହାକୁ ଗତିଜ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କୀୟ ପରୀକ୍ଷାନିରୀକ୍ଷା
କୌଣସି ଏକ ଧାତବ ପଦାର୍ଥରୁ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ କରାଇବା ପାଇଁ ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀର ଆବୃତ୍ତି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ବନିମ୍ନ ଆବୃତ୍ତିରୁ ଅଧିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ଆବୃତ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତି ବୋଲି କହିପାରିବା । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାତବ ପଦାର୍ଥର ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ଆଗନ୍ତୁକ ଫଟୋନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିରରଖି ତାହାର ଆବୃତ୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ ଫଟୋନମାନଙ୍କର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ବଢ଼େ ଓ ଫଳରେ ନିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ବଢ଼େ । ଏହାପାଇଁ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ । ଫଟୋନଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ବହନ କରୁଥିବାରୁ  ଫୋଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାବୃଦ୍ଧିର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼େ । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫଟୋନ୍ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ ନା ନାହିଁ ତାହା ଫଟୋନର ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । କିନ୍ତୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବୃତ୍ତିବିଶିଷ୍ଟ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ବଢ଼ାଇଲେ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏନାହିଁ ।
ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧାତବ ପଦାର୍ଥ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବୃତ୍ତିରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ବଢ଼ିଲେ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ନିର୍ଗମ ହେବାର ହାର ବଢ଼ିଯାଏ । ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ ସମାନ ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ସ୍ରୋତ(Photoelectric Current)ରେ ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଦେଖାଯାଏ ।  ଆଲୋକ ଧାତବ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିବାର ପ୍ରାୟ ୧/୧୦୦୦୦୦୦୦୦୦ ସେକେଣ୍ଡ୍ ମଧ୍ୟରେ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବିକିରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ।
ଗାଣିତିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା
୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବର ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ମ୍ୟାକ୍ସ୍ ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ପ୍ରଥମେ ମତ ରଖିଥିଲେ ଯେ ଆଲୋକ ତରଙ୍ଗରେ ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ଶକ୍ତି ପୁଟୁଳି ଫଟୋନ୍ ବା କ୍ୱାଣ୍ଟା ରୂପରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ତଥ୍ୟର ସହାୟତା ନେଇ ଆଇନଷ୍ଟାଇନ୍ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବର ଗାଣିତିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଧାତୁରୁ ବହିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ସର୍ବାଧିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି K_\max ବା E_{k_{max}}ର ପରିମାଣ ହେଲା :
ଏଠାରେ h ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ସ୍ଥିରାଙ୍କ ଏବଂ f ଆଗନ୍ତୁକ ଫଟୋନର ଆବୃତ୍ତି । \varphi ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିର ସୂଚକ (ଏହାକୁ W ବା \phi ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) । ଯେଉଁ ପରିମାଣର ସର୍ବନିମ୍ନ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଧାତବ ପଦାର୍ଥର ପୃଷ୍ଠରୁ ବାହାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ, ତାହାକୁ ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିର ସମୀକରଣ ହେଲା :
ଏଠାରେ f_0କୁ ଧାତବ ପଦାର୍ଥର ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଆବୃତ୍ତି (ଈଂରାଜୀରେ Threshold Frequency) କୁହାଯାଏ । ତେଣୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ସର୍ବାଧିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ହେଲା :
ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତିର ପରିମାଣ ଶୂନରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ f > f_0 ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ସର୍ବାଧିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି;
ଏଠାରେ m ବହିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ବସ୍ତୁତ୍ୱ; vm ବହିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ବେଗ ।
ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ
ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଏବଂ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରୁ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ କିପରି ହେବ, ତାହା ଜାଣିହେବ । ମନେ କରାଯାଉ, ଆଲୋକ ଉତ୍ସ ଏକ ପାତ ବା ପ୍ଲେଟ୍ (P) ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି, ଏଥିରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ନିର୍ଗତ ହେଉଛନ୍ତି । ଆଉ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ଼୍ ପାତ (Q) ନିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛି । ଦୁଇଟି ପାତ ଏକ ସୁପରିବାହୀ ତାରଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ;  ଯେଉଁଥିରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରିବ । ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ P ଓ Q ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ବଦଳାଇବା ଓ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତକୁ ମାପିବା ।
ଆଲୋକର ଆବୃତ୍ତି ଓ ତୀବ୍ରତାକୁ ସ୍ଥିର ରଖାଯାଉ । ବର୍ତ୍ତମାନ Q ପାତର ଯୁକ୍ତ ବିଭବ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ାଇଲେ ସମସ୍ତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସଂଗୃହିତ ହେଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ମାତ୍ରା କ୍ରମଶଃ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିବ । ଏହି ପ୍ରବାହର ମାନ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାରେ ପହଞ୍ଚି ତା’ପରେ Q ପାତର ଯୁକ୍ତ ବିଭବ ଯେତେ ବଢ଼ାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଆଉ ବଢ଼ିବ ନାହିଁ । ଏହି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ (ଈଂରାଜୀରେ Saturation Current)ର ମାପ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ସହିତ ବଢ଼େ ।  ଆଲୋକର ଆବୃତ୍ତି ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତର ମାପ ବଢ଼େ । କାରଣ ଅଧିକ ଆବୃତ୍ତି/ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଧାତୁପୃଷ୍ଠରୁ ଅଧିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବାହାରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
କିନ୍ତୁ Q ପାତର ବିଯୁକ୍ତ ବିଭବ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ାଇଲେ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ପ୍ରବାହ କ୍ରମଶଃ କମିବାକୁ ଲାଗେ । ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଯୁକ୍ତ ବିଭବରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ଯେଉଁ ବିଯୁକ୍ତ ବିଭବରେ ସଂଗ୍ରାହକ ପାତରେ ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ପ୍ରବାହର ମାପ ଶୂନ ହୋଇଯାଏ ତାହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ (ଈଂରାଜୀରେ Stopping Potential) ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ।
୧. ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବୃତ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ ଓ ଆଲୋକର ତୀବ୍ରତା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ ।
୨. ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆବୃତ୍ତିରେ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ କେତେ ତାହା ଫଟୋ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରନମାନଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି K_\maxରୁ ଜାଣିହେବ । ଯଦି qe ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ଚାର୍ଜ୍ ହୁଏ ଓ V_0 ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବ ହୁଏ, ତେବେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନକୁ ଅଟକାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଭବଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ମାପ ହେଲା : q_eV_0 । ଯେହେତୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନର ଗତିଜ ଶକ୍ତି ଶୂନ ହୋଇଯାଉଛି, ତେଣୁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମାପ ସମାନ ।
ପୂର୍ବେ କୁହାଯାଇଥିବା ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ
ତିନି ସୋପାନ ପ୍ରଣାଳୀ
ସ୍ଫଟିକ ପଦାର୍ଥରେ ଆଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବକୁ ତିନୋଟି ସୋପାନରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହାକୁ ତିନି ସୋପାନ ପ୍ରଣାଳୀ କୁହାଯାଏ ।
୧. ଅନ୍ତରାଲୋକ-ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପ୍ରଭାବ (ଈଂରାଜୀରେ Inner photoelectric effect)
୨. ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବିଚ୍ଛୁରଣ
୩. ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ବହିର୍ଗମନ