cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ମାନବର ମସ୍ତିଷ୍କ ଅନୁକରଣ କରିବା
ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ଉପରେ ଗୁଗଲ ର ଡିପ୍ ମାଇଣ୍ଡ ଅଛି। ସେମାନେ ଗୁଗଲ ଡ୍ୟୁପ୍ଲେକ୍ସ ନାମକ ଏକ ଯୋଜନାଦ୍ୱାରା କୁତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଉପଯୋଗ କରି, ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଭୋଜନାଳୟର ଜାଗା ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାଳ କାଟିବା ସମୟ ମଧ୍ୟ ଆଗୁଆ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିହେଲାଣି।
ଭିଷ୍ମଗୀରୀ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ  ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ଖୋଜିବା ଏବଂ ଅପଟିମାଇଜ କରିବା
ଏଆଇର ଅନେକ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ସଠିକ ଭାବରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବାଦ୍ୱାରା ସମାଧାନ କରିହେବ । ରିଜନିଂକୁ ଆମେ ଗୋଟିଏ ଖୋଜିବା ସମସ୍ୟାଭାବେ ନେଇ ସମାଧାନ କରିପାରିବା । ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିବା ନିମିତ୍ତ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଧରନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ପହଂଚିବାର ଅଛି, ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିନା ନିମିତ୍ତ ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ବାଟ ମିଳିବ, ଅତି କମରେ ଚାରି ଦିଗରୁ ଚାରିଟି ବାଟରୁ କେଉଁ ଏକ ବାଟରେ ଆପଣ ପାହାଡ଼ର ଚୁଡାରେ ପହଂଚି ପାରିବେ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ କେଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ ଆପଣ କମ ସମୟରେ ଏବଂ କମ ପରିଶ୍ରମରେ ଆପଣଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳୀରେ ପହଁଚିପାରିବେ ସେ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜେ ଚଢ଼ିବା ଆଗରୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଚାରି କିମ୍ବା ମାନଚିତ୍ର ଦେଖି କିମ୍ବା ଦୂରରୁ ନିଜେ ଆକଳନ କରି ଆପଣ ଆପଣଙ୍କର ଚଲାପଥ ଠିକ କରିପାରିବେ । ଏଆଇ ଆପଣଙ୍କର ସହାୟତା ନିମିତ୍ତ ରାସ୍ତା ଖୋଜିପାରେ ଏବଂ କିଛି ତ୍ରୁଟି ହେଲେ ନିଜକୁ ସୁଧାରେ ଯାହାକୁ ଅପଟିମାଇଜ କୁହନ୍ତି ।
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ନ୍ୟୁରାଲ ନେଟୱର୍କ
ନ୍ୟୁରାଲ ନେଟୱର୍କର ଗଠନ ମଣିଷର ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଦେଖିକରି ତିଆରି କରାଯାଇଛି । ନ୍ୟୁରାଲ ନେଟୱର୍କକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଚିତ୍ର, ଶବ୍ଦ, ଗାଡ଼ି ଚାଳନା ଆଦି ଅନେକ କାମ କରାଯାଇପାରୁଅଛି । ଏହି ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବା ନିମିତ୍ତ ଏହାର ମୂଳଲେଖା, ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ନ୍ୟୁରାଲ ନେଟୱର୍କ କୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ।
ୟୁରୁ ୟୁରୁ ଦେ-ଓ
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦନ
ଝୁଲେରେ ଝୁଲେ ଝୁଲେ ଭଲ ଅଛୁ କି?
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ପ୍ରୟୋଗ
ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ବିସ୍ତୃତରେ ଏଆଇର ପ୍ରୟୋଗ କେଉଁଠି କିଭଳି ଭାବେ ହେଉଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଅଛି ।
ୟୁରୁ ୟୁରୁ ଦେ-ଓ
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦନ
ବୁଲେରେ ବୁଲେ ବୁଲେ ଭଉଁରୀ ପରି
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ପ୍ରୟୋଗ
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସର ପ୍ରୟୋଗ
ୟୁରୁ ୟୁରୁ ଦେ-ଓ
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦନ
ନିତମ୍ବ ହଲେଇବା ଆକର୍ଷଣିୟ
ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ
ୟୁରୁ ୟୁରୁ ଦେ-ଓ
ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦନ
ହଲେଇଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଜା ଆସିବ
ବାବା ମାମା ହିମାୱାରୀ ଶିରୋ ମଧ୍ୟ
ଝୁଲରେ ଝୁଲ ଝୁଲ
ବୁଲରେ ବୁଲ ବୁଲ
ନିତମ୍ବ ହଲହଲ
ୟୋ! ୟୋ!ୟୋ!ୟୋ!ୟୋ!
ଦେ-ଓ ଦେ-ଓ
ଟୋକି ଲୋ ଦେଖେ ଦେଖେ
ମୋର ଗୋଲାକାର ନିତମ୍ବ
ମୋର ଜନ୍ମ ହେଇଥିବା ଏହି ପାଞ୍ଛ ବର୍ଷ
ଉଉଁ, ଧକଧକ କରେ ଛାତି !
ଏଇଟା ଟିକିଏ ଲାଜର କଥା ,
କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଆସେ ବହୁତ ମଜା
ମୁଁ ତ ନାଚିବି ଝୁଲିଝୁଲି କି
ମୁଁ ତ ହସିବି ହାଃ ହାଃ ହାଃ କରିକି
ଏ~ହେ~ ଏଇଟା ଟିକିଏ କଷ୍ଟ ଅଟେ
ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ସଙ୍ଗୀତ ଶ୍ରେଣୀ:ଜାପାନୀ ଭାଷା ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
୧୭୯
୧୭୯ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୭୯
ଅସମୀୟା ଭାଷା
ଅସମୀୟା ଭାଷା ଏକ ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା ଓ ଭାରତର ଆସାମ ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ଭାଷା । ଏଇ ଭାଷା ପ୍ରଧାନତଃ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ଆସାମରେ ବ୍ୟବହାର କରା ହୁଏ । ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର କିଛି କିଛି ଜାଗାରେ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅସମିୟା ଭାଷୀ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି । ଅସମୀୟା-ଭିତ୍ତିକ ନାଗାମିଜ ନାମର ଗୋଟିଏ କ୍ରିଓଲ ଭାଷା ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ବ୍ଯାପକଭାବେ ବ୍ଯବହାର ହୁଏ । ଭୂଟାନରେ ମଧ୍ୟ କିଛିସଂଖ୍ଯକ ଅସମୀୟା ଭାଷୀ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି । ଆସାମରେ ଅଧୁନା ଅସମୀୟା ଭାଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୧.୩୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ବିଶ୍ୱରେ ଅସମିୟାଭାଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨ କୋଟି । ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳା ସାଙ୍ଗେ ଅସମିୟା ଭାଷାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମାନତା ରହିଛି । ଏହା ଅସମୀୟା ଲିପିରେ ଲେଖା ହୁଏ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାଷା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ଭାଷା
୭୫୪
୭୫୪ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଇଏମଇ ମନ୍ଦିର
EME ବା ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତି ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଭାଦୋଦାରା ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର । ଏକା ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଓ ପରିଚାଳିତ ଏକ ଅନନ୍ୟ ମନ୍ଦିର । ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀର ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଓ କାର୍ମିକ ଇଂଜିନିଯରିଂ ବିଭାଗ ( EME) ଏକକ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଅନୁସାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ ହେବା ସହ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ । .
ତାପ୍ତର୍ଜ୍ୟ
ଏହି ମନ୍ଦିର ଦେଶରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ୍ୟତାର ନିଦର୍ଶନ ସ୍ୱରୂପ ନିର୍ମିତ ହୋଇ ମନ୍ଦିରରେ ଭାରତରେ ଥିବା  ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ।.
- ମନ୍ଦିର ଶିଖରରେ ଥିବା ଧାତବ କଳଶ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ରହିଛି । - ମନ୍ଦିର ଉପରସ୍ଥ ସ୍ତୂପ ମୁସଲିମ ଧର୍ମ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନିର୍ମିତ । -ଭଗବାନ ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ରହିଥିବା ଟାୱାର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନିର୍ମିତ । - ଟାୱାର ଉପରସ୍ଥ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଛାଉଣି ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରତୀକ । -ମୁଖଦ୍ୱାର ଜୈନ ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଜୈନ ଶୈଳୀରେ ନିର୍ମିତ । - ମନ୍ଦିରର ଅଗ୍ନିକୁ ଜୋରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଧର୍ମ ପ୍ରତୀକ କୁହାଯାଏ ।
ସେବା
ମନ୍ଦିର ପ୍ରାତଃ କଳାରେ 5.30ରୁ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହେ । ଏଠାରେ 7 ମରୁ 15 ଶ ଶତାବ୍ଦୀର କଳାକୃତିର ନକଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ମନ୍ଦିର ଓ ପରିସର ଭାରତୀୟ ସେନା ବାହିନୀଦ୍ୱାରା ଖୁବ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ଦେଖାରେଖାରେ ରହିଛି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଶିବ ମନ୍ଦିର
ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ
ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ, ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଏକ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର । ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ କହ୍ନେଇ ମେହେର ଓ ଦୀପକ ସାହୁ । କୈଳାଶ ସାହୁ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ । ତୁଷାର ସାହୁ କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ନିମାଇଁ ଓଝା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ରଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଙ୍କିତା । ବିଜୟ ମହାନ୍ତି, ଅନିତା ଦାସ, ହରିହର ମହାପାତ୍ର, ଚୌଧୁରୀ ଜୟପ୍ରକାଶ ଦାସ, ଅଂଶୁମାନ, ଦେବୀ ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ
ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ହୀରାକୁଦ
ହୀରାକୁଦ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଛୋଟ ସହର ଓ ବିଜ୍ଞାପିତ ଅଞ୍ଚଳ ।ଏହା ଏବେ ସବଂଲପୁର ପୌରପାଳିକା ନିଗମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ।
ଏ
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର
ଫିରୋଜାବାଦ
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର fଇରୋଜବଦ୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭାବନାଥ ମନ୍ଦିର , ମଊ
ଜୁନା ଭାବନାଥ ମନ୍ଦିର, ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଆରାବଳି ଜିଲାର ଭିଲୋଡା ତାଲୁକର ମଉ ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଶିବ ମନ୍ଦିର ।
ଫିରୋଜାବାଦ
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୨୭.୧୪୯୪ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୮.୪୦୧୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୮୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଭାବନାଥ ମନ୍ଦିର , ମଊ
ଏହାର ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦନରୁ ଜଣାପଡେ ଯେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ 1300 ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ  ହେଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଏକ ଜଳାଶୟ ବା କୁଣ୍ଡ ରହିଛି । ତାହାର ନାମ ବୃଗୁକୁଣ୍ଡ ଓ କୁହାଯାଏ ଏହାର ପବିତ୍ର ଜଳ କୁଷ୍ଠ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନା ପାଇଁ ରହିଛି । ହଠମାରୀ ନଦୀ ନିକଟରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ଶ୍ରବଣ ମାସ ଶେଷ ସୋମବାର ଦିନ ଏଠାରେ ବୃହତ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । ଏଠାରେ ମହଶିବରାତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବରେ ପାଳିତ ହେଇଥାଏ ।.
ଫିରୋଜାବାଦ
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୫୮୦୯ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୩.୭୪% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୬.୨୬% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୮.୪୩% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ୬.୪୧% ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୫.୧୫% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୨୩.୨୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୮.୯୦% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାବନାଥ ମନ୍ଦିର , ମଊ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଗୁଜରାଟ
ଫିରୋଜାବାଦ
ଭାଷା
ହିନ୍ଦୀ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ଭୌଗଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଟାଇଓଗୁଆନିନ
ଟାଇଓଗୁଆନିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ସାଧାରଣତଃ ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression), ଯକୃତ ସମସ୍ୟା (liver problems) ଓ ପାଟି ପ୍ରଦାହ (inflammation of the mouth) ଆଦି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଏହି ଔଷଧ ରୋଗୀ ବ୍ୟବ‌ହାର କଲାବେଳେ ତାହାର ଯକୃତ ଏଞ୍ଜାଇମ (liver enzymes) ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ଚେକ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଥାଇଓପ୍ୟୁରିନ ଏସ-ମିଥାଇଲଟ୍ରାନ୍ସଫରେଜର (thiopurine S-methyltransferase) ଜେନେଟିକ ଅଭାବ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ଥାଏ । ଔଷଧ ନେଉଥିବା ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ, ଉଭୟ  ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ନହେବା ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟିତ ହେବା ଉଚିତ । ଏହା ଏକ ଆଣ୍ଟିମେଟାବୋଲାଇଟ (antimetabolite) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । ଏହା ଗୁଆନିନର (guanine) ଏକ ପ୍ୟୁରିନ ଆନାଲଗ (purine analogue) ଯାହା ଡିଏନଏ (DNA) ଓ ଆରଏନଏକୁ (RNA) ଭାଙ୍ଗିଦେଇ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।
ସନ ୧୯୪୯ ଓ ୧୯୫୧ ମଧ୍ୟରେ ଟାଇଓଗୁଆନିନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ସନ ୨୦୧୪ରେ ଏହି ଔଷଧର ଏକ ୪୦ ମି:ଗ୍ରା: ବଟିକାର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୭.୦୭ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ପରିମାଣ ବଟିକାର ମୂଲ୍ୟ ୪.୧୪ ପାଉଣ୍ଡ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ ଡି ରୁଜଭେଲଟ
ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ ଡି॰ରୁଜଭେଲଟ ( ଜାନୁୟାରୀ ୩୦, ୧୮୮୨-ଏପ୍ରିଲ ୧୨, ୧୯୪୫ ) , ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକ ତଥା ରାଜନୈତିକ ନେତା , ଯିଏ ଆମେରିକା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରର ୩୨ ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବରେ ୧୯୩୩ରୁ ୧୯୪୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥିଲେ । ଜଣେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ବାଦୀ ଭାବରେରେ ରେକର୍ଡ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟୀ ହେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୩୨ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଦଳର ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ନେତା ଭାବରେ ରହିବା ସହ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ସାରା ପୃଥିବୀର ଜଣେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ରହିଥିଲେ । ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପି ଅର୍ଥନୈତିକ ମାନ୍ଦା ଅବସ୍ଥା ତଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାକୁ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ ପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଉପଶମ , ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଏବଂ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯାହା " ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା " ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା , ସେଥିରେ ସାଯୁକ୍ତ ସରକାର ରାଷ୍ଟ୍ରର ଅର୍ଥନୀତି ସହିତ ବିସୃତ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ କରି ଥିଲେ ।  ଡେମୋକ୍ରାଟ ଦଳର ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳି ନେତା ହିସାବରେ ସେ ମିଳିତ ଶ୍ରମିକ ସଂଘ , ଗୋରା ମୂଳ ଅଧିବାସୀ , ଆଫ୍ରିକୀୟ ଆମେରିକାନ , ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳ ଆମେରିକାର ଗ୍ରାମୀଣ ଗୋରା ଅଧିବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ କରି ଏକ ' ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାପିତ ସଂଘ ' ଗଠନ କରିଥିଲେ , ଯାହାକି ଡେମୋକ୍ରାଟ ଦଳର ପୂର୍ଣା ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା । ତାଙ୍କ ସମୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକୀୟ ରାଜନୀତିରେ ପୁନଃ - ସମୀକରଣ ଘଟି ' ପଞ୍ଚମ ଦଳୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା 'ର ଅୟମାରମ୍ଭ ହେଇ ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ତୃତୀଯାଂଶରେ ଆମେରିକୀୟ ଉଦରବାଦୀତ୍ୱର ବିସ୍ତାର ହେଇଥିଲା । thumb|୧୮୮୪ରେ ୨ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ତରୁଣ ରୁଜଭେଟ.
ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର
thumb|୧୯୨୦ ମସିହାରେ କକ୍ସ ଓ ରୁଜଭେଲ୍ଟ ଅହିଓ ଠାରେ
Polio
thumb|269x269_ପିକସେଲ|Rare photograph of FDR in a wheelchair, with Fala and Ruthie Bie, the daughter of caretakers at his Hyde Park estate. Photo taken by his cousin Margaret Suckley (February 1941)
ନ୍ୟୁୟର୍କର ଗଭର୍ଣର ( ୧୯୨୯-୩୨)
thumb|Then-Gov. Roosevelt with his predecessor Al Smith in 1930.
Second New Deal, 1935–36
ବାଆଁ|thumb|Roosevelt signs the Social Security Act, August 14, 1935. thumb|1936 re-election handbill for Roosevelt promoting his economic policy. ବାଆଁ|thumb|Unemployment rate in the U.S. 1910–60, with the years of the Great Depression (1929–39) highlighted. thumb|Franklin Delano Roosevelt announced the plan for a bill of social and economic rights in the State of the Union address broadcast on January 11, 1944. (excerpt)
Foreign policy, 1937–41
ଡାହାଣ|thumb|The Roosevelts with George VI and Queen Elizabeth, sailing from Washington, D.C., to Mount Vernon on the USS Potomac during the first U.S. visit of a reigning British Monarch (June 9, 1939) . ଡାହାଣ|thumb|Foreign trips of Roosevelt during his presidency. ବାଆଁ|thumb|Roosevelt and Winston Churchill aboard HMS Prince of Wales for 1941 Atlantic Charter meeting.
Post-war planning
thumb|Churchill, FDR, and Stalin at Yalta, two months before Roosevelt's death
Election of 1944
thumb|Democratic campaign poster of 1944 with Roosevelt and Truman thumb|Eleanor Roosevelt and Mary McLeod Bethune, a member of Roosevelt's Black Cabinet (a key advisory group on race relations).
External links
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୮୨ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୫ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି
ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି
ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତା, ଯିଏକି ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ, କଥାଚିତ୍ର, ଯାତ୍ରା ଜଗତ ଏବଂ ମଞ୍ଚରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ଆଲବମ୍ ଗୀତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଡିଡି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ସୁନା କଳସରୁ ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ସୋମେଶ ଅଭିନୟ ସହିତ ଜଣେ ରେଡିଓ ଉପସ୍ଥାପକ (ଆର୍.ଜେ.) ଭାବରେ 92.7 ବିଗ୍ ଏଫ୍ଏମ୍‌ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସୋମେଶ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ଜରିଆରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସୋମେଶ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଧାରାବାହିକ ବ୍ୟତୀତ ମଞ୍ଚ ନାଟକରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ସେ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ରେଡ୍‌ରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରୁଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ଆଲବମ୍ ଗୀତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଏମିତି ରଙ୍ଗ ଦେ'ଲୋ ଫୁଲକୁ ଦର୍ଶକମାନେ ବହୁତ ପସନ୍ଦ କରିଥଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ନୈନା ଦାସ । କିଛି ଆଲବମ୍ ଗୀତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ପରେ ସୋମେଶ ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ଧାରାବାହିକ ଥିଲା ଡିଡି ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ ସୁନା କଳସ ।
ସୁନା କଳସରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସମୟରେ ସୋମେଶଙ୍କୁ 92.7 ବିଗ୍ ଏଫ୍ଏମ୍‌ରେ ଜଣେ ଉପସ୍ଥାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ପଣତକାନି, ତୁଳସୀ, ଏ ଗପ ମଲାଜହ୍ନର, ଉଆଁସୀ କନ୍ୟା, ଛଅ ମାଣ ଆଠଗୁଣ୍ଠ ଭଳି ଧାରାବାହିକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତରଙ୍ଗ ଟିଭିରେ ପ୍ରସାରିତ ଧାରାବାହିକ କୁଆଁରୀ ବୋହୂରେ ଅଭିନୟ କରୁଛନ୍ତି ।
୨୦୦୯ ମସିହାରେ ସୋମେଶ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଥିଲା ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଏକ ଚରିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏହାପରେ ସେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି ଓ ବର୍ଷା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର କିଏ ସେ ଡାକୁଛି କୋଉଠି ମତେରେ ଅନୁଭବଙ୍କର ସାଙ୍ଗ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି କଥାଚିତ୍ରରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ସୋମେଶ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଏବଂ ଦୂରଦର୍ଶନ ଧାରାବାହିକ ବ୍ୟତୀତ ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା ଜଗତରେ ମଧ୍ୟ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ରେଡ୍‌ରେ ନାୟକ ଭୂମିକାରେ କିଛିଦିନ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ଚୁପଚାପ୍ ରାତି ଟୁପ୍‌ଟାପ୍ କଥା, ଆସିଛି ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଝିଅ, କଲଗାର୍ଲ ଓ ବାସନ୍ତୀର ଚିଠି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭଳି କିଛି ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା
ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି
ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି (ଜନ୍ମ: ୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୧) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ପାଞ୍ଚ ଥର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ୧୯୭୧, ୧୯୭୪, ୨୦୦୦, ୨୦୦୪ ଓ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ କେସିଙ୍ଗା ଓ ନର୍ଲା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୫ମ, ୬ଷ୍ଠ, ୧୨ଶ, ୧୩ଶ ଓ ୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସେ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି ୧୯୪୧ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୫ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଅମର ମାଝି ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ତିଳୋତ୍ତମା ମାଝି ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ପୂର୍ବରୁ ସେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ସେ ଜନତା ପାର୍ଟିର ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ଉପର ସଦନ ରାଜ୍ୟ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୪ ମସିହାଯାଏଁ ରାଜ୍ୟ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୫ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୨ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୧୫ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ରାଜ୍ୟ ସଭା ସଭ୍ୟ
୧୮୦
୧୮୦ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୦
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ହୀରାକୁଦ ନଦୀବନ୍ଧ, ମହାନଦୀ ତଟରେ ଅବସ୍ଥିତଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ନଦୀବନ୍ଧ ଓ ଜଳ ପରିଯୋଜନା । ଏଠାରୁ ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇ ସାରା ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିତରଣ କରାଯାଏ । ଏହା କୃଷି ଜଳସେଚନରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଜଳସେଚନ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ହୀରାକୁଦ ବହୁମୁଖୀ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ୧୯୫୭ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାରେ ସମୁଦାୟ ୮୪,୯୯୪ ବର୍ଗ କି.ମି. ଅଞ୍ଚଳରୁ ଜଳ ସଂଗୃହିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ସେଥିରୁ ୬୭,୧୬୮ ବର୍ଗ କି.ମି. ଅର୍ଥା ୯୦% ଛତିଶଗଡ଼ ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାରର କ୍ଷମତା ୪,୮୨୧ ନିୟୁତ ଘନ ମିଟର ଏବଂ ସିଧାସଳଖଭାବେ ଏଥିରୁ ୨ ଲକ୍ଷ ୬୭ ହଜାର ଜମି ଜଳସେଚିତ ହେଉଛି । ଏହାଛଡା ହୀରାକୁଦର ଦୁଇଟି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ୩୪୭ ମେଗାୱାଟ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ହେଉଛି ।
୭୫୫
୭୫୫ ଗ୍ରେଗୋରି ପାଞ୍ଜି ଅନୁସାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ବର୍ଷ ଅଟେ |
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
୨୦୧୭ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଓ ଚୀନ‍ର ପିପୁଲ୍‍ସ୍ ଲିବରେସନ୍ ଆର୍ମି ମଧ୍ୟରେ ଡୋକଲାମ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନୀ ସେନା ଏକ ସଡକର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା ଯାହା ଏହି ବିବାଦର ମୂଳ କାରଣ ଥିଲା । ଡୋକଲାମ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଡୋଂଗ୍‍ଲାଂଗ୍ ବା  ଡୋଂଗ୍‍ଲାଂଗ୍ ଚାଓଚାଂଗ୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଚାଓଚାଂଗ୍‍ର ଅର୍ଥ ହେଲା ତୃଣଭୂମି ବା ଚରାଭୂଈଁ । ୧୬ ଜୁନ୍ ୨୦୧୭ରେ ଚୀନୀ ସେନା ନିଜର ସଡକ ନିର୍ମାଣକାରୀ ଉପକରଣ ସହିତ ଡୋକଲାମ୍ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଏକ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଏକ ସଡକକୁ ଦକ୍ଷିଣ ପଟକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଡୋକଲାମ୍ କ୍ଷେତ୍ରଟି ଉପରେ ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ (ଭାରତର ପଡୋଶୀ ଓ ମିତ୍ରଦେଶ) ନିଜର ଅଧିକାର ଦାବୀ କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ବିବାଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ର । ୧୮ ଜୁନ୍ ୨୦୧୭ରେ ପ୍ରାୟ ୨୭୦ ସଂଖ୍ୟକ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ସଡକ ଧ୍ୱଂସକ ବୁଲ୍ଡୋଜର୍ ଇତ୍ୟାଦି ସହ ଡୋକଲାମ୍‍ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ୨୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ ଦିନ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ନିଜ ନିଜ ସୈନ୍ୟବଳ ଡୋକଲାମ୍ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିବା ଜଣାପଡିଲା ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ନିର୍ମାଣ ଇତିହାସ
ମୂଳ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ହୀରାକୁଦ, ଟିକରପଡା,ନରାଜଠାରେ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ହେବାର ଥିଲା । ଆନ୍ଦୋଳନ ଯୋଗୁଁ ଟିକରପଡ଼ା ବନ୍ଧ,ମଣିଭଦ୍ରା ବନ୍ଧ ଓ ସୁବଳୟା ବନ୍ଧ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କେବଳ ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ଭବ ହେଲା ।
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଭାରତ, ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ୍‍ର ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁରେ ଡୋକଲାମ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ଏହା ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ସୀମାରେଖାରେ ଏହା ଏହି ଦୁଇ ଦେଶଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳ । ଭାରତ ଡୋକଲାମ୍‍ର କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦାବୀ କରେନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ନିଜ ମିତ୍ରଦେଶ ଭୁଟାନ୍‍ର ସ୍ୱାର୍ଥ ବା ଅଧିକାରର ସମର୍ଥନ କରେ ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ଚଳନ୍ତି ଜଳ ଧାରଣ କ୍ଷମତା / ରୁଲ କର୍ଭ
ଚଳନ୍ତି ରୁଲ କର୍ଭ ଅନୁଯାୟୀ ସର୍ବନିମ୍ନ ଜଳସ୍ତର ଜୁଲାଇ ୧ରେ ୫୯୫ ଫୁଟ, ଅଗଷ୍ଟ ୧ରେ ୫୯୦ ଫୁଟ, ଅଗଷ୍ଟ ୧୧ରେ ୬୦୫-୬୧୧ ଫୁଟ, ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ରେ ୬୧୦-୬୨୨ ଫୁଟ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧ରେ ୬୧୯-୬୨୭ ଫୁଟ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୧ରେ ୬୨୪-୬୨୯ ଫୁଟ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ରେ ୬୨୯.୫-୬୩୦ ଫୁଟ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୧ରେ ୬୩୦ ଫୁଟ ରହିବ ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୋଇଛି ।
୭୫୫
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୭୫୫ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟ ତିଆରି ବର୍ଷ ଲେଖା
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
୧୮୯୦ ମସିହାରେ ଚୀନ ଓ ବ୍ରିଟେନ୍ ମଧ୍ୟରେ କଲିକତାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମାର ପ୍ରଥମ ଅନୁଚ୍ଛେଦକୁ ଭିତ୍ତିକରି ଚୀନ ଡୋକଲାମ୍ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଧିକାର ଦାବୀ କରୁଛି । ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁସାରେ : ସିକ୍କିମ୍ ପଟକୁ ପ୍ରବାହିତ ତିସ୍ତା ନଦୀ ଓ ତିବ୍ୱତ୍‍ର ମୋଚୁ ଓ ଉତ୍ତର ପଟର ଅନ୍ୟ ନଦୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ସମ୍ପଦକୁ ବିଭାଜିତ କରୁଥିବା ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ ସିକ୍କିମ୍ ଓ ତିବ୍ୱତ୍‍ର ସୀମାରେଖା ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେବେ । ଏହି ସୀମାରେଖା ଭୁଟାନ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଗିପମୋଚି ପର୍ବତଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏହି ଜଳବିଭାଜିକା ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀକୁ ଅନୁସରଣ କରି ନେପାଳର ସୀମାରେଖାଠାରେ ଶେଷ ହୋଇଛି ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ଜଳମଗ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବିସ୍ଥାପିତ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା
ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ 168ଟି ଗ୍ରାମ ଜଳମଗ୍ନ ହେଇଥିଲା । ଏହି ଗ୍ରାମ ସମୂହରେ 1,23,00 ଏକର ଚାଷ ଜମି, ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଉର୍ବର ଜମି ଥାଏ ଜଳମଗ୍ନ ହେଇଥିଲା । ଏହି ଗ୍ରାମ ସବୁ ଜଳମଗ୍ନ ହେବାଦ୍ୱାରା ସମୁଦାୟ 26,561ଟି ପରିବାର ବାସହରା ହେଇ 1 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଦୁର୍ଦିନ ଭିତରେ ରହିଲେ । ବରତମା ଯାଏ ବନ୍ଧା ନିର୍ମାଣର 60 ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିସ୍ଥାପିତ ପରିବାର ମଧ୍ୟରୁ 10,000 ପରିବାର କୌଣସି ପ୍ରକାର ସହାୟତା ପାଇ ନାହାନ୍ତି ।
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଭିତ୍ତିରେ ଚୀନ ନିଜ ଯୁକ୍ତି ବାଢେ ଯେ ଭୁଟାନ୍‍ର ଗିପମୋଚି ପର୍ବତଠାରୁ ସିକ୍କିମ୍-ତିବ୍ୱତ୍‍ର ସୀମା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଏବଂ ଏଥିରୁ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁର ଅବସ୍ଥିତି ସୁନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି । ଚୀନ‍ର ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସିକ୍କିମ୍‍ର ସୀମାରେ ଥିବା ତିବ୍ୱତ୍‍ର ଜିଗାଜେ ଅଞ୍ଚଳରେ ଡୋକଲାମ୍ ଅବସ୍ଥିତ । ଭୁଟାନ୍ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଭାଗୀଦାର ହୋଇନଥିଲା ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣକରିବାରେ ଅସମର୍ଥ
୧୯୬୨ର ହୀରାକୁଦ ଇଭାଲୁଏସନ କମିଟି ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ ହୀରାକୁଦ ମାଧ୍ୟମରେ ସାଧାରଣ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ । ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ଆଂଶିକ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମ୍ଭବ ।ଅସାଧାରଣ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣର ପଚାଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଯେତିକି ଥର ବନ୍ୟା ହେଉଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଚାଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଥର ବନ୍ୟା ହୋଇଛି । ଅବଶ୍ୟ ହୀରାକୁଦ ଯୋଗୁଁ ଆଂଶିକ ବନ୍ୟାନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି । ବନ୍ୟାନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସକାଶେ ହୀରାକୁଦର ଜଳ ଧାରଣ କ୍ଷମତା ଆରମ୍ଭରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନ ଥିଲା । ପଟୁମାଟି ଭର୍ତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଏହାର ଜଳ ଧାରଣ କ୍ଷମତା ଶତକଡା ୩୧ଭାଗ ପାଖାପାଖି କମିଛି । ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆହୁରି କମିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଭଣ୍ଡାର ତୁଳନାରେ ଯଦିଓ ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାର ବହୁତ ବଡ଼, ବାସ୍ତବରେ ନିଜ ଅବବାହିକା ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଛୋଟ । ହୀରାକୁଦ ଅବବାହିକାରେ ହାରାହାରି ୧୫ ସେଣ୍ଟିମିଟର ବୃଷ୍ଟିପାତରେ ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ ।
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଭୁଟାନ୍ ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବୁଝାମଣା ଅନୁସାରେ ଭୁଟାନ୍‍ର ରାଜନୈତିକ, କୂଟନୈତିକ ଓ ସାମରିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତକୁ ଭୁଟାନ୍‍ର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ହେବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁମତି ମିଳିଲା । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ମିତ୍ରତା ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା ଯାହା ୧୯୪୯ର ଚୁକ୍ତିର କ୍ଷମତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଅଛି । ନୂଆ ମିତ୍ରତା ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ବୈଦେଶିକ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭୁଟାନ୍ ଭାରତର ଦିଗ୍‍ଦର୍ଶନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ଓ ଭାରତ ଭୁଟାନ୍‍କୁ ସୀମାରେଖା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇଦେବ । ଏହି ମିତ୍ରତା ଚୁକ୍ତିର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନୁସାରେ : ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁତା ଓ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସହାୟକ ମନୋବୃତ୍ତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସରକାର ଓ ଭୁଟାନ୍‍ ରାଜ୍ୟର ସରକାର ନିଜର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପରସ୍ପର ସହିତ ସହଯୋଗ କରିବେ । ୧୯୫୮ ପରଠାରୁ ଚୀନୀମାନେ ନିଜ ମାନଚିତ୍ରରେ ଭୁଟାନୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ନିଜର ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ଆସୁଥିଲେ । ୧୯୬୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଲା ଓ ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଚୀନ‍, ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଥିରେ ଭାରତ ସହାୟକର ଭୂମିକାରେ ରହିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଡୋକଲାମ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ନିର୍ବିବାଦ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ୧୯୮୪ ମସିହାରୁ ଭୁଟାନ୍ ଓ ଚୀନ ପ୍ରାୟ ୨୪ ଥର ବିଭିନ୍ନ ସୀମାରେଖା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ୧୯୮୮, ୧୯୯୮ ମସିହାରେ କିଛି ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝାମଣା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି । କିନ୍ତୁ ଭୁଟାନ୍‍ର ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ନ କରିବାର ନୀତି ଉଭୟ ଦେଶଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି ରଖିଛି । ୨୦୦୦ ଦଶନ୍ଧିର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ନିଜର ନିର୍ବିବାଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସିଞ୍ଚେଲା ଗିରିପଥରୁ ବିବାଦୀୟ ଡୋକଲାମ୍ ମାଳଭୂମି ମଧ୍ୟଦେଇ ଡୋକା ଲା ଗିରିପଥ ଓ ତାହାପରେ ଭାରତୀୟ ସୀମାରେ ସିକ୍କିମ୍‍ର ସୀମାରେ ଥିବା ଛାଉଣୀଠାରୁ ୬୮ ମିଟର୍ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୀନ ଏକ ସଡକ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା । ଏହି ସଡକଟି ୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ରହିଛି ଓ ଏଠାରେ ଗାଡି ବୁଲିବା ଓ ଫେରିଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଏହି ସଡକର ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ହିଁ ୨୦୧୭ରେ ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ବନ୍ଧ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ
ହୀରାକୁଦର ଗଭୀରତା ୧୩୦ ଫୁଟ ହୋଇଥିବାବେଳେ, କେବଳ ୪୦ଫୁଟ ଜଳ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ବର୍ଷ ଯାକ ୪ ଫୁଟ ବାଷ୍ପ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ପ୍ରକୃତରେ ୩୬ ଫୁଟ ଜଳ ଉପଯୋଗୀ ହୁଏ । ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ବୋଲି ୧୯୪୬ ଡିସେମ୍ବରରେ ମହିଶୂରର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଇଞ୍ଜିନିଅର ଏମ ଜି ରଙ୍ଗେୟା ମତ ଦେଇଥିଲେ । ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ହୀରାକୁଦ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ । ତାଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆନଯାଇ ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ।
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ଘଟଣା କ୍ରମ
୨୦୧୭ ଜୁନ୍ ୧୬ ତାରିଖ ଦିନ ଚୀନ‍ର ସେନା ସଡକ ନିର୍ମାଣକାରୀ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଗାଡି ନେଇ ଆଗରୁ ଥିବା ସଡକକୁ ଡୋକଲାମ୍‍ରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
୨୦୧୭ ଜୁନ୍ ୧୮ ତାରିଖରେ ୨୭୦ ଜଣ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ସଡକ ଧ୍ୱଂସକାରୀ ଦୁଇଟି ବୁଲ୍ଡୋଜର୍ ସହିତ ଡୋକଲାମ୍‍ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ଚୀନ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ସଡକ ତିଆରି କରିବାରୁ ଅଟକାଇଲେ । ୨୦୧୭ ଜୁନ୍ ୨୯ ତାରିଖ ଦିନ ବିବାଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚୀନ ବଳପୂର୍ବକ ସଡକ ତିଆରି କରୁଛି ବୋଲି ଭୁଟାନ୍ ଅଭିଯୋଗ କଲା । ଭୁଟାନ୍ ସରକାର ମତ ରଖିଲେ ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଡୋକା-ଲା ଗିରିପଥ ପାଖରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସଡକକୁ ଚୀନ ଜାମ୍ଫେରୀ ନିକଟରେ ଥିବା ଜୋର୍ଣ୍ଣପେଲରିର ଭୁଟାନୀୟ ସୈନ୍ୟଶିବିର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ଭୁଟାନ୍ ଭୁଟାନ୍‍ର ଅଂଶ ବୋଲି ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ଚୀନ ନିଜର କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ଗଣନା କରେ । ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅଳ୍ପ ଦୂରତାରେ ଭାରତର ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ସ୍ଥାନ “ସିଲିଗୁଡି କରିଡର୍” (କେତେଜଣ ଏହାକୁ କୁକୁଡାବେକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି) ଅବସ୍ଥିତ । ଡୋକଲାମ୍ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଡକ ପଥ ରହିଲେ ଚୀନ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସିଲିଗୁଡି କରିଡର୍ ଅକ୍ତିଆର କରି ସମସ୍ତ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଭାରତରୁ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିବ । ତେଣୁ ୨୦୦୭ର ଭୁଟାନ୍ ସହ ହୋଇଥିବା ମିତ୍ରତା ଚୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର କରି ଭାରତ ଭୁଟାନୀୟ ସୀମାରେ ପ୍ରହରି ବଢାଇବା ସହିତ ଏପରି ଚାପ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେ ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ବଳକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲା ।
ସେହି ଦିନ ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଡୋକଲାମ୍ ଚୀନ‍ର ଅଂଶ ବୋଲି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କଲେ ଓ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏହାର ପ୍ରଚାର କଲା । ଏହି ମାନଚିତ୍ରକୁ ଆଧାର କରି ଚୀନ‍ର ପ୍ରବକ୍ତା ଲୁ କାଂଗ୍ ୧୮୯୦ ମସିହାର କଲିକତା ଚୁକ୍ତିନାମାର ଅନୁଚ୍ଛେଦ-୧ ପରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ପଢ଼ିଲେ ଓ କହିଲେ ଯେ ଡୋଂଗ୍‍ଲାଂଗ୍ ବା ଡୋକଲାମ୍ ଗିପମୋଚିର ଉତ୍ତରକୁ ରହିଛି ଓ ଏହା ଚୀନ‍ର କ୍ଷେତ୍ର ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ବିସ୍ଥାପିତଙ୍କ କ୍ଷତିପୂରଣ
ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀ ବିତିଯାଇଥିଲେ ବି ହୀରାକୁଦ ବିସ୍ଥାପିତମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ସରିନାହିଁ । ୨୬୫୦୦ ପରିବାର ଏହି ଯୋଜନାରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲେ । ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ନଅ ହଜାରରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପରିବାର କ୍ଷତିପୂରଣ ପାଇନାହାନ୍ତି ।
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ, ଯାହାକି ୧୯୩୨ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଏବେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ‌ଦ୍ୱାରା ମୁମ୍ବାଇ ରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି । ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଏହାର ସଂସ୍ଥାପକ ରାମନଥ ଗୋଏଙ୍କାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଦୁଇଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୯୯ ମସିହାରୁ ଉତ୍ତର ଭାରତର ସଂସ୍କରଣ ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଭାବରେ ରହିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ସଂସ୍କରଣ ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଭାରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ମହାନଦୀ ଜଳ ବିବାଦ
ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟରେ ହୀରାକୁଦ ଜଳଭଣ୍ଡାରକୁ ଜଳପ୍ରବାହ ଉପରେ ବୁଝାମଣା ନାହିଁ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ଅନେକ ବନ୍ଧ ଛତିଶଗଡ଼଼ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ ହୋଇଥିବାରୁ ମହାନଦୀ ଶୁଖିଲା ପଡ଼ିବ ଅନୁମାନ କରି ଓଡ଼ିଶା ତରଫରୁ ଥରକୁ ଥର 'ମହାନଦୀ ବଞ୍ଚାଅ' ବିକ୍ଷୋଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୬ ମସିହା ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର କୌଣସି ସମାଧାନ ହୋଇପାରିନଥିଲା ।
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ଘଟଣା କ୍ରମ
ଜୁନ୍ ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦର ସ୍ଥିତି ଓ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ସହିତ ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କଲା । ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁ ସମ୍ପର୍କରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣାକୁ ଚୀନ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି ଓ ଏହି ସ୍ଥାନର ଯଥାସ୍ଥିତି ବଦଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ବୋଲି ଭାରତ ଏହି ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଅଭିଯୋଗ କଲା । ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ସ୍ଥଳରୁ ଭାରତର ସିଲିଗୁଡି କରିଡର୍ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଚୀନ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ବୋଲି ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କଲା । ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଲା ଯେ ଡୋକା-ଲା ଗିରିପଥରେ ନିଯୁକ୍ତ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ଭୁଟାନର ସହାୟତାରେ ଓ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସଡକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ଚୀନ‍ର ସେନାକୁ ଯଥାସ୍ଥିତି ବଦଳାଇବାର ଚେଷ୍ଟାରୁ ଓହରିଯିବାକୁ ଅନୁରୋଧ ପୂର୍ବକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ ।
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ
ଇତିହାସ
୧୯୩୨ ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇରେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଡାକ୍ତର ପି. ଭରଦରଜୁଲୁ ନାଇଡ଼ୁଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କ ତାମିଲ ନାଡୁ ପ୍ରେସଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ଖବରକାଗଜକୁ ଜାତୀୟ ଖବର ଏଜେନ୍ସି ଦି ଫ୍ରି ପ୍ରେସ ଜର୍ଣ୍ଣାଲର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏସ୍. ସଦାନନ୍ଦଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରି ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୩୩ ମସିହାରେ, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ମଦୁରାଇରେ ଏହାର ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଖୋଲିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରୁ ଦିନମଣି ନାମକ ଅନ୍ୟ ଏକ ତାମିଲ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସଦାନନ୍ଦ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ତାମିଲ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଅନେକ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଖବରକାଗଜର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ସେ ନିଜ ଅଂଶର ଏକ ଭାଗ ରାମନାଥ ଗୋଏଙ୍କାକୁ ବିକ୍ରି କରି ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିଥିଲେ । ୧୯୩୫ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ଫ୍ରି ପ୍ରେସ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ ଶେଷରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଗୋଏଙ୍କାଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସଦାନନ୍ଦ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସର ମାଲିକାନା ହରାଇଲେ । ଏହାପରେ ୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଗୋଏଙ୍କା ତେଲୁଗୁ ଭାଷା ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିବା ଏକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଭା କିଣିଥିଲେ ।
ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ରମାନ ଶ୍ରେଣୀ:ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ଘଟଣା କ୍ରମ
ଜୁନ୍ ୩୦ ତାରିଖରେ ଭୁଟାନ୍‍ର ବିରୋଧ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବା ଆଳରେ ନିଜର ସଡକ ନିର୍ମାଣ କାମର ବୈଧତା ଓ ଚୀନ‍ ନିଜର କ୍ଷେତ୍ର ବୋଲି ଭାବୁଥିବା ଡୋକଲାମ୍‍ର ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଚୀନ‍ର ପ୍ରବକ୍ତା ଲୁ କାଂଗ୍ ଚୀନ‍ର ପକ୍ଷ ରଖି କହିଥିଲେ ଯେ : ୧୯୬୦ ପୂର୍ବରୁ ଭୁଟାନ୍ ଓ ଚୀନ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଧିବାସୀମାନେ ଡୋକଲାମ୍ ତୃଣଭୂମିକୁ ଗୋରୁ ଚରାଇବା ପାଇଁ ଚୀନ‍ର ଅନୁମତି ଲୋଡିଲେ ଓ ଘାସ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର ଚୀନ ନିକଟରେ ପୈଠ କରି ଆସୁଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଜି ଜାଂଗ୍ ତିବ୍ୱତ୍ ଅଭିଲେଖାଗାରରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଘାସକର ପୈଠର କେତେକ ରସିଦ ରହିଛି ବୋଲି ସେ କହିଲେ ।
ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ
ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଂରାଜୀ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ ପ୍ରକାଶିତ ଇଂରାଜୀ ଖବରକାଗଜ
ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦ
ଘଟଣା କ୍ରମ
୨୦୧୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୩ ତାରିଖରେ ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରବକ୍ତା ଗେଂଗ୍ ଶୁଆଂଗ୍ ପୁଣି କହିଲେ ଯେ ୧୮୯୦ରେ ବ୍ରିଟେନ୍ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିକୁ ଭାରତର ପୂର୍ବ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ୍ ନେହେରୁ ମଧ୍ୟ ମାନିଥିଲେ । ଜବାହରଲାଲ୍ ନେହେରୁ ପୂର୍ବ ଚୀନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଝୋଉ ଏନ୍‍ଲାଇଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି କହିଥିଲେ ଯେ “ସିକ୍କିମ୍ ଓ ଜି ଜାଂଗ୍ ମଧ୍ୟର ସୀମାରେଖା ୧୮୯୦ର ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ଥିର ହୋଇସାରିଛି, ୧୮୯୫ରେ ଏହାର ବାଡଘେରା ମଧ୍ୟ ସରିଛି । ତେଣୁ ସିକ୍କିମ୍ ଓ ତିବ୍ୱତ୍‍ (ଚୀନ)ର ଜି ଜାଂଗ୍ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ସୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିବାଦ ନାହିଁ ।“
ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗେଂଗ୍ ଶୁଆଂଗ୍ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ସ୍ଥଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଭାରତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର କିଛି ଏପରି ଭାବେ ରଖିଥିଲେ : ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁ ଏକ ବିନ୍ଦୁ, ରେଖା ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏକ ଅତି ଛୋଟ କ୍ଷେତ୍ର । ଭାରତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖି ଏହାକୁ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରୁଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ସୈନିକମାନେ ସିକ୍କିମ୍-ଚୀନ ସୀମା ଲଂଘି ସେଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ମିଟର୍ ଭିତରକୁ ପଶି ଆସିଛନ୍ତି । ୧୮୯୦ର ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଗିପମୋଚି ପର୍ବତ ହେଉଛି ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁ ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୫ ତାରିଖରେ ଚୀନ‍ର ସରକାର କହିଲେ ଯେ ଗତ ୨୪ ମାସରୁ ଭୁଟାନ୍ ସହିତ ସହମତି କ୍ରମେ ଡୋକଲାମ୍ ଚୀନ‍ର ଅଂଶ ବୋଲି ଉଭୟେ ରାଜି ଅଛନ୍ତି । ଡୋକଲାମ୍‍କୁ ନେଇ ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ବିବାଦ ନାହିଁ ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୧୯ ତାରିଖରେ ଡୋକଲାମ୍‍ରୁ ନିଜର ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେବା ପାଇଁ ଚୀନ ପୁଣିଥରେ ଭାରତକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଲା ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଜୁଲାଇ ୨୪ ତାରିଖରେ ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ୱାଂଗ୍ ୟି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କହିଲେ ଯେ “ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦରେ କିଏ ଠିକ୍ ଓ କିଏ ଭୁଲ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ । ଅଭିଜ୍ଞ ଭାରତୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ ସୈନ୍ୟମାନେ ଭାରତକୁ ପ୍ରବେଶ କରିନାହାନ୍ତି । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଭାରତ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଚୀନ‍ର ସୀାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଅତି ସରଳ । ତାହା ହେଲା ସେମାନେ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ଠିକ୍ କରି ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ପଛକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତୁ ।“
୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨ ତାରିଖରେ ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୁଣି ଥରେ ୧୫ ପୃଷ୍ଠାର ଏକ ସରକାରୀ ଦସ୍ତାବିଜ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସୀମାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଅବସ୍ଥା, ଓ ଭାରତ ପ୍ରତି ଚୀନ‍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଲିଖିତ ଥିଲା । ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ଅନୁସାରେ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୪୦ ସୈନିକ ବୁଲ୍ଡୋଜର୍ ସହିତ ଡୋକଲାମରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଭୁଟାନ୍‍କୁ ଢାଲ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରି ଭାରତ ଚୀନ‍ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରୁଛି ଏବଂ ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ୍‍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସାମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି । ଭାରତର ଏପରି ଅନୁପ୍ରବେଶ ଚୀନ‍ର ସମ୍ମାନ ଓ ଅଧିକାର ଏବଂ ତା’ ସହିତ ଭୁଟାନ୍‍ର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରୁଛି । ଚୀନ ସେହି ୧୫ ପୃଷ୍ଠାରେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯେ ଚୀନ ନିଜର ସ୍ୱାର୍ଥରକ୍ଷା ପାଇଁ କରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସଡକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତକୁ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୩ ତାରିଖରେ ଚୀନ ପୁଣି ଭାରତକୁ ଚାରୋଟି କାରଣ ଦେଇ ଓ ବନ୍ଧୁକମୁନରେ ଭାରତକୁ ରଖି କହିଲା ଯେ ଭାରତ କେବଳ କଥାରେ ଶାନ୍ତି ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛି କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଶାନ୍ତି ଚାହୁଁନାହିଁ । ୨୦୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୪ ତାରିଖରେ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ତରଫରୁ ଚୀନ‍ର ସଡକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣର ପୂର୍ବ ସୂଚନା ବିଷୟରେ ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଲାନାହିଁ । ଯଦି ଭାରତକୁ ପ୍ରାକ୍-ସୂତନା ମିଳିଥାଏ ତେବେ ସେ ରାଜନୈତିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରର ସଠିକ୍ ଉପଯୋଗ କରିନାହିଁ ବୋଲି ଅନେକ ମତ ଦେଲେ ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖରେ ଚୀନୀ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ୱାଂଗ୍ ୱେନ୍‍ଲି ଦାବୀ କରିଥିଲେ ଯେ ଭୁଟାନ୍ ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଚୀନ‍କୁ ଜଣାଇଛି ଯେ ଯେଉଁ ଇଲାକାରେ ବଳପୂର୍ବକ ପ୍ରବେଶ ହୋଇଛି ତାହା ଭୁଟାନ୍‍ର କ୍ଷେତ୍ର ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ତା’ର ଆସନ୍ତା ଦିନ ଏହା ଚୀନ‍ର ମିଥ୍ୟା ଦାବୀ ଓ ଭୁଟାନ୍ ଏପରି କୌଣସି ଟିପ୍ପଣୀ ଦେଇନାହିଁ ବୋଲି ଭୁଟାନ୍ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଲେ । ଦୂରଭାଷରେ ସାକ୍ଷାତ୍‍କାର ସମୟରେ ଏହି ଚୀନ‍ର ଦାବୀକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି ଡୋକଲାମ୍ ବିଷୟରେ ଆମ ମତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୋଲି ଭୁଟାନ୍ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି କହିଲେ ।
୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ତାରିଖରେ ଚୀନ ଓ ଭାରତ ସୀମାରେ ଥିବା ପାଂଗୋଂଗ୍ ତ୍ସୋରେ ଚୀନ ସୈନିକଙ୍କ ବଳପୂର୍ବକ ଲଦାଖ୍ ମଧ୍ୟକୁ ଅନୁପ୍ରବେଶର ଉଦ୍ୟମ ସମୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅନେକ ସୈନ୍ୟ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ । ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ଅଫିସରଙ୍କ ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟମାନେ ଚୀନୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଅଟକାଇବା ପରେ ଖରାପ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ଅନୁପ୍ରବେଶ ଉଦ୍ୟମ ସଫଳ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ ତାରିଖରେ ଚୀନ‍ର ସରକାରୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ “ଦ ସ୍ପାର୍କ୍” ନାମକ ଏକ ଭାଗର ପ୍ରଯୋଜନା କରି ଟ୍ୱିଟର୍ ଜରିଆରେ ପ୍ରଚାର କରାଇଲା । “ସେଭେନ୍ ସିନ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଭାରତର ୭ଟି ପାପ)” ନାମକ ଏହି ଭିଡିଓରେ ଚୀନ‍ର ଭାରତ ପ୍ରତି ନିକୃଷ୍ଟ ଜାତିଆଣ ଭାବର ପ୍ରଦର୍ଶନ ରହିଛି । ଏକ ପଗଡି ଓ ଲମ୍ବା ଦାଢି ରଖିଥିବା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶୈଳୀରେ ଈଂରାଜୀ କହୁଥିବା ଏକ ଚରିତ୍ରକୁ ପ୍ରଦର୍ଶିତ କରି, ଭାରତୀୟମାନେ ଡୋକଲାମ୍ ଅନୁପ୍ରବେଶ ସମୟରେ ଶୋଇବାର ନାଟକ କରିବା, ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଚମଡା ମୋଟା (ସେମାନେ ନିର୍ଲଜ୍ଜ) ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଭିଡିଓରେ ଭାରତ ଭୁଟାନ୍‍କୁ ଡରାଇ ରଖିଥିବା କଥାର ଉଲ୍ଲେଖ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ସେଥିରେ ଭାରତକୁ ଏକ “ଚୋର ଯିଏ କବାଟ ତାଡି ଘରକୁ ପଶେ ଓ ଘରୁ ବାହାରକୁ ଯାଏନାହିଁ” ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଭିଡିଓରେ ଅନେକ ତଥ୍ୟକୁ ଭାଙ୍ଗିମୋଡି ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା । ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଭିଡିଓକୁ ପ୍ରବଳ ବିରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ସୁଷମା ସ୍ୱରାଜ ସଂସଦରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଡୋକଲାମରେ ସଡକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ରୋକିବାଦ୍ୱାରା ଚୀନ‍ର ଏକଚାଟିଆ ଯଥାସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଚେଷ୍ଟାକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯିବା କଥା କହିଥିଲେ । ସୀମା ବିବାଦରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେଶ ନିଜ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିଥିବା ଦସ୍ତାବିଜକୁ ନେଇ ଦାବୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି । ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ସଫଳ ହୋଇପାରୁନଥିବାରୁ ଯଥାସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରହିବା ହିଁ ପ୍ରକୃତ ପନ୍ଥା ଓ ଏକଚାଟିଆ ଭାବେ ଯଥାସ୍ଥିତି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ ବୋଲି କେତେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ କେତେକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ଏସୀୟ ମହାଶକ୍ତି ହେବାର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଡୋକଲାମ୍ ବିବାଦର କାରଣ ବୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଚୀନ ଏକ ଏସୀୟ ମହାଶକ୍ତି ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ବିକାଶପଥରେ ଥିବା ଏକ ମହାଶକ୍ତି । ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ ସମୁଦ୍ରରେ ଚୀନ‍ର ଏକଚାଟିଆ ବ୍ୟବସାୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ନିଜ ମିତ୍ରଦେଶଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି । ନିଜର ଅନେକ ପଡୋଶୀ ଦେଶଙ୍କ ସହିତ ଚୀନ‍ର ସୀମା ବିବାଦ ରହିଛି । “ନ୍ୟୁକ୍ଳୀୟ ଯୋଗାଣକାରୀ ଦେଶସମୂହ – NSG”ରେ ଭାରତର ପ୍ରାର୍ଥିତ୍ୱକୁ ଚୀନ ବିରୋଧ କରିଆସୁଛି । ତେଣୁ ଡୋକଲାମ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଏ ମାନସିକ ବିଜୟ ଲାଭ କରୁଛି ତାହା ସେହି ରାଷ୍ଟ୍ରର ମନୋବଳ ଅଧିକ ବଢାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଗଲା ।
ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ସତ କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା । ଚୀନ‍ର ଗଣମାଧ୍ୟମ ବାରମ୍ବାର ଅତୀତ ଯୁଦ୍ଧର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଧମକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା ଓ ସମୟ ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା । ଭାରତ ନିଜ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କୀୟ ମତକୁ ନେଇ ଅଟଳ ରହିଲା । ଭାରତର ମିତ୍ରଦେଶଙ୍କ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ଧୈର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ଦୁଇ ଦେଶର ରାଜନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାକ୍‍ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗିରହିଥିଲା । କିଛି ଦିନ ଧରି ଭାରତରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚୀନ ସାମଗ୍ରୀ ବର୍ଜ୍ଜନ କରିବାପାଇଁ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର ଚାଲିଲା ।
ଭୁଟାନୀୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଜୁନ୍ ୨୯ ତାରିଖରେ ଭୁଟାନ୍‍ର ସରକାର ଗଣମାଧ୍ୟମଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀ କରିଥିଲା ଓ ଏହାପରେ ଭୁଟାନ୍ ସରକାର ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏହି ବିଷୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରବତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଥିଲେ । ଭୁଟାନ୍ ଏଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଥିଲା ଯେ ଚୀନ ଭୁଟାନ୍‍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଡକ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିଲା ଓ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ବିବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଚୀନ ଓ ଭୁଟାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା । ଭୁଟାନ୍ ନିଜର ନିରବତା ନୀତି ସପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ଜବାବ ରଖିଥିଲା ଯେ “ଚୀନ ଓ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉ ବୋଲି ଭୁଟାନ୍ ଚାହୁଁନାହିଁ । ତେଣୁ ଭୁଟାନ୍ ଏପରି ସମୟରେ ନିଜର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ରଖି ଖରାପ ହୋଇସାରିଥିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଖରାପ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ ।” ଏନୋଡୋ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ (ENODO Global) ନାମକ ଏକ ସଂସ୍ଥା ସେ ସମୟରେ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଭୁଟାନ୍‍ର ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା ଯେ, ଭୁଟାନ୍‍ର ସରକାର ନିଜ ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଆଲୋଚନା କରୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମତ ଗ୍ରହଣ କରୁ । ଏପରି କରିବାଦ୍ୱାରା ନାଗରିକ ଓ ଦେଶର ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମତାନ୍ତର ଦୂର ହେବ । ଭୁଟାନ୍‍ର ଅଧିବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ୧୯୫୧ର ତିବ୍ୱତ୍ ପରି ଚୀନ‍ର ବଳପୂର୍ବକ ଭୁଟାନୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକାରର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ବ୍ୟଗ୍ରତା ଥିବା ଏନୋଡୋ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଥିଲା । ଏପରି ସମୟରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି, ଜାତୀୟତା ଭାବ ଓ ପରିଚୟକୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ଓ ଦୁଇ ଏସୀୟ ମହାଶକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରି ଗଣିତ ନ ହେବା ମନୋଭାବ ଏନୋଡୋ ଭୁଟାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନୁଭବ କରିଥିଲା ।
ଦ ନ୍ୟୁୟର୍କ୍ ଟାଇମ୍‍ସ୍ କିନ୍ତୁ ମତ ରଖିଥିଲା ଯେ ଚୀନ‍ ଅପେକ୍ଷା ଭାରତ କଣ କରୁଛି ଭୁଟାନ୍‍ର ଲୋକେ ତାହା ଉପରେ ଅଧିକ ନଜର ରଖିଥିଲେ । ସୀମା ବିବାଦ ଜଟିଳ ହେଲେ ଚୀନ ସହିତ ଭୁଟାନ୍‍ର ବାଣିଜ୍ୟ, ଆମଦାନୀ-ରପ୍ତାନୀ ଓ ରାଜନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଚିନ୍ତା ଥିଲା । ଏନୋଡୋ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟରେ କୌଣସି ମତ ରଖିନଥିଲା । ବରଂ ଏନୋଡୋ କହିଥିଲା ଯେ ଟ୍ୱିଟର୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ଭାରତ ସପକ୍ଷରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଅନେକ ହାସ୍‍ଟ୍ୟାଗ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ଚୀନ ତରଫରୁ ପ୍ରକାଶିତ “7 sins (୭ଟି ପାପ)” ଭିଡିଓକୁ ଘୋର ବିରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା । ରୁଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ ନାମକ ଜଣେ ବିଜ୍ଞବ୍ୟକ୍ତି ଭୁଟାନ୍‍ର ସବୁ ଅଞ୍ଚଳ ପରିଭ୍ରମଣ କରି ମତ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଡୋକଲାମ୍ ସମସ୍ୟା ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଭୁଟାନ୍ ପାଇଁ ସମସ୍ୟାଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏବେ ଚୀନ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି ଭୁଟାନ୍ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏହି ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । “ଚୀନ ସମର୍ଥକ”, “ଭାରତ ବିରୋଧୀ” ଶବ୍ଦ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ଓ ଅର୍ଥକୁ କଦର୍ଥ କରି ଏଗୁଡିକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଥିଲେ ।
ସୈନ୍ୟବିରତି
୨୦୧୭ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ଡୋକଲାମ୍‍ରୁ ନିଜ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି । ଦିବସାନ୍ତ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ବିରତି ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିବାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।
ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ନିଜର ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ ଡୋକା-ଲା ଗିରିପଥକୁ ଚାଲିଗଲେ । ମାଳଭୂମିର ଗଡାଣିଠାରୁ ୫୦୦ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚରେ ରହିଥିବା ଡୋକା-ଲା ସାମରିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଭୁଟାନ୍ ସୀମାରେ ଏକ ସୁବିଧାମୟ ସ୍ଥାନ । ଦ ଟାଇମ୍‍ସ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କେତେକ ବିଶେଷ ସୂତ୍ରରୁ ଖବର ପାଇ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା ଯେ ଯଦି ପିପୁଲ୍‍ସ୍ ଲିବରେସନ୍ ଆର୍ମି ପୁଣି ଥରେ ଏକଚାଟିଆ ଭାବେ ତ୍ରିରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମିଳନ ବିନ୍ଦୁଠାରେ ସଡକ ନିର୍ମାଣ କରି ଏହି ସ୍ଥାନର ଯଥାସ୍ଥିତିକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ତେବେ ଯେ ଉପରେ ବସିଥିବା ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟମାନେ ଜୁନ୍ ପରି ପୁଣି ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ।
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ପ୍ରେସ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ପ୍ରକାଶ କଲା ଯେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ପରସ୍ପର ବୁଝାମଣା ପରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଓ ଡୋକଲାମ୍‍ରୁ ହଟିଯିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ଭାରତ ଓ ଚୀନ ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଲୋଚନା କରିଆସୁଥିଲେ । ଭାରତ ଚୀନ‍କୁ ନିଜର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ବୁଝାଇ ମନାଇବାରେ ସମର୍ଥ ହେଲା । ଅପର ପକ୍ଷେ ବେଜିଂରେ ଚୀନ‍ର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରବକ୍ତା କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ‍ର ସେନା ପୁଷ୍ଟି କରିଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ସେନାମାନେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେଣି ଓ ତେଣୁ ଚୀନ ମଧ୍ୟ ଡୋକଲାମ୍‍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ନିଜ ସୈନ୍ୟସଂଖ୍ୟା କମ୍ କରିଦେବ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ ସୈନିକମାନେ ନିରନ୍ତର ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଜାରି ରଖିବେ ଓ ଚୀନ‍ର ଅଧିକାର କ୍ଷୁଣ୍ଣ ହେଲେ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ସେ କିନ୍ତୁ ସଡକ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ବିଷୟରେ କିଛି କହିନଥିଲେ । ଦ ଡିପ୍ଲୋମାଟ୍ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ସମ୍ପାଦକୀୟ ଅନୁସାରେ ଚୀନୀ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏପରି ବୟାନ ଏହି ବିବାଦୀୟ ପରିସ୍ଥିତିର ଲଜ୍ଜାରୁ ଚୀନ‍ର ସମ୍ମାନ ବଞ୍ଚାଇ ବାହାରିଯିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଥିଲା । ସେହି ଦିନ ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆଉ ଏକ ବୟାନ ଜାରି କରି କହିଥିଲା ଯେ ଉଭୟ ପକ୍ଷରୁ ନିରୀକ୍ଷଣମୂଳକ ସୈନ୍ୟବିରତି ହୋଇଛି । ଏନ୍. ଡି. ଟି. ଭି. (NDTV) ନାମକ ଏକ ଭାରତୀୟ ବୈଦୁତିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଖବର ପ୍ରସାରଣ କଲା ଯେ ବିବାଦୀୟ ସ୍ଥାନରୁ ଦିବସାନ୍ତ ସୁଦ୍ଧା ଚୀନ ନିଜର ସଡକ ନିର୍ମାଣକାରୀ ଯନ୍ତ୍ର ହଟାଇ ସାରିଥିଲା । ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ରଖିଥିଲେ ଯେ ଏହି ବିରତିରେ ଅଧିକ ଖୁସି ହେବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ ଓ ଏପରି ବିବାଦ ପୁଣି ଥରେ ମଧ୍ୟ ଉପୁଜିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
ଦ ୱାଶିଂଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ୍ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ମତ ଦେଇ କହିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଓ ଚୀନ ମଧ୍ୟରେ କଣ ବୁଝାମଣା ହୋଇଛି ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲାନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଏହା ସହଜରେ ଅନୁମେୟ ଯେ ଉଭୟ ନିଜର ମାନରକ୍ଷା କରି ବିବାଦରୁ ହଟିଯାଇଛନ୍ତି । ତଥାପି ଚୀନ‍ ନିଜର ଆକ୍ରାମକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେବା ଜାରି ରଖିଥିଲା । ଅଲ୍ ଜଜୀରା କହିଥିଲା ଯେ ଆଲୋଚନା ପରେ ଚୀନ ନିଜର ଐତିହାସିକ କ୍ଷେତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବନ୍ଦ କରିବ ନାହିଁ ଓ ଏହା ଭାରତଠାରୁ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ତା’ର ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଶା କରେ । ଟେଲର୍ ଫ୍ରାଭେଲ୍ ନାମକ ଜଣେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ରଖିଲେ ଯେ ଚୀନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସଡକ ନିର୍ମାଣ ନକରି ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ଜୋର ଦେଖାଇପାରିବ ।
ଅଗଷ୍ଟ ୨୯ ତାରିଖରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସୈନ୍ୟବିରତିକୁ ଭୁଟାନ୍ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲା ଓ ଆଶା ପ୍ରକଟ କଲା ଯେ ଏହି ବିରତି ଯୋଗୁଁ ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ହେବ ଓ ଯଥାସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବନାହିଁ ।
୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୍ ଦିନ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଓ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜି ଜିନ୍‍ପିଂଗ୍ ବ୍ରିକ୍‍ସ୍ ସମ୍ମିଳନୀ ଅନ୍ତରାଳରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ଉଭୟେ ପୂର୍ବ କଥା ଭୁଲି ଅଗ୍ରମୁଖୀ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ପରସ୍ପରର ସହଯୋଗ କାମନା କଲେ ଓ ଡୋକଲାମ୍ ପରି ବିବାଦରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟିତ ହେବେ ବୋଲି ପଣ କଲେ । ସୀମାରେ ଶାନ୍ତି ଉଭୟ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ରକ୍ଷା ଓ ବିକାଶରେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ଦୁଇ ନେତା ଦୃଢମତ ରଖିଲେ ।
୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର୍ କେତେକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରସାରିତ ଖବର ଅନୁସାରେ ଉଭୟ ସେନାବାହିନୀ ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅଳ୍ପ କିଛିଦୂର ପଛକୁ ହଟି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥାନ ଉପରେ ନିଜର ନିରୀକ୍ଷଣ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି ।
ଫୋମେପିଜୋଲ
ଫୋମେପିଜୋଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Fomepizole, ଅନ୍ୟ ନାମ 4-methylpyrazole) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ମେଥାନୋଲ ବିଷକ୍ରିୟା ଓ ଏଥିଲିନ ଗ୍ଲାଇକଲ ବିଷକ୍ରିୟାର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଏକ‌କ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ ବା ହେମୋଡାଏଲିସିସ (hemodialysis) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ (injection into a vein) ଦିଆଯାଏ ।
ଫୋମେପିଜୋଲର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ଅଇ, ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ ଓ ଅସ୍ଥିରତା ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁପ୍ରତି ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । ମେଥାନୋଲ (methanol) ଓ ଏଥିଲିନ ଗ୍ଲାଇକୋଲ (ethylene glycol) ଆଦିକୁ ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଏଞ୍ଜାଇମକୁ (enzyme) ଏହି ଔଷଧ ଅବରୋଧ କରିବା ଫଳରେ ବିଷକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେନାହିଁ କାରଣ ଏହି ଭଗ୍ନ ପଦାର୍ଥ ବିଷକ୍ରିୟା କରେ ।
ଫୋମେପିଜୋଲ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୯୭ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ ଭାଏଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ୧୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ
ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ
thumb|ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ, ହୁମା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରମାନେଶ୍ୱର ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୁମା ଗାଁର ଶେଷମୁଣ୍ଡରେ ବହିଯାଉଥିବା ମହାନଦୀ କୂଳରେ ବାବା ବିମଳେଶ୍ୱର ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିର ଭୁପୃଷ୍ଠ ଆଡ଼କୁ ଢଳି ରହିଥିବାରୁ ଏହା ବକ୍ର ଦେଉଳ ଭାବେ ପରିଚିତ । ମନ୍ଦିରକୁ ଲାଗିରହିଥିବା ନଦୀଘାଟରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଈଷତ୍ ଲାଲ ରଙ୍ଗର କୁଡ଼ୋ ମାଛ ହୁମାର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ । ସେମାନେ ପୋଷାମାଛ ପରି । ଏଠାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ମୀନ ଅବତାରରେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଥରେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧ ଏହି ସ୍ଥାନର ଗୋଟିଏ କୁଡ଼ୋ ମାଛକୁ ପନିକିରେ କାଟିବା ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତେ ନିଜେ ପଥର ପାଲଟି ଯାଇଥିବା ପ୍ରବାଦ ଅଛି ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ହୁମାର ବିମଳେଶ୍ୱର ଶିବଲିଙ୍ଗ ପାତାଳୀ ଓ ସ୍ୱଂୟ ଭୂଗର୍ଭରୁ ଆତ୍ମ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଗାଈର କ୍ଷୀର ଆପେ ସ୍ରବିତ ହେଉଥିଲା । ପ୍ରତିଦିନ ଗାଈର ପହ୍ନା ଶୁଷ୍କ ହେଉଥିବା ଦେଖି ଗାଇର ମାଲିକ ଗାଈଆଳକୁ ସନ୍ଦେହ କରି ନିଜେ ଗାଇକୁ ଗୋପନରେ ଜଗିବାକୁ ଆସୁଲା । ସେ ସ୍ୱତଃ ଗାଈର କ୍ଷୀର ଶିବଲିଙ୍ଗ ଉପରେ ଝରୁଥିବାରୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟହୋଇ ଏକଥା ପ୍ରଘଟ୍ଟ କରନ୍ତେ, ସେବେଠାରୁ ବାବା ବିମଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହିମା ପ୍ରକଟିତ ହୋଇ ପୂଜର୍ଚ୍ଚନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।
ନିର୍ମାଣ କାଳ
thumb|ବିମଳେଶ୍ୱର ଦେଉଳ, ହୁମା ହୁମା ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାତା ଓ ନିର୍ମାଣ କାଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ ବିବାଦ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଲୋକପ୍ରିୟ ମତବାଦ ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ସମ୍ବଲପୁରର ପଞ୍ଚମ ରାଜା ବଳିୟାର ସିଂହଦେବ ୧୬୬୦ରୁ ୧୬୮୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ଜୈନିକ ବ୍ରିଟିଶ ସେଟଲମେଣ୍ଟ ଅଫିସର ଏ.ଏମ.ରସେଲ୍ଙ୍କ ଏକ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଆଦେଶନାମା ଅନୁସାରେ ସମ୍ବଲପୁରର ପ୍ରଥମ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବ ହୁମା ଗ୍ରାମଠାରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ନିମନ୍ତେ ୬ ଖଣ୍ଡ ମୌଜା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏକ କୋର୍ଟ ଆଦେଶନାମାରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ଜଜ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉକ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି । ସୁତରାଂ କେତେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ ହୁମା ମନ୍ଦିରକୁ ସମ୍ବଲପୁରର ପଞ୍ଚମରାଜା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଥମ ରାଜା ବଳରାମ ଦେବ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ କୈଣସି ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ନିର୍ମାଣ କରେଇଥିବା ଯୁକ୍ତି କରନ୍ତି । ଏପରି ହେଲେ ମନ୍ଦିରର ନିର୍ମାଣ କାଳ ଆହୁରି ପୁରାତ୍ତନ ହୋଇ ୧୫୪୫ରୁ ୧୫୬୦ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଧରାଯିବ ।
ମନ୍ଦିର ବକ୍ର ହେବାର କାରଣ
ମନ୍ଦିରଟି ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଫୁଟ ଲମ୍ବ ଓ ୧୨୦ ଫୁଟ ପ୍ରସ୍ଥ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଆୟତାକୃତି ଆଧାରକ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଅବସ୍ଥାପିତ । ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ବିମଳେଶ୍ୱର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ୪୭o କୋଣରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଢଳିକରି ଅଛି । ଏହି ବକ୍ରତାର କାରଣ ରହସ୍ୟାବୃତ୍ତ ଏବଂ ବିବାଦ ବଳୟରେ । କେତେକଙ୍କ ମତରେ ବର୍ଷାଦିନେ ମହାନଦୀର ବନ୍ୟା ସମୟରେ ପ୍ରବାହିତ ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତର ଆଘାତରୁ ରକ୍ଷାକରିବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିରକୁ ନିର୍ମାଣ କାଳରୁ ହିଁ ଜାଣିଶୁଣି ବକ୍ରକରି ଗଢାଯାଇଛି । ଆଉ କେତେକଙ୍କ ମତରେ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ସିଧା ଥିଲା । ସମୟ କ୍ରମେ ମହାନଦୀର ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତରେ ମନ୍ଦିର ନଦୀପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ଭିତିଭୂମି ଦବିଯାଇ ମନ୍ଦିରର ବକ୍ରତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ
ଦେଉଳ ପଛପଟେ ପାହାଚ ଅତିକ୍ରମ କରି ତଳକୁ ଖସିଲେ ମହାନଦୀରେ ଖେଳୁଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ କୁଡ଼ୋ ମାଛ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି । ସେଠାକୁ ଯାଇଥିବା ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ହାତରୁ ନିର୍ଭୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥାନ୍ତି । ଏହି ମାଛମାନେ କେଉଁ ପ୍ରାଜାତିର ଓ ସେମାନେ କେବେଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ବାସକରିଆସୁଛନ୍ତି ସେ ନେଇଏ ଆଜିଯାଏଁ କୈଣସି ଠିକ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ଦେଉଳ ନିକଟସ୍ଥ କୁନ୍ଦେରେ କୁଦାରେ ଅଛି ଶ୍ୟାମାକାଳୀଙ୍କ ପୀଠ । ଦେଉଳ ନିକଟରୁ ଡଙ୍ଗାରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ କୁନ୍ଦେର କୁଦପାଖକୁ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
Leaning Temple of Huma
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଶିବ ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା
ପି.ଭି. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି
'''ପି.ଭି. କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି''' (୦୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୨୧ - ୧୬ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯) ଆକାଶବାଣୀ କଟକର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (୨୪ ମଇ ୧୯୫୮ - ୧୮ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୬୦) ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର ପ୍ରଥମ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ମାନ ଉନ୍ନତି ଓ ବେତାର ପ୍ରସାରଣରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳାସଂସ୍କୃତିର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ହୋଇଥିଲା । ଆକାଶବାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ କଳାକାରଙ୍କୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପିଭିକେ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ ଓ ଶିକ୍ଷା
କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି, ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ବର୍ମାର ୟାଙ୍ଗୁନ(ରଙ୍ଗୁନ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ) ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରଙ୍ଗୁନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ବୃତିଗତ ଜୀବନ
୧୯୪୪ ମସିହାରେ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ଆକାଶବାଣୀରେ ଜଣେ ଉଦଘୋଷକ ଭାବରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀରେ ସେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ, କେରଳ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକରି ଚେନ୍ନାଇ,  କଲିକତା ଓ କଟକ କେନ୍ଦ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧ ତାରିଖରେ ସେ ଦୂରଦର୍ଶନର ପ୍ରଥମ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଏହି ପଦବୀରେ ୩ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଟେଲିଭିଜନକୁ ସେ କେବଳ ମନୋରଞ୍ଜନର ମାଧ୍ୟମ ନକରି, ସାମାଜିକ ଉତ୍ଥାନ ଓ ଜାଗରଣର ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ । ଦୂରଦର୍ଶନରେ ସେ ୧୩୨୦ ଘଣ୍ଟାର ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଥିଲେ । ସେ ୟୁନିସେଫ, ୟୁନେସ୍କୋ, ଫାଓ, ୟୁଏନଡିପି ଓ ଏସିଆନ ଇନଷ୍ଟିଟୁଟ ଅଫ ବ୍ରଡ଼କାଷ୍ଟିଂ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ।  ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆକାଶବାଣୀ କଟକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ
କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି, ୧୯୫୮ରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କର ଭୂମିକା କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ସିମୀତ ରହିଥାଏ । କିନ୍ତୁ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ଏଥିରେ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଆଣି, ବେତାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ଯୁବ କଳାକାରମାନଙ୍କର ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶ କରି ତାଙ୍କୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିବାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି କରି ପାରିଥିଲେ ।
କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ନିଜେ ଜଣେ ସଙ୍ଗୀତ ବିଶାରଦ ଥିଲେ । ସେ ଘଟମ ଆଦି ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ପାରୁଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀର ସଙ୍ଗୀତ ବିଭାଗକୁ ଯେଉଁ ଯୁବ ଶିଳ୍ପୀମାନେ ଆସୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରି ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶ କରିଥିଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେହି ଯୁବ ପ୍ରତିଭାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କର, ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଭଞ୍ଜ, ସିକନ୍ଦର ଆଲାମ ଆଦି ଗାୟକ ତଥା ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ । ଗୁରୁକୃଷ୍ଣ ଗୋସ୍ୱାମୀ, ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ, ନରସିଂହ ମହାପାତ୍ର, ପରଶୁରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଦେବଦାସ ଛୋଟରାୟ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନଙ୍କୁ ସେ ନୂତନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । କଟକରେ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ସୁନନ୍ଦା ପଟ୍ଟନାୟକ, ଶ୍ୟାମାମଣି ଦେବୀ ଆଦି ନାରୀ ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କୁ ଆଣି ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରୋତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚିତ କରାଇଥିଲେ । ଆକାଶବାଣୀରେ ଆଗରୁ ସକ୍ରୀୟ ଥିବା ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ, ଭୁବନେଶ୍ୱର ମିଶ୍ର, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ପଟ୍ଟନାୟକ, ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି, ହରିପ୍ରସାଦ ଚୌରାଶିଆ ଆଦିଙ୍କର ସଙ୍ଗୀତକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇବା ପାଇଁ ନୂତନ ଧରଣର ସଙ୍ଗୀତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଇଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୯ ମୃତ୍ୟୁ
ରୀଲା ହୋତା
ରୀଲା ହୋତା ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ, ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ପ୍ରଯୋଜକ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ। ସେ ଯୋଗଗୁରୁ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ହୋତାଙ୍କର କନ୍ୟା। ସେ ବାଲ୍ୟ କାଳରୁ ନୃତ୍ୟ, ଯୋଗ ଓ ଆଶ୍ରମ ଜୀବନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ।  ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ, ଶ୍ରୀମତୀ ମାଧବୀ ମୁଦ୍‌ଗଲ ଏବଂ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପରି ତିନିଜଣ ପ୍ରମୁଖ ହସ୍ତୀଙ୍କଠାରୁ ଓଡ଼ିଶୀ ଶିକ୍ଷା ପାଇ ସେ ଏଥିରେ ଲୟ, ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ, ଅତ୍ୟାଧୁନିକତା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ କୌଶଳକୁ ନିଖୁଣ ଭାବରେ ଆୟତ୍ତ କରି ପାରିଥିଲେ।  ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟର ଏକ ନୂତନ ଧାରାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ। ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ଯଥା ଯୋଗ, କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆଧାର କରି ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟକୁ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦିଗ ଦେଇଛନ୍ତି।
ମରାଠୀ ଭାଷା
ମରାଠୀ ଭାଷା ଭାରତର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ 'ମହାରାଷ୍ଟ୍ର' ରାଜ୍ୟର ସରକାରୀ ଭାଷା |
କ୍ୟୁଆରପିଡ଼ିଆ
କ୍ୟୁଆରପିଡ଼ିଆ କ୍ୟୁ. ଆର. କୋଡ଼ ବ୍ୟବହାର କରି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦେଖାଇବା ନିମନ୍ତେ ଏକ ମୋବାଇଲ ୱେବ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ।  ଏକ ୟୁନିଫର୍ମ ରିସୋର୍ସ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫାୟରକୁ (ୟୁଆରାଅଇ, URI) ଲିଙ୍କ କରି ସହଜରେ କ୍ୟୁ. ଆର. କୋଡ଼ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ । ତେବେ କ୍ୟୁଆରପିଡ଼ିଆ ଅଧିକ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇଦେଇଥାଏ । ଏହା ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ୟୁକେର (WMUK) ମାଲିକାନାରେ ତାହାର ଏକ ସହ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବେ ପରିଚାଳିତ ।
ରୀଲା ହୋତା
ପେଶା
ସେ ବହୁତ କମ୍ ବୟସରୁ ଗୁରୁ ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ନୃତ୍ୟବିଦ୍ୟାରେ ଉଚ୍ଚତର ଶିକ୍ଷା ଗୁରୁ ମାଧବୀ ମୁଦ୍‌ଗଲ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣଙ୍କଠାରୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାମୀ ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସେ ନିଜର ପ୍ରଦର୍ଶନର ଆଧାର କରିଥିଲେ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନକୁ। ସେ ରେଜ୍ ଅଫ୍ ୱିଜଡମ୍ ସୋସାଇଟି ନାମରେ ଏକ ସଂସ୍ଥାର ସଂସ୍ଥାପକ। ନୃତ୍ୟ, ସଂଗୀତ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ସଂଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ କେମିତି ଆଜିର ଯୁଗରେ ମାନବ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କୀତ ବିପଦଗୁଡ଼ିକର ସାମ୍ନା କରି ପାରିବ ସେ ନେଇ ଏହି ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟରତ। ଭାରତୀୟ କଳାକୁ ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ସନାତନ ନୃତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
କ୍ୟୁଆରପିଡ଼ିଆ
କ୍ୟୁଆରପିଡ଼ିଆ ଜଣେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଉଇକିଆଳି ରୋଜର ବାମକିନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଓ ଟେରେନ୍ସ ଇଡ଼େନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାର କୋଡ଼ ଲେଖାଯାଇ ଏହା ୨୦୧୧ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଅନାବରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଅଧୁନା ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ବୁଲଗାରିଆ, ଚେକ ଗଣରାଜ୍ୟ, ଏଷ୍ଟୋନିଆ, ମାସିଡୋନିଆ, ସ୍ପେନ, ଭାରତ, ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ, ଜର୍ମାନୀ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ସୋର୍ସ କୋଡ଼ ଏମଆଇଟି ଲାଇସେନ୍ସରେ ରହିଛି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ
ରୀଲା ହୋତା
ନୃତ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ
ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୂତ୍ୟକୁ ଭାରତର ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ଯଥା, ମଣିପୁରୀ, କଥକ, ଭାରତନାଟ୍ୟମ୍ ଏବଂ ଛଉ ଆଦି ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି ସେଥିରେ ଏକ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ଆଣି ପାରିଛନ୍ତି। ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃତି ହେଉଛି "ରବୀନ୍ଦ୍ର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି", ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଫ୍ୟୁଜନ ପ୍ରଡକ୍ସନ ଯାହା ନୋବେଲ ସାହିତ୍ୟିକ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥଙ୍କ ରଚନା ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ।
୨୦୧୩ ମସିହାରେ ସେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶୀର ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ସର୍ବପ୍ରଥମ ନୃତ୍ୟ ମିଶ୍ରଣ ରଚନା କରି ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ ଜୀବନରେ ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ସେ ସଂସ୍କୃତର ଆରୋଗ୍ୟକାରୀ ଦିଗକୁ ସେ ବୁକାରେଷ୍ଟ ନ୍ୟାସନାଲ ଅପେରା ହାଉସର ବାଲେଟ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ମିଶ୍ରିତ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିବା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା କରିବାପାଇଁ ବେଳେବେଳେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଜଣେ ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କର ଭାଷଣ ପରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରାତନ କଳା ଉତ୍ସବ ୨୦୧୩ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ସାଇକୋଡ୍ରାମା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ମେଲବୋର୍ଣ୍ଣର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସୁଏ ଡାନିଏଲଙ୍କର ଭାଷଣ "ସାଇକୋଡ୍ରାମା ଏଜ୍ ଏ ଲିଭିଂ ପ୍ରସେସ୍" ପରେ ସେହି ଦିନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ଅପେରା ସହିତ ରାମଲୀଳାର ମିଶ୍ରଣ
ସେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଅପେରା ସହିତ ରାମଲୀଳାକୁ ମିଶ୍ରୀତ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ଇଟାଲୀ, ଫ୍ରାନ୍ସ, ହଙ୍ଗେରୀ, ଆମେରିକା ଓ ଭାରତ, ୫ଟି ଦେଶରୁ ୧୦୦ ଜଣ କଳାକାର କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରି ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ବିଚାରର ସଂଗମ ଉପରେ ଆଲୋକ ପାତ କରିଥିଲେ। ରୀଲାଙ୍କ ମା, ଯୋଗଗୁରୁ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ହୋତାଙ୍କ ରଚିତ ଅପେରାରେ ରାମଲୀଳା ରାମଙ୍କର ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ବିବାହରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ପରେ ପରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତାଙ୍କର ବନଗମନ, ସୀତା ହରଣ ଆଦି ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଅପେରାରେ ପରେ ପରେ ହନୁମାନଙ୍କର ଲଙ୍କାଗମନ ଏବଂ ପରିଶେଷରେ ସେହି ତିନି ଜଣଙ୍କର ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଉତ୍ସବ ଆଦିରେ ଏହି ଅପେରା ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ମହାନ ସଙ୍ଗୀତକାର ପୁଚି କଟେନାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଅପେରାରେ ରାମଲୀଳାରେ ୪୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଭୌଗୋଳିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭାବରେ ପୃଥକ ଦୁଇଟି ପ୍ରାନ୍ତର ରାମାୟଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମ୍ମେଳନ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଚିନ୍ତାଧାରା।
ଆୟୋଜନ
ସେ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ବନ୍ଧ ପରିଷଦ ICCR (Indian Council for Cultural Relations)ଙ୍କ ମିଳିତ ସହଯୋଗରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରାତନ କଳା ନାମକ ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଉତ୍ସବ ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ରାମଲୀଳା, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ, କବାଲି, ବିଦେଶୀ ନାଚ, ଫ୍ୟୁଜନ ଏବଂ କଣ୍ଢେଇନାଚ ଓ ଲୋକନୃତ୍ୟ ପରି ଏ ଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ସପ୍ତାହାନ୍ତ ଉତ୍ସବ ଥିଲା।
ସେ ଦ୍ୱି-ଦିବସୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରାତନ କଳା ଉତ୍ସବ 2012ର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ଏ ସମୟରେ ଫ୍ୟୁଜନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଳିତ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ଚୀନ୍‌ରୁ ୱାଙ୍ଗ ଫେଇ, ଇରାନ୍‌ରୁ ବାହମନ ପାନାହି ଏବଂ ଭାରତରୁ ବେହେଲାରେ ଉସ୍ତାଦ୍ ଜୋହାର ଅଲି ସଙ୍ଗୀତ ସହିତ ରୀଲା ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୩ରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଭାଷା, ବିଶେଷ କରି ସଂସ୍କୃତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରାତନ କଳା ସଙ୍ଗୀତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ସୁପ୍ରଭାବ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଏହି ଉତ୍ସବର ମୁଖ୍ୟ ବାକ୍ୟ ଥିଲା “ମନ୍ତ୍ରଭାଷା ସଂସ୍କୃତ” ଯେଉଁଠାରେ ରୀଲା ବୁକାରେଷ୍ଟ ଜାତୀୟ ଅପେରା ହାଉସ୍, ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ସିମ୍ଫୋନୀ ସହିତ ନିଜ କଳାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ଦୂରଦର୍ଶନ
ଦୂରଦର୍ଶନର ଭାରତୀ ଚ୍ୟାନେଲରେ “ସେଲିବ୍ରିଟୀମାନେ କ'ଣ କହନ୍ତି” (‘What Celebrities Say’) ଶିର୍ଷକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଗନେବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସର୍ବ କନିଷ୍ଠ ସେଲିବ୍ରିଟୀ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଓଡ଼ିଶୀ କଳାକାର। ଆଉ ତାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ ପଦ୍ମଭୂଷଣ ରାଜା ରେଡ୍ଡୀ, ପଣ୍ଡିତ ବିର୍ଜୁ ମହାରାଜ, ଏବଂ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପଣ୍ଡିତ ଦେବୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ବିଶେଷ ବ୍ୟକ୍ତି। ଦୂରଦର୍ଶନରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୋଇଥିଲା। ସେ ରାଜ୍ୟ ସଭା ଟିଭିର ଭାରତର ରଙ୍ଗ (Colors of India )ସିରିଜ୍ ପାଇଁ ଫ୍ୟୁଜନ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ସେ ଲୋକ ସଭା ଦୂରଦର୍ଶନ ସିରିଜ୍ " ସଂସ୍କୃତିର ରାଜ୍ୟ "State of Culture" ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଉନ୍ନତି
ନିଜର ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ 'ସେବା' ହିସାବରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରୁ ରୀଲା ତାଙ୍କର ନାଚକୁ ଝାଡଖଣ୍ଡର ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରିଖିଆକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଆସୁଛନ୍ତି।
ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ
ରୀଲା ହୋତା ଅନେକ ସମ୍ମାନଜନକ ଭାରତୀୟ ନୃତ୍ୟ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। କେତେକ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନର ତାଲିକା ଏଠାରେ ଦିଆଗଲା।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ