cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତବାସ
୧୫୦୯:ଚାଡିଗୁହା
ଇସଲାମ ଗାଜୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେବାୟତମାନେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଚାଡିଗୁହା ଦ୍ୱୀପରେ ନେଇ ଗୋପନରେ ରଖାଗଲା।
୧୬୦୧:କପିଳେଶ୍ୱର
ଏକଦା ପୁରୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ମିର୍ଜା ଖୁରାମ। ସେହିସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀ ପାର ହୋଇ କପିଳେଶ୍ୱରରେ ୮ମାସ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ।
୧୫୬୫:କାଙ୍କଣ ଶିଖରୀ,ଚିଲିକା
ଏଠାରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଦୁଇଥର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। କଳାପାହାଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଅଣାଗଲା। ଏଠାରେ ଘୋର କାଙ୍କଣବଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କଣ ଭୋଗ ଲାଗିବ ବୋଲି ବିଚାର କଲେ ସେବକମାନେ। ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେମାନେ ଏକ ଚୂଆରୁ ଜଳ ଏବଂ କଣ୍ଟାଫଳ କାଙ୍କଣ ରୋଷେଇ କରି ଲାଗି କଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଭୋଗ ମହାପ୍ରସାଦରେ ପରିଣତ ହେଲା। ଓ ସମଗ୍ର ଚିଲିକା କ୍ଷାରିଅ ପାଣି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ଚୂଆର ପାଣି ଅଦ୍ୟାପି ମଧୁର।୨୦୧୫ ନବକଳେବର ସମୟର ସେଠାକୁ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର ଚକ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
୧୫୬୮:ଗଡ କୁଜଙ୍ଗ
କଳାପାହାଡ଼ର ଆକ୍ରମଣ ବେଳେ କୌଶଳ କ୍ରମେ ବିସର ମହାନ୍ତି ନାମକ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ତାଙ୍କ ଢୋଲ ଭିତରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଆଣି ୧୫୬୮ରୁ ୧୫୭୫ ଜଗତସିଂହପୁରର କୁଜଙ୍ଗରେ ପୂଜା କଲେ। ୧୫୭୫ରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ଏହାକୁ ଆଣି ଖୋର୍ଦ୍ଧାରେ ଏକ ବର୍ଷ ପୂଜାପରେ ୧୫୭୬ର ନବକଳେବର ସମୟରେ ବିଗ୍ରହରେ ସଂସ୍ଥାପିତ ହେଲେ।
୧୬୦୮:ଗୋପାଳ ମନ୍ଦିର
୧୬୦୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଉପଦେଷ୍ଟା ହେଲେ ହାସିମ ଖାନ । ସେତେବେଳେ ରାଜା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେବକମାନେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ରାଜଧାନୀସ୍ଥିତ ଗୋପାଳ ମନ୍ଦିରରେ ଗୋପନ ଭାବେ ରଖାଗଲା।
୧୬୧୦:ମା ବିମଳାଙ୍କ ମନ୍ଦିର
୧୬୧୦ରେ କେଶୁ ଦାସ ନାମକ ଜଣେ ମୋଗଲ ସୁବାଦାର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଏତେ ଅତର୍କିତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ଯେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ସେବାୟତମାନଙ୍କୁ ସମୟ ମିଳି ନ ଥିଲା । କେବଳ ବିଗ୍ରହମାନଙ୍କଠାରୁ ବିନା ଉପଚାରରେ ବ୍ରହ୍ମ କଢ଼ାଯାଇ ମା ବିମଳାଙ୍କ ପଛପଟେ ଲୁଚାଯାଇଥିଲା ୤ ଏହାପରେ ମୋଗଲ ସୁବାଦାର କେଶୁଦାସ ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ନେଇ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ତା ସହିତ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ଉପଲକ୍ଷେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ତିନି ରଥରେ ମଧ୍ୟ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲା ୤ ଏହି ଭୟରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ପୁରୀରେ ରଥଯାତ୍ରା ହୋଇନଥିଲା
୧୬୧୧-୧୨:ଚକାନାସି,ଚିଲିକା
କଲ୍ଲ୍ୟାଣ ମାଲ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ୨ଥର ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମଥର୤ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନଙ୍କୁ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଚକାନାସି ଦ୍ୱୀପକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେବଙ୍କଠାରୁ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ୧୬୧୨ରେ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଚକାନାସିରେ ଥିଲେ ସେଠାରୁ ଯାଇ ଦଧିବାମନ ମନ୍ଦିରରେ ରହିଲେ
୧୬୧୫: ଗୁରୁବଦେଇ,ଚିଲିକା
୧୬୧୫ରେ ତୋଡ଼ରମଲ୍ଲଙ୍କ ପୁଅ କଲ୍ୟାଣମଲ୍ଲ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସେବକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇ ଚିଲିକାସ୍ଥିତ ଗୁରୁବଦେଇଠାରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।
୧୬୧୭: ଗୁରୁବଦେଇ, ଚିଲିକା
ଆକ୍ରମ ଖାନ୍‌ଦ୍ୱାରା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଆକ୍ରମଣ ହେବାପରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇ ଚିଲିକାସ୍ଥିତ ଗୁରୁବଦେଇଠାରେ ଲୁକ୍କାୟିତ ରଖାଯାଇଥିଲା ୤
୧୬୧୭: ମାଣିତ୍ରୀ ଦୁର୍ଗ
ସୁବାଦାର ଅହମନ୍ ବେଗ୍ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବା ଯୋଗୁ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଗୋପନରେ ମାଣିତ୍ରୀ ଦୁର୍ଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
୧୬୨୩: ମାଣିତ୍ରୀ ଦୁର୍ଗ
୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୬୨୩ରେ ବେଗୁନିଆ ନିକଟସ୍ଥ ଗଡମାଣତୀରକୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦାରୁବିଗ୍ରହ ଆସିଥିଲା ।
୧୬୯୨: କୋକଲଗଡ
୧୬୯୨ରେ ଦାରୁଦିଅଁଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ବିଜେ ପ୍ରତିମା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଦକ୍ଷିଣୀଘରୁ କୋକଲଗଡ଼କୁ ଯାଇଥିଲେ ।
୧୭୩୩: ଶରଣ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ମାରଦା
ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପୋଲସରା ତହସିଲ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମଥୁରା ପଞ୍ଚାୟତରେ ଶରଣ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ। ତକ୍କି ଖାନ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଜଣେ ବଙ୍ଗୀୟ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ତତ୍କାଳୀନ ପୁରୀ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଲୁକ୍କାୟିତ ଭାବେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କୁ ଆଣି ଏଠାରେ ବିଜେ କରାଇଥିଲେ । ୧୭୩୩ ମସିହାରେ ବିଜେ କରିଥିବା ତିନିଠାକୁର ଏଠାରେ ୨ବର୍ଷ ୪ ମାସ ରହଣି କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଓ ଭୋଗରାଗ ପାଇଁ ତତ୍କାଳୀନ ଆଠଗଡ଼ ରାଜା ନୃସିଂହ ଜଗଦ୍ଦେବ ହରିଚନ୍ଦନ ୮ଶହ ଭରଣ ଜମି ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ । ତିନି ଠାକୁର ରହିବା ସମୟରେ ତକ୍କୀ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣକୁ ଏଡାଇବା ନିମନ୍ତେ ଏଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଇ ନଥିଲା । ତିନି ଠାକୁର ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରକୁ ବାହୁଡ଼ିଯିବା ପରେ ଶରଣ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ କେବଳ ଠାକୁରମାନଙ୍କ ୩ ଆସନ ହିଁ ରହିଛି । ପୂଜକମାନେ କେବଳ ଆସନକୁ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରୁଛନ୍ତି । ଏବେବି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା ହେତୁ ଏକାଦଶୀ ଦିନ ମହାଦୀପ ଉଠିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ଡାକ ପଡେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଚୂଡାରୁ...
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ପାତାଳି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ମାରଦା
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍
ଅଇ, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଆଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏହି ଔଷଧରେ ଦେଖାଯାଏ । ଧୀର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି ଓ ଅଧିକାଂଶ ହୃଦ୍‌ଘାତ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । କରୋନାରୀ ଧମନୀ ରୋଗରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏହି ଔଷଧ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହା ଯୋଗୁ ଆଜ୍‌ମା ରୋଗ ଲକ୍ଷଣ ବଢ଼ିଯାଏ । ଯକୃତ ଓ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଅଧିକ ଯତ୍ନରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍ ଦେଲେ ଶିଶୁପ୍ରତି ବିପଦ ଜନ‌କ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ । ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ଦେଲେ ସମସ୍ୟା ଜଣାଯାଉ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶିଶୁର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇପାରେ, ତେଣୁ ସତର୍କ ପର୍ଯ୍ୟଲୋଚନା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଏକ ନନ୍ ସିଲେକ୍ଟିଭ ବିଟା ବ୍ଲକର ଯାହା β-ଆଡ୍ରେନର୍ଜିକ ରିସେପ୍ଟରମାନଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କରେ ।
ସନ ୧୯୬୪ରେ ପ୍ରୋପ୍ରାନୋଲୋଲ୍ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ଏକ ମାସରେ ଏହି ଔଷଧ ପିଛା ୦.୨୪ରୁ ୨.୧୬ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର  ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ ମାସର ଏହି ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଆରାରିଅ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ବିହାରର ଆରରିଅ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୬.୧୪୮୫ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୭.୫୧୪୦ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୫୪ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୬୦୫୯୪ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୮୫% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୧୫% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୦.୩୩% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୧୪.୫୧% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୦.୯୮% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୧୯.୩୫% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୧୩% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାରର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:Cleanup done
ଜୋର୍ଡାନ
ଜୋର୍ଡାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଜୋର୍ଡାନ ନଦୀର ପୂର୍ବ କୂଳରେସ୍ଥିତ ଲେଭାଣ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଆରବୀୟ ଦେଶ । ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାକ, ସିରିଆ, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ (ପଶ୍ଚିମ କୂଳ) ଜୋର୍ଡାନର ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର । ମୃତ ସାଗର ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଦେଶର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଲୋହିତ ସାଗରର ୨୬ କିଲୋମିଟର (୧୬ ମାଇଲ୍) ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳ ଅଛି । ଜୋର୍ଡାନ  ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ୟୁରୋପର ମିଳନସ୍ଥଳୀ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରାଜଧାନୀ ଆମ୍ମାନ ହେଉଛି ଜୋର୍ଡାନର ସବୁଠାରୁ ଜନବହୁଳ ସହର ତଥା ଦେଶର ଅର୍ଥନୈତିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କେନ୍ଦ୍ର ।
ଜୋର୍ଡାନ ହେଉଛି ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶୁଷ୍କ, ପ୍ରାୟ ଉପକୁଳବିହୀନ ଦେଶ, ଯାହାର କ୍ଷେତ୍ର ୮୯,୩୪୨ ବର୍ଗକିଲୋମିଟର (୩୪,୪୯୫ ବର୍ଗମାଇଲ) । ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୦ ନିୟୁତ ଓ ଏହା ଏକାଦଶତମ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଆରବ ଦେଶ । ପ୍ରାୟ ୯୫% ଲୋକ ସୁନ୍ନି ଇସଲାମ ହେଉଛି ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ ଜନସମୂହ ।ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଅଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୋର୍ଡାନକୁ “ସ୍ଥିରତାର ମରୁଦ୍ୟାନ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୨୦୧୦ର  ଆରବ ବସନ୍ତ ବିପ୍ଳବ ସମୟରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟିଥିବା ହିଂସାକାଣ୍ଡ ଜୋର୍ଡାନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ନାହିଁ ।
ଜୋର୍ଡାନକୁ “ଉଚ୍ଚ ମଧ୍ୟମ ବିକାଶ” ଅର୍ଥନୀତି ସହିତ “ଉଚ୍ଚ ମାନବ ବିକାଶ” ଦେଶ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଜୋର୍ଡାନର ଅର୍ଥନୀତି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଅର୍ଥନୀତି । ଏହାର ଦକ୍ଷ କର୍ମଜୀବୀ ଉପରେ ଆଧାର କରି ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ ।ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଅଭାବ,ଆଞ୍ଚଳିକ ଅସ୍ଥିରତା ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ।
ସିନେସ୍ଥେସିଆ
ସିନେସ୍ଥେସିଆ ହେଉଛି ଏକ ଘଟଣା ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବା ଜ୍ଞାନଗତ ଗତିପଥର ଉତ୍ତେଜକ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବା ଜ୍ଞାନଗତ ଗତିପଥରେ ଅନିଚ୍ଛାକୃତ ଅନୁଭୂତି ଆଣିଥାଏ । ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଉତ୍ତେଜକ ହେଉଛି ଅକ୍ଷର, ସଂଖ୍ୟା, କିମ୍ବା ଶବ୍ଦ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଅନୁଭୂତି ହେଉଛି ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଗଠନ । ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ, ସଙ୍ଗୀତ, ସ୍ୱାଦ, କିମ୍ବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ । ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଏକରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାର ଥାଇପାରେ ।
ଜୋର୍ଡାନ
ଭୂଗୋଳ
ଜୋର୍ଡାନ ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ଏକ ଶୁଷ୍କ ମାଳଭୂମି ଯାହା ମୋୖସୁମୀ ବର୍ଷା ଏବଂ ଋତୁକାଳୀନ ଜଳଧାରାଦ୍ୱାରା ଜଳସେଚିତ ହୁଏ । ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ଏବଂ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହେତୁ ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡିକ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟତଃ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଇରବିଡ, ଜେରାଶ ଏବଂ ଜାର୍କା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ, ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚିମରେ ରାଜଧାନୀ ଆମ୍ମାନ ଏବଂ ଅଲ-ଲୁନ୍ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ମାଡାବା, ଅଲ-କରକ ଏବଂ ଆକାବା ସହର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଦେଶର ପୂର୍ବ ଭାଗର ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଆଜ୍ରାକ୍ ଏବଂ ରୁୱାଇଶ୍ ଯାହାକି ମରୂଦ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିୟ ସହର ।
ସିନେସ୍ଥେସିଆ
ଏହାର କାରଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି । ଜୀବନରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଏକ ଅବକ୍ଷେପଣ ଘଟଣା ପରେ ହାସଲ ହୋଇପାରେ । ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ, ଦୃଷ୍ଟିହାନୀ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କ୍ଷତି ଏବଂ ଲାଇସେରଜିକ ଏସିଡ ଡାଇଥାଇଲାମାଇଡ (LSD) ପରି ପଦାର୍ଥ ଏହି ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ପ୍ରାୟ ୪୦% ମାମଲାରେ ପ୍ରଥମ-ଡିଗ୍ରୀ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟବିଧିରେ ସ୍ନାୟୁଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କିମ୍ବା ସ୍ନାୟୁ ସଂଯୋଗର ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ | ସ୍ଥିତିକୁ କିପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବ ସେନେଇ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିଛି |
ଜୋର୍ଡାନ
ଭୂଗୋଳ
ପଶ୍ଚିମରେ ଭାଗଟି ଏକ ମାଳଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠି ଜଳସେଚିତ ଚାଷ ଜମି ଓ ଭୂମଧ୍ୟସାଗରୀୟ ଚିରସବୁଜ ଜଙ୍ଗଲ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ମାଳ ଅଞ୍ଚଳ ଜୋର୍ଡାନ ଗସ୍ତ ଉପତ୍ୟକା ସହ ମିଶି ଯାଇଛି । ଏହି ଗସ୍ତ ଉପତ୍ୟକା ମଧ୍ୟରେ ଜୋର୍ଡାନ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ଯାହା ଜୋର୍ଡାନକୁ ଇସ୍ରାଏଲଠାରୁ ଅଲଗା କରେ ।ମୃତ ସାଗର ଏହି ଉପତ୍ୟକା ମଧ୍ୟରସ୍ଥିତ । ଲୋହିତ ସାଗରର ଆକାବା ଉପସଗରରେ ଜୋର୍ଡାନର ୨୬ କିଲୋମିଟର (୧୬ ମାଇଲ୍) ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳ ଅଛି । ୟର୍ମୋକ୍ ନଦୀ, (ଜୋର୍ଡାନ ନଦୀର ଏକ ଉପନଦୀ), ଉତ୍ତରରେ ଜୋର୍ଡାନ ଏବଂ ସିରିଆ ମଧ୍ୟରେ ସୀମାରେଖା ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଜୋର୍ଡାନର ସୀମା ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମାଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଛି । ଜୋର୍ଡାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୧,୮୫୪ ମିଟର (୬,୦୮୩ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚରେସ୍ଥିତ । ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ମୃତ ସାଗର , ଯାହକି ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ୪୨୦ ମିଟର (୧,୩୭୮ ଫୁଟ) ତଳେ । ଏହା ପୃଥିବୀର ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ଥଳଭାଗ ।
ସିନେସ୍ଥେସିଆ
୨%ରୁ ୨୦% ଲୋକ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ପୁରୁଷ ଏବଂ ମହିଳା ସମାନ ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସିଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ଅବସ୍ଥା ସୃଜନଶୀଳ ଦକ୍ଷତା ପରି ଜ୍ଞାନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣରେ ଲାଭ ଦେଇପାରେ । ଏହାକୁ ସ୍ମରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ କେତେକ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି ।
ଜୋର୍ଡାନ
ସରକାର
ଜୋର୍ଡାନ ଏକ ଐକିକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ରାଜତନ୍ତ୍ର । ଜୋର୍ଡାନର ସମ୍ବିଧାନ, ୧୯୫୨ରେ ଗୃହିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ପରଠାରୁ ଏଥିରେ ଅନେକ ଥର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସମ୍ବିଧାନ ରାଜତନ୍ତ୍ର, ସରକାର, ସଂସଦ ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ । ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ବ୍ୟାପକ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଏବଂ ବୈଧାନିକ କ୍ଷମତା ରହିଛି । ରାଜା ସରକାରଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର କ୍ଷମତା ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ସେ ଚାରି ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି । ସରକର୍ ସଂସଦ ଆଗରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ । ସଂସଦର ଦୁଇଟି ଗୃହ: ସିନେଟ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧିସଭାକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ସ୍ୱାଧୀନ ଅଟେ ।
ସିନେସ୍ଥେସିଆ
ସର୍ବପ୍ରଥମ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ମାମଲା ଦାର୍ଶନିକ ଜନ୍ ଲକଦ୍ୱାରା ୧୬୯୦ ମସିହାରେ ରେକର୍ଡ଼ ହୋଇଥାଇପାରେ, ଯିଏ ଏକ ଅନ୍ଧ ଲୋକକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଯିଏ ତୂରୀର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସ୍କାରଲେଟ ରଙ୍ଗ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ । ଅବଶ୍ୟ, ଲକ୍‌ଙ୍କର ଥିଓରିରେ କିଛି ବିବାଦ ଥାଇପାରେ ଯଦି ଲକ୍ ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ତାହା ସ୍ଥିତିର ପ୍ରକୃତ ଉଦାହରଣ ହୋଇପାରେ ବା ରୂପାନ୍ତର ହୋଇପାରେ | ପ୍ରଥମ ମେଡିକାଲ ମେଡିକାଲ ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ୧୮୧୨ ମସିହାରେ ଜର୍ମାନ ଚିକିତ୍ସକ ଜର୍ଜ ଟୋବିୟାସ ଲୁଡୱିଗ ସାକ୍ସଙ୍କ σύν syn ାରା αἴσθησις aisthēsis ଲେଖାଯାଇଛି । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଏହିପରି ଅଭିଜ୍ଞତାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଇତିହାସ ଅଛି, ସେମାନେ ସିନସ୍ଥେଟେସ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ହୁଅନ୍ତି ।
ଜୋର୍ଡାନ
ସରକାର
ରାଜା ହେଉଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ସେନାର ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷ । ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଶାନ୍ତି ଘୋଷଣା କରିବା, ଆଇନ ଏବଂ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିବା, ସଂସଦ ଅଧିବେଶନ ଡକାଇବ ଓ  ବନ୍ଦ କରିବା, ନିର୍ବାଚନକୁ ଘୋଷଣା ଏବଂ ସ୍ଥଗିତ କରିବା, ସରକାରଙ୍କୁ ବରଖାସ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସଂସଦ ଭଙ୍ଗ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି ଅଧିକାର ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଛି । ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରତିନିଧିସଭାରେ  ଅନାସ୍ଥା ପ୍ରସ୍ତାବ ବହୁମତ ଭୋଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଯୁକ୍ତ ସରକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବରଖାସ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ । ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ଲୋକ ସଭାରେ ତାପରେ ସିନେଟ୍ ଅନୁମୋଦନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହା ଆଇନରେ ପରିଣତ ହୁଏ ।
ସିନେସ୍ଥେସିଆ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଜୋର୍ଡାନ
ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଜନ
ଜୋର୍ଡାନର ପ୍ରଥମ ସ୍ତରୀୟ ଉପବିଭାଗ ହେଉଛି ମୁହାଫାଜା । ମୁହାଫାଜାଗୁଡ଼ିକ ଲିୱା କିମ୍ବା ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ, ଯାହାକି କାଜା ବା ଉପ-ଜିଲ୍ଲାରେ ବିଭକ୍ତ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ କରାଯାଏ ଯାହାକି ନାହିୟା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ।
ଅର୍ଥନୀତି
ଜୋର୍ଡାନର ଅର୍ଥନୀତି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ବିବିଧ । ଜିଡିପିର ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ଆସେ । ପରିବହନ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ, ଜନସାଧାରଣ ସେବା, ଏବଂ ଗୃହନିର୍ମାଣର ଅବଦାନ ଜିଡିପିର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ । ଖଣି ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରାୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ ।ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୧୪.୪% ଦାରିଦ୍ର୍ଯ ସୀମାରେଖା ତଳେ ବାସ କରନ୍ତି । ଜୋର୍ଡାନର ଅର୍ଥନୀତି ହେଉଛି ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବେକାରି ଏବଂ ଦାରିଦ୍ରର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ହାରରେ ପୀଡ଼ିତ ।
ଜୋର୍ଡାନୀୟ ଡିନାର ସରକାରୀ ମୁଦ୍ରା, ଯାହା ୧ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର୍ ≡ ୦.୭୦୯ ଡିନାର ବିନିମୟ ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ସମାନ । ୨୦୧୮ ଅନୁମାନ ହିସାବରେ ମୁଣ୍ଡପିଛା ଜିଡିପି $ ୯,୪୦୬ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୧୫ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଜୋର୍ଡାନର ଜନସଂଖ୍ୟା ୯,୫୩୧,୭୧୨ (ମହିଳା: ୪୭%; ପୁରୁଷ: ୫୩%) । ପ୍ରାୟ 2.9 ନିୟୁତ (୩୦%) ଅଣ ନାଗରିକ, ଶରଣାର୍ଥୀ ଏବଂ ବେଆଇନ ପ୍ରବାସୀ । ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୯୮% ଆରବୀୟ । ଅବଶିଷ୍ଟ ୨%ରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ସର୍କାସିଆନ୍, ଆର୍ମେନିଆ, ଚେଚେନ ଓ ଅନେକ ଛୋଟ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ପ୍ରାୟ ୮୪.୧% ଲୋକ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରନ୍ତି ।
ଧର୍ମ
ସୁନ୍ନି ଇସଲାମ ଜୋର୍ଡାନର ପ୍ରମୁଖ ଧର୍ମ । ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୯୫% ମୁସଲମାନ; ଏଥିରୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୯୩% ସୁନ୍ନି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର । ସେଠାରେ ଅଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟକ ଅହମ୍ମଦିୟ ମୁସଲମାନ, ଏବଂ କିଛି ସିଆ ମୁସଲମାନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି । ଅନେକ ଅନେକ ସିଆ ମୁସଲମାନ ହେଉଛନ୍ତି ଇରାକୀ ଏବଂ ଲେବାନୀୟ ଶରଣାର୍ଥୀ । ଜୋର୍ଡାନରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସ୍ଥିତି ପୁରାତନ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟଙ୍କ କୃଶବିଦ୍ଧ ପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଏଠରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଏସିଆର ଦେଶ
ହାତୁ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ
ହାତୁ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ସିମଳା / ନରକନ୍ଦା ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ସର୍ବୋଛ ଶ୍ରୁଙ୍ଗ । ଏହା ସମୁଦ୍ରପତ୍ତାନଠାରୁ 12,000 ଫୁଟ ଉପରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଶ୍ରୁଙ୍ଗର ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଏଫଆଇଆର, ସ୍ପୃସେ ଆଦି ବୃକ୍ଷ୍ୟର ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ରହିଛି ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହା ସିମଳାଠାରୁ 71 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଓ ସିମଳା - ରାମପୁର ରାଜପଥ ଦେଇ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚି ହୁଏ । ଏହି ସଡକ ଶୃଙ୍ଗଠାରୁ 5 କିଲୋମିଟର ଯାଏ ଉତ୍ତମ ଥିବା ବେଳେ ଶେଷ 5 କିଲୋମିଟର କଙ୍କରିତ ହେଇଥାଏ । ତେବେ ବାଇକ ବା କାରରେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ହୁଏ ।
ହାତୁ ମନ୍ଦିର
ଶୃଙ୍ଗ ଉପରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର କାଷ୍ଠା ନିର୍ମିତ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାକୁ " ହାତୁ " ମନ୍ଦିର କୁହା ଯାଏ । ସ୍ଥାନୀୟ ନିବାସୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଏହା ପୁରାଣ ବରଣିତ ରାବଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମନ୍ଦୋଦରୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର । ଜେଷ୍ଠ ମାସର ପ୍ରଥମ ରବିବାରରେ ଏଠାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭକ୍ତମାନେ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏଠାରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଛାଗଳ ବଳି ପକେଇବାର ପରମ୍ପରା ରହିଆସିଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ପ୍ରସ୍ତରରେ ଏକ କ୍ଷୋଦିତ ଗର୍ତ ରହିଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ଆବାସୀ ତାକୁ  ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ରୋଷେଇ ପାଇଁ କରିଥିବା ଗର୍ତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ।
ଟୁରିଷ୍ଟ ଭବନ
ଏଠାରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଟୁରିଷ୍ଟ ଭାବନା ରହିଛି । ତାହା କ୍ୱଚିତ ବ୍ୟବହାର ହେଇଥାଏ ।
ଯାତାୟତ
ଏଠାକୁ ନରକନ୍ଦାଠାରୁ ବସ ବା ଘରେଇ କାରଦ୍ୱାରା ଯାଇ ହୁଏ ।
ଉପଲବ୍ଧ ସୁବିଧା
ହାତୁ ଶୃଙ୍ଗ ଅଞ୍ଚଳ ଦୁର୍ଗମ ହେଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ମିଳେ ନାହିଁ । ଟୁରିଷ୍ଟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ 1 କିଲୋମିଟର ତଳେ ଲଜ ରହିଛି ।  .
ଭାରତୀ ଖେର୍
ଭାରତୀ ଖେର୍ (ଜନ୍ମ ୧୯୬୯) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସମସାମୟିକ କଳାକାର । ସେ ଜଣେ ଚିତ୍ରକାର ଓ ସ୍ଥପତି ମଧ୍ୟ । ସେ ତାଙ୍କ କାମରେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଲଗାଉଥିବା ବିନ୍ଦିକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ।
ଡିଭିଡେଣ୍ଡ
ଡିଭିଡେଣ୍ଡ ବା ଲାଭାଂଶ ହେଉଛି ଏକ ନିଗମଦ୍ୱାରା ଏହାର ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଲାଭର ବଣ୍ଟନ | ଯେତେବେଳେ ଏକ ନିଗମ ଲାଭ କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ରୋଜଗାର କରେ, ଏହା ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ଲାଭାଂଶ ଭାବରେ ଲାଭର ଏକ ଅନୁପାତ ଦେବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୁଏ | ବିତରଣ ହୋଇନଥିବା ଯେକୌଣସି ରାଶି ବ୍ୟବସାୟରେ ପୁନଃ-ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ନିଆଯାଏ (ଯାହାକୁ ବଜାୟ ରଖାଯାଇଥିବା ରୋଜଗାର କୁହାଯାଏ)। ବର୍ତ୍ତମାନର ବର୍ଷର ଲାଭ ଏବଂ ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡିକର ବଜାୟ ରୋଜଗାର ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇଥାଏ ; ଏକ ନିଗମ ସାଧାରଣତଃ ଏହାର ପୁଞ୍ଜିରୁ ଲାଭାଂଶ ଦେବାକୁ ନିଷେଧ | ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ ନଗଦ (ସାଧାରଣତଃ ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା) ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା, ଯଦି ନିଗମର ଲାଭାଂଶ ପୁନଃନିବେଶ ଯୋଜନା ଅଛି, ତେବେ ଅଧିକ ସେୟାର କିମ୍ବା ଅଂଶୀଦାର ପୁନଃକ୍ରୟଦ୍ୱାରା (share buyback) ଏହି ରାଶି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ | କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମ୍ପତ୍ତିର ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ।
ଜଣେ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ଲାଭାଂଶ ହେଉଛି ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଆୟ ଏବଂ ଆୟକର ଅଧୀନରେ ହୋଇପାରେ । ଏହି ଆୟର ଟିକସ କେତେ ପଡ଼ିବ ତାହା ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ | ନିଗମ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଲାଭାଂଶ ପାଇଁ ଟିକସ ରିହାତି ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ ।
ଅଂଶୀଦାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅଂଶଧନ ଅନୁପାତରେ ଲାଭାଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ଏକ ଲାଭାଂଶ ଅଂଶୀଦାର ପିଛା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିମାଣ ଭାବରେ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ | ଲାଭାଂଶ ସ୍ଥିର ଆୟ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବ ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମନୋବଳ ବଢାଇପାରେ | ଯୁଗ୍ମ-ଷ୍ଟକ୍ କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ, ଲାଭାଂଶ ଦେବା ଏକ ଖର୍ଚ୍ଚ ନୁହେଁ; ବରଂ, ଏହା ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଟିକସ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲାଭର ବିଭାଜନ | କମ୍ପାନୀର ବାଲାନ୍ସ ସିଟ‌ରେ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଇକ୍ୱିଟି ବିଭାଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ରୋଜଗାର (ଲାଭାଂଶ ଭାବରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇ ନଥିବା ଲାଭ) ଦେଖାଯାଏ - ଏହାର ଜାରି ହୋଇଥିବା ସେୟାର ପୁଞ୍ଜି ସହିତ ସମାନ | ସାର୍ବଜନୀନ କମ୍ପାନୀଗୁଡିକ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରେ ଲାଭାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଲାଭାଂଶ ଘୋଷଣା କରିପାରନ୍ତି, ବେଳେବେଳେ ଏହାକୁ ସ୍ଥିର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଲାଭାଂଶରୁ ପୃଥକ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲାଭାଂଶ କୁହାଯାଏ | ଅପରପକ୍ଷରେ, ସମବାୟ ସମିତିଗୁଡ଼ିକ ସଦସ୍ୟଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅନୁଯାୟୀ ଲାଭାଂଶ ଆବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଲାଭାଂଶ ପ୍ରାୟତଃ ଟିକସ ପୂର୍ବ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ |
"ଡିଭିଡେଣ୍ଡ" ଶବ୍ଦଟି ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ଡିଭିଡେଣ୍ଡମ୍ ("ବିଭାଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଜିନିଷ")ରୁ ଆସିଛି |
ଇତିହାସ
ବିଶ୍ୱର ଆର୍ଥିକ ଇତିହାସରେ, ଡଚ୍ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ (VOC) ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା (ସର୍ବସାଧାରଣ) କମ୍ପାନୀ ଯାହାକି ନିୟମିତ ଡିଭିଡେଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା | VOC ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ବର୍ଷର ଅସ୍ତିତ୍ୱ (୧୬୦୨-୧୮୦୦) ପାଇଁ ଶେୟାର ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୧୮ ପ୍ରତିଶତ ମୂଲ୍ୟର ବାର୍ଷିକ ଡିଭିଡେଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା |
ଡିଭିଡେଣ୍ଡ କଭରେଜ୍
ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ, ପ୍ରତି ସେୟାରରେ ଲାଭାଂଶ ଏବଂ ସେୟାର ପିଛା ରୋଜଗାର ଉପରେ ଆଧାର କରି ଦେୟ ଅନୁପାତ ଗଣନା କରାଯାଏ:
୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଦେୟ ଅନୁପାତର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କମ୍ପାନୀ ଅର୍ଜିତ ଅପେକ୍ଷା ବର୍ଷ ପାଇଁ ଲାଭାଂଶରେ ଅଧିକ ଦେୟ ଦେଉଛି |
ଦେୟ ଅନୁପାତ = ଶେୟାର ପିଛା ଡିଭିଡେଣ୍ଡ⁄ଶେୟାର ପିଛା ମାଗଣା ନଗଦ ପ୍ରବାହ × ୧୦୦
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଶେୟାର ବଜାର
ପ୍ରେରଣା ଦେଶପାଣ୍ଡେ
ପ୍ରେରଣା ଦେଶପାଣ୍ଡେ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Prerana Deshpande) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା । ସେ ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶରଦିନି ଗୋଲେ ତ‌ତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ କଥକ ନୃତ୍ୟ ଶିଖିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥଲେ । ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ ଉପନୀତ ହେଲାବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଗୁରୁ ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରାରେ ସେ ରୋହିଣୀ ଭାଟେଙ୍କଠାରୁ କଥକ ନୃତ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଓ ଜୟପୁର ଘରାନାରୁ ୨୨ ବର୍ଷ ଧରି ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ନୃତ୍ୟ ଗତିବିଧି ଯୋଗୁ ସେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଓ ଅଭିନୟ ଭଳି ଅନେକ ରକମର କଥକ କଳାରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ । ଲୟରେ ତାଙ୍କର ଆଧିପତ୍ୟ ଥିଲା ।
ପ୍ରେରଣା ଦେଶପାଣ୍ଡେ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବରେ ଭାରତର ସାବିତ୍ରୀବାଇ ଫୁଲେ ପୁଣେ ବିଶ୍ୱବିଦାଳ‌ୟର ଲଳିତ କଳା କେନ୍ଦ୍ରରେ କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ସେ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଗଣିତରେ ସେ ଏକ ସ୍ନତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟରେ ସେ ଗଣିତର ଜ୍ଞାନ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ ।
କଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ନିଷ୍ଠା ଯୋଗୁ ପୁଣେରେ ସେ ନୃତ୍ୟଧାମ ନାମକ ଏକ କଥକ ନୃତ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଦେଶ ବିଦେଶରୁ ବ‌ହୁତ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଆସି ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିଥିଲେ ଓ ଏକ ସ୍ଥିର ଦଳ ତାଙ୍କର କଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ ଓ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖାଉଥିଲେ ।
ପରିବାର
ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ‌କ ତବଲା ବାଦକ ଶ୍ରୀ ସୁପ୍ରୀତ ଦେଶପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ସେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଈଶ୍ୱରୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର କନ୍ୟା  ଭାବରେ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ଯିଏ ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟଧାମରେ ଏକ ଅଗ୍ରଣୀ ଛାତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସନ ୧୯୯୯ ସମୟ ବେଳକୁ ଈଶ୍ୱରୀ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ କଥକ ନୃତ୍ୟରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରେ ବଡ଼ ପିଲାଙ୍କଠାରୁ ସେ ବାରି ହୋଇପଡ଼ୁଥିଲେ ।
ରଚନାତ୍ମକ ସ‌ହ‌ଯୋଗ
ପଣ୍ଡିତ ହେମନ୍ତ ଦେଶପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଅବଧାରଣାରେ ପ୍ରେରିତ ମୀରା ବାଈଙ୍କର ଜୀବନ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଉପରେ ଆଧାରିତ 'ମ୍ହାରୋ ପ୍ରଣାମ' ନାମକ ଏକ ରଚନାତ୍ମକ ସ‌ହ‌ଯୋଗ ସଙ୍ଗୀତର କଥକ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରେରଣା ଦେଶପାଣ୍ଡେ ।
ପୃଥିବୀ ଅଜନ୍ତା ଓ ଏଲୋରା ଗୁମ୍ଫାର ଦୃଶ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରିବା ପରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସନ ୨୦୦୭ରେ ବିଖ୍ୟାତ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ସୁଜାତା ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ସାଥିରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଶପାଣ୍ଡେ ମିଶି ଏକ କଥକ-ଓଡ଼ିଶୀ ସ‌ହ‌ଯୋଗ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ । ଏହାର ଶିର୍ଷକର ନାମ ଥିଲା 'ଅଜନ୍ତା ଜିବନ୍ତ ହୋଇ ଆସୁଛି', ଯାହା ପୁଣେରେ ୧୮ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୭ରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସୁନିଲ କୋଠାରୀଙ୍କର ଏହି ସ‌ହ‌ଯୋଗ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ
ଦିଲୀପ ତିର୍କୀ
ଦିଲୀପ ତିର୍କି (ଜନ୍ମ: ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳୀ ଏବଂ ରାଜନେତା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ର ସୁନ୍ଦରଗଡ ଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହକି ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଭାବରେ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ଜଣେ ଡିଫେଣ୍ଡର ଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଦିଲୀପ ଭାରତୀୟ ହକି ଦଳରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ରାଜନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ଦିଲୀପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ରାଜ୍ୟ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୦୧୮ଯାଏଁ ୬ ବର୍ଷ ଧରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଗଠିତ "ଓଡ଼ିଶା ହକି ପ୍ରମୋଶନ କାଉନସିଲ"ର ଅଧକ୍ଷ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏଥି ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଟୁରିଜିମ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ତୁଲାଇଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଦିଲୀପ ତିର୍କି ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ସୁନାମରାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ଭିନସେନ୍ଟ ତିର୍କି । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଭାଇ ଅନୁପ ତିର୍କି ଓ ଅଜିତ ତିର୍କି ରେଳବାଇ ପାଇଁ ହକି ଖେଳନ୍ତି । ଦିଲୀପ ମିରା ତିର୍କିଙ୍କୁ ୬ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୨୦୦୬ରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଖେଳ ଜୀବନ
ଦିଲୀପ ଇଂଲଣ୍ଡ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ୧୯୯୬ ଆଟଲାଣ୍ଟା ଅଲମ୍ପିକ, ୨୦୦୦ ସିଡିନୀ ଅଲମ୍ପିକ, ୨୦୦୪ ଏଥେନସ୍ ଅଲମ୍ପିକରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ପାଇଁ ସର୍ବମୋଟ ୪୧୨ଟି ମ୍ୟ୍ୟଚ୍ ଖେଳିଥିଲେ । ୨୦୧୦ ମସିହା ମଇ ୨ ତାରିଖରେ ସେ ହକିରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।
ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ
ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ସାଧାରଣତଃ ବାୟୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏକ ଗ୍ୟାସ୍‌ମାନଙ୍କ ସମାହାର ଯାହା ପୃଥିବୀ ଗ୍ରହକୁ ଘେରି ରହିଛି ଓ ପୃଥିବୀର ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ବଳରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପୃଥିବୀର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଅତିବାଇଗିଣୀ ରଶ୍ମୀ ସୌର ରାଡିଏସନ‌କୁ (ultraviolet solar radiation) ଅବଶୋଷଣ କରି ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ, ଏହାର ବାହ୍ୟ ଭାଗକୁ ଉଷୁମ ରଖେ ଓ ଦିବାରାତ୍ରୀର ଚରମ ଉତ୍ତାପକୁ (ଦୈନନ୍ଦିନ ଉତ୍ତାପ ପରିବର୍ତ୍ତନ) କମେଇ ଦିଏ ।
ଶୁଷ୍କ ବାୟୁରେ ଏହାର ଆୟତନର ୭୮.୦୯% ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ୨୦.୯୫% ଅମ୍ଳଜାନ, ୦.୯୩% ଆର୍ଗନ, ୦.୦୩୯% ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍ ଥାଏ । ସମୁଦ୍ର ପତନରରେ ବାୟୁର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପର ପରିମାଣ ୧% ଥାଏ ଓ ସମୁଦାୟ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଏହାର ପରିମାଣ ୦.୪% ଥାଏ । ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ବାୟୁର ସାମଗ୍ରୀ ଓ ଚାପରେ ଅନ୍ତର ଥାଏ ଓ ପାର୍ଥିବ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ ଆଲୋକ ସଂଶ୍ଳେଶଣ ନିମନ୍ତେ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ବାୟୁ କେବଳ ପୃଥିବୀର ଟ୍ରୋଫୋସ୍ଫିଅରରେ ମିଳେ ।
ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ପ୍ରାୟ ୫.୧୫ କେଜି, (5.15 kg) ଯାହାର ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଭୂପୃଷ୍ଠରୁ ପ୍ରାୟ ୧୧ କି:ମି:(୬.୮ମାଇଲ୍; ୩୬,୦୦୦')) ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ । ଉଚ୍ଚତାର ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳ ପତଳା ହୋଇଯାଏ, ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳ ଓ ଅନ୍ତରୀକ୍ଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମାରେଖା ନ ଥାଏ । କାର୍ମାନ ରେଖା (Kármán line), ବା ପୃଥିବୀ ବ୍ୟସାର୍ଦ୍ଧର ୧.୫୭%କୁ ଏହି ସୀମା ରେଖା ରୂପେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଉଡ଼ାଜାହାଜ ତଳକୁ ଖସିଲା ବେଳେ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାୟ ୧୨୦କିମି ବା ୭୫ମାଇଲ୍‌ଠାରୁ ତଳକୁ ଜଣାଯାଏ । ଉତ୍ତାପ ଓ ଗଠନ ଅନୁସାରେ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତର ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ ।
ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାଫ ଅନୁଶୀଳନ‌କୁ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ବା ଏରୋଲୋଜି କୁହାଯାଏ । ଲେଅନ ଟିସେରେନସ୍ (Léon Teisserenc de Bort) ଓ ରିଚାର୍ଡ଼ ଆସମାନ (Richard Assmann) ଏହାର ପ୍ରାକ୍ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଥିଲେ ।
ବାୟୁ ଉପାଦାନ
ବାୟୁ ତ‌ଥା ପୃଥିବୀର ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ତିନୋଟି ମୂଖ୍ୟ ଉପାଦାନ ଥାଏ ଯଥା:- ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଆର୍ଗନ୍ । ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳର ସମୁଦାୟ ବସ୍ତୁତ୍ୱର ମୋଟାମୋଟି ୦.୨୫% ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଅଧିକାର କରିଥାଏ । ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପର (ଏକ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ୍) ସାନ୍ଦ୍ରତା ସର୍ବାଧିକ ଥଣ୍ଡା ସ୍ଥାନରେ ଆୟତନର ପ୍ରାୟ ୧୦ପିପିଏମ ଥାଏ ଓ ଉତ୍ତପ୍ତ ତ‌ଥା ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁରେ ଆୟତନର ୫% ଥାଏ; ଅନ୍ୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ହିସାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଗ୍ୟାସମାନଙ୍କୁ ନାମମାତ୍ର ଗ୍ୟାସ୍ (trace gas) ଭାବରେ ନିଆଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଗ୍ରୀନ ହାଉସ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଯଥା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ, ମିଥେନ୍, ନାଇଟ୍ରସ୍ ଅକ୍ସାଇଡ ଓ ଓଜୋନ ଥାଏ । ଫିଲ୍‌ଟର ହୋଇଥିବା ଗ୍ୟାସ୍‌ରେ ନାମମାତ୍ର ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥାଏ । ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ତ‌ଥା ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିମାଣର ପଦାର୍ଥ ଏରୋସୋଲ୍‌ ଆକାରରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବାୟୁରେ ଥାଏ ଯେପରିକି ଖଣିଜ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥର ଧୂଳି, ପରାଗ, ସ୍ପୋର/ ବୀଜାଣୁ, ସାମୁଦ୍ରିକ ସ୍ପ୍ରେ ଓ ଆଗ୍ନେୟ ଗିରି ପାଉଁଶ । ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦୂଷଣକାରୀ ପଦାର୍ଥ ଯେପରିକି କ୍ଲୋରିନ, ଫ୍ଲୋରିନ୍ ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ ଓ ମୌଳିକ ପାରଦ ବାଷ୍ପ ମଧ୍ୟ ବାୟୁରେ ଥାଏ । ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସଲ୍‌ଫାଇଡ ଓ ସଲ୍‌ଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ/(SO2) ମଧ୍ୟ ପକୃତିରୁ ତ‌ଥା କଳ କାରଖାନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନା ହୋଇ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ ।
ମୂଖ୍ୟ ସ୍ତର ସମୂହ
ସାଧାରଣତଃ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବାୟୁ ଚାପ ଓ ସାନ୍ଦ୍ରତା କମିବାକୁ ଲାଗେ । ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତାପର ଏକ ଜଟିଳ ରୂପରେଖ ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ପ୍ରାୟ ସମାନ ରହିପାରେ ବା ଉଚ୍ଚତା ବୃଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତାପ ମଧ୍ୟ କେତେକ ସ୍ଥଳରେ ବଢ଼ିପାରେ । ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତାପର ଏକ ଢାଞ୍ଚା ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ବେଲୁନ ସାଉଣ୍ଡିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ମ‌ପାଯାଇପାରେ ଓ ଏହି ତାରତମ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ତର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରେ । ଏହି ପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ୫ଟି ସ୍ତରରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ ଯଥା:- ଏକ୍ସୋସ୍‌ଫିଅର, ଟ୍ରୋପୋସ୍‌ଫିଅର, ସ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍‌ଫିଅର, ମେସୋସ‌୍‌ଫିଅର ଓ ଥର୍ମୋସ୍‌ଫିଅର । ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରୁ ନିମ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫ ସ୍ତରର ନାମ ଓ ପରିବ୍ୟାପ୍ତି:
ଏକ୍ସୋସ୍‌ଫିଅର
ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସର୍ବଶେଷ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସ୍ତରକୁ ଏକ୍ସୋସ୍‌ଫିଅର କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ସ୍ତରର ଶେଷ ସୀମାଏୱ ହିଁ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ସୀମା ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସ୍ତର ଏକ୍ସୋବେସଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହା ଥର୍ମୋସ୍ଫିଅର ଉପରେ ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୭୦୦ କିମି ଦୂରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ କିମି (୬,୨୦୦ ମାଇଲ; ୩୩,୦୦୦,୦୦୦ ଫୁଟ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥାଏ ଓ ତା'ପରେ ସୌର ପବନ ସ‌ହ ମିଶିଯାଏ ।
ଏହି ସ୍ତରରେ ଅତି କମ୍ ସାନ୍ଦ୍ରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଉଦଜାନ, ହିଲିଅମ ଓ କେତେକ ଓଜନ‌ଦାର ମଲିକ୍ୟୁଲ ଯେପରିକି ଯବକ୍ଷାରଜାନ, ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଏକ୍ସୋବେସ କତିରେ ଥାଏ । ଏଠାରେ ଆଟମ ଓ ମଲିକ୍ୟୁଲଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ଛଡ଼ା ଛଡ଼ା ଥାଆନ୍ତି ଯେ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଗଲେ ମଧ୍ୟ ପରଷ୍ପର ସ‌ହିତ ଧକ୍କା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ନ ଥାଏ । ଏଣୁ ଏହି ସ୍ତର ଗ୍ୟାସ୍ ଭଳି ନୁହେଁ ଓ ଏହାର ପାର୍ଟିକ୍ଲଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପେସକୁ ବାହାରିଯାଆନ୍ତି । ଏ ଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ-ଚଳନକ୍ଷମ ପାର୍ଟିକ୍ଲ ଯାହା ବାଲିସ୍ଟିକ ଟ୍ରାଜେକ୍ଟୋରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମାଗନେଟୋସ୍ଫିଅର ଓ ସୌର ପବନ ଭିତରକୁ ବାହାରକୁ ଚଳ ପ୍ରଚଳ ହୁଅନ୍ତି ।
ଥର୍ମୋସ୍ଫିଅର
ଏହା ପୃଥିବି ପୃଷ୍ଠରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ତର । ଏହା ମେସୋପଜ୍‌ରୁ (ଭୁପୃଷ୍ଠରୁ ୮୦ କିମିରୁ ବା ୫୦ ମାଇଲ ବା ୨୬୦,୦୦୦ ଫୁଟ) ଥର୍ମୋପଜ୍ (୫୦୦ରୁ ୧୯୯୯ କିମି ବା ୩୧୦ରୁ ୬୨୦ ମାଇଲ) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ସୌର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ଥର୍ମୋପଜ୍‌ର ଉଚ୍ଚତା ଅସ୍ଥିର ରହେ । ଏକ୍ସୋସ୍ଫିଅରର ତଳ ସୀମାରେ ଥର୍ମୋପଜ୍ ଥାଏ ଓ ଏହାକୁ ଏକ୍ସୋବେସ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଥର୍ମୋସ୍ଫିଅରର ତଳ ସ୍ତର (୮୦ରୁ ୫୫୦କିମି ବା ୫୯ରୁ ୩୪୨ମାଇଲ) ଉଚ୍ଚତାର ନାମ ଆୟୋନୋସ୍ଫିଅର ।
ଥର୍ମୋସ୍ଫିଅରର ଉତ୍ତାପ ଉଚ୍ଚତା ଅନୁସାରେ ବଢ଼ିଚାଲେ । ଏହି ଉତ୍ତାପ ପରିମାଣ ୧୫୦୦୦ସେ (୨୭୦୦୦ ଫା) ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ଆମ ହିସାବ ଅନୁସାରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ନୁହେଁ । ଏଠାରେ ଗ୍ୟସ୍ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଅତି କମ ଯୋଗୁ ଆମ ଚର୍ମକୁ ଗରମ ଲାଗେନାହିଁ ।
ଏହି ସ୍ତରରେ କୌଣସି ମେଘ ବା ଜଳକଣା ନ ଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଅରୋରା ବୋରିଆଲିସ୍ ଓ ଅରୋଫା ଅଷ୍ଟ୍ରାଲିସ ବେଳେ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ସ୍ତରରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ପେସ ସ୍ଟେଶନ ୩୨୦ରୁ ୪୫୦କିମି ଭିତରେ ଘୁରୁଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଶ୍ରେଣୀ:ପରିବେଶ
ସାଇନାଇଡ ବିଷକ୍ରିୟା
ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ସାଇନାଇଡ (hydrogen cyanide) ଗ୍ୟାସ ଓ ଅନେକ ସାଇନାଇଡ ଲବଣ (salts)ରେ ସାଇନାଇଡ ଥାଏ । ଘର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର (house fire) ଧୁଆଁ ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ଗଲେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ବିଷକ୍ରିୟା ସାଧିତ ହୁଏ । ଧାତୁ ପଲିସ କରାଯାଉଥିବା (metal polishing) କର୍ମସ୍ଥଳୀ, କେତେକ ପୋକମାରୀ (insecticides) ଓ କେତେକ ଆପଲ ମଞ୍ଜିରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସାଇନାଇଡ ଥାଇପାରେ । ସାଇନାଇଡ ଥିବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଚର୍ମ ମାଧ୍ୟମରେ ଅବଶୋଷିତ ହୋଇଯାଏ । ସାଇନାଇଡ ଆୟନଦ୍ୱାରା (ions) ଜୈବ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା (cellular respiration) ଅବରୋଧ ହେବା ଫଳରେ ଦେହର ତନ୍ତୁ ଅମ୍ଳଜାନ (oxygen) ବ୍ୟବ‌ହାର କରିପାରେନି ।
ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୁଏ । କୌଣସି ଲୋକର ଘର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ପରେ ଚେତନା ଶକ୍ତି (level of consciousness) କମିଗଲେ, ରକ୍ତଚାପ କମିଲେ ବା ରକ୍ତ ଲାକ୍ଟେଟ (blood lactate) ଅଧିକ ହେଲେ ଏହି ବିଷ ପ୍ରଭାବ ଥିବା ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ । ରକ୍ତରେ ସାଇନାଇଡ ସ୍ତର ମାପିହୁଏ କିନ୍ତୁ ଏହା ସମୟ ସାପେକ୍ଷ । ଏହି ସ୍ତର ୦.୫–୧ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ସାମାନ୍ୟ, ୧–୨ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ମଧ୍ୟମ, ୨–୩ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ଥିଲେ ସାଂଘାତିକ କୁହାଯାଏ ଓ ୩ ମି:ଗ୍ରା:/ଲି ହୋଇଗଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।
ରୋଗୀକୁ ଦୂଷିତ ଉତ୍ସରୁ ଦୂରକୁ ଅଣାଯାଏ ଓ ବିସନ୍ଦୁଷିତ (decontaminate) କରାଯାଏ । ସ‌ହାୟକ ଯତ୍ନ (supportive care) ଓ ୧୦୦% ଅମ୍ଳଜାନ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ହାଇଡ୍ରୋକ୍ସିକୋବୋଲାମିନ (Hydroxocobalamin) ଏହାର ଆଣ୍ଟିଡୋଟ (antidote) କାମ କରିବା ଜଣାଯାଏ ଓ ଏହା ପ୍ରଥମ ଧାଡ଼ିର ଚିକିତ୍ସା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସୋଡ଼ିଅମ ଥାୟୋସଲଫେଟ (Sodium thiosulphate) ମଧ୍ୟ ଏଥିନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ଇତିହାସ ଅନୁସାରେ ସାଇନାଇଡ ସମୂହ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଥିଲା  ଓ ନରସଂହାର (genocide) ନିମନ୍ତେ ନାଜିମାନେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଆନନ୍ଦପୁର
ଆନନ୍ଦପୁର, କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ସବଡ଼ିଭିଜନ, ବ୍ଲକ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ। ଆନନ୍ଦପୁର ସବଡ଼ିଭିଜନରେ ମୋଟ୍ ତିନୋଟି ବ୍ଲକ ଅଛି। ଏହା ମଧ୍ୟେ ଆନନ୍ଦପୁର ବ୍ଲକରେ ମୋଟ ୧୧୯ଟା ଗାଁ ଅଛି। ଆନନ୍ଦପୁର ଏକ ପୌରପରିଷଦ ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଆନନ୍ଦପୁର ସହର ବୈତରଣୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ବୈତରଣୀ ଏହର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ବୈତରଣୀ ନଦୀ ଉପର ପୋଲ ଦେଇ ଆନନ୍ଦପୁର ସହର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୨୦ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ। ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ସହରର ଉଚ୍ଚତା ହେଉଛି ୪୩ ମିଟର। କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ସଦର ମହକୁମାଠାରୁ ୯୦ କିମି ଓ ମା' ତାରିଣୀ ପୀଠ ଘଟଗାଁଠାରୁ ୪୦ କିମି ପୂର୍ବ-ଦକ୍ଷିଣରେ ଆନନ୍ଦପୁର ସହର ଅବସ୍ଥିତ। କଟକରୁ ୧୨୦ କିମି ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ୧୫୦ କିମି ଦୂରରେ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୧୬ ଏବଂ ୨୦ ଯୋଗେ ଆନନ୍ଦପୁର ସଂଯୁକ୍ତ। ଭଦ୍ରକରୁ ଆନନ୍ଦପୁର ୪୪ କିମି ଦୂରରେ ରାଜ୍ୟ ରାଜପଥ ୫୩ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ।
ଇତିହାସ
ଆନନ୍ଦ ବା ଖୁସି ଉଲ୍ଲାସର ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ସହରର ନାମକରଣ ଆନନ୍ଦପୁର ହୋଇଥିବା ବୟସ୍କ ଲୋକମାନେ କୁହନ୍ତି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
ନିତାଇ ପାଲିତ
ନିତାଇ ପାଲିତ ( ୮ମାର୍ଚ ୧୯୨୩ - ୨୬ଜୁଲାଇ ୧୯୯୦) ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ପ୍ରଯୋଜକ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା କାହାଣୀକାର ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
୮ମାର୍ଚ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ସେ କଟକରେ ସେ ପିତା ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଓ ମାତା ସରୋଜିନି ଦେବିଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କଟକର ରେଭେନ୍ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲ ସେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ସେ ଡ୍ରାମା ଓ ସଂଗୀତ ପ୍ରତି ଆକ୍ରୁଷ୍ଟ ଥିଲେ ଓ କାଳକ୍ରମେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । କ୍ରମେ ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ ପ୍ରତି ଆକ୍ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କଳାକୁ ଆୟତ୍ତ କରିଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ
୧୯୫୪ ମସିହାରେ ସେ ନାଟ୍ୟକାର ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ସହ ମିଶି କେଦାର ଗୌରୀ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ସେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଭାଇ ଭାଇ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହି କଥାଚିତ୍ରର ଅଦ୍ଭୁତ ସଫଳତା ପରେ ସେ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଛାଡି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣରେ ମନୋଯୋଗ କରିଥିଲେ । "କ୍ରୀଏଟିବ ମୁଭିଜ୍ ପ୍ରଡକ୍ସନସ" ନାମରେ ଏକ ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରି ସେ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସେ କେଦାର ଗୌରୀ କଥାଚିତ୍ରର ଅଭିନେତ୍ରୀ ବୀଣା କୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ପାରିବାରିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ ଏବଂ ପତ୍ନୀ ଓ ଛଅ ଝିଅମାନଙ୍କ ସହ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତିତ, ସେ ପଢ଼ିବା, କବିତା ଲେଖିବା, ଚିତ୍ରାଙ୍କନ ଓ ତବଲା ବାଦନରେ ରୁଚି ରଖିଥିଲେ । ନିଜ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କର୍ମଚଞ୍ଚଳ ଥିଲେ । ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ନିଜ ଶେଷ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର "କିଛି ଆଶା କିଛି ସ୍ୱପ୍ନ" ତିଆରି କରିବା ଅବସ୍ଥାରେ ହୃଦଘାତରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ହୋଇଥିଲା ।
ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ସମ୍ମାନରେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମାରେ ଉଲ୍ଲେଖନିୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ "ନିତାଇ ପାଲିତ ସମ୍ମାନ" ପୁରସ୍କାର ଦିଆ ଯାଉଛି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ମେଟାବୋଲିଜିମ
thumb ଡାହାଣ|thumb ମେଟାବୋଲିଜିମ (/məˈtæbəlɪzəm/, from μεταβολή metabolē, "ବଦଳ") ଜୀବ ମାନଙ୍କରେ ଜୀବନ ନିର୍ବାହକାରୀ ରସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୂହ ଅଟେ। ଏହାର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଲା: ଜୀବ-କୋଷ ମାନଙ୍କରେ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିବା ନିମନ୍ତେ ଖାଦ୍ୟରୁ ଶକ୍ତିରେ ରୁପାନ୍ତରଣ: ଖାଦ୍ୟରୁ ପ୍ରୋଟିନ, ଲିପିଡ, ନ୍ୟୁକ୍ଲିକ ଏସିଡ, ଓ କାର୍ବୋହାଇଡ୍ରେଟ୍‌ସ୍ ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ତିଆରି; ଏବଂ ନାଇଟ୍ରୋଜିନସ ଅପଶିଷ୍ଟର ବିଲୋପନ। ଏହି ଏଞ୍ଜାଇମ୍ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗୁଡି଼କ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବଢି଼ବା, ତାଙ୍କ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି, ଓ ବାତାବରଣ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
କୋରିଓନିକ ହେମାଟୋମା
କୋରିଓନିକ ହେମାଟୋମା ହେଉଛି ଏମ୍ବ୍ରିଓ ଚାରିପାଖରେ ଘେରି ରହିଥିବା ଝିଲ୍ଲି ବା କୋରିଅନ ଓ ଗର୍ଭାଶୟ କାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ଜମାହୋଇଯିବାକୁ କୁହାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ନ ଥାଇପାରେ ବା ଯୋନୀପଥ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ । ସାଧାରଣତଃ କୌଣସି ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ, ଯଦିଓ କିଛି ଲୋକଙ୍କର କ୍ରାମ୍ପ ହୋଇପାରେ | ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ ହୋଇଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଅବଧିପୂର୍ବ ଅବଧିପୂର୍ବ ପ୍ରସବ ଏବଂ ପ୍ରସବପୂର୍ବ ଫୁଲ ଝିଲ୍ଲିରେ ଫାଟ ହୋଇପାରେ ।
ଏହାର କାରଣ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଛି । ବିପଦର କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ, ଗର୍ଭାଶୟ ବିକୃତି ଏବଂ ପେଲଭିକ ପ୍ରଦାହ ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଗର୍ଭାଶୟରୁ କୋରିଅନ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ | ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ।
ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକର ଗମ୍ଭୀରତା ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଆରଏଚଡି (RhD negative) ଥାଏ ତାଙ୍କୁ ଆଣ୍ଟି-ଡି ଇମ୍ୟୁନ ଗ୍ଲୋବୁଲିନ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ । ହୃଦ୍‌ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ଗର୍ଭପାତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରାୟ ୧୦% ଅଟେ ।
ପ୍ରାୟ ୧ରୁ ୧୮% ଗର୍ଭବସ୍ଥାରେ କୋରିଓନିକ ହେମାଟୋମା ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ୧୦ରୁ ୨୦ ସପ୍ତାହର ଗର୍ଭଧାରଣ ସମୟରେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ସିମ୍ବଲବାରା ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ସିମ୍ବଲବାରା ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଶିର୍ମୌର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଘଞ୍ଚ ଶାଲ ବଣରେ ପରିପୂର୍ଣ । ଏହି ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଏକ ଚିରସ୍ରୋତା ଜଳଧାରା ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ । ଏଠାରେସ୍ଥିତ ସିମ୍ବଲବାରା ଜଙ୍ଗଲ ରେସ୍ଟ ହାଉସ ପୁରୁବାଲା ଆଞ୍ଚଳ  ସହ ରାସ୍ତା ପଥଦ୍ୱାରା ସୁସଂଯୁକ୍ତ । ଏଠାରୁ ଉପତ୍ୟକାର ସୁନ୍ଦର ପ୍ରକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଗୋରାଳ, ସମ୍ବର , ଚିତଳ ଆଦି ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଇଥାନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲ ମଦ୍ୟ ଦେଇ ଚଲାପଥ ସବୁ ନିକଟବରତି ଅରଣ୍ୟ ସବୁକୁ ରହିଛି । ଅକ୍ଟୋବର - ନଭେମ୍ବର କାଳ ଏହାକୁ ପାରଦର୍ଶନ କରି ଯିବା ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସମୟ । ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ଯାତ୍ରା ବିଭାଗ ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟକୁ ତାହାର ପ୍ରକୃତିକ ସୋଭା ସହ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ରଖିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର, ପଦ୍ମପୁର
ନୀଳକଣ୍ଠେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର । ଏକଦା ବୌଦ୍ଧ ଦାର୍ଶନିକ ଧର୍ମକୀର୍ତ୍ତି ଏଠାରେ ରହିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମନ୍ଦିରସ୍ଥ ପଥରରେ ଖୋଦିତ ପାଲି ଭାଷାରେ ଲିଖିତ ଶୀଳାଲିପିରୁ ଏହି ପ୍ରମାଣ ମିଳେ ।
ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ଏହା ଏକ ଶୈବ ପୀଠ ହୋଇଥିବାରୁ ମହାଶିବରାତ୍ରି ପର୍ବ ମହାଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପାଳିତ ହୁଏ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଖାସ କରି ସୋମବାର ମାନଙ୍କରେ ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ଆର୍ରାହ୍
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ବିହାରର ‌‌ଭୋଜ୍ପୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୦୩୩୯୫ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୪.୦୨% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୫.୯୮% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୬.୫୬% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୧.୭୨% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୭୨% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୬.୮୪% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୪.୬୮% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ବିହାରର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ
ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ (ଜନ୍ମ: ୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୪୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ବିଭୂତି ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୦୦, ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚିଲିକା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୧୨ଶ, ୧୩ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ ୧୯୪୩ ମସିହାର ଫେବୃଆରୀ ମାସ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପର୍ଶୁରାମ ହରିଚନ୍ଦନ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ସୁଧଙ୍ଗିନୀ ହରିଚନ୍ଦନ । ବିଭୂତି ପେଶାରେ ପେଶାରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର । ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଯିଏକି ଏବେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ବିଭୂତି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ତିନିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ସଞ୍ଜୟ ରାଉଳ
ସଞ୍ଜୟ ରାଉଳ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳରେ ଓଡ଼ିଶା ତରଫରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିବା ଜଣେ ଖେଳାଳି । ତାଙ୍କ ବ୍ୟତିତ,ଶିବସୁନ୍ଦର ଦାସ,ଦେବାଶିଷ ମହାନ୍ତି, ପ୍ରଜ୍ଞାନ ଓଝା ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଦଳରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି । କ୍ରିକେଟ ଖେଳରୁ ସନ୍ୟାସ ନେବା ପରେ ସଞ୍ଜୟ ବିସିସିଆଇର ମ୍ୟାଚ୍ ରେଫରି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ସଞ୍ଜୟ ରାଉଳ, ପିତା ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉଳ ଓ ମାତା ରମା ରାଣୀ ରାଉଳଙ୍କଠାରୁ ୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୬ ଦିନ କଟକରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ଯତା ଅନୁଯାୟି, ସେ ଜଣେ ବାଣିଜ୍ୟ ସ୍ନାତକ ।
କ୍ରିକେଟ ଜୀବନ
ସଞ୍ଜୟ ରାଉଳ, ଭାରତ ତରଫରୁ ପ୍ରଥମ ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୮ରେ ପାକିସ୍ଥାନ ବିରୋଧରେ ଖେଳିଥିଲେ । ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ସେ ୮ ରନ କରିଥିଲେ ଓ ଗୋଟିଏ ଉଇକେଟ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରଣଜୀ ଦଳର ଅଧିନାୟକତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟତିତ ସେ ତ୍ରିପୁରା ଦଳ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ଖେଳିଛନ୍ତି ।
ମନାଲି ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ମନାଲି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଉତ୍ତର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ମନାଲିଠାରୁ ୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ । ଏହା "ମନସୁଲୁ ଖାଦ" ନାମକ ଅଞ୍ଚଳ ସମୂହର ଜଳ ଅରହଣ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତରେ ରହିଛି । ମନାଲିସ୍ଥିତ ପର୍ଯ୍ୟଟନ କୁଟୀର ଓ ଢୁଂରୀ ମନ୍ଦିର ଯାଏ ଯାଇଥିବା ରାସ୍ତା ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଇଛି । ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଦେବଦାରୁ, କାଇଲ, କାଜୁ ଓ ମେପଲ ବୃକ୍ଷର ଘଞ୍ଚ ବନାନୀ ସହ କସ୍ତୁରୀ ମୃଗ, ମୋନାଲ, ଭାଲୁ, ଚିତା ବାଘ, ଧଳା ଚିତାବାଘ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ରହିଥାନ୍ତି । ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ଇବେକ୍ସ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ବଡ଼ ଦଳ ଏଠାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥାଏ ।
ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟର ଆୟତନ ୩୧.୮ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର । ଏହାକୁ ୧୯୫୪ ଫେବୁଆରି ୨୬ରେ ପଞ୍ଜାବ ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଓ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନ ୧୯୩୩ ଅନୁଯାୟୀ ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭୟାରଣ୍ୟ
ଯୋଡ଼ା
ଯୋଡ଼ା, କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଉପଖଣ୍ଡ । ଯୋଡ଼ା ଓ ଏହା ଆଖପାଖର ଖଣିମାନଙ୍କୁ ଆଧାର କରି ଏହି ସହର ଗଢ଼ି ଉଠିଛି।
ଅବସ୍ଥିତି
କେନ୍ଦୁଝର ସଦର ମହକୁମାରୁ ନ୨୧୫ମ୍ବର ଜାତୀୟ ରାଜପଥରେ ଉତ୍ତରକୁ ପ୍ରାୟ ୬୫ କି.ମି. ଦୂରରେ ଯୋଡ଼ା ଅବସ୍ଥିତ। କେନ୍ଦୁଝର, ବଡ଼ବିଲ, କୋଲକାତା, ବାରିପଦା, କଟକ ତଥା ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଏଠାକୁ ନିୟମିତ ବସ୍‌ ଚଳାଚଳ କରିଥାଏ। ଯୋଡ଼ାର ନିକଟତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ହେଉଛି ବାଂଶପାଣି। ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ଅର୍ଥନୈତିକ କାରବାରକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଏଠାରେ ୧୬ଟି ବ୍ୟାଙ୍କର ଶାଖା ସ୍ଥାପନ ହୋଇଛି।
ଶିକ୍ଷା
ଯୋଡ଼ାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନ ଅଛି।
କଲେଜ
ଯୋଡ଼ା ମହିଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ
ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ୍‌ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଏକ ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାର୍କ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ଯୋଡ଼ାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଜନଗହଳି ପୂର୍ଣ ମେଳା।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
ଅକ୍ଷର କଳା
thumb|right|220px|[[ଟ୍ରାଜାନ ଅକ୍ଷରସମୂହ, ଯାହା କାପିଟାଲିସ ମନୁମେଣ୍ଟାଲିସ ବା ରୋମାନ ସ୍କ୍ୱେଆର କାପିଟାଲସ, ଯାହା ଟ୍ରାଜାନଙ୍କ ସ୍ତମ୍ଭର ଅନୁଶାସନରେ ଲେଖାହୋଇଅଛି । ଏହି ଅକ୍ଷରସମୂହର ନାମ ସେହିଠାରୁ ନିଆଯାଇଅଛି ।]]
ଅକ୍ଷର କଳା ବା ଟାଇପୋଗ୍ରାଫି (ଗ୍ରୀକ ଶବ୍ଦ τύπος(ଟାଇପୋସ/typos) = ଆଧାର/ରୂପ ଓ γραφή(ଗ୍ରାଫି/graphy) = ଲେଖନ) ଟାଇପସଜାଣି ପ୍ରକାରର କଲା ଓ କାରିଗରିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହି ସଜାଣି ଟାଇପଫେସ ବଛା, ବିନ୍ଦୁ ଆକାର, ଧାଡ଼ି ଲମ୍ଚ, ଲିଡ଼ିଙ୍ଗ (ଧାଡ଼ି ସ୍ପେସିଙ୍ଗ), ଅକ୍ଷର ଧାଡ଼ି ଭିତରେ ଥିବା ଖାଲି ଜାଗା ସଜାଣି (ଟ୍ରାକିଙ୍ଗ) ଓ ଅକ୍ଷରଯୋଡ଼ା ଭିତରେ ଥିବା ଖାଲି ଜାଗା ସଜାଣି (କର୍ଣ୍ଣିଙ୍ଗ) ଆଦିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ। ଟାଇପ ଡିଜାଇନ ଏକ ପ୍ରକାରର ହାତକାମ, ଯାହାକୁ କେହି କେହି ଅଲଗା ଓ କେହି କେହି ଅକ୍ଷର କଳା ବା ତାଇପୋଗ୍ରାଫିର ଏକ ଭାଗ ମନେକରିଥାନ୍ତି; ଅଧିକାଂଶ ଟାଇପକାର  ଟାଇପଫେସ ତିଆରି କରିନଥାନ୍ତି ଓ କେତେକ ଟାଇପ ଡିଜାଇନର ନିଜକୁ ଟାଇପୋଗ୍ରାଫର ମନେକରି ନଥାନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅକ୍ଷର କଳା  ଶ୍ରେଣୀ:ଡିଜାଇନ ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍କେତ ଡିଜାଇନ ଶ୍ରେଣୀ:ଗ୍ରାଫିକ ଡିଜାଇନ ଶ୍ରେଣୀ:ଗ୍ରୀକ ଉଧାରକରା ଶବ୍ଦ ଶ୍ରେଣୀ:ଡାକଟିକେଟ ସଙ୍ଗ୍ରହ ଶବ୍ଦାବଳୀ
ତାରାଶଙ୍କର ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟ
ରଚନାବଳୀ
ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟ ନିଜ ସମସାମୟିକ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ କାଳର ଚିତ୍ରଣ କରି ଉପନ୍ୟାସ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପମାନ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରଚନାବଳୀ "ବଙ୍ଗଶ୍ରୀ" ଓ "ପ୍ରବାସୀ" ପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସୁକୁମାର ସେନଙ୍କ ମତ ରେ: "ବାନାର୍ଜୀ ତାଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗପ ଓ ଉପନ୍ୟାସମାନଙ୍କରେ ଖୁବ ଆନନ୍ଦିତ ଲାଗନ୍ତି । ସେ ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ବୀରଭୂମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଓ ପରିବେଶକୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିଥିଲେ । ତାଙ୍କ କଥା ଓ କାହାଣୀ ଅତି ମନଲୋଭା ।"
ଅଧିକ ପଠନ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗର ଲୋକ
ଓଡ଼ିଶୀ
ଓଡ଼ିଶୀ ଭାରତରେ ପ୍ରଚଳିତ ଓ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପରମ୍ପରା । ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଭାରତ ସରକାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶା ତତ୍କାଳୀନ କଳିଙ୍ଗର ଅଂଶ ଥିଲା ଓ ଖାରବେଳଙ୍କ ସମୟରେ ଖୋଦିତ ରାଣୀଗୁମ୍ଫା, ସ୍ୱର୍ଗପୁରୀ ଓ ମଞ୍ଚପୁରୀ ଗୁମ୍ଫାର ଗାତ୍ରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ନର୍ତ୍ତକୀମାନଙ୍କର ପ୍ରତିମା ତଥା ହାତୀଗୁମ୍ଫା ଅଭିଲେଖରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୃତ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ସହ ସମ୍ବନ୍ଧ ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ପ୍ରଥମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ କାଳରେ ଆଧୁନିକ ଭୁବନେଶ୍ୱରସ୍ଥିତ ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରିଠାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଏକ ଉନ୍ନତ ନୃତ୍ୟକଳାରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଥିଲା । ଭରତ ତାଙ୍କ ରଚିତ ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କଳିଙ୍ଗ ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀରେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ବାବଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଏହାର ନାମ ଓଡ୍ର-ମାଗଧି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପର୍ଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ବୈତାଳ ମନ୍ଦିର, ଶିଶିରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ମାର୍କଣ୍ଡେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ରାଜରାଣୀ ମନ୍ଦିର, ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିର, ମେଘେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ପୁରୀର ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଏବଂ କୋଣାର୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ଦିରର ବର୍ହିଭାଗରେ ଖୋଦିତ ନର୍ତ୍ତକୀ ଓ ନାୟିକାମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଓ ମୁଦ୍ରାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ପରମ୍ପରା ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ ଦେବଦାସୀ ନୃତ୍ୟ (ମାହାରୀ) ଓ ଗୋଟିପୁଅ ଆଦି ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ହୋଇଆସୁଛି । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ ଏହି ନୃତ୍ୟ ପରମ୍ପରାର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ଓଡ଼ିଶୀ ନାମରେ ନାମକରଣ କରାଗଲା ଓ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା । ଏହି ପଦଃକ୍ଷେପ ପଛରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ, ଦେବ ପ୍ରସାଦ ଦାସ ଓ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ଭୂମିକା ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ପଖଉଜ, ବେହେଲା, ଗିନି, ଝାଞ୍ଜ ଓ ବଂଶୀ ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।
ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଓ ଲାଳିତ୍ୟ ତଥା ଏହାର ପାଞ୍ଚଗୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଯଥା: ମଙ୍ଗଳାଚରଣ, ବଟୁ, ପଲ୍ଲବୀ, ଅଭିନୟ ଓ ମୋକ୍ଷ ଅନ୍ୟତମ । ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭରେ ନର୍ତ୍ତକୀ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣାମ ନିବେଦନ କରି ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କାମନା କରି ପ୍ରଣତି ଜଣାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ନୃତ୍ୟରେ ପଖଉଜ, ବେହେଲା, ଗିନି, ଝାଞ୍ଜ ଓ ବଂଶୀ ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଓଡ଼ିଶୀର ମୌଳିକ ଚଉକୋଣ ନାଚକୁ ଚଉକା କୁହାଯାଏ ।
ଆରମ୍ଭ ଓ ଇତିହାସ
thumb|292x292px|ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ନୀତିରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଖାରବେଳଙ୍କ ସମୟରେ ଅଙ୍କାଯାଇଥିବା ଉଦୟଗିରିର ମଞ୍ଚପୁରୀ ଗୁମ୍ଫାରେ ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ଓଡ଼ିଶୀ ନାଚର ଖୋଦିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ନାରୀମାନଙ୍କ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବାଜଣା ସହ ଓଡ଼ିଶୀ ନର୍ତ୍ତକୀମାନଙ୍କର ନାଚକୁ ଖାରବେଳ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ପରେ ଏହା ମନ୍ଦିର ଚଳଣିରେ ଯୋଡ଼ା ହେଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରୁ ପ୍ରଥମେ ଆରମ୍ଭ କରି ତା'ପରେ ବାକି ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଏହା ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା । ମାହାରୀମାନେ ନିଜ ଜୀବନ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅର୍ପଣ କରି ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାର ଓଡ଼ିଶାର ମନ୍ଦିର ଗାତ୍ରରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ଜଣାପଡ଼େ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଶୀର ଇତିହାସ ଉଦୟଗିରିର ରାଣୀଗୁମ୍ଫାରୁ ମିଳିଥିବା ପୋଥିରୁ ଜଣାଯାଏ । ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରା ଓ ରୀତିନୀତିକୁ ଆଖିରେ ରଖି ଓଡ଼ିଶୀକୁ ସର୍ବପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ମନ୍ଦିର ଇତିହାସ
thumb|ନୃତ୍ୟଭଙ୍ଗୀରେ ଆଦିଗୁରୁ ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨ୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଖଣ୍ଡଗିରି ଓ ଉଦୟଗିରି ସେତେବେଳର ସମ୍ରାଟ ଖାରବେଳଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଗୁମ୍ଫାରେ ଖୋଦିତ ମୂର୍ତ୍ତିରୁ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ଭିତ୍ତିରେ ଓଡ଼ିଶୀକୁ ଏକ ପୁରାତନ ନୃତ୍ୟକଳା ବୋଲି ଗଣାଯାଇଥାଏ । କୋଣାର୍କ ଓ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ଖୋଦିତ ଚିତ୍ରରେ ବି ନାଚୁଥିବା ନର୍ତ୍ତକ ଓ ନର୍ତ୍ତକୀଙ୍କ ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ଓଡ଼ିଶୀ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ । ଷଷ୍ଠ-ନବମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବୌଦ୍ଧ କୀର୍ତ୍ତି, ଯାଜପୁରର ରତ୍ନଗିରିରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ରେ ଏବେକାର ଓଡ଼ିଶୀ ସହ ସମାନତା ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ସେହିପରି ହୀରାପୁରର ଚଉଷଠି ଯୋଗିନୀ ମନ୍ଦିର ଭଳି ତନ୍ତ୍ର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଥିବା ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ମୁଦ୍ରାରେ ଓଡ଼ିଶୀ ସହ ସମାନତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶୀ, ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବାକି ମନ୍ଦିର (କୋଣାର୍କର ସୁର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର)ରେ ଥିବା ମୂର୍ତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । thumb|ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର
ଶିକ୍ଷାରେ
୨୦୧୫ଠାରୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଭାରତୀୟ ବୈଷୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଓଡ଼ିଶୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି । ଏହା କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟକୁ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଡ଼ିବାରେ ପ୍ରଥମ ବୈଷୟିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ହୁଡ଼ହୁଡ଼
ହୁଡ଼ହୁଡ଼ (ହୁଦ୍‌ହୁଦ୍, ହୁଡ୍‌ହୁଡ୍ ବା ହୁଡୁହୁଡୁ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) (hudhud)୨୦୧୪ର ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାତ୍ୟା । ୨୦୧୪ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଉପସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଲଘୁଚାପ ଏକ ବଡ଼ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାତ୍ୟାର ରୂପ ନେଇଛି ।   ପଶ୍ଚିମ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ଏହା ପାଖରେ ଥିବା ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ବାତ୍ୟା ପଶ୍ଚିମ ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଯାଇ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ତାରିଖ ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ପଶ୍ଚିମକେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ବାତ୍ୟାରେ ଓଡ଼ିଶାର କୋରାପୁଟ ଓ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ଥ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ବଂଶଧାରା, ଋଷିକୂଲ୍ୟା ଓ ନାଗାବଳୀ ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ।
ନାମକରଣ
ହୁଦ୍‌ହୁଦ୍ ଇସ୍ରାଏଲର ଜାତୀୟ ପକ୍ଷୀ । ଏହାର ଇଂରାଜୀ ନାମ ହୁପୁ । ମୁଣ୍ଡରେ ଚୂଳ ଥିବା ଏହି ଚିତ୍ରିତ ଏହି ପକ୍ଷୀଟି ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମାଛରଙ୍କା ଓ କାଠହଣା ବା କାଠ ଖୁମ୍ପା ଚଢ଼େଇ ପ୍ରଜାତିର । ଏହି ଚଢ଼େଇ ଏସିଆ, ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ଇଉରୋପରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ବାତ୍ୟା ସହ ଏହି ପକ୍ଷୀଟିର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲେ ହେଁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ନାମ ଦେବାପାଇଁ ଏହାର ନାମ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ଏହା ବାତ୍ୟା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଓମାନ୍ ଦେଶର ନାମକରଣ ଅନୁଯାୟୀ ଅାନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହାର ନାମ "ହୁଦ୍‌ହୁଦ୍‌" ରଖାଯାଇଛି ।
୮ ଅକ୍ଟୋବର
ମଙ୍ଗଳବାର ଅକ୍ଟୋବର ୮ ତାରିଖ ଭାରତୀୟ ସମୟ ସକାଳ ୫.୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ପୋର୍ଟ୍ ବ୍ଲେୟାର୍ଠାରୁ ୨୫୦ କିମି ପୁର୍ବରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଗତି କରି ୮ ତାରିଖ ଦିନ ତୀବ୍ର ଅବପାତରେ ପରିଣତ ହେବ ।ଏହା ଅଧିକ ଘନିଭୂତ ହୋଇ ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ର ରୂପ ନେବ । ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟା ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଉତ୍ତର ଅାନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଦେଇ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁବ ବୋଲି ଅାକଳନ କରାଯାଇଛି । ତେବେ ୮ ତାରିଖ ସଂଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ବାତ୍ୟାର ଗତି, ବର୍ଷା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରକୋପ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ମିଳିପାରିବ । ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗରରେ ଅବପାତ ରୂପ ନେଇଥିବା ଲଘୁଚାପର ହଠାତ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଆସନ୍ତା ୯ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ନାହିଁ ତେବେ ୧୦ ତାରିଖଠାରୁ ଉପକୁଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷାର ପରିମାଣ ଧିରେ ଧିରେ ବଢ଼ିବ ।
୧୦ ଅକ୍ଟୋବର
ଲଘୁଚାପଟି ଭୟାନକ ବାତ୍ୟାରେ ପରିଣତ । ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ସକାଳ ସୁଦ୍ଧା ବାତ୍ୟାଟି ବିଶାଖାପାଟଣା ଏବଂ ଗୋପାଳପୁରଠାରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫୩୦ ଏବଂ ୫୭୦ କିମି ଦୁରତାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଅଛି । ଓଡ଼ିଶାକୁ ସମାନ୍ୟା ଅଶ୍ୱସ୍ତି । ବାତ୍ୟା ୧୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ବିଶାଖାପାଟଣା ଦେଇ ଉତ୍ତର ଅାନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ସ୍ଥଳ ଭାଗ ଛୁଇଁବ ।  ଆନ୍ଧ୍ର ଉପକୁଳରେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୩୦ରୁ ୧୫୫ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୭୦ରୁ ୮୦ କିମି ମଧ୍ୟରେ ରହିବ । ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ସଂଧ୍ୟାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରବଳରୁ ଅତି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା (୨୫ ସେମି) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବ ।
୧୧ ଅକ୍ଟୋବର
ଅକ୍ଟୋବର ୧୦ ସୁଦ୍ଧା ସାମୁଦ୍ରିକ ଝଡ଼ ହୁଡ଼ହୁଡ଼ ବଙ୍ଗୋପ ସାଗରରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୦ - ୨୫ କି.ମି. ବେଗରେ ଗତି କରୁଥିଲା ।  ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ସୂଚନା ଅନୁସାରେ ଏହାର ପବନ ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୨୦ କି.ମି. ଥିଲା । ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖ ମଧ୍ୟାହ୍ଣ ସୁଦ୍ଧା ହୁଡ଼ହୁଡ଼ ଉତ୍ତର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ବିଶାଖାପାଟଣା ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ଯାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଉକ୍ତ ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ଘଣ୍ଟାକୁ ୧୫୫ରୁ ୧୭୦କିମି ବେଗରେ ପବନ ବହିବ । ବାତ୍ୟା ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁବା ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ପବନର ବେଗ ୭୦ରୁ ୮୦ କି.ମି. ରହିବ ଏବଂ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ପବନର ଗତି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୪୦ରୁ ୬୦ କି.ମି. ରହିପାରେ ବୋଲି ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ବାତ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ୮ଟି ଜିଲ୍ଲା (ଗଞ୍ଜାମ, ଗଜପତି, ରାୟଗଡ଼ା, କୋରାପୁଟ, ମାଲକାନଗିରି, ନବରଙ୍ଗପୁର, କଳାହାଣ୍ଡି ଏବଂ କନ୍ଧମାଳ) ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆାଶଙ୍କା ରହିଛି । ପାରାଦ୍ୱୀପ ଓ ଗୋପାଳପୁରରେ ୩ନମ୍ବର ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶାରେ ବାତ୍ୟା ଜନିତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ରୁ ୧୩ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଗିରହିବ  । ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ମହାନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ବର୍ଷା ଜଳ ହୀରାକୁଦରେ ପଶି ବନ୍ୟା ହେବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି । ଏହାକୁ ରୋକିବା ନିମନ୍ତେ ହୀରାକୁଦର ୧୫ଟି ଗେଟକୁ ଖୋଲାଯାଇ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ କରି ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳପତ୍ତନ ୩ଫୁଟ କମାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଆଗରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀମାନଙ୍କରେ ମକ ଡ୍ରିଲ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି । ଏଥିପାଇଁ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ମୁକାବିଲା ବାହିନୀ (ଏନଡ଼ିଆରଏଫ)ର ୧୫ଟି ଦଳ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ରାପିଡ଼ ଆକ୍ସନ ଫୋର୍ସ (ଓଡ୍ରାଫ)ର ୧୦ଟି ଦଳକୁ ଉଦ୍ଧାର ଓ ଥଇଥାନ ନିମନ୍ତେ ଏସବୁ ଜିଲ୍ଲାରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି । ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ୧୪ଟି ସାଟେଲାଇଟ ଫୋନ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ବାତ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣରେ ପଲିଥିନ ସିଟ ଓ ରିଲିଫ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଯାଇଛି ଏବଂ ଏସବୁ ଜିଲାକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଭିତ୍ତିରେ ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଔଷଧ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଯୋଗାଇଦେବା ପାଇଁ ଏଠାରେ ମେଡ଼ିକାଲ ଟିମକୁ ନିୟୋଜିତ ରଖାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର କୋରାପୁଟ, ନବରଙ୍ଗପୁର, ମାଳକାନଗିରି, ରାୟଗଡ଼ା, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ଗଜପତି, ପୁରୀ, କନ୍ଧମାଳ, ଜଗତସିଂହପୁର ଓ କଟକ ଜିଲ୍ଲାକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଓଡ୍ରାଫ ଟିମ ପଠାଇଛନ୍ତି ।
୧୨ ଅକ୍ଟୋବର
୧୨ ତାରିଖ ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟାରେ ହୁଡ଼ହୁଡ଼ ବିଶାଖାପାଟଣା ନିକଟରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉପକୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ସମ୍ବାବନା ରହିଛି । ୧୧ ତାରିଖ ରାତିରେ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରରେ ପବନର ବେଗ ବଢ଼ିବା ସହ ସହିତ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ପୁରୀ ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଥିବା ସହିତ କୋଣାର୍କ-ପୁରୀ ବେଳାଭୂମି ମାର୍ଗରେ ସମୁଦ୍ର ଜୁଆର ମାଡିଆସିଥିଲା । ପୁରୀରେ ରାତି ସମୁଦ୍ର ୧୦.୩୦ରେ କୂଳ ଲଙ୍ଘିଥିଲା । ଏଠାରେ ୮ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ଜୁଆର କୂଳକୁ ମାଡ଼ି ଆସିବାରୁ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ବେଳାଭୂମିରେ ଥିବା ୪୦ଟି ଦୋକାନ ଭାସିଯାଇଥିଲା । ପୁରିର ପେଣ୍ଠକଟା ଧୀବର ବସ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ରପାଣି ପଶିଯିବାରୁ ଶତାଧିକ ପରିବାର ନିଜ ଘରଛାଡି ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ଏଠାକାର ସ୍ଥାନୀୟ ହୋଟେଲ "ହୋଟେଲ ହଂସ କୋକୋପାମ"ଠାରୁ "ଷ୍ଟର୍ଲିଂ ହଲିଡ଼ ରିସର୍ଟ" ଅଭିମୁଖେ ଯାଇଥିବା ନୂଆ ମେରାଇନ ଡ୍ରାଇଭ ରାସ୍ତା ଉପରେ ସମୁଦ୍ର ଜୁଆର ପାଣି ପଶିବା ସହିତ "ହୋଟେଲ ଇନ୍ଦ୍ରପୁରୀ" ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ପାଣି ପଶିଯାଇଥିଲା । ବିଳମ୍ବିତ ରାତିରେ ପେଣ୍ଠକଟା ବସ୍ତିରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ଖାଲିକରାଯାଇଥିଲା । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଛକରେ ପୁଲିସ କର୍ଡନଦ୍ୱାରା ବେଳାଭୂମି ଯିବା ପାଇଁ କାହାରିକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା । ଏଥିରେ ପୁରୀ ସମୁଦ୍ରରୁ ୨୦ ଡଙ୍ଗା ଓ ସମୁଦ୍ର ନିକଟରୁ ୧୫ ଝୁମ୍ପୁଡ଼ି ଭାସିଯାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର ୮ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଘନ ବର୍ଷା ଓ ପବନ ବହିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଥିଲା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରର ୫ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାତ୍ୟାର ହାଇଆଲର୍ଟ ଜାରୀ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ବାତ୍ୟାର ପ୍ରକୋପ ୧୨ ଘଣ୍ଟା ରହିବା ଅନୁମିତ ହୋଇଛି । ଆନ୍ଧ୍ର ସରକାର ୫ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିଥିଲେ । ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶରେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୨୦୦ କିମି ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୦୦ କି.ମି ହେବ ବୋଲି ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା ।
ପଦକ୍ଷେପ
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୧୬ ଜିଲ୍ଲା (ବାଲେଶ୍ୱର, କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଭଦ୍ରକ, ଜଗତସିଂହପୁର, ପୁରୀ, ଗଞ୍ଜାମ, ମୟୁରଭଞ୍ଜ, ଯାଜପୁର, କଟକ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା, ନୟାଗଡ଼, ଗଜପତି, ଢେଙ୍କାନାଳ, କେନ୍ଦୁଝର, ମାଲକାନଗିରି ଏବଂ କୋରାପୁଟ)କୁ ଏନେଇ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି । ଅକ୍ଟୋବର ୮ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସଚିବାଳୟରେ ଏକ ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକ ଡାକିଛନ୍ତି । ବାତ୍ୟା ଅଂଚଳରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ଚୂଡା, ଗୁଡ଼ କିରାସିନି ଓ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ମହଜୁଦ୍ ରଖିବା ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲାପାଳମାନଙ୍କୁ ଯୋଗାଣ ବିଭାଗ ତରଫରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି  । କର୍ମଚାରୀଙ୍କର ଛୁଟି ବାତିଲ୍ ସହ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କକ୍ଷ, ଉଦ୍ଧାର ଓ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଓଡ୍ରାଫର ୧୦ଟି ଟିମ୍,  ଅଗ୍ନିଶମ ବାହିନୀ ଏବଂ  ୬ଟି ଜିଲାର ସମସ୍ତ ବାତ୍ୟା ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ସଜାଗ ରଖାଯାଇଛି  । ଅକ୍ଟୋବର ୭, ୮  ଏବଂ ୯ ତାରିଖ ଦିନ ମଧ୍ୟ ପାରାଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଗୋପାଳପୁରଠାରେ ସଂକେତ ସଂଖ୍ୟା ଯଥାକ୍ରମେ ୧ (ଡିସି-୧) ଓ ୨ ଜାରି କରାଯାଇଛି । ଉତ୍ତର ଆନ୍ଧ୍ର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ହାଇ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି । ସମୂଦ୍ରକୁଳ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ୨୦୦ ଗ୍ରାମକୁ ଖାଲି କରାଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନିଆଯାଇଛି ।
୧୦ ତାରିଖ ଓଡରାଫ୍ ଟିମ୍‌ଦ୍ବାରା ବାତ୍ୟା ଅାଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳରେ ମକ ଡ୍ରିଲ୍, ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ସକାଳୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ରେଲ ଏବଂ ବିମାନ ସେବା ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ବାତ୍ୟା
୧ ମଇ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ମଇ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଶିବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ
ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନଟିକୁ ଶିବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିବା ଅନେକ ପୂଜାବ୍ରତ ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଅନ୍ୟତମ । ପୁରାଣ ମତେ ଏକଦା ହିମାଳୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଦେବୀ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ, ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ପୂଜାବ୍ରତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ବ୍ରତ ଆପଣଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ । ମହାଦେବ କହିଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଷ୍ଟମୀ, ସୋମବାର, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଏହିସବୁ ଦିନ ଶିବ ଉପାସକଗଣ ମୋର ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଅଟନ୍ତି । ଏହିସବୁ ତିଥିମାନଙ୍କରେ ଯେଉଁମାନେ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ଶିବମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତି, ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କରେ ତଥା ଯଦି ବାରଣାସୀରେ ମୃତ୍ୟୁହୋଇ ଯାଆନ୍ତି ତେବେ ସେମାନେ ମୁକ୍ତିପାଇ ଶିବଲୋକ ଗମନ କରନ୍ତି । ଆଉମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଭାଗ୍ୟବାନ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କି ପ୍ରୋକ୍ତ ଶିବାର୍ଚ୍ଚନା, ରୁଦ୍ରମନ୍ତ୍ରଜପ, ଶିବାଳୟରେ ଉପବାସ ତଥା ବାରଣାସୀରେ ମୃତ୍ୟୁ ଏସବୁ ଚାରିପ୍ରକାର କ୍ରିୟାଠାରୁ ବଳିଷ୍ଠ ଅଟନ୍ତି ସେମାନେ ଶିବରାତ୍ରି ବ୍ରତପାରଣ କରନ୍ତି ।
ସେହିପରି ବୃହଷ୍ପତି କୃତ୍ୟକୌମୁଦୀ ଗ୍ରନ୍ଥରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଶିବରାତ୍ରି ତଥା ଫାଲ୍‌ଗୁନ ମାସରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ମହାଶିବରାତ୍ରି ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । ବର୍ଷକ ବାରମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକାଦଶତମ ମାସ ହେଉଛି ଫାଲ୍‌ଗୁନ ମାସ । ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏକାଦଶ ହୋଇଥିବାରୁ ତଥା ଫାଲ୍‌ଗୁନ ମାସ ବର୍ଷର ଏଗାର ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିବାରୁ ସେହିମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀକୁ ମହାଶିବରାତ୍ରୀ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି  ତଥା ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍‌ଭବ ଯୋଗୁଁ ଉକ୍ତଦିନର ଗୁରୁତ୍ୱ ଶୈବ ସଂସ୍କୃତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ହୋଇଉଠିଛି। ସେଥିଲାଗି ସବୁବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ ପୁରୁଷ, ନାରୀ, ବାଳ, ବୃଦ୍ଧ, କ୍ଷତ୍ରୀୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସକାମ ଉକ୍ତି ଦେଉ କିମ୍ବା ନିଷ୍କାମ ଉକ୍ତିରେ ଶିବ ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି ।
ଲୋକକଥା
ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିବବ୍ରତକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟକରି ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରଥ ଏକ ବ୍ରତକଥା ରଚନା କରିଛନ୍ତି ‌।  ବ୍ରତ କଥାନୁସାରେ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ଜଣେ ପାପକର୍ମ ନାମରେ ବ୍ୟାଧ ଥିଲା ।  ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶିକାର କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିବା ତା’ର ବୃତ୍ତି ଥିଲା ।  ଏକଦା ପାପକର୍ମ  କାଳାଞ୍ଚନା ପର୍ବତରୁ ଶିକାର କରି ଫେରୁଥିବା ସମୟରେ ବାଟରେ ଏକ ମହାବଳ ବ୍ୟାଘ୍ର ଭୟରେ ଏକ ବେଲଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲା ।  ବେଲଗଛ ତଳେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଥିଲା ।  ବ୍ୟାଘ୍ରଟି ଗଛମୂଳେ ବ୍ୟାଧକୁ ଖାଇବ ବୋଲି ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲା ।  ବିଚରା ବ୍ୟାଧ ଗଛ ଉପରେ ରହି ଉପବାସରେ ରାତ୍ରି ଯାପନ କଲା ।  ସେହି ସମୟରେ ବେଲପତ୍ର ଛିଣ୍ଡାଇ  ବ୍ୟାଘ୍ରକୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପକାଉଥିଲା ।  ଯୋଗରୁ ସେଦିନ ଶିବରାତ୍ରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥି ପଡ଼ିଥିଲା ।  ଉପବାସ ତଥା ଶିବଲିଙ୍ଗରେ ବେଲପତ୍ର ଚଢ଼ାଇବା କାର୍ଯ୍ୟ ସେଦିନ ହୋଇଯାଇ ବ୍ରତପାଳନ ମଧ୍ୟ ହୋଇଗଲା ।  ସକାଳ ହେଲା ବ୍ୟାଘ୍ର ସେସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାରୁ ପାପକର୍ମା ବୃକ୍ଷରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଘରକୁ ବାହୁଡ଼ିଲା ।  ସେହି ସମୟରେ ପୁନଶ୍ଚ ବ୍ୟାଘ୍ର ଆସି ବ୍ୟାଧକୁ ମାରିଦେଲା ।  ଯମଦୂତମାନେ ବ୍ୟାଧର ଜୀବନ ନେବାକୁ ଆସିଲେ ।  ଶିବଗଣମାନେ ଆସି ଯମଗଣଙ୍କ ହସ୍ତରୁ ବ୍ୟାଧର ପ୍ରାଣକୁ ନେଇ ଶିବଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ ।