cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ହରମୋହନ ଖୁଣ୍ଟିଆ
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
କଲିକତାରୁ ଫେରି, ହରମୋହନ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଶିକ୍ଷକତା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକରେ ଜଣେ ଷ୍ଟାଫ ଆର୍ଟିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଜଣେ ମର୍ଦ୍ଦଳ ବାଦକ ଭାବରେ ସେ ସଂଯୁକ୍ତା ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଓ ରଘୁନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ସହ ବହୁ ମଞ୍ଚରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶୀରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଛନ୍ତି । କଳିଙ୍ଗ କଳା କ୍ଷେତ୍ର ନାମରେ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରି, ସେ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥାନ୍ତି । ହୋମିଓପାଥୀ ଚିକିତ୍ସାକରି, ଲୋକଙ୍କର ବ୍ୟାଧି ନିରାକରଣ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବୃତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ସିଲ୍‌ଭିଷ୍ଟର୍‌ଙ୍କ କ୍ରାଇଟେରିଅନ୍
ଗଣିତରେ, ଗୋଟିଏ ହର୍‌ମିସିଆନ୍ (Hermitian)  ମାଟ୍ରିକ୍ସ positive-definite କି ନୁହେଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାପାଇଁ, ସିଲ୍‌ଭିଷ୍ଟର୍‌ଙ୍କ କ୍ରାଇଟେରିଅନ୍ (Sylvester’s criterion) ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଜରୁରୀ ଓ ଯଥେଷ୍ଟ (necessary and sufficient) କ୍ରାଇଟେରିଅନ୍ । ଏହାର ନାମକରଣ ଜେମ୍‌ସ ଜୋସେଫ୍  ସିଲ୍‌ଭିଷ୍ଟର୍‌‌ଙ୍କ (James Joseph Sylvester) ନାମ ଅନୁସାରେ ହୋଇଛି ।
ସିଲ୍‌ଭିଷ୍ଟର୍‌ଙ୍କ କ୍ରାଇଟେରିଅନ୍ କହେ ଯେ ଗୋଟିଏ ହର୍‌ମିସିଆନ୍ ମାଟ୍ରିକ୍ସ  M ହେଉଛି positive-definite ଯଦି ଏବଂ କେବଳ ଯଦି (if and only if) ନିମ୍ନଲିଖିତ ସମସ୍ତ ମାଟ୍ରିକ୍ସ ଗୁଡ଼ିକର ଯୁକ୍ତତ୍ମକ determinant ଥାଏ: ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ସମସ୍ତ ମୁଖ୍ୟ principal minors ଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତତ୍ମକ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
positive-semidefinite ହର୍‌ମିସିଆନ୍ ମାଟ୍ରିକ୍ସ ବିଷୟରେ ବୁଝାଉଥିବା ଆଉ ଏକ ଉପପାଦ୍ୟ ହେଉଛି: ଗୋଟିଏ ହର୍‌ମିସିଆନ୍ ମାଟ୍ରିକ୍ସ M ହେଉଛି positive-semidefinite ଯଦି ଏବଂ କେବଳ ଯଦି Mର ସମସ୍ତ principal minor ଗୁଡ଼ିକ ବିଯୁକ୍ତତ୍ମକ ନ-ହୁଅନ୍ତି (nonnegative) ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ
ଅର୍ଜୁନ ସାମଲ
ଅର୍ଜୁନ ସାମଲ (୦୩ ଜୁନ ୧୯୪୧ - ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ ଥିଲେ । ସେ ୧୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଓଡ଼ିଆ ଭଜନ, ଜଣାଣ, ଛାନ୍ଦ, ଚମ୍ପୂ, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ପଲ୍ଲୀ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ । ସୁନା ସଂସାର ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରଚ୍ଚଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକା‌ଡେମିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ।
ଅର୍ଜୁନ, ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଚିକଣା ପଞ୍ଚାୟତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଗ୍ରାମଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଥିଲେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ଭାଗବତ ସାମଲ ଓ ମାତା ଗେହ୍ଲମଣି ସାମଲ । ୧୯୫୮ରେ ଭଦ୍ରକ ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ନିଖିଳ ଓଡ଼ିଶା ସଂଗୀତ ସମାରୋହରେ ସେ ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନୀ ଓ ସୁଗମ ସଂଗୀତରେ ପ୍ରଥମ ହୋଇ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲେ । "କିସ ମୁଁ ଲେଖିବି ଗୋଲାପ କଢ଼ି" ଥିଲା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ରେଡ଼ିଓ ଗୀତ । ପରେ ଆକାଶବାଣୀରୁ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯଥା ସଜଫୁଲ, ପଲ୍ଲୀଗୀତ, ରାଗମଂଜରୀ, ଅତସି କୁସୁମରେ ଗୀତ ଗାଇ ଲୋକାଦ୍ରୁତ ହୋଇଥିଲେ । ସ୍ନାତକତ୍ତୋର ପାଠ ଉପରାନ୍ତେ, ସେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାୟକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଏମ. ଜି. ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ
thumb|ଏମ. ଜି. ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ ମାରୁଦୁରୁ ଗୋପାଲନ ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ (17 January 1917 – 24 December 1987), ( ଏମ. ଜି. ରାମଚନ୍ଦ୍ରନ ବା MGR ନାମରେ ଲୋକପ୍ରିୟ) ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ତାରକା, କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ତଥା ରାଜନିତୀଜ୍ଞ ଯିଏ କି ୧୯୭୭ରୁ ୧୯୮୭ ଯାଏଁ ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତୀ ଥିଲେ । ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା ସହ ସେ ତାମିଲନାଡୁ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତିମା ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । ତାମିଲ ଜଗତର ଏହି ଅଭିନେତା ତଥା ମାନବବାଦୀ ନେତା  "Makkal Thilagam" (ଲୋକଙ୍କ ରାଜା), "Puratchi Thalaivar" (କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ନେତା) & "Vathiyar" (ଗୁରୁ) ନାଆଁରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସୁପରିଚିତ ।
ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ରନଚନ୍ଦ୍ରନ ଓ ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଏମ. ଜି. ଚକ୍ରପାଣି ଏକ ନାଟକ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେଇ ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷନ କରୁଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନୀତି ଓ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । କିଛିବର୍ଷ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପରେ ସେ ୧୯୩୬ରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କଥାଚିତ୍ର ସାଥୀ ଲୀଳାବତୀରେ ଏକ ସହ ଅଭିନେତା ଭାବେ ଅଭିନୟ କଲେ । ୧୯୪୦ର ଶେଷ ଭାଗ ବେଳକୁ ସେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ତିନି ଦଶକ ଧରି ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ତାରକା ଭାବେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିପାରିଥିଲେ । ସେ ସି ଏନ୍ ଆନ୍ନାଦୁରାଇଙ୍କ ପରିଚାଳିତ DMK ରାଜନୈତିକ ଦଳରେ ଯୋଗ ହେଲେ ଏବଂ ଚିତ୍ରତାରକା ଭାବେ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟତା ବଳରେ ଦଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ୧୯୭୨ ମସିହାରେ, ଆନ୍ନାଦୁରାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ତିନି ବର୍ଷ ପରେ ସେ କରୁଣାନିଧିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପରିଚାଳିତ DMK ଦଳ ତ୍ୟାଗ କରି AIADMK ନାମରେ ନିଜର ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଗଠନ କଲେ । ଏହାର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ ୧୯୭୭ରେ  DMKକୁ କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ କରି AIADMKର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ଗଠବନ୍ଧନ ସରକାର ତାମିଲନାଡୁରେ ସରକାର ଗଠନ କଲା । ଏହି କ୍ରମରେ ସେ ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ । ତାମିଲନାଡୁର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଚିତ୍ରତାରକାରୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି । ୧୯୮୦ର ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଛଅମାସ ସମୟକୁ ବାଦଦେଲେ, ଯେତେବେଳେ କି କେନ୍ଦ୍ର ବ୍ୟାବିନେଟଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସରକାର ଗାଦିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିଲା, ୧୯୮୦ ତଥା ୧୯୮୪ର ଦୁଇଟିଯାକ ନିର୍ବାଚନରେ ଜୟଲାଭ କରି ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (୧୯୮୭)  ସେ ତାମିଲନାଡୁର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଆସନ ଅଳଂକୃତ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଶ୍ରୀଲଙ୍କାସ୍ଥିତ କାଣ୍ଡିର ଏକ ମାଲୟାଲାମୀ ପରିବାରରେ M.G.R.ଙ୍କ ଜନ୍ମ । ବାପା ଥିଲେ ମେଲାକାଥ ଗୋପାଳ ମେନନ ଏବଂ ମାଆ ଥିଲେ ମାରୁଥୁରୁ ସତ୍ୟଭାମା । ଜୀବନର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ  M.G.R. ଜଣେ ଧାର୍ମିକ ହିନ୍ଦୁ ତଥା ଭଗବାନ ମୁରୁଗାନଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥିଲେ ।  I DMK, ଦଳରେ ଯୋଗଦେବା ପରେ ସେ ଏକ ତର୍କବାଦୀ ବନିଗଲେ ।
M.G.Rଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିବାହିତା ପତ୍ନୀ ଚିତାରୀକୁଲାମ କମ ବୟସରେ ଅସୁସ୍ଥ ରହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । M.G.Rଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା ସତ୍ୟାନନ୍ଦବତୀଙ୍କ ସହ । କିନ୍ତୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଯକ୍ଷ୍ମା ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ । ୧୯୬୫ରେ M.G.R. ତୃତୀୟ ପାତ୍ନୀଭାବେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ଏକ ପୂର୍ବତନ ତାରକା ଭି ଏନ୍ ଜାନକୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ । ତେବେ ଜାନକୀ M.G.R.ଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ନିମିତ୍ତ ନିଜର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାମୀ ଗଣପତୀଙ୍କୁ ଛାଡପତ୍ର ଦେଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରୀଶୈଳମ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ସହର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର କୁର୍ନୋଓଲ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୩୨୫୭ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୮୭% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୧୩% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୨.୪୧% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୨.୪୩% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୫୦% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୨.୯୧% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୩.୦୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ତେଲୁଗୁ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check some error ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଗୁଳିମାଡ଼ କ୍ଷତ
ଗୁଳିମାଡ଼ କ୍ଷତ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ gunshot wound/ GSW )  ବନ୍ଧୁକ ବା ସେହିଭଳି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଆଘାତକୁ କୁହାଯାଏ । ଆଘାତର କ୍ଷୟକ୍ଷତିରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ, ଅଙ୍ଗ‌ହାନୀ, କ୍ଷତର ସଂକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଶରୀରର କିଛି ଅଂଶ ଚଳାଇବା କ୍ଷମତା ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ | ଶରୀରରେ ଆଘାତର ସ୍ଥାନ, ଶରୀର ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଗୁଳି ପଥ ଏବଂ ଗୁଳିର ପ୍ରକାର ଏବଂ ଗତି ଉପରେ ଶରୀରର କ୍ଷତି ନିର୍ଭର କରେ | ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଜଟିଳତାରେ ସୀସା ବିଷକ୍ରିୟା ଏବଂ ଆଘାତୋତ୍ତର ଚାପ ବେମାରୀ (PTSD) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ |
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ହିଂସା ହାର ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ | ଏହି କାରଣଗୁଡିକରେ ବେଆଇନ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ କାରବାର, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ସୁଲଭତା, ମଦ୍ୟପାନ, ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟର ଅପବ୍ୟବ‌ହାର, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆଇନ ଏବଂ ସାମାଜିକ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ବର କରିପାରେ।   ଅଧିକ ବନ୍ଧୁକ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ବିବାଦ ପ୍ରାୟ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶେଷ ହୁଏ |
ଡିମେନ୍ସିଆ ଉଇଥ ଲୁଇ ବଡିଜ
ଡିମେନ୍ସିଆ ଉଇଥ ଲୁଇ ବଡିଜ ବା ଡିବିଏଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Dementia with Lewy bodies ବା DLB) ଏକ ପ୍ରକାର ଡିମେନ୍ସିଆ ଯାହା ସମୟକ୍ରମେ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କରେ । ସତର୍କତା କମ ବେଶୀ ହୁଏ, ଦୃଷ୍ଟିଭ୍ରମ ବା ହାଲୁସିନେସନ (seeing things that other people do not), ଚଳନ ସମସ୍ୟା, ଚାଲି ସମସ୍ୟା ଓ କଠୋରତା (rigidity) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ନିଦ୍ରା ସମୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚଳନ (Excessive movement during sleep) ଓ ଅବସାଦ (depression) ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ।
ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ଏହି ରୋଗୀମାନଙ୍କର କୌଣସି ପାରିବାରିକ ରୋଗ ଇତିହାସ ନ ଥାଏ । ଦେହର ନିଉରନରେ (neuron) ଆଲଫା-ସିନ୍ୟୁକ୍ଲିନ (alpha-synuclein) ପ୍ରୋଟିନ ବା ଲୁଇ ବଡି (Lewy bodies) ଜମିଯାଏ । ଏହି ରୋଗକୁ ନିଉରୋଡିଜେନେରେଟିଭ (neurodegenerative disorder) ରୋଗ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ସନ୍ଦେହ କରାଗଲା ପରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (medical imaging) କରାଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ ସମ୍ଭାବନା ଦୂର କରାଯାଏ । ଭେଦାତ୍ମକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ ଓ ଆଲଜିମର ରୋଗର ନାମ ଆସେ ।
ଡିଏଲବି ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏଥିରେ ମାନସିକ, ସାଇକିଆଟ୍ରିକ ଓ ମୋଟୋର ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଡୋନେପେଜିଲ (donepezil) ଭଳି ଆସେଟିଲକଲିନଇସ୍ଟରେଜ (Acetylcholinesterase inhibitors) ଔଷଧ ଦେଲେ କିଛି ଉପଶମ ହୁଏ ।  ଲେଭୋଡୋପା (levodopa) ଔଷଧ ଦେଲେ କେତେକ ପେଶୀଜନିତ ଉନ୍ନତି ହୁଏ । ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ (Antipsychotic) ଔଷଧ ସାଧାରଣତଃ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ବିଷାକ୍ତ ଗୁଣ ଯୋଗୁ ।
ଆଲଜିମର ରୋଗ ଓ ଭାସ୍କୁଲାର ଡିମେନ୍ସିଆ (vascular dementia) ରୋଗ ପରେ ଏହି ଡିଏଲବି ରୋଗ ତୃତୀୟ ସାଧାରଣ ଡିମେନ୍ସିଆ ରୋଗ । ସାଧାରଣତଃ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ୬୫ ବର୍ଷ ପରେ ମାତ୍ର ୦.୧% ରୋଗ ହୁଏ । ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ରୋଗ ହୁଏ । ରୋଗର ଆଧିକ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ପଡ଼େ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହେବାପରେ ରୋଗୀର ଆୟୁଷ ପ୍ରାୟ ୮ ବର୍ଷ ଥାଏ । ସନ ୧୯୧୨ରେ ଫ୍ରେଡେରିକ ଲୁଇ (Frederic Lewy) ଏହି ଲୁଇ ପ୍ରୋଟିନ ବିଷୟ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।
ସଚିନ ବେହେରା
ଗିନିଜ୍ ବୁକ୍ସ ଅଫ୍ ରେକର୍ଡସରେ ସ୍ଥାନ
୨୦୧୯ ମସିହାରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏବଂ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସମୟ ଜଗୁଆଳିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ୧୩୭ ଫୁଲ କଣ୍ଟାକ୍ଟ ନି ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ (ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଣ୍ଠୁଆ) ମାରିଥିଲେ । ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ ଏହାର ଭିଡିଓ ଗିନିଜ ବୁକ୍ସ ଅଫ ରେକର୍ଡସ କର୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଥିଲେ । ଗିନିଜ କର୍ତୃପକ୍ଷ ଏହି ଭିଡିଓକୁ ତର୍ଜମା କରି ଜୁନ ୧୫ ତାରିଖରେ ଏହାକୁ ଲିଖିତ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଖୁବଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏହାର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିବ ବୋଲି ଇମେଲ ଜରିଆରେ ସଚିନଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଦେଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଗିନିଜ ବୁକ ଅଫ ୱାର୍ଲଡ ରେକର୍ଡ଼
ଇଟ୍ରାକୋନାଜଲ
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଇଟ୍ରାକନାଜଲ ସନ ୧୯୯୨ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସନ ୨୦୧୫ରେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୨୯ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ସନ ୨୦୧୭ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ   ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୬.୩୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଗୁଳିମାଡ଼ କ୍ଷତ
ପାରସ୍ପରିକ ହିଂସାରୁ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ନିୟୁତ ବନ୍ଧୁକ ଆଘାତ ହୋଇଥିଲା | ୨୦୧୬ ମସିହାରେ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗୁ ବିଶ୍ୱରେ ୨୫୧,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ୧୯୯୦ରେ ୨୦୯,୦୦୦ ଥିଲା । ଏହି ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରୁ ୧୬୧,୦୦୦ (୬୪%) ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ, ୬୭,୫୦୦ (୨୭%) ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଯୋଗୁ ଏବଂ ୨୩,୦୦୦ (୯%) ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁ ହୋଇଥିଲା | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୧୭ରେ ବନ୍ଧୁକ ଯୋଗୁ ପ୍ରାୟ ୪୦,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା । ୨୦ରୁ ୨୪ ବର୍ଷ ବୟସର ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୃତ୍ୟୁ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ | ଗୁଳି ବିନିମୟ ଯୋଗୁ ଆର୍ଥିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବର୍ଷକୁ ୧୪୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ହୁଏ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କାନାକିନୁମାବ
କାନାକିନୁମାବ, ବେପାର ନାମ ଇଲାରିସ, ଔଷଧ ଯାହା ସାମୟିକ ଜ୍ୱର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଗାଉଟ ଓ ଷ୍ଟିଲ୍ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ସାମୟିକ ଜ୍ୱର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରାୟୋପାଇରିନ-ସଂୟୁକ୍ତ ସାମୟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ,(CAPS), ପାରିବାରିକ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଜ୍ୱର (FMF), ଅର୍ବୁଦ ନେକ୍ରୋସିସ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟର୍ ରିସେପ୍ଟର ଜଡିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (TRAPS) ଏବଂ ଏଚଆଇଡି/ଏମକେଡି (HIDS / MKD) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଚର୍ମ ତଳେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନାକ ଏବଂ ଗଳାର ସଂକ୍ରମଣ, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବାନ୍ତି, ଏବଂ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍-ସାଇଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସଂକ୍ରମଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଏହି ଔଷଧ ଖାଉଥିଲେ ଜୀବନ୍ତ ଟିକା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ମୋନୋକ୍ଲୋନାଲ ଆଣ୍ଟିବଡି ଯାହା ଇଣ୍ଟରଲୁକିନ୍ -୧ ବିଟାକୁ ବନ୍ଧନ‌ଯୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଅବରୋଧ କରେ ।
୨୦୦୯ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କାନାକିନୁମାବ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ।  ୨୦୨୧ରେ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ୧୫୦ ମିଗ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ୯୯୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣର ମୂଲ୍ୟ  ପ୍ରାୟ ୧୭,୫୦୦ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କ୍ୟାଣ୍ଡେସାର୍ଟାନ
କ୍ୟାଣ୍ଡେସାର୍ଟାନ ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ହୃଦ୍‌ପାତ ଏବଂ ମଧୁମେହ ବୃକ୍‌କ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ ।  ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପରେ ଏହା ଅନେକ ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ଔଷଧ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, ଥକାପଣ, କାଶ, ଏବଂ ପାକ-ଅନ୍ତନଳୀ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଚ୍ଚ ପୋଟାସିୟମ୍, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ । ଏହା ଏକ ଆଞ୍ଜିଓଟେନସିନ୍ ୨ ରିସେପ୍ଟର ବ୍ଲକର୍ (ARB) |
୧୯୯୦ ମସିହାରେ କ୍ୟାଣ୍ଡେସାର୍ଟନ ପେଟେଣ୍ଟ୍ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୭ରେ ଚିକିତ୍ସା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୩୨ ମାସିକ ମିଗ୍ରା ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ 2୨୫ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହି ରାଶିର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨ ପାଉଣ୍ଡ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ
ମିଷ୍ଟର୍ ରୋମିଓ, ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା । ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଶିନୀ ଗଡ଼ନାୟକ କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଆପ୍ରେପିଟାଣ୍ଟ
ଆପ୍ରେପିଟାଣ୍ଟ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା Emend, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା କେମୋଥେରାପି ପ୍ରେରିତ ଅଇ ଓ ବାନ୍ତି ତ‌ଥା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଇ ଏବଂ ବାନ୍ତିକୁ ଅବରୋଧ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ଔଷଧ | ଏହାକୁ ଓଣ୍ଡାନ୍‌ସେଟ୍ରନ୍ ଏବଂ ଡେକ୍ସାମେଥାଜୋନ ସହିତ ଏକତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ | ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ |
ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ
୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ରେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟି ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଚେନାଲ୍ ଜୀ ସାର୍ଥକ ରେ ମୁକ୍ତଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଆପ୍ରେପିଟାଣ୍ଟ
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଥକ୍କାପଣ, ଭୋକ ହ୍ରାସ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ହିକ୍କା, କୁଞ୍ଚନତା, ନିମୋନିଆ ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଆନାଫାଇଲକ୍‌ସିସ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ | ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର କ୍ଷତିକାରକ ମନେହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଭଲ ଭାବରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇ ନାହିଁ | ଆପ୍ରେପିଟାଣ୍ଟ ଏକ ନିଉରୋକାଇନିନ-୧ ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିଷ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଅଟେ | ଏନ‌କେ୧ ସ‌ହିତ ପି ପଦାର୍ଥର ସଂଯୋଗକୁ ଏହା ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ |
ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ । ଗୀତିକାର ବସନ୍ତରାଜ ସାମଲ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର, ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ, ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା, ବିଶ୍ୱଜିତ ମହାପାତ୍ର ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌ ଶ୍ରେଣୀ:ଦୂରଦର୍ଶନରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆପ୍ରେପିଟାଣ୍ଟ
୨୦୦୩ ମସିହାରେ ୟୁରୋପ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହା ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି । । ଏହା ମର୍କ କମ୍ପାନୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ଏହାର ନାମ ଅଛି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହାର ଏକ ମାତ୍ରାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୩୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର | ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୬ ପାଉଣ୍ଡ | ଏହାର ଏକ ଇଞ୍ଜେକସନ ସଂସ୍କରଣ ମିଳୁଛି ଯାହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ  |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ
କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ, ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଶଙ୍କର କିନ୍ନାଗୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ରବି କିନ୍ନାଗୀ କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର, ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ, ଦେବୁ ବୋଷ, ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା, ପ୍ରେମାଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା, ଜୟୀରାମ ସାମଲ, ରୁନୁ ପରିଜା, ନମ୍ରତା ଦାସ, ସୁରେଶ ବଳ, ଅଶୋକ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି । ଶୀର୍ଷାନନ୍ଦ ଦାସ କାନୁନ୍‌ଗୋ, ନିଜାମ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ, ସୋନୁ ନିଗମ, ଅନୁରାଧା ପୌଡ଼ୱାଲ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିରେ କଣ୍ଠଦାନ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରୀବିଲ୍ଲିପୁଥୁର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ତାମିଲନାଡୁର ବିରୁଧୁ‌‌ନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୭୩୧୩୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୪୯.୭୬% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୫୦.୨୪% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୭୩.୨୬% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୮.୪୨% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୪୦.୪୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୨.୮୦% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୩୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ତାମିଲ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲନାଡୁର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2
କୁତାମ ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି କୁକୁର ଦେବୀ । ଜଣେ ଦେବୀ କୁକୁର ଉପରେ ବିରାଜମାନ କରିଥବା ବେଳେ ଆଉଏକ ସ୍ଥାନରେ କୁକୁର ନିଜେ ବିଜେ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ ମଧ୍ୟ ଲାଗି କରାଯାଏ । କୁକୁର ପୂଜା ହେବା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପୁରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଏକମାତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଟେ । ତେବେ କୁତାମ ଚଣ୍ଡୀ ମନ୍ଦିର, ତନ୍ତ୍ର ଉପାସନାର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି କିଛି ଗବେଷକ ମତ ଦିଅନ୍ତି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥକୁ ଲାଗି ରହିଛି ଏକ କୁକୁର (କୁତ୍‌ତା) ଉପରେ ବିରାଜିତା ପଥର ନିର୍ମିତ ଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି । ଯାହାଙ୍କ ନାମ କୁତ୍‌ତାମ ଚଣ୍ଡୀ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ତ୍ୱଲିପି ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ଜଣେ ସେବକ ଦୈନିକ ସେବା କରନ୍ତି ଏବଂ ସକାଳ ଧୂପରେ ବଡ଼ବାଡ଼ର ଥାଳି ଆସି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ ହେଲେ ସେହି ସେବକ ସେଥରୁ କିଛି ଖେଇ ଆକାରରେ ପାଆନ୍ତି ।
ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତରପାର୍ଶ୍ୱ କାନ୍ଥରେ ଜଗମୋହନ ଆଡ଼କୁ ମୁହଁ କରି ଆଉ ଏକ କୁକୁର ମୂର୍ତ୍ତି ବିଦ୍ୟମାନ ।
ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଏହି କୁତ୍‌ତାମ ଚଣ୍ଡୀ ପୂର୍ବେ ଗର୍ଭଗୃହ (ରତ୍ନସିଂହାସନ ନିକଟରେ) ଭିତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥଲେ । ପରେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ତାହା ସେଠାରୁ ଅପସାରିତ ହୋଇ ବର୍ତ୍ତମାନ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ସଂସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
୧୪୯୮ ମସିହାର କେତେକ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ବାହାନ ଥାଇ କୁତ୍‌ତାମ୍ ଚଣ୍ଡୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରେ ପୂଜା ପାଇଲେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଉଜୟିନୀରୁ ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ତାନ୍ତିକ ଦିଗନା ପୁରୀରେ କିଛିଦିନ ରହିଥଲେ । ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ବହୁବାର କୁକୁର ପ୍ରବେଶ କରିବାରୁ ନୀତିରେ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥଲା । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭୋଗ, ସେବା ପୂଜାରେ ବ୍ୟାଘାତ ହେଉଥବା ବିଷୟ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଦିଗନା ଶୁଣି ତାର ପ୍ରତିକାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କରି ଉଦ୍ୟମରେ କୁତ୍‌ତାମ ଚଣ୍ଡୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ । ବାସ୍ତବିକ ସେହିଦିନଠାରୁ ମନ୍ଦିରୁ ପରିସରକୁ ଆଉ କୁକର ପ୍ରବେଶ କଲେ ନାହିଁ । ଫଳରେ ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବା ପୂଜା ଯଥାରୀତି ହେଲା ।
ଆଉ ଏକ ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ଦିରରେ କୌଣସି ଅଘଟଣ ବା ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ହେଲେ ଦେବୀ କୁତତାମ ଚଣ୍ଡୀ କୁକୁର ବେଶରେ ବେଢ଼ାରେ ବୁଲନ୍ତି । ସେହି ଅନ୍ୟାୟ, ଅନୀତି ବା ଅଘଟଣ ଘଟିଯିବା ପରେ ପୁଣି ସେ ଉଭେଇ ଯାଆନ୍ତି । ତେବେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ - କିଛି ଅଘଟଣ ବା ନୀତିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଲେ ଅଚାନକ ବେଢ଼ାର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୁକୁର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି । ନ ହେଲେ ନାହିଁ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିସର ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି
ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କୋରାପୁଟ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Licypriya Kangujam (ଜନ୍ମ ଅକ୍ଟୋବର ୨, ୨୦୧୧ ମସିହା) ଭାରତର ଜଣେ ଶିଶୁ ପରିବେଶ କର୍ମକର୍ତ୍ତା (environmental activist) । ସନ ୨୦୧୯ରେ ତାଙ୍କୁ ଡକ୍ଟର ଏପିଜେ ଅବଦୁଲ କଲାମ ଶିଶୁ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏକ ପୃଥିବୀ ଶିଶୁ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର (World Children Peace Prize) ଓ ଭାରତ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ।
ସନ ୨୦୧୯ରେ ଗ୍ରେଟା ଥନ‌ବର୍ଗ (Greta Thunberg) ଓ ଜାମି ମାର୍ଗୋଲିଙ୍କ (Jamie Margolin) ସ‌ହିତ ତାଙ୍କୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ବିକାଶ ପ୍ରୋଗ୍ରାମରେ (United Nations Development Programme) ହଜିଲା ଭବିଷ୍ୟତର ଯୁବଶକ୍ତି ଓ ଜଳବାୟୁ ନିମନ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଏକ ଫିଚରଡ ପରିବେଶ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ବଛାଯାଇଥିଲା ।  ଇଣ୍ଡିଆ ଟାଇମସ (India Times) ଅନୁସାରେ ସେ ସବୁଟାରୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ବୟସ୍କ ଜଳବାୟୁ କର୍ମକର୍ତ୍ତା ।
ସୁଆର
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୯.୦୨୬୭ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୯.୦୫୭୬ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୬୧୪୨ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୧୦% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୯୦% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୨୭.୬୫% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୩୭.୧୯% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୧୮.୦୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୯.୬୧% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୬୯% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ
ଆଫ୍ରିକା ଗସ୍ତ
ଲିସିପ୍ରିୟା ୨୯୧୯ ମସିହା ୧୪-୨୪ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଙ୍ଗୋଲା ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଓ ସେଠାର ଲୁଆଣ୍ଡା ସ‌ହରରେ ୫୦,୦୦୦ ପିଲା ଓ ଯୁବକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଳବାୟୁ ହରତାଳ କରି ପୃଥିବୀର ନେତାମାନଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରି ସେମାନଙ୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ ।
ଲିସିପ୍ରିୟା ୟୁନେସ୍କୋଦ୍ୱାରା ନିମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ ଆଙ୍ଗୋଲାର ଲୁଆଣ୍ଡା ସ‌ହରରେ ୨୦୧୯ର ୟୁନେସ୍କୋ ପାର୍ଟନରସ ଫୋରମରେ କଂଗୁଜମ‌ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଆଙ୍ଗୋଲା, ମାଲି, ମାଲାୱି, ରିପବ୍ଲିକ ଅଫ କଙ୍ଗୋର ସଭାପତି ଯଥାକ୍ରମେ ଜୋଅଓ ଲୌରେଙ୍କୋ, ଇବ୍ରାହିମ ବୌବାକାର, ହାଗେ ଗିଙ୍ଗୋବ ଓ ଡେନିସ ସାସୌ; ନାମିବିଆର ପ୍ରଥମ ଲେଡି, ସନ ୨୦୧୮ର ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଡେନିସ କୁକ୍ୱେଗେଯୁନେସ୍କୋର ଡେପୁଟି ଡାଇରେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ, ଗିନିର ଡେପୁଟି ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଆଫ୍ରକିକା ସମସ୍ତ ସାଂସ୍କୃତିକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରିଥିଲେ ।
ସୁଆର
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ
ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
ଅଗଷ୍ଟ ୩୧, ୨୦୧୯ରେ ସେ ଗ୍ଲୋବାଲ ଶାନ୍ତି ଇଣ୍ଡେକ୍ସ- ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଫର ଇକୋନୋମିକ ଆଣ୍ଡ ପିସ (Global Peace Index - Institute for Economics & Peace (IEP) ସଂସ୍ଥାରୁ ପୃଥିବୀ ଶିଶୁ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର (World Children Peace Prize) ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ସୁଆର
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ2 ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଲିସିପ୍ରିୟା କଂଗୁଜମ
ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
ଅକ୍ଟୋବର ୨,୨୦୧୯ରେ ୟୁଏସଏସ୍ଥିତ ଆର୍ଥ ଡେ ନେଟ‌ୱର୍କ ହେଡକ୍ୱାର୍ଟର, ୱାସିଙ୍ଗଟନ ଡିସି ତାଙ୍କୁ ରାଇଜିଙ୍ଗ ସ୍ଟାର ଉପାଧିରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ
ସପ୍ତାବରଣ ନୀତି
ସପ୍ତାବରଣ ନୀତି, ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ହେଉଥିବା ଏକ ନୀତି ଅଟେ । ପୌରଣିକ ମତ ଅନୁସାରେ ଜଗତ ୭ ଉପାଦାନକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ଯଥା - ଶସ୍ୟ, ଜଳ, ପଶୁ, ବୃକ୍ଷଲତା, କୀଟପତଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧ ଓ ରୂପ ।
ତାତ୍ପର୍ଜ୍ୟ
ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଇ ସାତ ଉପାଦାନ ଭିତରେ ରହିଛି । ଜଗତର ଏହି ୭ଟି ପ୍ରତୀକ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ସପ୍ତାବରଣ ଭଳି ରହିଛି । ଏ ସଂସାର ୧୪ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ତଳେ ସାତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ଉପରେ ସାତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ । ଏହି ସାତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ନେଇ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି, ଯାହା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ୍ଙ୍କ ସପ୍ତାବରଣରେ ରହିଛି । ନୂଆ ବିଗ୍ରହ ଗଢାଯିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଜଗତର ପ୍ରତୀକ ରୂପକ ସପ୍ତାବରଣ ଦିଆଯିବ । ବ୍ରହ୍ମକୁ ପିଣ୍ଡ ଧରିଲେ ତାଙ୍କ ଚାରିପଟେ ରହିଛି ଜଗତ । ଏହା ହେଉଛି ପିଣ୍ଡ-ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତତ୍ତ୍ୱ । ଜଗତ ଯେପରି ୭ଟି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି, ଶରୀର ମଧ୍ୟ ୭ଟି ଆବରଣକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ।  ମହାପ୍ରଭୁ ଏହି ୭ଟି ଆବରଣର ସମଷ୍ଟିରେ ପୂର୍ଣବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି ।
ଏହି ସପ୍ତାବରଣ ରହସ୍ୟକୁ ଜଣାଇ ଦେବାପାଇଁ ସେ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ସପ୍ତାବରଣ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି । ଯଥା
ଅବଲମ୍ବନ ପ୍ରକ୍ରିୟା
ସପ୍ତବରଣ ଲୀଳା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ପାଇଁ ମୋଟା ମୋଟି ଭାବେ ୯ଟି ସୋପାନ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ । ଯଥା
ଆଧାର
ପ୍ରମେୟ,ପୃଷ୍ଠା-୨,୧୬ ଜୁନ ୨୦୧୫
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନୀତି ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ବେମ୍ପେଡୋଇକ ଏସିଡ
ବେମ୍ପେଡୋଇକ ଏସିଡ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବେପାର ନାମ ନେକ୍ସଲେଟୋଲ, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତକୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।  ଏହା ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ଆୟୁଷ କିମ୍ବା ଅକ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ କି ନାହିଁ ତାହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ । ଏହା ଏକ ଷ୍ଟାଟିନ୍ ସହିତ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ |
୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ବେମ୍ପେଡିକ୍ ଏସିଡ୍ ଅନୁମୋଦିତ । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହାର ୪ ସପ୍ତାହର କିଣା ମୂଲ୍ୟ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୫୫ ପାଉଣ୍ଡ ଥିଲା ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏହି ପରିମାଣ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩୬୦ ଡଲାର ଅଟେ । ଏହା ବେମ୍ପେଡୋଇକ ଏସିଡ୍ / ଏଜେଟିମିବିର ମିଶ୍ରଣ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ (ଜନ୍ମ: ୧୮ ମଇ ୧୯୬୬) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ପ୍ରଭାତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ଏବଂ ୨୦୦୯ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଚୌଦ୍ୱାର - କଟକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୪ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ ୧୯୬୬ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନୀଳମଣି ବିଶ୍ୱାଳ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବିଳାଶିନୀ ବିଶ୍ୱାଳ । ପ୍ରଭାତଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ ଜଣେ ରାଜନେତା ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୪ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଭରତ ଦାସ
ଭରତ ଦାସ (୨୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୦୪ - ୧୩ ଜୁନ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କାକଟପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଭରତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଭରତ ୧୯୯୮ ମସିହାର ଜୁନ ୧୩ ତାରିଖରେ ୯୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ
thumb|[[ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅବବାହିକାର ଉପଗ୍ରହକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର (ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ଏଥିରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇନାହିଁ)]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ(ଇଂରାଜୀରେ Indus River) ଏସିଆ ମହାଦେଶର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମିରେ ମାନସରୋବର ହ୍ରଦ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହି ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି । ନିଜ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳରୁ ବାହାରି ଏହି ନଦୀ ଲଦାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍-ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନରେ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ପର୍ବତମାଳାର ଉପତ୍ୟକାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ତାହା ପରେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ହୋଇ ପାକିସ୍ତାନ ରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବନ୍ଦର ନଗରୀ କରାଚୀ ନିକଟରେ ଆରବ ସାଗର ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଛି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ଓ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନର ଜାତୀୟ ନଦୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅବବାହିକା ୧୧,୬୫,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହାର ବାର୍ଷିକ ପ୍ରବାହ ହାରାହାରି ୨୪୩ ଘନ କିଲୋମିଟର୍ ଯାହା ନୀଳ ନଦୀ ର ବାର୍ଷିକ ପ୍ରବାହର ୨ ଗୁଣ ଓ ୟୁଫ୍ରେଟିସ୍-ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ନଦୀର ମିଳିତ ପ୍ରବାହର ୩ ଗୁଣ । ଏହି କାରଣରୁ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହାର ଦେଖିଲେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣନା କରାଯାଇପାରେ । ଲଦାଖରେ ଜାନ୍‍ସ୍କାର ନଦୀ ଏହାର ବାମ ତୀରର ଉପନଦୀ । ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ସିନ୍ଧୁର ବାମ ତୀରରେ ପଞ୍ଜନଦ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପନଦୀ ଯାହା ଚେନାବ, ଝେଲମ୍, ରାୱି, ବେଆସ୍ ଓ ଶତଲେଜ୍ ନଦୀର ମିଳନରୁ ସୃଷ୍ଟ । ଡାହାଣ ତୀରରେ ମିଶୁଥିବା ଉପନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟୋକ୍, ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍, କାବୁଲ୍, ଗୋମଲ୍ ଓ କୁର୍ରମ୍ ନଦୀ ପ୍ରଧାନ । ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପାହାଡ଼ିଆ ଝରଣା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ହିମସ୍ରୋତ, ତଥା ହିମାଳୟ, କାରାକୋରମ୍ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶର ନଦୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଏହା ପରେ ସମତଳ ଭୂମି ତଥା ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଠାକାର ଜୈବମଣ୍ଡଳ ଓ ପରିବେଶ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।
ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ “ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳ” ଏବଂ ନିମ୍ନାଂଶ “ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ” ରୂପେ ପରିଚିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିଆସିଥିବା ଅତୀତର ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୦୦୦ରେ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଏହା କାଂସ୍ୟ ଯୁଗ ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନଗର ସଭ୍ୟତା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୦୦୦ ବେଳକୁ ରଚିତ ଋକବେଦ ରେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ପାର୍ସୀମାନଙ୍କ ଅୱେସ୍ତାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ହପ୍ତ ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ସାତ ନଦୀ । ଐତିହାସିକ ରାଜ୍ୟ ବା ସାମ୍ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗାନ୍ଧାର, ରୋର ଓ ଶୌବୀର ପ୍ରଭୃତି ରାଜ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ପାରସ୍ୟର ରାଜା ଡାରିୟସ୍ ଜଣେ ଦୂତଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୫ରେ ଏହି ନଦୀ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ଓ ତାହା ପରଠାରୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ।
ନାମକରଣର ଇତିହାସ
ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଏହି ନଦୀକୁ ସିନ୍ଧୁ ଓ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଏହି ନଦୀକୁ ହିନ୍ଦୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସ୍ଥଳପଥରେ ବାହାରୁ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ସୀମାନ୍ତ ନଦୀ ବା ସୀମାରେ ଥିବା ନଦୀ ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।    ପ୍ରାଚୀନ ଇରାନୀୟ ଭାଷାରେ *ସ ଧ୍ୱନି ହ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏପରି ଦୁଇଟି ନାମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଆସ୍କୋ ପାର୍ପୋଲାଙ୍କ ମତରେ ଆନୁମାନିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୮୫୦-୬୦୦ ବେଳକୁ ଏହି ଦୁଇ ନାମର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପାରସ୍ୟର ଆକେମେନିଡ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରୁ ଗ୍ରୀକ୍ (ଯବନ) ଲୋକେ ଏହି ନଦୀର ନାମ ଜାଣିବା ପରେ ତାହାକୁ ନିଜ ଭାଷାରେ ଇଣ୍ଡୋସ୍ (Ἰνδός) ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ । ପରେ ପ୍ରାଚୀନ ରୋମ୍ ସଭ୍ୟତାରେ ଏହି ନାମ ସାମାନ୍ୟ ଅପଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ଇଣ୍ଡସ୍ ବୋଲାଇଲା । ପ୍ରଚଳିତ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଡସ୍ ନାମ ରହିଛି ।
ସଂସ୍କୃତରେ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ସାଗର, ମହାସାଗର ଅଥବା କୌଣସି ବୃହତ୍ ଜଳାଶୟ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାରସ୍ୟ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଦରିଆ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଦରିଆ ଶବ୍ଦଟି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବୃହତ୍ ଜଳାଶୟ ଅଥବା ସାଗରକୁ ସୂଚାଇଥାଏ । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦର ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ନାମ ହେଲା - ସିନ୍ଦା (ପାଖାପାଖି ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଏସିରୀୟ ଭାଷାରେ), ଆବ୍-ଏ-ସିନ୍ଦ୍ (ପାରସ୍ୟ ଭାଷାରେ), ଅବାସିନ୍ଦ୍ (ପସ୍ତୋ ଭାଷାରେ), ଅଲ୍-ସିନ୍ଦ୍ (ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ), ସିନ୍ତୌ (ଚୀନୀ ଭାଷାରେ) ଏବଂ ସନ୍ତ୍ରୀ (ଜାଭାଦ୍ୱୀପର ଭାଷାରେ) ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏସୀୟ ଭାଷା ଦେଖିଲେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ (सिन्धु), ସିନ୍ଧୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ (سنڌو), ଶାହାମୁଖୀ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧ୍ (سندھ), ଗୁରୁମୁଖୀ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧ୍ ନଦୀ (ਸਿੰਧ ਨਦੀ), ପସ୍ତୋ ଭାଷାରେ ଅବାସିନ୍ (اباسين) – ଅର୍ଥାତ୍ ନଦୀମାନଙ୍କ ପିତା, ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ନହର୍-ଅଲ୍-ସିନ୍ଦ୍ (نهر السند), ସାଧାରଣ ତିବ୍ବତୀୟ ଭାଷାରେ ସିଙ୍ଗି ଖମ୍ବନ୍ (སེང་གེ་གཙང་པོ།) – ଅର୍ଥାତ୍ ସିଂହ ସ୍ରୋତ, ଚୀନୀ ଭାଷାରେ ୟିନ୍ଦୁ (印度), ତୁର୍କୀ ଭାଷାରେ ନୀଲାବ ଏବଂ ସିଂହଳୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ (සින්දු නදී) ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।
ବିବରଣୀ
ବାଆଁ|thumb|[[ବାବର ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଚିତ୍ର]] ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ସମ୍ବଳର ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟତଃ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ (ଅଧିକ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାକିସ୍ତାନର ରୁଟିଝୁଡ଼ି (breadbasket) ଭାବେ ପରିଚିତ) ଓ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ରୂପେ ଉପକୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପଞ୍ଜାବ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା - "ପାଞ୍ଚ ନଦୀର ଦେଶ" । ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀ ହେଲେ ଝେଲମ, ଚେନାବ, ରାୱି, ବେଆସ୍ ଓ ଶତଲେଜ ଯାହା ମିଳିତ ଭାବେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନର ବହୁ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇଥାଏ ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଜୁଆର ଆସିଲେ ନଦୀ ମୁହାଣରେ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହ ଘଟିଥାଏ । ତିବ୍ବତ, ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ରହିଥିବା ହିମାଳୟ, କାରାକୋରମ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶର ହିମସ୍ରୋତମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ । ଋତୁଚକ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଶୀତ ଋତୁରେ ନଦୀରେ ପାଣି କମ୍ ଥିବା ବେଳେ ଜୁଲାଇରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୌସୁମୀ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ନଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ବନ୍ୟା ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ସମୟରୁ ନଦୀର ଗତିପଥରେ ବାରମ୍ବାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ରହିଛି – ଯଥା : ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ବନ୍ନି ତୃଣଭୂମିକୁ ଲାଗି କଚ୍ଛର ଲବଣମରୁକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସାମାନ୍ୟ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବନ୍ୟାଜଳ ଅଧିକ ହେଲେ ହିଁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଏକ ଅଂଶ କଚ୍ଛ ଲବଣ ମରୁକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ ।
ତିବ୍ବତରେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସେଙ୍ଗେ ଖବାବ ସ୍ରୋତକୁ (ଅର୍ଥାତ୍ ସିଂହର ମୁଖ) ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉତ୍ସ ବୋଲି ପୁରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଏହି ନିକଟରେ ଅନେକ ଝରଣା ଓ ସ୍ରୋତ ଏହା ସହ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ଏହି ସ୍ରୋତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ସେଙ୍ଗେ ଖବାବ ସ୍ରୋତଠାରୁ ବଡ଼, କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ରୋତମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ହାର ବରଫ ପାଣି ତରଳିବା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସହ ସଙ୍ଗମ ପୂର୍ବରୁ ଜାନ୍‍ସ୍କାର ନଦୀରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରୁ ଅଧିକ ପାଣି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ
thumb|ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୦୦୦ରୁ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ
ଋକବେଦରେ ଅନେକ ନଦୀର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ "ସିନ୍ଧୁ" ନଦୀ ଅନ୍ୟତମ । ଋକବେଦରେ ୧୭୬ ଥର ଏକବଚନ ଶବ୍ଦ "ସିନ୍ଧୁ" ଓ ୯୪ ଥର ବହୁବଚନ ଶବ୍ଦ "ସିନ୍ଧବଃ" ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦଟି ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ନଦୀ ପାଇଁ ହିଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ରଚିତ ଓ ଋକବେଦରେ ସମ୍ମିଳିତ ସ୍ତୋତ୍ର ସବୁରେ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦ କେବଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି ; ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ନଦୀସ୍ତୁତି ସୁକ୍ତ । ଋକବେଦର ଶ୍ଳୋକରେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନଦୀଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗବାଚୀ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି ।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୭୦୦ରୁ ୬୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ-ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ଗାନ୍ଧାର ରାଜ୍ୟରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ ଯାହା "ଗାନ୍ଧାର ସମାଧି ସଭ୍ୟତା" ବା "ସ୍ୱାଟ୍ ସଂସ୍କୃତି"ର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବଶେଷରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି । ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ଓ ହରପ୍ପା ପରି ନଗରର ପତନ ବା ପରିତ୍ୟାଗ ପରେ ଏହି ଜନବସତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାରତର ଇଂରାଜୀ ନାମ ଇଣ୍ଡିଆ ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଇଂରାଜୀ ନାମ ଇଣ୍ଡସ୍‍ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର କୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତ ବୋଲି ଲୋକେ କହୁଥିଲେ । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୦୦ ବେଳକୁ ହେରୋଡଟସ୍ ଓ ମେଘାସ୍ଥିନିସ୍ ପରି ଗ୍ରୀକ୍ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ପରିବ୍ରାଜକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ବୋଲି କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
ଭୂବିଜ୍ଞାନ
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧୁ ସମୁଦ୍ରତଳ ପଟୁ (Indus submarine fan) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଓ ଏହା ପୃଥିବୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସମୁଦ୍ରତଳ ପଟୁ । ଆଦିମ ଯୁଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବତରୁ ଅବକ୍ଷୟ ହୋଇ ଆସିଥିବା ୫୦ ଲକ୍ଷ ଘନ କିଲୋମିଟର୍ ବସ୍ତୁରୁ ଏହା ଗଠିତ । ଏହି ସବୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର କାରାକୋରମ୍ ପର୍ବତମାଳାରୁ ଓ ଆଉ ଏକ ଅଂଶ ହିମାଳୟରୁ ପଞ୍ଚ ନଦୀଦ୍ୱାରା ବହି ଆସି ଜମା ହୋଇଛି ବୋଲି ଏକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ଆରବ ସାଗରରୁ ସଂଗୃହୀତ ପଟୁ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଜଣା ପଡ଼େ ଯେ ୫୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଚ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ଦେଇ ଆରବ ସାଗରକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ । ଆଉ ଏକ ପୂର୍ବ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ ୪୫୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆରବ ସାଗରରେ ପଶ୍ଚିମ ତିବ୍ବତରୁ ବହି ଆସିଥିବା ପଟୁ ଓ ବାଲି ମିଳେ ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବହୁଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ବ୍ୟକ୍ତ କରେ । ପ୍ରଚୀନ ସମୟର ଏହି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ବା ମୁହାଣ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କଟାୱଜଠାରେ ଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।
ବାରମ୍ବାର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ବହିଥିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଯୋଗୁଁ ନଙ୍ଗା ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତ ଭୂଭାଗର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଛି ।
୨୦୧୧ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସର ଏକ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ରରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୁଣି ଭାରତକୁ ପଶି କଚ୍ଛର ଲବଣମରୁ ଓ ଅହମଦାବାଦ ନିକଟସ୍ଥ ନଳ ସରୋବର ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଛି । ପ୍ରବଳ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଯୋଗୁଁ କଲ୍ରି, ମଞ୍ଚାର, ହେମଲ ହ୍ରଦମାନଙ୍କରୁ ପାଣି ଉଛୁଳି ବନ୍ୟା ହେଉଛି । ୧୮୧୯ର ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ପୁଣି ଏପରି ଗତିପଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି ।
ଟ୍ରାଇଏସିକ୍ କଳ୍ପର “ଇଣ୍ଡ୍ୱାନ” କାଳର ନାମ ସିନ୍ଧୁର ଇଂରାଜୀ ନାମ ଇଣ୍ଡସ୍‍ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ ।
ଜୀବଜନ୍ତୁ
ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧଯାତ୍ରା ସମୟର ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୂଳରେ ବହୁ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ “ବାବରନାମା”ରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ବାବର ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ଗଣ୍ଡା ଦେଖିଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ୟାପକ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ସିୱାଲିକ୍ ପର୍ବତର ଭୌଗୋଳିକ ପରିସ୍ଥିତି, ସେଠାକାର ବନରାଜି ଓ ପରିବେଶ ବହୁମାତ୍ରାରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକା ଶୁଷ୍କ ଓ ଏଠାରେ ସବୁଜିମା ମଧ୍ୟ କମ୍ । ଜଳସେଚନ ହିଁ ଏଠାକାର ଉତ୍ତମ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନର କାରଣ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଜୈବବିବିଧତା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପରିପୁଷ୍ଟ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ଟି ପ୍ରଜାତିର ଉଭୟଚର ଜୀବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।
ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ
ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବସ୍ଥ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ୟୁରେସୀୟ ଓଧ ଓ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚିକ୍କଣ ଚର୍ମ ଓଧ – ଏପରି ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତିର ଓଧ ଦେଖାଯାନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଚିକ୍କଣ ଚର୍ମ ଓଧକୁ ସିନ୍ଧ ଓଧ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ Lutrogale perspicillata sindica) କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ୟତ୍ର କେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ ।
ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ
ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦରେ ୧୮୦ଟି ପ୍ରଜାତିର ବିବିଧ ମଧୁରଜଳ ମାଛ ଦେଖାଯାନ୍ତି ଓ ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ୨୨ଟି ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ୟତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । ମାଛ ଧରିବା ବା ଖାଇବା ପ୍ରାଚୀନ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାକାର ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ ରହିଆସିଛି । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଲିପିରେ ମାଛର ଚିତ୍ର ବାରମ୍ବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ଚିତ୍ର ମାଛ ନଚେତ୍ କୌଣସି ତାରକା ବା ଭଗବାନଙ୍କ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଇପାରେ ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ କମ୍ ପ୍ରଜାତିର ମାଛ, ଯଥା : ସ୍ନୋଟ୍ରାଉଟ୍, ମାଗୁର ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାନ୍ତି । ସେଠାରୁ ତଳକୁ ଆସିଲେ ସିୁନେଲି ମହାଶିର ମାଛ ପରି ପ୍ରଜାତିର ମାଛ ମିଳିଥାନ୍ତି । ଥାକୋଟ, ତର୍ବେଲା, କାବୁଲ-ସିନ୍ଧୁ ସଙ୍ଗମ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ମାଛ ପ୍ରଜାତିରେ ବିବିଧତା ବହୁମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ିଯାଏ । ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ବେଗ ଖୁବ୍ ଧୀର ହୋଇଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାକୁର, ଖଇଙ୍ଗା, ତୁଡ୍ଡି (ଇଲ୍), ପରି ମାଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି । ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ଥିବା ହ୍ରଦ ବା ଉପନଦୀରେ ଯେଉଁ ସବୁ ମାଛ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିମ୍ନ ଅବବାହିକାରେ ପ୍ରାୟତଃ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ । ସମଭୂମିର ନିମ୍ନାଂଶରେ ଇଲିଶୀ, ରୋହୀ, ଭାକୁର ପରି ମାଛ ମିଳନ୍ତି । ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ନିକଟରେ ମଧୁରପାଣି ମାଛ ସହ ଲୁଣିପାଣି ମାଛ, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି, ପମ୍ଫ୍ରେଟ୍ ପରି ମାଛ ଆଦି ରହନ୍ତି ।
ଇଲିଶୀ ମାଛ ନଦୀ କୂଳର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନପସନ୍ଦ ମାଛ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଇଲିଶୀ ମାଛର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ । ସୁକ୍କୁର, ଥଟ୍ଟା ଓ କୋଟ୍ରିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛଧରା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ବନ୍ଧ ଓ ସେଚନ କେନାଲମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ମାଛଧରା ବେଉଷା ମଧ୍ୟ ତିଷ୍ଠି ରହିଛି ।
ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ପଞ୍ଜାବ ଓ ସିନ୍ଧର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ କୃଷିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପରି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର ନିମ୍ନାଂଶରେ ବୃଷ୍ଟିପାତର ମାତ୍ରା କମ ଥିବାରୁ ସେଠାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଏ । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ସମୟରୁ ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରୁ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ କେନାଲ୍ ଖୋଳି ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛନ୍ତି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କୁଶାଣ ଓ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଲୋକେ ଅନେକ ଜଳସେଚନ କେନାଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜ ଇଷ୍ଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ସମୟରେ ୧୮୫୦ ମସିହାରେ କିଛି ଆଧୁନିକ କେନାଲ୍‍ର ନିର୍ମାଣ ଓ ଅନେକ ପୁରାତନ କେନାଲ୍‍ର ମରାମତି କରାଯାଇଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱର ଜଟିଳ ସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍ ୧୩୫୦ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ଏହା ସୁକ୍କୁର, ଜାକବାବାଦ, ଲର୍କାନା, କଲାତ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସେଚିତ କରିଥାଏ । ସୁକ୍କୁର ବ୍ୟାରେଜ୍ ୨୦,୦୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି.ରୁ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନର ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇ ଥାଏ ।
ପାକିସ୍ତାନ ଗଠିତ ହେବା ପରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା ଏବଂ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଉପରମୁଣ୍ଡ ଭାରତରେ ଥିଲେ ହେଁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ୍ ଓ ଚେନାବ ନଦୀର ସିଂହଭାଗ ଜଳ ମିଳିଲା ।
ପରିକଳ୍ପିତ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକା ଯୋଜନା (Indus Basin Project) ଅନୁସାରେ ଝେଲମ ନଦୀ ଉପରେ ମଙ୍ଗଳା ବନ୍ଧ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ତର୍ବେଲା ବନ୍ଧ ଏବଂ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର ସହାୟକ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମିତ ହେବାର ଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନର ଜଳ ଓ ଶକ୍ତି ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ଚସମା ଓ ଝେଲମ ଯୋଡ଼ ସେଚନ କେନାଲ୍‍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହି ସଂଯୁକ୍ତ କେନାଲ୍ ବାହାୱାଲପୁର ଓ ମୁଲତାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରିପାରେ । ରାୱଲପିଣ୍ଡି ନିକଟରେ ପାକିସ୍ତାନ ୨୭୪୩ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ୧୪୩ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିଛି ଯାହାର ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୮୦ କିଲୋମିଟର୍ । ଡେରା ଇସ୍ମାଇଲ୍ ଖାନ ନିକଟସ୍ଥ ଚସମା ବ୍ୟାରେଜରୁ ଜଳସେଚନ ଓ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଡେରା ଗାଜି ଖାନ ନିକଟସ୍ଥ ତୌନ୍ସା ବ୍ୟାରେଜରୁ ୧ ଲକ୍ଷ କିଲୋୱାଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ହାଇଦ୍ରାବାଦ (ସିନ୍ଧ) ନିକଟସ୍ଥ କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ ୯୧୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ଓ ଏହା କରାଚୀର ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିଥାଏ । ସିନ୍ଧୁର ଉପନଦୀମାନଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଯୋଗୁଁ ଖାଇବର ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱାର ପେଶାୱର ଉପତ୍ୟକାରେ ଜଳର ଚାହିଦା ପୂରଣ କରାଯାଇପାରୁଛି । ପାକିସ୍ତାନରେ କପା, ଆଖୁ ଓ ଗହମ ପରି ଶସ୍ୟର ବହୁଳ ଉତ୍ପାଦନର ଶ୍ରେୟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଓ ଏହାର ଉପନଦୀମାନଙ୍କୁ ମିଶାଇ କରାଯାଇଥିବା ଯୋଜନାମାନଙ୍କୁ ଯାଇଥାଏ । କିଛି ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାରୁ ଶିଳ୍ପୋଦ୍ୟୋଗ ଓ ସହରମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳର ବାସିନ୍ଦା
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରବାହିତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ମୁସଲିମ୍ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ସର୍ବାଧିକ ଲୋକ ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ଜାତି, ଭାଷା ଓ ବର୍ଣ୍ଣରେ ବିବିଧତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ନିଜର ଉପରାର୍ଦ୍ଧରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଲଦାଖ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିବ୍ବତୀୟ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଇସଲାମପନ୍ଥୀ ଦାର୍ଦ ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । ଲଦାଖ ପରେ ଏହା ଉତ୍ତର-ପାକିସ୍ତାନର ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଓ ସ୍କାର୍ଦୁ ସହର ନିକଟଦେଇ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି । ଦୁବୈର ବଜାର ନିକଟରେ ଦୁବୈର ବାଲାରୁ ଆସୁଥିବା ଏକ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛି । ଏହି ସ୍ଥାନର ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୋହିସ୍ତାନୀ ଓ ସେମାନେ କୋହିସ୍ତାନୀ ଭାଷା କୁହନ୍ତି । କୋହିସ୍ତାନ ଜିଲ୍ଲାର ଦାସୁ, ପଟ୍ଟନ ଓ ଦୁବୈର ପ୍ରଭୃତି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସହର । ସେଠାରୁ ଆଗକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦୁଇ କୂଳରେ ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ-ଭାଷାର ଲୋକେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ରହିଥିବା ପରି ଜଣାପଡ଼େ । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ପସ୍ତୁନ୍, ବଲୋଚ ଓ ଇରାନୀୟ ଲୋକେ ବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାର ପୂର୍ବ ତଟରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ସିନ୍ଧ ଲୋକେ ବାସ କରିବା ଦେଖାଯାଏ । ଉତ୍ତର ପଞ୍ଜାବ ଓ ଖାଇବର ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପସ୍ତୁନ୍ ଓ ଦାର୍ଦ୍ ଜନଜାତିର ଲୋକେ ଖୋୱାର, କଲାଶ, ଶିନା, ବୁରୁଶୋ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ଜାତି ସହ ମିଶି ରହନ୍ତି ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୂର୍ବ ତଟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ପ୍ରାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଞ୍ଜାବୀ, ସିନ୍ଧୀ, ପସ୍ତୋ, ବଲୋଚି ଓ ବରୋହି ଭାଷାରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି । ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ଉପର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶରେ ସାରାଇକି ନାମକ ଏକ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ବୋଲାଯାଏ ଯାହା ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ସିନ୍ଧୀର ଏକ ଉପଭାଷା ପରି ।
ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସମସ୍ୟା
ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଜନଜୀବନ ପାଇଁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଇଂରେଜ ଶାସନର ସମାପ୍ତି ପରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲେ ; କିନ୍ତୁ ସିନ୍ଧୁ ଓ ପୂର୍ବ ପଟର ପାଞ୍ଚ ଉପନଦୀର ଜଳକୁ ନେଇ ଘୋର ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ଶତଲେଜ ନଦୀର ଜଳସେଚନ ନାଳ ଓ ବାରି ଦୋଆବର ନାଳଗୁଡ଼ିକ ପାକିସ୍ତାନ ପଟରେ ରହିଗଲା କିନ୍ତୁ ତାହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ବନ୍ଧ ଭାରତ ପଟରେ ରହିଲା । ଏହା ଫଳରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଜଳସେଚନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ପୁଣି ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତ ନୂତନ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ କମିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ହେଲା । ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତ ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣିକୁ ନିଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ଓ ପାକିସ୍ତାନକୁ ହଇରାଣ କରିପାରେ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କଲା । ତେଣୁ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ହୋଇ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (Indus Waters Treaty) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଭାରତ ପାଖରେ ଶତଲେଜ, ବେଆସ୍ ଏବଂ ରାୱି ନଦୀର ଜଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଝେଲମ, ଚେନାବ ଓ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଲା । ଭାରତ ପାଖରେ ପଶ୍ଚିମ ନଦୀ ତିନୋଟିକୁ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଲା ।
ନଦୀର ପାଣିକୁ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଓ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । କେନାଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ ପଟୁମାଟି ଜମା ହୋଇ ରହିଯାଏ, ଏହା ଚାଷଜମିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ନାହିଁ ଓ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ସେଚନ ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ତିକାର ଲବଣାଂଶ ବଢ଼ିଛି ; ଏହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କମ କରିଛି ଓ ବହୁ ପରିମାଣର ଚାଷଜମି ଆଉ ଚାଷୋପଯୋଗୀ ହୋଇ ରହିନାହିଁ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଓ ପଟୁମାଟି ପହଞ୍ଚି ପାରୁ ନଥିବାରୁ ସେଠାକାର ହେନ୍ତାଳ ବଣ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।
ଅତୀତରେ ସିନ୍ଧୁ ବାରମ୍ବାର ଗତିପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗତିପଥ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ତ୍ରିକୋଣଭୂମି
ଏକଦା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ୧୮୦୦୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର୍ ପାଣି ନିଷ୍କାସନ କରୁଥିଲା ଏବଂ ତା’ ସହ ପ୍ରାୟ ୪୦ କୋଟି ଟନ୍ ପଟୁ ଓ ବାଲି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲା । ୧୯୪୦ ମସିହା ପରଠାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ଧ, ବ୍ୟାରେଜ ଓ ଜଳସେଚନ କେନାଲ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଗତ ୧୪୦ ବର୍ଷରେ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାରେ ଏକ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହୋଇଛି । ଏହି କାରଣରୁ ୨୦୧୮ ମସିହା ବେଳକୁ କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ ତଳମୁଣ୍ଡରୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହ ବହୁତ କମିଯାଇ ପ୍ରାୟ ୩୩୦୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର ହୋଇଯାଇଛି । ବାର୍ଷିକ ପଟୁ ଓ ବାଲିର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଟନ୍ ହୋଇଗଲାଣି । ୨୦୧୦ ମସିହାର ସିନ୍ଧୁ ବନ୍ୟା ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ପାଣି ବୋହି ଆଣିଥିବାରୁ ତାହା ପରିବେଶ ଓ ନଦୀ ପାଇଁ ଭଲ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା । ଅବବାହିକାର ଜଳକୁ ଆଉ ଅଧିକ ଉପଯୋଗ କରିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସମ୍ଭବ ମନେହୁଏନାହିଁ ।
ସିନ୍ଧୁର ପ୍ରବାହ କମିବା ଫଳରେ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିର ସବୁଜିମା ଓ ଜୀବଜଗତଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ହେଉଅଛି । ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ, ଔଦ୍ୟୋଗିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ତାପନ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପରିବୃଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି । ନଦୀ ବନ୍ଧମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ପରିବାର କ୍ରମଶଃ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଛି ।
ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ
ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମିରେ ପୃଥିବୀର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣର ବରଫ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି । ଚୀନ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଶାସନର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ ଦାହେ ବରଫର ତରଳିବା ହାର ଓ ତାପମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କୃଷି ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ ବୋଲି କହିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତା’ ସହିତ ସେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସତର୍କ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ :
"ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ତାହା କହିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ" ବୋଲି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ବରିଷ୍ଠ ଜଳ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିବା ଡେଭିଡ୍ ଗ୍ରେ କହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ "କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱତାପନ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ହିମସ୍ରୋତ ତରଳିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ" ଓ ସିନ୍ଧୁର ପ୍ରବାହ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଇପାରେ । "ତେବେ ନଦୀବିହୀନ ମରୁଭୂମିରେ ରହୁଥିବା ଲୋକେ ଭାବିବେ ଯେ ଏହାଦ୍ୱାରା ଜୀବନର ଅନ୍ତ ଘଟିବ ବା ଆଉ କଣ ଭାବିବେ – ତାହା ମୁଁ ଜାଣେନା । କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ।"
୨୦୧୦ ମସିହାରେ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ରିଚାର୍ଡ୍ ହୋଲ୍‍ବ୍ରୁକ୍ କହିଥିଲେ ଯେ – ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଜଳ ପ୍ରବାହ ହ୍ରାସ ପାଇବା ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର କାରଣ ସାଜିପାରେ ବୋଲି ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ।"
ପ୍ରଦୂଷଣ
ବିଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ବହୁ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କାରଖାନା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବାରୁ ନଦୀର ଜଳ ଓ ଏଠାକାର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଚାଲିଛି । ନଦୀ ଜଳ ଅତି ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାରୁ ବିରଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । ପାକିସ୍ତାନ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ (୧୯୯୭) ଅନୁସାରେ ସିନ୍ଧ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା (Sindh Environmental Protection Agency) ବିଭିନ୍ନ କାରଖାନା ବନ୍ଦ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା । ମାଛ ଧରାଳୀମାନେ ମାଛ ମାରିବା ପାଇଁ ନଦୀରେ ମିଶାଉଥିବା ମାଛବିଷ ହେଉଛି ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ସିନ୍ଧୁ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାହ୍ରାସର ଆଉ ଏକ କାରଣ । ଏହି କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍‍ରୁ ନେଇ ସୁକ୍କୁର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ମାଛ ଧରିବା ଉପରେ ନିଷିଦ୍ଧାଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ ।
ଯେଉଁ ୧୦ଟି ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ୯୦% ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ଚୀନର ୟାଂସିକ୍ୟାଂ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସମୁଦ୍ରକୁ ବୋହି ନେଇଥାଏ ।
୨୦୧୦ ମସିହାର ବନ୍ୟା
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ବାରମ୍ବାର ମଧ୍ୟମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧରଣର ବନ୍ୟା ହେଉଥାଏ । ୨୦୧୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଭୀଷଣ ବର୍ଷା ହେବାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳ ଲଙ୍ଘି ବନ୍ୟା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୨ ମାସ ଧରି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଲାଗି ରହିଥିଲା ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସିନ୍ଧର ସୁକ୍କୁରଠାରେ ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖରେ ସିନ୍ଧୁ କୂଳ ଲଙ୍ଘିବା ଫଳରେ ମୋର୍ ଖାନ୍ ଜାଟୋଇ ନାମକ ଗ୍ରାମ ଜଳନିମଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଏହି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବର ୧୪ ଲକ୍ଷ ଏକର୍ ଜମିରେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନି ଘଟିଥିଲା ଓ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଘର ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା ।
୨୦୧୧ ମସିହାର ବନ୍ୟା
ମୌସୁମୀ ପ୍ରବାହ କାଳରେ ସିନ୍ଧ, ପୂର୍ବ ବଲୋଚିସ୍ତାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପଞ୍ଜାବରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେବା ସହ ୪୩୪ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ; ୫୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏବଂ ୧୫,୨୪,୭୭୩ ଘର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ଜମି ଉର୍ବର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନର ରୁଟିଝୁଡ଼ି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ବନ୍ୟା କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା । ଅତି କମରେ ୧୭ ଲକ୍ଷ ଏକର ଚାଷଜମିର୍ ବାଲି ଚରିଯାଇ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କ୍ରମାଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବନ୍ୟା ହେବା ଯୋଗୁଁ ଦେଶର ଏକ ବୃହତ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଲଗାଣ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧର ୧୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ବନ୍ୟା ପ୍ଳାବିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ବ୍ୟାରେଜ୍, ପୋଲ ଓ ନଦୀବନ୍ଧ
ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ୩ଟି ବ୍ୟାରେଜ୍ ରହିଛି : ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍, ସୁକ୍କୁର ବ୍ୟାରେଜ୍, କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ୍ (ଅନ୍ୟ ନାମ – ଗୁଲାମ ମହମ୍ମଦ ବ୍ୟାରେଜ୍) । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସିନ୍ଧୁ ଉପରେ "ସିନ୍ଧ ବ୍ୟାରେଜ୍" ନାମକ ଆଉ ଏକ ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ କିଛି ଜଣାଶୁଣା ପୋଲ ମଧ୍ୟରୁ ଦାଦୁ ମୋରୋ ପୋଲ, ଲର୍କାନା-ଖୈରପୁର ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୋଲ, ଥଟ୍ଟା-ସୁଜାୱଲ ପୋଲ, ଝିର୍କ-ମୁଲା କଟିଆର ପୋଲ ଓ କନ୍ଧକୋଟ-ଘୋଟକି ପୋଲ ଅନ୍ୟତମ । ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ କାଲା ବାଘ ବ୍ୟାରେଜ୍, ଚସମା ବ୍ୟାରେଜ୍, ତୌନ୍ସା ବ୍ୟାରେଜ୍ ଆଦି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ।
ବାରମ୍ବାର ବନ୍ୟାର ଭୟ ଥିବାରୁ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ବାମ କୂଳରେ ୬୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଦୀର୍ଘ ଏକ ଘେରାବନ୍ଧ (ବା ଘେରିବନ୍ଧ) ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜରୁ ମଞ୍ଚାର ହ୍ରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏକ ଘେରାବନ୍ଧ ରହିଛି । ଘେରାବନ୍ଧ କାରଣରୁ ଗତ ୨୦ ବର୍ଷ ହେଲା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟାରେଜ୍‍ମାନଙ୍କ ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ମାଟି ଓ ବାଲି ଜମା ହେବାରେ ଲାଗିଛି ଓ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ପୋତି ହୋଇଗଲାଣି ।
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ତାହା ସହ ବିବାଦୀୟ କାଲାବାଘ ନଦୀବନ୍ଧ ଓ ମୁଣ୍ଡା ନଦୀବନ୍ଧର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି ।
ଭଗବାନ ଜୟସିଂହ
ଭଗବାନ ଜୟସିଂହ (ଜନ୍ମ ୧ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ କବି ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଲେଖନ୍ତି । ଓଡ଼ିଆରେ ତାଙ୍କର ୭ଟି ଓ ଇଂରାଜୀରେ ୫ଟି କବିତା ସଂକଳନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ବୃତ୍ତିରେ ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷାବିତ । ୨୦୧୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସେ ନିଜ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଫେରନ୍ତି ଘର ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଏର୍ଲୋଟିନିବ
ଏର୍ଲୋଟିନିବ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀକ ନାମ ଟାର୍ସେଭା/Tarceva, ହେଉଛି ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଅଗ୍ନାଶୟ କର୍କଟ ଓ ଅଣ-ଛୋଟ କୋଷ ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହା ଏପିଡର୍ମାଲ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଫ୍ୟାକ୍ଟର ରିସେପ୍ଟରରେ (EGFR)ରେ ହେଉଥିବା ମ୍ୟୁଟେସନ  -  ଏକ ଏକ୍ସନ୍ ୧୯ ବିଲୋପ (del19) କିମ୍ବା ଏକ୍ସନ୍ 21 (L858R) ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ମ୍ୟୁଟେସନ୍ - ରୋଗ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ ଯାହା ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନ‌କୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ |
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ରାଶ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ କାଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଫୁସଫୁସ ସମସ୍ୟା, ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା, ଯକୃତ ବିଫଳତା, ଜଠରାନ୍ତ୍ର ଛିଦ୍ର, ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣିଆ ଘାଆ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ | ଏହା ଏକ ରିସେପ୍ଟର ଟାଇରୋସିନ କାଇନେଜ ଇନହିବିଟର ଯାହା ଏପିଡର୍ମାଲ ବୃଦ୍ଧି ଫ୍ୟକ୍ଟର (EGFR) ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ |
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏର୍ଲୋଟିନିବ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ତାଲିକାରେ ଏହାର ନାମ ଅଛି ।   ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ, ୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮,୮୩୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ ଥିଲା | ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏହା ପିଛା ୧,୬୩୨ ପାଉଣ୍ଡ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ (୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୯ - ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନରୁ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସଭା ତଥା ଲୋକ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଯୁବ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍‌ ଓ କେମିକାଲ୍‌ ବିଭାଗରେ ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଜଣେ ଆଦିବାସୀ ନେତା ଥିଲେ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଭାଷାରେ ସେ କିଛି ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ
ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ସ୍ତନରୁ ସ୍ୱତଃ ବାହାରେ ବା ଚିପିଲେ ବାହାରେ । ସ୍ରାବ ଦୁଧିଆ, ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସବୁଜ, ପଚା, ରକ୍ତାକ୍ତ କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ହଳଦିଆ ହୋଇପାରେ | ଏହି ସ୍ରାବ ଗାଢ଼, ପତଳା, ଅଠାଳିଆ କିମ୍ବା ଜଳୀୟ ହୋଇପାରେ |
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ ୧୯ ନଭେମ୍ବର ୧୯୨୯ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଥିଲେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝୀ । ସେ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଦମୟନ୍ତୀ ମାଝୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଚୈତନ୍ୟଙ୍କର ଝିଅ ସରୋଜିନୀ ହେମ୍ବ୍ରମ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ସେ ସାଂସଦ ଥିଲେ ।
ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ
ଗର୍ଭର ଶେଷ ଭାଗରେ ଓ ଶିଶୁ ଜନ୍ମର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରେ ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷୀର ଭଳି ହୁଏ । ପ୍ରଜନନକ୍ଷମ ବୟସରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସ୍ତନ ଚିପିବା ପରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ହୋଇପାରେ |  ଯଦି ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ସ୍ରାବ ହେଉଥାଏ, ରକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ଥାଏ, କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ତନରୁ ହୁଏ, କିମ୍ବା ଏକ ସ୍ତନ ପିଣ୍ଡୁଳା, ଫୁଲା, ଲାଲ  ରଙ୍ଗର କିମ୍ବା ଚର୍ମର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୁଏ ତେବେ ଏହା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଅଟେ |  ଅସ୍ୱାଭାବିକ ନିଷ୍କାସନର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଇଣ୍ଟ୍ରାଡକ୍ଟାଲ ପାପିଲୋମା, ଡକ୍ଟ ଏକ୍ଟାସିଆ, ଅବରୁଦ୍ଧ ଦୁଗ୍ଧ ନଳୀ, ସଂକ୍ରମିତ ସ୍ତନ (ମାଷ୍ଟାଇଟିସ୍ କିମ୍ବା ସ୍ତନରେ ପୂଜ), ସ୍ତନ କର୍କଟ, କିଛି ଔଷଧ ଏବଂ ପ୍ରୋଲାକ୍ଟିନ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ରୋଗ ମୂଖ୍ୟତଃ ଥାଏ |
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଚୈତନ୍ୟ ୧୯୭୨ରୁ ୧୯୭୬ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟ ସଭା ସାଂସଦ ଥିଲେ । ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ସେ ମୟୁରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ରାଇରଙ୍ଗପୁର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନରରେ ଜନତା ଦଳ ର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ପୁଣିଥରେ ବିଧାୟକ ହୋଇ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ସେ ବାଙ୍ଗିରିପୋଷି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ
ଏକ ଅଣ-ଗର୍ଭବତୀ ବା ସ୍ତନ ପାନ ନ କରାଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କର ଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଏ। ପ୍ରାୟ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହାର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ | କମ୍ ଥାଇରଏଡ ସ୍ତର ବା ଉଚ୍ଚ ପ୍ରୋଲାକ୍ଟିନ ସ୍ତର ଅଛି କି ନାହିଁ, ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣରେ ମାମ୍ମୋଗ୍ରଫି, ସ୍ତନ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ, ସ୍ତନ ବାୟୋପ୍ସି ବା ଚର୍ମ ବାୟୋପ୍ସି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ ।
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
୧୯୯୦ ମସିହାରୁ ୧୯୯୫ଯାଏଁ ଶ୍ରୀ ମାଝି ରାଜ୍ୟ ସରକାରରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ଯୁବ କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ଏଥିସହ ୧୯୭୨ ମସିହାରୁ ୧୯୭୮ଯାଏଁ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍‌ ଓ କେମିକାଲ୍‌ ବିଭାଗରେ ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ । ୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୈତନ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ଲୋକସେବା ଆୟୋଗ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ବୟସ ଅଧିକ ହେବା କାରଣରୁ ସେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ଏବଂ ୨୮ ତାରିଖ ଦିନ ସକାଳ ୭:୧୦ ମିନିଟ୍‌ରେ କ୍ୟାପିଟାଲ୍‌ ହସ୍‌ପିଟାଲ୍‌ରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
ସ୍ତନାଗ୍ର ସ୍ରାବ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ
ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ (ଜନ୍ମ: ୫ ଜୁନ ୧୯୪୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୯୦ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସଦର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।