cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଶିକ୍ଷା
ଶିଶୁଟି ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ଲବ୍ଧ ବୋଲି ଭାବି ଭଗବାନ ଦାସ ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ତାହାର ଜଗନ୍ନାଥ ବୋଲି ନାମକରଣ କଲେ । ଶିଶୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଚତୁର୍ଥ ବୟସରେ ପଦାର୍ପଣ କରିବା ବେଳକୁ ପିତା ତାଙ୍କର ଚୂଡ଼ାକର୍ମ, ବଣ୍ଣବୋଧ ଆଦି ଶେଷ କରିଥିଲେ । ପଞ୍ଚମ ବର୍ଷରେ ସେ ବିଦ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରାମ ଚାଟଶାଳୀରେ ବର୍ଣ୍ଣପାଠ ଓ ଅଙ୍କ ଆଦି ଶିଖିଥିଲେ । ଉପନୟନ ଉତ୍ତାରେ ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅମରକୋଷ, ଅଭିଧାନ ଏବଂ କଳାପ ଓ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ନାମକ ଦୁଇଟି ସଂସ୍କୃତ ବ୍ୟାକରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଯାଇ ଯଜୁର୍ବେଦ ଓ ସାମବେଦର ସଂହିତାମାନ ମଧ୍ୟ ସେ ଅଧ୍ୟୟନ ଓ କଣ୍ଠସ୍ଥ କରିଥିଲେ । ନ୍ୟାୟ ବେଦାନ୍ତ ଆଦି ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ମହାଭାରତ ରାମାୟଣ ଆଦି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ପଢ଼ିବା ପରେ ସେ ଭାଗବତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ପିତା ଭଗବାନ ଦାସ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ବିବାହ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉଠାଇଲେ । ଜଗନ୍ନାଥ ଆଉ କେତେକ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅଧ୍ୟୟନ ସମାପ୍ତ କରି ବିବାହ କରିବା ପାଇଁ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀକୁ ନିତି ଆସୁଥିଲେ । ମନ୍ଦିର ଭିତର ବେଢ଼ାରେ ସେ ବଟଗଣେଶଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ଶ୍ରାମଦ୍ ଭାଗବତ ପାଠ କରୁଥିଲେ । ବଟବିହାରୀ ନାମକ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରାଣ ପାଠ ହେଉଅଛି ଓ ପୁରାଣ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜପ୍ରଦତ୍ତ ବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଖଞ୍ଜା ଅଛି ।
ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ
୧୫୦୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାଦ୍ଦରେ ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟଦେବ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରି ଭକ୍ତି ସମେତ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନିମନ୍ତେ ପୁରୀକୁ ଆଗମନ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳକୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ବୟସ ଉଣେଇଶ । ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଦେବ ବଡ଼ଦେଉଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବଟ ମୂଳରେ ପ୍ରଥମେ ଏହାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ । ଅଢ଼ାଇ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁହେଁ ଏକତ୍ର ବାସ କଲେ । ସେହି କାଳରେ ଅନ୍ୟ କାହା ସହିତ ସାକ୍ଷାତ ହେଉନଥିଲା । <!-- ଦିନେ ଦାସେ ଶ୍ରୀମଭାଗବତର ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମସ୍ତୃତି ପାଠ କରୁଅଛନ୍ତି; ଏମନ୍ତ ସମୟରେ ଚୈତନ୍ୟ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେବାରୁ ତାଙ୍କର ଭାବାବେଶ ହାଲା ଅନନ୍ତର ସଂଜ୍ଞାଲାଭ କରି ସେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଦକ୍ଷଣ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କ ର୍ଶନ କଲେ ତତ୍ପରେ ସ୍ୱୀୟ ସହଚରବର୍ଗଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ କହିଲେ 'ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ବଭୂତରେ ପରି ରହି ଅଛନ୍ତି ମୁଁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କୁ ୟେପରି ଭୟ ଓ ଭକ୍ତି କରେ ସର୍ବତ୍ର ମୋର ସେହି ଭାବ ବିଶେଷତଃ ଦାସଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ବେଶି ଭୀତ; କାହିଁକି ନାଁ, ଦାସେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ, ଦାସଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ମହାପ୍ରେମର ଆକର, ମୁଁ ତାହା ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ହୃଦଯରେ ଭାବୁଥିବି' ଏହା କହି ଚୈତନ୍ୟଦେବ ବାରମ୍ବାର ଦାସଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇଲେ ତାହା ଦେଖି ତକ୍ରତ୍ୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇ ନିଜ ନିଜ ବସାକୁ ଫେରି ଗଲେ ଏହିପରି ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସିବା ସମଯରେ କିଛିକ୍ଷଣ ବଟ ମୂଳରେ ବସି ଗୌଡ଼ାଯ ବୈଷ୍ଣବଗଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଈର୍ଷାନ୍ୱିତ ହୋଇ କହିଲେ- "ଦେଖନ୍ତୁ, ଆପଣ ଜଣେ ଅନୁପଦିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପ୍ରେମାଲିଙ୍ଗନ କରୁ ଅଛନ୍ତି ବୈଷ୍ଣବ ପକ୍ଷରେ ସାଂପ୍ରଦାଯକ ଲୋକଙ୍କଟାରୁ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଶାସ୍ତ୍ରନିଷିଦ୍ଧ" ଏହା ଶୁଣି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଦେବ କହିଲେ, "ଏହା ଠିକ୍ କଥା ନୁହେଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଭକ୍ତିମୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାସ ସୁତରାଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନାଭିନ୍ନ ବିଚାର କରିବା କଦାପି ଉଚିତ ନୁହେଁ" ବାସ୍ତବିକ ଦଯାମଯ ଭଗବାନ ଅହୈତୁକ ଦଯା ପ୍ରକାଶ କରି ଜୀବମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀଗୁରୁ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ମହା ଅନୁଗ୍ରହ କରି ଥାଆନ୍ତି, ଏହା ଭାରତୀଯ ସାଧକ ଓ ଭକ୍ତବୃନ୍ଦ ଉତ୍ତମରୂପେ ବୁଝନ୍ତି, ଏବଂ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଦାସେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଉତ୍ତମ ରୂପେ ଉପଲବ୍ଧି କରିଥିଲେ ତେଣୁ ସେ ନିଜକୃତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତରେ ଲେଖି ୟାଇ ଅଛନ୍ତି: 'ସର୍ବ ଶରୀର ମଧ୍ୟେ ସାର, ଦୁର୍ଲଭ ନର କଳେବର ସୁଲଭ ନାବ ରୂପେ ଘଟେ, ବନ୍ଧନ ଭବ ସିନ୍ଧୁ ତଟେ ଏ ନାବେ ଗୁରୁ କର୍ଣ୍ଣଧାର, ମୁହିଁ ଅନୁକୂଳ ସମୀତ ଏମନ୍ତ ନାବ ଥାଉଁ କୂଳେ, ୟେବା ନ ତରେ ଭବ ଜଳେ, ସେ ନର ହୀନ ମୂଢ଼ମତି, ତାହାକୁ ବୋଲି ଆତ୍ମଘାତୀ"
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସେ ବଡ଼ ନିରଭିମାନ ଲୋକ ଥିଲେ ସେ ଶୁଣି ପାରିଲେ ୟେ, ଗୌଡ଼ୀଯ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ଆଗରେ ଆପତ୍ତି କରୁଅଛନ୍ତି ୟେ, ଦାସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ଦୀକ୍ଷିତ ନୁହନ୍ତି ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମନ ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଉଠିଲା ସେ ଅତି ଆଗ୍ରହରେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ଇପସ୍ଥିତ ହେଲେ ତେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଦେବ କାଶୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ କାଶୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଘର ବର୍ତ୍ତମାନ ରାଧାକାନ୍ତ ମଠ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଦାସେ ଦୁଇ ହାତରେ ଦୁଇଟି ଛୋଟ କୁଡ଼ିଆରେ ମହାପ୍ରସାଦ ଧରି ଉକ୍ତ ମଠରେ ପହୁଞ୍ଚିଲେ ସେତେବେଳକୁ ଚୈତନ୍ୟ ସମୁଦ୍ର ସ୍ନାନ ସମାପ୍ତ କରି ମଠସ୍ଥ ସ୍ୱୀୟ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥାଆନ୍ତି ଦାସେ ହସ୍ତପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି ତାହାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତେ ସେ ତାହାକୁ ମହା ସମାଦରରେ କହିଲେ, "ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିମୟ ଦାସ ଆପଣେ ଆସିବା ହେଉ" ତାହା ଶୁଣି ଦାସେ ଯୁକ୍ତକରରେ ଅତି ବିନିମଯରେ କହିଲେ, "ଆଜ୍ଞା ! ମୁଁ ଅନୁପଦିଷ୍ଟ ମୋତେ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଦଯା କରି ମୋତେ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ" ଏହା ଶୁଣି ଶ୍ରୀଚୌତନ୍ୟ ଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ମତ୍ତ ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଲେ ଏବଂ ଏହାଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରି ବୋଲି ଇଙ୍ଗିତ କଲେ ଦାସେ ୟେପରି ଗୁରୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁଥିଲେ ତଦନୁରୂପ ଗୁରୁ ପାଇଲେ ତତ୍ପରେ ସେ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରତ୍ୟହ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ଆଳତି, ଅବକାଶ, ଧୂପ, ବଡ଼ ସିଂହାର ଆଦି ସେବାରେ ଖଟି ଥାଆନ୍ତି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ପହୁଡ଼ ପରେ ଦାସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରୁଥିଲେ ।
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ସ୍ୱୀୟ ଗୁରୁ ବଳରାମ ଦାସଙ୍କୁ ଯେପରି ସମ୍ମାନ ଦେଖାଉଥିଲେ, ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ସମ୍ମାନ ଦେଖାଉଥିଲେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତରୁ ଗାତ୍ରୋଥ୍ଥାନ କରି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡବତ କରୁଥିଲେ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଓ ମୁଖ ପ୍ରକ୍ଷାଳନାର୍ଥ ଜଳ ୟୋଗାଇ ରଖୁଥିଲେ; ସ୍ନାନାର୍ଥ ଜଳଦାନ, ଶଯ୍ୟାମାର୍ଜନ ଓ ଦଣ୍ଡକମଣ୍ଡଳୁ ମାର୍ଜନାଦି ଗୁରୁଙ୍କର ନାନାବିଧ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରୁଥିଲେ ତାଙ୍କୁ "ହରେରାମ କୃଷ୍ଣ" ମନ୍ତ୍ର ଭଜନ କରୁଥିବା ଦେଖି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଦାସେ ! ଆପଣଙ୍କ ରୀତି ଦେଖିଲେ ଜଣାୟାଏ, ଆପଣ ସାଧକ ନୁହନ୍ତି, ନିତ୍ୟସିଦ୍ଧ ଆପଣ ପୂର୍ବତନ ସିଦ୍ଧ ଶରୀର କିପରି ପାଇଲେ, କହିବା ହେଉନ୍ତୁ" ତହା ଶୁଣି ଦାସେ କହିଲେ, "ମହାପ୍ରଭୋ ! ଆପଣ କି ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ, ଆପଣଙ୍କୁ କେଉଁ କଥା ଅଗୋଚର? ଆପଣ ୟେତେବେଳେ ପଚାରୁ— ଅଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ମୋର କହିବା ଉଚିତ୍ ବୈକୁଣ୍ଠପୁରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୀଠସ୍ଥିତ ମଣିମଣ୍ଡିତ ମଣ୍ଡପରେ ୟୁଗଳମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କର ପ୍ରକାଶ ସ୍ମରଣ କରି ମୁଁ ୟେତେବେଳେ ଭାବାବିଷ୍ଟ ହେଲି, ସେତେବେଳେ ମୋର ବାହ୍ୟଜ୍ଞାନ ଏକାବେଳେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହୋଇଥିଲା ଉପଲବ୍ଧ କଲି, ନିତ୍ୟ ବୈକୁଣ୍ଠଧାମରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଏକତ୍ରାବସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ପରସ୍ପର ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଆନନ୍ଦରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ; ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀମତୀ ରାଧାରାଣୀଙ୍କ ମୁଖକୁ ଚାହିଁ ମଧୁରହାସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କଲେ; ସେ ହାସ୍ୟରୁ କୋଟିବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଜାତ ହେଲା ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସେହି ହାସ୍ୟରୁ ଆବିର୍ଭୁତ ହେଲେ ମୁଁ ରାଧାଙ୍କ ହାସରୁ ସମଭୂତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲି ପ୍ରଭୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, 'ଯାଅ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଅବତାର ଗ୍ରହଣ କରି କଳିକଳୁଷିତ ଜନମାନଙ୍କୁ ହରିନାମ କୀର୍ତ୍ତନ କରାଇ ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କର ଏହି ସୂତ୍ରରେ ତୁମ୍ଭର ଚୈତନ୍ୟ ନାମ ହେବ' ଅନନ୍ତର ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ, 'ଯାଅ, ତୁମ୍ଭେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବ ଅନନ୍ତକାଳରେ ଏହା ଗତି ପାଇବ" ଏହା ଶୁଣି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ଭାବଗଦ୍ଗଦ ହୋଇ କହିଲେ, "ଏ ଅତି ଅପୂର୍ବ ରହସ୍ୟ ଯେଉଁ ରାଧିକା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପ୍ରେମର ସର୍ବସ୍ୱ, ତୁମ୍ଭେ ସେହି ରାଧାଙ୍କର ଅଂଶ ଅଃ ! ଏ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବ" ଦାସଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଚୈତନ୍ୟ ଦେବ କହିଲେ, 'ଦାସେ ! ଆପଣ ଅତି ବଡ଼' ଏହା କହି ଶ୍ରୀଚୈତନ୍ୟ ନିଜର ଗୈରିକ ଉତ୍ତରୀୟ ତାହାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ବାନ୍ଧି ଦେଲେ ସେହି ଦିନଠାରୁ ଲୋକେ ତାହାଙ୍କୁ ଅତିବଡ଼ ଗୋସ୍ୱାମୀ' ବୋଲି ଡ଼ାକିଲେ ତାହାଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମ୍ପ୍ରଦାଯକୁ 'ଅତି ବଡ଼ୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ' କୁହାୟାଏ
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ (୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୫ - ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୯) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ଯୋଗେଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଚାରିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭, ୧୯୬୭, ୧୯୭୪ ଓ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବାଙ୍କୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୨ୟ, ୪ର୍ଥ, ୬ଷ୍ଠ ଓ ୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଲେଖା ଅଛି, କୃଷ୍ଣରତି ଦୁଇପ୍ରକାର; ଯଥା: ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନମିଶ୍ରା ଏବଂ କେବଲା ବା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନଶୂନ୍ୟା । କେହି କେହି ଅତିବଡ଼ି ଗୋସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ଞାନମିଶ୍ରା କୃଷ୍ଣରତିର ଉପାସକ ଶ୍ରେଣୀଯ ବୋଲି କହିଥାଆନ୍ତି ।
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ ୧୯୨୫ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୨ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଯୁଧିଷ୍ଠୀର ରାଉତ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ପାଟରାଣୀ ଦେବୀ । ଯୋଗେଶଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ଏମ୍.ବି.ବି.ଏସ୍. ।
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ
ପ୍ରତିଦିନ ରାତିରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦେବଙ୍କ ପହୁଡ଼ ପରେ ମେଧା ଓ ସୁମେଧା ନାମରେ ପରମା ସୁନ୍ଦରୀ ଦୁଇ ଜଣ ସଖୀ (ଦେବଦାସୀ) ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ତାହାଙ୍କ ସେବା କରୁଥାଆନ୍ତି ଏହା ଶୁଣି ମହାରାଜ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ର ଦେବ ବିସ୍ମିତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ କଳଙ୍କ ଆଶଙ୍କା କରି ସ୍ୱୟଂ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରି ସମୟରେ ଅନ୍ଧାର ବିଜେ କରି ତାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କଲେ ମାତ୍ର ଭକ୍ତାବତାର ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ଅତି ବଡ଼ସ୍ୱାମୀ ତାହା ଜାଣି ପାରି ରାଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, 'ମହରାଜ ! ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ମହାଦେଈଙ୍କୁ ଯେପରି ପରିଚାରିକାମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୁଇଟି ଭକ୍ତିପରାୟଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଆସି ସେବା କରନ୍ତି' ମହାରାଜା ତହୁଁ ଏ ଦୁଇଟି ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରବାରୁ ଉକ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀ ଦୁହେଁ ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ ଅନ୍ତର୍ହିତା ହୋଇଗଲେ ଏହା ଦେଖି ରାଜା ଭୟରେ ଓ ଭକ୍ତିରେ ବିହ୍ୱଳହୋଇ ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଆଉ ଦିନେ ମହାରାଜ ବହୁ ମୂଲ୍ୟର ଚନ୍ଦନକାଠ କିଣି ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କଠାରେ ତାହା ଲାଗି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଅର୍ପଣ କଲେ ମାତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ସେହି ଚନ୍ଦନ ଘୋରି ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମର କାନ୍ଥରେ ବୋଳି ଦେଲେ ମହାରାଜ ଏହା ଶୁଣି ପାରି ବଡ଼ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସି ଦେଖିଲେ ଯେ, ସେହି ଚନ୍ଦନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ବୋଳା ହୋଇଛି ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀ ଏହିପରି ଅନେକ ଚମତ୍କାର ମହିମା ପ୍ରକାଶ କରି ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ବଶୀଭୂତ କରିଥିଲେ ।
କିଛି ଦିନ ପରେ ଦିନେ ଶତ ଶିଷ୍ୟ ପରିବେଷ୍ଟିତ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ନାମକ ଜନୈକ ମାୟାବତୀ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ଆସି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ତାଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଗୋଟିଏ ପତାକା ଥିଲା; ସଙ୍ଗରେ ଗୋଟିଏ ତ୍ରିକୋଣାକାର ଛତ୍ର ଥିଲା ସେ ମହାରାଜଙ୍କ ମିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ପଣ୍ଡିତମାନଙ୍କୁ ଡ଼କାନ୍ତୁ, ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମଭିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ମୋତେ ପରାଜୟ କଲେ ମୁଁ ଭିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବି ନଚେତ୍ ମୁଁ ଏଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଚତୁଷ୍କୋଣ ଛତ୍ର ଘେନି ବିଦାଯ ଗ୍ରହଣ କରିବି" ତହୁଁ ମହରାଜ ପ୍ରତାପରୁଦ୍ରଦେବ ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଡକାଇ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ତର୍କ ଅଦ୍ୱୈତବାଦ ଖଣ୍ଡନ କରି ସ୍ୱୀୟ ପ୍ରଚାରିତ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଭେଦାଭେଦ ଭାବ ପ୍ରତିପାଦନ କଲେ ଏଥିରେ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଙ୍କର ଖର୍ବ ଚୂର୍ଣ୍ଣୀଭୂତ ହେଲା ସେ ଛତ୍ର ଓ ପତାକା ତ୍ୟାଗ କରି ସନ୍ନ୍ୟାସଗ୍ରହଣପୂର୍ବକ ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ ।
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଚାରିଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଚୈତନ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ
ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମହାତ୍ମ୍ୟ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରଚାରିତ ହେବାରୁ କି ସ୍ତ୍ରୀ, କି ପୁରୁଷ, ଦଳ ଦଳ ହୋଇ ଜିଜ୍ଞାସୁ ଭାବରେ ତାହାଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପଗତ ହେଲେ ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନେ ସଙ୍କୋଚ ବୋଧ ନ କରି ବଟମୂଳରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ରୁଣ୍ଡ ହେଉଥିଲେ ଅତିବଡ଼ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ୧୬ଜଣ ଶିଷ୍ୟ ଥିଲେ ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନାନା ସ୍ଥାନରେ ମଠମାନ ସଂସ୍ଥାପନ କରିଯାଇଅଛନ୍ତି । ‌‌-->
ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୯ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୭ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଓ ମଠ
୧୫୫୦ ଖ୍ରାଷ୍ଟାଦ୍ଦରେ ମାଘ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷ ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କର ତିରୋଧାନ ହେଲା ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭକ୍ତିର ଗଭୀରତାକୁ ନେଇ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପ୍ରଚଳିତ । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଏହିଭଳି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅଛି ଯେ ମେଧା ଓ ସୁମେଧା ନାମରେ ଦୁଇଜଣ ଦେବକନ୍ୟା ଜଗନ୍ନାଥଦାସଙ୍କର ସେବା କରିବାକୁ ଆସୁଥିଲେ । ଏଣୁ ରାଜା ଜଗନ୍ନାଥଦାସଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କଲେ । ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାରମାନେ ଛକି ଛକି ସେ ଦୁହିଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାରୁ ସେମାନେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟ ଏକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ପ୍ରକାରେ ଏଭଳି ଆହୁରି ଏକ ଅଲୌକିକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ଜଗନ୍ନାଥଦାସଙ୍କ ଜୀବନରେ । କାଶୀରାମ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟବସାୟୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସି ଠାକୁରଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଲାଗି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଶ୍ରୀଖଣ୍ଡ ଚନ୍ଦନ ଟେଳାଟିଏ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଯାଇଥିଲେ । ଏଥିରେ କସ୍ତୁରୀ, କର୍ପୂର ପ୍ରଭୃତି ବହୁବିଧ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ବାସଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥିଲା । ଦିନେ ରାଜା ସେହି ଟେଳାରୁ ଖଣ୍ଡିଏ ଜଗନ୍ନାଥଦାସଙ୍କୁ ଦେଲେ ଓ ତାହାକୁ ଘୋରି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଲାଗି କରିବାକୁ କହିଲେ । ମାତ୍ର ଭକ୍ତ ଜଗନ୍ନାଥ ତାହାକୁ ଘୋରି ଭାବବିହ୍ୱଳ ଅବସ୍ଥାରେ ମଠ କାନ୍ଥରେ ଲେପିଦେଲେ । ରାଜା ଏ ସମାଚାର ପାଇ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କୁ ପରିବାରୁ ସେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଠାକୁରଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ବୋଳି ଦେଇଛି । ରାଜା ପରୀକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମନ୍ଦିର ଯାଇ ଦେଖିଲେ ଯେ ବାସ୍ତବରେ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ହୋଇଛି ଓ ମନ୍ଦିର ସୁଗନ୍ଧରେ ମହକି ଉଠୁଛି ।
ଭାଗବତ ଲିଖନ
ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସଂସ୍କୃତ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଆଦୃତ ହୋଇପାରିନଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ପିତା ଭଗବାନ ଦାସ ବଡ଼ଦେଉଳରେ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ପୁରାଣପଣ୍ଡା ହେଲେ । ସେ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦେଉଥିଲେ । ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବୋଉ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପଦ୍ୟରୂପରେ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ପୁଅକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଅନ୍ତି । ବିଧବା ମା’ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟର ପୁଣ୍ୟ ସଞ୍ଚୟ ଆଶାରେ କୃଷ୍ଣଚରିତ ଶୁଣିବାକୁ ଆଶାୟୀ ହେବାରୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଜନନୀର ଅଭିଳାଷ ପୂରଣ ନିମନ୍ତେ ଅଧ୍ୟାୟେ ଅଧ୍ୟାୟେ ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଶୁଣାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେହି ପଦ୍ୟାନୁବାଦ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ରୂପ ନେଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଗୋସ୍ୱାମୀ ବଟ ଗଶେଶଙ୍କ ନିକଟରେ ବସି ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ନବାକ୍ଷରୀ ବୃତ୍ତରେ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଚନାବଳୀ
ଏହା ଛଡ଼ା ସେ ସଂସ୍କୃତ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଭକ୍ତି-ଗ୍ରନ୍ଥମାନ ରଚନା କରିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୪୯୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୫୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ସନ୍ଥକବି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
୨୪ ଜୁନ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁନ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଭଗବତ ଗୀତା
thumb|alt=An 1830 CE painting depicting Arjuna, on the chariot, paying obeisance to Krisha, the charioteer.|କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଶ୍ରୀମଦଭଗବତଗୀତା ବା ଗୀତା ହେଉଛି ମହାଭାରତର ଅଂଶ । ଶ୍ରୀ ବ୍ୟାସଦେବ ହେଉଛନ୍ତି ଏହାର ସଙ୍କଳନ କର୍ତ୍ତା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜ ଉପଦେଶର ଅଧିକାଂଶ ଶ୍ଲୋକରେ ହିଁ କହିଥିଲେ ବ୍ୟାସଦେବ ତାହା ଅବିକଳ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । ଯେଉଁ ଅଂଶ ସେ ଗଦ୍ୟରେ କହିଥିଲେ, ତାହା ବ୍ୟାସଦେବ ନିଜେ ଶ୍ଳୋକବଦ୍ଧ କରିଦେଇଛନ୍ତି; ତା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ସେ ଅର୍ଜୁନ, ସଞ୍ଜୟ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ବଚନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାଷାରେ ଶ୍ଳୋକବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି । ଗୀତାରେ ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କଥିତ ଶ୍ଳୋକସଂଖ୍ୟା ୬୨୦, ଅର୍ଜୁନ କଥିତ ଶ୍ଳୋକ ସଂଖ୍ୟା ୫୭, ସଞ୍ଜୟ କଥିତ ଶ୍ଳୋକ ସଂଖ୍ୟା ୬୭ ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ କଥିତ । ଏହି ୭୪୫ଶ୍ଳୋକରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ଗୀତା ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ଅଠର ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରି ମହାଭାରତର ଅଂଶଭାବେ ଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କୃଷ୍ଣ ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତ
ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ
ଦୀପକ କୁମାର, ନବାଗତା ପ୍ରିୟଙ୍କା ଏବଂ ଦେବାଶିଷ ପତି ପ୍ରମୁଖ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆର୍କିଓଡଣ୍ଟୋସରସ୍
ଆର୍କିଓଡଣ୍ଟୋସରସ୍ (ଅର୍ଥ ପୁରାତନ ଦନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ସରୀସୃପ) ମଧ୍ୟ ଜୁରାସିକ ଯୁଗର ସରୋପଡ ଡାଇନୋସରର ଗୋଟେ ପ୍ରଜାତି | ଏହାର ଜୀବାଶ୍ମ ଆଫ୍ରିକାର ମାଡାଗାସ୍କାରରୁ ମିଳିଥିଲା | ଏହି ଜୀବାଶ୍ମ ନମୁନା Archaeodontosaurus descouensiକୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୫ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା | ଏହାର ଜାତିର ନାଁ ଏହାର ଆବିଷ୍କର୍ତ୍ତା ଡିଡିଏର ଡେସ୍କୋଏନ୍ସଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ହୋ‍ଇଛି | ଏହା ବୋଧହୁଏ ଗୋଟେ ସରୋପଡ୍ | କେନ୍ଦ୍ର|thumb|Archaeodontosaurus descouensi
ବହି ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁରାସିକ ଡାଇନୋସର ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଓ ମାଡାଗାସ୍କରୀୟ ଡାଇନୋସର
୫୧୬
୫୧୬ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୧୬ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଦଧି ନାଟ
ଦଧି ନାଟ, ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପାରମ୍ପାରିକ ଲୋକକଳା । ଏହି ନାଟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଲୀଳା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ । ଏହି ନାଟକ ବିଶେଷକରି ବୈଷ୍ଣବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ନାଟ ପରିବେଷଣ ପରେ, କଳାକାରମାନେ ଗୋପାଳୁଣୀ ବେଶରେ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ ଦହି ବିକ୍ରୀ କରିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି । ଏହି ପରମ୍ପରା ଯୋଗୁ, ନାଟର ନାମ ଦଧି ନାଟ ହୋଇଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଭଦ୍ରକ ଓ  ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ନାଟକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ ।
ବିଷୟବସ୍ତୁ
ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଲୀଳା ଏହି ନାଟର ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟବସ୍ତୁ । ଏହି ଲୀଳାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ କଂସର ଦୌରାତ୍ମରୁ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନିମନ୍ତେ ବସୁମାତାଙ୍କର ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରାଥନାରୁ ଏବଂ ଶେଷ ହୋଇଥାଏ କଂସବଧ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ପୁନଶ୍ଚ ରାଜ୍ୟଭିଷେକରେ । ଏଥିରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଲ୍ୟଲୀଳା ପରିବେଷିତ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ସ୍ଥଲବିଶେଷରେ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଯଥା କାଳିଆ ଦଳନ, ବସ୍ତ୍ରହରଣ, କଂସବଧ ଆଦି ମଧ୍ୟ ପରିବେଷିତ ହୋଇଥାଏ ।
କଳାକାର
ଏହି ନାଟକରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ କଳାକାରମାନେ ହିଁ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବୈଷ୍ଣବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଥାଆନ୍ତି । ଆଗରୁ କେବଳ ପୁରୁଷମାନେ ଏଥିରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ ଏବେ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି । କୃଷ୍ଣ ବଳରାମଙ୍କ ଚରିତ୍ରରେ ଶିଶୁ କଳାକାରମାନେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି ।
ପାରିଶ୍ରମିକ
ଏହି ଲୋକକଳାରେ କଳାକାରମାନଙ୍କୁ ଖୁବ କମ ପାରିଶ୍ରମିକ ମିଳିଥାଏ । ଅର୍ଥ ଅଭାବରୁ ଅନେକ କଳାକାର ଏହି ଲୋକକଳାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି ଓ ଏହି ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ବସିଲାଣି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
୨୫ ଜୁନ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁନ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର
ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଥିବା କଷବା-ଷାଠିବାଟିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ପୁରାତନ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏଠାରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି । ଆଗରୁ କଷବା ଓ ଷାଠିବାଟିରେ ବହୁଥିବା ଜୁଣେଇ ନଦୀର ଶୁଖିଲା ଶଯ୍ୟାରେ ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ସ୍ଥାପନ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଯାଜପୁରର କଇଆଁଗୋଲା ରାସ୍ତାର ମଙ୍ଗଳପୁରଠାରୁ ବଡକୁଆଁଲ ରାସ୍ତାରେ ୧.୫ କି.ମି.ଗଲେ ଥାଲକୁଡ଼ି ପଞ୍ଚାୟତର କଷବା ଏବଂ ପାଲଟପୁର ପଞ୍ଚାୟତର ଷାଠିବାଟିରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଜୁଣେଇ ନଦୀ ପୋତି ହୋଇଯିବା ପରେ ଏହାର ବାଲୁକା ଶଯ୍ୟାରୁ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ବାଲିରୁ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ହୋଇଥିବା ଜଣାଯାଏ । ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ।
ଇତିହାସ
ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଶାଖା ଜୁଣେଇ ନଦୀ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ଏକ ଚାଳଘରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ । ୨ଟି ମୌଜାର ବିଜେସ୍ଥଳ କଷବା ଓ ଷାଠିବାଟିର ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଅବସ୍ଥିତ । ସାତଶେଣିଆ କାଠ ଓ କଦଳୀ କାନ୍ଦିରେ କାଠ ଖଞ୍ଜି ଏହି ଘର ତିଆରି ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଘରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା ହେଉଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର ଜମିଦାରୀ ଶାସନ ଉଚ୍ଛେଦ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିଲେ । ଝିଙ୍ଗାରପୁର ଜମିଦାରୀ ଅଧୀନରେ ଷାଠିବାଟି ଥିଲା । ପରେ ଜମିଦାରୀ ଉଚ୍ଛେଦ ହେବା ପରେ ଥାଲକୁଡ଼ିର ଜମିଦାର ଫକିର ଚରଣ ସାହୁଙ୍କ ହାତକୁ ଷାଠିବାଟି ଆସିଲା । ଥାଲକୁଡ଼ି କଷବାର ପରିବାରଗଣ ଶ୍ରୀଚରଣ ପଣ୍ଡା, ଚାଉଳିଆର କାମଦେବ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ପରିବାର, ବିଲସାହିର ବଳରାମ ପଣ୍ଡା ଏବଂ ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡାଙ୍କ ପରିବାର ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରିଆସୁଥିଲେ । ଜୁଣେଇ ନଦୀ ଅଧୁନା ପୋତି ହୋଇଯାଇଛି । ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱର ବିଜେସ୍ଥଳୀରେ ୧୪ ଡେସିମିଲ ଜମି ଥିଲା । ପରେ ଏହା ଜବରଦଖଲ ଯୋଗୁ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଯାଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନର ମନ୍ଦିରଟି କଷବା ଷାଠିବାଟି ଏବଂ ଆଖପାଖ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ହୋଇଥିଲା । ଧନୀପୁର ଜମିଦାରୀ ଥିବାବେଳେ କଷବାରେ ଜମିଦାରଙ୍କର ସିରସ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମନୋରଞ୍ଜନ ନିମନ୍ତେ ମନ୍ଦିର ନିକଟରେଏକ ମଠ ଓ ଭାଗବତ ଗାଦି ଥିଲା ।
ପୂଜା-ବିଧି
ଏଠାରେ ଜାଗର ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଅଖଣ୍ଡ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ । ମନ୍ଦିରଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇନଥିବାରୁ ମହାଦୀପ ମନ୍ଦିର ଉପରକୁ ନ ଉଠାଇ ଏକ କଦଳୀ ଗଛରେ ଦିଆଯାଉଛି । ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାଗବତ ସପ୍ତାହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବେଳେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କ୍ଷୀର, ମହୁ, ବେଲ ପତ୍ରରେ ଅଭିଷେକ କରାଯାଏ । ନିତି ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କ ସକାଳ ମଙ୍ଗଳାଳତି, ମଧ୍ୟାହ୍ଣ ନୀତିି, ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ଓ ରାତ୍ରୀ ନୀତିି ସମାପନ ହେବା ପରେ ପହୁଡ଼ ପଡିଥାଏ । ଆଖପାଖର ବିଭିନ୍ନ ଗାଁରୁ ଭକ୍ତମାନେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରିଥାନ୍ତି ।
ପାର୍ଶ୍ୱଦେବତା
ମନ୍ଦିର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ବାଲୁଙ୍କେଶ୍ୱରଙ୍କ ଡାହାଣକୁ ହନୁମାନ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର, ସୁଭଦ୍ରା, ସୁଦର୍ଶନ ଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମଙ୍ଗଳା, ବାମ ପାଖରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜାପାଉଛନ୍ତି । ଏହା ବ୍ୟତିତ ଅନତି ଦୂରରେ କଷବା ଗ୍ରାମରେ ମା' ବୁଢ଼ୀଜାଗୁଳେଈ ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି ।
ସିସ୍ଟିସର୍କୋସିସ
ସିସ୍ଟିସର୍କୋସିସ ଏକ ତନ୍ତୁ ସଂକ୍ରମଣ ରୋଗ ଯାହା ଏକ ପ୍ରକାର ଘୁଷୁରୀ ଫିତା କୃମି ଟିନିଆସୋଲିଅମରର ଛୁଆ ବା ଲାର୍ଭା ସିସ୍ଟିସର୍କସଦ୍ୱାରା ହୁଏ । ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଏହାର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ନ ପାଇବା ପରେ ଏହା ଚର୍ମ ଓ ମାଂସପେଶିରେ ୧ରୁ ୨ ସେମି ବିଶିଷ୍ଟ ଯନ୍ତ୍ରଣାବିହୀନ ଟାଣ ଆବୁ ଆକାରରେ ବାହାରେ କିମ୍ବା ଯଦି ମସ୍ତିଷ୍କରେ ଥାଏ ତେବେ ସ୍ନାୟବିକ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ମାସାଧିକ ବା ବର୍ଷାଧିକ କାଳ ପରେ ଏହି ଆବୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ହୁଏ, ଫୁଲିଯାଏ ଓ ତାପରେ ଏହା କମିଯାଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ବାତ ଅପସ୍ମାର (seizure) ମାରିବାର ଏହା ଏକ ପ୍ରଧାନ କାରଣ ।
ଫିତା କୃମିର ଅଣ୍ଡା ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ହୁଏ । ରନ୍ଧା ହୋଇ ନ ଥିବା ପରିବା ଏହାର ଏକ ମୂଖ୍ୟ ଉତ୍ସ । ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ କୃମିର ଅଣ୍ଡା ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକର ମଳରୁ ବାହାରେ ଯାହାକୁ ଟିନିଆସିସ କ‌ହ‌ନ୍ତି । ଟିନିଆସିସ ଏକ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ଯାହା ଭଲରୁପେ ରନ୍ଧା ହୋଇନଥିବା ଘୁଷୁରୀ ମାଂସ ଖାଇଲେ ହୁଏ । ଦେହରେ ଫିତା କୃମି ଥିବା ଲୋକ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁଥିବା ଲୋକର ଅଧିକ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଥାଏ । ଏହାର ସିସ୍ଟ ଭିତରୁ ସୁକ୍ଷ୍ମ ଛୁଞ୍ଚି ସାହାଯ୍ୟରେ ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ପଦାର୍ଥ ପରୀକ୍ଷା କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ମସ୍ତିଷ୍କ ଭିତରେ ରୋଗ ଥିଲେ ସି.ଟି. ସ୍କାନ ବା ଏମ.ଆର.ଆଇ. ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ । ସି.ଏସ୍.ଏଫ୍. ଓ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ଇଓସିନୋଫିଲ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।
ଏହି ସଂକ୍ରମଣକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ଓ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଭଲରୁପେ ରନ୍ଧା ଘୁଷୁରି ମାଂସ, ସଠିକ ଶୌଚାଳୟ ଓ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳପାନ‌କୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆଯାଏ ।  ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରୋଗ ନ ଥିଲେ ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର ହୁଏନି । ମସ୍ତିଷ୍କରେ ରୋଗ ଥିଲେ ପ୍ରାଜିକ୍ୱାଣ୍ଟେଲ କିମ୍ବା ଆଲ୍‌ବେଣ୍ଡାଜୋଲ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦିଆଯାଏ ।  ପ୍ରଦାହ ନିମନ୍ତେ  ସ୍ଟିରଏଡ୍ ଓ ବାତ ନ ମାରିବା ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଦରକାର ହୋଇପାରେ । ସିସ୍ଟ ଦେହରୁ ବାହାର କରିବା ନିମନ୍ତେ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।
ଏସିଆ, ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ଓ ଲାଟିନ ଆମେରିକାରେ ଘୁଷୁରୀ ଫିତାକୃମି ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ୨୫ % ଲୋକ ସଂକ୍ରମିତ ହେବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହା ଅତି ସାଧାରଣ । ସନ ୧୯୯୦ରେ ୧୨୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୦ରେ ଏହା କମିଯାଇ ୭୦୦ ହୋଇଥିଲା । ସିସ୍ଟିସର୍କୋସିସ ରୋଗ ଘୁଷୁରୀ ଓ ଗୋଜାତୀୟ ଜୀବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ବେଶୀଦିନ ବଞ୍ଚୁ ନ ଥିବାରୁ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏନି । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସରେ ଏହି ରୋଗ ଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ ହେଳା କରାଯାଉଥିବା ରୋଗ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ରୋଗ ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଚନ୍ଦନପୁର
ଚନ୍ଦନପୁର ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୀ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ପଞ୍ଚାୟତ ଅଟେ । ଏହି ସ୍ଥାନଟି ପୁରୀ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ଗ୍ରାମ ଜିଲାର ଏକ ବଡ଼ ଗ୍ରାମ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଗମନାଗମନ
ଏହା ଜିଲ୍ଲାର ସଦର ମହକୁମା ପୁରୀଠାରୁ ୧୦ କି.ମି. ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରୁ ୫୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ନିକଟସ୍ଥ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଜାନକୀଦେଇପୁର (ଷ୍ଟେଶନ କୋଡ଼: JKDP) ଏବଂ  ପୁରୀ ।
ଶିକ୍ଷା
ଏହି ଗ୍ରାମରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି ।
ସଂସ୍କୃତି
ଏଠାରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦୋଳ ଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହ୍ୟସ୍ଥଳ
କେଶବରାଓ ଦାତେ
କେଶବରାଓ ଦାତେ (୧୮୮୯ – ୧୯୭୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା, ଯିଏକି ଉଭୟ ନିରବ ଏବଂ ଧ୍ୱନି କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜର ଡ୍ରାମା କମ୍ପାନୀ ଚଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ପରିଚାଳକ ଓ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଭୂମିକା ନିଭେଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା ।
ଜନ୍ମ
କେଶବରାଓ ୧୮୮୯ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୮ ତାରିଖରେ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ ଅନ୍ତର୍ଗତ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ରତ୍ନଗିରିସ୍ଥିତ ଅଦିବାରେଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପେଷା
କେଶବରାଓ ୪ଟି କଥାଚିତ୍ର, କିସିସେ ନା କେହନା (୧୯୪୨), ଅନ୍ଧୋଁ କି ଦୁନିୟା (୧୯୪୭), ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ମାଲି (୧୯୪୪) ଏବଂ ଏହାର ମରାଠୀ ଡବିଂ ଭକ୍ତିଚା ମାଲା (୧୯୪୪)ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ମାଲି ଏବଂ ଭକ୍ତିଚା ମାଲା ଭି.ଶାନ୍ତରାମଙ୍କ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ରାଜକମଲ କଳାମନ୍ଦିରଦ୍ୱାରା ନିର୍ମତି ହୋଇଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
କେଶବରାଓ ଦାତେ ୧୯୭୧ ମସିହାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୧ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୯ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ମରାଠୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଫୁଲନ୍ ଦେବୀ
ଫୁଲନ୍ ଦେବୀ (୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୩-୨୫ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୧) "ଡାକୁରାଣୀ" ନାମରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଅଧିକାର କର୍ମୀ, ଡାକୁ ଓ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟୀର ସଦସ୍ୟା ଥାଇ ପରେ ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ ।
ସେ ଗ୍ରାମୀଣ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଅପରାଧଜୀବନ ଆଦରିବା ଆଗରୁ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଓ ଏକ ପ୍ରତାଡ଼ିତ ବିବାହ ସହିଥିଲେ । ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହ ପ୍ରମୁଖ ମତପାର୍ଥକ୍ୟ ହେବା ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକାଧିକ ଥର ବଳାତ୍କାର ହେବା ପରେ କିଶୋରୀ ଫୁଲନ ପଳାୟନ କରି ଏକ ଡାକୁ ଦଳରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ସେ ସେହି ଗ୍ୟାଙ୍ଗର ଏକମାତ୍ର ମହିଳା ଥିଲେ, ଏବଂ ଜଣେ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ତହିଁରେ ଜାତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ମିଶିବା ପରେ ଦଳସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଳି ବିନିମୟ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ଗୁଳି ବିନିମୟରେ ଫୁଲନଙ୍କ ପ୍ରେମିକ ବିକ୍ରମଙ୍କୁ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ । ବିଜେତା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଫୁଲନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଗାଁ ବେହମାଇକୁ ନେଇ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଏକ କୋଠରୀରେ ବନ୍ଦୀ କରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ସପ୍ତାହ ଧରି ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ବଳାତ୍କାର କରିଥିଲେ । ପଳାୟନ କରିବା ପରେ ଫୁଲନ ତାଙ୍କ ମୃତ ପ୍ରେମିକଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ମହ୍ଲ ଜାତିର ଦଳ ସହ ପୁନର୍ବାର ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ସେହି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପ୍ରେମିକ ସହ ଥିଲେ ଏବଂ ଡକାୟତି ଜାରି ରଖିଥିଲେ । କିଛି ମାସ ପରେ ସେ ନିଜେ ଯାହା ଭୋଗିଥିଲେ ତାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ତାଙ୍କର ନୂତନ ଦଳ ବେହମାଇ ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ । ଫୁଲନଙ୍କ ଦଳ ସେହି ଗାଁର ବାଇଶି ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଗୁଳିକରି ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଜାଲାଉନ ଜିଲ୍ଲାର "ଘୁରା କା ପୁର୍ୱା" ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁରେ ମହ୍ଲ (ନାଉରୀଆ) ପରିବାରରେ ଫୁଲନ୍ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଦେବୀ ଦିନ୍ ଓ ମୂଲାଙ୍କ ଚତୁର୍ଥତମ ସନ୍ତତି ଥିଲେ। ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ ପରିବାର ବହୁତ ଗରିବ ଥିଲେ । ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ କେବଳ ପାଖାପାଖି ଏକ ଏକରର ଚାଷ ଜମି ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ପୁରୁଣା ନିମ୍ବ ଗଛଟିଏ ଥିଲା । ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏକ ଯୌଥ ପରିବାର ଥିଲା ଓ ପାରମ୍ପାରିକ ଚଳଣୀ ଥିଲା । ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ ବାପା, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଭାଇ ଓ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ଏକ ଏକରର ଜମିରେ ଚାଷ କରୁଥିଲେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ବଡ଼ ପରିବାରର ପେଟ ପୋଷଣ ହେଉଥିଲା।
ଯେତେବେଳେ ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କୁ ୧୧ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଘଟିଥିଲା । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇ ଘରର ମୂଖିଆ ସାଜିଲେ । ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ ପରିବାର ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବରପାତ୍ର ଖୋଜିଲେ ଯାହାଙ୍କର ନାମ ପୁତ୍ତି ଲାଲ୍ । ପୁତ୍ତି ଲାଲ୍ ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ ପରିବାରରୁ ୧୦୦ ମାଇଲ ଦୂରରେ ରହୁଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କଠାରୁ ୧୨ ବର୍ଷ ବଡ଼ ଥିଲା । ବିବାହ ଜୀବନରେ ଅତ୍ୟାଚାରିତ ହେବାରୁ ସେ ତାଙ୍କ ବାପା ଘରକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବାପଘର ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଶାଶୁଘରକୁ ପଠାଇଦେଇଥିଲେ। କିଛି ମାସପରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କ ବାପାଘରକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ । ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଶାଶୁଘର ଲୋକେ ତାଙ୍କ ବାପାଘର ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ(ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କ ବାପଘର ଲୋକ) ପାଖେ ଫୁଲନ୍‌ଙ୍କୁ ରଖନ୍ତୁ ବୋଲି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଅନ୍ତତଃ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଘରୋଇ କାମଦାମ ଠିକ୍ ସେ ଶିଖି ନାହାନ୍ତି।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୭ ମହିଳା ଇତିହାସ ମାସରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଗୋପାଳତୀର୍ଥ ମଠ
ଗୋପାଳତୀର୍ଥ ମଠ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀରେ ଥିବା ଏକ ମଠ । ଏହା ପୁରୀରେ ଥିବା ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ମଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ ।
ଅଧିକ ପଠନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀରେ ଥିବା ମଠ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର, ଖଜୁରାହୋ
ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର ନବମ ବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଛତରପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ନିର୍ମିତ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର । ମନ୍ଦିରଟି ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାମରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଶିବଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ମନ୍ଦିର । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକାରର ଖଜୁରାହୋ ସ୍ମାରକୀ ଦଳ (Khajuraho Group of Monuments) ସହିତ ଏହା ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ (UNESCO World Heritage Site) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏକ ମନ୍ଦିର ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ସାଗର ହ୍ରଦ କୂଳରେ ଏହି ଖଜୁରାହୋ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର ନାମକରଣ ଭୁଲ କ୍ରମେ 'ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ଦିର' ହୋଇଛି । ପ୍ରକୃତରେ ଏହାର ଗର୍ଭ ଗୃହରେ ଚାରି ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ରହିଛି ଯାହାକୁ ମୁଖଲିଙ୍ଗ କୁହାଯାଇଛି । ଏହି ମୁଖଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ପୂଜକମାନେ ତାହାକୁ ଭୁଲ କ୍ରମେ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଭାବିଛନ୍ତି । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ପାଖ ଗବାକ୍ଷ ଓ ଗର୍ଭଗୃହର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲିଣ୍ଟେଲରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଅଛି । ସାଧାରଣତଃ ଯେଉଁ ପଥରରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମିତ ହୁଏ; ଏହି ମନ୍ଦିର ସେଭଳି ପଥରରେ ତିଆରି ନହୋଇ ପୃଥକ ଧରଣର ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଏହି ମନ୍ଦିର ନବମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅଥବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ ତୋଳା ଯାଇଛି ।
ସ୍ଥାପତ୍ୟ
ଖଜୁରାହୋ ସ୍ମାରକୀ ଦଳର (Khajuraho Group of Monuments) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀବିତମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଏକ ମନ୍ଦିର ଜୀବିତ ରହିଛି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରେନଷ୍ଟୋନ ସାହାଯ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏହା ଗ୍ରାନାଇଟ ପ୍ରସ୍ତରରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଲାଲଗୁଆଁ ମନ୍ଦିର (Lalguan Mahadeva temple) ସହିତ ଏହି ମନ୍ଦିରର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି । ଗ୍ରାନାଇଟ ପଥର ପଦଳରେ ବାଲିପଥର ସାହାଯ୍ୟରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହୋଇଛି । ଭାରତର ଆର୍କିଓଲୋଜି ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖଜୁରାହୋ ମନ୍ଦିରର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଅଛି । ଠାକୁର ଥବା ଗୃହର ଗମ୍ବୁଜ ଶିଖର ବାଲିପଥରରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ପ୍ରଥମେ ଏହି ମନ୍ଦିରର କେବଳ ପ୍ରବେଶ ପଥ ଓ ଗର୍ଭଗୃହ ଥିଲା । ପ୍ରବେଶ ପଥ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ କେବଳ ଗର୍ଭଗୃହ ବଞ୍ଚିରହିଛି ଯାହା ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଏକ ଶିଖର ରହିଛି । ବାହ୍ୟଦେଶରେ ଗର୍ଭଗୃହ ଏକ ‘ଛକ’ (cruciform) ଆକାରର ହୋଇଥିବା ହେଲେ ପ୍ରତ୍ଯେକ ଦିଗରେ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ରହିଛି । ମନ୍ଦିର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ଏକ ଚାରି କୋଣ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଓ ୧୨ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି । ପୂର୍ବ ଦିଗର ମୂଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦୁଗରେ ଏକ ଛୋଟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଛି । ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ପ୍ରକ୍ଷେପଣରେ ଜାଲି ଝରକା ଅଛି । ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୌଣସି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ  । ସେଠାରେ ଲିଣ୍ଟେଲ ଉପରେ ଏକ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି ଓ ଚଟାଣରେ ଗଙ୍ଗା (Ganga) ଓ ଯମୁନାଙ୍କର (Yamuna) ବିଗ୍ରହ ଅଛି ।
ଗ୍ରନ୍ଥ ସୂଚୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖଜୁରାହୋର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଶିବ ମନ୍ଦିର
ବାହ୍ରାଇଚ୍
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବହ୍ରଇଚ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୭.୫୭୪୩ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୮୧.୫୯୫୯ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୪୦୩ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୬୮୩୭୬ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୧୭% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୮୩% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୯.୩୮% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୫.୪୬% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୩.୬୬% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୫.୭୨% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୫.୧୪% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ପାଣିପାଗ
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୧.୬ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୧୯.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୧୨୭୮.୦ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ନେପଚୁନ
ନେପଚୁନ ସୌରଜଗତର ଅଷ୍ଟମ ଏବଂ ସୁର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ସବୁଠୁ ଦୁରରେ ଥିବା ଗ୍ରହ ।ସୌରଜଗତରେ ଏହା ଚତୁର୍ଥ ବଡ଼ ଗ୍ରହ
ଆବିଷ୍କାରର ତାରିଖ
ସପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩, ୧୮୪୬
ବିଶେଷଣ
ନେପଚୁନିଆନ
କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
୭.୬୧୮୩×୧୦୯ କିମି, ପୃଥିବୀର ୨୧୪.୯୮ଗୁଣ
ଆୟତନ
୬.୨୫୪×୧୦୧୦କିମି, ପୃଥୀବିର ୩୫୭.୭୪ ଗୁଣ
ଦ୍ରବ୍ୟମାନ
1.0243×1026kg [5]17.147 Earths5.15×10-5Suns
ମାଧ୍ୟ ଘନତ୍ୱ
1.638 g/cm3 [5] [b]
ବିଷୁବ-ବାୟୁମଣ୍ଡଳ
ସ୍କେଲ ହାଈଟ 19.7 ± 0.6 km ସଂଘଟନ 80±3.2% hydrogen(H2)19±3.2% helium(He)1.5±0.5% methane(CH4)~0.019% hydrogen deuteride(HD)~0.00015% ethane(C2H6)Ices:*. ammonia(NH3)*. water(H2O)*. ammonium hydrosulfide(NH4SH)*. methane ice(?) (CH4•5.75H2O) ନେପଚୁନ ସୌରଜଗତର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ଗ୍ରହ । ନେପଚୁନ୍ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ଯାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ତାକୁ ନ ଦେଖି ଗଣିତର ଅଧ୍ୟୟନଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସେତେବେଳେ ଘଟିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଇଉରେନ୍ସେର ପରିକ୍ରମଣ ଗତିରେ କିଛି ଅଜଣା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସେତେବେଳେ ମତ ଦେଇଥିଲେ ସମ୍ଭବତଃ ଏହା କୌଣସି ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରହର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଫଳରେ ହୋଇଛି । ୧୮୪୩ରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମଥର ଟେଲିସ୍କୋପଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ନାମ ନେପଚୁନ ରଖାଗଲା । ପ୍ରାଚୀନ ରୋମନ ଦେବତା ନେପଚୁନଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ବରୁଣ ତେଣୁ ଭାରତରେ ଏହାକୁ ବରୁଣ ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
ଜଳବାୟୁ ଓ ତାପମାତ୍ରା
ନେପଚୁନରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅତି କ୍ଷିତ୍ର ଗତିରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଗ୍ରହରେ ସବୁଠୁଁ ଭଯଙ୍କର ତୋଫାନ ଉଠିଥାଏ 1340 କି.ମି./ସେକଂଡ଼ ବେଗରେ । ନେପଚୁନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୫୧.୭ କେଲଭିନ ବା -221.4 ଡ଼ିଗ୍ରୀ ରହିଥାଏ ।
ଉପଗ୍ରହ ଓ ବଳୟ
ନେପଚୁନର 13ଟି ଉପଗ୍ରହ ଅଛି । (ଆଠୋଟି ଆର୍ନ୍ତଗ୍ରହ ପାଚୋଂଟି ବର୍ହିଗ୍ରହ)(A) ଆର୍ନ୍ତଗ୍ରହ1.Triton - ଟ୍ରାଇଟନ2.Nereid - ନେରେଇଡ଼3.Naiad - ନଇଅଦ4.Thalassa - ଥାଲାସ୍ସା5.Despina - ଡେସ୍ପିନା6.Galatea -ଗାଲାଟୀ7.Larissa -ଲାରିସା8.Proteus -ପ୍ରୋଟେଅସ୍(B) ବର୍ହିଗ୍ରହ9. Halimede -ହାଲିମେଡ଼େ10.Sao -ସାଉ 11. Pasamathe - ପାସାମାଥେ12.Laomedeia - ଲାଓମେଡେଐୟା13.Neso - ନେସୋ ବୃହସ୍ପତି ଶନି ଏବଂ ଇଉରେନ୍ସେ ଭଳି ନେପଚୁନର ମଧ୍ୟ ଚାରୋଟି ବଳୟ ଅଛି । 1.1989N3R  2.1989N2R 3.1989N4R 4.1989M1R ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ 1989N3R ନେପଚୁନଠାରୁ ନିକଟତର ଦୂରତା 41900 କି.ମି !
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସୌରମଣ୍ଡଳର ଗ୍ରହ
୨୬ ଜୁନ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁନ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ହରିଡ଼ା
ଏହା ଏକ ଦ୍ରୁମ ଜାଦୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହା ସାତ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ - ବିଜୟା, ରୋହିଣୀ, ପୁତନା, ଅମୃତା, ଅଭୟା, ଜୀବନ୍ତୀ ଓ ଚେତକୀ।
ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଗୁଣ
ଏହା ତିକ୍ତ, କଟୁ, ଅମ୍ଳ, ମଧୁର ଓ କଷାୟ ରସ, ଉଷ୍ଣବୀର୍ଯ୍ୟ, ମେଧାଜନକ, ରସାୟନ, ଚକ୍ଷୁ ହିତକର, ଆୟୁବୃଦ୍ଧିକର, ଅଗ୍ନୀଦୀପ୍ତକ ଓ ପାଚକ। ବାୟୁ, ଶୂଳ, ମଳବୃଦ୍ଧି, ଗୁଳ୍ମ, କାମଳ, ହୃଦୟରୋଗ, ବ୍ରଣ, କୁଷ୍ଠ, କୃମି, ଜ୍ୱର, ଶୋଥ, ଯକୃତ, ପ୍ଳୀହା, କଣ୍ଡୁ, ଅଜୀର୍ଣ, ଦାନ୍ତମୂଳପୀଡ଼ା, ମୁତ୍ରକୃଚ୍ଛ୍ର, ଅଶ୍ମରୀ, ଉପଦଂଶ, ମସ୍ତକ, ଭ୍ରମ, କଫ, ପିତ୍ତ, ଓ ବାତ ଆଦି ନାନା ପ୍ରକାର ରୋଗ ବିନାଶକ ଅଟେ।
ବଂଶୀ
ବାଉଁଶ ନଳରେ ତିଆରି ଏକ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ । ବଂଶୀ ଦୁଇ ପ୍ରକାର; ଏକ ପ୍ରକାର ବଂଶୀର ଗୋଟିଏ ମୁଣ୍ଡର ରନ୍ଧ୍ରରେ ଫୁଙ୍କିବାକୁ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ରାଧା ବଂଶୀ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବଂଶୀର ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଛିଦ୍ରକୁ ଓଠ ପାଖେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ସେ ରନ୍ଧ୍ରରେ ତୀର୍ଯ୍ୟଭାବରେ ପୁଙ୍କିବାକୁ ହୁଏ, ଯାହାକୁ କୃଷ୍ଣ ବଂଶୀ କୁହାଯାଏ ।
ହରିଡ଼ା
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ
ଓଡ଼ିଆରେ ହରିଡା,
ବଂଶୀ
ପୌରାଣିକ ମତେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ବଂଶୀନାଦ ଶୁଣିଲେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଉଚ୍ଚାଟନ, ସ୍ତମ୍ଭନ, ବଶୀକରଣ ଓ ମୋହନ ଏହି ଚାରି ଅବସ୍ଥା ଜାତ ହୁଏ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ଗୋପ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଗ କରାହୋଇଅଛି ଯଥା: ବେଦକନ୍ୟା, ଦେବକନ୍ୟା, ମୁନିକନ୍ୟା ଓ ବ୍ରଜକନ୍ୟା ।
ପ୍ରଥମ ବଂଶୀ ଉଚ୍ଚାଟନ, ପ୍ରକାଶ ବେଦକନ୍ୟା ଗଣ
ହରିଡ଼ା
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ
ତେଲୁଗୁରେ କରକଚେଟ୍ଟୁ, ଅପିଚେଟ୍ଟୁ ,
ବଂଶୀ
ସ୍ତମ୍ଭନନାଦେ ବଂଶୀ ଶୁଣି, ଉଦିତ ଦେବତା ନନ୍ଦିନୀ
ହରିଡ଼ା
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାରେ ନାମ
ସଂସ୍କୃତରେ ଶିବା, ଶ୍ରେୟସି, ହରିତକି, ପଥ୍ୟା, ଅବ୍ୟଥା ଓ ହେମବତୀ କୁହାଯାଏ।
ବ୍ୟବହାର
ଏହାର ମଂଜିକୁ ବାହାର କରି ଏହାର ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା ପେଟରୋଗପାଇଁ ଅତି ଗୁଣକାରୀ ହୋଇଥିବାରୁ କୁହାଯାଏ, ଯସ୍ୟମାତା ଗୃହେ ନାସ୍ତି ତସ୍ୟମାତା ହରିତକୀ - ଯା’ର ମା’ ଘରେ ନାହାନ୍ତି, ତା’ର ମା’ ହେଉଛି ହରିଡ଼ା। ଆଉ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କଦାଚିତ୍ କୁପ୍ୟତେ ମାତା, ନୋଦରସ୍ଥା ହରିତକୀ - ମା’ କେବେ କେମିତି ରାଗି ପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହରିଡ଼ା ପେଟକୁ କେବେ କଷ୍ଟପ୍ରଦ ହୁଏନା।
ବଂଶୀ
ବଶୀକରଣ ନାଦ ବଂଶୀ, ତହୁଁ ସମ୍ଭୁତ ମୁନି ଅଂଶୀ
ହରିଡ଼ା
ବ୍ୟବହାର
ତ୍ରିଫଳାର ତିନୋଟି ଔଷଧି ଭିତରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ।
ବଂଶୀ
ମୋହନନାଦେ ୟେ ମରଲୀ, ତହୁଁ ବିଦିତ ବ୍ରଜବାଳୀ — ଭୂପତି. ପ୍ରେମପଞ୍ଚାମୃତ କୃଷ୍ଣାବତାରରେ ନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କେତେବେଳେ ଓ କାହାଠାରୁ ବଂଶୀଟି ପାଇଲେ ଓ ବଜାଇବା ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତରେ କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ତେବେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ ମତରେ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭରେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବଗଣଙ୍କୁ ନେଇ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ବ୍ୟାପୀ ଏକ ଯାଗ କରିଥିଲେ । ଯାଗ ଶେଷରେ ସେହି ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରୁ ଏକ ବାଂଶ (ବାଉଁଶ ଗଛ) ସୃଷ୍ଟିହେଲା । ପଚିଶ ପବ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ବାଂଶରୁ ପ୍ରଥମେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତା ପାଇଁ ଧନୁ ତିଆରି ହେଲା ।
ହରିଡ଼ା
ସତର୍କତା
ଦୁର୍ବଳ, କ୍ଷୀଣକାୟ, ଉପବାସୀ, ପିତ୍ତପ୍ରଧାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଗର୍ଭବତୀ, ପଥକ୍ଳାନ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କ୍ଷୟରୋଗୀ ପକ୍ଷରେ ହରିଡା ସେବନ ନିଷିଦ୍ଧ।
ବଂଶୀ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
A selection of historic flutes from around the world at The Metropolitan Museum of Art
ହରିଡ଼ା
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ
ବଂଶୀ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ବାଦ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ର
ଗାରୋ ଭାଷା
ଭୌଗୋଳିକ ବିତରଣ
ଏଥନୋଲୋଗ ଅନୁସାରେ ଗାରୋ ଭାଷା ନିମ୍ନଲିଖିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ କଥିତ ।
ଭାଷାଗତ ସମ୍ପର୍କ
ଗାରୋ ସିନୋ-ତିବ୍ବତୀୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୋଡ଼ୋ-ଗାରୋ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ (ଏଥିରେ ମାଣ୍ଡାରିନ ଏବଂ କ୍ୟାଣ୍ଟୋନିଜ ଭଳି ସିନିଟିକ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ବୋଡ଼ୋ-ଗାରୋ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ସିନୋ-ତିବ୍ବତୀୟ ଭାଷା ପରିବାରର ଦୀର୍ଘତମ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ସୁସଂଯୁକ୍ତ ଉପଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ବୋଡ଼ୋ, କୋକବୋରୋକ, ଡିମାସା, ରାଭା, ଆଟୋଙ୍ଗ, ଟିୱା ଏବଂ କୋଚ ଭଳି ଭାଷା ରହିଛି । ପରସ୍ପର ସହିତ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ହେବା ପରେ ଏହି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ସମାନ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି ଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ଶବ୍ଦରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟର ପୃଷ୍ଠସ୍ତରୀୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ମଧ୍ୟ ସମାନତାଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିହେବ ।
୫୧୭
୫୧୭ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୫୧୭ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧ
କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧ (Hindi: कौशल्या बांध) ହରିୟାଣା ରାଜ୍ୟର କୌଶଲ୍ୟା ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ମାଟି ବନ୍ଧ । ଏହା ହରିୟାଣାର ପିନଯୋର ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦେଶ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ଥିଲା ଓ ଏହା 2008ରୁ 20012 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଲା । .
ଅବସ୍ଥିତି
କୌଶଲ୍ୟା ବରେଜ ଓ ବନ୍ଧ ଚଣ୍ଡିଗଡଠାରୁ 21 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି ।,  ଏହା ପଞ୍ଚକୁଲା ସହରରୁ 12 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି । ,  ପିନଯୋର ସହରରୁ ଏହା 5 କିଲୋମିଟର  ଏବଂ ବୀର ଶିକାରଗଡ ଅଭୟାରଣ୍ୟଠାରୁ 13 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି ।
ଏକାମ୍ର ହାଟ
thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟର ପ୍ରବେଶ ଦୁଆର thumb|ଏକାମ୍ର ହାଟରେ ଓଡ଼ିଆ ହାତକଳା ଏକାମ୍ର ହାଟ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ଥିବା ଏକ ବିପଣନ ଓ ମନୋରଞ୍ଜନ ସ୍ଥଳ ଯେଉଁଠାରେ ଓଡ଼ିଶାର ହାତକାମର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଓ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥାଏ ।
ଅବସ୍ଥାନ
ଏହା ରାମ ମନ୍ଦିର (ଭୁବନେଶ୍ୱର)ର ପଛପଟେ ଥିବା ଇଡ଼କୋ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ପଡ଼ିଆର ପଛପଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧ
ଇତିହାସ
19 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ଏହିଠାରେ ଅମ୍ବାଲା ସେନା ଆବାସକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଯୋଜନା ହେଇଥିଲା । ମାତ୍ର ତାହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଇ ପାରିନଥିଲା ।t.
ପୁନର୍ବାର 1960 ମସିହାରେ ବନ୍ଧ ପାଇଁ ବିଚାର ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ 4,000 ଏକର ଜମି ଏଥିରେ ବୁଡି ଯିବାର ଥିବାରୁ ଏହାକୁ 1999 ମସିହାରେ ପରିତ୍ୟାଗ କରାଗଲା । 2005 ମସିହାରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଅଟକଳ ସହ କ୍ଷୁଦ୍ରତର ବନ୍ଧ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା ଓ ଏହା 2008 ମସିହାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲା ।.
ଏକାମ୍ର ହାଟ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ହାତକାମ
କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧ
ନିର୍ମାଣ
ହରିୟାଣା ସରକାର କୌଶଲ୍ୟା ବନ୍ଧାକୁ 217 କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 700 ମିଟର ଓ ପ୍ରସ୍ଥ 34 ମିଟର । ଏହା ଏକ ମାଟି ବନ୍ଧ ।
ଉଦେଶ୍ୟ
ହରିୟାଣା ସରକାର ଏହି ବନ୍ଧାକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଞ୍ଚକୁଲା ସହରକୁ ଜଳଯୋଗାଣ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟହ 40 କିଉସେକ ଜଳ ମିଳିଥାଏ । ଏହା ସହ ଏହି ବନ୍ଧା ସହରକୁ ବନ୍ୟା ଜଳ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷ୍ୟା କରିବା ସହ ଏହା ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି ।         .
ଜୀବଜନ୍ତୁ
ଏହି ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଶୀତକାଳରେ ବହୁ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ଆସିଥାନ୍ତି ।
ଜେମ୍ସ ବାଇସକାଉଣ୍ଟ ସେଭର୍ନ
ଜେମ୍ସ ମାଉଣ୍ଟବେଟେନ ବାଇସକାଉଣ୍ଟ ସେଭର୍ନ  (ପୁରା ନାମ: ଜେମ୍ସ ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଫିଲିପ ଥିଓ ମାଉଣ୍ଟବେଟେନ - ବିଞ୍ଜର) ରାଜକୁମାର ଏଡ଼ୱର୍ଡ ଏବଂ ସୋଫୀଙ୍କ ଏକ ମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଅଟନ୍ତି । ସେ ମହାରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ସାନ ନାତି ଅଟନ୍ତି । ଜେମ୍ସଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୭ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଫର୍ମଲ ପାର୍କ ହସ୍ପିଟାଲ, ସରୀ, ଇଂଲଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ବପତିସ୍ମ ସଂସ୍କାର ୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବିଣ୍ଡସର କାସଲ, ବର୍କଶାୟରରେ କରାଯାଇଥିଲା । ନିଜ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ନିଜ ଜେଜେମା', ରାଣୀ ଏଲିଜାବେଥ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜସତ୍ତାର ଅନୁକ୍ରମରେ ଅଷ୍ଟମ ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ; କୌମ୍ବ୍ରିଜର ରାଜକୁମାର ଜର୍ଜ ଏବଂ କୌମ୍ବ୍ରିଜର ରାଜକୁମାରୀ ଶାର୍ଲଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସେ ଦଶମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜ ବଡ଼ ଭଉଣୀ ଏବଂ ମାତା-ପିତାଙ୍କ ସହିତ ବଗଶାଟ ପାର୍କ, ସରୀରେ ରହୁଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ରାଜକୁମାର
ଗଣେଶ
thumb|250px|ଗଣେଶ ଗଣେଶ, ଗଣପତି, ବିନାୟକ ବା ତାମିଲରେ ପିଲ୍ଲାଇୟାର ହେଉଛନ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜିତ ହେଉଥିବା ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା । ସେ ମହାଦେବ ଶିବ ଓ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କର ସାନ ପୁଅ ଓ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ସାନ ଭାଇ । ତାଙ୍କର ବାହନ ମୂଷିକ । ଗଣେଶଙ୍କର ପ୍ରତିକୃତି ଭାରତ ଓ ନେପାଳରେ ସର୍ବତ୍ର ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ହିନ୍ଦୁମାନେ ଜାତି, ଭାଷା, ବର୍ଣ ନିର୍ବିଶେଷରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି। ଏପରିକି ଜୈନ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ତଥା ଅଣଭାରତୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଣେଶଙ୍କ ଉପାସନା କରିଥାନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ୩୨ ପ୍ରକାର ଗଣେଶଙ୍କ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ଅନେକ ବିଶେଷତ୍ୱ ମଧ୍ୟରୁ ଗଣେଶ ତାଙ୍କର ହାତୀ ମୁଣ୍ଡ ଯୋଗୁ ସ‌ହଜରେ ଚିହ୍ନା ପଡ଼ନ୍ତି । ବିଘ୍ନ ନାଶକ ରୂପେ ସେ ସର୍ବତ୍ର ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି । କଳା, ବିଜ୍ଞାନର ଓ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ଦେବତା ଓ ସଂରକ୍ଷକ ରୂପେ ସେ ପରିଚିତ । ଆଦି ଦେବତା ହିସାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ପୂଜା, ଲେଖାପଢ଼ା ଓ ଧାର୍ମିକ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କର ଆବାହ‌ନ କରାଯାଏ । ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୌରାଣିକ
ଶିବ ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ନିଜଦେହରୁ ନିର୍ଗତ ମଇଳାରୁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନ କଲେ ଏବଂ ତାକୁ ଜୀବନ ଦାନ ଦେଲେ। ପାର୍ବତୀ ଏହାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାର ଜଗାଇ ଏବଂ ଭିତରକୁ କାହାକୁ ପ୍ରବେଶ ନ କରେଇବା ପାଇ ଆଦେଶ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଗଲେ । ଠିକ ସେହି ସମୟରେ ମହାଦେବ ଘରକୁ ଫେରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତେ, ବାଳକ ଗଣେଶ ଆପଣା ପିତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ନ ପାରି ବାଟ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ । ମହାଦେବ ଯେତେ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ବିଫଳ ହେବା ପରେ କ୍ରୋଧ ଜର୍ଜରିତ ହୋଇ ଶିର ଚ୍ଛେଦନ କଲେ । ପରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ନିକଟରୁ ଏହାଙ୍କର ପରିଚୟ ପାଇ ଫେରି ଆସି ଦେଖିଲା ବେଳକୁ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଗଣ୍ଡିଟି ପଡ଼ିଅଛି । ମହାଦେବ ମୁଣ୍ଡ ଖୋଜି ନ ପାଇ ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡକରି ଶୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟି ଆଣି ଏହାଙ୍କ ଗଣ୍ଡିରେ ଯୋଡ଼ି ଜୀବନ ଦାନ କଲେ । ଏ ମହାଦେବଙ୍କ ପ୍ରମଥ ଗଣର ସେନାପତି। ପୌରାଣିକ ମତେ ଗଣେଶ ବ୍ୟାସୋକ୍ତ ମହାଭାରତର ଲେଖକ। ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ଗଣେଶଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜା ହୁଏ । ରକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ରକ୍ତ ପୁଷ୍ପରେ ଏହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଏହାଙ୍କର ଗଜମସ୍ତକ, ଏକଦନ୍ତ, ଥନ୍ତଲ ପେଟ ଓ ସାପ ପଇତା । ଏହାଙ୍କର ବାହନ ମୂଷା ।
ଅବତାର
ଗଣେଶ ଆଦିଦେବ ଭାବରେ ପରିଚିତ।ସେ ସବୁଯୁଗରେ ଅବତାର ନେଇଥିବାର କୁହାଯାଏ।
ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ରରେ ଗଣେଶ
ପ୍ରଥମ ପୂଜ୍ୟ ଶ୍ରୀଗଣେଶ । ନୂତନ ଘରେ ପ୍ରବେଶ ହେଉ ଅବା ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ, ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଲୋଡା ହୁଅନ୍ତି ସେ। କାରଣ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ସବୁକିଛି ମଙ୍ଗଳ ହୋଇଥାଏ। ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଖୁବ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରତିମାର ଠିକ ସ୍ଥାପନ କରି ପାରିଲେ ଘରକୁ ସୁଖସମୃଦ୍ଧି ଆସିଥାଏ।
ମୂଖ୍ୟ ପର୍ବ
ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ, ବିକ୍ରମ ସଂବତର ଭାଦ୍ରବ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ଶୁଭଦିନକୁ ହିନ୍ଦୁଧର୍ମରେ ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦିନ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହି ପର୍ବ ଦଶଦିନ ଧରି ଚାଲେ ଓ ଅନନ୍ତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସମାପ୍ତ ହେଇଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ରତରେ ଗଣେଶ
ଭାଦ୍ରବ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ବିନାୟକ ବ୍ରତ ପାଳିତ ହୁଏ। ବିନାୟକ ବ୍ରତକଥାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯେ ଏହି ବ୍ରତର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣରେ ବର୍ଣିତ। ଗୋମତୀ ନଦୀ କୂଳରେ ସୂତ ମୁନି ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କର ଜିଜ୍ଞାସାକୁ ପ୍ରଶମନ କରି ବିନାୟକ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି, ଅର୍ଥପ୍ରାପ୍ତି, ସୁତ-ସୌଭାଗ୍ୟ-ସଂପଦ ଲାଭ କରି ପାରିବେ ବୋଲି ବୟାନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତର ବିଧିବିଧାନ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜ୍ୟ ଫେରି ପାଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ଗଣପତିଙ୍କର ନାମ ସିଦ୍ଧି ବିନାୟକ।
ଅଷ୍ଟ ବିନାୟକ
ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଗଣେଶଙ୍କର ପୂଜା ବଡ଼ ଧୂମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ହିନ୍ଦୁମାନେ ଅଷ୍ଟବିନାୟକଙ୍କର ଦର୍ଶନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଅଷ୍ଟବିନାୟକ ମନ୍ଦିର ଗୁଡ଼ିକ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ସମସ୍ତ ମନ୍ଦିର ପୁଣେ ସହରର ନିକଟବର୍ତୀ ଇଲାକାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଶାସ୍ତ୍ର ମତରେ ପ୍ରଥମେ ମୋରେଗାଁର ମୋରେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ସିଦ୍ଧଟେକ, ପାଳି, ମହାଡ଼, ଥେଉର, ଲେଣ୍ୟାଣ୍ଡ୍ରି, ଓଝାର, ରଞ୍ଜନଗାଁ ଓ ପୁଣିଥରେ ମୋରେଗାଁ ଗଣପତିଙ୍କର ଦର୍ଶନ କଲେ ଅଷ୍ଟବିନାୟକ ଯାତ୍ରା ସଂପୂର୍ଣ ହୁଏ।
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
୨୭ ଜୁନ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୁନ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଫ୍ଲୁଡାରାବିନ
ଫ୍ଲୁଡାରାବିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Fludarabine, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଫ୍ଲୁଡାରା) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ ଯାହା ଲିଉକେମିଆ ଓ ଲିମ୍ଫୋମା ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରନିକ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟିକ ଲିଉକେମିଆ (chronic lymphocytic leukemia), ନନ୍-ହଜକିନସ ଲିମ୍ଫୋମା (non-Hodgkin's lymphoma), ଆକ୍ୟୁଟ ମାୟେଲଏଡ ଲିଉକେମିଆ (acute myeloid leukemia) ଓ ଆକ୍ୟୁଟ ଲୋମ୍ଫୋସାଇଟିକ ଲିଉକେମିଆ (acute lymphocytic leukemia) ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହି ଔଷଧ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ବା ପାଟିରେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ ।
ଫ୍ଲୁଡାରାବିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଜ୍ୱର, ରାସ, ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ, କାଲୁଆ ଅନୁଭବ, ଦୃଷ୍ଟି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଥକ୍କା ଅନୁଭବ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ଏନସେଫାଲୋପାଥି (brain dysfunction), ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତ କଣିକା (low blood cell counts) ଓ ନିମୋନିଆ ଇତ୍ୟାଦି ରୋଗମାନ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରେ । ଏହା ପ୍ୟୁରିନ ଆନାଲଗ (purine analog ) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ ଓ ଡିଏନଏ ସଂଶ୍ଳେଷ (duplication of DNA) କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ
ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ (ମୃତ୍ୟୁ: ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ତୁଳସୀ, ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ, କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ ଭଳି ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ପରିବାର
ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ହିମାଂଶୁ ସାମଲଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସାନ ଝିଅ ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଓ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକରେ ମା' ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଇଟିଭି ଓଡ଼ିଆର ଧାରାବାହିକ ତୁଳସୀ, ତରଙ୍ଗ ଟିଭିର ଧାରାବାହିକ ସିନ୍ଦୂର ବିନ୍ଦୁ, କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ ଆଦି ଧାରାବାହିକରେ ମା' ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ ୨୦୨୨ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ହୃଦୟ ଓ କିଡନିଜନିତ ରୋଗରେ ସେ ୨ ବର୍ଷ ଧରି ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ୫୭ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୨ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ନିନୋ
ନିନୋ ହେଉଛି କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ବିଜ୍ଞାନରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଶବ୍ଦ । ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥ ହେଉଛି Nothing In, Nothing Out । ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ କ‌ହିଲେ, ଗୋଟିଏ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍‌କୁ କୌଣସି ଡାଟା ଦିଆ ନ ଗଲେ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍‌ଟି କୌଣସି ଫଳ ବା ରେଜଲ୍ଟ୍ ଦିଏ ନାହିଁ ବୋଲି ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ଅର୍ଥାତ୍, କୌଣସି ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ନ ଥିଲେ କୌଣସି ଆଉଟ୍‌ପୁଟ୍ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ନାହିଁ (No Input, No Output) । କମ୍ପ୍ୟଟର୍‌ରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କାମ ଇନ୍‌ଫର୍ମେସନ୍ ପ୍ରୋସେସିଂଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଇନ୍‌ଫର୍‌ମେସନ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ହିଁ ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଆକାରରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍‌କୁ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ କୌଣସି ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଦିଆ ନ ଗଲେ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରୋସେସିଂ ପାଇଁ କୌଣସି ଇନ୍‌ଫର୍‌ମେସନ୍ ଦିଆ ନ ଗଲେ, କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ କୌଣସି ଆଉଟ୍‌ପୁଟ୍ ଦେଇପାରେ ନାହିଁ । କେତେକ ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ମଣିଷଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୱାର୍ଡ଼୍ ପ୍ରୋସେସର୍‌ରେ ଟେକ୍ସ୍‌ଟ୍ ଟାଇପ୍ କରିବା କିମ୍ବା ୱେବ୍ ବ୍ରାଉଜର୍‌ରେ କୌଣସି ଲିଙ୍କ୍‌‌ ଉପରେ କ୍ଲିକ୍ କରିବା ଏହି ପ୍ରକାର ଇନ୍‌ପୁଟ୍‌‌ର ଅନ୍ତର୍ଗତ । ଆଉ କେତେକ ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଅନ୍ୟ ସଫ୍‌ଟ୍ଓୟାର୍, ଯଥା ବୁଟ୍‌ଷ୍ଟ୍ରାପ୍ ଅପରେସନ୍ ବା ବଟ୍,ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥାଏ । କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ NINO ଗୋଟିଏ ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍ କିଛି ରେଜଲ୍ଟ୍ ନ ଦେବାର କାରଣ ଦର୍ଶାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ଠିକ୍ ଭାବେ ରନ୍ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ପାରାମିଟର୍ ବା ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍‌ଟିକୁ ଦିଆଯାଇ ନ ଥିଲେ, ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍‌ଟି ରନ୍ କରି ନ ପାରି ଫେଲ୍ ହୋଇଯାଏ ବା ନଲ୍ (NULL) ଭ୍ୟାଲୁ ଦେଇଥାଏ । ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍‌ଟିକୁ ଭୁଲ୍ ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଦିଆଗଲେ, ଏହା ଗାର୍ବେଜ୍ ରେଜଲ୍ଟ୍ ଦେଇଥାଏ ଅଥବା କୌଣସି ରେଜଲ୍ଟ୍ ଦେଇ ନ ଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ GIGO କୁହାଯାଏ । ଗୋଟିଏ ଉନ୍ନତମାନର ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ବା ଫଙ୍କ୍‌ସନ୍ ଦିଆଯାଇଥିବା ସବୁ ଇନ୍‌ପୁଟ୍‌କୁ ଭଲଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରିସାରିବା ପରେ, କୌଣସି ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଦିଆଯାଇ ନ ଥିଲେ କିମ୍ବା କୌଣସି ଇନ୍‌ପୁଟ୍ ଭୁଲ୍ ଥିଲେ ଏରର୍ ମେସେଜ୍ ଦେଖାଇଥାଏ ।
ଏନ୯୫ ରେସ୍ପିରେଟର
ଏନ୯୫ ଛଣା ମୁଖ ରେସ୍ପିରେଟର (ସାଧାରଣ ଭାବେ ଏନ୯୫ ମାସ୍କ ବା ଏନ୯୫ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ନାମରେ ଜଣା) ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ନ୍ୟାସନାଲ ଇଂଷ୍ଟିଟ୍ୟୁଟ ଫର ଅକ୍ୟୁପେଶନାଲ ସେଫଟି ଆଣ୍ଡ ହେଲ୍‌ଥର (NIOSH) ଏନ୯୫ ମାନକ ଅନୁସାରେ ତିଆରି ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର । ଏହା ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁର ଅତିକମରେ ୯୫ ପ୍ରତିଶତ କଣିକା ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେ । ଏହା ଏକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ଯାହା ଧୂଳିକଣାରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ବେଳେ ଗ୍ୟାସ ବା ବାଷ୍ପଠାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ ନାହିଁ । ଏହି ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ରର ସମାନଶ୍ରେଣୀୟ । ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକର ଉପଯୋଗିତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ମାନଦଣ୍ତ ଭିନ୍ନ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘର ଏଫଏଫପି୨ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ ବାୟୁରୁ ୯୪ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଚୀନର କେଏନ୯୫ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ୯୫ ପ୍ରତିଶତ କଣିକା ଛାଣିବାରେ ସକ୍ଷମ । ଏନ୯୫ ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର କୃତ୍ରିମ ପଲିମର ତନ୍ତୁର ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜାଲରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ । ଗଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ରରେ ଏକପ୍ରକାର ଆନ୍ତରିକ ଶୋଧନ ପରଳ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ ଯାହା ହାନିକାରକ କଣିକା ପରିଷ୍କାର କରିଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ
thumb|ଓଡ଼ିଆ ରାଜାର ଶକ୍ତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟ - ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଭାରତର ଶାସକ କପିଳେନ୍ଦ୍ରଦେବ thumb|[[କୋଣାର୍କ ମନ୍ଦିରରେ ଖୋଦିତ ଆଫଗନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢୁଥିବା ଓଡ଼ିଆ ନାରୀ ।]] ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକ ସାମୁହିକ ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବେ ଜଣା । ଆଧୁନିକ ଇତିହାସରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ୧୮୬୬ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ୧୯୦୩ ମସିହାରେ ଏକ ବିଶାଳ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଇଥିଲା । ଏହାର ପରିଣତି ସ୍ୱରୂପ ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଭାଷା ଭିତ୍ତିରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଓଡ଼ିଶା ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଏନ୯୫ ରେସ୍ପିରେଟର
ବ୍ୟବହାର
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ନିଜସ୍ୱ ମାପ ଓ ପ୍ରକାର ଅନୁଯାୟୀ ଠିକ ଭାବେ ଫିଟ ହେଉଥିବା ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମୋହର ଯାଞ୍ଚ କରି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ରର ସିଲ ହୋଇଥିବା ଅଂଶରେ ମୁହଁର ଚୁଟି ଲିକ କରାଇପାରେ ଫଳରେ କ୍ଷତିକାରୀ ଅଣୁ ଶ୍ୱାସନଳୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିଯାଇପାରନ୍ତି । ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉପଯୋଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ବେଳେବେଳେ ଏହି ଶ୍ୱାସଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ହୃଦଘାତ, ଫୁସଫୁସରେ ରୋଗ ଏବଂ କ୍ଲଷ୍ଟ୍ରୋଫୋବିଆ ପରି ମାନସିକ ରୋଗ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ
୧୯୫୪ ଓଡ଼ିଶା ରାଜଭାଷା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜଭାଷା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହେବାର ନିୟମ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ପ୍ରଣୀତ ହେବା ପରେ ୧୯୬୬, ୧୯୬୮, ୧୯୮୫, ୧୯୯୫ ଓ ୨୦୧୨ ମସିହାର ଏହି ଆଇନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ନିମନ୍ତେ କିଛି ଆଦେଶନାମା ଜାରି ହୋଇଥିଲା। ୧୯୮୫ ଓ ୧୯୯୫ ମସିହାର ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। । ପରେ ଓଡ଼ିଆ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜଭାଷାର ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇବା ପରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଓଡ଼ିଶାର ବିଚ୍ଛିନ୍ନାଞ୍ଚଳରେ ଶିକ୍ଷା, ଆଇନ ଓ ଶାସନର ଭାଷା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା ।
ଏନ୯୫ ରେସ୍ପିରେଟର
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଯନ୍ତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ
ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା
ବଙ୍ଗଳା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶା ଅଞ୍ଚଳ ମାନବୀକୃତନ’ଅଙ୍କ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷଦ୍ୱାରା ଅର୍ଦ୍ଧାଧିକ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ (ସରକାରୀ ହିସାବରେ ଏକତୃତୀୟାଂଶ ବା ମୋଟ ୩୦ ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟାରୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ) ହରାଇବା ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ଜାତି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷାପାଇଁ କନ୍ଧମାଳର ଦାରିଙ୍ଗବାଡ଼ି ଅନ୍ତର୍ଗତ କାଟିଙ୍ଗିଆ ଜମିଦାର ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଦେଓ ପ୍ରଥମକରି ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଦୂରଦ୍ରଷ୍ଟା, ସ୍ୱାଭିମାନୀ ସ୍ୱାଧୀନଚେତା ଓଡ଼ିଆ ଭାବେ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଓଡ଼ିଆୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକ ଶାସନାଧୀନ କରିବାପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଅଧିବାସୀଙ୍କୁ ନିଜ ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷିତ ନ କଲେ ଐତିହାସିକ ଗୌରବମୟ ଓଡ଼ିଶା ଭୂଖଣ୍ଡର ବୀର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଯେପରି ଇଂରେଜ ଚକ୍ରାନ୍ତରେ ପୋକମାଛି ଭଳି ମରୁଛନ୍ତି, ଏମାନଙ୍କ ପରେ ଆଉ କାହା ଚକ୍ରାନ୍ତରେ ନିଜର ସତ୍ତା ହରାଇ ବସିବେ । ଓଡ଼ିଆଜାତିର ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ବିକାଶପାଇଁ ଏକମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ମାନ୍ଦ୍ରାଜ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ବଙ୍ଗଳା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଭୂଖଣ୍ଡକୁ ଏକତ୍ରକରି ସମଗ୍ର ଶାସନବ୍ୟବସ୍ଥା ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀଭାଷା ମାଧ୍ୟମରେ କରାଇବା।
ହିତବାଦିନୀ ସଭା
୧୮୬୬ରେ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଦେଓ ଜମିଦାରୀ କ୍ଷମତା ପାଇବା ପରେ ହଦଗଡ଼, ମୁଠା (ଟିକାବାଲି), ଚକାପାଦ, ଖଣ୍ଡମ, ଅଠର ଓ ବାରମୁଠାର ସମସ୍ତ ରୟତ, କରଡ଼ା, ରଣବା, ଗଦାପୁର, ପାଲୁର, ହୁମା, ଗଞ୍ଜା, ମହୁରୀ,ସୁରଙ୍ଗୀ, ଜରଡା, ଖଲ୍ଲିକୋଟ, ଆଠଗଡ଼, ଘୁମୁସର, ଧରାକୋଟ, ସୋରଡ଼ା, ଖେମୁଣ୍ଡି,ଚିକିଟି,ଜଳନ୍ତର, ମଞ୍ଜୁଷା, ପାରଳା ଆଦି ଅଞ୍ଚଳର ଦେଶୀୟ ରାଜା, ଭାଷାପ୍ରେମୀ ଶିକ୍ଷିତ ଓଡ଼ିଆ, ବିଭିନ୍ନ ଛୋଟବଡ଼ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ସଂଗଠନ ସଦସ୍ୟଗଣଙ୍କ ସହ ଯୋଗସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮୭୦ରେ ରସୁଲକୁଣ୍ଡା (ବର୍ତ୍ତମାନର ଭଂଜନଗର)ଠାରେ ଏକ ସଭାର ଆୟୋଜନ କଲେ । ଏହାର ନାମ ରହିଲା ହିତବାଦିନୀ ସଭା। ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ। ଏହି ସଭାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶା ଅଞ୍ଚଳରେ ତେଲୁଗୁଭାୁଷୀଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଓ ଉତ୍‌ପୀଡ଼ନକୁ ତୀବ୍ର ଭର୍ତ୍ସନା କରାଯିବା ସହ ଏଠିକାର ନ୍ୟାୟାଳୟ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଚଳନ ସଂପର୍କରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ସ୍ମାରକପତ୍ର ତ‌ତ୍କାଳୀନ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଲାଟଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସଂଗଠନର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ତଥା ଘୁମୁସର ତାଲୁକା ଦରୋଦସ୍ତ ଦେବସ୍ଥଳ କମିଟି ସଦସ୍ୟ କନକତୁରର ଶ୍ରୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦାସ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ଏଭଳି ବିପତ୍ତି ସମୟରେ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଭାଈ ଭଳି ସେମାନଙ୍କ ସହ ଠିଆ ହେବାକୁ ଆକୁଳ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସଭାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ଏକତ୍ର କରାଯିବାର ଶୁଭଶଙ୍ଖ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ଏହିଠାରେ ହିଁ ନିନାଦିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବଙ୍ଗ ଓ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ତ‌ତ୍କାଳୀନ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ହୃଦୟତନ୍ତ୍ରୀରେ କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ପରେ ଅଧିକ ରାଜ୍ୟ ଏହି ସଂଗଠନ ସହ ମିଶିବାରୁ ଏହାର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ରଖାଗଲା ଉତ୍କଳ ହିତବାଦିନୀ ସଭା।ଉତ୍କଳ ହିତବାଦିନୀ ସଭା ପକ୍ଷରୁ ଏହାର ସମ୍ପାଦକ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଦେଓ ପୂର୍ବରୁ ମାଡ୍ରାସ ଗଭର୍ଣ୍ଣରଙ୍କୁ୧୮୬୯ରେ ଚିଠି ଲେଖି ୪ଟି ଦାବି ରଖିଥିବା ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ଦୋହରାଇ ଲଣ୍ଡନରେ ବ୍ରିଟେନ ମହାରାଣୀଙ୍କୁ ଏହାକୁ ପୁଣି ଥରେ ମନେ ପକାଇବାକୁ ବିଲାତ ଆୟବ୍ୟୟ ସଭାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେବାକୁ ଯାଉଥିବା ବ୍ରିଟିଶ-ଓଡ଼ିଶା ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କାଳିପଦ ବନ୍ଦୋପାଧ୍ୟାୟଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ଉତ୍କଳ ଦୀପିକାର ୧୮ ଅକ୍ଝୋବର ୧୮୭୩ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଦାବିଗୁଡିକ ହେଲା:
ହିତବାଦିନୀ ସଭାର ଦାବୀ ସିଧାସଳଖ ମହାରାଣୀ ଭିକ୍ଟୋରିଆଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ଫଳରେ ତାଙ୍କରି ଆଦେଶ ବଳରେ ୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୮୭୨ ତାରିଖରେ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସୀ ଅଧୀନସ୍ଥ ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଓ ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ କରାଯିବ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରାଗଲା। ତେବେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଦେଓଙ୍କୁ ମିଳିଗଲା। ଦଫାଦାରରୁ ପଦୋନ୍ନୋତି ପାଇଥିବା ତତ୍କାଳୀନ କନ୍ଧମାଳ ତହସିଲଦାର ଦୀନବନ୍ଧୁ ପଟ୍ଟନାୟକ କୌଶଳ କରି ତାଙ୍କୁ ଜମିଦାରୀରୁ ୨୫.୪.୧୮୭୪ରେ ବଞ୍ଚିତ କରିବାପରେ ବାର୍ଷିକ ୫୦ଟଙ୍କାର ପେନସନଭୋଗୀ ହେଲେ। ସମ୍ପତ୍ତିି ଚାଲିଗଲା ପରେ ନିରୂପାୟଶୂନ୍ୟ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ଦେଓ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗତିଶୀଳ କରାଇ ନ ପାରିବା ଦୁଃଖରେ ମ୍ରିୟମାଣ ହୋଇ ୧୮୮୩ରେ ମୃତ୍ୟୁଲାଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ତଥା ହିତବାଦିନୀ ସଭାର ସମ୍ପାଦକ ଉଇଲିୟମ ମହାନ୍ତି 'ସ୍ୱଦେଶୀ'ନାମକ ଓଡ଼ିଆ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନ କରି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାରେ ଆପ୍ରାଣ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା
୧୮୪୯ରେ ରାଜସ୍ୱ‌ତ୍ତ୍ୱଲୋପ ନୀତି ଅନୁସାରେ ସମ୍ବଲପୁର ରାଜ୍ୟ ଇଂରେଜ ଶାସନାଧୀନ ହେବାପରେ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତ ଏଜେନ୍ସି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ମୂଳ ଓଡ଼ିଶାଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା। ୧୮୫୪ରେ ଏହି ଏଜେନ୍ସୀର ନାମକରଣ ଛୋଟନାଗପୁର ଡିଭିଜନ ହେବାପରେ ଏଜେନ୍ସିର କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଭାଷା ଭାବେ ହିନ୍ଦୀକୁ ଲାଗୁ କରାଯିବାରୁ ସମ୍ବଲପୁର ସମେତ ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାରେ ହିନ୍ଦୀଭାଷା ପ୍ରଚଳନ ହେଲା । ତେବେ ୧୮୬୦ରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନ ମିଶିଯିିବାରୁ ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଆର ପୁନଃପ୍ରଚଳନ ହେଲା । ଏପରିକି ୨ବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୩୦ଅପ୍ରେଲ୧୮୬୩ରେ ଏହା ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଡିଭିଜନରେ ମିଶି ଓଡ଼ିଶା ଡିଭିଜନଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ୧୮୯୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଡ଼ିଆର ପ୍ରଚଳନ ଥିଲା । ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଚିଫ କମିଶନର ଉଡ୍‌ବର୍ଣ୍ଣ ୧ଜାନୁଆରୀ ୧୮୯୫ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରଚଳନପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ । ଏହାକୁ ସମ୍ବଲପୁରର ଡେପୁଟି କମିଶନର ଚେପ୍‌ମେନ୍ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇବାରୁ ୧ଜାନୁଆରୀ୧୮୯୬ଠାରୁ ହିନ୍ଦୀଭାଷାରେ ଅଦାଲତ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳିତ ହେଲା । ଅଥଚ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନାଗପୁରରେ ମରାଠୀ ଓ ସିରୋଞ୍ଚରେ ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ପୂର୍ବପରି ଚାଲୁ ରହିଲା । ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ବଲପୁରମାଟିରେ ଓଡ଼ିଆ ସୁରକ୍ଷା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନହେଲା। ରାଜ୍ୟପାଳ ଫ୍ରେଜରସାହେବ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ବଡ଼ଲାଟ ଲର୍ଡ ଏଲଗିନ୍‌ଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ଲାଟ ଫ୍ରେଜରଙ୍କ ପରାମର୍ଶକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ହିନ୍ଦୀଭାଷା ପ୍ରଚଳନପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ।