cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ତାରାତାରିଣୀ ମନ୍ଦିର
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଅନ୍ୟଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ମହୀରାବଣ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି ମାଆ କାଳୀଙ୍କ ପାଖରେ ବଳି ଦେବାର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଅଶୋକ ବନରେ ବନ୍ଦିନୀ ଥିବା ସୀତାମାତା କାନ୍ଦିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଆଖିରୁ ଝରିପଡ଼ୁଥିବା ଲୁହରୁ ବିଭିନ୍ନ ଆୟୁଧରେ ସଜ୍ଜିତ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଇଜଣ ଦେବୀ ଜାତ ହୋଇ ଶାପମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ସେବା କରିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କଲେ । ସୀତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ହନୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଦେବୀଦ୍ୱୟ ନିଜ ଅଙ୍ଗରୁ କାତ୍ୟାୟନୀ ଓ ଯୋଗିନୀଗଣଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟିକରି ମହୀରାବଣକୁ ବଧକଲେ । ସେଠାରୁ ଫେରି ମାତାସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିବା ସମୟରେ ସୀତା ସେଦୁହିଁଙ୍କୁ ଋଷିକୁଲ୍ୟା ତୀରରେ ଅଗସ୍ତି ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ପଞ୍ଚାନନ ଏବଂ ତୁମ୍ବେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ଥିବା ତାରକାକ୍ଷ ମହାଗିରି ତଥା ତାରାତାରିଣୀ ପର୍ବତ ଚୂଡାଦେଶରେ ଗୋପନରେ ରହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଓ କଳିଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।
କିଛିଦିନ ଉତ୍ତାରୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେବୀଦ୍ୱୟ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ସବୁକିଛି କହି ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ । ପ୍ରହରାଜଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ହେଲା ଯେ ସେ ଦୁଇଭଉଣୀଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣଗିରି ପର୍ବତ ଉପରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି । ସେଦିନ ରାତି ଶେଷପ୍ରହରରେ ଶଯ୍ୟାତ୍ୟାଗ କରି ସମସ୍ତଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତସାରରେ ବସୁ ପ୍ରହରାଜ ଏକୁଟିଆ ତାରାତାରିଣୀ ପର୍ବତ ଉପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ସ୍ଥନାକୃତି ଦୁଇଟି ଶିଳା ପୂର୍ଣ୍ଣଗିରି ପର୍ବତ ଉପରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛନ୍ତି । ବସୁ ପ୍ରହରାଜ ମାଆଙ୍କ ମହିମା ଜାଣିବା ପରେ ଦୁଇଟି ବିଗ୍ରହ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ତନ୍ତ୍ର ସାଧନାଦ୍ୱାରା ସେଥିରେ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ଏହାପରେ ବିଶିଷ୍ଟ କାରିଗରଙ୍କୁ ଡକାଇ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଷୟତୃତୀୟା ଦିନ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଧୁନା ତାରା ଓ ତାରିଣୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ।
ପୁରାଣ ଓ ତନ୍ତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ମତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଗିରି ପର୍ବତ ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତନ୍ତ୍ରପୀଠ ଥିଲା । ସବୁଜ ବନାନୀ ଭିତରେ ଏହି ଜନଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନଟି ତନ୍ତ୍ର ସାଧନ ପାଇଁ ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଏକ ତନ୍ତ୍ର ସାଧନାର ପୀଠ ଥିଲା ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ କରେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ଦିର ଦେହରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦଶମହାବିଦ୍ୟା ତଥା ଷୋଡ଼ଶୀ, ବଗଳା, ଛିନ୍ନମସ୍ତା, ଧୁମାବତୀ, ମାତଙ୍ଗୀ, କମଳା, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ, ଭୈରବୀ ଓ କାଳୀଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତର ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି ।
ପୂଜାବିଧି
ମାଆଙ୍କର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରଥମେ କାଳରାତ୍ରିକୁ ବନ୍ଦନା କରି, ଅଗଣାକୁ ଶୋଧ କରାଯାଇ ଦ୍ୱାରପାଳ ଗଙ୍ଗାଯମୁନାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ତା’ପରେ ଦେଉଳଶୋଧ, ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଇ ମାଆଙ୍କର ନିଦ୍ରାଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଘଣ୍ଟଶବ୍ଦ କରିବାର ବିଧି ରହିଛି । ପୂଜକ ପହଡ଼ ତ୍ୟାଗ କରିବାର ନିବେଦନ କରିଥାନ୍ତି । ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଯାଇ ମାଆଙ୍କ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସମାପନ କରାଯାଏ । ମୁଖ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ, କାଠଲାଗି ପରେ ଚୁଆ, କର୍ପୂର, ସିନ୍ଦୂର, କସ୍ତୁରୀ, ଗୋରଚନା, ଜାଇଫଳ ପ୍ରଭୃତିଦ୍ୱାରା ମାଆଙ୍କୁ ସ୍ନାନମାର୍ଜନା କରି ବେଶ କରାଯାଏ । ବାଳଧୂପ ଲାଗି ହୁଏ । ଏହା ସହ ପ୍ରାତ୍ୟହିକ ପଞ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜା ହୁଏ । ମାଆଙ୍କ ନିକଟରେ ବାଳଧୂପ ଲାଗି ସହ ଧୂପ ରୂପେ ଖେଚୁଡ଼ି ଓ ଡାଲମା ଲାଗି କରାଯାଏ । ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି ଓ ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ପରେ ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ଖୋଲାଯାଏ । ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ୧୨ଟା ୧୫ ମିନିଟ୍‌ରେ ମାଆଙ୍କୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପର ନୈବେଦ୍ୟ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ। ପୁନର୍ବାର ଦେଉଳ ଶୋଧ କରି ଶଙ୍ଖୁଡ଼ି ଭୋଗ ଯଥା- ଅନ୍ନ, ଡାଲି, ଖଟା, ଭଜା ପ୍ରଭୃତି ଲାଗି କରାଯାଏ । ନୀରାଜନା ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି ପରେ ମାଆଙ୍କର ପୁନରାୟ ପହୁଡ଼ ପଡେ। ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପର ପ୍ରସାଦ ସାଧୁ, ସନ୍ଥ, ଅତିଥି ଓ ପୂଜକ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ଏହା ମହାନ୍‌ ପ୍ରଥା ପ୍ରାୟତଃ ବିରଳ ।
ଅପରାହ୍‌ଣ ଦୁଇଟା ବେଳକୁ ମାଆ ପହୁଡ଼ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପାଇଁ ପୂଜକ ନିବେଦନ କରିବା ସହ ମାଆଙ୍କର ମୁଖ ଧୌତ କରାଯାଇ ବେଶ କରାଯାଏ । ପାଦ ଅର୍ଘ୍ୟ, ଧୂପ, ଦୀପର ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ ପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଏ । ପାଞ୍ଚଟା ପନ୍ଦର ମିନିଟ୍‌ରେ ସନ୍ଧ୍ୟାଆଳତି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ମନ୍ଦିର ଶୁଦ୍ଧ କରାଯାଇ ବାଳଭୋଗ ସହିତ ଆଳତି କରାଯାଇଥାଏ । ଭକ୍ତଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ରାତି ସାଢ଼େ ଆଠଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ଦିର ଖୋଲା ରହେ । ଏହାପରେ ରାତ୍ରିଧୂପ ଲାଗି ହୁଏ । ରାତି ଧୂପରେ ଶଙ୍ଖୁଡ଼ି ଭୋଗ ଲାଗି କରାଯାଏ । ରାତ୍ରି ଆଳତି ପରେ ମାଆ ପହୁଡ଼ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି । ପହୁଡ଼ ବିଜେ ପାଇଁ ପୂଜକ ମାଆଙ୍କୁ ପଲଙ୍କରେ ବିଜେ ହେବାକୁ ନିବେଦନ କରିଥାନ୍ତି । ସ୍ତୁତିପାଠ କରି ଆଲଟ କରିବାର ପ୍ରଥା ରହିଛି । ପହୁଡ଼ ପରେ ମନ୍ଦିର ବନ୍ଦ କରାଯାଏ ।
ଏହି ପୂଜାବିଧିରେ କେତେକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦିବସ ତଥା ଉତ୍ସବ ଓ ଯାନିଯାତ୍ରା ଉପଲକ୍ଷେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ । ଦୈନିକ ରୀତିରେ ମାଆଙ୍କ ନିକଟରେ ଚଣ୍ଡୀପାଠ ଓ ଯାଗଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ମାଆଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୂଜା ମାଳି କରିବାର ବିଧି ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଘୃତ ଯଜ୍ଞ ମନ୍ଦିର ପୁରୋହିତ କରନ୍ତି ।
ବଳିପ୍ରଥା
ପଞ୍ଚ 'ମ' କାର ପୂଜା ଓ ତନ୍ତ୍ରର ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ମା’ତାରା ତାରିଣୀ ପୀଠରେ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ବଳିପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳନ ଥିବାର ସୂଚନା ମିଳେ। ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ବଳିପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳନ ଥିବାର ଜଣାଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀଙ୍କ ବିବରଣୀ ଅନୁସାୟୀ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ ବର୍ଷସାରା ମଙ୍ଗଳବାର ଓ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ତିଥିରେ ମା’ଙ୍କଠାରେ ବହୁଳ ସଂଖ୍ୟାରେ ଛାଗ ବଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ମୁଖ୍ୟତଃ ଚୈତ୍ର ମାସର ୪ଗୋଟି ମଙ୍ଗଳବାରରେ ୧୦ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଛେଳି ଓ ବୋଦା ବଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା । ପାହାଡ ଉପରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବଳି ଦିଆଯାଉ ଥିବା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଉପରକୁ ଯିବାକୁ ଥିବା ୯୯୯ ପାହାଚ ରାସ୍ତାଟି ରକ୍ତର ସୁଅରେ ଲାଲ ହୋଇ ଯାଉଥିଲା। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିରୋଧ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଏହି ପ୍ରଥାକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ମା'ଙ୍କୁ ଆମିଷ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯାଉଛି। ତମ୍ବାପାତ୍ରରେ ପଇଡ଼ ପାଣିକୁ ମଦ୍ୟ ରୂପରେ ମା'ଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି।
ମଣ୍ଡନ ମାନସିକ
ନିଃସନ୍ତାନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି ଓ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଶିଶୁର ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ ପାଇଁ ବାପାମାଆମାନେ ସନ୍ତାନର ପ୍ରଥମ କେଶ ମା’ଙ୍କ ପୀଠରେ ମଣ୍ଡନ କରିବା ପାଇଁ ମାନସିକ କରନ୍ତି, ମାନସିକ ପୂରଣ ହେବାପରେ ଏଠାରେ ବିଶେଷତଃ ଚୈତ୍ର ମଙ୍ଗଳବାରରେ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୋଇଥାଏ ।
ଗମନାଗମନ
ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ୯୯୯ ପାହାଚ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡ଼େ । ବର୍ତ୍ତମାନ ମନ୍ଦିର ଉପରକୁ ଯିବାପାଇଁ ସୁନ୍ଦର ରାସ୍ତା ଓ ରୋପ୍‌ୱେର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।
ବାହର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଦେବୀ ମନ୍ଦିର
କାକଟପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
କାକଟପୁର (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୧୦୫) ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: କୋଣାର୍କ(ବି), କାକଟପୁର ବ୍ଳକ, ଅସ୍ତରଙ୍ଗ ବ୍ଳକ ଓ ଗୋପ ବ୍ଳକର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀଙ୍କଠାରୁ ୪୧୩୦୩ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ରବି ମଲ୍ଲିକ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ଦାସଙ୍କଠାରୁ ୧୫,୨୨୧ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୫୭ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୪ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
ଭଦଭଦଳିଆ
ଭାରତୀୟ ଲୋଟଣୀ, ଭଦଭଦଳିଆ ଚଢ଼େଇ ଓଡ଼ିଶାର ଗର୍ବ ଓ ସଙ୍କେତ ଅଟେ । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ (State Bird of Odisha) ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଅଛି । ଏହି ପକ୍ଷୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏହାଛଡା ଥାଇଲାଣ୍ଡ ଓ ଇରାକରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ଦେଖା ଯାଆନ୍ତି । ଭାରତର ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ସେମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ।
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହକି ଖେଳାଳୀ |
ଭଦଭଦଳିଆ
ପରିଚୟ
ଭଦଭଦଳିଆ ଲୋଟଣୀ (roller) ଜାତିର ଏକ ପକ୍ଷୀ । ଏହାକୁ ହିନ୍ଦୀରେ ନୀଳକଣ୍ଠ ବା ସବଜକ୍ କୁହାଯାଏ।
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୮୬ ମସିହା ଜୁନ୍ ୫ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଛୋଟ ସହର ସୌନାମରାରେ ଏକ ଆଦିବାସୀ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା | ସେ ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ସ୍କୁଲରେ ନିଜର ସ୍କୁଲ୍ କ୍ୟାରିୟର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ | ପରେ ସେ ପଟିଆଲାର ଖାଲସା କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ | ଏହାପରେ ସେ ରାଉଲକେଲାର ପାନପୋଶ୍ ହକି ହଷ୍ଟେଲରେ ରହି ହକି ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ | ପରେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ହକି ଖେଳରେ ସେ ନିଜର କ୍ୟାରିୟର୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ |
ଭଦଭଦଳିଆ
ଶାରୀରିକ ଗଠନ
thumb|ଶୁଭଭାଇ ଏହାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ମାଛରଙ୍କା (King fisher) ଓ ପାରାର ଶାରୀରିକ ଗଠନ ସହିତ ଊଣାଅଧିକେ ସମାନ । ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ପାରାଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଶକ୍ତ, ଥଣ୍ଟଟି ଓଜନିଆ ଓ ମୁନିଆ। ପେଟ ପାଖର ରଙ୍ଗ ଧୂସର, ଲାଞ୍ଜ ପାଣିଚିଆ ନୀଳ, ଡେଣା ଦୁଇଟି ନୀଳ ଓ ଏଥିରେ କଳା ରଙ୍ଗର ପଟା ପଟା ଦାଗ ରହିଥାଏ। ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ଚକଚକ ନୀଳବର୍ଣ୍ଣର ଦେଖାଯାଏ। ଦେହ ତୁଳନାରେ ଲାଞ୍ଜଟି ଛୋଟ ଓ ଆୟତାକାର। ପିଠି ପାଖ ଚଉଡା।
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ
କ୍ୟାରିୟର୍
୨୦୦୦ ମସିହାରେ ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ ଭାରତର ଜୁନିଅର୍ ହକି ଟିମରେ ସାମିଲ୍ ହୋଇଥିଲେ | ୨୦୦୧ ଅକ୍ଟୋବର ଓ ନଭେମ୍ବରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଏସିଆ କପ୍ର ଜୁନିୟର୍ ଟିମ୍ରେ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ୍ କରିଥିଲେ | ପୂର୍ବରୁ ୨୦୦୩ରେ ସେ ସିନିଅର୍ ଟିମ୍ରେ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ୍ ହୋଇଥିଲେ | ୨୦୦୪ ଏସିଆ କପ୍ରେ ଏହି ସିନିଅର୍ ଟିମ୍ ରୌପ୍ୟ ପଦକ ଜିତିଥିବା ବେଳେ ୨୦୦୬ କମନ୍ ଓ୍ବେଲ୍ଥ୍ ଗେମ୍ସରେ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ବ୍ରୋଞ୍ଜ୍ ପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା | ୨୦୦୭ରେ ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ ଓ ଜସଜୀତ୍ କୌର୍ ୟୁରୋପୀୟ କ୍ଲବରେ ଖେଳିଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାବେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ | ସେ ସମୟରେ ସେ ଡଚ୍ କ୍ଲବ୍ ଏଚ୍.ସି. ଡେନ୍ ବୋସ୍ଚରେ ହକି ଖେଳୁଥିଲେ | ୨୦୦୯ ଏସିଆ କପ୍ରେ ସେ 'ପ୍ଲେୟାର୍ ଅଫ୍ ଦ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ୍' ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ | ଏହି ଏସିଆ କପ୍ରେ ଭାରତ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲା |
ଭଦଭଦଳିଆ
ରହିବାସ୍ଥାନ
ଶାନ୍ତ କୋଳାହଳ ଶୂନ୍ୟ ପଡ଼ିଆ ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ । ଏମାନେ ଏକୁଟିଆ ରହିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି । ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ବସିଥାନ୍ତି । ଶିକାର ପାଇଲେ ଝାମ୍ପିପଡ଼ନ୍ତି।
ଖାଦ୍ୟ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୋକଜୋକ, କୀଟ, ପ୍ରଜାପତି ଏପରିକି ଏଣ୍ଡୁଅ, ବେଙ୍ଗ, ଝିଟିପିଟି, ଚମ୍ପେଇ ନେଉଳ, ମୂଷା ଆଦି ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ।
ପ୍ରଜନନ ଓ ବଂଶବୃଦ୍ଧି
ଏମାନେ ଉଚ୍ଚଗଛର କୋରଡ଼କୁ ଅଣ୍ଡାଦେବାପାଇଁ ବାଛିଥାନ୍ତି। ଅଣ୍ଡା ଦେବା ଆଗରୁ କାଠି, କୁଟା, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନରମ ଜିନିଷ ଆଣି ନୀଡ଼ ରଚନା ତରନ୍ତି। ଥରକେ ଚାରିଟିରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଅଣ୍ଡା ପାଡ଼ିଥାନ୍ତି।
ବିଶେଷତ୍ତ୍ୱ
ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଲୋକେ ଶୁଭ ପକ୍ଷୀ ହିସାବରେ ମାନିଥାନ୍ତି। ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଓ ଦଶହରା ସମୟରେ ଅନେକ ଚଢେଇଆ ଗାଁ ଗହଳରେ ଏଇ ପକ୍ଷୀକୁ ବୁଲାଇ ପଇସା ରୋଜଥାନ୍ତି। ଲୋକେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେବୀ ପୂଜା ସମୟରେ ଦେଖିଲେ ଶୁଭ ହୁଏ ଓ ପୂଜା ପରେ ନାନାଦି ଅମଙ୍ଗଳ ଓ ଅସୁବିଧା ଦୂର ହୋଇଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଗାଁ ଗହଳିରେ ପିଲାଏ ଏ ପକ୍ଷୀକୁ ଦେଖିଲେ ‘ଶୁଭ ଭାଇ ନମସ୍କାର’ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପକ୍ଷୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଙ୍କେତ ଶ୍ରେଣୀ:ପକ୍ଷୀ
ପରଳ
ପରଳ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ କାଟାରାକ୍ଟ/ Catarect) ନାମକରଣ କରାଯାଏ ଚକ୍ଷୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜୈବିକ ଯବକାଚ ବା ଲେନ୍ସର, ଯେତେବେଳେ ତାହା ମେଘୁଆ ବା ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ହୋଇ ଦୃଷ୍ଟିହାନି ହୁଏ ।  ଏହା ଗୋଟିଏ ଆଖିରେ ବା ଉଭୟ ଆଖିରେ ହୋଇପାରେ ।  ଏହାର ଲକ୍ଷଣ: ରଙ୍ଗ ଫିକା ଦେଖାଯାଏ, ଦୃଶ୍ୟ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ, ଆଲୋକ ଚାରିପଟେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଛଟା (halo) ଦେଖାଯାଏ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଦେଖିବାରେ ଅସୁବିଧା ଓ ରାତିରେ ଦେଖିବା ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ପଢ଼ିବା, ଗାଡ଼ି ଚଲେଇବା ଓ ମୁହଁ ଚିହ୍ନିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ଦୃଷ୍ଟିହାନି ଯୋଗୁ ପଡ଼ିଯିବା ସଙ୍କଟ ରହେ ଓ ଅବସାଦ ହୁଏ । ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପରଳ କାରଣରୁ ମୋଟ ଅନ୍ଧ ଲୋକସଂଖ୍ୟାର ଅଧା ଅଟନ୍ତି ଓ ୩୩ % ଲୋକଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିହାନି ହୁଏ ।
ପରଳ ରୋଗ ବୟସାଧିକ୍ୟ ଯୋଗୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ, ରାଡିଏସନ ପ୍ରଭାବ, ଜନ୍ମଗତ ଓ ଆଖିର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣରୁ କରାଯାଇଥିବା ଅପରେଶନ ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ । ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ  ଅବସ୍ଥାମାନଙ୍କରେ ନାମ: ଡାଏବେଟିସ, ଧୁମ୍ରପାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକରେ ଅଧିକ ସମୟ ଅବସ୍ଥାନ ଓ ମଦ୍ୟପାନ ଇତ୍ୟାଦି ।  ଲେନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରୋଟିନ ପୁଞ୍ଜ ବା ହଳଦିଆ-ମାଟିଆ ବର୍ଣ୍ଣକଣିକା ଜମା ହୋଇଯିବାଦ୍ୱାରା ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସଞ୍ଚାରିତ ଆଲୋକ ରଶ୍ମୀ ଡୋଳା ପଛରେ ଥିବା ରେଟିନାରେ କମ ପଡ଼େ ।  ଚକ୍ଷୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଷମା ପିନ୍ଧି ଓ ଧୁମ୍ରପାନ ବର୍ଜନ କରି ଏହି ରୋଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚଷମା ପିନ୍ଧିଲେ ଲକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ହୁଏ ।  ଏଥିରେ ଉପକାର ନ ହେଲେ ଅପରେଶନ କରି ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ଲେନ୍ସ ବାହାର କରିଦିଆଯାଇ ନୂଆ କୃତ୍ରିମ ଲେନ୍ସ ଲଗେଇବା ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳି ଚିକିତ୍ସା ଅଟେ ।  ପରଳ ଯଦି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ ତାହେଲେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଉନ୍ନତ ଜୀବନ ଯାପନର ସ‌ହାୟକ ହୁଏ । ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ସ‌ହଜରେ ପରଳ ଅପରେସନ (କାଟାରାକ୍ଟ ଅପରେଶନ) ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ ବିଶେଷତଃ ମହିଳାମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ।
ପରଳ ଯୋଗୁ ପୃଥିବୀର ୨୦ ନିୟୁତ ଲୋକ ଅନ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହା ଯୋଗୁ ଅମେରିକାରେ ୫ % ଲୋକ ଅନ୍ଧ ଅଟନ୍ତି ଓ ଆଫ୍ରିକା ତ‌ଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ୬୦ % ଲୋକ ଅନ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶରେ ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷରେ ୧୦ରୁ ୪୦ ଜଣ ଓ ବିକଶିତ ଦେଶରେ ଏକ ଲକ୍ଷରେ ୧ରୁ ୪ ଜଣ ଅନ୍ଧ ଅଛନ୍ତି । ବୟସ ବଢ଼ବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପରଳ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୁଏ । ଆମେରିକାରେ ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସ ସୁଦ୍ଧା ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ ଅନ୍ଧତ୍ୱର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।
କାରଣ
ପରଳ ହେବାର ଅନେକ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ବାଇଗଣି ରଶ୍ମି, ଆୟନ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ବିକିରଣ, ମଧୁମେହ,ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ବୟସାଧିକ୍ୟ ଏବଂ ଆଘାତ ଅନ୍ୟତମ । ଆଖିର ଜୈବ-ଯବକାଚ ଏଥିରେ ଥିବା ନ୍ୟୁକ୍ଲିକ ଅମ୍ଳ ଓ ପ୍ରୋଟିନର ଗଠନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯିବାରୁ ଅସ୍ୱଚ୍ଛ ହୋଇଯାଏ । ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଗୁଣସୂତ୍ର ଯୋଗୁ ଆଜନ୍ମ ପରଳ ଥାଏ । ପାରିବାରିକ ପରଳ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଚକ୍ଷୁରେ ଆଘାତ ବା ଆଲର୍ଜି ଥିଲେ ପିଲାମାନଙ୍କର ପରଳ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଯାଏ । ଆୟୋଡିନ ଅଭାବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପରଳ ହୁଏ ।
ଔଷଧ ଜନିତ
କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ଓ ମନ ବିକାର ଦୂରୀକରଣ ଭଳି ଔଷଧ ସମୂହ ପରଳ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଏ ।
ବିକୀରଣ ଜନିତ
ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଓଜୋନ ସ୍ତର କମିଯିବା ହେତୁ ଅତିବାଇଗଣୀ ରଶ୍ମୀ ଅଧିକା ହୋଇ ପରଳ କରାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଆଇସ୍‌ଲ୍ୟାଣ୍ଡେୟାର ପାଇଲଟ୍‌ମାନଙ୍କ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ଦେଖା ଗଲା ଯେ କମର୍ସିଆଲ ପାଇଲଟମାନେ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ୩ଗୁଣ ଅଧିକ ପରଳ ଭୋଗିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଅତି ଉଚ୍ଚରେ ବାହାର ସ୍ପେସ୍‌ରୁ ଆସୁଥିବା ବିକୀରଣ ଯୋଗୁ କ୍ଷତି ହେଉଛି କିନ୍ତୁ ଆମ ବାୟୁ ମଣ୍ଡଳରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଉଛି । ୩୯ ଜଣରୁ ୩୬ ଜଣ ଆସ୍ଟ୍ରୋନଟ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ପରଳ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏହା କସ୍‌ମିକ ରଶ୍ମୀ ଯୋଗୁ ଘଟୁଛି । ଇନ୍‌ଫ୍ରାରେଡ୍ ଓ ମାଇକ୍ରୋବେଭ ସହ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ପରଳ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି ।
ବର୍ଗୀକରଣ
ପରଳ ରୋଗ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ବା ଅସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ,ସ୍ଥିର ବା ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ଟାଣ ବା ନରମ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ବର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ବାହ୍ୟ ବା ନ୍ୟଷ୍ଟି, ପକ୍ୱ ବା ଅତିପକ୍ୱ ହୁଏ । ବୟସାଧିକ୍ୟ ହେଲେ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗ, କର୍ଟିଲୋସ୍ଟିରଏଡ୍ଦ୍ୱାରା ହେଲେ ପୃଷ୍ଠ ଭାଗ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଏ ।
ନିମ୍ନରେ ବର୍ଗୀକରଣ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଅସାଧାରଣ ରହିଥାଇ ପାରେ ।
ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ
thumb|right|ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପିଲାର ଆଜନ୍ମ ରୁବେଲା ଯୋଗୁ ଦୁଇଟିଯାକ ଆଖିରେ ପରଳ ହୋଇଛି ପରଳ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ । ଭିଜୁଆଲ୍ ଆକୁଇଟି (visual acuity) କମିଯାଏ । କଣ୍ଟ୍ରାସ୍ଟ ସେନ୍ସିଟିଭିଟି କମିଯାଏ । ରଙ୍ଗ, ଛାୟା ଓ କଣ୍ଟୋର (contour) ଦେଖିବା ଶକ୍ତି କମିଯାଏ ।
ରାତିରେ ରାସ୍ତା ଆଲୋକ ଚାରିପଟେ ଜ୍ୟୋତି ଦେଖାଗଲେ ବା ମଧୁମେହ ଥିଲେ ଚିକିତ୍ସକ ଉପଦେଶ ଦରକାର ।
ପରଳର ଲକ୍ଷଣ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୋଗ ଅକୁଲାର ସିଟ୍ରୋସିସ୍ ସହ ପ୍ରାୟ ସମାନ ।
ରୋଗ ନିରୋଧ
ପରଳ ପ୍ରତିରୋଧ ନିମନ୍ତେ କୌଣସି ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ଉପାୟ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅତିବାଇଗଣି ରଶ୍ମି ନିରୋଧି ଚଷମା ବ୍ୟବହାର କଲେ ପରଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଧୀର ହୋଇଯାଏ । ପ୍ରତି ଦିନ ଭିଟାମିନ୍ ଏ, ସି ଏବଂ ଇ ଭଳି ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଉପକାର ମିଳେ ।
ଚିକିତ୍ସା
ମସିହା ୧୯୬୦ରେ ଭ୍ୟାଟୋସ୍ଲାଭ ଫ୍ୟୋଡୋରୋଭ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଜବକାଚ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅପରେଶନ କରି ପରଳ ଦୂରିଭୁତ କରିବା ପରେ ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଲା ।
ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବିହୀନ
ଏନ୍-ଆସେଟିଲ୍‌କାର୍ନିସିନ ଟୋପା ଆଖିରେ ପକେଇଲେ କିଛି ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ଫେରିଆସେ ।
ଶଲ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା
ଆଗେ ପରଳ ପରିପକ୍ୱ ହେବା ପରେ ଅପରେଶନ କରାଯାଉଥିଲା । ଆଜିକାଲି ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଅପରେଶନ୍ କରା ଯାଉଛି । ସବୁ ଅପରେଶନ ଭଳି ଏହି ଅପରେଶନରେ ବିପଦ ଥିବାରୁ କିଛି ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ହେବା ପରେ ଅପରେଶନ କରାଯାଉଛି. । ପ୍ରତି ହଜାରରେ ଜଣେ ଲୋକର ଅପରେଶନ ପରେ ଏଣ୍ଡୋଫ୍‌ଥାଲ୍‌ମାଇଟିସ ହୁଏ ।
ରୋଗ ଅନୁଶୀଳନ
ସଂସାରରେ ଯେତେ ଅନ୍ଧ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪୮%,(ପ୍ରାୟ ୧୮ନିୟୁତ)ଲୋକ ପରଳ ଯୋଗୁ ଅନ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି । ୨୦୦୪ ମସିହା ହିସାବ ଅନୁସାରେ ୫୩.୮ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟମ ଓ ସାଂଘାତିକ ଧରଣର ପରଳ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ୫୨.୨ନିୟୁତ ଲୋକ ଗରିବ ବା ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ଥିଲେ ।
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନୀ
୨୦୦୯ ଏପ୍ରିଲ୍ ମାସରେ ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଦୀପ ନାଏକଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ | ସେ ସମୟରେ ପ୍ରଦୀପ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ରେଳରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ | ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ରାଞ୍ଚୀ ରେଳ ବିଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି |
ପରଳ
ରୋଗ ଅନୁଶୀଳନ
ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଅପରେଶନ ସୁବିଧା ନ ଥିବା ଯୋଗୁ ପରଳ ଯୋଗୁ ଅଧିକାଂଶ ଅନ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି ।ବିକଶିତ ଓ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପରଳ ଯୋଗୁ କମ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି । ଅପରେଶନ ସୁବିଧା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଖର୍ଚ, ଜ୍ଞାନର ଅଭାବ, ଲମ୍ବା ଧାଡିରେ ରହିବା ଓ ଗମନାଗମନ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁ ଅନେକ ଲୋକ ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୃଷ୍ଟି ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରହନ୍ତି ।
ସୁଭଦ୍ରା ପ୍ରଧାନ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ମହିଳା ଖେଳାଳୀ
ପରଳ
ରୋଗ ଅନୁଶୀଳନ
ଆମେରିକାରେ ୫୨ରୁ୬୪ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ୪୨% ଲୋକଙ୍କର ଜବକାଚ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ । ୬୫ରୁ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ୬୦% ଲୋକ ଓ ୭୫ରୁ୮୫ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ୯୧% ଲୋକଙ୍କର କମ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଥାଏ ।
ଇତିହାସ
ଭାରତରେ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ଶୁଶୃତ ପରଳ ଅପରେଶନ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ ।ଏହି ବିଷୟର ମୂଳ ଲେଖାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲେଖ୍ୟ the Wikipedia entry on Cataract Surgery ପଠନ କରନ୍ତୁ ।
ମୁସଲ୍‌ମାନ୍ ଚକ୍ଷୁ ଚିକିତ୍ସକ ଅମର ଇବ୍ନ ଅଲି ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ (Choice of Eye Diseases) ସିରିଞ୍ଜ ଓ ପରଳ ବାହାର କରିବା ବିଷୟରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।
ଶବ୍ଦ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି
ପରଳ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଲାଟିନ ଭାଷାରେ 'ଝରଣା' ଓ ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାରେ 'ନିମ୍ନଗାମୀ' ।
ଗବେଷଣା
ଲୁଟିନ ଓ ଜେକ୍ସାନ୍ଥିନ୍ (lutein and zeaxanthin) ବିଷୟରେ ମିଶ୍ରିତ ଓ ସ୍ୱଳ୍ପ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ
ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ, ୨୦୧୪ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅଶୋକ କୁମାର ମହାନ୍ତି । ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିଜାମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ନିଜାମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଲେଖିଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ବବି ମିଶ୍ର ଏବଂ ରାଲି ନନ୍ଦ । ମିହିର ଦାସ, ପୃଥିରାଜ ନାୟକ, ରୁନୁ ପରିଜା, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଲେଙ୍କା, ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର, ବ୍ରଜ ସିଂହ, ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ ଆଦି କଳକାରମାନେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୪ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
୧୯୫୫
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
କଳ୍କୀ ଅବତାର
କଳ୍କୀ ଅବତାର,୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ନନ୍ଦ । ହର ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ କହିଲେ, ପାରସ୍ୟ (ଆଧୁନିକ ଇରାନ)ରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଆନେକ ରାଜକୀୟ ବଂଶକୁ ବୁଝାଏ । ଏସବୁ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମଟି ମହାନ ସାଇରସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖୀ. ପୂ. ୫୫୦ରେ ମିଡିଆ, ଲିଡିଆ ଓ ବାବିଲୋନର ଜୟଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ।
କଳ୍କୀ ଅବତାର
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର ଓ ରଚନା ବାନାର୍ଜୀ । ଉତ୍ତମ ମହାନ୍ତି, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ଦେବୁ ବୋଷ, ହର ପଟ୍ଟନାୟକ, ଜୟୀରାମ ସାମଲ ଆଦି କଳାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
ପାରସ୍ୟ ବଂଶମାନଙ୍କର ଅଧିପତ୍ୟ ଖୀ.ଅ. ୬୫୧ରେ ମୁସଲମାନ ମାନଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ପରେ ମଙ୍ଗୋଲୀୟ ଅଧିକାରଦ୍ୱାରା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।
କଳ୍କୀ ଅବତାର
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ
ପାରସ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଧର୍ମ ଜୋରାଷ୍ଟ୍ରବାଦ ରହିଥିଲା, ମାତ୍ର ୭ମ ସତାବ୍ଦୀ ପରେ ଏଠାରେ ଇସଲାମ ଅନୁସୃତ ହେଲା ।
ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଶାସନକାରୀ ରାଜବଂଶ ସମୂହ
ମୁସଲମାନଙ୍କ ପାରସ୍ୟ ଜୟ ମଙ୍ଗୋଲୀୟଙ୍କ କ୍ୱାରେଜମିଆନ୍ ଜୟ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଇରାନ୍ର ଇତିହାସ
କାମଦେବ
ପୌରାଣିକ ମତେ ଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମାନସପୁତ୍ର, ମହାଦେବଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ୟାଇ ଏ ଅନଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ ଓ ପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଔରସରେ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜାତ ହୋଇଥିଲେ ଏହାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ ବସନ୍ତ, ଦୂତ କୋକିଳ, ଧ୍ୱଜଚିହ୍ନ ମତ୍ସ୍ୟ, ଆୟୁଧ ପଞ୍ଚପୁଷ୍ପୟୁକ୍ତ ଶର । କାମଦେବଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ମଦନ, ମନ୍ମଥ, ମାର, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ମୀନକେତନ, କନ୍ଦର୍ପ, ଦର୍ପକ, ଅନଙ୍ଗ, ପଞ୍ଚଶର, ସ୍ମର, ଶମ୍ବରାରି, ମନସିଜ, କୁସ୍ତମେଷୁ, ଅନନ୍ୟଜ, ପୁଷ୍ପଧନ୍ୱା, ରତିପତି, ମକରଧ୍ୱଜ, ଆତୃଭୂ, ବ୍ରହ୍ମସୂ, ବିଶ୍ୱକେତୁ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା‎
ଧରିତ୍ରୀ
ଧରିତ୍ରୀ ବୋଧେ:
ରାଜସ୍ମିତା କର
୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୧ରେ ଏକ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ରାଜସ୍ମୀତାଙ୍କ ବାପା ରମେଶ କୁମାର କର ରାଉରକେଲାର ବାସନ୍ତୀ କଲୋନୀରେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ସରଞ୍ଜାମ ଦୋକାନ ଚଳାଉଥିବା ବେଳେ ମା ରଞ୍ଜିତା କର ଜଣେ ଗୃହିଣୀ। ପିଲାବେଳୁ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେ ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଝୁମ ଓଡ଼ିଶା ଝୁମ, ଧୁମ ମଚାଲେ ଧୁମର ଚୁଡ଼ାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲେ । ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୧ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜିଟିଭିର ଡ୍ୟାନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଡ୍ୟାନ୍ସ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମନୋନୀତ ହୋଇ ମୁମ୍ବାଇ ଯାଇଥିଲେ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବହୁ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରି ସେ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର ମିଥୁନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ 'ଡାର୍କ ହର୍ସ' ଆଖ୍ୟା ପାଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ନିଜର ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ମାନୁଥିବା ରାଜସ୍ମୀତା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
୧୯୫୬
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ନିମାପଡ଼ା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)
ନିମାପଡ଼ା (କ୍ରମିକ ସଂଖ୍ୟା: ୧୦୬) ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ନିମାପଡ଼ା (ବି), ନିମାପଡ଼ା ବ୍ଳକ ଓ ଗୋପ ବ୍ଳକର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ।
ଗତ ୨୦୧୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥିନୀ ପ୍ରଭାତି ପରିଡାଙ୍କଠାରୁ ୨୯୬୩୭ ଖଣ୍ଡ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗତ ୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସମିର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ, ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀ ସତ୍ୟବ୍ରତ ପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ୩୯,୧୫୪ ଅଧିକ ଭୋଟ ପାଇ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୦୯ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ
* : ମୋଟ ବୈଧ ଭୋଟର ଶତକଡ଼ା ଭାଗ
ନିର୍ବାଚିତ ବିଧାୟକଗଣ
୧୯୬୧ରୁ ୨୦୧୪ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୩ଥର ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଛି । ଏହି ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ବିଧାୟକମାନେ ହେଲେ:
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା
୧୯୫୭
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୭ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
କଳାହାଣ୍ଡି (ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷାରେ କଳାହାନି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଥାଏ) ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଏହା ଏକ ପୁରାତନ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳକେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚିତ । ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗ ଓ ଲୌହ ଯୁଗର ମାନବ ବସତିର ସୂଚନା ମିଳିଥାଏ ।
ଅସୁରଗଡ଼ଠାରେ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ଆଗରୁ ଏକ ଉନ୍ନତ ଓ ସଭ୍ୟ ସହର ଜନ ବସତି ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।
ଆଗ କାଳରେ ଏହା ମହାକାନ୍ତର (ଅର୍ଥ ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ) ଓ କାରୁଣ୍ଡା ମଣ୍ଡଳ (କାରୁଣ୍ଡାର ଅର୍ଥ ମାଣିକ) ଭାବରେ ଜଣା ଥିଲା ଯାହା ଏଠାରେ ମାଣିକ, ଲାଲ ପଥର, ବେରୁଜ, ନୀଲମ, ଓ ଆଲେକଜାଣ୍ଡ୍ରା ଆଦି ମିଳୁଥିବାର ଜଣାଯାଏ । ମାଣିକେଶ୍ୱରୀ (ମାଣିକର ଠାକୁରାଣୀ) କଳାହାଣ୍ଡିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଯାହାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଇତିହାସ ସହ ଯୋଡ଼ା । ୧୯୮୦ରେ, କଳାହାଣ୍ଡିର ନାମ ପଛୁଆ ଓ ଅନାହାର ମୃତ୍ୟୁ ସହ ଯୋଡ଼ାଗଲା । ତେବେ ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ବି ଇତିହାସ, ଚାଷ ବାସ, ବନ ସମ୍ବଳ, ମୁଲ୍ୟବାନ ପଥର, ବକ୍ସାଇଟ, ଲୋକନାଟ, ହାତକାମ ଓ କଳାରେ ଏହା ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଜିଲ୍ଲା । କଳାହାଣ୍ଡିର ପ୍ରଥମ ଗେଜେଟିୟର ଅନୁସାରେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା ପୂର୍ବ-ଗଡଜାତ କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟ ଓ ଖରିଆର ଜମିଦାରୀ (ବର୍ତ୍ତମାନର ନୂଆପଡା ଜିଲ୍ଲା)କୁ ମିଶାଇ ଏବଂ ସେଥିରୁ କାଶୀପୁର ଥାନା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଲଗା କରି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ହେବା ସମୟରେ କଳାହାଣ୍ଡିଗଡ ରାଜ୍ୟ,ପାଟଣାଗଡ ରାଜ୍ୟ ଓ ସୋନପୁରଗଡ ରାଜ୍ୟ ମିଶାଇ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହାର ସଦର ମହକୁମା ବଲାଙ୍ଗିର ଥିଲା । ୧ ନଭେମ୍ବର ମସିହା ୧୯୪୯ରେ ପାଟଣା (ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ), ସୋନପୁର ( ବର୍ତ୍ତମାନର ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର ଜିଲ୍ଲା ) କଳାହାଣ୍ଡିରୁ ଅଲଗା ହେଲା ଓ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ଗଠିତ ହେଲା । କଳାହାଣ୍ଡି ଓ ନୂଆପଡାକୁ ମିଶାଇ ଗୋଟିଏ ଜିଲ୍ଲା ହେଲା ଏବଂ ଭବାନୀପାଟଣାକୁ ଏହାର ସଦର ମହକୁମା କରାଗଲା । କାଶୀପୁର ଥାନା ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଭବାନୀପାଟଣା ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସିଧା ସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ ନଥିବାରୁ ଏହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସନିକ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭୂତ ହେଲା । ୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୨ରେ କାଶୀପୁର ଥାନା ଅଞ୍ଚଳକୁ କଳାହାଣ୍ଡିରୁ ପୃଥକ କରି କୋରାପୁଟ ସହିତ ମିଶାଗଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ୨୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୯୩ରେ ନୂଆପଡା ଉପଭାଗ (ଖରିଆ ଜମିଦାରୀ) ଅଲଗା ହୋଇ ନୂଆପଡା ଜିଲ୍ଲା ହେଲା ।
କଳାହାଣ୍ଡି ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି :-
ଓଡ଼ିଆରେ “କଳାହାଣ୍ଡି”ର ଅର୍ଥ ହେଲା କଳା+ ପାତ୍ର (ହାଣ୍ଡି) ଅର୍ଥାତ କଳାରଙ୍ଗର ହାଣ୍ଡି । ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ମୃତ୍ତିକା କୃଷ୍ଣ-କାର୍ପାସ ଶ୍ରେଣୀୟ ଏବଂ ମାଟିର ରଙ୍ଗ କଳା । କୁମ୍ଭାରମାନେ ଏଥିରେ କଳା ରଙ୍ଗର ପାତ୍ର ତିଆରିକରି ଏହି ଜିଲ୍ଲା, ପଡୋଶୀ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କରେ ବିକ୍ରି କରିଥାନ୍ତି । ସମ୍ଭବତଃ ଏହାର ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏଥିରୁ ହୋଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଅନୁମେୟ ।
କଳାହାଣ୍ଡି ନାମକରଣ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଅଭିଲେଖ ବା ଦଲିଲ ନାହିଁ । ଏହା ଆଗରୁ କାରୁଣ୍ଡ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ଏଲ୍ଲିୟଟ ( ଉପ କମିଶନର ରାୟପୁର, ୧୮୫୬)ଙ୍କ ଅନୁସାରେ କଳାହାଣ୍ଡି ନାମ କାରୁଣ୍ଡ ନାମର ଓଡ଼ିଆ ଅପଭ୍ରଂଶ ମାତ୍ର । କଳାହାଣ୍ଡି ନାମରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମ ନାହିଁ । କୋରାପୁଟ ଓ ବସ୍ତର ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତ ସ୍ଥାନକୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଯଥା ବସ୍ତରର ଗ୍ରାମ ବକାଊଣ୍ଡ ଓଡ଼ିଆରେ ବକାହାଣ୍ଡି , ବାଜାଊଣ୍ଡକୁ ବଜାହାଣ୍ଡି , ନଲପାଊଣ୍ଡକୁ ନାଲଫାହାଣ୍ଡି ଓ କୁମାରଊଣ୍ଡକୁ କୁମାରହାଣ୍ଡି କୁହାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସେ ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ୧୯୦୫ ପରଠାରୁ ଯେତେବଳେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଇଂରେଜ ଶାସିତ ବଙ୍ଗଳା ରାଜ୍ୟଖଣ୍ଡ ସଙ୍ଗେ ମିଶିଲା , ଏହାର ନାମ କଳାହାଣ୍ଡି ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା ।
ଭୂଗୋଳ
କଳାହାଣ୍ଡି 20.083°N, 83.2°Wରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଓ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଭାଗକୁ ନେଇ ତିଆରି ।
ଲୋକକଳା
କଳାହାଣ୍ଡି ଆକ୍ଷରିକ ଭାବରେ କଳାରେ ଭରା ହାଣ୍ଡିକୁ ବୁଝାଇଥାଏ । ଏହି ଶବ୍ଦ ଗୁଡ଼ହାଣ୍ଡି ଗୁମ୍ଫାରେ କଳା ଓ ନାଲି ରଙ୍ଗରେ ଖୋଦିତ ପ୍ରାକ-ଐତିହାସିକ କଳାରୁ ଆସିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ପଥରରେ ତିଆରି ନାନା ଅଳଙ୍କାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ହାବସିପୁରୀ ଢାଞ୍ଚାରେ ତିଆରି ଶାଢ଼ୀ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଖଇରପଦର‌ର କାଠ କାମ ମଧ୍ୟ ଦେଶ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଲୋକ ନାଟ
କଳାହାଣ୍ଡିରେ ନାନା ପ୍ରକାର ଆଦିବାସୀ ଓ ଅଣ-ଆଦିବାସୀ ନାଟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ଏଠାକାର ନାଚ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲା ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଡାଲଖାଇ, ଜାଇଫୁଲ, ରସରକେଳି, ସଜନୀ ଆଦି ନାଚ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । ସାରି ଗୀତ, ଫୋଲିଆ ଗୀତ, ପ୍ରକୃତି ସହ ଯୋଡ଼ା ନାନାପ୍ରକାରର ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଯାହା କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର 'ବୋରିଆ ଗୀତ, ନିଆଳିମାଳି, କଳାକୋଳିକ' ଆଦି ଗୀତ ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିବାର ଦେଖାଯାଏ । କଲାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାରେ ଘୁମୁରା ସବୁଠୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀର ବାଦ୍ୟ ଅଟେ ।
ଘୁମୁରା ନୃତ୍ୟ
* ବଜାସାଲ୍
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
ବିଶାଖାପାଟଣା
ବିଶାଖାପାଟଣା, ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସହର ଓ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ସହର
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବିଶେଷ ପର୍ବ । ଏହା କୁମାରୋତ୍ସବ ବା କୋଜାଗର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଏହି ପର୍ବଟି ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଶରତ ଋତୁରେ ପଡ଼ୁଥିବାରୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହିଦିନ ଜଗନ୍ମାତା ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀଙ୍କର ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ବା କୋଜାଗାର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ତୁଳସୀ ଚଉରା, ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କାର୍ତ୍ତିକଙ୍କର ପୂଜା ଆରାଧନା କରି ନିଜର ସୁଖ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ଯଶ, ଧନ ଓ ପୌରୁଷ କାମନା କରିଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ପର୍ବ ସାଧାରଣତଃ କୁମାରୀ କନ୍ୟାମାନେ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଭଳି ସୁନ୍ଦର ଜୀବନସାଥୀ ପାଇବା ପାଇଁ କରିଥାନ୍ତି । ତେବେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ, ଗୁଜରାଟ ଭଳି ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁରୁଷ ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ଏହି ପର୍ବକୁ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀର ନିକଟତମ ସ୍ଥିତିରେ ଥାଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ମଣିଷର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ସକରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ତେଣୁ ଏହି ଦିନଟିକୁ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଖୁବ୍ ଆଡ଼ମ୍ବର ସ‌ହକାରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
ଏହି ଦିନ ଘରର କୁମାରୀମାନେ ଭୋର୍‌ରୁ ଉଠି ସ୍ନାନାଦି ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ଏହାପରେ ସେମାନେ ଆଞ୍ଜୁଳାରେ ସାତ ପ୍ରକାରର ଫଳ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ବିଧିକୁ ଆଞ୍ଜୁଳା ଟେକା ବିଧି କୁହାଯାଏ । ତେବେ ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଆଞ୍ଜୁଳା ଟେକା ବିଧି ପାଳନ କରାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହି ପର୍ବରେ କୁମାରୀମାନେ ଦିନସାରା ଉପବାସ କରିଥାନ୍ତି । ଏହିଦିନ କୁମାରୀ ତ‌ଥା ବିବାହିତା ମହିଳାମାନେ ପାଦରେ ଅଳତା ଲଗାଇଥାନ୍ତି । ଅଳତା ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ଅହିସୁଲକ୍ଷଣୀ ହେବାର ପ୍ରତୀକ । ପ୍ରତ୍ୟକ ପୂଜା ପର୍ବରେ ଭାରତୀୟ ନାରୀମାନେ ଅଳତା ଲଗାଇ ନିଜ ଜୀବନସାଥୀର ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କାମନା କରିଥାନ୍ତି । ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ କୁମାରୀମାନେ ପୁଣି ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଚଉରାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଚଉରାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଫା କରି ରଙ୍ଗ କରାଯାଇଥାଏ । କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଚଉରା ଆଗରେ ମୁରୂଜରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚିତ୍ର କରାଯାଇଥାଏ ଓ ଚଉରାକୁ ଫୁଲ ଓ ସିନ୍ଦୁରରେ ସଜାଯାଇଥାଏ । ଚଉରାକୁ ସଜାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କଇଁ ଫୁଲ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇଥାଏ । ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେଲେ କଇଁ ଫୁଟିଥାଏ । ଏହି ପର୍ବରେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏଥିରେ କଇଁ ଫୁଲ ବିଶେଷ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦିନ ତୁଳସୀ ଗଛରେ ନାଲି ଶଙ୍ଖା ଓ ସାଲୁ କନା ସ‌ହ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ରଟିଏ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଚଉରା ଆଗରେ ପିଢ଼ାରେ ଗୁଆ ରଖି ତା' ଉପରେ ଦୁବ ଘାସ, ଫୁଲ, ବରକୋଳି ପତ୍ର ଦେଇ ସଜାଯାଇଥାଏ । ଚଉରା ପାଖରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିବା କଳସରେ ମଧ୍ୟ ଆମ୍ବଡାଳ, ଗୁଆ, ସିନ୍ଦୁର, ଚନ୍ଦନ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଇ ଅନୁରୂପ ଭାବେ ସଜାଯାଇଥାଏ । ଭୋଗ ପାଇଁ ଖଇ, ନଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, ଛେନା, ଦ‌ହି, କ୍ଷୀର, କାକୁଡ଼ି, ତାଳସଜ, ମହୁ, ଅଦା, ଘିଅ, ଆଖୁ, ଗଜା ମୁଗ, ସେଓ, ଚିନି ଇତ୍ୟାଦି ପଡ଼ି ଏକ ଚକଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଚକଟାକୁ ଚାନ୍ଦ ଚକଟା କୁହାଯାଏ । ଏହି ପର୍ବରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ମଣ୍ଡା ପିଠା ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣମାନ‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ପୂଜା ସମୟରେ ଚାନ୍ଦ ଚକଟା ଓ ମଣ୍ଡା ପିଠା ଭୋଗ ଚଉରା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି ସେମାନ‌ଙ୍କୁ ଶଙ୍ଖ ଓ ହୁଳହୁଳି ସ‌ହ ଦୀପରେ ବନ୍ଦାଇ ଦିଆଯାଏ । ଯେଉଁ ଘରେ କୌଣସି କୁମାରୀ କନ୍ୟା ନଥାନ୍ତି, ସେ ଘରେ ବିବାହିତା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସୁଖ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରି ଚଉରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ପୂଜା ସରିଲା ପରେ ଭୋଗ ଖାଇ କୁମାରୀ କନ୍ୟାମାନେ ନିଜର ସାରା ଦିନର ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗିଥାନ୍ତି । ଗାଁ ଗ‌ହଳିର ଝିଅମାନେ କୁଆଁର ପୁନେଇ ଜ‌ହ୍ନ ଗୋ ଫୁଲ ବଉଳ ବେଣୀ, କୁଆଁରୀ ଝିଅଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଆନ‌ନ୍ଦ ପୁଚି ଖେଳିବାକୁ ମନ ଗୋ ଫୁଲ ବଉଳ ବେଣୀ... ଗୀତ ଗାଇ ପୁଚି ଖେଳିଥାନ୍ତି । ପୁଅମାନେ ପଶା ଓ ତାସ୍ ଖେଳି ମନୋରଞ୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି । କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଦିନ ଘରର ଜ୍ୱାଇଁମାନ‌ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଭାଦ୍ରବ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବା ଇନ୍ଦୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାଠାରୁ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମାରୀ କନ୍ୟାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଜହ୍ନି ଓଷା କରନ୍ତି । ଏହି ଓଷାର ଉଦ୍‌ଯାପନ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ହୋଇଥାଏ ।
ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ‌କୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଜନ୍ମଦିନ ରୂପେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ସମୃଦ୍ଧିର ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଗଜ ବାହନ ସ‌ହ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦିନଟିଏ ପାଇଁ ହିଁ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ପୂଜା ୭/୧୦ ଦିନ ଧରି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପୂଜା ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସୁନ୍ଦର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମେଢ଼ମାନ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ।
ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା
ଓଡ଼ିଶାର ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏଠାରେ ଏହି ପୂଜା କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା (ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର୍ ଅନୁସାରେ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ୧୫ତମ ଦିନ) ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧୧ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ । ଢେଙ୍କାନାଳରେ ଏହି ପୂଜା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ କୁଞ୍ଜସାହୁ ଛକ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଣେଶ ବଜାର)ଠାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଢେଙ୍କାନାଳର କଲେଜ୍ ରୋଡ଼୍‌ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୋରିହାଁ ଛକ (ପ୍ରାୟ ୭ କିଲୋମିଟର) ଯାଏଁ ରାସ୍ତାର ଦୁଇ କଡ଼ରେ ଅନେକ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମେଢ଼ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ପୂଜା ଅବସରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ‌ହର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଆଲୋକ ମାଳାରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଅବସରରେ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ପଲ୍ଲୀଶ୍ରୀ ମେଳା ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା
ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ପର୍ବ ଭାରତର ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ ଓ ମିଥିଳାରେ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ । ତେବେ ଏହି ସ୍ଥାନ‌ଗୁଡ଼ିକରେ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଘର ଘର ବୁଲିଥା'ନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ରାତିସାରା ଜାଗ୍ରତ ରହନ୍ତି କେବଳ ସେମାନ‌ଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ କୃପା କରିଥାନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ତେଣୁ ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଲୋକମାନେ ଗୀତ ଗାଇ କିମ୍ବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଖେଳି ରାତିସାରା ନିଜକୁ ଉଜାଗର ରଖିଥାନ୍ତି । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନ ଲୋକେ କଠିନ ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ କେବଳ ତରଳ ଖାଦ୍ୟ, ଯଥା ନଡ଼ିଆ ପାଣି, କ୍ଷୀର ଇତ୍ୟାଦି ଖାଇଥାନ୍ତି । କ୍ଷୀରକୁ ବ‌ହଳିଆ ହେଲା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫୁଟାଯାଇଥାଏ । ଏହା ପରେ ଏଥିରେ କାଜୁ, ପେସ୍ତା ବାଦାମ ଇତ୍ୟାଦି ପକାଇ ପାନୀୟ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥାଏ । କେତେକ ଲୋକ ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଥଣ୍ଡା କ୍ଷୀର ଓ ଚୁଡ଼ା ମଧ୍ୟ ଖାଇଥାନ୍ତି । ମରାଠୀମାନ‌ଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବିଶେଷ ପର୍ବ । ଏହି ପର୍ବରେ ଘରର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ‌କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉପ‌ହାର ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
ଗୁଜରାଟର ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଶରଦ୍ ପୁନମ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଦିନ ରାତି ସାରା ସେଠାକାର ଲୋକମାନେ ଗରବା ଓ ଦାଣ୍ଡିଆ ଖେଳିଥାନ୍ତି ।
ମିଥିଳାରେ ଏହି ପର୍ବ କୋଜାଗରାହ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା । ଏହି ଦିନ ସକାଳୁ ଘରର ଅଗଣାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇ ପରିଷ୍କାର କରାଯାଇ ସେଠାରେ ଚିତା ପକାଯାଇଥାଏ । ତା'ପରେ ଘରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବାଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତୀ ତ‌ଥା ଫଟୋକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଫା କରି ଅଗଣାରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥାଏ । ତା'ପରେ ଠାକୁରଙ୍କୁ ପାନ, ଗୁଆ ଇତ୍ୟାଦିଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ । ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଗ ରୂପେ ଖିରୀ ଓ ବତାଶା (ଏକ ପ୍ରକାର ମିଷ୍ଟାନ୍ନ) ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଦେବାଦେବୀମାନ‌ଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣରେ ଗାଧୋଇଦେବା ପାଇଁ ରାତି ସାରା ଅଗଣାରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ‌କୁ ଅମ୍ରିତ୍ ବର୍ଖା (ଅମୃତ ବର୍ଷା) କୁହାଯାଏ । ନବବିବାହିତ ଦମ୍ପତିମାନ‌ଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ । ଏହି ଦିନ ଘରର ନବ‌ବିବାହିତ ବଧୂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରକୁ ଝୋଟି ଓ ଚିତାଦ୍ୱାରା ସଜାଇଥାଏ । ନବବିବାହିତ ବର, ବଧୂ ଓ ଦିଅରମାନେ ଏହି ଦିନ ରାତି ସାରା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଖେଳିଥାନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତେ ପାନ, ଗୁଆ ଓ ମିଠା ବାଣ୍ଟିଥା'ନ୍ତି । ଏହି ଦିନ ବଧୂର ବାପଘରୁ ତା'ର ଶାଶୁଘରକୁ ଚାଉଳ, ଦୁବ ଘାସ, ଗୁଆ, ପାନ, ନଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, କାଜୁ, ପେସ୍ତା ବାଦାମ, ପଇତା ସୂତା, ଲବଙ୍ଗ, ଗୁଜୁରାତି, ରୌପ୍ୟ ମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା ରୂପାରେ ତିଆରି ମାଛ କିମ୍ବା ରୂପାରେ ତିଆରି କଇଁଛ, ଦ‌ହି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ଓ ମିଥିଳାର ପଟ୍ଟଚିତ୍ର ଇତ୍ୟାଦି ଭାର ହିସାବରେ ପଠାଯାଇଥାଏ ।
ମିଥିଳାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦୁଇ ଭଉଣୀ । ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଠା ଖାଇବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣନ୍ତି । ତେଣୁ ଏହି ଦିନ କିଛି ମସଲାଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଘର ବାହାରେ ରଖିଦିଆଯାଇଥାଏ । ଯାହା ଫଳରେ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେହି ସବୁ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ଘର ବାହାରକୁ ଚାଲିଯିବେ । ସେହିପରି ଅଳ୍ପ କିଛି ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଘର ବାହାରେ ରଖାଯାଏ ଏବଂ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ଘର ଭିତରେ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଯାହା ଫଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମିଠା ଖାଇବା ପାଇଁ ଘର ଭିତରକୁ ଆସିବେ ଓ ଘର ଭିତରେ ହିଁ ରହିଯିବେ । ମିଥିଳାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଦିନଠାରୁ କାଳୀ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଦୀପାବଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲେ ଓ ଦୀପାବଳୀରେ ନିଶା ପୂଜା ସ‌ହ ଏହାର ଉଦ୍‌ଯାପନ ହୋଇଥାଏ ।
ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଚୁଡ଼ା ସ‌ହ କ୍ଷୀର ଖାଇବା ପଛରେ ଏକ ଆୟୁର୍ବେଦିକ କାରଣ ରହିଛି । ଏହି ପର୍ବ ଶରତ ଋତୁରେ ପଡ଼ିଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ଶେଷ ସମୟ ଓ ଶୀତ ଋତୁର ଆରମ୍ଭ ସମୟକୁ ଶରତ ଋତୁ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଋତୁ ଦୁଇ ମାସ ଧରି ରହିଥାଏ । ଏହି ଋତୁରେ ଦିନ ଉଷୁମ ରହୁଥିଲା ବେଳେ ରାତିରେ ଶୀତ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ବାତ ଦୋଷ, ପିତ୍ତ ଦୋଷ ଓ କଫ ଦୋଷ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ତେଣୁ ରାତିରେ ଚୁଡ଼ା ସ‌ହ କ୍ଷୀର ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ଏହି ସବୁ ଦୋଷ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମିଯାଇଥାଏ ।
ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି ଯେ, ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆକାଶରେ "କୋ ଜାଗର୍ତି ?" କ‌ହି କ‌ହି ବୁଲନ୍ତି ଓ ଯିଏ ରାତି ସାରା ଉଜାଗର ରହିଥାଏ ତା' ଉପରେ କୃପା କରିଥାନ୍ତି । ସଂସ୍କୃତ ବାକ୍ୟ "କୋ ଜାଗର୍ତି ?"ର ଅର୍ଥ "କିଏ ଜାଗ୍ରତ ଅଛି ?" । ତେଣୁ ଏହି ପର୍ବକୁ କୋଜାଗରି ପୁନମ୍ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ପିଠାପଣା
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଚଉରା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ଖଇ, ନଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, ଛେନା, ଦ‌ହି, କ୍ଷୀର, କାକୁଡ଼ି, ତାଳସଜ, ମହୁ, ଅଦା, ଘିଅ, ଆଖୁ, ଗଜା ମୁଗ, ସେଓ, ଚିନି ଇତ୍ୟାଦି ପଡ଼ି ଏକ ଚକଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ଚକଟାକୁ ଚାନ୍ଦ ଚକଟା କୁହାଯାଏ । ସେହିପରି ଓଡ଼ିଶାର ଜଣାଶୁଣା ପିଠାମାନ‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ମଣ୍ଡାପିଠା ମଧ୍ୟ ଏହି ଦିନ ଏକ ବିଶେଷ ଭୋଗ ଭାବରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଭୋଗରେ ଲାଗୁଥିବା ମଣ୍ଡା ପିଠାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ପିଠା ଆକାରରେ ଅନ୍ୟ ପିଠାମାନ‌ଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ ଥାଏ । ଏହି ପିଠାଟିକୁ ଚାନ୍ଦ ମଣ୍ଡା କୁହାଯାଏ । ଭୋଗ ହୋଇସାରିଲା ପରେ ପରିବାରର ଲୋକେ ଉଭୟ ଚାନ୍ଦ ଚକଟା ଓ ମଣ୍ଡା ପିଠାକୁ ଖାଇଥାନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ କେବଳ କୁମାରୀ କନ୍ୟାମାନେ ହିଁ ଚାନ୍ଦ ମଣ୍ଡାଟିକୁ ଖାଇଥାନ୍ତି । ଚାନ୍ଦ ଚକଟା ଓ ମଣ୍ଡା ପିଠା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ଦିନ ଘରେ ଘରେ ଖିରୀ-ପୁରୀ ଇତ୍ୟାଦି ମଧ୍ୟ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ନିଜ ଘରେ ହୋଇଥିବା ପିଠା ପଣାକୁ ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ସାଇ-ପଡ଼ିଶାରେ ବାଣ୍ଟିଥାନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ବ ପର୍ବାଣି
ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ
thumb|right|300px|ଏକ ମାନକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ (ଆଧୁନିକ). The colors represent different categories of elements explained below.
ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ ହେଉଛି ପରମାଣୁ କ୍ରମାଙ୍କ, ଇଲେକ୍‌ଟ୍ରୋନ ବିନ୍ୟାସ, ରାସାୟନିକ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ସଜଡା ହୋଇଥିବା ରାସାୟନିକ ମୌଳିକମାନଙ୍କର ଏକ ସାରଣୀବଦ୍ଧ ରୂପ । ଏଥିରେ ମୌଳିକ ଗୁଡ଼ିକ ପରମାଣୁ ସଂଖ୍ୟାର (ପ୍ରୋଟୋନ ସଂଖ୍ୟା) ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ-କ୍ରମରେ ସଜା ଯାଇଥାଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ଶ୍ରେଣୀ:ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାରଣୀ
ପଞ୍ଜାବୀ ପୋଷାକ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚଳଣି
କେଶବ କୋଇଲି
କେଶବ କୋଇଲି ଏକ ଓଡ଼ିଆ କୋଇଲି ବା ପଦାବଳୀ । ଏହା ୧୩ଶ ଶତକରେ ପୁରାତନ କବି ମାର୍କଣ୍ଡ ଦାସ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ରଚିତ ପ୍ରଥମ ମାନକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ବୋଲି ଗଣନା କରାଯାଏ । ଏହି ଚ‍ଉତିଶାରେ "କ"ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ "କ୍ଷ" ଯାଏଁ ଚ‍ଉତିରିଶ ଗୋଟି ପଦାବଳୀ ରହିଛି  । ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହାର ଧର୍ମତାତ୍ତ୍ୱିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଅର୍ଥ କୋଇଲି ରଚନା କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ସର୍ବପୁରାତନ ରଚନା ଭାବେ ଜଣା ଶିଶୁ ବେଦ ଓ ସପ୍ତାଙ୍ଗ ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ରଚନା ଓ ମାର୍କଣ୍ଡ ଦାସଙ୍କ ରଚନାରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗ ଦର୍ଶାଇଥାଆନ୍ତି ।
ପ୍ରକାଶନ
ଏହି ଚ‍ଉତିଶାଟି ବିଜୟ ଚଂଦ୍ର ମଜୁମଦାରଂକ "Typical selections from Oriya literature " ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । କାନାଡାର ଟରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହି ପୁସ୍ତକଟିକୁ ଡିଜିଟା‍ଇଜ କରି ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ଅପପଲୋଡ କରି ପ୍ରସାର କରିଛଂତି ।
ସଂଗୀତ ରୂପ
ଏହି ଚ‍ଉତିଶା ଛାଂଦଟିର ସଂଗୀତ ରୂପ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଟରନେଟରେ ମିଳୁଛି । ଏହାକୁ ଗାଇଛନ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଗାୟକ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ । ଯଦିଓ ପୂରା ଚ‍ଉତିରିଶି ପଦାବଳୀ ନାହିଁ, ତଥାପି ଅଧିକାଂଶ ଅଛି
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକସାହିତ୍ୟ
କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ
ସୁବ୍ରତ ସାମନ୍ତରାୟଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବିଦ୍ୟାଳୟ
thumb|right|ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ କହିଲେ ସାଧାରଣତଃ ଯେଉଁଠି ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥାନ୍ତି । ବିଦ୍ୟାଦାନ ଓ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଗୃହ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ କୁହାଯାଏ ।
କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ବିଦ୍ୟାଳୟ
ଇତିହାସ
ଭାରତରେ ପ୍ରଥମେ ଗୁରୁକୂଳକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ପୂର୍ବକାଳରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଚାଟଶାଳୀକୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । କାଳକ୍ରମେ ଏହି ପ୍ରଥା ବଢ଼ି ଏବେକାର ଆଧୁନିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରଥାର ପ୍ରଚାଳନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିକ୍ଷକ ଥାନ୍ତି, ଯିଏକି ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥାନ୍ତି ଏହାଛଡା ଅନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ଥାନ୍ତି ଯେଉମାନେ ଅନ୍ୟ କାମ କରିଥାନ୍ତି ।
କିଏ ପୋଛିବ ମା' ଆଖିର ଲୁହ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶିକ୍ଷା
ଶିକ୍ଷା ହେଉଛି ବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ । ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମୂଳ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥାଏ ।
୧୯୫୯
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୯ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଗପ ହେଲେ ବି ସତ
ନଗେନ ରାୟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗୀନ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗପ ହେଲେ ବି ସତ ୧୯୭୬ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
'ଗପ ହେଲେ ବି ସତ'ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଗୀତ ଓ ସଂଗୀତ
ଏହି କଥାତ୍ରରେ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର ଓ ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାଶିଆ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଅର୍ସଲା
ଅର୍ସଲା,କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଝୁମପୁରା ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମ ।
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହା ଜିଲ୍ଲା ସଦର ମହକୁମା କେନ୍ଦୁଝରଠାରୁ ୨୩ କି.ମି. ଉତ୍ତରକୁ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରାମ ସବୁ ହେଲା ରିମୁଳି, ଚଉଠିଆ ଇତ୍ୟାଦି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଗାଁର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୨୦୩ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା ୧୬୩୭ ଏବଂ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା ୧୫୬୬ । ଏହି ଗ୍ରାମର ସାକ୍ଷରତା ହାର ଓଡ଼ିଶାର ସାକ୍ଷରତା ହାରଠାରୁ କମ୍‌ । ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ମୂଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା
୧୯୬୦
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ପେଲାଗ୍ରା
ପେଲାଗ୍ରା (Pellagra) ରୋଗ ଭିଟାମିନ ବି୩ ବା ନିଆସିନ (niacin) ଅଭାବ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗରେ ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଡିମେନ୍ସିଆ ଓ ପାଟି ଘାଆ ହୁଏ । ଚର୍ମ ଘସିହେଉଥିବା ସ୍ଥାନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ ପଡ଼ୁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ସମୟକ୍ରମେ ଚମ କଳା ଦେଖାଯାଏ, ଶକ୍ତ ହୋଇ ଚୋପା ଛାଡ଼ିବାକୁ ଲାଗେ ।
ଦୁଇ ପ୍ରକାର ପେଲାଗ୍ରା ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ: ପ୍ରାଥମିକ ଓ ଗୌଣ ବା ପ୍ରାଇମେରୀ ଓ ସେକେଣ୍ଡାରୀ । ଖାଦ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ନିଆସିନ ଓ ଟ୍ରିପ୍ଟୋଫେନ (tryptophan) ଅଭାବ ହେଲେ ପ୍ରାଇମାରୀ ପେଲାଗ୍ରା ହୁଏ । କୌଣସି କାରଣ ବଶତଃ ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ନିଆସିନ ବ୍ୟବ‌ହାର ନହୋଇପାରିଲେ ସେକେଣ୍ଡାରୀ ପେଲାଗ୍ରା ହୁଏ । ଆଲକିହୋଲିଜ୍ମ, ଦୀର୍ଘକାଳର ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଲେ, କାର୍ସିନଏଡ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (carcinoid syndrome), ହାର୍ଟନପ ରୋଗ (Hartnup disease) ଓ ଆଇସୋନିଆଜିଡ (isoniazid) ଭଳି ଅନେକ ରକମର ଔଷଧ ଯୋଗୁ ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ ଓ ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷା କରିଲେ ନିର୍ଣ୍ଣୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ ହୁଏ ।
ନିଆସିନ ବା ନିକୋଟିନାମାଇଡ (nicotinamide) ପରିପୂରକ ଦେଇ ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ଖାଇବାର ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ହେବା ଲକ୍ଷ କରାଯାଏ । ଖାଦ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ । ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ କମ୍ ପଡ଼ିବା ନିମନ୍ତେ ସନସ୍କ୍ରିନ (sunscreen ବ୍ୟବ‌ହାର ଓ ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଲୁଗାପଟା ପିନ୍ଧିଲେ ଚର୍ମ ଶୁଖିଯାଏ । ଅଣଚିକିତ୍ସିତ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ବିକାଶଶୀଳ ପୃଥିବୀ (developing world) ଓ ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାରେ (sub-Saharan Africa) ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚୁନି ଗୋସ୍ୱାମୀ
ସୁବିମଳ ଗୋସ୍ୱାମୀ (୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୮ - ୩୦ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୦), ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଳ ଖେଳାଳି ଥିଲେ । ଷ୍ଟ୍ରାଇକର ଭାବରେ ଖେଳି ସେ ନିଜ କ୍ଲବ ମୋହାନ ବାଗାନ ଓ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଳ ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ । ସେ ଚୁନି ଗୋସ୍ୱାମୀ ନାମରେ ବେଶି ପରିଚିତ ଥିଲେ ।୩୦ଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ମ୍ୟାଚ ପଦାର୍ପଣରେ ସେ ୯ଟି ଗୋଲ ସ୍କୋର କରିଥିଲେ । ସେ ଭାରତ ତରଫରୁ ୧୯୬୦ ଅଲିମ୍ପିକରେ ଖେଳିଥିଲେ । ୧୯୬୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା ଓ ୧୯୬୪ ଏସିଆନ କପରେ ଭାରତ ରନର୍ସ-ଅପ ହୋଇଥିଲା ।
ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି ଭାବରେ
ଚୁନି, ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ୟାରିୟର କେବଳ ମୋହନ ବାଗାନ କ୍ଲବ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ ।
କ୍ଲବ ତରଫରୁ ଖେଳ
ସେ ମୋହନ ବାଗାନ ଜୁନିୟର ଦଳରେ ୧୯୪୬ ମସିହାରେ ୮ବର୍ଷ ବୟସରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୫୪ରେ ସେ ସିନିୟର ଦଳରୁ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ୧୯୬୮ରେ ନିଜର ଅବସର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ଦଳ ତରଫରୁ ଖେଳୁଥିଲେ । ୧୯୬୦ରୁ ୧୯୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମୋହନ ବାଗାନ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ ।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଖେଳ
୧୯୫୬ରେ ଚୁନି ଭାରତ ତରଫରୁ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ଚିନକୁ ୧-୦ ଗୋଲରେ ହରେଇଥିଲା । ସେ ଭାରତ ତରଫରୁ ୫୦ଟି ମ୍ୟାଚ ଖେଳିଥିଲେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରେ ଅଲିମ୍ପିକ, ଏସୀୟ କ୍ରୀଡା, ଏସିଆ କପ, ମର୍ଡେକା କପ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ ।୧୯୬୨ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡାରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ହାସଲ କରିଥିଲା ଓ ୧୯୬୪ ଏସିଆନ କପ ଓ ମର୍ଡେକା କପରେ ଭାରତ ରନର୍ସ-ଅପ ହୋଇଥିଲା ।
ଚୁନି ୩୦ଟି ଫିଫା 'ଏ' ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଖେଳି ୯ଟି ଗୋଲ ଦେଇଥିଲେ ।
କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଭାବରେ
୧୯୬୨-୬୩ରେ ଚୁନି ବଙ୍ଗଳା ଦଳ ତରଫରୁ ରଣଜୀ ଟ୍ରଫି ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଡାହାଣ ହାତୀ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ ଓ ମିଡିୟମ ପେସ ବୋଲର ଥିଲେ । ଫୁଟବଲ ଖେଳର ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବରେ ଆବୋରୀ ଥିଲେ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଦଳ ତରଫରୁ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ଦୁଇଥର ରଣଜୀ ଫାଇନାଲ ଖେଳିଥିଲେ ଓ ଉଭୟ ଥର ବମ୍ବେଠାରୁ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୮-୬୯ ରଣଜୀ ଫାଇନାଲରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଇନିଙ୍ଗସରେ ୯୬ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ୮୪ ରନ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଅଜିତ ୱାଡେକରଙ୍କ ଶତକ ବମ୍ବେ ଦଳକୁ ବିଜୟୀ କରାଇଥିଲା । ସେହି ବମ୍ବେ ଦଳରେ ଗାଭାସ୍କର ଓ ଶିଭଲକର ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ । ୧୯୬୬ରେ ପୂର୍ବ ଓ ମଧ୍ୟାଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ର ଗୋଟିଏ ଦଳ ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ, ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜକୁ ତାଙ୍କରି ମାଟିରେ ଏକ ଇନିଙ୍ଗସରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ । ଚୁନି ଏହି ମ୍ୟାଚରେ ୮ଟି ଉଇକେଟ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ଫାଷ୍ଟ-କ୍ଲାସ କ୍ରିକେଟ ଜୀବନରେ ସେ ୪୬ଟି ମ୍ୟାଚ ଖେଳି ୧୫୯୨ ରନ ସ୍କୋର କରିଥିଲେ ଓ ୪୭ଟି ଉଇକେଟ ଅକ୍ତିଆର କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ
ଚୁନିଙ୍କର ବହୁବିଧ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲା । ସେ ନିଜ କ୍ଲବ ତରଫରୁ ହକି ମଧ୍ୟ ଖେଳିଥିଲେ । ସେ ବଙ୍ଗଳା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ପ୍ରଥମ ପ୍ରେମ'ରେ ଅଭିନୟ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୫ରେ କଲିକତା ମହାନଗରୀର ସେ ସରିଫ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କଲିକତାର ସାଉଥ କ୍ଲବରେ ଲନ ଟେନିସ ମଧ୍ୟ ଖେଳୁଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ଚୁନି, ୨୦୨୦ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୩୦ତାରିଖରେ ହୃଦଘାତ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି
୧୯୬୧
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ସମ୍ବଲପୁର
ସମ୍ବଲପୁର ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ସମ୍ବଲପୁର ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଐତିହାସିକ ସହର । ସମବଲପୁର ତାର ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ  | ଏଠାରେ ସମଲେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଏଠାରେ ହିରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ ରହିଛି, ଯାହା ଏସିଆର ସବୁଠୁ ବୃହତ୍ ନଦୀ ବନ୍ଧ  |
ଭୂଗୋଳ
ଓଡ଼ିଶାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଏହି ସହର ଅବସ୍ଥିତ | ଏହି ସହର ପାହାଡ଼ ବନ ଘେରା, ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ |
ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କଳା
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ପ୍ରମୁଖ ସହରରେ ନାନାଦି କଳାକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ସମ୍ବଲପୁରର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମାଁ ସମଲେଇ ଏହି ସହରରେ ପୂଜା ପାଆନ୍ତି | ଏଠି ବାର ମାସରେ ତେର ପରବ | କଳା ସଂସ୍କୃତିରେ ଭରପୂର ସମ୍ବଲପୁର ସହର | ସମ୍ବଲପୁରୀ ନାଚ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଶାଢ଼ୀ ଏହି ସହରର ପରିଚୟ | ରଙ୍ଗବତୀ ଗୀତ ପୁରା ବିଶ୍ୱକୁ ହଲାଇ ପାରିଛି | ଏ ବର୍ଷ ରଙ୍ଗବତୀର ଗାୟକ ଜିତେନ୍ଦ୍ରୀୟ ହରିପାଲ ସମ୍ମାନଜନକ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି |
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ବିଷୁବରେଖୀୟ ଗିନି
(Guinea Ecuatorial) ମଧ୍ୟ ଆଫ୍ରିକାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଛୋଟିଆ ଦେଶ ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଫ୍ରିକାର ଦେଶ
ରାୟଗଡ଼ା
ରାୟଗଡ଼଼ା ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ରାୟଗଡ଼଼ା ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର । ୧୯୯୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରୁ ରାୟଗଡ଼ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ପାଇବାପରେ ରାୟଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ସଦର ମହକୁମା ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି । ବଣ, ପାହାଡ, ନଦୀ ଓ ଝରଣାରେ ଭରା ଏଇ ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟତଃ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ବାସସ୍ଥଳୀ ।
ଇତିହାସ
ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୁର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅଶୋକଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ ବେଳେ ଏହା କଳିଙ୍ଗ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଗଙ୍ଗବଂଶୀ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ଏହା ଗୁଡାରି କଟକର କରଦ ରାଜା ଦାଦାର୍ଣ୍ଣବ ଦେବଙ୍କ ଅଧିନରେ ଥିଲା । ମୁକୁନ୍ଦଦେବଙ୍କ ପରାଜୟପରେ ନନ୍ଦପୁର ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଏହା ୪୭ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରହିଥିଲା । ଇଂରେଜ ଶାସନ ଅମଳରେ ଏହା ଜୟପୁର ରାଜାଙ୍କ ଅଧିନରେ ରହିଲା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହା ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।
ରାୟଗଡ଼଼ାର ବିଶିଷ୍ଟ ସମାଜସେବୀ ସ୍ୱର୍ଗତ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବକ୍ସିପାତ୍ର ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଜିଲ୍ଲା ସଭାପତି ଥିଲେ ।
ଭୂଗୋଳ
ନଦ ନଦୀ, ଝରଣା ଓ ପ୍ରପାତ ତଥା ଜଙ୍ଗଲରେ ଭରପୁର ଏହି ଜିଲ୍ଲାରେ ଆଦିବାସୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ । ରାୟଗଡ଼଼ାର ଭୋଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ ହେଉଛି, ଅକ୍ଷାଂଶ = ୧୯° ୧୦′ ୧୨″ ଉ:, ଦ୍ରାଘିମା = ୮୩° ୨୫′ ୧୨″ ପୂ: । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଝଂଜାବତି ନଦୀ ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ନାଗାବଳୀ ନଦୀ ବହିଯାଉଅଛି । ସହରଟି ରାଜ୍ୟ ରାଜଧାନୀ ଭୂବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୩୯୦କି.ମି. ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ଏହା ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଜୟପୁର, ବିଶାଖାପାଟଣା, ରାୟପୁର, କୋରାପୁଟ, କୋଲକାତା, ଚେନ୍ନାଇ, ବାଙ୍ଗାଲୋର, ମୁମ୍ବାଇ, ହାଇଦରାବାଦ ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ।
ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି
ସହରସ୍ଥିତ ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ହାଇସ୍କୁଲ ଏବଂ ଗୋପବନ୍ଧୁ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ ହାଇସ୍କୁଲ.sri aurobinda intergal education center, aurobinda nagar. ଏଠାକାର ଶିକ୍ଷା ବିକାଶରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଏହାଛଡା ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସରକାରୀ ବାଳିକା ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏଠାକାର ନାରୀଶିକ୍ଷାରେ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟିତ । ସ୍ଥାନୀୟ ଠକ୍କର ବାପା ଆଶ୍ରମ ପରିସରରେ ଅନୁସୂଚିତ ଉପଜାତିର ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଇମେରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟଟିଏ ରହିଛି । ଏଠାକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡିକ ହେଲା:- ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ସବୁ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଯଥା ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଉପଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଜିଲ୍ଲା ମୁଖ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟସବୁ ରହିଛି । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ତହସିଲ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ଉପନିବନ୍ଧକଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ ସ୍କୁଲ ତଥା କଲେଜ ସବୁ ରହିଛି ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ସ୍ଥାନୀୟ କାଳୀପୂଜା ଛକରେ କାଳୀପୂଜା, ନିୟୁ କଲୋନୀରେ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜା ଏବଂ ସହରର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଧୁମ୍‌ଧାମ୍‌ରେ ପାଳିତ ହୁଏ । ଏହାଛଡା ମା ମଝିଘରିଆଣୀଙ୍କ ଚଇତି ପରବ ଏବଂ ଜିସିଡି ହାଇସ୍କୁଲ ପଡିଆରେ ଚଇତି ମହୋତ୍ସବ (ଚଇତି) ବେଶ୍ ଜାକଜମକରେ ପାଳିତ ହୁଏ ।
ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ
ରାୟଗଡ଼଼ା ମା ମଝିଘରିଆଣୀଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ପୀଠ ଅଟେ । ଏହି ପୀଠ ଏବେ ନୂତନ ରୂପରେ ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ପାଲଟିଛି ।  ନାଗାବଳୀ ନଦୀର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଝୁଲନ୍ତା ପୋଲ, ରାୟଗଡ଼ା ରାୟଗଡ଼଼ାର ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ । ରାୟଗଡ଼଼ା ସହର ଉପକଣ୍ଠରେ ହାତୀପଥର ଏକଦା ଏକ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ଥିଲା ।  ଏତଦ୍‌ ବ୍ୟତୀତ ସହରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:-
ରାୟଗଡ଼଼ା ଆଖପାଖରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ସବୁ ହେଲା:-
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼଼ା ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ପରଦା କଳା
ପରଦା କଳା, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବୋଲଗଡ଼ ପଞ୍ଚାୟତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଧଳାପଥର ଗ୍ରାମର ଏକ ଲୋକକଳା । ଏହି ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଙ୍ଗରୁ ହସ୍ତତନ୍ତରେ ବୁଣାଯାଇ ପରଦା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଉଦୟନାଥ ସାହୁ ଏହି କଳାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ।
ଇତିହାସ
ଧଳାପଥର ଗ୍ରାମର ଅଧିକାଂଶ ପରିବାରର କୌଳିକ ବୃତ୍ତି ସୂତାରେ ଲୁଗା ଓ ଗାମୁଛା ବୁଣିବା । ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ ଏହି କାମରେ ସହଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ତନ୍ତବୁଣା ଲୁଗାର ଚାହିଦା କମ ହେବାରୁ, ଗଣେଶ ପୂଜାରୀ ଏହି ପରଦା କଳାର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ଓ ଉଦୟନାଥ ସାହୁ ଏହାକୁ ବାସ୍ତବ ରୂପ ଦେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରସ୍ତୁତି
ପରଦା ଉପରେ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରାଫ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚିତ୍ର ଅଙ୍କା ଯାଉଥିଲା । ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟରେ ଆଛୁ, ପିଜୁଳି, ସୁନାରି, ହରିଡା, ଜାମୁ ଓ ଆମ୍ବ ଇତ୍ୟାଦି ଗଛର ଛେଲିରୁ କଷ ବାହାର କରାଯାଇ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ରଙ୍ଗ ରସରେ ସୂତାରେ ପୁଟ ଦିଆଯାଏ । ତାପରେ ହସ୍ତତନ୍ତ ପଦ୍ଧତିରେ ବାନ୍ଧଶୈଳୀରେ ଛବି ତିଆରି କରି, ଥୋଡିରେ ବୁଣାଯାଏ । ପ୍ରାକୃତିକ ରୂପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଙ୍ଗ ବହୁଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । ପରଦାର ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ ୬ଫୁଟ ଓ ଚଉଡା ପ୍ରାୟ ସାଢେ ୪ଫୁଟ ହୋଇଥାଏ । ଗୋଟିଏ ପରଦା ତିଆରି କରିବାକୁ ବେଳେ ବେଳେ ମାସାଧିକ ସମୟ ଲାଗିଯାଏ ।
ବ୍ୟବସାୟ
୧୯୩୦ମସିହା ବେଳକୁ, ଧଳାପଥରର ପରଦାର ବହୁଳ ଆଦୃତି ଥିଲା । ଗୋଟିଏ ପରଦାର ମୁଲ୍ୟ ୧୫୦-୨୫୦ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା । ଗାଁର ମେଳା ମହୋତ୍ସବଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଦିଲ୍ଲୀ ବମ୍ବେ ଆଦି ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପରଦା ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା । ଏକଦା ଗ୍ରାମର ୬୦ଟି ପରିବାର ଏହି କଳା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଚଳୁଥିବା ସମୟରେ, ଅଧୁନା ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ପରିବାର ଏହି କଳାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛନ୍ତି । ସୂତା ଦରବୃଦ୍ଧି ଓ ଛାପା ଚିତ୍ରର ଆଦୃତି ଏହି କଳାକୁ କାଳ ହୋଇଛି । ହସ୍ତତନ୍ତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏହି ପରଦା ଏବେ ବି ୪୦୦ରୁ ୨୦୦୦ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ରି ହୁଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଭୌଗଳିକ ସଙ୍କେତ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଭାରତ ରେଡ୍ଡୀ
ଭାରତ ରେଡ୍ଡୀ ଲିଙ୍କ=ଫାଇଲ:Bharat_Reddy.ogg|11x11_ପିକସେଲ|ଶବଦ ବିଷୟରେ pronunciation <small class="metadata audiolinkinfo" style="cursor:help;">( help · info ) (ଜନ୍ମ  12 ନଭେମ୍ବର  1954, ଚେନ୍ନଇ) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି । ସେ ଭରତ ପାଇଁ ୱିକେଟ କିପର ହିସାବରେ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ଖେଳିଥିଲେ ।
କ୍ରିକେଟ ଜୀବନୀ
1973 ମସିହାରେ ରେଡ୍ଡୀ ବାଳକ ଦଳ ପାଇଁ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ ସେଠାରେ ଶତକ ହାସଲ କରିବା ସହ ଉତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ ।   18 ବର୍ଷ ବଯଶରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀ କ୍ରିକେଟ ଦଳର ଅଧିନାୟକ ଭାବରେ ଖେଳିଥିଲେ । . ଏପରିକି ତାମିଲନାଡୁ ତରଫରୁ ରଣଜୀ ମେଚ ଖେଳିବା ଆଗରୁ ସେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାରତ ଦଳ ପାଇଁ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଜୋନ ପାଇଁ ଦୁଲିପ ଟ୍ରଫି ଖେଳିବାର କୃତି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସେ ଏକ ଭାରତୀୟ ଦଳରେ କୃଷ୍ଣମୁର୍ତିଙ୍କ ସହ ବିକେତକିପର ଭାବରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଗସ୍ତରେ ଯାଇଥିଲେ ।
କିନ୍ତୁ 1975 ମସିହା ଆଡକୁ ଶୟଦ କିରିମାନିଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହେତୁ ଫାରୋଖ ଇଞ୍ଜିନିଅର ଅବସର ନେବା ପରେ ରେଡ୍ଡୀ ଔ ଜାତୀୟ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ପାଇ ନ ଥିଲେ । ସେ ଦଳରେ 2 ଯ ୱିକେଟ କିପର ଭାବରେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ପାକିସ୍ତାନକୁ 1977-78 ମସିହାରେ ଯାଇଥିଲେ । ପରେ କିରିମଣି ଦଳରୁ ବାଦ ପଡିବା ପରେ ସେ 1979ରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗସ୍ତରେ ଯାଇ 4ଟି ଟେଷ୍ଟ ଖେଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରି ପାରି ନ ଥିଲେ ।
ପୁନଶ୍ଚ କିରିମାନିଙ୍କ ସହ ସେ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଓ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ ।
ରଣଜୀ ଟ୍ରଫିରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଦର୍ଶନ 1981=82ରେ ଥିଲା । ସେ 326 ରଣ 3ଟି ଅରଧ ଶତକ ସହ କରିଥିଲେ ।
ସେ 1982-83 ମସିହା  ରୁ 1985-86 ମସିହା ଯାଏ ସେ ତାମିଲନାଡୁର ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ ।ଏହି ସମୟରେ ସେ କେରଳ ସହ ମେଚରେ 6ଟି କେଚ ନେଇଥିଲେ ।  .
ଅବସର ପରେ
ଅବସର ପରେ ଭାରତ ଚେମ୍ପ୍ଲଷ୍ଟ ନାମକ କମ୍ପାନୀରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଅନେକ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ  । ସେ ଦିନେଶ କାର୍ତିକ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି ବାଲାଜିଙ୍କୁ ଟାଲିମ ଦେଇଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ତାଙ୍କ ଝିଅ ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡୀ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଓ ସେ ପ୍ରଯୋଜକ ବିକ୍ରମ ରେଡ୍ଡୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୪ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ବଧୂ ନିରୁପମା
ବଧୂ ନିରୁପମା - (୧୯୮୭)ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା । ଏହା ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ ବଧୁ ନିରୁପମା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ ଏହାର କାହାଣୀକାର, ଯୁଗଳ ଦେବତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର, ରବି ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ୧୯୮୭ରେ ତିଆରି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଇଶା ବେବର୍ତା, ଦେବୁ ବୋଷ, ଅପରାଜିତା ମହାନ୍ତି, ରାଧା ପଣ୍ଡା, ଶ୍ରୀରାମ ପଣ୍ଡା, ଜୟୀରାମ ସାମଲ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୂ
କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ ଚମ୍ପୂ (ବା କିଶୋରଚନ୍ଦ୍ରାନନ୍ଦ ଚମ୍ପୂ ) କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ବଳଦେବ ରଥଙ୍କ ରଚିତ ଏକ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥରେ ବଳଦେବ ହରି ଓ ରାଧାଙ୍କ ପ୍ରେମଳୀଳା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଗଦ୍ୟ ଏବଂ ପଦ୍ୟର ସମ୍ମିଶ୍ରଣ ଏହି ଚମ୍ପୂଟିର ସମଗ୍ର ଗଦ୍ୟାଂଶ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କବିତାଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଆରେ ରଚନା କରାଯାଇଛି ।
ରଚନା ବିଷୟବସ୍ତୁ
ଯମୁନା ତୀରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅବଲୋକନ କରି ବିମୁଗ୍ଧା ହୁଅନ୍ତି ରାଧା । କୃଷ୍ଣଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ରମଣୀୟ ରୂପ, ତାଙ୍କର କୋମଳ ବଂଶୀସ୍ୱର ରାଧାଙ୍କ ମାନସ ପଟଳରେ ବାରମ୍ବାର ନାଚିଉଠେ । ବିରହ ବେଦନାରେ ଅସହ୍ୟ ହୋଇ ସେ ସଖୀ ଲଳିତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା କରନ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ପାଇଁ । ଲଳିତା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ କରି ଅବଗତ ହୁଅନ୍ତି ପ୍ରଣୟିନୀର ମିଳନ ସକାଶେ କାମୋପହତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବ୍ୟଗ୍ରତା । ଲଳିତାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ନୀପକୁଞ୍ଜକୁ ଗମନ କରନ୍ତି ଅଭିସାରିଣୀ ରାଧା । ନିକୁଞ୍ଜସୀମାରେ ମୃଦୁମନ୍ଦ ସମୀରଣର ପ୍ରବହନ, ମଧୁବ୍ରତ ମଣ୍ଡଳୀର ଗୁଞ୍ଜରଣ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରପ୍ରକୃତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ ହୋଇଉଠେ । ପ୍ରେମୀଯୁଗଳ ମଜ୍ଜିଯାଅନ୍ତି ମିଳନର ମାଧୁର୍ଯରେ । ପ୍ରଣୟର ପରିସମାପ୍ତିରେ ରତିକ୍ଳାନ୍ତା ରାଧାଙ୍କୁ ନିଜସ୍ୱ ଅଙ୍କରେ ଉପବେଶନ କରାଇ ମଧୁର ଚାଟୁକ୍ତି ପରିବେଷଣ କରନ୍ତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ । ଧୀରେ ଧୀରେ ରାତ୍ରିର ଅବସାନ ଘଟେ ଏବଂ ପୂର୍ବଦିଗ ରକ୍ତିମା ହୋଇଉଠେ । ସଖୀବୃନ୍ଦ ରସାଳସା ରାଧାଙ୍କୁ ରଜନୀ ଶେଷ ହେବାର ଅବଗତ କରାନ୍ତି । ପ୍ରେମୀଯୁଗଳ ପରସ୍ପରଠାରୁ ବିଦାୟ ନେବାପରେ ଉପହାସିତ ହୁଅନ୍ତି ଆପଣା ଆପଣା ଅନୁଗାମୀଙ୍କ ସମୀପରେ । ପରିଶେଷରେ କବି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଚମ୍ପୂଟିର ସମାପ୍ତି କରିଛନ୍ତି । ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷା
ଗୁଜରାଟୀ (ગુજરાતી,, ଆଗରୁ Guzerati ) ଏକ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଅଧିବାସୀ ଏବଂ ପ୍ରଧାନତଃ ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ । ଗୁଜରାଟୀ ବୃହତ୍ତର ଇଣ୍ଡୋ-ଇଉରୋପୀୟ ଭାଷା ପରିଗୋଷ୍ଠୀର ଅଂଶ । ଗୁଜରାଟୀ ପୁରୁଣା ଗୁଜରାଟୀରୁ ସୃଷ୍ଟିହୋଇଛି (ପ୍ରାୟ ୧୧୦୦-୧୫୦୦ ଖ୍ରୀ) । ଭାରତରେ ଏହା ଗୁଜରାଟର ସରକାରୀ ଭାଷା ଓ ଡାମନ ଓ ଡିଉ ଓ ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହବେଳୀର କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ସରକାରୀ ଭାଷା । ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଗୁଜରାଟୀ ଭାରତରେ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୬ଷ୍ଠ ସର୍ବାଧିକ କଥିତ ଭାଷା ଓ ଏହା ୫୫.୫ ମିଲିଅନ (୫.୫ କୋଟି) ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ ଯାହା ଭାରତର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୪.୫% । ୨୦୦୭ ମସିହାର ଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଭିତ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱର ୨୬ ତମ ସର୍ବାଧିକ କଥିତ ଭାଷା ।
ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାଟି ୭୦୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଏବଂ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ୫୫ ମିଲିଅନରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା କଥିତ । ଗୁଜରାଟ ବାହାରେ ଗୁଜରାଟୀ ଲୋକ ବିଶେଷ କରି ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନରେ (ପ୍ରଧାନତଃ କରାଚୀରେ) ଗୁଜରାଟୀ କଥିତ । ଗୁଜରାଟୀ ଭାଷାଭାଷୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ବାହାରେ ଅନେକ ଦେଶରେ ଗୁଜରାଟୀ ବ୍ୟାପକଭାବେ କଥିତ । ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର କାନାଡ଼ା ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧମାନ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ବହୁଳ ବ୍ୟବହୃତ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ । ଇଉରୋପରେ ବ୍ରିଟିଶ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଭାଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରୁ ଗୁଜରାଟୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଲଣ୍ଡନର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବାଧିକ କଥିତ ଭାଷା । ଗୁଜରାଟୀ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବିଶେଷ କରି କେନିଆ, ଉଗାଣ୍ଡା, ତାଞ୍ଜାନିଆ, ଜାମ୍ବିଆ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ କଥିତ ।  ଏହାଛଡ଼ା ଏହା ଚୀନ (ବିଶେଷ କରେ ହଂକଂ), ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ, ସିଙ୍ଗାପୁର, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ବାହରିନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟର ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ କମ ପରିମାଣରେ କଥିତ ।
ଗୁଜରାଟୀ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ ଜିନ୍ନାଙ୍କ ମାତୃଭାଷା ଥିଲା ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା