cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଜଳାତଙ୍କ
ଚିକିତ୍ସା
ସଂକ୍ରମଣର ୧୦ ଦିନ ଭିତରେ ଆଶୁ ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଜଳାତଙ୍କ ରୋଗ ରୋକି ହେବ । ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ସମ୍ଭବ କ୍ଷତକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ମିନିଟ ଧରି ଧୋଇଲେ ଭୁତାଣୁ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଏ ।
ଆମେରିକାରେ (the Centers for Disease Control and Prevention) ରାବିସ୍ ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବ୍ୟୁଲିନ୍ ଗୋଟିଏ ଡୋଜ୍ ଓ ରାବିସ୍ ଟିକା ଚାରି ଡୋଜ ୧୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅଛି । ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବ୍ୟୁଲିନ୍ ୨୦ ୟୁନିଟ/ କେଜିରୁ ଅଧିକ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ । ଏହି ଔଷଧ ଅତ୍ୟଧିକ ଦାମିକା । ଏହାକୁ କ୍ଷତ ଚାରିପଟେ ଇଞ୍ଜେକସନ୍ ଆକାରରେ କିଛି ଦିଆଯାଏ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟାଶଂ କ୍ଷତଠାରୁ ଦୂରରେ ଗଭୀର ମାଂସପେଶୀରେ ଦିଆଯାଏ ।
ପ୍ରଥମ ଡୋଜଟି ଆହତ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦିଆଯାଏ, ଅଧିକ ଡୋଜ ଏହାର ତୃତୀୟ, ସପ୍ତମ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଦିନ ଦିଆଯାଏ । ଯେଉଁମାନେ ଆଗରୁ ଟିକା ନେଇଥିବେ ସେମାନେ ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବ୍ୟୁଲିନ୍ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, କେବଳ ପୋଷ୍ଟଏକ୍ସପୋଜର ଟିକା ୦ ଦିନ ଓ ୨ୟ ଦିନ ଦିଆଯାଏ ।
ପୁରାତନ ପେଟରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଟିକା ଶସ୍ତା କିନ୍ତୁ ତାହା ଆଉ ଦିଆଯାଉ ନାହିଁ ଓ ବଦଳରେ ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଏଚ୍.ଓ. ସ୍ଥିରୀକୃତ ଟିକା ଦିଆଯାଉଛି ।
ଇଞ୍ଜେକସନ ବାହୁର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ଡେଲ୍‌ଟଏଡ ପେଶୀରେ ଦିଆଯାଏ, ପିଚାରେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, କାରଣ ସେଠାରେ ଭୂଲ କ୍ରମେ ପେଶୀରେ ଇଞ୍ଜେକସନ ନ ପହଞ୍ଚି ଚର୍ବିରେ ଦିଆଯିବା ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ । ପିଲାମାନଙ୍କ ଜଙ୍ଘର ବାହାର ଭାଗରେ ଦିଆଯାଏ ।
ପ୍ରେରିତ କୋମା
ଆମେରିକାର କିଶୋରୀ ଜିସେ (Jeanna Giese) କୌଣସି ଟିକା ନ ନେଇ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସକ ଗୋଟିଏ ହାଇପୋଥେସିସ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରିଥିଲେ । ଏହି ହାଇପୋଥେସିସ୍‌କୁ ମିଲ୍ଅକି ପ୍ରୋଟୋକଲ ("Milwaukee protocol") କୁହାଗଲା । ଏହି ହାଇପୋଥେସିସ୍ ଅନୁସାରେ ଜଳାତଙ୍କ ଭୁତାଣୁର ମସ୍ତିଷ୍କ ଉପରେ ସ୍ୱଳ୍ପ କାଳୀନ ନଷ୍ଟକାରୀ ପ୍ରଭାବ ରହେ । ଏଣୁ ମସ୍ତିଷ୍କର କର୍ମକୁ (function) ଆଂଶିକ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଗଲେ ଏହା ନଷ୍ଟକାରୀ ପ୍ରଭାବରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଯିବ । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଦେହର ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ଭୁତାଣୁକୁ ପ୍ରତିହତ କରିଦେଇ ପାରିବ । ଏହାକୁ ମନରେ ରଖି ସେହି କିଶୋରୀକୁ ଔଷଧ (ketamine, midazolam, ribavirin, and amantadine) ଦେଇ କୋମାକୁ ନିଆଗଲା । ରୋଗୀକୁ ୩୧ ଦିନ ଏକାନ୍ତରେ ରଖାଗଲା ଓ ୭୬ ଦିନ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ରଖାଗଲା ପରେ ଡିସଚାର୍ଜ କରିଦିଆଗଲା । ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ମସ୍ତିଷ୍କ କାମ ସେ କରିପାରିଲା, କିନ୍ତୁ କେବଳ ଦୌଡିବା ଓ ସନ୍ତୁଳନରେ (ଭାରସାମ୍ୟ) ସାମାନ୍ୟ ତୃଟି ରହିଲା ଯାହା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଥିଲା ।
ପୂର୍ବାନୁମାନ
ଟିକା ନ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ଥରେ ସ୍ନାୟୁଗତ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରାଣ ଘାତକ ହୁଏ ।
ସଂକ୍ରମଣର ଛଅ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଟିକା ନେଲେ ରୋଗକୁ ପ୍ରତିହତ କରିହୁଏ, ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ପାର ସେତେ ଶୀଘ୍ର ଟିକା ଦେଲେ ୧୦୦% ବିପଦମୁକ୍ତ ହେବ ।
ମିଲ୍ଅକି ପ୍ରୋଟୋକଲରେ ଚିକିତ୍ସା କରି ୪୩ ଜଣ ରୋଗୀରୁ ୫ ଜଣ ବଞ୍ଚିଯାଇଛନ୍ତି ଓ ଚିକିତ୍ସା ନ ପାଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଚିକିତ୍ସା ପାଇଥିବା ରୋଗୀ ଅଧିକ ଦିନ ବଞ୍ଚନ୍ତି ।
ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)
ରୁଦ୍ର, ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ମିଶ୍ର ଏବଂ ନିମାଇଁ ଚରଣ ବିଶ୍ୱାଳ । ରୁଦ୍ରନାରାୟଣ ମିଶ୍ର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ହୃଦାନନ୍ଦ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଜିତୁ ରାଉତ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟି । ବାବୁ ପ୍ରଧାନ, ସଲିଲ ମିତ୍ର, ବ୍ରଜ ସିଂହ, ଜନ୍, ବିଷ୍ଣୁ, ପ‌‌ପୁ, ପିଣ୍ଟୁ, ଚିଣ୍ଟୁ, ନାନୁ, ପ୍ରିତୀ, ଶୁଭଶ୍ରୀ, ଅଞ୍ଜନା, କୁସୁମ, ରାଜେଶ, ନିମାଇଁ, ରାଜା, ବାପୁନି ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର । ଗୀତିକାର ନିର୍ମଳ ନାୟକ ଏବଂ ନିଜାମ୍ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର, କୁମାର ଲୁଲୁ, ସାଇନୀ ମିଶ୍ର, ଅମ୍ରିତା, ବିଷ୍ଣୁମୋହ‌ନ କବି, ସସ୍ମିତା ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ସରକାରୀ ବିଜୟାନନ୍ଦ ହାଇସ୍କୁଲ, ପଦ୍ମପୁର
ଅବସ୍ଥିତି
ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ପଦ୍ମପୁରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଇତିହାସ
ବିଜୟାନନ୍ଦ ହାଇସ୍କୁଲ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀ ପୂର୍ବେ ନିର୍ମିତ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ତତ୍କାଳିନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କରି ନାମାନୁସାରେ ସ୍କୁଲଟି ନାମିତ । ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବର୍ଷରୁ ଏ ଯାବତ ବହୁ ଛାତ୍ର ଉଚ୍ଚ ପଦ ପଦବୀରେ ରହି ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ସୁନାମ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଅନ୍ୟତମ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୟାଳୟ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟଟି ଅବିଭକ୍ତ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଆସିଛି । ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରାଯାଏ ଓ ଷଷ୍ଠରୁ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏ ପାଠ ପଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଅଧୁନା ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାୟ ୬୫୦ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଜାତୀୟ ସମର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀ ବାହିନୀ (NCC)ର ସୁବିଧା ରହିଛି । ସ୍କୁଲଟି ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦଦ୍ୱାରା ଅନୁବନ୍ଧିତ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶ୍ରେଣୀ:ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା
ଜାପାନର ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର
ପ୍ରଶାସନ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର (ସେଇରେଇ ଶିତେଇ ତୋଶୀ; 政令指定都市) ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର (ଶିତେଇ ତୋଶୀ; 指定都市) ବା ପ୍ରଶାସନିକ ଆଦେଶପ୍ରାପ୍ତ ସହର (ସେଇରେଇ ତୋଶୀ; 政令市), ହେଉଛି ଏକ ଜାପାନୀ ସହର ଯାହାର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଥିବ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଜାପାନୀ କ୍ଯାବିନେଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବ । ଜାପାନୀ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୨୫୨ ବିଭାଗ ୧୯ରେ ଏଥିପାଇଁ ନିୟମ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ।
ସମୀକ୍ଷା
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଅନେକ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ଯାହା ସାଧାରଣରେ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନକୁ ଦିଆଯାଇ ଥାଏ; ଯଥା - ଗଣଶିକ୍ଷା ଯୋଜନା, ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ, ପରିମଳ, ବ୍ଯବସାୟ ପଞ୍ଜୀକରଣ ତଥା ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ବିକାଶ ଆଦି । ସାଧାରଣତଃ ସହରୀ ପ୍ରଶାସନ ଗୌଣ କାର୍ଯ୍ୟାଦି କରିଥାଏ, ଅପରପକ୍ଷେ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନ ପାଖରେ ଅଧିକାଂଶ ଶକ୍ତି ରହିଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ - ଔଷଧିୟ ଦୋକାନ ତଥା କ୍ଷୁଦ୍ର ଚିକିତ୍ସାକେନ୍ଦ୍ର ଆଦି ସହରୀ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜୀକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ କିନ୍ତୁ ବଡ଼ବଡ଼ ଔଷଧାଳୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାଳୟ ଆଦି କେବଳ ରାଜ୍ଯ ପ୍ରଶାସନଦ୍ୱାରା ହିଁ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରାଯାଇ ପାରିବ ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକ ସାହି ବା (区) -କୁରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ଯେକ ସାହିରେ ଏକ "ସାହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ" ରହିଥାଏ ଯାହା ସହରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ; ଯେପରିକି - କୋସେକୀ ଓ ଜୁମିହ୍ନ୍ଯୋ ବାସିନ୍ଦା ପଞ୍ଜୀକରଣ ଏବଂ ଖଜଣା ଆଦାୟ । କେତେକ ସହରର ସାହି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ବ୍ଯବସାୟ ଅନୁମତିକରଣ, ନିର୍ମାଣ ଅନୁମତି ପତ୍ର ପ୍ରଦାନ ତଥା ଅନ୍ଯାନ୍ଯ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆଦିର ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରିଥାନ୍ତି । ମୁନିସିପାଲୀୟ ଆଦେଶଦ୍ୱାରା ସାହିମାନଙ୍କର ଗଠନ ଓ ଅଧିକାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ ।
ଟୋକିଓର ୨୩ଟି ବିଶେଷ ସାହିଗୁଡ଼ିକ ଏହି ତନ୍ତ୍ରର ଅଧୀନ ନୁହଁନ୍ତି, ଯେହେତୁ ଟୋକିଓ ଏକ ରାଜ୍ଯ ଓ ଏହାର ସାହିଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବରେ ସହର ତୁଲ୍ଯ । ଟୋକିଓର ଦୁଇଟି ବଡ଼ବଡ଼ ସାହି, ସେତାଗାୟା-କୁ ଏବଂ ନେରିମା-କୁ, ଉଭୟ ସହର ପଦବାଚ୍ଯ ହେବାପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଅଟନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଅଧିନିୟମ ଅନୁସାରେ ସହର କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।
କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ସହର ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ଉକ୍ତ ସ୍ଥିତିକୁ ହରାଇ ନାହିଁ ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରମାନଙ୍କର ସୂଚୀ
୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି ।
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର ହେବାପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା
ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ ସହର ହେବାପାଇଁ, ଏକ ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଉଭୟ ସହର ଓ ରାଜ୍ଯର ବିଧାୟକ ସଭାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱିକୃତି ମିଳିଲା ପରେ ପ୍ରଶାସନିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଁ ଦରଖାସ୍ତ ଦିଆଯାଏ ।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ସହରମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କିନ୍ତୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହର ପାଇଁ ନାମଙ୍କିତ ହୋଇନାହିଁ । (ଯେଉଁ ସହରଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସହରର ପଦ ପାଇଁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି ସେଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଯାଇ ନାହିଁ ।※କେନ୍ଦ୍ର ସହର,※※ଜାପାନର କେନ୍ଦ୍ର ସହର ଯାହା ଭଙ୍ଗ ହେବାକୁ ଯାଇପାରେ)
ଇତିହାସ
୧୮୭୮ରେ ସାହିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସହ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ସହରର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ଥିଲା । ଏହି ତନ୍ତ୍ର ଅଧୀନରେ ପ୍ରତ୍ଯେକ ସହରରେ ସାହି ତିଆରି କରାଗଲା ।
ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର
ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Manakamana Temple, (मनकामना मन्दिर) ନେପାଳର ଗୋର୍ଖା (Gorkha) ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ହିନ୍ଦୁ ଠାକୁରାଣୀ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଏକ ଅବତାର ଭଗବତୀଙ୍କର ଏକ ପବିତ୍ର ପୀଠ । ମନ ଓ କାମନା ଶବ୍ଦ‌ଦ୍ୱୟକୁ ନେଇ ମନ‌କାମନା ଶବ୍ଦ ଗଢ଼ାହୋଇଛି । ମନର ସାହିତ୍ୟିକ ଅର୍ଥ ହୃଦୟ ଓ କାମନାର ଅର୍ଥ ଇଚ୍ଛା । ପ୍ରାୟ ୧୭୦୦ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଦେବୀ ମନ‌କାମନାଙ୍କର ପୂଜା ହୋଇଆସୁଥିବା ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଆସିଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ମନୋବାଞ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।
ଠିକଣା
ନେପାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୋର୍ଖା ଟାଉନଠାରୁ ୧୨ କି:ମି: ଦକ୍ଷିଣକୁ ଗଲେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହୁଏ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ୧୩୦୨ ମିଟର (୪,୨୭୨ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚତାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ତ୍ରିଶୂଳୀ ନ‌ଦୀ (Trisuli) ଉପତ୍ୟକା ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମର୍ସ୍ୟଙ୍ଗଡି (Marsyangdi) ଉପତ୍ୟକାମାନ ଦେଖାଯାଏ । ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମାନସଲୁ-ହିମାଚଲି ଓ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ପର୍ବତମାଳା ଦେଖାଯାଏ । କାଠମାଣ୍ଡୁରୁ ୧୪୦ କି:ମି: (୮୭ ମାଇଲ) ଦୂରରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ଓ ପୋଖରାଠାରୁ ବସରେ ଗଲେ ୩/୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପ‌ହଞ୍ଚିଯିବ ।
ପୌରାଣିକ ମୂଳଦୁଆ
ସତର ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜା ରାମ ଶାହ ରାଜୁତି କରିବା ସମୟରୁ ମ‌ନ‌କାମନା ମନ୍ଦିର‌ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଚାଲିଆସିଛି । ରାମ ଶାହଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶକ୍ତି ଥିବା ଶୁଣାଯାଏ ଓ ଏହି ଶକ୍ତି ଥିବା କଥା କେବଳ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତ ଲଖନ ଥାପ୍ପା ଜାଣିଥିଲେ । ଦିନେ ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେବୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଓ ଲଖନ‌କୁ ସିଂହ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ବେଳେ ରାଜା ଦେଖିପକାଇଲେ । ପରେ ଏହି ବିଷୟ ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାରୁ ତାଙ୍କର ରହସ୍ୟମୟ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳର ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ରାଜାଙ୍କର ଜୁଇରେ ରାଣୀ ଝାସ ଦେଇ ସତୀ (Sati) ହୋଇଥିଲେ । ସତୀ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ରାଣୀ ଲଖନ‌କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପୂନର୍ଜନ୍ମ ନେବାର ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ୬ ମାସ ପରେ ଜଣେ ଚାଷୀ ହଳ କଲାବେଳେ ଲଙ୍ଗଳ ମୂନରେ ଗୋଟିଏ ପଥର ବାଜିଥିଲା । ସେହି ପଥରରୁ ରକ୍ତ ଓ କ୍ଷୀର ବାହାରୁଥିବା କଥା ଚାଷୀ ଦେଖିଲେ । ଲଖନ ଏହି ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣି ତୁରନ୍ତ ସେହି ସ୍ଥାନ‌କୁ ଗଲେ ଓ ସେଠାରେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ମତରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା ପରେ ପଥରରୁ ରକ୍ତ ଓ କ୍ଷୀର ବାହାରିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଏବେକାର ମନ୍ଦିରର ଭିତ୍ତିଭୂମି ହୋଇଗଲା । ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ କେବଳ ଲଖନ ଥାପାର ପରପିଢ଼ି ଲୋକମାନେ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପୂଜକ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ।
ମ‌ନ‌କାମନା ଦର୍ଶନ
ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଦେବୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକ ମ‌ନ‌କାମନା ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ଭୂମି, ଅଗ୍ନି, ଜଳ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ, ଏହି ପାଞ୍ଚଗୋଟି ପଦାର୍ଥ ସାହାଯ୍ୟରେ ସଂସାର ଗଠିତ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଏହି ପାଞ୍ଚୋଟି ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ପଦାର୍ଥ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରିବା ବିଧି ରହିଛି । ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦାର୍ଥ ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ ।
ଏଠାରେ ବଳୀ ଦେବା ପ୍ରଥା ଚଳିଆସୁଛି । ମନ୍ଦିର ପଛ ପାଖରେ ଥିବା ବେଦି ଉପରେ କେତେକ ଭକ୍ତ ଛେଳି ଓ ପାରା ବଳୀ ଦିଅନ୍ତି । ନିକଟ ଅତୀତରେ ଗୋର୍ଖାର ଜିଲ୍ଲା ପଶୁ ସମ୍ପଦ ଅଫିସର ଏହି ବଳୀ ପ୍ରଥାକୁ ନିଷେଧ କରି ଆଦେଶ ଜାରିକରିଛନ୍ତି ।
ଦଶାଇଁ (ସେପ୍ଟେମ୍ବର - ଅକ୍ଟୋବର) ଓ ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ ସମୟରେ ଅନେକ ଭକ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସି ଚାରି ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିଆ ହୋଇ ଦେବୀ ଭଗବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରର୍ଥନା କରନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
୨୫୦
୨୫୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୫୦
ଅକ୍ସିମେଟାଜୋଲିନ
ଅକ୍ସିମେଟାଜୋଲିନ ଅନେକ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ସାମାନ୍ୟ ବନ୍ଦ ନାକ ବା ଜ୍ୱାଳା ଯୋଗୁ ଲାଲ ଆଖି ରୋଗମାନଙ୍କାର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏହା ଏକ ନାକ ସ୍ପ୍ରେ କିମ୍ବା ଆଖି ବୁନ୍ଦା ଆକାରରେ ଉପଲବ୍ଧ । ୧୦ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଉପକାର ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ୬ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ୩-୫ ଦିନରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ୬ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟବ‌ହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ ।
ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନାକରେ ଜ୍ୱାଲା ଏବଂ ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିପାରେ । ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ କଲେ ପୁନଶ୍ଚ ନାକ ବନ୍ଦ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ହୃଦ୍‌ଗତି ହାର ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ସୁରକ୍ଷା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଟେ। ଏହା ଆଲଫା ଆଡ୍ରେନେଜିକ୍ ରିସେପ୍ଟରକୁ ସକ୍ରିୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ଯାହା ଛୋଟ ଧମନୀକୁ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ କରେ ।
ଅକ୍ସିମେଟାଜୋଲିନ୍ ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୮୬ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଔଷଧ ତଥା ବିନା ପ୍ରେସକ୍ରିପସନରେ ମିଳେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୨୧ ସୁଦ୍ଧା ୩୦ ମିଲି ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୨ ଡଲାର ଅଟେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଆମ ଦେଶ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରାତନ ତଥା ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମାତ୍ର କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଟେ। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଷୟ ଗୁଡିକରେ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ଗବେଷଣା, ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ୮ଟି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଅନ୍ୟ ଶିକ୍ଷ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ  ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ମହାବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଶିରିପୁରଠାରେ ଥିବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
କେମ୍ପସ ସମୂହ
ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଶାର ବିଭନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ୪ଟି କେମ୍ପସ ରହିଛି ।  ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ, ସମ୍ବଲପୁର ନିକାୟସ୍ଥ ଚିପିଳିମାଠାରେ,  ବରହମପୁର ନିକଟସ୍ଥ ରଙ୍ଗେଇଲୁଣ୍ଡାଠାରେ ଓ ଅନ୍ୟ ଏକ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଭାବନିପାଟଣାଠାରେ ରହିଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ଭାବନିପାଟଣା କେମ୍ପାସ ସର୍ବନୂତନ ଓ ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ।ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଜୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସହରର କେନ୍ଦ୍ରାଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି । ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି    (Latitude : 20° 15'N, Longitude : 85° 52' E)ଠାରେ ।
ପାଠ୍ୟକ୍ରମ
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ଉନ୍ନତ ମାନର କୃଷି ଓ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୈଷୟିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ସହ କୃଷିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନୂତନ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।ତେବେ କେବଳ କୃଷି ବିଷୟ ନ ରହି ଅନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଷୟରେ ଉପାଧୂତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷ୍ଯାଦାନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏଠାରେ ବି .ଏସସି ( ଆଗ୍ରି), ଏମ. ଏସସି (ଆଗ୍ରି ) ବି.ଏସସି. ( ଫରେଷ୍ଟି ), ବି. ବି. .ଏସସି ଆଣ୍ଡ ଏ.ଏହ, ବି .ଟେଚ.ଏମ .ଟେଚ .ଇତ୍ୟାଦି ଡିଗ୍ରୀ ସହ କୃଷି ପରିଚାଳନା ( agriculture management ), MCA, ଅଣୁ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ , ଜୈବିକ ତଥ୍ୟ ବିଜ୍ଞାନ , ଗଣିତ , ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ , ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ , ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ , ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟରେ ଉପାଧ୍ଯୁତ୍ତର  ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । କେତେକ ବିଷୟରେ Ph. D ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।
କଲେଜ ସମୂହ
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା କଲେଜଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ,
ଅବଦାନ
ରାଜ୍ୟର କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉନ୍ନତି ଓ ଗବେଷଣା କାର୍ଯ୍ୟ ସୂଚାରୁ ରୂପେ ସମ୍ପାଦିତ ହେବା ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୨,୯୩୪ ଜଣ ଗ୍ରାଜୁଏଟ, ୩,୮୮୩ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏଟ , ୨୧୩ ଜଣ Ph .D.ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେଉଁମାନେ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ କୃଷି ଓ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭାଗମାନଙ୍କରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଗବେଷଣା ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି
ବିଦ୍ୟାଦାନ ବ୍ଯତୀତ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା କୃଷି ଗବେଷଣା ପାଇଁ ୮ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ୪ଟି ଉପକେନ୍ଦ୍ର , ୭ଟି କୃଷି ଜାତ ବିପଣୀ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର, ୧୩ଟି ଯୋଗଯୋଗୀକୃତ ଗବେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟର ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି ।ଏହା ସହ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରର ସମନ୍ନିତ ଗବେଷଣା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳନା କରାଯାଇଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ବହିଃ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କୃଷି ଉନ୍ନୟନ ପ୍ରକଳ୍ପ କାମ ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । ମରୁଡି ଗ୍ରସ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି , ବଲାଙ୍ଗିର ଓ କୋରାପୁଟ ( ଅବିଭକ୍ତ KBK) ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ସ୍ୱଳ୍ପ ଜଳରେ ହଉଥିବା ଫସଲ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗବେଷଣା ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମ୍ପାଦନ ହେଇ ଆସୁଛି । କୃଶକ ମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟାର ନିରୀକ୍ଷୟନ ଓ ପ୍ରତିକାର ଦିଗରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାରେ ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଇଆସୁଛି ।
ଉନ୍ନତ ମାନର ବିହନ ଉଦ୍ଭାବନ
ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଗବେଷଣା ଫଳରେ ୧୪୭ଟି ନୂତନ କିସମର ଫସଲ ବିହନ ଉଦ୍ଭାବନ କରାଯାଇଛି । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ୬୨ ପ୍ରକାର ଧାନ, ୨୩ ପ୍ରକାର ତୈଳ ବୀଜ , ୧୦ ପ୍ରକାର ଡାଲି ଜାତୀୟ ବୀଜ , ୧୫ ପ୍ରକାର ପନିପରିବା ବୀଜ ଓ ୨୯ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟ ବୀଜ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ନିଚ୍ଛ ଭୂମିରେ ଭଲ ଫସଲ ଅମଳ ଯୋଗ୍ୟ ଓଆର-୧୪୨-୯୯ କିସମର ଧାନ ବିହନ ଏଠାରୁ ଉଦ୍ଭାବନ କରାଯାଇ କମ୍ବୋଡିଆ ଦେଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦିଆ ଯାଇଥିଲା । ଏହା କ୍ରମଶଃ ବାଂଲାଦେଶ , ଚୀନ ଆଦି ଦେଶରେ ବ୍ୟବହାର ହେଇଥିଲା । ଆଗରୁ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ଯବହ୍ରୁତ ହାଉଥିବା " ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ " କିସମ ଧାନ ଅପେକ୍ଷ୍ୟା ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ " ପ୍ରତିକ୍ଷ୍ୟା " କିସମର ଧାନ ବିହନ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଦ୍ଭାବନ ହେବା ସହ " ଲଲାଟ " ନାମକ କିସମ ଧାନ ବିହନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଏଠାରେ ନିର୍ଣାୟ ହେଇଥିଲା ।
ବାହର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ (୧୩ ନଭେମ୍ବର ୧୯୦୫–୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୭୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ଲେଖକ ଥିଲେ । ସେ ତରୁଣ ବୟସରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ଥିଲେ । ସେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟର ତୁଳନାତ୍ମକ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ । ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ସେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ "ଆରତି" ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ସେ "ଶଙ୍ଖ" ନାମକ ଏକ ମାସିକ ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରୁଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକା ହେମଲତା ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ଜୀବନସାଥି, ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ଲଳିତ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁଅ ତଥା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।
ପରିବାର
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାସ୍ଥିତ ନନ୍ଦଳା ଗ୍ରାମରେ ୧୯୦୫ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖିକା ଓ କବି ହେମଲତା ମାନସିଂହଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଚାରିଜଣ ସନ୍ତାନ ଲଳିତ, ଲଲାଟେନ୍ଦୁ, ଲାବଣ୍ୟେନ୍ଦୁ ଓ ନିବେଦିତା ଅଛନ୍ତି । ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଗୁରୁ ଓ ପ୍ରାକ୍ତନ ସାଂସଦ ସୋନାଲ ମାନସିଂହ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ।
ଶିକ୍ଷା
ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବି.ଏ. ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସାରିବାପରେ ପାଟଣା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଏମ.ଏ. ପାସ କରିଥିଲେ । ଇଂଲଣ୍ଡର ଡରହାମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସେକ୍ସପିୟର ଓ କାଳିଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ତୁଳନାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ସେ ପି.ଏଚ.ଡି. ଉପାଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ଡକ୍ଟରେଟ ଉପାଧିଧାରୀ ।
ରଚନାବଳୀ
ମାୟାଧର ମାନସିଂହ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଭାବେ ସୁପରିଚିତ । ତେବେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଦ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ "ଜୀବନ ପଥ", "ଶିକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷକ, ଶିକ୍ଷାୟତନ", "ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଓ ସାହିତ୍ୟ" ପ୍ରଭୃତି ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସାଧାରଣ ଜନଜୀବନର ସମସ୍ୟା, ସମାଜ, ସସ୍କୃତି ଇତ୍ୟାଦି ବର୍ଣ୍ଣିତ । === କବିତା ସଙ୍କଳନ ===
ଅନୁବାଦ
ସେ "ସେକ୍ସପିଅର"ଙ୍କ ଲିଖିତ "'Othello"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଶ୍ରେଣୀ:ବଛା ଲେଖା
ଶତଭିଷା (ନକ୍ଷତ୍ର)
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ୨୭ଟି ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଚତୁର୍ବିଂଶତମ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି ଶତଭିଷା । ରାଶିଚକ୍ର (ଅପମଣ୍ଡଳ)ରେ କୁମ୍ଭ ରାଶିରେ ୦୬ ଡିଗ୍ରୀ ୪୦ ମିନିଟରୁ ୨୦ ଡିଗ୍ରୀ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପ୍ତ ।
ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ପରିଚୟ
ତେବେ ଅଶ୍ୱିନୀଠାରୁ ରେବତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୭ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ବାଣ୍ଟିଲା ବେଳକୁ କିଛି ନିଅଣ୍ଟ ଦେଖାଯିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଅଭିଜିତ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପେ ଗଣନା କରିଅଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନକ୍ଷତ୍ର
ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଫକୀର ମୋହନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ଏହା ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧୀନରେ ଥିବା ବାଲେଶ୍ୱର ଓ  ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ହେଇଥିଲା। ଏହାର ପରିସର ବାଲେଶ୍ୱର ରେମୁଣା ଗୋଲେଇ ଛକ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ୟାସବିହାରଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
୮୪୮
୮୪୮ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୮୪୮ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ରୁମାଲ
right|thumb|250px|ରୁମାଲ
ପରିଚୟ
ରୁମାଲ, ଇଂରାଜୀରେ Handkerchief, ବା handkercher ବା hanky, ହେଉଛି ଚତୁର୍ଭୁଜାକାର ଏକ ଛୋଟ କପଡ଼ା, ଯାହାକୁ ସହଜରେ ପକେଟ ବା ପର୍ସରେ ନେଇହେବ। ଏହାର କାମ ହେଉଛି ମୁହଁ, ହାତ ବା ନାକ ପୋଛିବା।
ବେଳେ ବେଳେ ଏହା ହାକିମମାନଙ୍କ ସୁଟ୍କୁ ସଜେଇବା ପାଇଁ ପକେଟରେ ରଖାଯାଇଥାଏ। ସାତରୁ ସତୁରୀ, ନର ଅବା ନାରୀ ସମସ୍ତେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି। thumb|ସୁଟ ପକେଟରେ ରୁମାଲ
ପ୍ରଚଳନ
କୁହାଯାଏ ଖ୍ରୀ.ପୂ.୨୦୦ ଆଗରୁ କିଛି ଲୋକ ରୋମରେ ରୁମାଲ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହାର ନାମ ଥିଲା ସୁ ଡେରିୟମ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଝାଳ ପୋଛିବାର କପଡ଼ା। ଖଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ବିଜୟ ବା ପରାଜୟର ସଙ୍କେତ ସଦୃଶ ମଧ୍ୟ ପତାକା ପରି ହଲା ଯାଉଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଏହାର ଦାମ ବହୁତ ଅଧିକ ଥିଲା।
ଭାରତୀୟମାନେ ସିଲେଇ ହୋଇନଥିବା ଲୁଗାପଟା (ଯଥା ଧୋତି ଚାଦର ଅଥବା ଶାଢ଼ୀ) ଆଦି ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବାରୁ ରୁମାଲର ବ୍ୟବହାର ପୁରାତନ ଭାରତରେ ନଥିଲା।
କେତେକଙ୍କ ମତରେ ଇଂରେଜ ଶାସକ ରିଚାର୍ଡ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛନ୍ତି ରୁମାଲର ଆବିଷ୍କାରକ। ରିଚାର୍ଡ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଜକୁମାରୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ବିବାହ ସମୟରେ ରାଜ ପରିବାର ତରଫରୁ ଝାଳ ପୋଛିବାପାଇଁ ତଉଲିଆ ପରି ଏକ ବସ୍ତ୍ର ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା। ଏ ଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ୍ ଓଜନିଆଥିଲା। ରାଜା ରିଚାର୍ଡ ଏହାକୁ ଛୋଟ ଛୋଟ କରି କଟାଇ ଝାଳ ପୋଛିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଓ ସେଇ ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ରୁମାଲର ପ୍ରଚଳନ।
୨୦୦୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଆଧାର
୨୦୦୦ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୦ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୦ରେ ଭାରତ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୦ରେ ଓଡ଼ିଶା
ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ
ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (ଜନ୍ମ: ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ରବିନାରାୟଣ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ହିନ୍ଦୋଳ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ରୁ ୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ଶିକ୍ଷା ଓ ପରିବାର
ରବିନାରାୟଣ ୧୯୫୫ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ୧୦ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରାଣନାଥ ନାଏକ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରବିନାରାୟଣ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୯ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଗୀତାଞ୍ଜଳି ସାମନ୍ତରାୟ
ଗୀତାଞ୍ଜଳି ସାମନ୍ତରାୟ, ଓଡ଼ିଶା ମହିଳା ଫୁଟବଲ ଦଳର ପ୍ରଥମ ଅଧିନାୟିକା । ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ମହିଳା ଫୁଟବଲ ଦଳ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୯୨ରେ ଆସାମର ହାଫଲଙ୍ଗଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଫେଡେରେସନ କପରେ ଏହି ଦଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା । ଗୀତାଞ୍ଜଳି ଫୁଟବଲ ବ୍ୟତିତ ଖୋ-ଖୋ ଖେଳରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭଉଣୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଭାରତ ମହିଳା ଫୁଟବଲ ଦଳର ପୂର୍ବତନ ଅଧିନାୟିକା ଅଟନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖେଳାଳି ଶ୍ରେଣୀ:ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି
ଇନ୍ଦ୍ରମାରିଷ
ଇନ୍ଦ୍ରମାରିସ (ଭଦ୍ଭିଦିକ ନାମ Acalypha indica) ହେଉଛି ଏକ ଗୁଳ୍ମଜାତୀୟ ସପୁଷ୍ପକ ଉଦ୍ଭିଦ। ଏହି ଗୁଳ୍ମ ଭାରତର ସମତଳ ଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶେଷକରି ପଡ଼ିଆ, ରାସ୍ତାପାଖ ଓ ଘରର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ ।
ଭୌଗୋଳିକ ବ୍ୟାପ୍ତି
ଇନ୍ଦ୍ରମାରିସ କ୍ରାନ୍ତିୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକାର ନାଇଜେରିଆ ଓ ଭାରତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ, ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ, ପାକିସ୍ଥାନ, ୟେମେନ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ
ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଏହାର ପତ୍ରକୁ ଲୋକେ ପରିବା ଆକାରରେ ଉପଯୋଗ କରିଥାନ୍ତି । ଗୋ ମହିଷାଦି ପଶୁମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏହା ଆହାର୍ଯ୍ୟ । ଏହାର ପତ୍ର ଏହାର ଚେରଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଠ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ଗଛ ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବଜଗତ
୨୫୧
୨୫୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୫୧
୮୪୯
୮୪୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ (୧୬ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୧୨ - ୧୯ ମଇ ୧୯୮୪) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ବିଶ୍ରା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ ୧୯୧୨ ମସିହାର ଅପ୍ରେଲ ୧୬ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଭୋଳେଶ୍ୱର ନାଏକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ନାଏକ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ ୧୯୮୪ ମସିହାର ମଇ ୧୯ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୭୨ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୪ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅନନ୍ତଶୟନ, ସରାଙ୍ଗ
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା
ରୋନାଲ୍‌ଡ ରସ୍
ରୋନାଲ୍‌ଡ ରସ୍, କେ.ସି.ବି., ଏଫ୍.ଆର୍.ଏସ୍. (୧୩ ମଇ ୧୮୫୭ - ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୩୨) ଭାରତରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଜଣେ ବ୍ରିଟିସ ମେଡିକାଲ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ ଯିଏ ମ୍ୟାଲେରିଆ ସମ୍ବନ୍ଧରେ କାମ କରି ୧୯୦୨ ମସିହାରେ ଫିଜିଓଲୋଜି ବା ମେଡ଼ିସିନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ମଶାର ଖାଦ୍ୟ ନଳୀରେ ମ୍ୟାଲେରିଆ ପରଜୀବି ଆବିଷ୍କାର କରିବାଦ୍ୱାରା ସେ ପ୍ରମାଣିତ କଲେ ଯେ ଏହି ରୋଗ ମଶାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ । ସେ ଏକାଧାରରେ ଅଙ୍କ ବିଶାରଦ, ଗୀତ ଲେଖକ, ନଭେଲ ଲେଖକ, କଳାକାର ଓ ସ୍ୱର ସଂଯୋଜକ ଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ମେଡ଼ିକାଲ ସର୍ଭିସରେ ସେ ୨୫ ବର୍ଷ ଧରି କାମ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚାକିରୀ ସମୟରେ ସେ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ଚାକିରୀରୁ ତ୍ୟାଗ ପତ୍ର ଦେଇ ଭାରତ ଛାଡ଼ି ଲିଭରପୁଲ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଟ୍ରପିକାଲ ମେଡ଼ିସିନରେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଓ ପ୍ରଫେସର ତଥା ଚେୟାର ରୂପେ ୧୦ ବର୍ଷ କାମ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୬ ମସିହାରେ ରସ ଇନ୍‌ସ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଓ ହସପିଟାଲରେ ଡାଇରେକ୍ଟର ଇନ୍ ଚିଫ୍ ରୁପେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ସେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରିଥିଲେ ।
ମଦନମୋହନ
ମଦନ ମୋହନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ବା ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ।  ଛଅଫୁଟରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସମସ୍ତ ରୀତିନୀତି ପାଇଁ ସବୁବେଳେ ରତ୍ନସିଂହାସନରୁ ଅପସାରିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ  ।  ସେହିସବୁ ରୀତିନୀତି ଗୁଡ଼ିକରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବଦଳରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭୂ ମଦନ ମୋହନ, ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ଓ ଶ୍ରୀରାମ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି  ।  ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଦନ ମୋହନ ହିଁ ସର୍ବାଧିକ ରୀତିନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଠାକୁର ଅଟନ୍ତି  । ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ମଦନ ମୋହନ ଆକୃତିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁରୂପ । ଅଷ୍ଟଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ ଏକଫୁଟ ଉଚ୍ଚ, ବଂଶୀଧାରୀ ମୂର୍ତ୍ତିଟି ତ୍ରିଭଙ୍ଗୀ ଠାଣୀରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ।  ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ଦୁଇଫୁଟ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଆସ୍ଥାନଟି ଆଷ୍ଟଧାତୁରେ ନିର୍ମିତ  ।  ସିଂହାସନଟିରେ ଦୋଳମଣ୍ଡପର କୁଞ୍ଜଭଳି ଗୋଟିଏ କୁଞ୍ଜ ଶୋଭା ପାଉଅଛି  ।  ଏହି କୁଞ୍ଜର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ମଗରମୁଖ, ଶୀର୍ଷରେ ଦୁଇଟି ଶୁଆ ବେଷ୍ଟିତ କଳସ ଏବଂ ସବା ଉପରେ ନିଳଚକ୍ର ଅନୁକୃତିର ଏକ ଚକ୍ର ଶୋଭା ପାଉଅଛି  ।
ବର୍ଷସାରା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବିଭିନ୍ନ ରୀତିନୀତି ଗୁଡ଼ିକରେ ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦରକାର ପଡ଼ିଥାଏ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ନୀତି ଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା, ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା, ରାସ ଯାତ୍ରା, ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ତିଥି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁରୁବାର ।  ଉପରୋକ୍ତ ରୀତିନୀତିରୁ ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ବାର୍ଷିକ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଶେଷ ଦୁଇଟି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାସ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସପ୍ତାହରେ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହୋଇଥାଏ  ।
ଚନ୍ଦନ ଯାତ୍ରା: ଏହା ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘତମ ଯାତ୍ରା ।  ମଦନ ମୋହନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ହିସାବରେ ଚାପକୁ ବିଜେ କରିଥାନ୍ତି ।ଏହା ଭିତର ଚନ୍ଦନ ଓ ବାହାର ଚନ୍ଦନ କ୍ରମରେ ୪୨ ଦିନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହୋଇଥାଏ  । ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ହେଉଥିବା ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ହେଉଥିବା ରାସଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମଦନ ମୋହନଙ୍କ ମୁର୍ତ୍ତି ହିଁ ଉତ୍ସବମାନଙ୍କରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ।  ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏକାଦଶୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ୍ୱନକ୍ଷତ୍ର ଦିନ ମଦନମୋହନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ନିଆଯାଇ ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭୂଙ୍କୁ ବନ୍ଦାପନା କରାଯାଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ  ।  ତତ୍ପରେ ବିମାନରେ ଉପବେଶନ କରାଇ ବିମାନବଡୁମାନେ ଚାରିଥର ମନ୍ଦିର ପ୍ରଦିକ୍ଷଣ କରନ୍ତି  । ପ୍ରତିସପ୍ତାହର ଗୁରୁବାର ଦିନ ସକାଳ ଧୂପ ସରିବାପରେ ମଦନମୋହନଙ୍କୁ ବିବାହ ମଣ୍ଡପକୁ ନିଆଯାଇ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ ।  ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ମଧ୍ୟ ଅଣାଯାଇ ଉଭୟ ମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ବିମାନରେ ବସାଇ ମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା କରାଯାଏ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ୱରେ କିଛି ସମୟ ଏକାନ୍ତରେ ରଖାଯାଏ  ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥ
ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁର
ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁର (ଜନ୍ମ:୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୯) ଆଲାହବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୪୭ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ।
ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଗୋବିନ୍ଦ ମାଥୁରଙ୍କୁ ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୪ ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ୨୯ ମେ ୨୦୦୬ରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ପଦୋନ୍ନତି ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୨୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୭ରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ଲାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟକୁ ବଦଳି କରାଯାଇଥିଲା ।
ବରିଷ୍ଠତା ଭିତ୍ତିରେ ସେ ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।
ନାଗରିକତା ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ବିରୋଧୀଙ୍କଠାରୁ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ସରକାରୀ ସଂପତ୍ତି ଆଦାୟ କରାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଦୋଷୀଙ୍କ ଫୋଟୋଚିତ୍ର ବ୍ୟାନେର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯିବା ନେଇ ଏକ ମାମଲାରେ ସେ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ରମେଶ ସିହ୍ନାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାୟ ଦେଇ ସେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ପରିସରକୁ ଆସୈଥିଲେ ।
ସୋଡ଼ିଅମ କ୍ୟାଲସିଅମ ଏଡେଟେଟ
ସାଧାରଣତଃ ଇଞ୍ଜେକସନ ନେବା ଯାଗାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems), ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଜ୍ୱର, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଥିଲେ ସଙ୍କଟ ଅପେକ୍ଷା ଉପକାର ଅଧିକ ମିଳେ । ସୋଡ଼ିଅମ କ୍ୟାଲସିଅମ ଏଡେଟେଟ ଏକ ଚିଲେଟିଙ୍ଗ ଏଜେଣ୍ଟ (chelating agent) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । ଏହା ଇଡେଟେଟର (edetate) ଏକ ସଲ୍ଟ ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ସୋଡ଼ିଅମ ଓ ଗୋଟିଏ କ୍ୟାଲସିଅମ ଆଟମ ଥାଏ । ଅନେକ ଓଜନିଆ ଧାତୁମାନଙ୍କ ସ‌ହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହୋଇ ଏହା ଶରୀରରୁ ପରିସ୍ରାରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇ ବାହାରିଯାଏ ।
ଜୁନୋ
ଜୁନୋ, ଆଲାସ୍କାର ରାଜଧାନୀ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜଧାନୀ ସହର
ସୌରଭ ଦୁବେ
ସୌରଭ ଦୁବେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା, ଯିଏକି ମୁଖ୍ୟତଃ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନରେ କାମ କରନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଧାରାବାହିକରେ ଜବାହାରଲାଲ ନେହେରୁ ଙ୍କ ଭୂମିକାରେ, ଅପହରନ୍, କାଇରୀ - ରିସ୍ତା ଖଟା ମିଠା ଆଦି ପାଇଁ ବେଶ୍ ଜଣାଶୁଣା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ମେଥି ଶାଗ ପରଟା
ମେଥି ଶାଗ ପରଟା  ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ରନ୍ଧାଯାଉଥିବା ଏକ ଖାଦ୍ୟ ।
ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ
ମେଥି ଶଗକୁ ଭଲକରି ବାଛି ଡାଙ୍ଗରୁ ପତ୍ରକୁ ଅଲଗା କରି ରଖନ୍ତୁ। ଶାଗକୁ ଭଲକରି ପାଣିରେ ଧୋଇ ଗୁଣ୍ଡ ଗୁଣ୍ଡ କରି କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ। ତାକୁ ଅଟା ସହିତ ମିଶାଇ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁସାରେ ଲୁଣ ଓ ପଣି ଦେଇ ଚକଟନ୍ତୁ। ପାଖାପାଖି ୧୫ ମିନିଟ ଘୋଡାଇ ରଖି ଦିଅନ୍ତୁ। ତା ପରେ ତାକୁ ପରଟା ଆକାରରେ ବେଲି ଗରମ ତାୱାରେ ମଧ୍ୟମ ଆଞ୍ଚରେ ସେକନ୍ତୁ। ଅଧସେକା ହେଲାପରେ ତେଲ ଦୁଇ ଚାମଚ ଦେଇ ପୁଣି ବାଦାମି ରଙ୍ଗ ହେବାଜାଏ ସେକନ୍ତୁ। ଏହା ସହିତ ଟମାଟୋ ସସ ବା ଟମାଟୋ ଚଟଣି ଲଗାଇ ଖାଇବାକୁ ଭଲ ଲାଗେ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ରାନ୍ଧଣା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ
ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରଭାବ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶାଖା । ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବର ଅନୁଶୀଳନ ଏହି ଶାଖାର ଭିତ୍ତିଭୂମି । ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ୍ ବହନ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ, ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର (ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର, ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର, ଆଲୋକ) ସହିତ ଓତଃପ୍ରୋତ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ଆଧୁନିକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳକୁ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁ (ଈଂରାଜୀରେ Atomic Particles)ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ମୌଳିକ ପାରସ୍ପରିକ ବଳ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ୪ଟି ମୌଳିକ ପାରସ୍ପରିକ ବଳ ହେଲା: ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳ (ଈଂରାଜୀରେ Strong Force), ଶକ୍ତିହୀନ ବଳ (ଈଂରାଜୀରେ Weak Force), ମହାକର୍ଷଣୀୟ (ଈଂରାଜୀରେ Gravitational) ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ (ଈଂରାଜୀରେ Electro-Magnetic) । ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ (ଲୋରେଞ୍ଜ୍ ବଳ)ର ପ୍ରଭାବଦ୍ୱାରା ପରିପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ଓ ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ ସମାହିତ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନର ଅନୁସାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାର୍ଜ୍ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ଯୋଗୁଁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ମାଇକେଲ୍ ଫାରାଡ଼େଙ୍କ ନିୟମାନୁସାରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର, ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଉପପାଦନ (ଈଂରାଜୀରେ Electromagnetic Induction) ଓ ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ । ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାର୍ଜ୍ ଓ ପ୍ରବାହ, ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ପରସ୍ପରକୁ କିପରି ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି ମାକ୍ସୱେଲଙ୍କ ସମୀକରଣରେ ଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି ।  ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱର ପରୀକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟରେ ଆଲୋକର ବେଗ ନିରୂପିତ ହୋଇପାରିଲା ଓ ଏହା ଆଇନଷ୍ଟାଇନଙ୍କ ବିଶେଷ ଆପେକ୍ଷିକ ତତ୍ତ୍ୱର ଭିତ୍ତିଭୂମି ।
ଇତିହାସ
୧. ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ୍ ପରସ୍ପରକୁ ଯେଉଁ ବଳଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ ବା ବିକର୍ଷଣ କରନ୍ତି, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତାର ବର୍ଗ ସହ ବିପରୀତତଃ ଅନୁପାତୀ ।  ସମଚାର୍ଜ୍ ପରସ୍ପରକୁ ବିକର୍ଷଣ ଓ ଅସମଚାର୍ଜ୍ ପରସ୍ପରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।
୨. ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଚାର୍ଜ୍ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଚୁମ୍ବକୀୟ ମେରୁ ପରସ୍ପରକୁ ଯେଉଁ ବଳଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ ବା ବିକର୍ଷଣ କରନ୍ତି, ତାହା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୂରତାର ବର୍ଗ ସହ ବିପରୀତତଃ ଅନୁପାତୀ ।
୩. ଏକ ତାରରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସ୍ରୋତ ନିଜ ଚାରିପଟେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଦିଗ ନିରୂପଣ କରିଥାଏ (ଏହାକୁ “ଡାହାଣ ହାତ ପାପୁଲି ନିୟମ” ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି । ଡାହାଣ ହାତର ପାପୁଲିକୁ ଖୋଲାକରି ରଖାଯାଉ ଯେପରିକି ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନ୍ୟ ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଠି ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ୯୦ ଡିଗ୍ରୀରେ ରହିବେ । ଯଦି ବୁଢ଼ା ଆଙ୍ଗୁଠି ତାରରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଦର୍ଶାଏ, ତେବେ ବାକି ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଠି ମୁଠେଇ ଆଣିଲେ ଯେଉଁ ଦିଗ ନିରୂପଣ ହୁଏ ତାହା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଦିଗ) ।
ଓରଷ୍ଟେଡଙ୍କ ଗବେଷଣା ଯୋଗୁଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକକ ଶକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ (ଈଂରାଜୀରେ Unified Concept of Energy)ର ସଂକଳ୍ପନା ସମ୍ଭବପର ହୋଇପାରିଲା । ପ୍ରଥମେ ମାଇକେଲ୍ ଫାରାଡ଼େ, ତା’ପରେ ମାକ୍ସୱେଲ୍, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଓଲିଭର୍ ହିଭିସାଇଡ୍ ଓ ହାଇନରିଖ୍ ହର୍ଜ୍ଙ୍କ ଗବେଷଣା ଯୋଗୁଁ ଏକକ ଶକ୍ତି ତତ୍ତ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିକଶିତ ହେଲା । ଏହାକୁ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗାଣିତିକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ବୃହତ୍ ଉପଲବ୍ଧି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ ।  ଆଲୋକର ପ୍ରକୃତି କଣ ତାହା ଜାଣିବାରେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ସହାୟକ ହେଲା । ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱଠାରୁ ଏହା ଏକପଦ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହୋଇ ଏକ ସାଧାରଣ ତତ୍ତ୍ୱର ବିକାଶ ହେଲା । ଆଲୋକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ତରଙ୍ଗ ପ୍ରମାତ୍ରିକ ରୂପ (ଈଂରାଜୀରେ Quantised Form) ଧାରଣ କରି ଫୋଟୋନ୍ (ଈଂରାଜୀରେ Photon) ନାମରେ ଅଭିହିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଫୋଟୋନ୍ ଦୋଳାୟମାନ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଏହା ଯେ କୌଣସି ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଦୋଳନର ଆବୃତ୍ତି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିକୀରଣର ସୂଚକ । ନିମ୍ନ ଆବୃତ୍ତିରେ ଏହା ରେଡିଓ ତରଙ୍ଗ, ମଧ୍ୟମ ଆବୃତ୍ତିରେ ଏହା ଆଲୋକ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆବୃତ୍ତିରେ ଏହା ଗାମା କିରଣର ରୂପ ନେଇଥାଏ।
୧୮୦୨ ମସିହାରେ ଜିଆନ୍ ଡୋମେନିକୋ ରୋମାଗ୍ନୋସି ନାମକ ଜଣେ ଈଟାଲୀୟ ନ୍ୟାୟଶାସ୍ତ୍ରବିତ୍ ଓରଷ୍ଟେଡଙ୍କ ଭଳି ପରୀକ୍ଷଣ କରି  ଦିଗବାରେଣୀ ଯନ୍ତ୍ରର ସୂଚୀ ବିକ୍ଷେପିତ ହେବା କଥା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଓ ଏକ ଈଟାଲୀୟ ସମ୍ବାଦ ପତ୍ର ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ରୋମାଗ୍ନୋସି ବିଜ୍ଞାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ନ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ଏହି ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରତି କେହି ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦେଇନଥିଲେ ।
ମୌଳିକ ବଳସମୂହ
ଆଧୁନିକ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନରେ ପାରମାଣବିକ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତି ନିରୂପଣ କରିବା ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ମାନଦଣ୍ଡ (ଈଂରାଜୀରେ Standard Model) ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ଚାରୋଟି ମୌଳିକ ବଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ । ଅନ୍ୟ ସବୁ ପ୍ରକାରର ବଳ ଏହି ବଳମାନଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଜାତ । ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାରର ମୌଳିକ ବଳ ହେଲା:
୧. ଶକ୍ତିହୀନ ନାଭିକୀୟ ବଳ  (ଈଂରାଜୀରେ Weak Nuclear Forces): ଏହି ବଳ ସମସ୍ତ ପରମାଣୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଅତିକ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଥାଏ । ଅତିକ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁବିଜ୍ଞାନରେ ଏହି ବଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳର ଏକକ ସ୍ୱରୂପ ଶକ୍ତିହୀନ-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବଳ (ଈଂରାଜୀରେ Electroweak Interaction) ଭାବେ ଜଣାଯାଏ ।
୨. ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଭିକୀୟ ବଳ  (ଈଂରାଜୀରେ Strong Nuclear Forces): ଏହି ବଳର ପ୍ରଭାବରେ କ୍ୱାର୍କ୍ (ଈଂରାଜୀରେ Quark)ମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ନ୍ୟୁକ୍ଳିୟନ୍ (ଈଂରାଜୀରେ Nucleon) ଗଠିତ ହୁଏ ଓ ପୁଣି ନ୍ୟୁକ୍ଳିୟନ୍ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ପାରମାଣବିକ ନାଭି (ଈଂରାଜୀରେ Nucleus)ର ଗଠନ ହୁଏ ।
୪. ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ : ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅନେକ ଘଟଣା ପାଇଁ ଏହି ବଳର ଭୂମିକା ରହିଛି । ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ପାରମାଣବିକ ନାଭିର ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ମାନଙ୍କ ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍ ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ତାହା ଅଣୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପରସ୍ପର କ୍ରିୟା ପାଇଁ ଦାୟୀ । ଏହି ବଳ ଅତିକ୍ଷୁଦ୍ର ବସ୍ତୁମାନଙ୍କର ସଂବେଗର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଇଥାଆନ୍ତି । ଆମ ଦେହର ଅଣୁ ଓ କୌଣସି ପଦାର୍ଥର ଅଣୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିୟା-ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଅନୁଭବ କରିପାରୁ । ସମସ୍ତ ରାସାୟନିକ କ୍ରିୟା ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବଳର ଭୂମିକା ରହିଛି ।
ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ‌ମାନେ ଯେତେବେଳେ ପରସ୍ପରର ପ୍ରଭାବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ପରମାଣୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଦଳ ବଦଳ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ସଂବେଗର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ମାନଙ୍କ ଗତି ଯୋଗୁଁ ଜାତ ହେଉଥିବା ସଂବେଗ ପାରମାଣବିକ ଓ ଆଣବିକ ବଳର ଉତ୍ସ । ପଲିଙ୍କ ଏକାନ୍ତିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ (ଈଂରାଜୀରେ Pauli’s Exclusion Principle) ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସୀମିତ ସ୍ଥାନରେ ଏକତ୍ରିତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ମାନଙ୍କ ସଂବେଗରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଥାଏ ।  ଏପରିକି ବସ୍ତୁର ଘନତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ମାନଙ୍କ ସଂବେଗର ଅଦଳବଦଳରେ ସୃଷ୍ଟ ବଳ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳର ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ।
ପାରମ୍ପରିକ ପରିଭାଷା
୧୬୦୦ ମସିହାରେ ୱିଲିୟମ୍ ଗିଲବର୍ଟ୍ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଉଭୟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଶକ୍ତି ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକର୍ଷଣ ଓ ବିକର୍ଷଣ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଦୁହେଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବଳ । ସେ କାଳରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ନାବିକମାନେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ଯେ ବଜ୍ରପାତ ସମୟରେ ଦିଗବାରେଣୀ ଯନ୍ତ୍ରର ସୂଚୀ ବିକ୍ଷେପିତ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହାର କାରଣ କେହି ଜାଣି ନଥିଲେ । ୧୭୫୨ ମସିହାରେ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ୍ଙ୍କ ପରୀକ୍ଷାପରେ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ବଜ୍ରପାତ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ପ୍ରବାହ ହୋଇଥାଏ।  ୧୮୦୨ରେ ରୋମାଗ୍ନୋସି ପ୍ରଥମେ ଏହାର କାରଣ ଆକସ୍ମିକ ଭାବେ ଜାଣିପାରି ତାହା ପ୍ରକାଶ କଲେ । କିନ୍ତୁ ୧୮୨୦ରେ ଓରଷ୍ଟେଡ୍ ନିଜ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସର୍ବବିଦିତ କରାଇଲେ । ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଆମ୍ପିୟର୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହକ ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ ମଧ୍ୟରେ ଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରର ନିରୂପଣ କରିଥିଲେ ।
ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱର ପାରମ୍ପରିକ ଯାନ୍ତିକ ବିଜ୍ଞାନ ସହିତ ମତାନ୍ତର ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ ବିଶେଷ ଆପେକ୍ଷିକ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ମାକ୍ସୱେଲଙ୍କ ସମୀକରଣ ଅନୁସାରେ ଶୂନ୍ୟରେ ଆଲୋକର ବେଗ ସ୍ଥିର ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ । ଏହା କେବଳ ଶୂନ୍ୟର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅନୁଜ୍ଞତା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଚୁମ୍ବକଶୀଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟରେ ଅନେକ ଦିନରୁ ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସାଜିଥିବା ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ନିଶ୍ଚରତା ନିୟମକୁ ଏହା ବିରୋଧ କରୁଥିଲା ।  ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ: ପାରମ୍ପରିକ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ଏକ ସ୍ଥିର ବା ଗତିଶୀଳ ଉତ୍ସରୁ ବାହାରୁଥିବା ଆଲୋକର ବେଗ ସମାନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ । ତେଣୁ ପାରମ୍ପରିକ ବିଜ୍ଞାନର ସହମତି ପାଇଁ ଶୂନ୍ୟରେ ଇଥର୍ ନାମକ ଏକ ମାଧ୍ୟମ ରହିଛି ଏବଂ ଆଲୋକ ଇଥର୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଗତି କରେ ବୋଲି କୁହାଗଲା । କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରୁ ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ହେଣ୍ଡେରିକ୍ ଲୋରେଞ୍ଜ୍ ଓ ହେନେରି ପୋଇନକେର୍ଙ୍କ ସହାୟତାରେ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଆଇନ୍ ଷ୍ଟାଇନ୍ ବିଶେଷ ଆପେକ୍ଷିକ ତତ୍ତ୍ୱର ଆବିଷ୍କାର କଲେ ଓ ଏହି କାଳ୍ପନିକ ମାଧ୍ୟମ ଇଥର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରହେଳିକାର ଅନ୍ତ ହେଲା । ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱ ପାରମ୍ପରିକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନର ସମର୍ଥନ କଲାନାହିଁ କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଆପେକ୍ଷିକ ତତ୍ତ୍ୱର ପରିଧୀରେ ଗୃହିତ ହେଲା ।
ଆପେକ୍ଷିକ ତତ୍ତ୍ୱର ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ଗତିଶୀଳ ପରିବେଶରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ସେଥିରେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଅଂଶର ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ । ସେହିପରି ଗତିଶୀଳ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପ୍ରକୃତି ଦେଖାଦିଏ । ତେଣୁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ଭଳି ।
ଆଧୁନିକ ପରିଭାଷା
୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଆଇନ୍ ଷ୍ଟାଇନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିବନ୍ଧରେ ସେ ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ୱର ସତ୍ୟତା ଉପରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଉଠାଇଥିଲେ । ଆଇନ୍ ଷ୍ଟାଇନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ତତ୍ତ୍ୱରେ କୁହାଗଲା ଯେ ଆଲୋକ କେବଳ ଏକ ତରଙ୍ଗ ନୁହେଁ । ଏହାକୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ରକଣ ଭଳି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଅର୍ଥାତ୍ ଆଲୋକରେ ସାଧାରଣ ପଦାର୍ଥ ପରି କେତେକ ଗୁଣ ରହିଛି । ଏହି କ୍ଷୁଦ୍ରକଣକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଫୋଟୋନ୍ କୁହାଗଲା । ଆଇନ୍ ଷ୍ଟାଇନଙ୍କ ଏହି ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାରଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୦୦ ମସିହାରେ ମ୍ୟାକ୍ସ୍ ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ଅତି-ବାଇଗଣି ରଶ୍ମୀର ପରୀକ୍ଷା କରି “ପ୍ରମାତ୍ର” (ଈଂରାଜୀରେ Quanta/Quantum) ଶବ୍ଦର ପ୍ରଚଳନ କଲେ । ତାପଯୁକ୍ତ ବସ୍ତୁରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କ୍ଷୁଦ୍ରାଂଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବିକୀରଣ ହୁଏ ବୋଲି ପ୍ଲାଙ୍କ୍ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଇଲେ । ପାରମ୍ପରିକ ବିଜ୍ଞାନରେ କେବଳ ଏକ ପ୍ରକାରର ତରଙ୍ଗ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ଆଲୋକର ଏକ ନୂଆ ରୂପ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱବାସୀ ଜାଣିପାରିଲେ ।  ଏହି ଦୁଇ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆଧାର କରି ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ପ୍ରମାତ୍ର ଯାନ୍ତ୍ରିକୀ  (ଈଂରାଜୀରେ Quantum Mechanics) ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟତାର ପ୍ରମାତ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ (ଈଂରାଜୀରେ Quantum Theory of Electromagnetism) ଗଠିତ ହେଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ
ମଇ ମାସର ୧୮ ତାରିଖକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ୧୯୭୭ ମସିହାଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିବସ ପାଳନ ହୋଇ ଆସୁଛି । ବିକାଶଶୀଳ ସମାଜରେ ସଙ୍ଗ୍ରହାଳୟ ବା ମ୍ୟୁଜିଅମର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ସଙ୍ଗ୍ରହାଳୟ ଅତୀର ସ୍ମୃତିସବୁକୁ ସଂରକ୍ଷିତ କରି ରଖିଥାଏ । ଅତୀତର ସେଇସବୁ ସ୍ମାରକଗୁଡ଼ିକ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏବେ ବି ଅବହେଳିତ, ଅଲୋଡ଼ା, ଅଖୋଜା ତଥା ନଷ୍ଟ ହେବା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି ତାହାର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ । ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯତ୍ନନେବା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଏହି ଦିବସ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥାଏ ।
ରାଧାଦାମୋଦର ବେଶ
ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କର ରାଧା ଦାମୋଦର ବେଶ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ଏକାଦଶୀଠାରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଏକମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାମ ଦାମୋଦର ହୋଇଥିବାରୁ ବେଶର ନାମ ଏପରି ନାମକରଣ କରାଯାଇଛି ।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ମଇ ମାସର ପାଳିତ ଦିବସ
ରାଧାଦାମୋଦର ବେଶ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ପୌରାଣିକ ବର୍ଣ୍ଣନାନୁଯାୟୀ ଅକୃର ମଥୁରାକୁ ଯିବା ସମୟରେ ଯମୁନା ନନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିବାବେଳେ ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ‘ରାଧା ଦାମୋଦର’ ବେଶ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।
ବେଶ ଓଲାଗି ପରେ ବିଗ୍ରହଙ୍କଠାରୁ କଢ଼ାଯାଇଥିବା ପୁଷ୍ପ ଅଳଙ୍କାର ରାଜା ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେବାର ବିଧି ଅଛି । ଥରେ ତଳୁଚ୍ଛ ସେବକ ନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର ଫୁଲଗୁଣାଟିକୁ ଦେବଦାସୀ ଲାବଣ୍ୟବତୀଙ୍କ ଗଭାରେ ଗୁଞ୍ଜି ଦେଇଥିଲେ । ପରେ ରାଜା ଏହି ଗୁଣାଟିକୁ ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେବା ସମୟରେ ଏକ କେଶ ଲାଗିଥିବା ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କେଶ ଥିବା ନ ଦେଖାଇଲେ ଦଣ୍ଡିତ ହେବେ ବୋଲି ସେବକ ନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ । ଭକ୍ତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ କେଶ ଧାରଣ କଲେ, ପରଦିନ ରାଜା କେଶକୁ ଦେଖି ଟାଣିବାରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲା । ସେହିଦିନଠାରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଏହି ରାଧା ଦାମୋଦର ବେଶ ହେଉଅଛି ।
ହାନ୍ସି
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ହରିଆଣାର ହିସର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ରାଧାଦାମୋଦର ବେଶ
ବେଶ
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ସ୍ୱତ୍ୱବଲିପି ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ରାତ୍ର ଦୁଇଘଡ଼ି ଥାଇ ମଙ୍ଗଳ ଆଳତି ଓ ଅବକାଶ ନୀତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହମାନଙ୍କର ରାଧା ଦାମୋଦର ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଥାଏ । ଠାକୁରମାନେ ଏହି ବେଶରେ ବାଳଭୋଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି । ଏହି ବେଶରେ ଥାଇ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କର ରୋଷ ହୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୂଜା, ଦ୍ୱାରପାଳ ପୂଜା, ଗୋପାଳ ବଲ୍ଲଭ ଭୋଗ, ସକାଳ ଧୂପ ଓ ବାଳ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ବାଳଭୋଗ ଛେକ ଆସିବା ପରେ ମୁଦିରସ୍ତ ସେବକ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରସାଦ ଲାଗି କରନ୍ତି ଓ ବାଳ ଭୋଗ ସରିବା ପରେ ତିନି ବାଡ଼ରେ ବନ୍ଦାପନା ହୋଇ, ବେଶ ଓଲାଗି ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବେଶରେ ଫୁଲ ନିର୍ମିତ ଗୁଣା, ଚିତା ଓ ଅଧରମାଳା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଠାକୁରମାନଙ୍କୁ ଲାଗି କରାଯାଇଥାଏ । ଏହି ବେଶରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର ତ୍ରିକଚ୍ଛ ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ଦୁଇ ହସ୍ତରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନଳୀଭୁଜ (ନଳୀଭୂଜରେ ଆୟୁଧର ଚିତ୍ର ଥାଏ), ତ୍ରିମୁଣ୍ଡିରେ ବାଉଁଶ ପାତିଆ ଓ କନାରେ ନିର୍ମିତ ଚୂଳ, ଚୂଳର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ରୂପା ଚନ୍ଦ୍ରିକା, କର୍ଣ୍ଣଦେଶରେ କୁଣ୍ଡଳ, କଟିଦେଶରେ ଓଡ଼ିଆଣୀ କମରପଟି, କଣ୍ଠରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘାଗଡ଼ା ମାଳି, କପାଳରେ ତିଳକ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ରାମାନନ୍ଦୀ ଚିତା ଇତ୍ୟାଦି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ଭୂଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ମସ୍ତକରେ ଡଡ଼ଗି ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପୁଷ୍ପ ଅଳଙ୍କାର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ସହ ପାଟଶାଢ଼ୀ, ଫୁଟା, ଶିରୀ କପଡ଼ା, ପହରଣ, ବଳା, ଅଧରବଳା ଓ ଉତ୍ତରୀୟ ବସ୍ତ୍ର ଲାଗି ହୁଏ । ଏହି ବେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ବାରରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପାଟବସ୍ତ୍ର ଜୀଉମାନେ ଲାଗି ହୁଅନ୍ତି । ରବିବାର ନାଲି, ସୋମବାର ଧଳାରେ କଳାଛିଟ, ମଙ୍ଗଳବାର ବାରପାଟିଆ, ବୁଧବାର ନୀଳ, ଗୁରୁବାର ହଳଦିଆ, ଶୁକ୍ରବାର ଶୁକ୍ଳ ଓ ଶନିବାର କଳାରଙ୍ଗ ପାଟବସ୍ତ୍ର ଲାଗି ହୁଅନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଆଦିପୀଠ କଣ୍ଟିଲୋସ୍ଥ ଶ୍ରୀନୀଳମାଧବଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକମାସ ଏହି ବେଶ ହୋଇଥାଏ ।
ହାନ୍ସି
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୭୫୭୩୦ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୫୪% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୪୬% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୭.୫୩% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୨.୬୯% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୦୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୮.୪୮% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୩.୪୫% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ରାଧାଦାମୋଦର ବେଶ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ବେଶ
ହାନ୍ସି
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ହରିୟାଣାର ସହର ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
୮୫୦
୮୫୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୮୫୦ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
୨୫୨
୨୫୨ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୫୨
୨୦୧୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ୨୦୧୬ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୬ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବେସରକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ। ଏହା ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ପାରିତ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବିଲଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଛି। ଏହା କଟକ ନଗରର ଉତ୍ତରଦିଗରେ ମହାନଦୀ କୂଳ ବିଦ୍ୟାଧରପୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଶିକ୍ଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି
ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି (୬ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୮ - ୧୭ ମଇ ୨୦୨୧), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗାୟକ ଥିଲେ । ବୁଲୁ ଭାଇ ଭାବରେ ସେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ।
ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଅମରେନ୍ଦ୍ର ୧୯୫୮ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରୁ ସେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ, ସୁନନ୍ଦା ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ୨୦୨୧ ମସିହା ମଇ ମାସ ୧୭ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ଘରୋଇ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସାଧିନ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।
ସଙ୍ଗୀତକାର ଜୀବନ
ଆକାଶବାଣୀ କଟକରୁ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ନିଜର ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୩ ମସିହାର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଥିଲା ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ପ୍ରଥମ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଅନେକ ଗୀତରେ ସେ ନିଜେ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସଙ୍ଗୀତ ରେକଡ଼ିଂ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓର ଅଭାବ ଥିବାବେଳେ ସେ କଟକରେ ନିଜ ଘରେ ଆଶା ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓ ନାମରେ ଏକ ଷ୍ଟୁଡ଼ିଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଗୀତ ରେକଡ଼ିଂ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ମହମ୍ମଦ ଅଜିଜଙ୍କ ଭଳି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ରେକଡ଼ିଂ କରିଥିଲେ । ପତ୍ନୀ ସବିତାଙ୍କ ନିଧନ ପରେ, ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ଅମରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ମ୍ୟୁଜିକ ଏକାଡ଼େମୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରୁଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସଙ୍ଗୀତକାର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ
ଖଜୁରୀତାଡ଼ି
ଖଜୁରୀତାଡ଼ି ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉ ଥିବା ଏକ ପ୍ରକାର ପାନୀୟ । ଏହାକୁ ଖଜୁରୀରସ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହା ପେଟ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ସହ ଶରୀରରେ ରୋଗପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବଢ଼େଇ ଥାଏ ।
ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ
ଖଜୁରୀ ଗଛର କାଣ୍ଡରେ ଗୋଟେ ଗାତ କରାଯାଏ । ସେଠି ମାଠିଆଟେ ଲଗାଯାଏ । ସାରା ରାତି ତାକୁ ସେମିତି ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଏ । ରାତିଯାକ ତା ମଧ୍ୟରେ ରସ ସଂଗ୍ରହିତ ହୁଏ ,ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପୂର୍ବରୁ ତାକୁ କାଢି ଆଣିଲେ ତାହା ରସ କୁହାଯାଏ । ଏହା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ । କିଛି ସମୟ ଖରାରେ ରହିଲେ ତାକୁ ତାଡ଼ି ବୋଲି କୁହା ଯାଏ ଓ ଏହାକୁ ମାଦକ ପାନୀୟ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଅଧିକ ସମୟ ଖରାରେ ରଖିଲେ ଏହାର, ନିଶା ଆହୁରି ବଢ଼ି ଯାଏ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ପାନୀୟ
୮୫୧
୮୫୧ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)
ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ, ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ପରିଜା । ହର ପ୍ରସାଦ ଦାଶ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ୟାଗୀ ଓ ଅନୁଜ ତ୍ୟାଗୀ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସମରେଶ ରାଉତରାୟ ଓ ମନୋଜ ମିଶ୍ର । ଶକ୍ତି ବରାଳ, ପ୍ରିୟ ମିଶ୍ର, ସନ୍ତୋଷ ମିଶ୍ର, ଗୋପାଳ ବିଶ୍ୱାଳ, ନିରଞ୍ଜନ, ଅଶୋକ ବିଶ୍ୱାଳ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
କାହାଣୀ
ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ଓଡ଼ିଶାର ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେଷିତ, ଯେଉଁଥିରେ ଖୋର୍ଦ୍ଧାଗଡ଼ ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଓ ଜୟୀ ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ଭୂମିକା ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଛି ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଧର୍ମା ବିଶ୍ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର‌
ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ
ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ କିମ୍ବା କିଶୋର ସାହିତ୍ୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଚିତ କାହାଣୀ, ପୁସ୍ତକ, ପତ୍ରିକା ଏବଂ କବିତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଆଧୁନିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ: ବର୍ଗ କିମ୍ବା ପାଠକଙ୍କ ବୟସସୀମା ।
ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ପରୀ କାହାଣୀ ଏବଂ ଗୀତ ଆଦି ଯାଏ ବ୍ୟାପକ ବୋଲି ମାନିହେବ । ତେବେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମାତ୍ର ଏସବୁ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ଭିତରେ ଗଣାହେଲା । ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଏକ ବ୍ୟାପକ ମୌଖିକ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶବିଶେଷ, ଯାହା ମୁଦ୍ରଣ ପ୍ରକାଶ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବୟସ୍କମାନେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଥିଲେ । ମୁଦ୍ରଣ ଆଗରୁ ଆଦି ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ଖୋଜିବା କଷ୍ଟକର । ମୁଦ୍ରଣ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ କ୍ଲାସିକ "ଶିଶୁ" କାହାଣୀ ମୂଳତଃ ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା । ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ବିଶେଷ କରି ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ନୈତିକ କିମ୍ବା ଧାର୍ମିକ ବାର୍ତ୍ତା ରହିଥିଲା । ପିଲାମାନଙ୍କର ସାହିତ୍ୟକୁ ମୌଳବାଦୀ ପରମ୍ପରା ଭଳି ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସ, କିମ୍ବା ଚାର୍ଲ୍ସ ଡାରଉଇନଙ୍କ ଏବଂ ଜନ ଲକଙ୍କ ପ୍ରଭାବଦ୍ୱାରା ଦାର୍ଶନିକ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଚି । ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଏବଂ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭକୁ "ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗ" କୁହାଯାଏ କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ଅନେକ କ୍ଲାସିକ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଭାରତ
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜହ୍ନମାମୁ, ମୀନା ବଜାର, ସଂସାର, ମନପବନ, ନନ୍ଦନକାନନ ଆଦି ନିୟମିତ ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଆରେ ଶିଶୁସାହିତ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥାନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା
୨୫୩
୨୫୩ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୫୩
ସାନା ଖାନ
ସାନା ଖାନ (ଜନ୍ମ: ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ, ମଡେଲ ଏବଂ ନର୍ତ୍ତକୀ । ସାନା ଜଣେ ମଡେଲ ଭାବରେ ବିଜ୍ଞାପନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଜ୍ଞାପନ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନୃତ୍ୟ, ଦୂରଦର୍ଶନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଇତ୍ୟାଦିରେ କାମ କରିଛନ୍ତି । ୫ଟି ଭାଷାର ପ୍ରାୟ ୧୪ଟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିବା ସ‌ହ ପାଖାପାଖି ୫୦ରୁ ଅଧିକ ବିଜ୍ଞାପନରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ସାନା ୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୮ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା କନ୍ନୁର୍, କରେଳରୁ ଏବଂ ମାଆ ସାଇଦା ମୁମ୍ବାଇରୁ । ସାନା ମୁମ୍ବାଇରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ଯାଏଁ ପଢ଼ିଛନ୍ତି । ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ମଡେଲିଂରେ ଯୋଗଦେବା କାରଣରୁ ସେ ଆଉ ଅଧିକ ପଢ଼ିନାହାନ୍ତି ।
ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୫ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ୟେ ହୈ ହାଇ ସୋସାଇଟି ଜରିଆରେ ସାନା କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ଏଥି ସ‌ହ ଦୂରଦର୍ଶନର ବିଜ୍ଞାପନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଜ୍ଞାପନ ମାନଙ୍କରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୮ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ସିଲମ୍ବଟ୍ଟାମ୍ ଜରିଆରେ ସାନା ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଅଭିନେତା ଶାହାରୁଖ ଖାଁଙ୍କ ସ‌ହ ସାନାଙ୍କର ଏକ ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖିବା ପରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ନାୟକ ସିଲାମ୍ବରସନ୍ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସାନାଙ୍କୁ ନିଜ ତରଫରୁ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ୨୦୦୯ରେ ITFAର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ଏହାପରେ ୨୦୧୦ରେ ସେ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର କଲ୍ୟାଣରାମ କାଥି ଜରିଆରେ ଅଭିନେତା ନନ୍ଦମୁରୀ କଲ୍ୟାଣ ରାମଙ୍କ ସ‌ହ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
୨୦୧୧ରେ ସାନା କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର କୁଲ୍ ଜରିଆରେ କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ତାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ୨୦୧୨ରେ ଏକ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମିଷ୍ଟର ନୂକାୟାରେ ସାନା ଜଣେ ୱେଟର ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ମଇ ୨୦୧୩ରେ ସାନାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ମାଲାୟଲମ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କ୍ଲାଇମାକ୍ସ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା । ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ପ୍ରାକ୍ତନ ଅଭିନେତ୍ରୀ ସିଲ୍କ ସ୍ମିତାଙ୍କ ଜିବନୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଦ ଡାର୍ଟି ପିକ୍ଚର୍ସର କାହାଣୀ ପରି ଥିଲା । ୨୦୧୩ରେ ସାନାଙ୍କର ଷଷ୍ଠ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଥଲାଇଭାନ୍ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
୨୦୧୪ରେ ସାନା ଅଭିନେତା ସଲମାନ ଖାଁଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୟ ହୋରେ ଖଳନାୟିକା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ପରେ ସାନା ଅଭିନେତା ସରମଣ ଜୋସୀ ଏବଂ ଗୁରୁମୀତ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ସ‌ହ  ବଜା ତୁମ୍ ହୋ କଥାଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଦୂରଦର୍ଶନ ବିଜ୍ଞାପନ
ସାନା ପାଖାପାଖି ୫୦ଟିରୁ ଅଧିକ ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ଶିରିଶ୍ କୁନ୍ଦର୍‌ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଏକ କସ୍ମେଟିକ୍ ବିଜ୍ଞାପନରେ ସେ ୨୦୦୭ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୭ରେ ସାନା ଅମୂଲ ମାଚୋର ବିଜ୍ଞାପନରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଜ୍ଞାପନଟି ବିବାଦରେ ଘେରି ଯାଇଥିଲା, ଫଳରେ ଭାରତ ସରକାର ଏହି ବିଜ୍ଞାପନର ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇଥିଲେ । ଏହାପରେ ପୁଣିଥରେ ସାନା ସେହି ବିଜ୍ଞାପନର ସିକୁଏଲ୍ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ୨୦୦୮ର ଫେବୃଆରୀରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବିଗ୍ ବସ୍
୨୦୧୨ ଅକ୍ଟୋବରରେ ସାନା ବିଗ୍ ବସ୍‌ର ୬ଷ୍ଠ ସଂସ୍କରଣରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସେ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷଯାଏ ତିଷ୍ଠି ରହିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ ।
ଅଧିକ ତ‌ଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ନଡ଼ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ
ନାଟକୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରୋଗ
ନ ନାଟକୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରୋଗ (ହିଷ୍ଟ୍ରିଓନିକ୍ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରୋଗ ( HPD )) ହେଉଛି ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାର ଯେଉଁଥିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବପ୍ରବଣତା ଏବଂ ଧ୍ୟାନ ଖୋଜୁଥିବା ଆଚରଣର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଢାଞ୍ଚା ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ଶୈଶବ ପ୍ରାରମ୍ଭରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏକାଧିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଘଟେ । ପ୍ରଲୋଭନକାରୀ, ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ କିମ୍ବା ନାଟକୀୟ କ୍ରିୟା ପାରସ୍ପରିକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇପାରେ  ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକ ରୂପାନ୍ତର ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।
ଏହାର କାରଣ ଜଣା ନାହିଁ ଯଦିଓ ଜେନେଟିକ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ କାରଣ ହୋଇପାରେ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିମନ୍ତେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡିକ ଏପରି ଏକ ଡିଗ୍ରୀର ହୁଏ ଯାହା ଦୁର୍ବଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ଏବଂ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସ୍ୱାଭାବିକତାର ବାହାରେ ଥାଏ ।  ଏହା ଏକ କ୍ଲଷ୍ଟର ବି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରୋଗ ।
ଏହାର ଚିକିତ୍ସାରେ ପରାମର୍ଶ କିମ୍ବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ-ଆଧାରିତ ଥେରାପି (insight-oriented therapy) ଦିଆଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ପାଇଁ ଔଷଧ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସଂପୃକ୍ତ ସମସ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ । ଏହି ରୋଗ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ପ୍ରାୟ ୧.୮% ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ମହିଳାମାନେ ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଚାରି ଗୁଣ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛନ୍ତି ଯଦିଓ ଏହା ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମ୍ବବ ନ ହେବା ଯୋଗୁ ହୋଇପାରେ । ଏହା ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ଘଟିଥିଲା ଯଦିଓ ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡିକ ୨,୦୦୦ ବର୍ଷ ଅଧିକ ପୂର୍ବରୁ ହିପୋକ୍ରେଟସ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ
ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ  (മോഹിനിയാട്ടം), ଭାରତୀୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଅଟେ । ଏହା କେରଳର ବିକଶିତ ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ । କେରଳର ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନୃତ୍ୟ ହେଉଛି କଥକଳୀ ।  ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମ ନୃତ୍ୟର ନାମ ମୋହିନୀରୁ ନିଆଯାଇଛି । ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ପୌରାଣିକ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବତାର, ଯାହା ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖରାପ କାମରୁ ଅଧିକ ଭଲ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି ।
ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ମୂଳରୁ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଅଟେ । ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅଛି - ପ୍ରଦର୍ଶନ କଳାରେ ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତ ପାଠ  । ପରମ୍ପରା ଗତ ରୂପେ ମହିଳା ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପରେ ଏକଳ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଏ । ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ପ୍ରଦର୍ଶନର ସୂଚୀ କର୍ଣ୍ଣାଟିକ ସଙ୍ଗୀତ ଶୈଳୀରେ ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ଗାୟନ ଏବଂ ନାଟକର ଅଭିନୟ କରାଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଅଲଗା ଗାୟକ କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ନର୍ତ୍ତକଦ୍ୱାରା ଗାୟନ କରାଯାଇ ଥାଏ । ଏହି ଗୀତ ସାଧାରଣତଃ ମାଲାୟାଲାମ-ସଂସ୍କୃତ ଶଙ୍କର ମଣିପ୍ରାବଳା ନାମକ ଅଟେ ।
ଶବ୍ଦର ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ 16ବିଂ ଶଦିର କାନୁନୀ ପାଠ ବ୍ୟାସମରାଳରେ ମିଳିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ନୃତ୍ୟ ସମ୍ଭାବନାର ମୂଳ ପୁରୁଣା ଅଟେ । 18ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀରେ ନୃତ୍ୟକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରାଯାଇଛି, ଔପନିବେସିକ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଦେବଦାସୀ ବେଶ୍ୟାବୃତ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରୂପେ ଉପହାସ କରାଗଲା, ଯିଏ 1931 ମସିହାରୁ 1938 ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଇନି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଗଲା । ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଯିଏ ବିରୋଧ କଲା ଏବଂ 1940 ମସିହାରେ ଆଂଶିକ ରୂପେ ନିରାସ୍ତ ହୋଇଗଲା । ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ ଅନ୍ତତଃ କେରଳ ଲୋକ, ବିଶେଷ କରି କବି "ବଲ୍ଲଥୋଳ ନାରାୟଣ ମେନନ"ଦ୍ୱାରା ମୋହିନୀୟାଟ୍ଟମର ନବୀନୀ କରଣ, ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ନେତୃତ୍ୱ କରେଇଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:କେରଳ