cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଏଡା ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌
ଏଡା ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୧୫ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇଂରାଜୀ କବି ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ ଓ ଆନେ ଇଜାବେଲା ବାଇରନ୍‌ଙ୍କ ଔରସରୁ ହୋଇଥିଲା । ଏଡାଙ୍କ ଜନ୍ମର ଏକମାସ ପରେ ତାଙ୍କ ବାପା, ମାଆଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଓ ଚାରିମାସ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ; ଏବଂ ଶେଷରେ "ଗ୍ରୀକ୍‌ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ" ସମୟରେ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଏଡାଙ୍କୁ ୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଏଡାଙ୍କ ମାଆ ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ଙ୍କ ପ୍ରତି ତିକ୍ତତା ହେତୁ ଏଡାଙ୍କୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବାକୁ, ଏଡାଙ୍କୁ ଗଣିତ ଓ ତର୍କ ପଢ଼ିବାକୁ ଅଧିକା ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏଡା ନିଜ ବାପାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ରଖିଥିଲେ (ଏବଂ ନିଜର ଶେଷ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସମାଧି କଡ଼ରେ ସମାଧି ନେବାର ଅଭିଳାଷ ପୂରଣ କରିଥିଲେ ।)
ଏଡା ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ "କାବ୍ୟିକ ବିଜ୍ଞାନ(poetical science)" ଓ ନିଜକୁ ଜଣେ "ବିଶ୍ଳେଷିକା (ଓ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞାନୀ) ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଆଦ୍ୟ ଯୌବନରେ ନିଜର ଗଣିତ ପ୍ରତିଭା ହେତୁ ସମସାମୟିକ ବ୍ରିଟିଶ ଗଣିତଜ୍ଞ ଚାର୍ଲସ୍‌ ବ୍ୟାବେଜ୍‌ଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ସଂପର୍କ ଓ ବନ୍ଧୁତା ଥିଲା, ଏବଂ ବିଶେଷ ଭାବେ ସେ ଚାର୍ଲସ୍‌ ବ୍ୟାବେଜ୍‌ ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ ଉପରେ କରିଥିବା ଗବେଷଣା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୮୪୨-୪୩ ମଧ୍ୟରେ ସେ "ଫେଡେରିକୋ ଲୁଇଗି ମେନାବ୍ରିଆ" ନାମକ ଜଣେ ଇଟାଲୀୟ ସେନାବାହିନୀର ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ କାମକୁ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ନିଜର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ନୋଟ୍‌ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ନୋଟ୍‌ରେ ମେସିନ୍‌ ନିମନ୍ତେ ଲିଖିତ ପ୍ରଥମ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ରହିଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏଡାଙ୍କ ନୋଟ୍‌ ଗୁଡ଼ିକୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ଆଦ୍ୟ-ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେକରାଯାଏ ଓ ସେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର କେବଳ ସଂଖ୍ୟାଗଣନା ନ କରି ଅନ୍ୟ କାମ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କଳ୍ପନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର କାବ୍ୟିକ ବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲା ଏବଂ ସମାଜ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ମଧ୍ୟରେ ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜି ବା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା କିପରି ଭାବେ ସହଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବ ସେ ଉପରେ ଅନେକ ପରୀକ୍ଷା ହୋଇଥିଲା ।
ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ
ଜାନୁଆରୀ ୧୬, ୧୮୧୬ରେ ଆନାବେଲା ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ କଥାରେ, ତାଙ୍କ କିର୍କବି ମାଲୋରିସ୍ଥିତ ନିଜ ଘରକୁ ଏକମାସର ଏଡାଙ୍କୁ ଧରି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ସେ ସମୟର ବ୍ରିଟିଶ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାପାମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନର ଅଭିଭାବକ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାଇରନ୍‌ ନିଜର ପୈତୃକ ଅଧିକାର ଦାବୀ କରିନଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଏଡାଙ୍କ ବିକାଶ ସଂପର୍କୀୟ ଖବର ଜଣାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ୨୧ ଏପ୍ରିଲରେ ବାଇରନ୍‌ ବିଚ୍ଛେଦ ପତ୍ରରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଓ ନିଜର ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ କିଛିଦିନ ପରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ଉପରାନ୍ତ, ଆନାବେଲା ବାରରନ୍‌ଙ୍କ ଉପରେ ଅମାନବିକ ବ୍ୟବହାରର ଆରୋପ ମଧ୍ୟ ଲଗାଇଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଏଡାଙ୍କୁ ଭିକ୍ଟୋରିଆନ୍‌ ସମାଜରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲା । ବାଇରନ୍‌ ନିଜ ଝିଅଙ୍କ ସହିତ କୌଣସି ସଂପର୍କ ରଖିନଥିଲେ ଓ କେବେ ପୁଣି ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ପାଇନଥିଲେ । ବାଇରନ୍‌ ୧୮୨୪ରେ ଏଡାଙ୍କୁ ୮ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ଓ ଏଡାଙ୍କ ଜୀବନରେ ମାଆ ଆନାବେଲାଙ୍କ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଥିଲା । ଏଡା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପରିବାରର ବାର୍ଷିକ ତୈଳଚିତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ବିଂଶ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନ ପାଇନଥିଲେ । ୧୮୫୬ରେ ଏଡାଙ୍କ ମାଆ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ "ବାରୋନେସ୍‌ ୱେଣ୍ଟୱର୍ଥ" ହୋଇଥିଲେ ।
ଆନାବେଲା କିଶୋରୀ ଏଡାଙ୍କ ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ସଂପର୍କ ରଖି ନଥିଲେ, ଓ ପ୍ରାୟତଃ ଏଡାଙ୍କୁ ନିଜ ଆଇ ଜୁଡିଥ୍‌, ଲେଡି ମିଲ୍‌ବାଙ୍କେଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଛାଡ଼ିଦେଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟରେ ସାମାଜିକ ଚଳଣିକୁ (ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦରେ ପିତାମାନେ ସନ୍ତାନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ ତଥା ମଙ୍ଗଳ ନିମନ୍ତେ ଦାୟୀ) ଆଖି ଆଗରେ ରଖି ଆନାବେଲା ନିଜକୁ ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ମାଆ ଭାବେ ଦର୍ଶାଉ ଥିଲେ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ସେ ନିଜ ମାଆଙ୍କୁ ଏଡାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ସଂପର୍କିତ ଚିଠି ଲେଖୁଥିଲେ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାଇତି ରଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ କହୁଥିଲେ; କାରଣ ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଜଣେ ଯତ୍ନବାନ ମାଆର ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ଏକ ଚିଠିରେ ଆନାବେଲା ଏଡାଙ୍କୁ ଏକ ବସ୍ତୁ ଭଳି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏଡାଙ୍କ କୈଶୋରରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବାନ୍ଧବୀମାନେ ଏଡାଙ୍କୁ ନଜରରେ ରଖୁଥିଲେ । ଏଡା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ କପୋଳକଳ୍ପିତ ଗପ ସୃଷ୍ଟିକରିବାର ଆରୋପ ଲଗାଇଥିଲେ ।
ଏଡା ଛୋଟ ବୟସରୁ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ରହୁଥିଲେ ଓ ଆଠ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତୀବ୍ର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ଯାହା ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିକୁ ଘଟାଇଥିଲା । ଜୁନ୍‌ ୧୯୨୯ରେ ମିଳିମିଳାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ପକ୍ଷାଘାତରେ ପିଡ଼ୀତ ହୋଇଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ବିଛଣାରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ଓ ଏହା ତାଙ୍କ ବିକଳଙ୍ଗତାକୁ ବଢାଇଥିଲା ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ । ୧୮୩୧ ସୁଦ୍ଧା ସେ କ୍ରଚ୍‌ ଧରି ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ରହିବା ସତ୍ତ୍ୱ ଏଡା ଗଣିତ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆଗ୍ରହ ପୋଷଣ କରିଥିଲେ । ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଉଡ଼ିବାକୁ ଆଶା ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରି ଅଗ୍ରସର ହୋଇଥିଲେ । ଫେବୃଆରୀ ୧୯୨୮ରେ, ସେ ପକ୍ଷ ବନାଇବାକୁ କାମ କରିଥିଲେ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାର କାଗଜ, ସିଲ୍‌କ, ତାର ଓ ପରର ପରୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶରୀର ବିଜ୍ଞାନକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଦେହ ଓ ପକ୍ଷର ସଠିକ ଅନୁପାତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ଏକ ବହି ଲେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ମନସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ବାଷ୍ପକୁ କିପରି ଉଡାଣ ସହିତ ଯୋଡ଼ା ଯାଇପାରିବ ସେଥିପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ ।
୧୮୩୩ର ଆଦ୍ୟ ଭାଗରେ ଏଡା ନିଜର ଜଣେ ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ ରଖିଥିବାର ଜଣାପଡ଼ିବାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାର ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟମାନେ ଏଡାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରି, ଏଡାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଖବର ଦେଇଥିଲେ । ଆନାବେଲା ଓ ତାଙ୍କ ବାନ୍ଧବୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହି ଖବରକୁ ସମାଜ ଆଗରୁ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏଡା ନିଜର ସାନ ସାବତ ଭଉଣୀ ଆଲେଗ୍ରା ଯିଏ ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ ଓ କ୍ଲେୟାର୍‌ କ୍ଲେୟାର୍‌ମୋଣ୍ଟଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ, କେବେ ଭେଟି ନଥିଲେ । ଆଲେଗ୍ରା ୧୮୨୨ରେ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ଏଡା ବାଇରନ୍‌ଙ୍କ ସାବତ ଭଉଣୀ ଅଗଷ୍ଟା ଲିଃଙ୍କ ଝିଅ ଏଲିଜାବେଥ୍‌ ମେଡୋରା ଲିଃଙ୍କ ସହିତ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ସଂପର୍କ ରଖିଥିଲେ ।
ଯୌବନ
ଏଡା ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ମେରି ସମର୍‌ଭିଲେଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ସଂପର୍କ ବଢ଼ିଉଠିଥିଲା । ସମର୍‌ଭିଲେଙ୍କୁ ସେ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରୁଥିଲେ ଓ ସେମାନେ ଅନେକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂପର୍କ ରଖିଥିଲେ। ଆଣ୍ଡ୍ରିଉ କ୍ରସ, ସାର୍‌ ଡେଭିଡ଼ ବ୍ରିଉଷ୍ଟର, ଚାର୍ଲସ୍‌ ହ୍ୱେଟ୍‌ଷ୍ଟୋନ୍‌, ଚାର୍ଲସ୍‌ ଡିକେନ୍‌ସ ଓ ମାଇକେଲ ଫାରାଡେ ମଧ୍ୟ ଏଡାଙ୍କ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ୧୮୩୪ ସୁଦ୍ଧା ଏଡା କୋର୍ଟକୁ ନିୟମିତ ଯାଉଥିଲେ ଓ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ଏଡା ଭଲ ନାଚୁଥିଲେ ଓ ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାର ପାତ୍ର ହେଉଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଜନ୍‌ ହୋବ୍‌ହାଉସ୍‌ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ମୋଟା ଚମଡ଼ାଧାରୀ ମହିଳା ଯିଏ କେବଳ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ମୁହଁ ନେଇ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏଭଳି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ପରେ ୨୪ ଫେବୃଆରୀ ୧୮୩୪ରେ ଏଡାଙ୍କର ହୋବ୍‌ହାଉସଙ୍କ ସହିତ ଦେଖା ହୋଇଥିଲା ଓ ଏଡା ତାଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ସମୟରେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
୮ ଜୁଲାଇ ୧୮୩୫ରେ ଏଡା ୱିଲିଅମ୍‌ କିଙ୍ଗ, ୮ମ ବାରନ୍‌ କିଙ୍ଗଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଓ ବାରୋନେସ୍‌ କିଙ୍ଗରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଓକ୍‌ହାମ୍‌, ସରେଠାରେ ଥିବା ଓକ୍‌ହାମ୍‌ ପାର୍କରେ ଏକ ବିଶାଳ ବାସଭବନ ଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଲୋଚ୍‌ ଟୋରିଡନ୍‌ ଓ ଲଣ୍ଡନଠାରେ ମଧ୍ୟ ବାସଗୃହ ଥିଲା । ପୋର୍‌ଲୋକ୍‌ ୱେର୍‌, ସମର୍‌ସେଟ୍‌ ନିକଟରେ ଥିବା ୱର୍ଦି ମାନୋର୍‌ରେ ସେମାନେ ନିଜର ମଧୁଶଯ୍ୟା କଟାଇଥିଲେ । ସେହି ମାନୋର୍‌ଟି ଶିକାର ସମୟରେ ବିଶ୍ରାମଗୃହ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ୧୭୯୯ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ମଧୁଶଯ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ରାଜା ଏହାକୁ ପୁଣି ଉନ୍ନତ ଭାବେ ସଜାଡ଼ିଥିଲେ । ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଖରାଦିନ ଛୁଟି କଟାଇବାକୁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ତିନିଟି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ: ବାଇରନ୍‌ (ଜନ୍ମ-୧୨ ମଇ ୧୮୩୬); ଆନେ ଇଜାବେଲା(ଡାକନାମା ଆନାବେଲା ଓ ପରେ ଲେଡି ଆନେ ବ୍ଲଣ୍ଟ; ଜନ୍ମ - ୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୩୭), ଓ ରାଲ୍‌ଫ ଗର୍ଡନ (ଜନ୍ମ - ୨ ଜୁଲାଇ ୧୮୩୯) । ଆନାବେଲାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଠିକ୍‌ ପରେ ପରେ ଏଡା ବହୁଦିନ ଧରି ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ ଓ ଭଲ ହେବାପାଇଁ ଅନେକ ମାସ ନେଇଥିଲେ । ୧୮୩୮ରେ ଏଡାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଆର୍ଲ୍‌ ଅଫ୍‌ ଲଭ୍‌ସେସ୍‌ ହୋଇଥିଲେ, ତେଣୁ ଏଡା ତାଙ୍କ ବୈବାହିକ ଜୀବନ ସାରା "ଦି ରାଇଟ୍‌ ଅନରେବ୍‌ଲ୍‌ ଦି କାଉଣ୍ଟେସ୍‌ ଅଫ୍‌ ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌" ଭାବେ ରହିଥିଲେ । ୧୮୪୩-୪୪ରେ ଏଡାଙ୍କ ମାଆ ୱିଲିଅମ୍‌ ବେଞ୍ଜାମିନ୍‌ କାର୍‌ପେଣ୍ଟର୍‌ଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଓ ଏଡାଙ୍କ ନୈତିକ ଉପଦେଷ୍ଟା ହେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ୱିଲିଅମ୍‌ ଏଡାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ଓ ପରେ ଏଡାଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାରୁ ଏଡା ତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଥିଲେ ।
୧୮୪୧ରେ ଏଡା ଓ ମେଡୋରା ଲିଃଙ୍କୁ ଏଡାଙ୍କ ମାଆ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ ମେଡୋରାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ବାପା ଅଟନ୍ତି । ୨୭ ଫେବୃଆରୀ ୧୮୪୧ରେ ଏଡା ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଲେଖି ଜଣାଇଥିଲେ; "ସେ ଏଥିରେ ବିଲକୁଲ୍‌ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱିତ ନୁହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମାଆ କେବଳ ଏକ ଛୋଟ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିଛନ୍ତି ଯାହା ଏଡା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ସନ୍ଦେହ କରୁଥିଲେ ।" ଏଡା ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌କୁ ଏହି ଅବୈଧ ସଂପର୍କ ପାଇଁ ଦୋଷୀ ମାନି ନଥିଲେ ଓ ଅଗଷ୍ଟା ଲିଃଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ କୁଟିଳ ବୋଲି ଦୋଷ ଦେଇଥିଲେ । ୧୮୪୦ରେ ଏଡା ଅନେକ ବିବାଦୀୟ ଖବରରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ ଯେପରିକି ପ୍ରଥମରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହିତ ସଂପର୍କ, ଦ୍ୱିତୀୟରେ ଜୁଆ ଖେଳିବାର ନିଶା । ଏହି ଜୁଆଖେଳଦ୍ୱାରା ସେ ଅନେକ ପୁରୁଷ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସିଣ୍ଡିକେଟ୍‌ ଗଢ଼ିଥିଲେ ଓ ଋଣ ପାଇଁ ୧୮୫୧ରେ ଏକ ଗାଣିତିକ ମଡେଲ ମଧ୍ୟ ବାହାର କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଜୁଆରେ ଅନେକ ଟଙ୍କା ହାରିବା ପରେ ସେ ସିଣ୍ଡିକେଟ୍‌କୁ ଋଣ ପରିଶୋଧ ନ କରି ପାରିବାରୁ, ଏହା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ୧୮୪୪ ପରେ ଆଣ୍ଡ୍ରିଉ କ୍ରସଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍‌ ସହିତ ତାଙ୍କର ଏକ ଛାୟା ସଂପର୍କ ଗଢ଼ିଉଠିଥିଲା । ଜନ୍‌ କ୍ରସ ତାଙ୍କର ଅନେକ ଚିଠିପତ୍ରକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିପତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏଡାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏଡାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ଏଡା ଜନ୍‌ଙ୍କ ଆଗମନ ନେଇ ପ୍ରାୟ ଭୟଭୀତ ରହୁଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
୨୭ ନଭେମ୍ବର ୧୮୫୨ରେ ଏଡା ୩୬ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗର୍ଭାଶୟ କର୍କଟ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଡାକ୍ତରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତପାତ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ । ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବରୁ ଏଡା ଅନେକ ମାସ ଧରି ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଥିଲେ, ଓ ସେହି ସମୟରେ ଆନାବେଲା ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ନେଇ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ସଂପର୍କ ଛିନ୍ନ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏଡା ମାଆଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଧାର୍ମିକ ଭାବେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଆନାବେଲାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଭାବେ ବାଛିଥିଲେ । ୩୦ ଅଗଷ୍ଟରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟରେ କିଛି ଦୋଷ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତ ସଂପର୍କ ଛିନ୍ନ କରିଥିଲେ । ଏଡା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଥିଲା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜଣା ରହିଛି । ଏଡାଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସମାଧି ନିକଟରେ ସେଣ୍ଟ ମ୍ୟାରୀ ମାଗ୍‌ଡାଲିନ୍‌ ଚର୍ଚ୍ଚ, ହକ୍‌ନଲ; ନଟିଂହାମ୍‌, ଇଂଲଣ୍ଡଠାରେ ସମାଧି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଶିକ୍ଷା
ଏଡା ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ରହିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ନିଜର ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖିଥିଲେ । ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ଙ୍କଠାରୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କ ମାଆ ଏଡାଙ୍କୁ ଛୋଟ ବୟସରୁ ଗଣିତ ପଢ଼ିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ କରିଥିଲେ । ୱିଲିଅମ୍‌ ଫ୍ରେଣ୍ଡ, ୱିଲିଅମ୍‌ କିଙ୍ଗ ଓ ମେରି ସମର୍‌ଭିଲେଙ୍କଠାରୁ ଘରୋଇ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ । ପରେ ଏଡା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଣିତଜ୍ଞ ଓ ତାର୍କିକ ଅଗଷ୍ଟସ୍‌ ଡି ମୋର୍ଗାନ୍‌ଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୧୮୩୨ ମସିହାରୁ, ୧୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏଡାଙ୍କ ଗଣିତ ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶ ହୋଇଥିଲା ଓ ଯୌବନାବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କୁ ଗଣିତ ବହୁମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ କରି ରଖିଥିଲା । ଲେଡି ବାଇରନ୍‌ଙ୍କୁ ଏକ ଚିଠିରେ ଡି ମୋର୍ଗାନ୍‌ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ; ଏଡାଙ୍କ ଗଣିତ ପ୍ରତିଭା ତାଙ୍କୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏକ ଆଗଧାଡ଼ିର ଗଣିତଜ୍ଞ ମାନ୍ୟତା ଆଣିଦେବ ।
ଏଡା ଅନେକ ସମୟରେ କବିତା ଓ ବିଜ୍ଞାନର ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ମିଳାଇ ଅନେକ ମୌଳିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଥିଲେ । ଏଡା ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ଓ ପରିକଳ୍ପନା ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ନିମନ୍ତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ । ସେ ତତ୍ତ୍ୱମିମାଂସାକୁ ଗଣିତ ଭଳି ମାନ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟି ବିଷୟଦ୍ୱାରା ଆମ ଚାରିପଟେ ରହିଥିବା ଅଦୃଶ୍ୟ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଅଜଣା କଥା ଜାଣିହେବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ।
ପ୍ରଥମ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ
୧୮୪୦ରେ ବ୍ୟାବେଜ୍‌ ଟ୍ୟୁରିନ୍‌ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ତାଙ୍କ "ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ‌" ଉପରେ ଏକ ଅଭିଭାଷଣ ଦେବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ । ଲୁଇଗି ମେନାବ୍ରିଆ ନାମକ ଜଣେ ଇଟାଲୀୟ ଇଞ୍ଜିନିଅର, ଯେ କି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଇଟାଲୀର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ; ବ୍ୟାବେଜ୍‌ଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣକୁ ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ଓ ତାହା ଜେନେଭା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍‌ରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୪୨ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ୟାବେଜ୍‌ଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ଚାର୍ଲସ୍‌ ହ୍ୱେଟ୍‌ଷ୍ଟୋନ୍‌ ଏଡାଙ୍କୁ ମେନାବ୍ରିଆଙ୍କ ପେପର୍‌ର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ କରିବାକୁ କହିଥିଲେ । ଏଡା ସେହି ପେପର୍‌ଟିକୁ ନୋଟ୍‌ ଦେଇ ଲେଖିଥିଲେ ଓ ତାହା ମଧ୍ୟ ଅନୁବାଦରେ ଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ବର୍ଷର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଏଡା ବ୍ୟାବେଜ୍‌ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଅନୁବାଦରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହିଥିଲେ । ସେହି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ମେନାବ୍ରିଆଙ୍କ କାମଠାରୁ ବ୍ୟାପକ ଥିଲା ଓ ଟେଲର୍‌ଙ୍କ "ସାଇଣ୍ଟିଫିକ୍‌ ମୋୟରସ୍‌"ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୩ ମସିହାରେ, ଏଡାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ଚାର୍ଲସ୍‌ ବ୍ୟାବେଜ୍‌ଙ୍କ ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ ବିଷୟରେ ଏଡାଙ୍କ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପୁନଃ-ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନକୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରର ଆଦ୍ୟ ମଡେଲ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ଓ ଏଡାଙ୍କ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସଫ୍ଟୱେରର ବିବରଣୀ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।
ଏଡାଙ୍କ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଇଂରାଜୀ ବର୍ଣ୍ଣମାଳାର "ଏ(A)"ଠାରୁ "ଜି(G)" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମାନୁସାରେ ଥିଲା, ଏବଂ ସେଥିରେ ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ ନିମନ୍ତେ "ବର୍ଣ୍ଣୋଲି ସଂଖ୍ୟା" ଗଣନା କରିବାକୁ ଏକ ଆଲ୍‌ଗୋରିଦମ୍‌ ରହିଛି । ଏହି ଗଣନା ପଦ୍ଧତିକୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମ ଆଲ୍‌ଗୋରିଦମ୍‌ କୁହାଯାଏ ଓ ସେଥି ନିମନ୍ତେ ଏଡାଙ୍କୁ ପୃଥିବୀର ପ୍ରଥମ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପ୍ରୋଗ୍ରାମର କୁହାଯାଏ । ଆନାଲିଟିକାଲ୍‌ ଇଞ୍ଜିନ୍‌ଟି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିର୍ମିତ ହୋଇ ପାରିନଥିଲା ଓ ସେଥି ପାଇଁ ଏଡାଙ୍କ ପଦ୍ଧତିର କେବେ ପରୀକ୍ଷଣ ହୋଇ ପାରି ନଥିଲା ।
ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତିରେ
ଏଡା ଓ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ସଂପର୍କକୁ ନେଇ ରୋମୁଲସ୍‌ ଲିନ୍ନି ୧୯୭୭ରେ "ଚାଇଲ୍‌ଡ ବାଇରନ୍‌" ନାମକ ଏକ ନାଟକ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୯୦ରେ ୱିଲିଅମ୍‌ ଗିବ୍‌ସନ୍‌ ଓ ବ୍ରୁସ୍‌ ଷ୍ଟର୍ଲିଂ "ଦି ଡିଫରେନ୍‌ସ ଇଞ୍ଜିନ‌" ନାମକ ଏକ ଉପନ୍ୟାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୧୯୯୭ରେ "କନ୍‌ସିଭିଙ୍ଗ ଏଡା" ନାମକ ଏକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଓ ୨୦୦୫ରେ ଜନ୍‌ କ୍ରୌଲିଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ "ଲର୍ଡ ବାଇରନ୍‌ସ୍‌ ନଭେଲ୍‌ : ଦି ଇଭିନିଙ୍ଗ୍‌ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ"ରେ ମଧ୍ୟ ଏଡାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୯୯୩ରେ ଟମ୍‌ ଷ୍ଟୋପ୍ପାର୍ଡଙ୍କ ନାଟକ "ଏର୍କାଡିଆ"ରେ ଥିବା ଚରିତ୍ର ଥୋମାସିନା କଭର୍‌ଲି ଏଡାଙ୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା । ସିଡ୍‌ନୀ ପାଡୁଆଙ୍କ ୱେବ୍‌ କମିକ୍‌ "ଦି ଥ୍ରିଲିଙ୍ଗ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍ସ ଅଫ୍‌ ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ ଏଣ୍ଡ ବ୍ୟାବେଜ୍‌"ରେ ଏଡା ଓ ବ୍ୟାବେଜ୍‌ ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି କମିକ୍‌ରେ ଏଡାଙ୍କ ନୋଟ୍‌ରୁ ବହୁ ତଥ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି ।
ସ୍ମୃତିରେ
ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗଦ୍ୱାରା "ଏଡା" ନାମକ ଏକ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଭାଷା ବିକାଶ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଭାଷାର ସନ୍ଦର୍ଭ ପୁସ୍ତିକାଟି ୧୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୦ରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା, ଏହାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମାନକ ଭାଷାକୁ ଏଡାଙ୍କ ଜନ୍ମବର୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୮ରୁ "ବ୍ରିଟିଶ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସୋସାଇଟି" ଏଡାଙ୍କ ନାମରେ ଏକ ପଦକ ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଛି ଓ ୨୦୦୮ରୁ ମହିଳା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରାଉଛି । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ବାର୍ଷିକ "ବି.ସି.ଏସ୍‌. ୱିମେନ ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ କୋଲୋକିୟମ୍‌" ଏଡାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ହୋଇଛି । ମଧ୍ୟ-ଅକ୍ଟୋବର୍‌ରେ ମଧ୍ୟ "ଏଡା ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ ଦିବସ" ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ମୁକ୍ତ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ଏକ ଅଭିଯାନ "ଏଡା ଇନିସିଏଟିଭ୍‌" ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
ଜାରାଗୋଜା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଅଭିଯାନ୍ତ୍ରିକୀ ଅଟ୍ଟାଳିକାକୁ ଏଡା ବାଇରନ୍‌ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଭାବେ ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି । ପୋର୍‌ଲକ୍‌ ଗ୍ରାମରେ ଥିବା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସେଣ୍ଟରକୁ ମଧ୍ୟ ଏଡାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । କିର୍କବି-ଇନ୍‌-ଆଶ୍‌ଫିଲ୍‌ଡ, ନଟିଂହାମ୍‌ରେ ଥିବା ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକାକୁ ମଧ୍ୟ "ଏଡା ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ ହାଉସ" ନାମ ଦିଆଯାଇଛି । ଲଣ୍ଡନର କ୍ରସରୋଡ଼ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଟନେଲ୍‌ ଖୋଳା ମେସିନ୍‌କୁ ମଧ୍ୟ ଏଡା ଲଭ୍‌ଲେସ୍‌ଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ "ଏଡା" ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୧୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୫୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣିତ ଶ୍ରେଣୀ:କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଥର୍ମୋମିଟର
ଥର୍ମୋମିଟର ବା ତାପମାନ ଯନ୍ତ୍ର କୌଣସି ପଦାର୍ଥର ତାପମାତ୍ରା ମାପିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଉପକରଣ । ତାପମାତ୍ରା ମାପ ପାଇଁ ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ସର୍ବପ୍ରଥମେ ୧୫୯୩ ମସିହାରେ ଇଟାଲୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗାଲିଲିଓ ଗାଲିଲି ଏକ ଥର୍ମୋମିଟର ତିଆରି କରିଥିଲେ । ସେ ସେହି ଥର୍ମୋମିଟରଟିରେ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ତାପମାତ୍ରା ବଦଳିଲେ କାଚନଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଜଳର ଅବସ୍ଥିତି ବଦଳୁଥିଲା । ଏଥିରୁ ବସ୍ତୁର ତାପମାତ୍ରା ଜଣାପଡ଼ୁଥିଲା । ତେବେ ଏହି ଥର୍ମୋମିଟରେ କେତେକ ଅସୁବିଧା ଥିଲା । ତେଣୁ ଅଲଗା ଥର୍ମୋମିଟର ତିଆରି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଲା । ଅନ୍ୟଏକ ଥର୍ମୋମିଟରେ ପାରଦ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଏଥିରେ ଗୋଟିଏ ପାରଦ ଥଳି ରହିଥାଏ । ତା ସହିତ ଗୋଟିଏ ବନ୍ଦ ସରୁ କାଚନଳୀକୁ ଯୋଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ସେହି ପାରଦ ଥଳିଟିକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁସହ ଲଗାଇଲେ କାଚନଳି ମଧ୍ୟରେ ପାରଦର ଉଚ୍ଚତା କମି ଯାଏ ବା ବଢ଼ିଯାଏ । କାଚନଳୀ ମଧ୍ୟରେ ପାରଦର ଉଚ୍ଚତାରୁ ସେହି ବସ୍ତୁର ତାପମାତ୍ରା ଜଣାପଡ଼େ ।
ଥର୍ମୋମିଟରଟିକୁ ବରଫଗୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ବୁଡ଼ାଇ ରଖିଲେ କାଚନଳୀରେ ପାରଦର ସ୍ତମ୍ଭଟି ତଳକୁ ଖସି ଯେଉଁଠାରେ ରହେ ତାହାକୁ ଜଳର ହିମାଙ୍କ କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଥର୍ମୋମିଟର ଅଗ୍ରକୁ ଫୁଟନ୍ତା ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇ ରଖିଲେ ପାରଦ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରକୁ ଉଠି ଯେଉଁଠାରେ ରହେ ତାକୁ ଜଳର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ କୁହାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଥର୍ମୋମିଟରେ ଜଳର ହିମାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ଅଲଗା ଅଲଗା ହୋଇଥାଏ । ଏବେ ସାଧାରଣତଃ ଫାରେନହାଇଟ ଓ ସେଲ୍ସିଅସ୍ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ତେବେ ଭାରତରେ ସେଲସିୟସ ଥର୍ମୋମିଟର ବ୍ୟବହାର ଅଧିକ । ସୁଇଡେନର ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ଆଣ୍ଡରସ୍ ସେଲସିୟସ୍ ୧୭୪୨ ମସିହାରେ ଏହି ଥର୍ମୋମିଟର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ଜଳର ହିମାଙ୍କ ହେଉଛି ୦୦ ସେ. ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ୧୦୦୦ସେ. । ଜର୍ମାନୀର ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ ଡାନିଏଲ୍ ଗାବ୍ରିଏଲ ଫାରେନହାଇଟ ୧୭୨୪ ମସିହାରେ ଗୋଟିଏ ଥର୍ମୋମିଟର ଉଦ୍ଭାବନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଫାରେନ୍ହାଇଟ୍ ଥର୍ମୋମିଟରେ ଜଳର ହିମାଙ୍କ ହେଉଛି ୩୨୦ ଫା. ଓ ଜଳର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ୨୧୨୦ ଫା. ।
ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଥର୍ମୋମିଟରକୁ ବାଦ ଦେଲେ କେଲଭିନ୍ ସ୍କେଲ ନାମରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ଥର୍ମୋମିଟର ରହିଛି । ଏହାକୁ ୱଲିୟମ ଥମସନ ବାହାର କରିଥିଲେ । ସେ ପରେ ଲର୍ଡ଼ କେଲଭିନ୍ ରୂପେ ପରିଚିତ ହେବାରୁ ଏହି ସ୍କେଲଟି ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ କେଲ୍ଭିନ୍ ସ୍କେଲ ରୂପେ ପରିଚିତ ହେଲା । ଏହି ସ୍କେଲଟିରେ ଏକ ଡିଗ୍ରୀ ତାପମାତ୍ରା ସେଲ୍ସିୟସ ସ୍କେଲରେ ଏକ ଡିଗ୍ରୀ ତାପମାତ୍ରା ସହ ସମାନ । ମାତ୍ର ଏଥିରେ ଜଳର ହିମାଙ୍କ ୨୭୩ କେ. ଓ ଜଳର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ୩୭୩ କେ. ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ୦କେ.କୁ ପରମ ଶୂନ ତାପମାତ୍ରା ରୂପେ ନିଆଯାଇଛି । ଏହି ତାପମାତ୍ରା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ କମ୍ ତାପମାତ୍ରା ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମାପ ଯନ୍ତ୍ରପାତି
୩୦୪
୩୦୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୦୪
ନେହା ଶର୍ମା
ନେହା ଶର୍ମା (ଜନ୍ମ: ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ମଡେଲ । ନେହା ୨୦୦୭ରେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଚିରୁତା ଜରିଆରେ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୦ରେ ମୋହିତ ସୁରୀଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କ୍ରୁକ୍ ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ କ୍ୟା ସୁପର କୁଲ୍ ହୈ ହମ୍, ଜୟନ୍ତ ଭାଇ କି ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ, ୟମଲା ପାଗଲା ଦିୱାନା ୨, ୟଙ୍ଗିସ୍ତାନ, ତୁମ୍ ବିନ୍ ୨ ଭଳି ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ନେହା ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୭ରେ ବିହାରର ଭାଗଲପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଅଜିତ ଶର୍ମା ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ, ଯିଏକି ପରେ ରାଜନିତୀରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ଭାଗଲପୁରର ବିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ । ନେହା ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ । ନେହାଙ୍କର ତିନିଜଣ ଭାଇ ଭଉଣୀ ଅଛନ୍ତି । ସେ ଛୋଟବେଳେ ଆସ୍ତମା ରୋଗରେ ପିଡ଼ୀତ ଥିଲେ । ନେହା ଭାଗଲପୁରର ମାଉଣ୍ଟ କାର୍ମେଲ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଫ୍ୟାସନ ଡିଜାଇନିଂରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନିଷ୍ଟିଚିଉଟ୍ ଅଫ୍ ଫ୍ୟାସନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଫ୍ୟାସନ ଡିଜିଇନିଂ ପଢ଼ିଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ସେ ୨୦୧୦ରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ କ୍ରୁକ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୀ କାଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୨ରେ ତେରି ମେରି କାହାଣୀ, କ୍ୟା ସୁପର୍ କୁଲ୍ ହୈ ହମ୍, ୨୦୧୩ରେ ଜୟନ୍ତ ଭାଇ କି ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ, ୨୦୧୩: ୟମଲା ପାଗଲା ଦିୱାନା ୨, ୨୦୧୪ରେ ୟଙ୍ଗିସ୍ତାନ, ୨୦୧୬ରେ କ୍ରିତୀ, ୨୦୧୬: ଜୁଜାଙ୍ଗ୍, ୨୦୧୬: ତୁମ୍ ବିନ୍ ୨ ଭଳି କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ନେହା ରୋଷେଇ କରିବାକୁ, ବ‌ହି ପଢ଼ିବାକୁ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ସେ ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ କଥକରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଛନ୍ତି । ଏତଦ ବ୍ୟତୀତ ସେ ପାଇନ୍ଆପଲ୍ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓ, ଲଣ୍ଡନରୁ ହିପ୍ ହପ୍, ଲାଟିନ୍ ନୃତ୍ୟ ସାଲ୍‌ସା, ମେରେଙ୍ଗେ, ଜିଭ୍ ଏବଂ ଜାଜ୍ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଇଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ମାଲାୟଲମ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ହେପାଟାଇଟିସ ସି
ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଯାହା ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଭୁତାଣୁ (ଏଚସିଭି) ଯୋଗୁ ହୁଏ ଓ ଏହା ପ୍ରାଥମିକ ଭାବରେ ଯକୃତକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ସାମାନ୍ୟ ବା କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏନାହିଁ । ବେଳେବେଳେ ଜ୍ୱର, ଗାଢ଼ ପରିସ୍ରା, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ହଳଦିଆ ଚର୍ମ ହୁଏ । ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୭୫%ରୁ ୮୫% ଲୋକଙ୍କର ଯକୃତରେ ଭୁତାଣୁ ବଞ୍ଚିରହେ । ରୋଗ ସ୍ଥାୟୀ ବା କ୍ରନିକ ହୋଇଗଲେ ଆରମ୍ଭରୁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଏ ନାହିଁ । ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଏହାଦ୍ୱାର ଯକୃତ ରୋଗ ହୁଏ ଓ ବେଳେବେଳେ ସିରୋସିସ ହୁଏ । କେତେକ କେଶ୍‌ରେ ସିରୋସିସରୁ ଯକୃତ ଫେଲ୍, ଯକୃତ କର୍କଟ ବା ଏସୋଫେଜିଆଲ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରିକ ଭାରିସେସ ହୁଏ ।
ହେପାଟାଇଟିସ ସି ମୂଖ୍ୟତଃ ରକ୍ତରୁ ରକ୍ତ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସି ବ୍ୟାପେ ଯେପରିକି ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଡ୍ରଗ ବ୍ୟବ‌ହାର, ଅଣଶୋଧିତ ଡାକ୍ତରୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାରେ ଛୁଞ୍ଚି ଆଘାତ ଓ ରକ୍ତ ସଂଚାରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ହୁଏ । ରକ୍ତ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କଲାପରେ ୨ ନିୟୁତରେ ଗୋଟିଏ ସଞ୍ଚାରଣଦ୍ୱାରା ରୋଗ ସଙ୍କଟ ରହେ । ପ୍ରସବ ସମୟରେ ମାତାଠାରୁ ଶିଶୁ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇପାରେ । ଏହା ସ୍ଥୁଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ସଞ୍ଚାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ହେପାଟାଇଟିସ ଭୁତାଣୁ ଅଛନ୍ତି ଯଥା:- ଏ, ବି, ସି, ଡି, ଓ ଇ. ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଭୁତାଣୁର ଆଣ୍ଟବଡି ବା ଆରଏନଏ ମିଳିଲେ ରୋଗ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ । ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏ ।
ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେପାଟାଇଟିସ ସି ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ଟିକା ବାହାରିନାହିଁ । ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାରଣ ନିମନ୍ତେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ଓ ଡ୍ରଗ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନିବୃତ୍ତ କରି ଏହି ରୋଗ ପ୍ରତିଷେଧ କରାଯାଏ ।  ସୋଫୋସବୁଭିର ବା ସିମେପ୍ରେଭିର ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ୯୦% କ୍ରନିକ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ ।  ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପେଜିଣ୍ଟରଫେରନ ଓ  ରିବାଭିରିନ ଔଷଧ ପ୍ର‌ୟୋଗଦ୍ୱାର ୫୦% ଆରୋଗ୍ୟ ହେଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ବ‌ହୁତ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଉଥିଲା । ନୂଆ ଔଷଧ ଅତ୍ୟଧିକ ଦାମିକା ଅଛି । ସିରୋସିସ ବା କର୍କଟ ହୋଇଥିଲେ ଯକୃତ ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ କରାଯାଇପାରେ ।  ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ ପରେ ଭୁତାଣୁ ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖାଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗରେ ଅଧିକାଂଶ ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ ହେଉଛି ।
ଗୋଟିଏ ହିସାବରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ପୃଥିବୀରେ ହେପାଟାଇଟିସ ସି ରୋଗରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୦–୨୦୦ ନିୟୁତ ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଅଛନ୍ତି ।  ସନ ୨୦୧୩ରେ ପ୍ରାୟ ୧୧ନିୟୁତ ନୂଆ ହେପାଟାଇଟିସ ସି ରୋଗ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ରୋଗ ମୂଖ୍ୟତଃ ଆଫ୍ରକା ତ‌ଥା ମଧ୍ୟ ଓ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ହେଉଛି । ସନ ୨୦୧୩ରେ ହେପାଟାଇଟିସ ସି ରୋଗ ଜନିତ ଯକୃତ କର୍କଟରେ ପ୍ରାୟ ୩୪୩,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଜନିତ ସିରୋସିସ ଯୋଗୁ  ୩୫୮,୦୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୧୯୭୦ରେ କେବଳ ଅଣ-ଏ ଅଣ-ବି ହେପାଟାଇଟିସ ରୂପେ ଗଣା ହେଉଥିବା ହେପାଟାଇଟିସ ସି ଅବଶେଷରେ ସନ ୧୯୮୯ରେ ଅଲଗା ରୋଗ ରୂପେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । ଏହି ଭୁତାଣୁ କେବଳ ମଣିଷ ଓ ସିମ୍ପାଞ୍ଜିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।
ମୁରୁଜ
thumb|[[ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳେ ଅଙ୍କାଯାଇଥିବା ମୁରୁଜ ଚିତା]] ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାର ପୂଜା ପଦ୍ଧତି ସହ ମୁରୁଜ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗି ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ଆରାଧନା ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା ଯଜ୍ଞ, ବିବାହ, ବ୍ରତଘର ଓ ପୂର୍ବ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦେବା ସମୟରେ ମୁରୁଜ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ । ମିଳିଥିବା ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ଏବଂ ହରପପା ସଭ୍ୟତା ସମୟରେ ମୁରୁଜ ଅଙ୍କାଯାଉଥିଲା । ସେତେବେଳେ ମୁରୁଜକୁ ‘ଆଲ୍ପନା’ କୁହାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ‘ଓଲାନପିନ’ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ, ଯାହର ଅର୍ଥ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ।
ତାମିଲ
ବହୁବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଅଣ୍ଡଲ ନାମକ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଥୀରୁମଲ ନାମକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ସହ ପ୍ରତିଦିନ ମୁରୁଜ ଆଙ୍କୁଥିଲା । ପୂଜା କରିବାର କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାର ବିବାହ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ଅଣ୍ଡଲ ମାରଖାଜୀ ମାସ (୧୫ ଡିସେମ୍ବରଠାରୁ ୧୫ ଜାନୁଆରୀ)ରେ ବିବାହ କରିଥିବାରୁ ଏହି ମାସରେ ଅବିବାହିତ ତାମିଲ ଝିଅମାନେ ସକାଳୁ ଉଠି ମୁରୁଜ ପକାଇ ଥୀରୁମଲଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ଅବିବାହିତା ଝିଅମାନଙ୍କର ବିବାହ ଶୀଘ୍ର ହୋଇଯାଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ମୁରୁଜ
ମୁରୁଜର ବ୍ୟବହାର ସପ୍ତମରୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ତନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିର ଆଗମନ ସହିତ ହିନ୍ଦୁ ପୂଜା ପଦ୍ଧତିରେ ପ୍ରବେଶ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମୁରୁଜରେ କୁଣ୍ଡଳୀ, ଚକ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ପଦ୍ମ କ୍ଷେତ୍ର, ଷଡ଼ କ୍ଷେତ୍ର ଆଦି ଆକୃତିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଙ୍କାଯାଇ ଉପାସ୍ୟ ବା ଇଷ୍ଟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା । ପୂର୍ବେ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ପ୍ରକୃତି ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା । ଏହି ପ୍ରକୃତିକୁ ପ୍ରତିମା ରୂପ ଦେଇ ପୂଜା କଲାବେଳେ ତାଙ୍କର ଆସ୍ଥାନ ପାଇଁ ମୁରୁଜର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ୧୨ଶ ଓ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ମୁରୁଜ ସଂସ୍କୃତି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରବେଶ କଲା । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରୋଷେଇ ଶାଳରେ ମୁରୁଜ ଆଙ୍କି ଅବଢ଼ା ହାଣ୍ଡି ରଖାଗଲା । ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମୁରୁଜରେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ପୂଜା କରାଗଲା । ମୁରୁଜ ଗୁଣ୍ଡରଙ୍ଗ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲା, ତେଣୁ ଝୋଟି ଚିତା ଆଙ୍କିବା ପ୍ରଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମୁରୁଜର ବ୍ୟବହାର ପରେ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହାର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ମରାଠାମାନଙ୍କ ଆଗମନରେ ମୁରୁଜ ସହ ଅବିର ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା । ପରେ ଶୈବ ଓ ଶାକ୍ତ ଧର୍ମର ବହୁଳ ବ୍ୟବହାର ଘଟିବାରୁ ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁରୁଜ ଆଙ୍କି ପୂଜା କରିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ପତ୍ନୀ ବ୍ୟଭିଚାରୀ ହେଲେ ଯାଇ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ଅନ୍ୟଥା ସେ ଅମର ବୋଲି ଜଳନ୍ଧରଙ୍କୁ ବର ମିଳିଥିଲା । ବର ପାଇଥିବା ଜଳନ୍ଧରଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଜଳନ୍ଧରଙ୍କ ବେଶରେ ଆସି ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ସତୀତ୍ୱ ହରଣ କରିଥିଲେ । ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା କରିଥିବାରୁ ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ସତୀତ୍ୱ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେବରୁ ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚବନୀ ରସ ବା ଅମୃତ ରସରେ ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପଞ୍ଚବନୀ ଶବ୍ଦରୁ ପଞ୍ଚକ ଜାତ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶେଷ ପାଞ୍ଚଦିନକୁ ପଞ୍ଚକ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ ବୃନ୍ଦାବତୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ମୁରୁଜ ଅଙ୍କାଯାଇ ପୂଜା କରାଯାଏ ।
ମୁରୁଜର ରଙ୍ଗ
ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡକୁ ମୁରୁଜ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ମୁରୁଜରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ମିଶାଯାଇଥାଏ । ପୂର୍ବେ ଗଛର ପତ୍ର, ଫୁଲ ପାଖୁଡ଼ା ଆଦିକୁ ଗୁଣ୍ଡକରି ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା । ଧଳା ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡ, ହଳଦିଆ ପାଇଁ ହଳଦୀ ଗୁଣ୍ଡ, ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଗଛର ପତ୍ର, ନାଲି ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ହଳଦୀଗୁଣ୍ଡ ସହ ଚୁନପଥର ଗୁଣ୍ଡର ମିଶ୍ରଣ, ମାଟିଆ ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଗଛର ଶୁଖିଲା ବକଳ ଓ କଳା ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ନଡ଼ିଆ ଶଢେଇ, ଘଷି କିମ୍ବା କାଠ ଅଙ୍ଗାରରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଙ୍ଗାର ବ୍ୟବହର କରାଯାଉଥିଲା । ଏବେ ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଗୁଣ୍ଡ ଛଡ଼ା ଏକପ୍ରକାର ପଥରର ଗୁଣ୍ଡକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅବିର ମିଶାଇ ରଙ୍ଗୀନ ମୁରୁଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି । ମୁରୁଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ହଳଦୀ, ନାଲି, କଳା, ଧଳା ଓ ସବୁଜ ରଙ୍ଗକୁ ପଞ୍ଚରଙ୍ଗ କୁହାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ଦେବ ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମୁରୁଜ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପାଇଁ ହଳଦିଆ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଜ, ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ପାଇଁ ହଳଦିଆ, ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ କଳା ଓ ଧଳା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଗଣେଶ ଓ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପାଇଁ ନାଲି ରଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକଳା ଶ୍ରେଣୀ:କଳା
ପଞ୍ଚସଖା ଯାତ୍ରା ଏକାଡେମି
ପଞ୍ଚସଖା ଯାତ୍ରା ଏକାଡେମି ଓଡ଼ିଶାର ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ନିମନ୍ତେ ଗଠିତ ଏକ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ । ଏହା ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ବାହାନଗା ପଞ୍ଚାୟତ ସମିତିରେ ଥିବା ଓଡ଼ଶାଳ ଗାଁରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ଯାତ୍ରା ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ଯାତ୍ରା ଜଗତର ୧୪ ଜଣ ପ୍ରତିଭାଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ୨୦୧୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୬ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ଶାଳସ୍ଥିତ ବାବା ବତ୍ସେଶ୍ୱର ମୁକ୍ତ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ "ଓଡ଼ିଶା ଯାତ୍ରା ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ" ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ।
ଅଧିକ ପଠନ
ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋରଞ୍ଜନ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା ଜଗତ
ଟେମରି
ଟେମରି(ତେମାରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ପଦ୍ମପୁର ଉପଖଣ୍ଡର ଏକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ।
ଶିକ୍ଷା
ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାଇମାରୀ ସ୍କୁଲ ସହ ହାଇସ୍କୁଲ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
thumb|forest area in temri village ଟେମରିର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି  21°0′42″N 82°53′45″Eଠାରେ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତନଠାରୁ ୮୬୯ଫୁଟ ଉପରେ । ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ବରଗଡ଼ଠାରୁ ୧୦୪ କିଲୋମିଟର ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ । ଏହା ପାଇକମାଳ ବ୍ଲକର ଏକ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ପାଇକମାଳଠାରୁ ଏହା ୧୮ କିଲୋମିଟର ଦୂର । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଚିର ମରୁଡିଗ୍ରସ୍ତ । ଏଠାରେ ଜଳସେଚନର ସୁବିଧା ନାହି । ଏଠାରୁ ୨୫ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଗନ୍ଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରୁ ୩ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ମଗରଣଲ୍ଲ ବନ୍ଧ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୦୧ ମସିହା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହି ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୦୯୩ ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୪୫ ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୧୦୪୮ ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୧% ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ କିଛି ଅଧିକ ।
ଯାନୀ ଯାତ୍ରା
ନୂଆଖାଇ ଓ ପୌଷ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏଠାର ମୁଖ୍ୟ ପୂଜା । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ଏଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ବୃତ୍ତ
କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁରୁ ସମାନ ଦୂରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ସମାହାର ହେଉଛି ଏକ ବୃତ୍ତ । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିନ୍ଦୁକୁ ବୃତ୍ତର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଏ । ବୃତ୍ତ ଏକ ସମତଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କରେ ବା ଏହା ଏକ ଦ୍ୱିବିମୀୟ ଜ୍ୟାମିତି କ ଆକୃତି ଅଟେ ।. ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ୧୭୦୬ ମସିହାରେ ୱିଲିୟମ ଜୋନ୍ସ ନାମକ ଜ୍ୟାମିତିଜ୍ଞ ବୃତ୍ତ ଭାବେ ନାମିତ କରିଥିଲେ ।
ଜାଣିବା କଥା
୨୨/୭
ଓ ଦଶମିକରେ ୩.୧୪ ଧରାଯାଏ । ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧର ବର୍ଗ ସହିତ ପାଇକୁ ଗୁଣିଲେ ବୃତ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ମିଳେ।
୯୦୩
୯୦୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୯୦୩ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ନନ୍ଦନକାନନ (ପତ୍ରିକା)
ନନ୍ଦନକାନନ ଏକ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ଶିଶୁ ପତ୍ରିକା । ଏହା ସରଳା ପତ୍ରୀଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପତ୍ରିକାର ଅଫିସିଆଲ୍ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍ ହେଉଛି http://www.nandankanan.info/ । ଏହି ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍‌ରେ ନ‌ନ୍ଦନ‌କାନନ ପତ୍ରିକା ଅନ୍‌ଲାଇନ୍ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯
ପେରିୟାଚି
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପାଣ୍ଡ୍ୟାନ ରାଜବଂଶରେ ଥରେ ବଲ୍ଲ‌‌ଲରାଜନ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ । ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରକୃତିର ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିଲା ଯଦି ମାଟିକୁ ଛୁଇଁଦିଏ, ତାହେଲେ ମାଟି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । ଏକଦା ରାଣୀଙ୍କର ଗର୍ଭବେଦନା ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ଧାଈ ଗୋଟିଏ ମିଳିଲାନି । ଖୋଜିବା ପରେ ପେରିୟାଚି ନାମ୍ନୀ ମହିଳାଟିଏ ମିଳିଲେ । ଏହି ମହିଳା ସୁରୁଖୁରୁରେ ପ୍ରସବ କରେଇବା ସମାପ୍ତ କରି ମାଟିରେ ନ ଛୁଇଁବାକୁ ନବଜାତକୁ ଟେକି ଧରିଲେ । କାମ ସରିବା ପରେ ପେରିୟାଚି ରାଜାଙ୍କୁ ପାରିଶ୍ରମିକ ମାଗିବାରୁ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଅତି ଖରାପ ବ୍ୟବ‌ହାର ଦେଖେଇଲେ ଓ କିଛି ଦେବାକୁ ମନାକଲେ । ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ପେରିୟାଚି ବେଶରେ ଥିଲେ ଯାହା ରାଜା ଜାଣିନଥିଲେ । ପେରିୟାଚି ତାଙ୍କର ଅନେକ ହାତ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ରାଜାଙ୍କୁ ଗୋଡ଼ ତଳକୁ ନେଇ ଦାବିଦେଲେ । ତା'ପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ରାଜାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ ଓ ଏହି ସମୟରେ ଶିଶୁକୁ ଟେକି ଧରିଥିଲେ ।
ପ୍ରତିମା
ପେରିୟାଚି ପ୍ରତିମାଙ୍କର ଆଠଟି ହାତ ଥାଏ ଓ ଚେହେରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥାଏ । ତାଙ୍କର ଆଠ ହାତ ଓ ଗୋଟିଏ ହାତରେ ଶିଶୁଟିଏ ଟେକି ଧରିଥିବା ଦେଖିଲେ ସେ ଚିହ୍ନା ପଡ଼ନ୍ତି । ତାଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ହାତରେ ସେ ତ୍ରୀଶୁଳ, ଫାସ, ଡମ୍ବରୁ, ସାପ, ଖଣ୍ଡା ଓ ରକ୍ତଭରା ଏକ ପାତ୍ର ଧରିଥାଆନ୍ତି । ସେ ଠିଆ ହୋଇଥାଆନ୍ତି ଅଥବା ଅନ୍ତନଳୀ କଢ଼ାଯାଇଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ପାଦ ଥୋଇ ବସିଥାଆନ୍ତି । ଚିତ୍ରରେ ସେ କୋଳରେ ଥିବା ଜଣେ ରାଣୀଙ୍କର ଉଦର ଚିରି ଜରାୟୁ ଖାଉଥିବା ଓ ପାଟିରୁ ରକ୍ତ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି । ଦୁଇଟି ହାତରେ ଅନ୍ତନଳୀ ଧରିଛନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ ହାତରେ ଅଶୁଭ ଶିଶୁକୁ ଟେକି ଧରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ସେହି ଭୟାନ‌କ ଚେହେରା ଯୋଗୁ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନେ ଦୂରରେ ରହନ୍ତି । ବାର (୧୨) ରବିବାର ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଗର୍ଭବତୀଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଶିଶୁ ମିଳୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଭୂମିକା
ପେରିୟାଚି ଜଣେ ଅଭିଭାବକ ଶକ୍ତି ବା କବଲ ଦେଇବମ ("kaval deivam") ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ମୁନୀସ୍ୱରନ ଓ ମଧୁରାଇ ବୀରନ ଦୁଇ ଜଣ ପୁରୁଷ କବଲ ଦେଇବମ ଅଟନ୍ତି ଓ ପେରିୟାଚିଙ୍କର ଅଭିଭାବକ ଅଟନ୍ତି । ମୁନୀସ୍ୱରନ‌ଙ୍କର ଏକ ଅବତାର ଜଦ-ମୁନୀସ୍ୱରନ‌ଙ୍କ ସାଥିରେ ଏକ ଯୋଡ଼ି ଭାବରେ ପେରିୟାଚି ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଦାଉରୁ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ ରଖିଥିଲେ । ଖରାପ କଥା କ‌ହୁଥିବା ଓ କରୁଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଓ ମହିଳାଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରୁଥିବେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପାଦ ତଳେ ଚାପିଦେଉଥିଲେ । ସେ ଶିଶୁ ସୁରକ୍ଷାଦାତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ବାମ୍ବଲେଶ୍ଵରୀ ମନ୍ଦିର
ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ଭାରତର ଛତିଶଗଡ଼ ପ୍ରଦେଶର ରାଜନନ୍ଦଗାଁ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଡୋଙ୍ଗରଗଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର ୧୬୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅଛି । ଏହାକୁ ବଡ଼ି ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର କୁହାଯାଏ । ଏହି ମନ୍ଦିରଠାରୁ ୧/୨ କିମି ଦୂରରେ ଏକ ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହାକୁ ଛୋଟି ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ କୁହାଯାଏ । ଛତିଶଗଡ଼ର ଲୋକମାନେ କଭର ନବରାତ୍ରୀ, ରାମ ନବମୀ ଓ ଦଶହରା ଉପଲକ୍ଷେ ମନ୍ଦିରଦ୍ୱୟରେ ଜମା ହୋଇ ପୂଜା କରନ୍ତି । ନବରାତ୍ରୀ ଉତ୍ସବରେ ଏଠାରେ ଜ୍ୟୋତିକଳସ ଆଲୋକିତ କରିବା ପରମ୍ପରା ଅଛି ।
ସ୍ଥାନ
ରାୟପୁରରୁ ଡୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ଭାୟା ରାଜନନ୍ଦଗାଁ, ଦୁର୍ଗ ଓ ଭିଲାଇର ଦୂରତା ୧୦୭ କିମି । ମୁମ୍ବାଇ ରାଜପଥରେ ସଠିକ ଭାବରେ ଡୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ପଡ଼େନାହିଁ । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୬ରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ୨୫ କିମି ଡାଇଭର୍ସନରେ ଗଲେ ସବୁଜ ପତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ସାମାନ୍ୟ ବୁଲାଣିଆ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ ଜିଲ୍ଲା ମହକୁମା ରାଜନନ୍ଦଗାଁରୁ ୪୦ କିମି ଦୂରରେ ଡୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ପଡ଼େ ଯେଉଁଠାରୁ ସୁବିଧାରେ ବସ ମିଲିଯାଏ । ମୁମ୍ବାଇ-ହାଓଡା ରେଳପଠାରେ ଥିବା ନାଗପୁରଠାରୁ ୨୦୦ କିମି ଓ ରାୟପୁରଠାରୁ ୧୦୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ନିକଟରେ ରାୟପୁର ଏୟାରପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରକୁ ରୋପୱେ ହେଉଛି ଏକ ମୂଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ । ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଏହିଭଳି ରୋପୱେ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଆକର୍ଷଣ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ‘ଡୋଙ୍ଗର’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଗଡ଼ । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ୨୨୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସେଠାର ରାଜା ବିରସେନ ନିସନ୍ତାନ ଥିଲେ । ରାଜ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେ ଭଗବାନଙ୍କର ପୂଜା କରିଥିଲେ । ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ରାଣୀ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଯାହାର ନାମକରଣ ମଦନସେନ କରାଯାଇଥିଲା । ରାଜା ବିରସେନ ଏହାକୁ ଶିବ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଦାନ ଭାବି ତାଙ୍କ ନାମରେ ସେଠାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ତୋଳେଇଥିଲେ । ସେହି ଗୋଙ୍ଗାରଗଡ଼ ମନ୍ଦିରଠାରେ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ଦେବୀ ବାମ୍ବଲେଶ୍ୱରୀ ଆବିର୍ଭୂତା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିବାରୁ ରୋକିଥିଲେ । ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ୧୦୦୦ଟି ପାହାଚ ଅଛି ।
ରୋପୱେ ଦୁର୍ଘଟଣା
ଫେବୃୟାରୀ ୨୯ ତାରିଖ, ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ରୋପୱେରେ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା ହୋଇ ଜଣେ ମହିଳା ଓ ଅନ୍ୟ ତିନି ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଭଳି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଜଣେ ଶ୍ରମିକର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।
ଅନଲାଇନ ସୁବିଧା
ଅନଲାଇନରେ ଜ୍ୟୋତି କଳଶ ଓ ରୋପୱେ ବୁକିଙ୍ଗ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଛତିଶଗଡ଼ର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସ୍ଥାନ
ହୋମି ଜାହାଙ୍ଗୀର ଭାବା
ହୋମି ଜାହଙ୍ଗୀର ଭାବା (୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୦୯ - ୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୬) ଜଣେ ପରମାଣୁ ବିଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ହୋମିଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ବମ୍ବେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସୀରେ ହୋଇଥିଲା । ବିଶିଷ୍ଟ ଶିଲ୍ପପତି ଟାଟାଜୀଙ୍କର ସଂପର୍କୀୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୬ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୬ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
୩୦୫
୩୦୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୦୫
ନିତେଇ ଧୋବଣୀ
ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ଶାବର ତନ୍ତ୍ର ସାଧିକା ଥିଲେ । ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଉତ୍କଳର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାତ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିତେଇ ସବୁଠୁଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ
ବୌଦ୍ଧଧର୍ମର ସହଜଯାନ ମାର୍ଗର ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ମହାସିଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କରଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିଥିବା ଉତ୍କଳର ସାତ ଭଉଣୀ ବା ସପ୍ତସାଧିକା ମହାନ ତନ୍ତ୍ରସାଧିକା ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ନାମ ହେଲା- ନିତେଇ ଧୋବଣୀ, ଜ୍ଞାନ ଦେଈ ମାଲୁଣୀ, ଗାଙ୍ଗୀ ଗଉଡ଼ୁଣୀ, ଶୁଆ ତେଲୁଣୀ, ଲୁହୁକୁଟି ଲୁହୁରାଣୀ, ସୁକୁଟି ଚମାରୁଣୀ ଓ ପତ୍ରପିନ୍ଧି ଶଉରୁଣୀ । ଏମାନଙ୍କୁ ସପ୍ତଭଗିନୀ, ସାତ ବହିଣୀ, ସପ୍ତସାଧିକା, ଯମ ମା' ସାତ ଭଉଣୀ ଓ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ସପ୍ତମାତୃକା ଇତ୍ୟାଦି ବହୁନାମରେ ଜଣାଯାଏ । ସାତଜଣ ସମାଜର ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସିଥିଲେ ଓ ପୁରୀରେ ସମସ୍ତେ ଏହାଙ୍କ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ । ବିଶେଷ କରି ତତ୍କାଳୀନ ସମାଜର ନୀଚବର୍ଗ ଯଥା ଶବର ଓ ଦରିଦ୍ରମାନେ ଏହି ସାତ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ବହୁ ଆଦର କରୁଥିଲେ । କୁଆଁରୀପାଟଣା ଅଞ୍ଚଳର ନାମକରଣ ଏହି ସାତଜଣ କୁମାରୀଙ୍କ ପରେ ହୋଇଛି । ପରେ ପରେ ଏହାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଏମାନେ ପୂଜିତ ହେଲେ । ଏମାନଙ୍କୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆରାଧନା କରାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଓଡ଼ିଆ ଲୋକସାହିତ୍ୟରେ ନିତେଇ ଧୋବଣୀଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ କାହାଣୀ ରହିଛି । ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି, କା ଉଁରୀ ମନ୍ତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ଥାଏ । ମାଦଳା ପାଞ୍ଜିରେ ମଧ୍ୟ ନିତେଇ ଧୋବଣୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ବିଶେଷ କରି ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ନିତେଇଙ୍କୁ ନେଇ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ରହିଛି ।
ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା କାହାଣୀ
ଏହି କାହାଣୀରେ ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ଛୋଟ ଚୋଳଗଙ୍ଗଙ୍କୁ ଉତ୍କଳର ରାଜା କରିବା କଥା ବର୍ଣ୍ଣିତ । ଏଣୁ ସାତଭ ଉଣୀଙ୍କ ସାଧନା କରି ଓଡ଼ିଶାରେ ଗଙ୍ଗବଂଶ ସ୍ଥାପନା ହୋଇଥିଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଏହାର ଅନ୍ତରେ ଅଘୋର ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଶିବଙ୍କ ଉପାସକ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସୋମେଶ୍ୱର ଓ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଉପାସିକା ନିତେଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ନିତେଇ ନିଜ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ନିଜ ତନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ବିଜୟିନୀ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଉପରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ ।
ଗୁଣିଗାରେଡ଼ି
ଗାଉଁଲି ବିଶ୍ୱାସରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଡାହାଣୀ ଲାଗିଲେ ପ୍ରତିଷେଧକ ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଏ । ଏହି ବିଦ୍ୟାକୁ ଗାରେଡ଼ି ବା ଗାରୁଡ଼ି ବିଦ୍ୟା କୁହାଯାଏ । ଏହା ଶିକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେଲେ 'କାଉଁରୀ କାମାଖ୍ୟା' ବା 'କାଉଁରୀ କାମଚଣ୍ଡୀ'ଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାଇ ଶିକ୍ଷା କରିହେବ ବୋଲି ଲୋକେ କୁହନ୍ତି । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିତେଇ ମା' ଧୋବଣୀ ଓ ପିତେଇ ମା' ସଉରୁଣୀ ପ୍ରଧାନ ଗୁରୁ ଥିଲେ ବୋଲି ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଝଡ଼ାଫୁଙ୍କାର ଅଧିକାଂଶ ମନ୍ତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ଭଣିତା ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ ।
ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରିଥିବା ଡାହାଣୀକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଲେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି-
ସପ୍ତମାତୃକା ପୀଠ, ପୁରୀ
ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ଓ ପିତେଇ ସଉରୁଣୀ ପୁରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ସାହିର ସପ୍ତମାତୃକା ପୀଠରେ ରହି ଜଗନ୍ନାଥ ଓ ବିମଳାଙ୍କୁ ଭୈରବ ଓ ଭୈରବୀଙ୍କ ରୂପରେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ ବୋଲି ଜନଶ୍ରୁତି ରହିଛି ।
ବାଲି ଭୁଆସୁଣୀ ପୀଠ, କଟକ
କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବାଲି ଭୁଆସୁଣୀ ପୀଠରେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି ଯେ ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ଆରାଧ୍ୟା ଦେବୀ ମା ଭୁଆସୁଣୀଙ୍କୁ ତନ୍ତ୍ରବଳରେ ଉଡ଼ାଇ ନେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ ପିତେଇ ସଉରୁଣୀ ନିଜ ଭକ୍ତିବଳରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅଥାରେ ସ୍ଥାପନା କରାଇଥିଲେ ।
ଅଣସର ବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଚକା ଅସରପ ନୀତି
ଅସରପ ଏକ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମହାପୂଜାକାଳୀନ ଶବ୍ଦ । ଅସରପ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଜନପଦୀୟ ତନ୍ତ୍ରର ଏକ ଯନ୍ତ୍ର ବିଶେଷ । ଗଜପତିଙ୍କ ପରମ୍ପରାରେ ଏହାକୁ ତୁଳୀତଳ୍ପ କୁହାଯାଏ । ଶାବରତନ୍ତ୍ରରେ ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ମଧ୍ୟ ଅସରପ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ପୂଜା କରୁଥଲେ । ଚୂଡ଼ଙ୍ଗ ପୋଖରୀର ଅଣତୁଠରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ନିତେଇ ଧୋବଣୀ ନୀଳଚକ୍ରକୁ ଏକ ଲୟରେ ଚାହିଁ ରହି ଅସରପ ଉପରକୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଫୁଲ ମାଧମରେ ବାଳଗୋପାଳ (ଗୋପୀଜନ) ରୂପରେ ଆବାହନ କରୁଥଲେ ।
ଚୂଡ଼ଙ୍ଗ ସାହି, ପୁରୀ
ପୁରୀ ଚୂଡ଼ଙ୍ଗ ସାହିର 'ବଡ଼ୁ ମହାପାତ୍ର ଜାଗା'ରେ ଚୋଳଗଙ୍ଗଦେବଙ୍କ ସହ ନିତେଇ ଧୋବଣୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଅଦ୍ୟାପି ପୂଜିତ ହେଉଛି । ନିତେଇ ଧୋବଣୀଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଗାରେଡ଼ି ସୁଣୀ, ଅର୍ଥାତ 'ଡାହାଣୀ ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣା' - ଏହି ନାମରେ ଜଣାଯାଏ । ଏହି ବିଗ୍ରହରେ ନିତେଇ ଏକ ଆସନ ଉପରେ ବିରାଜିତ ହୋଇ ଉଦୁଖଳ ସହ ଖୋଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଚୋଳଗଙ୍ଗ ଦେବଙ୍କୁ ଧନୁଶର ଧରି ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଥିବା ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି । ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପାରୁଶରେ ଛତ୍ର ଓ ଚାମର ଧରି ଦୁଇଗୋଟି ସେବକ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି ।
ପୂର୍ବରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହାପ୍ରସାଦ ନିତ୍ୟ ଏଠାରେ ଅର୍ପଣ କରାଯା ଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ଗତ ଚାଳିଶ ବର୍ଷ ହେଲା ଏହି ପ୍ରଥା ବନ୍ଦ ହୋଇ ରହିଛି । ବିଜୟା ଦଶମୀ ଦିନ ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ଉପାସନା ହୁଏ ଯହିଁରେ ବଡ଼ୁ ମହାପାତ୍ର ସେବକ ମହାପ୍ରଭୁ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରସାଦ ଦେବୀ ବିମଳାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଗଲା ପରେ ଏହି ଦୁଇ ବିଗ୍ରହ ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ଏକ ବିଗ୍ରହଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି ।
ଓଳାଶୁଣୀ ଗୁମ୍ଫା, ଯାଜପୁର
ଓଳାଶୁଣି ଗୁମ୍ଫା ରେ ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସ ଙ୍କ ସମାଧି ପୀଠରେ କୌଣସି ବୌଦ୍ଧଶ୍ରମଣ, ନିତେଇ ଧୋବଣୀ କିମ୍ବା ପତର ସଉରୁଣୀ ଆଦି ତନ୍ତ୍ରାଚାରୀଙ୍କର ସଙ୍କେତ ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ
ଖାସ ମହଲ
ଖାସ ମହଲ (ପାର୍ସୀ: خاص محل), ଅର୍ଥାତ "ରାଜପ୍ରାସାଦର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ", ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କର ଜଣେ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଥିଲେ ।
ପରିବାର
ଖାସ ମହଲ ଜୈନ ଖାନ କୋକାଙ୍କ ଝିଅ ଥିଲେ । ଜୈନ ଖାନ; ହେରାତର ଖାୱାଜା ମାକସୁଦ ଏବଂ ସମ୍ରାଟ ଆକବରଙ୍କ ପାଳିତ ମାତା ପିଜା ଜନ ଅଙ୍ଗାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ଖାନଙ୍କ ପିତାମହ ଖାୱାଜା ହାସନଙ୍କ ଝିଅ ସାହିବ ଜମାଲ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରିନ୍ସ ପାର୍ବିଜ ମିର୍ଜାଙ୍କ ମା' ଥିଲେ ।
ଖାସ ମହଲଙ୍କର ଜାଫର ଖାନ ଏବଂ ମୋଗଲ ଖାନ ନାମକ ଦୁଇ ଭାଇ ଥିଲେ ।ଜାଫର, ଆକବର ଏବଂ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହି ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬୨୨ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ମୋଗଲ ଖାନ, ଜାହାଙ୍ଗୀର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହି ସେବା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧ ଜୁଲାଇ ୧୬୫୭ ମସିହାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ଖାସ ମହଲଙ୍କ ଭଉଣୀ ଆକବରଙ୍କ ପାଳିତ ଭାଇ ମିର୍ଜା ଅଜିଜ କୋକାଙ୍କ ପୁଅ ମିର୍ଜା ଅନୱାରଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।
ବିବାହ
୧୫୯୬ ମସିହାରେ ପ୍ରିନ୍ସ ସଲିମ (ଭବିଷ୍ୟତର ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର) ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ନେଇ ଆକବର ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ । ଆକବରଙ୍କ ଆପତ୍ତିର କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସାହିବ ଜମାଲ, ଯିଏକି ସଲିମଙ୍କୁ ବିବାହ କରିସାରିଥିଲେ । ତେଣୁ ଆକବର ନିକଟସ୍ଥ ସମ୍ପର୍କୀୟ ହେତୁ ବିବାହକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ।
ଅବଶ୍ୟ, ଯେତେବେଳେ ଆକବର ଦେଖିଲେ ଯେ ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ସଲିମଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡିଛି, ସେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମତି ଦେଇଥିଲେ । ପରେ ଏହି ବିବାହ ୧୮ ଜୁନ ୧୫୯୬ ମସିହାରେ ଡୋଭେଜର ସମ୍ରାଟ ହମିଦା ବାନୁ ବେଗମଙ୍କ ଘରେ ହୋଇଥିଲା ।
ଯେତେବେଳେ ଜାହାଙ୍ଗୀର ସିଂହାସନ ଆରୋହଣ କଲେ, ଖାସ ମହଲ ସମ୍ରାଟ ହେଲେ । ଇଂରାଜୀ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀର ପ୍ରତିନିଧୀ ସାର ୱିଲିୟମ ହକିନ୍ସ ତାଙ୍କୁ ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ଥାପତ୍ୟ
୧୬୪୨-୧୬୪୩ ମସିହାରେ, ଖାସ ମହଲ ଦିଲ୍ଲୀର ନିଜାମୁଦ୍ଦିନ ପଡ଼ିଆରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ଦୁର୍ଗ ନିକଟରେ ଏକ ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇସଲାମ ଧର୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ମହିଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଜାହାଙ୍ଗୀରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା
କଟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
କଟକ, ଦି ସିଲଭର ସିଟି ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହା ସୁବ୍ରତ ବେହେରାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ 'ସାହିଲ ଏଣ୍ଟରଟେନମେଣ୍ଟ' ଦେଇ ନିବେଦିତ ହୋଇଥିଲା । କଟକ ସହରର ହଜାର ବର୍ଷର କାହାଣୀକୁ ନେଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ଗତିଶୀଳ ହୋଇଛି ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ‘କଟକ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ ବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ
ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ
ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ, ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ପି. ସି. ଜେନା । ବସନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଗଣେଶ ମହାପାତ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଦୁଃଖିରାମ ସ୍ୱାଇଁ, ମାଳା ବୋଷ, ଗ୍ଲୋରିଆ ମହାନ୍ତି, କେଦାର ଗୁରୁ, ଜର୍ଜ ତିଆଡ଼ି, ପଦ୍ମା ଖାନ୍ନା, ଭୋଳାନାଥ, ପ୍ରଦୀପ, ରୁକ୍ମଣୀ, ଗଦି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ତ୍ରିନାଥ ସରାବ
ତ୍ରିନାଥ ସରାବ (୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୨୫ – ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୮) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜୁନାଗଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ତ୍ରିନାଥ ସରାବ ୧୯୨୫ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଦୀନବନ୍ଧୁ ସରାବ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସାବିତ୍ରୀ ସରାବ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ତ୍ରିନାଥ ସରାବ ୧୯୯୮ ମସିହାର ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୭ ତାରିଖରେ ୭୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ (୩ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୯ - ୧୯ ମଇ ୨୦୦୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ବିଶ୍ୱନାଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କଟକ ସିଟି ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ ୧୯୧୯ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ରାମନାଥ ପଣ୍ଡିତ । ବିଶ୍ୱନାଥ‌ଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା କଳାରେ ସ୍ନାତକ ।
୯୦୪
୯୦୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
୩୦୬
୩୦୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ
ମୃତ୍ୟୁ
ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ ୨୦୦୨ ମସିହାର ମଇ ମାସ ୧୮ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଆକ୍ରା
ଆକ୍ରା, ଘାନାର ରାଜଧାନୀ ।
୩୦୬
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୩୦୬
ଆକ୍ରା
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଘାନା ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ସହର
୯୦୪
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୯୦୪ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଆଇନ କାନୁନ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ତନ୍ମୟ ମିଶ୍ର ଏବଂ ବବ୍‌ଲି । ମିହିର ଦାସ, କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ, ସମରେଶ ରାଉତରାୟ, ସୁମନ, ନୃସିଂହ ମହାନ୍ତି, ଅମର, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ମୂଷା, କିଷାନ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ବାପୁ ଗୋସ୍ୱାମୀ, ନିର୍ମଳ ନାୟକ, ସୁଜିତ ପରିଜା ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଜେମସ୍, ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର, ଇରା ମହାନ୍ତି, ଉଦିତ ନାରାୟଣ, ପମି, କୁମାର ସାନୁ, ଶାନ୍ତନୁ, ବାବୁଲ ସୁପ୍ରିଓ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।
କଣ୍ଠଅଳତି
କଣ୍ଠଅଳତି ବା ଡାକ୍ତରୀ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ (from Greek: διφθέρα diphthera, meaning leather) ରୋଗର ନାମ ଗ୍ରୀକ ଭାଷାରୁ ନିଆଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଚମଡ଼ା ଓ କୋରାଇନୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିମ ଡିଫଥେରି ନାମକ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସାମାନ୍ୟ ଓ ସାଙ୍ଘାତିକ ଧରଣର ଅବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ବଦଳେ । ଏହାର ଜୀବାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ୨ରୁ ୫ ଦିନ ପରେ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଆରମ୍ଭରୁ ତଣ୍ଟ ଦରଜ ଓ ଜ୍ୱର ହୁଏ ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼େ । ସାଙ୍ଘାତିକ ରୋଗ ହେଲେ ପାଉଁଶିଆ ବା ଧଳା ଦାଗ ବା ପ୍ୟାଚ୍ (patch) ତଣ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ପ୍ୟାଚ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଶ୍ୱାସ ପଥ ଅବରୋଧ କରିପାରେ  ଓ ଏପରି ହେଲେ ଭୁକିବା କାଶ ହୁଏ । ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ବଢ଼ିଯିବାଦ୍ୱାରା ତଣ୍ଟି ଫୁଲିଯାଏ । ଗୋଟିଏ ଅଲଗା ଧରଣର କଣ୍ଠଅଳତିରେ ଚର୍ମ, ଚକ୍ଷୁ,ଓ ଯୌନାଙ୍ଗ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ  ।  ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡପେଶୀ ପ୍ରଦାହ (myocarditis), ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଦାହ, ବୃକ୍‌କ ଅସୁବିଧା ହୋଇ ପରିସ୍ରାରେ ପ୍ରୋଟିନ ପଡ଼େ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ପ୍ଲାଟେଲାଟ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୁଏ । ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡପେଶୀ ପ୍ରଦାହ ହେଲେ ଅନିୟମିତ ହୃଦ୍‌ଗତି ବା ନାଡ଼ି ହୁଏ, ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଦାହ ହେଲେ ପକ୍ଷାଘାତ ବା ପାରାଲିସିସ ହୁଏ ।
କଣ୍ଠଅଳତି ରୋଗ ରୋଗୀ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ବା ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମରେ ଡିଏଁ । ପ୍ରଦୂଷିତ ପଦାର୍ଥଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପେ । କେତେକ ଲୋକଙ୍କ ଦେହରେ ଜୀବାଣୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସଂକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ଥାଏ । ତଣ୍ଟିର ଆକୃତି ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ କଲ୍‌ଚର୍ କଲା ପରେ ନିଧାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାପଡ଼େ । ଆଗରୁ ରୋଗ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଉଥରେ ହୋଇପାରେ ।
ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଫର୍ମୁଲାରେ ଟିକା ମିଳୁଛି । ପିଲାଦିନେ ଟିଟାନସ୍ ଟକ୍‌ସଏଡ (tetanus toxoid) ଓ ଲହର କାଶ ଟିକା (acellular pertussis vaccine) ସ‌ହ ଏହି ଟିକା ତିନି ବା ଚାରି ଡୋଜ୍‌ରେ ଦିଆଯାଏ । ତାପରେ ପ୍ରତି ଦଶ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଦିଆଯାଏ । ରକ୍ତରେ ଆଣ୍ଟିଟକ୍‌ସିନ ମାତ୍ରା ପରୀକ୍ଷା କରି ପ୍ରତିଷେଧ କ୍ଷମତା ଆକଳନ କରାଯାଏ ।ଏରିଥ୍ରୋମାଇସିନ ଓ ପେନିସିଲିନ ଜି ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଡିଫ୍‌ଥେରିଆ ଆଣ୍ଟିଟକ୍‌ସିନ୍ ସଂସ୍ପର୍ଷରେ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦିଆଯାଇପାରେ । ସାଙ୍ଘାତିକ ରୋଗ ହୋଇ ତଣ୍ଟି ବନ୍ଦ ହୋଇଆସୁଥିଲେ ଟ୍ରାକିଓସ୍ଟୋମି ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ।
୧୯୮୦ ମସିହାରେ ୧୦୦,୦୦୦ ରୋଗୀ ରପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅଫିସିଆଲି ୨୦୧୩ ମସିହାରେ କମିଯାଇ ୪,୭୦୦ ହୋଇଛି । ସେ ଯାହାହେଉ, ୧୯୮୦ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ନିୟୁତ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରୁଥିଲା । ଅଧୁନା ଏହି ରୋଗ ମୂଖ୍ୟତଃ ସବ୍‌ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା, ଭାରତ ଓ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଦେଖାଯାଉଛି । ସନ ୨୦୧୩ରେ ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୩,୩୦୦ ହୋଇଛି ଯାହା ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ୮,୦୦୦ ଥିଲା । ଗାଁଗଣ୍ଡାରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ପିଲାମାନେ ସଂକ୍ରମିତ ହେଉଛନ୍ତି । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବ‌ହୁଳ ଟିକାଦାନ ଯୋଗୁ ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଦେଖାଯାଉଛି । କେବଳ ଆମେରିକାରେ ୧୯୮୦ରୁ ୨୦୦୪ ମଧ୍ୟରେ ୫୭ଟି କେଶ୍ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି ।  ରୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫ %ରୁ ୧୦% ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରନ୍ତି ।  ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୫ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ହିପୋକ୍ରାଟିସ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।  ଏହାର ଜୀବାଣୁକୁ କ୍ଲେବ୍‌ସ୍ (Klebs) ୧୮୮୨ ମସିହାରେ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Jamalpur
ଶ୍ରେଣୀ:Only redirect
ଜମାଲପୁର, ବିହାର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ବିହାରର ଖଗରିଅ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୫.୪୧୧୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୬.୬୫୮୯ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୧୮ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୧୦୯୩ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୨୯% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୭୧% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୪୭.୭୩% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୭.୧୧% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୨୯.୭୪% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୧୭.୯୯% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୨୦.୦୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାରର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:Check for some major data errors ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୱାମୀ
ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ୱାମୀ ଜଣେ ଜ୍ୟୋତିଷ, ତାନ୍ତ୍ରିକ ତଥା ଜଣେ ଆତ୍ମଘୋଷିତ ‘ଗଡ଼ମ୍ୟାନ’ ।
ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୱାମୀ ରାଜସ୍ଥାନର ଅଲୱାରରେ ୧୯୪୮ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମୂଳ ନାଁ ଥିଲା ନେମି ଚାନ୍ଦ । ପିଲାବେଳେ ସେ ଘରଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ପରେ ବିହାର - ନେପାଳ ସୀମାରେ ତନ୍ତ୍ର ସାଧନା କରି ସିଦ୍ଧି ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ମା’ କାଳୀଙ୍କ ଭକ୍ତ ଥାଇ ସେ ନିଜକୁ ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୱାମୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିପାରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପିଭି ନରସିଂହ ରାଓଙ୍କର ସେ ଥିଲେ ଅତି ନିକଟତମ । ରାଓଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିସରକୁ ଆସିଥିଲେ । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଏକ ଆଶ୍ରମ ତୋଳାଇଥିଲେ । ସେହି ଜମିକୁ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ବ୍ରିଟେନର ପୂର୍ବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍ଗରେଟ ଥାଚର ତାଙ୍କର ଜଣେ ଅନୁଗାମୀ ଥିଲେ । ୧୯୭୫ରେ ଥାଚରଙ୍କ ସହ ମିଶିବା ପରେ ଆଗାମୀ ତିନି ଚାରି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବାର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ ଯାହା ପରେ ସତ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ।
ବିବାଦୀୟ
ଭାରତରେ ଗଣେଶ ମୂର୍ତ୍ତି କ୍ଷୀର ପିଉଥିବାର ଭ୍ରମ ଖେଳାଇ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ଜୈନ କମିଶନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୱାମୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ହତ୍ୟାକାରୀଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିଥିଲେ, ଅଣ୍ଡର ୱାର୍ଲଡ ଡନ ଦାଉଦ ଇବ୍ରାହିମ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଆଦି ମାମଲାରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲଣ୍ଡନର ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏକ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ଠକାମୀରେ ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ସେ ଜେଲଯାଇଥିଲେ । ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଉଲଂଘନ (ଫେମା)ର ଅନେକ ମାମଲା ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚାଲିଥିଲା । ଆୟକର ବିଭାଗ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଚଢ଼ାଉ କରି ୧୧ଅୟୁତ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ଅରିଜିନାଲ ପେମେଣ୍ଟ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଜବତ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଉପରୁ ନିଷେଧାଜ୍ଞା ଉଠିଥିଲା ଏବଂ ସେ ବିଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ପାଇଥିଲେ । ଜୁନ ୨୦୧୧ରେ ଫେରା (FERA) ଉଲଙ୍ଘନ କରିଥିବାରୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ ୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜୋରିମାନା ଲଗାଇଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ରାସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ୨୩ ମେ ୨୦୧୭ରେ ୬୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା । ବୃକକ (କିଡନି) ଜନିତ ରୋଗ କାରଣରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଆପୋଲୋ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ୟୋତିଷୀ
ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା
ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଗୁମ୍ଫା ବା ନେପାଳର ଆକାଶ ଗୁମ୍ଫା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Mustang Caves ବା Sky Caves of Nepal) ନେପାଳର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରେସ୍ଥିତ ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦୦ଟି କୃତ୍ରିମ ଗୁମ୍ଫାର ସମାହାରକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏକ ପାହାଡ଼ର ଉପତ୍ୟକାରେ ପଥର ଚଟାଣକୁ ଖୋଳି ଏଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଅନେକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଓ ଗବେଷକ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବେକ୍ଷଣ କରି ଏଠାରୁ ୨୦୦୦-୩୦୦୦ ବର୍ଷ ପ୍ରାଚୀନ ସଂରକ୍ଷିତ ମାନବ ଅବଶେଷ ଉଦ୍ଧାର କରିଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏଠାରେ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସର୍ବେକ୍ଷଣରୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦ୍ୱାଦଶରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳର ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବୌଦ୍ଧ ଚିତ୍ର, ମୂର୍ତ୍ତି, ପାଣ୍ଡୁଲିପି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇପାରିଛି । ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ କାଳୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର ଏକ ଗଭୀର ଉପତ୍ୟକାରେ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଖୋଦିତ । ଏହି ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କର ନିର୍ମାତା ବା ଗୁମ୍ଫା ନିର୍ମାଣର କାରଣ ଏଯାବତ ଗବେଷକମାନଙ୍କୁ ଜଣା ପଡ଼ିନାହିଁ । ୧୯୯୬ ମସିହାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) ନିଜର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବା ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ସ୍ଥାନର ତାଲିକାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛି ।
ଇତିହାସ
ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳରେ ପୂର୍ବେ ଉତ୍ତର ନେପାଳର ଲୋ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ଯାହାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଲୋମାନ୍ଥାଙ୍ଗ ।  ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ଏହି ରାଜ୍ୟ ନେପାଳରେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲା । ୧୯୯୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଏକ ଅଣସାମରିକ ସଂରକ୍ଷିତ ସ୍ଥଳ ଥିଲା । ପାରମ୍ପରିକ ତିବ୍ବତୀୟ ଭାଷାଭାଷୀ ଏଠାକାର ଅଧିବାସୀ ବାହ୍ୟ ଜଗତର ସଂସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହି ନିଜର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜୀବନ ଶୈଳୀକୁ ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖିଥିଲେ । ୨୦୦୮ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୭ ତାରିଖ ଦିନ ଏକ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେବା ପରେ ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ଆଦେଶାନୁସାରେ ଏଠାରେ ରାଜକୀୟ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଘଟିଲା ।
ମାନବ ଅବଶେଷ
୧୯୯୦ ଦଶନ୍ଧିର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ କୋଲୋନ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ନେପାଳର କିଛି ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକର ପରୀକ୍ଷଣ କରି ସେଥିରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଅନେକ ସଂରକ୍ଷିତ ମାନବ କଙ୍କାଳ (ମମୀକୃତ ମାନବ ଅବଶେଷ) ପାଇଥିଲେ ।
୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପର୍ବତାରୋହୀ ଓ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱବିତମାନଙ୍କ ଆଉ ଏକ ଦଳ ସାମଜୋଙ୍ଗ ନିକଟରୁ ଦୁଇଟି ବିରାଟ ଗୁମ୍ଫା ଓ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଆଉ ୨୭ଟି ମାନବ ଅବଶେଷ ଖୋଜି ପାଇଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ଅବଶେଷ ପ୍ରାୟ ୩ୟରୁ ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀ ସମୟର ଯେତେବେଳକୁ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ନଥିଲା । ଏହି ସବୁ ହାଡ଼ରେ କଟା ଦାଗ ରହିଥିଲା । ତିବ୍ବତୀୟ ବୋନ ଧର୍ମ ବା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମରେ ବା ମିଳିତ ପ୍ରଥାନୁଯାୟୀ ଆକାଶ ସମାଧିର ପ୍ରଥା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ସମାଧି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁମାନ କରନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମୁସ୍ତାଙ୍ଗରେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ ସେମାନଙ୍କ ମୃତ ଶରୀରକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିଦିଆଯାଏ ଯେପରିକି ଶାଗୁଣାମାନେ ସହଜରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇନେବେ । ମୁସ୍ତାଙ୍ଗର ଜୋମସୋମ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଚାଲି ବାହାରିଲେ ୧୫ ମିନିଟ୍ ଦୂରରେ ମୁସ୍ତାଙ୍ଗ ଇକୋ ମ୍ୟୁଜିୟମ୍ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କରୁ ସଂଗୃହୀତ ଅନେକ ହାଡ଼, ମାଳି ଓ ଗଳା ହାର ଇତ୍ୟାଦି ରଖାଯାଇଛି ।
ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ
୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଇଟାଲି ଓ ନେପାଳର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀ ଲୋମାନ୍ଥାଙ୍ଗ ନିକଟସ୍ଥ ଗୁମ୍ଫାମାନଙ୍କରୁ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ କାଳର ଅନେକ ବୌଦ୍ଧ ଚିତ୍ର, ପାଣ୍ଡୁ ଲିପି, ମୃତ୍ତିକା ପାତ୍ରର ଅବଶେଷ ଓ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ । ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସର୍ବେକ୍ଷଣରେ ୬୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ମାନବ କଙ୍କାଳ, କିଛି ଚିତ୍ର ଓ ବୋନ-ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର କିଛି ଲେଖା ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା ।
ବ୍ୟବହାର
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ମତରେ ଉପର ମୁସ୍ତାଙ୍ଗର ଗୁମ୍ଫାମାନ ୩ଟି ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୦୦୦ ସମୟରୁ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧିସ୍ଥଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ ଘଟିଯାଇଥିବାରୁ ଲୋକେ ଏଠାରେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ ଲୁଚି ରହୁଥିଲେ । ୧୪୦୦ ଶତାବ୍ଦୀ ବେଳକୁ ଏହି ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ଧ୍ୟାନ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ତଥା ସାମରିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗଚ୍ଛିତ ରଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ
ବ୍ୟଙ୍ଗ ଦରବାର
ବ୍ୟଙ୍ଗ ଦରବାର କଟକରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ପତ୍ରିକା । ଓଡ଼ିଶାର ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟଙ୍ଗ କବି ଜ୍ଞାନ ହୋତା ଏହି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନିଜେ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସୌଦାମିନି ହୋତା ଏହି ପତ୍ରିକାର ପ୍ରକାଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା
ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା (ସଂଶୋଧନ) ଚିଠା ୨୦୧୬
ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା (ସଂଶୋଧନ) ଚିଠା ୨୦୧୬ ୧୯୬୧ରେ ପ୍ରଣୟନ ହୋଇଥିବା ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା ଆଇନର ସଂଶୋଧନ ଚିଠା ଅଟେ । ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଉପଯୁକ୍ତ ଯତ୍ନ ଓ ଅଧିକ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନକରିବା ଏହି ସଂଶୋଧନ ଚିଠାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଟେ ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଶ୍ରମ ସଂଗଠନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଥିବା ୧୨ ସପ୍ତାହ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ପରିମାର୍ଜିତ କରି ୨୦୦୦ ମସିହା ସନନ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ୧୮୩ରେ ୧୪ ସପ୍ତାହ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ପ୍ରଦାନକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ । ପୁରୁଣା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭାରତ ସରକାର ୧୨ଟି ସପ୍ତାହ ଛୁଟି ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଥିଲେ । ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା ଛୁଟି ସମୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଟେ । ଏହି ଚିଠା ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେଲେ ୧.୮ ନିୟୁତ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଉପକୃତ ହେବେ ବୋଲି ସରକାରୀ ଆକଳିତ ହୋଇଛି । ଏହି ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବାପରେ ଭାରତ ତୃତୀୟ ସର୍ବଧିକ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେଶ ଆଖ୍ୟା ପାଇବ । ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ସର୍ବାଧିକ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଦେଶ କାନାଡ଼ା ଓ ନରୱେ ଯଥାକ୍ରମେ  ୫୦ ଓ ୪୪ ସପ୍ତାହ ପାଉଣାଯୁକ୍ତ ଛୁଟି ନିଜ ମହିଳା କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ସୁବିଧା ୧୨ ସପ୍ତାହରୁ ୨୬ ସପ୍ତାହ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅଛି । ବର୍ଦ୍ଧିତ ଛୁଟି ସୁବିଧା କେବଳ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ମିଳିବା ସହ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ କେବଳ ୧୨ ସପ୍ତାହ ଛୁଟି ମିଳିବ । ଯେଉଁ ମହିଳାମାନେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବେ କିମ୍ବା ତିନି ମାସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଶିଶୁକୁ ପୋଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବେ, ସେମାନେ ୨୬ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଛୁଟି ପାଇବେ । ସରକାରୀ ଅଫିସ କିମ୍ବା ଦଶରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁହେବ । ଶିଶୁକୁ ପୋଷ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା କିମ୍ବା ପ୍ରସବ ତାରିଖଠାରୁ ଏହି ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ହିସାବ କରାଯିବ । ଯେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ୫୦ରୁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବେ ସେଠାରେ କର୍ମଜୀବୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ଛୁଟି ଏହି ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମିଳିତ ବୁଝାମଣାରେ 'ଘରେ ବସି କାମ' ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ ହୋଇପାରିବ । । ଛୁଟି ପରେ ଶିଶୁ ଲାଳନପାଳନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ କ୍ରେଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ । ଏପରିକି ସମ୍ପୃକ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ସେହି କ୍ରେଚକୁ ସର୍ବାଧିକ ୪ ଥର ଯିବାର ଅନୁମତି ମିଳିବ । ନିଯୁକ୍ତି ସମୟରେ ଉପଯୁକ୍ତ ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦିଆଯିବ ବୋଲି ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଲିଖିତ ଭାବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ସୂଚିତ କରିବେ ।
ଅନୁମୋଦନ
ମାତୃତ୍ୱକାଳୀନ ସୁବିଧା (ସଂଶୋଧନ) ଚିଠା ୨୦୧୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ ଓ ୨୦୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୯ ତାରିଖରେ ଲୋକ ସଭାରେ ଗୃହିତ ହୋଇଥିଲା । ଚିଠାରେ କେତେକ ବୈଷୟିକ ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବାରୁ ୨୦୧୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ତାରିଖରେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ପୁନଶ୍ଚ ଆଗତ କରାଯାଇ ପାରିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୧୭ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ରେ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପ୍ରଣବ ମୁଖାର୍ଜୀ ଏହି ଚିଠାକୁ ଆଇନରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାଷା