cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ରସଗୋଲା
ରସଗୋଲା ଛେନା ଓ ଚିନି ରୁ ତିଆରି ଏକ ସିରାଯୁକ୍ତ ମିଠା ଓ ଏହା ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବମାନେ ବାସ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଜଣାଶୁଣା ।  ଏହା ପେଣ୍ଡୁ ଆକାରରେ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଛେନା ଓ ସୁଜିରୁ ତିଆରି ହୋଇ ଚିନି ସିରାରେ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ସିରାରେ ରସଗୋଲା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଯିବାଯାଏ ଏହାକୁ ଛଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ଜନ୍ମଲାଭ କରିଥିଲା ଓ ଏବେର ଓଡ଼ିଶା ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏହାର ଜନ୍ମସ୍ଥାନ ବୋଲି ଅନେକ ଦାବୀ କରିଛନ୍ତି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଏକ କମିଟି ରସଗୋଲାର ମୂଳ ଓଡ଼ିଶା ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା । ରଥଯାତ୍ରାର ଶେଷକୁ ବାହୁଡ଼ା ପରେ ନୀଳାଦ୍ରୀ ବିଜେ ବେଳେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ରସଗୋଲା ଲାଗି କରାଯାଇଥାଏ । । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ କେବଳ "ବଙ୍ଗଳାର ରସଗୋଲା" (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକପ୍ରକାର ରସଗୋଲା) ଜିଓଗ୍ରାଫିକାଲ ଇଣ୍ଡିକେସନ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଏହା କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ଆଞ୍ଚଳିକ ରସଗୋଲାକୁ ରକ୍ଷାକରିବା ପାଇଁ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସହ ସେମାନଙ୍କ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ ନାହିଁ ।
୨୦୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ରସଗୋଲା (Odisha Rasagola)କୁ ଓଡ଼ିଶାର ବୋଲି ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ (ଜିଆଇ) ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିଥିଲା । thumb|ରସଗୋଲା
ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଣାଳୀ
ରସଗୋଲା ତିଆାରି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ମୁଖ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ହେଉଛି ଛେନା । ଆଉ ଛେନା ସବୁବେଳେ ତାଜା ରହିଥିବ ଏହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଛେନାକୁ ପ୍ରଥମେ ମେସିନଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ହାତରେ ସାମାନ୍ୟ ଘିଅ ବାହରିଲା ଯାଏଁ ଚକଟା ଯାଇଥାଏ । ପୁଣି କିଛି ସମୟ ପରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ଅଳେଇଚ ଗୁଣ୍ଡ ମିଶାଇ ଆଉ କିଛି ସମୟ ଚକଟା ଯାଇଥାଏ । ବେଳେ ବେଳେ ଏହି ସମୟରେ ଛେନା ସହ ମଇଦା, ଆରାରୋଟ୍, ସୁଜି ମିଶାଇବାର ନଜିର୍ ରହିଛି । ଏହାକୁ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚକଟାଯାଇଥାଏ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଅଟା ଭଳି ହୋଇଯିବ । ଏହା ପରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଲା ତିଆାରି କରାଯାଏ ।  ଏହାପରେ ସିରା ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଚିନିରେ ପାଣି ମିଶାଯାଇ ଏହାକୁ ଗରମ କରାଯାଇଥାଏ । ସିରା ଗରମ ହୋଇଗଲା ପରେ ଏଥିରେ ଛେନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗୋଲାକୁ ପକାଯାଇଥାଏ । ଏହାପରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାକୁ ସିରାପାଣିରେ ରନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ମଝିରେ ମଝିରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ପାଣି ମିଶାଯାଇଥାଏ । ଓଡ଼ିଶାରେ ସାଧାରଣତଃ ଅମିଶା ଛେନାରୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରଯାଏ ଏବଂ ଇଷତ ନାଲି ରଙ୍ଗ  ସିଝିବାକୁ ଦିଆଯାଏ । ଯେତେବେଳେ ରସଗୋଲା ପ୍ରାୟ ନିଜ ଆକାରର ଦୁଇ ଗୁଣ ହୋଇଯାଏ, ବୁଝନ୍ତୁ ରସଗୋଲା ତିଆରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ରସଗୋଲାକୁ ସେହି ସିରା ଥଣ୍ଡା ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଇତିହାସ
thumb|[[ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପାହାଳ ରସଗୋଲା]] ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରମ୍ପରାରେ ରସଗୋଲାର ବ୍ୟବହାର ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ତଳୁ ହୋଇ ଆସୁଛି । ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ, ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସାଥିରେ ଧରି ଫେରିବା ବେଳକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅତିଶୟ କ୍ରୋଧିତ ଥାଆନ୍ତି । ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର କ୍ରୋଧକୁ ଶାନ୍ତକରିବା ପାଇଁ, ଜଗନ୍ନାଥ ନିଜ ହାତରେ ରସଗୋଲା ତିଆରି କରି, ତାଙ୍କୁ ଖୁଆଇ ମାନଭଞ୍ଜନ କରନ୍ତି । ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ସହ ରସଗୋଲା ଜଡ଼ିତ ରହିଥିବାରୁ, ରସଗୋଲାର ଜନ୍ମ ଓଡ଼ିଶାରେ ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଏ । ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ଜଗମୋହନ ରାମାୟଣ ବା ଦାଣ୍ଡି ରାମାୟଣରେ ରସଗୋଲାର ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖାଯାଏ ।
ବିକଳାନନ୍ଦ କରଙ୍କ ସାଲେପୁର ରସଗୋଲା ଓ ପାହାଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରସଗୋଲା ଭାରତ ତଥା ଭାରତ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ । ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷାର୍ଦ୍ଧ ବେଳକୁ "କେଳୁ ଚରଣ ବେହେରା", ପାହାଳଠାରେ ରସଗୋଲା ପ୍ରସ୍ତୁତକରି, ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଓଡ଼ିଶାର ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗୋଶାଲା ଛକ ଭଗବାନ ପାଣିଙ୍କ ରସଗୋଲା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ଏହି ରସଗୋଲା ସ୍ଥାନୀୟ ଅଂଚଳରେ ଗୋଶାଲା ମିଠା ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ମାନ୍ୟତା (ଜିଆଇ)
ଲିଙ୍କ=https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AB%E0%AC%BE%E0%AC%87%E0%AC%B2:GI_Status_certificate_of_Odisha_Rasagola.jpg|thumb|ଓଡ଼ିଶା ରସଗୋଲାକୁ ମିଳିଥିବା ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଓଡ଼ିଶାର ରସଗୋଲାକୁ ଜିଆଇ ମାନ୍ୟତା ଦେବାକୁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଥିଲା । ଓଡ଼ିଶାର କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ (ଏକ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସଂସ୍ଥା) ଏବଂ ଉତ୍କଳ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ ବ୍ୟବସାୟୀ ସମିତିଙ୍କ ନାମରେ ମିଳିତ ଭାବରେ ଭୌଗଳିକ ଉପଦର୍ଶନ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିଥିଲା ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ମିଠା
୧୮ ଅପ୍ରେଲ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ପୂଜା ହେଗଡ଼େ
‌ପୂଜା ହେଗଡ଼େ‌ ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ଏବଂ ମଡେଲ, ଯିଏକି ତେଲୁଗୁ, ତାମିଲ ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରନ୍ତି । ପୂଜା ୨୦୧୦ର ମିସ୍ ଇଉନିଭରସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ୨୦୧୨ରେ ସେ ତାମିଲ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ମୁଗାମୁଡ଼ି‌ ଜରିଆରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଓକ୍କା ଲୈଲା କୋସମ୍‌‌ରେ ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ ସ‌ହ ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୬ରେ ପୂଜା ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ‌ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ‌ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନେତା ହ୍ରିତିକ ରୋଶନଙ୍କ ସ‌ହ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ପୂଜାଙ୍କର ପରିବାର କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମାଙ୍ଗାଲୋରେ ନିବାସୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଛୋଟରୁ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାଞ୍ଜଳ ଭାବରେ ତୁଲୁ ଭାଷା, ଇଂରାଜୀ, କନ୍ନଡ଼ ଭାଷା ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ କ‌ହିପାରନ୍ତି । ସେ ଛୋଟବେଳୁ ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ମଡେଲିଂ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କଲେଜରେ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ।
ଅଭିନୟ ଜୀବନ
୨୦୦୯ରେ ମିସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ପୂଜା ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମରୁ ହିଁ କଟିଯାଇଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ ପୁଣିଥରେ ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଭାଗନେଇଥିଲେ ଏବଂ ୩ୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥିଲେ । ସେହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ କେଶ ପାଇଁ ତାକୁ ଏକ ଉପାଧି ମଧ୍ୟ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେ ୨୦୧୨ରେ ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ‌ମୁଗାମୁଡ଼ି‌ ଜରିଆରେ ପ୍ରଥମ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।    ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ୨ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାଗତା ନାୟିକା ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଏହା ପରେ ୨୦୧୪ରେ ପୂଜା ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‌ଓକ୍କା ଲୈଲା କୋସମ୍‌‌ରେ ଅଭିନେତା ନାଗା ଚୈତନ୍ୟଙ୍କ ସ‌ହ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତେଲୁଗୁ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କର ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଭିନୀତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ୬୨ତମ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ‌ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଉତ୍ସବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟିକା ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ।
୨୦୧୬ରେ ପୂଜା ଅଭିନେତା ହ୍ରିତିକ ରୋଶନଙ୍କ ସ‌ହ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ‌ମହେଞ୍ଜୋଦାର‌ ଜରିଆରେ ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଅଭିନୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।
ଅନନ୍ତପୁର
ଏକ ଭାରତୀୟ ଅଟେ । ଏହା ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଆନନ୍ତପୁର୍ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
୧୪.୬୭୯୪ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଓ ୭୭.୫୯୮୮ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସମୁଦ୍ର ପତନଠାରୁ ଏହା ୧୦୯୯ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ରହିଛି ।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ସାକ୍ଷରତା
୨୦୦୧ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ, ସହରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୨୨୦୯୫୧ ଅଟେ । ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ୫୦.୮୧% ଜଣ ପରୁଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୪୯.୧୯% ଜଣ ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ୬୯.୨୯% ଅଟେ । ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ -୪.୪୫% ପ୍ରତିଶତ କମ ଅଟେ । ସେଥିରୁ ୩୯.୦୨% ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ଓ ୩୦.୨୭% ନାରୀ ଅଟନ୍ତି । ୧୦.୨୫% ଲୋକ ସେଠାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ବୟସ୍କ ଅଟନ୍ତି ।
ଭାଷା
ତେଲୁଗୁ ର ସରକାରୀ ଭାଷା ଅଟେ ।
ପାଣିପାଗ
ପ୍ରାୟତଃ ଭାରତୀୟ ସହର ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି । ରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ବାଧିକ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୩୩.୯ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସର୍ବନିମ୍ନ ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ୨୨.୫ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟିଗ୍ରେଡ ଅଟେ । ଏଠାରେ ବାର୍ଷିକ ହାରାହାରି ବୃଷ୍ଟିପାତ ୫୪୯ mm/inches ହୋଇଥାଏ ।
ପର୍ଶୁରାମ କୁଣ୍ଡ
ପର୍ଶୁରାମ କୁଣ୍ଡ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ ଯାହା ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଉପତ୍ୟକାର ଲୋହିତ ନଦୀ ପାଖରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଭାରତର ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଲୋହିତ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ତେଜୁର ୨୧ କିମି ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥାନ ଋଷି ପର୍ଶୁରାମଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଠାକୁ ନେପାଳ, ଭାରତ, ମଣିପୁର ଓ ଆସାମରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଆସନ୍ତି । ଜାନୁଆରୀ ମାସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମକରସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ସେଠାରେ ୭୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ, ସାଧୁ ଓ ଭକ୍ତମାନେ ସେଠାରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ଜଳରେ ଅବଗାହନ କରନ୍ତି ।
ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ
ଏଠାରେ ଥିବା ସମାଧି ସ୍ଥଳ ଏକ ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଯାହା ଲୋହିତ ନଦୀର ନିମ୍ନ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମାନବ ସମସ୍ତ ପାପ ଧ୍ରୌତ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଥିବା ସେଠାକାର କୁଣ୍ଡାଳିନୀ କୁଣ୍ଡରେ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ସମବେତ ହୋଇ ବୁଡ଼ ପକାନ୍ତି । ସ୍ତାନୀୟ ଲୋକମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନ ବିଷୟର ଏକ ପୌରାଣିକ କାହାଣୀର ଅବତାରଣା କରନ୍ତି । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ୬ଷ୍ଠ ଷଷ୍ଠ ଅବତାର ହେଉଛନ୍ତି ପର୍ଶୁରାମ ଯିଏ କି ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମାତା ରେଣୁକାଙ୍କର ଶିର ଛେଦନ କରିଥିଲେ ଏକ ପର୍ଶୁ ନାମକ ହତିଆରରେ । ମାତୃ ହତ୍ୟା ଭଳି ମହାପାପ କର୍ମ କରିବାରୁ ପର୍ଶୁଟି ତାଙ୍କର ହାତରେ ଲାଖି ରହିଥିଲା । ପିତୃ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିଥିବାରୁ ପିତା ଯମଦଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏକ ବର ମାଗିବାକୁ କହିଲେ ଓ ସେଥିପାଇଁ ମାତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ଜିବିତ କରିବାକୁ ପିତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ । ମାତାଙ୍କର ଜୀବଦାନ ମିଳିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପର୍ଶୁଟି ପୂର୍ବପତ ହାତରେ ଲାଖି ରହିଲା । ଏହି ପାପ କ୍ଷୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ବିଭିନ୍ନ ଋଷିମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସେ ଲୋହିତ ନଦୀରେ ହାତ ବୁଡ଼େଇବା କ୍ଷଣି ପରଶୁ ହାତରୁ ବାହାରି ଗଲା । ସେହି ସ୍ଥାନ ପର୍ଶୁରାମ କୁଣ୍ଡ ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପର୍ଶୁରାମଙ୍କର ଏକ ମନ୍ଦିର ଅଛି । ଏହିଭଳି ଅନେକ କାହାଣୀ ଭାରତରେ ଅଛି ବିଶେଷତଃ କେରଳରେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ଥାନ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ ହୋଇ ରହିଛି ।
ଇତିହାସ
ସାଧୁମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପର୍ଶୁରାମ କୁଣ୍ଡ ୧୯୫୦ ମସିହାର ଭୂମିକମ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିତିବାନ ଥିଲା । ସେହି ଭୂମିକମ୍ପରେ ସାରା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ଥରି ଯାଇଥିଲା ଓ କୁଣ୍ଡ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଘୋଡ଼େଇ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କୁଣ୍ଡ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ତୀବ୍ର ଜଳ ସ୍ରୋତ ହେଉଛି କିନ୍ତୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥରଖଣ୍ଡ ସେଠାରେ ଏକ ବୃତ୍ତାକାରରେ ପୋତି ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି । ତେଣୁ ସେଠାରେ ଏକ ନୂତନ କୁଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
ପ୍ରତିବର୍ଷ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ସେଠାରେ ଏକ ମେଳା ବସେ ଯେଉଁଠାରେ ପାହାଡ଼ି ଜାତିର ଲୋକ ଗାଈ, ବିରଳ ପଶମ ମସିଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣି ସେଠାରେ ବିକ୍ରି କରନ୍ତି । ତେଜୁରୁ ଗ୍ଲୋ ହ୍ରଦ (Tezu to glow lake) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନ ଟ୍ରେକିଙ୍ଗ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆସନ୍ତି । ଲୋହିତ ନଦୀରେ ମଧ୍ୟ ବୁଲନ୍ତି ।
ଗମନାଗମନ
ତିନସୁକିଆ (Tinsukia) ରେଳଷ୍ଟେସନଠାରୁ ଏହା ୧୨୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସେଠାରୁ ଭାୟା ନିମସାଇ ବସ ଚଳାଚଳ କୁଣ୍ଡଠାକୁ ଆସେ । ସାଦିୟାଠାରୁ (Sadiya) ମଧ୍ୟ ବସ ମିଳିଯାଏ । ସବୁଠାରୁ କମ ଦୂରତାରେ ତେଜୁ  ଓ ଦିବ୍ରୁଗଡ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଅଛି ।
ପର୍ଶୁରାମ କୁଣ୍ଡକୁ ଅଦ୍ୟାପି କୌଣସି ରେଲ ଚଳାଚଳ କରିନାହିଁ । ରେଳପଥ ନିମନ୍ତେ କେବଳ ସର୍ଭେ ହୋଇଛି ।
ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ତାରକସି କାମ
thumb|କଟକର [[ରୂପା ତିଆରି ତରକାଶୀ କାନଫୁଲ]] thumb|ଡାହାଣ|ନାରୀମାନେ ଜୁଡ଼ାରେ ଖୋସୁଥିବା ରୂପା ତାରକସି ବେଲକଣ୍ଟା ତାରକସି କାମ ଏକ ଭାରତୀୟ ଧାତୁକଳା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର କଟକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବଣିଆମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ରୂପାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାରରେ ଅଳଙ୍କାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଜସଜ୍ଜା ସରଞ୍ଜାମ ତିଆରି କରିଥାନ୍ତି ।
କାରିଗରୀ
ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ ତାରକସି କାମରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ରୂପା ତାର ପାଇଁ ରୂପାକୁ ଅତି ପତଳା କଣା ଭିତରେ ପଶାଇ ଟାଣି ସରୁ ତାର ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ପରେ ବଣିଆମାନେ ଏହି ତାରକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ଅଳଙ୍କାର ଆଦି ତିଆରି କରନ୍ତି ।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର କଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଳା ଶ୍ରେଣୀ:ସୁନା ଓ ରୂପାର ତାରକସି କାମ ଶ୍ରେଣୀ:ଅଳଙ୍କାର କାରିଗରି ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା
ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡ଼ା
ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପରିଡ଼ା (ଜନ୍ମ ୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନୀ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍ ଓ ଲେଖକ । ସେ ମୌଳିକ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ୯୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଲିପିର କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଶିକ୍ଷା ଜନପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଶିଶୁ-ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।
ଦୀପକ ମିଶ୍ର
ଦୀପକ ମିଶ୍ର (୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୩୮ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୮ ) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ବହୁ କବିତା ପୁସ୍ତକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇସାରିଛି । ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ରହିଛି ।
ଜୀବନୀ
ଦୀପକ ମିଶ୍ର, ୧୯୩୮ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର କମାରଖଣ୍ଡିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ବ୍ରଜ କୁମାର ମିଶ୍ର ଥିଲେ ପଣ୍ଡିତ ଓ ଜମିଦାର । ଦୀପକ ପ୍ରାଥମିକ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଖୁବ ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଓ ତାହା ନିୟମିତ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା । କଟକରେ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗରେ କିରାଣୀ ଚାକିରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସମାପ୍ତ କରିସାରି, ଓଡ଼ିଶା ଫେରିଥିଲେ । ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରୁ କଳିଙ୍ଗ ନାମକ ଦୈନିକ ଖବରକାଗଜ ପ୍ରକାଶନ ଆରମ୍ଭ କରିବାରୁ, ଦୀପକ ମିଶ୍ର ସେହି ଖବର କାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ । ବାମପନ୍ଥୀ କବି ମନମୋହନ ମିଶ୍ର ଏହି ଖବର କାଗଜରେ ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିଲେ । ଭାନୁଜୀ ରାଓ, ଜ୍ଞାନୀନ୍ଦ୍ର ବର୍ମା ଓ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହକର୍ମୀ ଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି, ସେହି ଖବରକାଗଜର ସମ୍ପାଦକ ନିଯୁକ୍ତ ହେବାରୁ, ସେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସହିତ କାମ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ବର୍ଷକ ପରେ "କଳିଙ୍ଗ" ଛାଡି, ସେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ସେବାନିବୃତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ।
୨୦୦୮ରେ ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହେବାବେଳକୁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ଏହା ଥିଲା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୮ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ରାଧା ଦାମୋଦର ମନ୍ଦିର, ଜୁନାଗଡ଼
ଶ୍ରୀ ରାଧା ଦାମୋଦର ମନ୍ଦିର ଏକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ଯାହା ଭାରତର ଗୁଜରାଟ ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଜୁନାଗଡ଼ରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ମନ୍ଦିର କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଦାମୋଦର ହରି ନାମରେ ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି । ମନ୍ଦିରର କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନରେ ‘ଦାମୋଦର ଜି’ ବା ବିଷ୍ଣୁ'ଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଧା ବାହୁ ଥିବା ବିଗ୍ରହ ଓ ପାଖରେ ଦେବୀ ରାଧା ବସିଥିବା ବିଗ୍ରହକୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଦାମୋଦର କୁଣ୍ଡ ଓ ରେବତୀ କୁଣ୍ଡ ବିଦ୍ୟମାନ । ଗୁଜରାଟ ସରକାର ଏହି ମନ୍ଦିରର ବିଶେଷ ଯତ୍ନ ନିଅନ୍ତି ।
ଗିରନାର ପର୍ବତକୁ ଲମ୍ବିଥିବା ରାସ୍ତା ପାଖରେ ଶ୍ରୀ ରାଧା ଦାମୋଦର ମନ୍ଦିର ସହିତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଦାମୋଦର କୁଣ୍ଡ ଓ ରେବତୀ କୁଣ୍ଡ ହ୍ରଦ ଅଛି ଓ ଏହା ଶ୍ରୀ ଦାମୋଦର ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ଏକ ଅଂଶ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ । ଗୁପ୍ତ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ରାଜା ସ୍କନ୍ଧ ଗୁପ୍ତ ଏହି ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ ।
ଗଠନ
ମୂଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରଟି ପିଙ୍କ ରଙ୍ଗର ବାଲି ପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଛି ଓ ଏହା ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ମନ୍ଦିର ଓ ସଲୋହା ମଣ୍ଡପ ଅଛି । ନିଜ ମନ୍ଦିରର ଉଚ୍ଚତା ୬୫ ଫୁଟ ଓ ସାଲୋହା ମଣ୍ଡପ ଶୀର୍ଷ ଉଚ୍ଚତା ୩୦୫ ଫୁଟ । ନିଜ ମନ୍ଦିର ଶୀର୍ଷରେ ଏକ ପତାକା ଅଛି । ବତିଶ ଏକର ଭୂମି ଉପରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମନ୍ଦିରର ୮୪ଟି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିବା ସ୍ତମ୍ଭ ଅଛି ।
କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ମନ୍ଦିର ରାଧା ଓ ଦାମୋଦର (କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ) ସମର୍ପିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଚାରି ବାହୁରେ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଛନ୍ତି । ଏହି ମନ୍ଦିର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ଦିରରେ ବଳରାମ ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରେବତୀଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ଅଛି । ଗଣେଶଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ମନ୍ଦିର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ।
ମନ୍ଦିର ସମୟ
ପ୍ରତ୍ୟହ ସକାଳ ୬:୦୦ରୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୫:୩୦
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ: ଗୁଜରାଟର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର
ଜନ୍ମଗତ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ
ଜନ୍ମଗତ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ ( CAH ) ହେଉଛି ଏକ ଜେନେଟିକ ରୋଗ ଯାହା ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ରୋଗର ପ୍ରକାର ଉପରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ନିର୍ଜଳନ, ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା, କ୍ଷୁଦ୍ର ଆକାର, ଏବଂ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରାଥମିକ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟକ ଯୌନ ଅବସ୍ଥା ଦେଖା ଯାଇପାରେ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ସଙ୍କଟ ହୋଇପାରେ । ଜନ୍ମରୁ ବୟସ୍କ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ ।
ଆଡ୍ରେନାଲ୍ କର୍ଟେକ୍ସରେ କର୍ଟିସୋଲ୍ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଏକ ଏନଜାଇମର ଅଭାବରୁ ଏହା ଫଳାଫଳ ହୁଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନ ସ୍ତରର କର୍ଟିସୋଲ, ନିମ୍ନ ସ୍ତରର ଆଲଡୋଷ୍ଟେରନ୍, କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ସେଗୁଡିକ ଏକ ଅଟୋସୋମାଲ୍ ରିସେସିଭ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଉତ୍ତରାଧିକାର ସୂତ୍ରରେ ମିଳିଥାଏ । ନବଜାତ ଶିଶୁ ସ୍କ୍ରିନିଂ ପ୍ରୋଗ୍ରାମର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ କେତେକ  ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।
ଏହାର କୌଣସି ଉପଶମ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଚିକିତ୍ସା ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି । ପାରମ୍ପରିକ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଥିଲେ ଜନ୍ମ ପରେ ଶୀଘ୍ର ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ହାଇଡ୍ରୋକର୍ଟିଜୋନ ଏବଂ ଫ୍ଲୁଡ୍ରୋକୋର୍ଟିଜୋନ ଦିଆଯାଏ । ଅଧିକ ଚାପଗ୍ରସ୍ତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ମାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । କେତେକ ରୋଗୀଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ଅଣ-ପାରମ୍ପରିକ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନି କିମ୍ବା କମ୍ ମାତ୍ରାର ହାଇଡ୍ରୋକୋର୍ଟିଜୋନ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି ।
ଗମ୍ଭୀର ଜନ୍ମଗତ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ ଏକ ବିରଳ ରୋଗ, ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧ଜଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ; ୧୦୦ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକର ସାମାନ୍ୟ ରୋଗ ହୁଏ । ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମେଟାବୋଲିକ୍ ବ୍ୟାଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏକ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ ରୋଗ । ୧୮୬୫ ମସିହାରେ ଲୁଗି ଡି କ୍ରେଚିଓ ଏହି ରୋଗର ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ; ଏକ ଶରୀରକୁ ଡିସେକ୍ଟ କଲାବେଳେ ଦେଥିରେ କେଶ ଥିଲା ଓ ପୁରୁଷ ଜଣାପଡ଼ୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ଗର୍ଭାଶୟ, ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଆଡ୍ରେନାଲ୍ ଗ୍ରନ୍ଥି ବାହାରିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
୧୯ ଅପ୍ରେଲ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଚିଲିକା (କବିତା)
କିଛି ପଦ
hiii ଉତ୍କଳ କମଳା ବିଳାସ ଦୀର୍ଘିକା, ମରାଳ ମାଳିନୀ ନୀଳାମ୍ବୁ ଚିଲିକା।
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:କବିତା ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଏମଟ୍ରିସାଇଟାବିନ/ଟେନୋଫୋଭିର
ଏମଟ୍ରିସାଇଟାବିନ/ଟେନୋଫୋଭିର (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Emtricitabine/tenofovir, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଟ୍ରୁଭାଡା, ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ଓ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ସ୍ଥିରିକୃତ ମାତ୍ରାର ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଔଷଧରେ ଦୁଇଟି ଆଣ୍ଟିରେଟ୍ରୋଭାଇରାଲ ଔଷଧ (antiretroviral medications) ଯଥା:- ଏମଟ୍ରିସାଇଟାବିନ (emtricitabine) ଓ ଟେନୋଫୋଭିର ଡିସୋପ୍ରକ୍ସିଲ ଥାଏ । ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ‌କ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ ବା ଅନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିରେଟ୍ରୋଭାଇରାଲ ଔଷଧ ସାଥୀରେ ଦିଆଯାଏ । ଉଚ୍ଚ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ସ୍ଥିତିରେ ବିପଦ ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ପ୍ରତିଷେଧ (prevention before exposure) ନିମନ୍ତେ ଏହା ସ‌ହିତ ନିରାପଦ ଯୌନ ମିଳନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଏଚଆଇଭି/ଏଡସକୁ ଆରୋଗ୍ୟ କରେନାହିଁ । ଏମଟ୍ରିସାଇଟାବିନ/ଟେନୋଫୋଭିର ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଏହି ଯୁଗ୍ମ ଔଷଧର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ଥକ୍କା ଅନୁଭବ, ନିଦ୍ରାସମସ୍ୟା, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓଜନ ହାନୀ ଓ ରାସ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଲାକ୍ଟିକଏସିଡୋସିସ (high blood lactate levels) ଓ ଯକୃତ ବୃଦ୍ଧିର (enlargement of the liver) ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଶିଶୁ ପ୍ରତି ବିପଦ ଥିବା ଦେଖାଯାଇନାହିଁ ।
ସନ ୨୦୦୪ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏମଟ୍ରିସାଇଟାବିନ/ଟେନୋଫୋଭିର ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୬.୦୬ରୁ ୭.୪୪ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୧୪୧୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।
ଡୋକରା
thumb|150px|ପରିବାରକୁ [[ପିମ୍ପୁଡ଼ି ଦେଉଥିବା ମାଆ]] ଡୋକରା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ପୁରାତନ ଲୋକ କଳା । ଏହା ପାଖାପାଖି ରାଜ୍ୟ ଯଥା ଛତିଶଗଡ଼, ବିହାର ଓ ବଙ୍ଗଳାରେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ଏଥିରେ ମାଟିର ଏକ ଛାଞ୍ଚ ତିଆରି କରାଯାଇଯାଇ ତାହାକୁ ମହୁମାଛି ତିଆରି ମହମରେ ଭରି ଦିଆଯାଇଥାଏ । ପରେ ଗରମ ତରଳ ପିତ୍ତଳକୁ ଏହି ଛାଞ୍ଚରେ ଢାଳି ଦିଆଯାଏ ଯାହା ସେଥିରେ ଥିବା ମହମକୁ ତରଳାଇଦେଇ ଛାଞ୍ଚ ଭିତରେ ଲାଗିଯାଏ । ପରେ ଏହି ମାଟିକୁ ଧୋଇ ମହମକୁ ସଫା କରି ଘଷି ଡୋକରା କଳାକୃତି ସବୁକୁ ବାହାରକୁ ଅଣାଯାଇଥାଏ । ଏହା ଡମର ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ଲୋକକଳା । ଏଯାବତ ମିଳିଥିବା ଡୋକରା କଳାକୃତି ଭିତରୁ ମହେଞ୍ଜଦାରୋରର ନାଚୁଥିବା ଏକ ଝିଅର ମୂର୍ତ୍ତୀ ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା । ଏହା ପାଖାପାଖି ୪୦୦୦ ବର୍ଷ ତଳର ଏକ ଲୋକକଳା । 150px|thumb|ପାଞ୍ଚ ପିଲାଙ୍କ ସାଙ୍ଗେ ମାଆ
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା ଶ୍ରେଣୀ:ଲୋକକଳା ଶ୍ରେଣୀ:କଳା
ଶଂଖ ମହୁରୀ
ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି କାଶ୍ୟପ ଓ ଆର୍. ଜି. ଗୋପଙ୍କ ମିଳିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀ ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ଅଭିନୟରେ
ଓଡ଼ିଆଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ଶଙ୍ଖ ମହୂରୀ’ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାର ହେଲେ:
ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୮ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର
ମହାକାଳେଶ୍ୱର ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ
ମହାକାଳେଶ୍ୱର, ଭାରତବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ତିତ ଦ୍ୱାଦଶ ଜ୍ୟୋତିର୍ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟତମ । ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଶିପ୍ରାନଦୀ ତୀରବର୍ତ୍ତି ଉଜ୍ଜୟିନୀ ବା ଧାରାନଗରୀରେ ରୁଦ୍ରସାଗର ହ୍ରଦତୀରରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ତିତ। ଏଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ୱୟଂମ୍ଭୁ ରୂପେ ପରି ପ୍ରକାଶ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ମହାକାଳେଶ୍ୱର ଦକ୍ଷିଣମୂଖୀ ହୋଇଥିବାରୁ ,ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଚୀନ ଅବନ୍ତିର ରାଜଧାନୀ ଅବନ୍ତିକା (ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଉଜ୍ଜୈନ)ରେ ଏକଦା ଶାସନ କରୁଥିଲେ ରାଜା ଚନ୍ଦ୍ରସେନ । ସେଥିଲେ ଶିବଙ୍କର ପରମ ଭକ୍ତ । ଦିନେ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରପାଠ ପୂର୍ବକ ପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ମନ୍ଦିରରେ ଶିବପୂଜାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥାଆନ୍ତି । ରାସ୍ତାରେ ଯାଉଥିଲା ଶ୍ରୀକର ନାମକ ଚଷାପିଲା ଟିଏ । ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବ ଆରାଧନା ପାଇଁ ଇଛା କଲା । ତେବେ ରାଜରକ୍ଷୀମାନେ ତାକୁ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଦେଇ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ବାହର କରିଦେଲେ । ଶ୍ରୀକର କୈଣସି ପ୍ରଦିବାଦ ନକରି ସିଧା ଚାଲିଲା ନଗରୀ ଉପକଣ୍ଠରେ ପ୍ରବାହିତ କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀ କୂଳକୁ ଓ ସେଠାରେ ବସି ଆରମ୍ଭ କଲା ଲିଙ୍ଗ-ପୂଜନ । ଠିକ ସେହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କର ଦୁଇ ପ୍ରମୁଖ ଶତ୍ରୁ ରାଜା ରିପୁଦମନ ଏବଂ ସିଂହାଦିତ୍ୟ ଦୂଷଣ ନାମକ ରାକ୍ଷସର ସହାୟତା ନେଇ ମିଳିତ ଭାବେ ଉଜ୍ଜୈନ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଅଚାନକ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇନପାରି ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟକୁ ପଳାୟନ କଲେ । ଶତ୍ରୁମାନେ ଅଧିକ ସାହାସ ପାଇ ମୂଖ୍ୟତଃ ଶିବଭକ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ଉପରେ ଯାବତୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର ଚଳାଇଲେ । ରାଜାଙ୍କ ମୂଖ୍ୟ ପୂଜକ ବୃଦ୍ଧି ଶୁଣିଲେ ଯେ ରାଜଧାନୀ ବାହାରେ ଶ୍ରୀକର ନାମକ ବାଳକ ପ୍ରାର୍ଥନାରତ । ସେ ମଧ୍ୟ ଯାଇ ଶ୍ରୀକର ସହିତ ଯୋଗ ଦେଲେ । ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମହାକାଳ ରୂପରେ ଉଭା ହେଲେ ଶିବ । ଚନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ ଏବଂ ନିହତ ହେଲା ଦୁଷଣ । ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ଫେରି ପାଇଲେ ନିଜର ରାଜ୍ୟ । ନଗର ମଧ୍ୟରେ ମହାକାଳରୂପୀ ଶିବ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଶ୍ରୀକର ଭୋଳାନାଥଙ୍କଠାରୁ ବର ଚାହିଁଲା । ସେହି ଦିନଠାରୁ ଉଜ୍ଜୈନରେ ପୂଜା ପାଇଆସୁଛନ୍ତି ମହାକାଳେଶ୍ୱର ।
ଏଲମ ଏନ୍ଦିରା ଦେବୀ
ଜୀବନୀ
ଏକାଧାରରେ ଇନ୍ଦିରା ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଜାରି ରଖି ବି.ଏ. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସନ ୧୯୭୯ରେ ଗୁୱାହାଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ (Guwahati University) ସେ ମଣିପୁରି ସଂସ୍କୃତି ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଏମ.ଏ. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଇତି ମଧ୍ୟରେ ସେ ନୃତ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଓ ଭାରତ ସରକାରର ମିନିସ୍ଟ୍ରି ଅଫ କଲଚର ତରଫରୁ 'ଯୁବ କଳାକାର ସ୍କଲାରସିପ' ପାଇ ସନ ୧୯୭୯ରେ 'ରାସ' ଓ ୧୯୮୪ରେ 'ଲାଇ ହରଓବା' (Lai haraoba) ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ନତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।
ସନ ୧୯୭୨ରେ ସେ ମେଇତେଇ (Meitei) ଭାଷାରେ ନିର୍ମିତ 'ମତମ୍‌ଗି ମଣିପୁର' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଯାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିମନ୍ତେ ବିଂଶତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା । She has also performed at many regional, national and international stages. ଜାତୀୟ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ସେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା କେତେକ ନାମ:
ଅନେକ ବାଲେ ନୃତ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟ ନାଟକରେ ଏନ୍ଦିରା ଦେବୀ ଭାଗ ନେଇଛନ୍ତି ।
ହାଓବମ ମଣିଗୋପାଲ ସିଂହଙ୍କ ସ‌ହିତ ସେ ବିବାହ କରିଛନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ତିନୋଟି ପୁଅ ଓ ଦୁଇଟି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।
ମେଇତେଇ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସ୍କୁଲ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ‌କାରୀ କେନ୍ଦ୍ର
ସନ ୨୯୯୩ରେ ଏନ୍ଦିରା ଦେବୀ 'ମେଇତେଇ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ସ୍କୁଲ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ‌କାରୀ କେନ୍ଦ୍ର' ନାମକ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ଇମ୍ଫାଲରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ସେ ନିଜେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ହୋଇ ଆରମ୍ଭରୁ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ସ‌ହିତ ବାଲେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଏ ଓ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କର ସାଂସ୍କୃତିକ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ।
ପଦବୀ
ସନ ୨୦୦୯ରୁ ସେ ୟୁନେସ୍କୋ (UNESCO) କ୍ଲବର ଆଜୀବନ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଓ ୧୯୮୯ରୁ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଇମ୍ଫାଲର ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ ରେଡିଓରେ (All India Radio) ମଣିପୁରି ନୃତ୍ୟର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଟିପ୍ପଣୀକାର ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି । ସନ ୨୦୦୧ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମଣିପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏକାଡେମିକ ସ୍ଟାଫ କଲେଜରେ ୟୁନିଭରସିଟି ଗ୍ରାଣ୍ଟସ କମିସନ ତରଫରୁ ଅତିଥି ବକ୍ତା ଥିଲେ ଓ ଅଧୁନା ସେ ମଣିପୁରର ଜ‌ୱାହରଲାଲ ନେହରୁ ନୃତ୍ୟ ଏକାଡେମୀରେ ବରିଷ୍ଠ ଗୁରୁ ରୂପରେ କର୍ମରତ ହୋଇ ସନ ୧୯୯୬ରୁ ଇମ୍ଫାଲରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:ନୃତ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
୨୦ ଅପ୍ରେଲ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ହେମାବତୀ ଗମାଙ୍ଗ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୧ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା ଶ୍ରେଣୀ:୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ମହିଳା ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ୟୁ ଟ୍ୟୁବ
thumb|ୟୁଟୁବ ଲୋଗୋ ୟୁଟୁବ ଏକ ଆମେରିକୀୟ ୱେବସାଇଟ, ଯେଉଁଠାରେ ଭିଡିଓକୁ ଅପଲୋଡ କରି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ସେୟାର କରାଯାଏ । ଏହା ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୫ ମସିହାରେ ପେପାଲ୍ କଂପାନୀର କିଛି ପୂର୍ବତନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସାନ୍ ବ୍ରୁନୋ, କାଳିଫର୍ନିଆରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ଗୁଗୁଲ କିଣିନେଇଥିଲା । ଗୁଗୁଲ୍ ସର୍ଚ୍ଚ ପରେ ଏହା ହେଉଛି ୨ୟ ୱେବ୍‌ସାଇଟ୍ ଯେଉଁଠିକୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି । ମଇ ୨୦୧୯ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୟୁଟ୍ୟୁବ୍‌ରେ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍‌ରେ ୫୦୦ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ଭିଡିଓ ଅପଲୋଡ଼ କରାଯାଉଥିଲା ।
ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫି
ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫି ଫୁଟବଲ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏଶନ ସଭାପତି ଥିବା ସନ୍ତୋଷର ମହାରାଜା ସାର ମନ୍ମଥ ନାଥ ରାୟ ଚୈଧୁରୀଙ୍କ ନାମରେ ଏହି ଟ୍ରଫିର ନାମକରଣ ହୋଇଛି।ସନ୍ତୋଷ ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଂଲାଦେଶରେ ଅବସ୍ତିତ । କିନ୍ତୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପୂର୍ବରୁ ଅଖଣ୍ଡ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଭାବେ ରହିଥିବା ସନ୍ତୋଷ ନାମରେ ହିଁ ଏହି ଟ୍ରଫିର ନାମକରଣ ହେଇଛି । ୧୯୪୧ ମସିହାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜାତୀୟ ଫୁଟବଲ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଆସୁଛି ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତା । ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ରନର୍ସ ଅଫ ଟ୍ରଫି କମଳା ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ନାମରେ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିବା ଦଳକୁ ମହୀଶୁର ଫୁଟବଲ ଆସୋସିଏଶନ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ପାଙ୍ଗୀ କପ ୧୯୫୨ ମସିହାରୁ ଦିଆହୋଇଆସୁଛି । ସମ୍ପାଙ୍ଗୀ ମହୀଶୁର(ବର୍ତ୍ତମାନ କର୍ଣ୍ଣାଟକ)ର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଫୁଟବଲ ଖେଳାଳି ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଏହି ଟ୍ରଫି ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
ୟୁ ଟ୍ୟୁବ
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଇଣ୍ଟରନେଟ ଶ୍ରେଣୀ:ସୋସିଆଲ୍ ନେଟୱାର୍କିଂ ସେବା
ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫି
ଲକ୍ଷ୍ୟ
୧୯୯୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫି ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଟବଲ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହେଇଆସୁଥିଲା । ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ଭିତ୍ତିକରି ଜାତୀୟ ଦଳ ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦଳ ଚୟନ କରାଯାଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ୧୯୯୬ରେ ନ୍ୟାଶନାଲ ଫୁଟବଲ ଲିଗ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫିର ଗୁରୁତ୍ୱ କମିଯାଇଛି । ନ୍ୟାଶନାଲ ଫୁଟବଲ ଲିଗରେ ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସମେତ ଦେଶ ବାହାରର ଖେଳାଳିଙ୍କ ସମାଗମ ଯୋଗୁଁ ଏହା ଦେଶର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟ ବିବେଚିତ ହେଇଛି । ଏବେ ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫିକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟକୁ ଏବେ ଅଲିମ୍ପିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି।ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ କେବଳ ୨୩ ବର୍ଷରୁ କମ ବୟସର ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଯାଉଥିବାରୁ ଭବିଷ୍ୟତ ଖେଳାଳିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବେ ଉଭାହେଇଛି।ଯୁବ ଖେଳାଳିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ସଦୁପଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ।
ଗଠନ
ସନ୍ତୋଷ ଟ୍ରଫିର ଫର୍ମାଟ ବାରମ୍ବାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଇଛି । ଏବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଫର୍ମାଟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ଦଳ ଗୁଡିକୁଅଧିକ ମ୍ୟାଚ ଖେଳିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳୁଛି । ସେମି ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚ ନକ୍ ଆଉଟ୍ ଭିତ୍ତିରେ ଖେଳାଯିବ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ମ୍ୟାଚ ମୀମାଂସା ହୋଇନପାରିଲେ ଅତିରିକ୍ତ ସମୟ ଖେଳାଯିବ।ଏଥିରେ ଗୋଲ୍ଡେନ ଗୋଲ ହେଲେ ମ୍ୟାଚର ଫଳାଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣିତ ହେଇପାରିବ । କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଖେଳ ସମାନ ସ୍ତରରେ ରହିଲେ ପେନାଲ୍ଟି ଶୁଟ୍ ଆଉଟର ପଦ୍ଧତି ଅନୁସୃତ ହେବାର ନିୟମ ରହିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୭ ଏବଂ ୧୯ ବର୍ଷରୁ କମ ଫୁଟବଲ ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଗୋଟିଏ ହେଲା ଏଲିଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟଟି ହେଲା ପ୍ଲେଟ ଡିଭିଜନ ।
ରଘୁନାଥ ରାୟ
ରଘୁନାଥ ରାୟ (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୭ - ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ରଘୁନାଥ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ହୋଇଥିବା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚିଲିକା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ରଘୁନାଥ ରାୟ ୧୯୨୭ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଚୈତନ୍ୟ ରାୟ ଏବଂ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ମୀରା ରାୟ । ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷାଗତ ଯୋଗ୍ୟତା ଥିଲା ମାଟ୍ରିକ୍ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ରଘୁନାଥ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ମୃତ୍ୟୁ
ରଘୁନାଥ ରାୟ ୨୦୧୦ ମସିହାର ଡିସେମ୍ବର ମାସ ୩୦ ତାରିଖରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୩ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୭ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୬ଷ୍ଠ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ (୧ ଜୁଲାଇ ୧୯୩୦ - ୪ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୦) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଦୁଇଥର ଏବଂ ଲୋକ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୭ ଓ ୧୯୬୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଫୁଲବାଣୀ ଓ ବୌଦ୍ଧ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଯଥାକ୍ରମେ ୨ୟ ଓ ୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୭ ଭାରତୀୟ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଫୁଲବାଣୀ ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରୁ ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ।
ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା
ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ ୧୯୩୦ ମସିହାର ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଦୀପ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଧୁର୍ମି ଦୀପ ।
ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ
ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରଥମେ ଗଣତନ୍ତ୍ର ପରିଷଦର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟିର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ର ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ୨ଥର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସଂସଦର ତଳ ସଦନ ଲୋକ ସଭାର ସାଂସଦ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।
ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୦ ଜନ୍ମ ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୦ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ ଶ୍ରେଣୀ:୨ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୩ୟ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀ:୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ
ଦେବପ୍ରୟାଗ
ଡାହାଣ|thumb|ଅଳକାନନ୍ଦା ଓ ଭାଗୀରଥୀର ସଂଗମ ସ୍ଥଳୀ : ଗଙ୍ଗାର ଉପପତ୍ତି ସ୍ଥଳ ଦେବପ୍ରୟାଗ (Devanagari:  देव प्रयाग Deva prayāga) ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ଏକ ସହର । ଏହା ତେହରି ଗରବାଳ ଜିଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ।ଭାରତର ପାଞ୍ଚ-ପ୍ରୟାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ଏଠାରେ ଅଳକାନନ୍ଦା ନଦୀ ସହ ଭାଗିରଥି ନଦୀର ସଂଗମ ହେଇଥାଏ ଓ ମିଳିତ ନଦୀ " ଗଙ୍ଗା " ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଇଥାଏ ।
ଦୃଶ୍ୟ
ଏହା ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । କୁହାଯାଏ ଏଠାରେ ସନ୍ଥ ଦେବଶର୍ମା ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଜୀବନ ବିତଉଥିଲେ ।  .
"ଦେବପ୍ରୟାଗ" ଅର୍ଥ  "ଦେବତୀୟ ମିଳନ " ବୋଲି ସଂସ୍କୃତରେ କୁହାଯାଇଥାଏ । ଏଠାରେ ଦୁଇ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଅଳକାନନ୍ଦା ଓ ଭାଗୀରଥୀ ନଦୀର ମିଳନ ଘଟି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ସର୍ବ ପୁର୍ଣ୍ଯମୟ ନଦୀ ଗଙ୍ଗାର ଉପପନ୍ନ ହେଇଥାଏ ।
ଏଠାରେ ପାର୍ବତ୍ଯ ଇଲାକାରେ ରଘୁନାଥଜୀ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।
ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
.
ଜନ ଅବାଦୀ
ଡାହାଣ|thumb|240x240_ପିକସେଲ|Confluence of the Alaknanda (left) and Bhagirathi (right) Rivers to form the [[ଗଙ୍ଗା ନଦୀ|Ganges at Devprayag]] 2001 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଦେବପ୍ରୟାଗର ଜନସଂଖ୍ୟା  2144 ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 52 %ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 48% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 77% ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଦେବପ୍ରୟାଗରେ 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଡୀ 13% ଥିଲା ।
ଏଇ ତ ଦୁନିଆଁ
ମହମ୍ମଦ ମହସିନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ନିର୍ମିତ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏଇ ତ ଦୁନିଆଁ  ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିଲା ।
ବାହାର ଆଧାର
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଶ୍ରେଣୀ:କଥାଚିତ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ
୨୧ ଅପ୍ରେଲ
ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଅପ୍ରେଲ ଶ୍ରେଣୀ:ବଟଦ୍ୱାରା ତିଆରି ତାରିଖ ଲେଖା
ଜ୍ଞାନକୋଷ
ଜ୍ଞାନକୋଷର ଜନ୍ମ
ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ତଳୁ ଜ୍ଞାନକୋଷ ରହିଛି । ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନକୋଷ ହେଉଛି ୭୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶିତ "ନାଚୁରାଲିସ ହିଷ୍ଟୋରିଆ' । ପ୍ଲିନୀ ନାମକ ଜଣେ ରୋମୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାର ନିର୍ମାତା ଥିଲେ । ଏଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ, କଳା ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଷୟ ଉପରେ ୩୭ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା । ସେ ତାଙ୍କର ମୁଖବନ୍ଧରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଥିରେ ୨୦୦ ଲେଖକଙ୍କର ୨୦୦୦ କାମରୁ ସେ ୮୦,୦୦୦ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ସେ ତାଙ୍କ ନିଜ ଅନୁଭୂତିରୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି । ୭୭-୭୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ଭିତରେ ଏହା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୭୯ ମସିହାରେ ବିସୁଭିୟସ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ଉଦ୍ଗିରଣ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ବୋଧହୁଏ ସେ ସମୟ ଯାଏ ସେ ତାଙ୍କ କାମର ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ ଶେଷ କରିପାରି ନଥିଲେ ।
ଏହା ଆଗରୁ ମାକେଙଏଛାସ ଟେରେଣ୍ଟିଅସ ଭାରୋ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିଭଳି ଗୋଟିଏ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତାହା ସେତେ ଜଣାଶୁଣା ହୋଇପାରିନଥିଲା । ପ୍ଲିନୀଙ୍କ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡିଆ ରୋମରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା । ଏହାର ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ନକଲ କରାଯାଇ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପ୍ରସାର କରାଯାଇଥିଲା । ୧୪୭୦ ମସିହାରେ ପୁନଃ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିବା ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ମୌଳିକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଭିତରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ । ରୋମର କଳା, କାରିଗରୀ, ଯାନ୍ତ୍ରିକୀ ଭଳି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଉପାଦେୟ ପୁସ୍ତକ ଥିଲା । ସେ ସମୟର ଲେଖକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଆଲୋଚିତ ହୋଇନଥିବା ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ, କଳା, ଖଣିଜ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରାଣିବିଜ୍ଞାନ, ଉଦ୍ଭିଦ ବିଜ୍ଞାନ, ଭୂବିଜ୍ଞାନ ଭଳି ଅନେକ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା । ସେଭିଲାର ସନ୍ଥ ଇସିଦୋର ମଧ୍ୟଯୁଗର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ । ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡିଆ ଏଟିମାଲୋଜିଆ ବା ଅରିଜିନର ପ୍ରସ୍ତୁତକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ସେ ବେଶ ଜଣାଶୁଣା । ଏହା ପ୍ରାୟ ୬୩୦ ମସିହା ବେଳକୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗକୁ ସେ ଏଥିରେ ଏକାଠି କରିଥିଲେ । ଏହି ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡିଆରେ ୨୦ଟି ଭାଗରେ ୪୪୮ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ରହିଛି । ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ସେଥିରେ ଥିବା ଅନେକ ଲେଖକଙ୍କ ଲେଖା ଏବଂ ଉକ୍ତିର ଉଦ୍ଧୃତି । ଏଥିରେ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇ ନ ଥିଲେ ବୋଧହୁଏ ସେଗୁଡ଼ିକ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥା'ନ୍ତା । ସେହିଭଳି ୯୬୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଅନେକ ମୁସଲମାନ ପଣ୍ଡିତ ମଧ୍ୟ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ।
ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଜ୍ଞାନକୋଷ
ଆଧୁନିକ ଯୁଗର ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଭିତରେ ରହିଛି ୧୭୨୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଚାମ୍ବର୍ସ ସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଏବଂ ତା'ର ପ୍ରାୟ ୪୦ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥବା ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବ୍ରିଟାନିକା । ଏଥିରେ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ଷର କ୍ରମରେ ରହିଛି ଏବଂ କେତେ ଜାଗାରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଛି । ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ବ୍ରିଟାନିକା ପ୍ରଥମେ ସ୍କଟଲ୍ୟାଣ୍ଡରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଏହା ମାତ୍ର ୨୩୯୧ ପୃଷ୍ଠାର ତିନୋଟି ଭାଗ (A-B,C-L ଏବଂ M-Z)ରେ ରହିଥିଲା । ୧୭୭୭-୮୪ରେ ୧୦ଟି ଭାଗ ଏବଂ ୮୫୯୫ ପୃଷ୍ଠାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୭୯୭ ମସିହାରେ ଏହାର ତୃତୀୟ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ବେଳକୁ ତାହା ବଢ଼ିଯାଇ ୧୮ ଭାଗ ହୋଇଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ଏହାର ପଞ୍ଚଦଶ ସଂସ୍କରଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସଂସ୍କରଣଟି ୩୨ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୩୨୦୦ ପୃଷ୍ଠାର ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ଲେଖିବାରେ ୧୩୧ଟି ଦେଶର ୪୦୦୦ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଲାଗିଥିଲେ ।
୧୯୨୦ ଦଶକ ବେଳକୁ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଏବଂ ଶିଶୁ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୫୦-୬୦ ଦଶକ ବେଳକୁ ଆମରେିକାରେ ଅନେକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡିଆ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ କିସ୍ତି ଆକାରରେ କିଣିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା । ଏଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲା ୱାର୍ଲଡ ବୁକ, ଫଙ୍କ ଏବଂ ୱାଗନଲସ ଆଦି ।
ଭାରତରେ ଜ୍ଞାନକୋଷ
ପରାଧୀନ ଭାରତରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦିଗରେ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରି ନ ଥିଲେ । ସେତେବେଳେର ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକେ ବି ଭାବୁଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଲେଖା ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । କିନ୍ତୁ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ବେଳକୁ ବଙ୍ଗ ପ୍ରଦେଶର ନଗେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ବସୁ ଏ ଦିଗରେ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ନିଜର କଠୋର ପରିଶ୍ରମ ଓ ମନୋବଳକୁ ନେଇ ଏକା ଏକା ବଙ୍ଗଳା ବିଶ୍ୱକୋଷ ଲେଖିବାରେ ଲାଗିପଡ଼ିଥିଲେ । ଏହା ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ୨୨ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ଏହାର ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦ ବି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ମରାଠୀ ଭାଷାରେ ଏନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଓଡ଼ିଆ ଜ୍ଞାନକୋଷ
ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ତୃତୀୟ ଦଶକ ବେଳକୁ ଲାଲା ମାଧବ ଲାଲ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହିଭଳି ଗୋଟିଏ ତଥ୍ୟ ସମ୍ବଳିତ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ନାଁ ରଖିଥିଲେ ବିବିଧ ସଂଗ୍ରହ । ଏଥିରେ ବିଷୟଗୁଡିକ ଅକ୍ଷରକ୍ରମରେ ନଥିଲା ବା କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମରେ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା । ତେଣୁ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ଏହାକୁ ଗୋଟିଏ ଜ୍ଞାନକୋଷ କୁହାଯାଇ ପାରିବନାହିଁ । ଏହାପରେ ଭାଗୀରଥି ମହାପାତ୍ର, ଲାଲା ନଗେନ୍ଦ୍ରକୁମାର ରାୟ ଏବଂ ଅକ୍ଷୟକୁମାର ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଯଥାକ୍ରମେ ରତ୍ନକୋଷ, ବିବିଧରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ବିବିଧସାର ସଂଗ୍ରହ ସଙ୍କଳନ କରିଥିଲେ । ଏସବୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଭିତରୁ ଲାଲା ନଗେନ୍ଦ୍ରକୁମାରଙ୍କ ପୁସ୍ତକଟି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଥିଲା ।
୧୯୩୦ ଦଶକରେ ପ୍ରକାଶିତ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ ଏକ ବିଶାଳ ଅଭିଧାନ ଥିଲା । ସାତ ଖଣ୍ଡରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ରାୟ ୧୦,୦୦୦ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ଭାଷାକୋଷରେ ୧,୮୫,୦୦୦ ଶବ୍ଦ ରହିଛି । ଏଭିତରୁ ଅନେକ ଶବ୍ଦର ବେଶ ଲମ୍ବା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ରହିଛି । ତେଣୁ ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ଅଭିଧାନ ବା ଭାଷାକୋଷ ନଥିଲା । ସେଥିରେ କିଛି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ରଚନା ରହିଥିଲା ଯାହା ତାକୁ ଏକ ଜ୍ଞାନକୋଷର ମାନ୍ୟତା ଦେଇପାରିବ ।
ବାଳକୃଷ୍ଣ କରଙ୍କ ଶିଶୁସଙ୍ଖ।ଳି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନକୋଷ । ୧୯୩୨ ମସିହା ବେଳକୁ ଏହାର ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା । ଦଶବର୍ଷର କାମ ପରେ ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ତାହାର ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡ - ବିଚିତ୍ର ଜୀବଜଗତ - ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ବର୍ଷକ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଖଣ୍ଡ - ବିଚିତ୍ର ଇତିହାସ -ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା । ତିନି-ଚାରି ବର୍ଷ ଭିତରେ ବିଚିତ୍ର ବିଶ୍ୱ, ବିଚିତ୍ର ବିଜ୍ଞାନ, ବିଚିତ୍ର ଉଦ୍ଭାବନ, ବିଚିତ୍ର ଦେଶ, ବିଚିତ୍ର ଶିଳ୍ପ, ବିଚିତ୍ର ଭାରତ ନାମରେ ଅନ୍ୟ ଖଣ୍ଡମାନ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ଯୋଜନା ରହିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଅସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ତାହା ବନ୍ଦ ରହିଲା । ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଶିଶୁସଙ୍ଖ।ଳିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରି ବିଜ୍ଞାନ ବିଷୟକ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଥମେ ବାହାର କରିବାର ଚେଷ୍ଟା କରାଗଲା । ଏହି କ୍ରମରେ ବିଚିତ୍ର ଜୀବଜଗତର ପୁନଃପ୍ରକାଶନ ସହିତ ବିଚିତ୍ର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ଯୋଜନାଟି ଆଉ ଆଗେଇ ନପାରି ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିଶୁ ଓ କିଶୋରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିବାରୁ ବିଷୟଭିତ୍ତିକ କରାଯାଇଥିଲା । ସରଳ ଭାଷା, ମନଛୁଆଁ ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ ବେଶ କିଛି ସାଦା ଓ ରଙ୍ଗିନ ଚିତ୍ର ଥିଲା ଶିଶୁସଙ୍ଖ।ଳିର ବିଶେଷତା । ଏହାର ଅପ୍ରକାଶିତ ପାଞ୍ଚଖଣ୍ଡଯାକ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲେ ଶିଶୁ ଓ କିଶୋର ସାହିତ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ ହୋଇଥା'ନ୍ତା ସେଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଏହାପରେ ୧୯୫୦ ଦଶକରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନକୋଷ ପ୍ରସ୍ତୁତି କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବଡ଼ ଧରଣର ଜ୍ଞାନକୋଷ ସଂକଳନ ଯଦିଓ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ତାହା ପୂରଣ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ । ଶେଷରେ ୧୯୬୩ ମସିହା ବେଳକୁ ୪ଟି ଭାଗରେ ୩୨୦୦ ପୃଷ୍ଠାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଜ୍ଞାନକୋଷର ପ୍ରକାଶନ ସହିତ ଯୋଜନାଟି ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା । ସେହି ସମୟରେ, ୧୯୬୨ ମସିହାରେ, ରାମକୃଷ୍ଣ ନନ୍ଦଙ୍କର ଏକକ ଉଦ୍ୟମର ଫଳରେ ୮୪୦ ପୃଷ୍ଠାର ବିଶ୍ୱ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ।
ରାମପୁର , ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ
'''ରାମପୁର ବୁଶହର... ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସହର ଓ ମୁନିସିପାଲିତଟି । ଏହା ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ସିମଳାଠାରୁ 130 କିଲୋମିଟର ଦୁରବର୍ତୀ ଏବଂ ନରକନ୍ଦା ସହର ସହ ଜାତୀୟ ରାଜପଠାଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ । (attitude 2708m).
ଇତିହାସ
thumb|360x360_ପିକସେଲ|ରାମପୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ସତଲେଜ ନଦୀର ଚିତ୍ର  1857 ମସିହା ରେ ବଶହର ଜନବଶତି ବୁଶହର ବା ବୁଶସହର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଓ ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ସମୟରେ ଥିବା 28ଟି ରାଜକୀୟ ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବ ବୃହତ ଥିଲା । ଏଠାରୁ  ବ୍ରିଟିଶମାନେ ହିମାଲୟର ପ୍ରକୃତିକ ସମ୍ପଦର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ନେଇଥିଲେ । ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସ୍ପିଟି, ପୂର୍ବରେ ତିବ୍ୱତ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଗହର୍ବାଳଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଯୁବବଳ , କୋଟଖାଇ କୁମ୍ଭାରସାଇନ କୋତଗଡ ଓ କୁଲ୍ଲୂ ରହିଛି ।  ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଇଂରେଜମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଜନୈତିକ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ଉତ୍ପୀଡନର ଶିକାର ହେଇଥିବା ବେଳେ ଭରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର ଅଞ୍ଚଳ ଭାବରେ ରହିଲା ।
ସତଲେଜ ନଦୀର ବାମ ତଟରେ 1,005 ପତ୍ତନରେ ରାମପୁର ସହର  ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ନୁଶାହିରର ଶିତ କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । କେନ୍ଦ୍ର ଏସିଆ ଓ ତିବ୍ୱତ ସହ ରାସ୍ତା ପଥଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ଥିବାରୁ ସ୍ଥଳପଥ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ । ଉତ୍ତର ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳର ସର୍ବ ବୃହର ବାଣିଜ୍ୟ ମେଳା "ଲାଭି ମେଳା "ଏହିଠାରେ ହେଇ କାଶ୍ମୀର, ଲାଦାଖ , ୟାରଖଣ୍ଡ ଓ ଅନନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଅନେକ ବଣିକ ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି ।
ରାମପୁର ପଶ୍ଚିମ ତିବ୍ୱତରେ ଥିବା ହିନ୍ଦୁ ,ବୁଦ୍ଧ ଓ ବନ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀ ପାଇଁ ତଥା କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଓ ମାନସରୋବର ହ୍ରଦକୁ ଯିବାର ରାସ୍ତାରେ ରହିଥିବାରୁ ଏଠାରେ ସର୍ବଦା ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରୀ ତଥା ବଣିକ ମାନଙ୍କ ଗହଳି ରହିଥାଏ । ରାମପୁରଠାରେ ନପ୍ତା ଝକରି ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର ରାମପୁର ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 1570 ମସିହାରେ ଏଠାରେ ରାଜା ସେଙ୍ଗ ଗେ ରେଗୟଳ ଏକ ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।
ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି
ରାମପୁରର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି  31.45°N, 77.63°W. ଏହାର ହାରାହାରି ପତ୍ତନ 4429 ଫୁଟ । ଏହା ସତଲେଜ ନଦୀ ଟିରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରକୃତିକ ସ୍ଥଳ । ଏହା ନିକଟରେ ଝକରି, ଶରାହନ ବୁଶହର , ସବୁଜ ଉପତ୍ୟକା ଧର ଗୌରା, ଶରଇକୋଟ ହାତୁ ମାତା ମନ୍ଦିର , ବରଫାବୃତ ପର୍ବତ ପରି ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ସମୂହ ରହିଛି ।
ଢଗ ଢମାଳି
ଢଗ ଢମାଳି (ଅଞ୍ଚଳ ବିଶେଷରେ ଢେଗ ଓ ସମ୍ବଲପୁରୀରେ ଢେଙ୍ଗ, ଢେଙ୍ଗା ଓ ଢଗ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଓଡ଼ିଆରେ ବ୍ୟବହୃତ ଉପଦେଶ ଓ ଅନୁଭବପୂର୍ଣ୍ଣ ବଚନ ଥିବା ପଦ୍ୟରେ ଲିଖିତ "ଢଗ" ଓ ବ୍ଯଙ୍ଗୋକ୍ତିକୁ ନେଇ ରଚିତ "ଢମାଳି"କୁ ନେଇ ତିଆରି । ଢଗରେ ପଦମାନଙ୍କ ଶେଷ ଅକ୍ଷର ମେଳ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଓ ଢମାଳିରେ ଅକ୍ଷର ମେଳ ହୁଏନାହିଁ । ଉଭୟ ଢଗ ଓ ଢମାଳି ମୁଖ ନିଃସୃତ ଲୋକକଥା ଏବଂ ରୂଢି, ଗଦ୍ୟ/ପଦ, କାବ୍ୟାଂଶ, ଲୋକଗୀତ ଆଦିର ଅଂଶବିଶେଷ । ଏଥିରେ ବ୍ୟାବହାରିକ, ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ତଥା ଉପଦେଶ ଆଦି ରହିଥାଏ । ଢଗ ଢମାଳିକୁ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିବାରେ ଗୋପାଳ ପ୍ରହରାଜ ପ୍ରଥମ ବୋଲି ରାଧାରମଣ ପଣ୍ଡା ପ୍ରହରାଜ ପରିକ୍ରମାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରକାରଭେଦ
ଢଗ ଢମାଳିକୁ ସାଧାରଣତଃ ସାତୋଟି ବିଚାରଧାରା ଯଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ, ସାହିତ୍ୟିକ, ବ୍ୟାବହାରିକ, ଧାର୍ମିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ, ଔପଚାରିକ ଏବଂ ସଜ୍ଞାନାତ୍ମକ ଭାବେ ଉଲ୍ଲିଖିତ କରାଯାଇପାରେ ।
ଅଧିକ ପଠନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢଗ ଢମାଳି
ଦ୍ରୌପଦୀ
right|thumb|200px|ଦ୍ରୌପଦୀ
ଦ୍ରୌପଦୀ ପାଞ୍ଚଳର ରାଜା ଦ୍ରୌପଦ ଙ୍କ ଝିଅ ।  ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ  ମହାରାଜା ଦ୍ରୌପଦଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁଣ୍ଡରେ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ବିବାହ ପଞ୍ଚୁପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସହିତ ହୋଇଥିଲା । କୃଷ୍ଣା, ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ସୌରନ୍ଧ୍ରୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
ବାହାର ତଥ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ମହାଭାରତର ଚରିତ୍ର
କେଲିମୁଟୁ
ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ
ଆଗ୍ନେୟଗିରିରେ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ତିନୋଟି ଗହ୍ୱର ହ୍ରଦ ରହିଛି । ତିୱୁ ଆଟା ବୁପୁ (ବୃଦ୍ଧ ଜନଙ୍କ ହ୍ରଦ) ଏହି ତିନି ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟରେ ପଶ୍ଚିମତମ ଓ ଏହାର ରଙ୍ଗ ସାଧାରଣତଃ ନୀଳ । ତିୱୁ କୂ ଫାଇ ନୁୱା ମୁରି (ଯୁବକ-ଯୁବତୀଙ୍କ ହ୍ରଦ) ଓ ତିୱୁ ଆଟା ପୋଲୋ (ସମ୍ମୋହିତ ହ୍ରଦ) ଏକ ଗହ୍ୱର କାନ୍ଥଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଓ ଏହି ଦୁଇ ହ୍ରଦର ରଙ୍ଗ ଯଥାକ୍ରମେ ସବୁଜ ଓ ଲାଲ । ହ୍ରଦମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗ ବରାବର ବଦଳୁଥାଏ । ପୂର୍ବସ୍ଥ ହ୍ରଦ ଦ୍ୱୟରେ ଭୂତଳ ଆଗ୍ନେୟ ବାଷ୍ପ ଓ ଜଳର ଚଳନ ଯୋଗୁଁ ଅଧିକ ଘନ ତରଳ ଓ ଅଳ୍ପ ଘନ ତରଳର ଅଦଳ-ବଦଳ ଘଟୁଥାଏ ।
ଏହି ହ୍ରଦମାନଙ୍କରୁ ଅତୀତରେ ବାଷ୍ପ ଉଦ୍ଗୀରଣ ଘଟିଥିଲା । ସମସ୍ତ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଚ୍ଚତମ ଶୃଙ୍ଗ ହେଉଛି ୧୬୩୯ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାବିଶିଷ୍ଟ କେଲିମୁଟୁ । ଏହା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଦିଗ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨ କିଲୋମିଟର ବିସ୍ତୃତ । ପୁରାତନ ଆଗ୍ନେୟ ଶୃଙ୍ଗ କେଲିଡୋ ଉତ୍ତରକୁ ୩ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଓ କେଲିବାରା ଦକ୍ଷିଣକୁ ୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ରଙ୍ଗୀନ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଆକର୍ଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ।
ଭୂବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେଲିମୁଟୁ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ତିନୋଟି ହ୍ରଦ ଗୋଟିଏ ପାହାଡ଼ରେ ଥାଇ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ଧାରଣ କରିବା ଭୂବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କୌତୁହଳର କାରଣ । କେଲିମୁଟୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମତରେ ଆଗ୍ନେୟ ବାଷ୍ପ ଉଦ୍ଗୀରଣରୁ ହ୍ରଦମାନଙ୍କରେ ସୃଷ୍ଟି ଥିବା ଧାତବ ଲବଣ ଓ ରସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏହି ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ । କିନ୍ତୁ ଅକ୍ସିଡେସନ୍-ବିଘଟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ରଙ୍ଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବାକୁ ଅଧିକ ସଠିକ କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ପଶ୍ଚିମ ଜାଭାରେ ବାନ୍ଦୁଂଗର ଦକ୍ଷିଣକୁ କାୱା ପୁଟିଃ ନାମକ ଏକ ଗହ୍ୱର ହ୍ରଦ ରହିଛି ଯାହାର କେଲିମୁଟୁ ହ୍ରଦମାନଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଛି ।
ପର୍ଯ୍ୟଟନ
କେଲିମୁଟୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ସ୍ଥାପନା କରିବାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନମାନଙ୍କରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ ମତାନ୍ତର ଓ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବନ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ସହ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ସୁଧାରିବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଓ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ପରିଚାଳନାରେ ଉନ୍ନତି ଆସିଛି ।
୧୯୧୫ ମସିହାରେ ବି. ଭାନ୍ ସୁକ୍ତେଲେନ୍ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ଥନୀୟ ଓଲନ୍ଦାଜ ସେନା କମାଣ୍ଡର ଓ ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ୱାଇ. ବୌମାନ୍‍ଙ୍କ ଲେଖା ପରେ କେଲିମୁଟୁ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ିଲା ।
ଏହି ପର୍ବତର ନିକଟତମ ବିମାନ ବନ୍ଦର ହେଉଛନ୍ତି ମୌମେରେ ଓ ଏଣ୍ଡେ । ବାଲିରୁ ଏଣ୍ଡେକୁ ନିୟମିତ ବିମାନ ସେବା ରହିଛି । ଏଣ୍ଡେରୁ କେଲିମୁଟୁ ନିମ୍ନଦେଶରେ ରହିଥିବା ମୋନି ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩ ଘଣ୍ଟାର ସଡ଼କ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ହୁଏ । ମୋନିରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ରହିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ମୋନିରୁ କେଲିମୁଟୁର ଗାଡ଼ି ପାର୍କିଂ ସ୍ଥାନର ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୧୩ କିଲୋମିଟର ଓ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ହାରାହାରି ୪5 ମିନିଟ ସମୟ ଲାଗେ । କେଲିମୁଟୁରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ମୋନିରେ ରାତ୍ରି ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ।
ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଲିଂକ୍
ଶ୍ରେଣୀ:ଆଗ୍ନେୟଗିରି
ଓଡ଼ିଶାର କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳକାମ
ଓଡ଼ିଶାର ନାନାଦି କଳାକୃତି ମଧ୍ୟରୁ କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳରେ ତିଆରି ହାତକାମ ଅନ୍ୟତମ । ପିତ୍ତଳରେ ବାସନ, ବ୍ରୋଞ୍ଜ ବା କଂସାରେ ବାସନ, ଚୁଡ଼ି ଆଦି ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା । ଏଥି ସହିତ ଆଲୋକବତୀ (ଲ୍ୟାମ୍ପ) ଓ ବତୀଦାନୀ (ଲ୍ୟାମ୍ପଷ୍ଟାଣ୍ଡ) ଆଦି ପୂଜାମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବହାର ହେବା ଲାଗି ପିତ୍ତଳରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଘରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କଂସାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବାସନ କୁସନ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଆଗ କାଳରେ ଚାଉଳ ମପାହେବା ନିମନ୍ତେ ବାଟି, ଖାଇବା ନିମନ୍ତେ କଂସା ରେ ତିଆରି କଂସା, ତାଟିଆ, ଗିନା, ଥାଳି, ଥାଳିଆ, ଭାତ ପରଷିବା ପାଇଁ ପରଷୁଣୀ, ପାଣି ପିଇବା ନିମନ୍ତେ ଗିଲାସ ଓ ବଡ଼ ପାତ୍ର, ପାଣି ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ପିତ୍ତଳ କଳସୀ, ଓ ରାନ୍ଧିବା ନିମନ୍ତେ ପିତ୍ତଳ ହାଣ୍ଡି, ପଲମ, ଚଟୁ ଆଦି ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା । ଏହା ବାଦ କଳାକାରମାନେ କଂସା ଓ ପିତ୍ତଳରେ ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର କୋଟିକମକରା ହାତୀ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଗହଣା ତିଆରି କରିଥାଆନ୍ତି । ପିତ୍ତଳରେ ଗୁଆ-ଛେଚା ଖୁବ ଉପଯୋଗୀ ଓ ଆଳଙ୍କରିକ ଭାବରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଏହି ସବୁ କଳାରେ ଓଡ଼ିଶାର କଳାକାରମାନଙ୍କର ନିଖୁଣ କଳାନୈପୁଣ୍ୟ ଫୁଟିଉଠିଥାଏ ।
ତିଆରି ଓ ପ୍ରକାରଭେଦ
ଏହି ପ୍ରକାର ହସ୍ତକଳାକୁ ତିଆରି ଅନୁସାରେ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ: ତେବେ କଞ୍ଚାମାଲର ପ୍ରକାରକୁ ନେଇ ଏହି କଳାକୃତିକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥାଏ ପିତ୍ତଳ ତମ୍ବା ଓ ଦସ୍ତାର ଏକ ମିଶ୍ରଧାତୁ ହୋଇଥିଲା ବେଳେ କଂସା ତମ୍ବା ଓ ଟିଣର ଏକ ମିଶ୍ରଧାତୁ । ଏହି ସବୁ ପଦାର୍ଥ ତିଆରି କରାଯାଉଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଶାଳ କୁହାଯାଏ । ଶାଳରେ ଏକ ବିରାଟ ଚୂଲା ବା ଭାଟି ଥାଏ ଯାହା ଏକ ପବନଚାଳିତ ଦଣ୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ କୋଇଲାକୁ ଜଳାଯାଇ ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ କରାଯାଇଥାଏ । ଶାଳରେ ବ୍ୟବହାରକରାଯାଉଥିବା ବାକି ସବୁ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ହେଲା ହାତୁଡ଼ି, ଛେଣି, କଣାକରା ଯନ୍ତ୍ର, ଧାରକରା ଉହା ଓ ଏକ ବଡ଼ ଲୁହା ବେଦି ଯାହା ପାତ୍ର ଆଦିକୁ କସିକରି ଧରି ରଖେ । ଭାଟିରେ ନିଆଁ ଜଳାଇବା ପାଇଁ ଆଜିକାଲି ବିଦ୍ୟୁତଚାଳିତ ଫୁଙ୍କା ବ୍ୟବହାର କରାଗଲାଣି । <!-- The fine engravings on brass and bellmetal utensils, bronze bangles and pots are important aspects of Orissan art. Artefacts made of metal, particolarly brass, find pride of place in the homes of Orissa. Beautiful lamps and lamp-stands are used during the worship of deities. Rice-measuring bowls made of brass are used in many homes.
The artisans also make elephants and horses from brass and decorate them with intricate designs. Containers of brass for betel-chewers are designed both to be useful and ornamental. There are household articles and utensils made out of brass and bell metal and they are of different shapes and sizes.
The brassware of Orissa reveals the high workmanship of the artisans and their flair for innovation. These products are cast in brass by lost - wax - process and display an intriguing wirework finish.
The wax- work is done with great skill and meticulousness from wires of bees - wax. These pieces with their antique look go well with interior decor. The brass fish of Ganjam, with its elegantly decorative form and intricate pattern, represents a marvel of craftsmanship in sheet metal.
Product Classification Brass & Bell Metal, Brass & Bell Metal art and craft, Brass & Bell Metal art of Orissa, Brass & Bell Metal Arts & CraftsThe products of this handicraft can be broadly classified into three groups - items produced through process of beating, locally known as "Pifa", those produced by casting and the third group would include the residual items. These can also be broadly subdivided into two groups in terms of raw materials used, this is, brass and bell metal, the former being an alloy of copper and zinc and the latter of copper and tin.
The workshop is called "Sala" or shed and consists of a platform with a block of stone for the floor on which the beating is done, a heating furnace or "Bhati", a raised verandah with a local lathe for polishing. Tools used are hammers and anvils, pincers, hand drills, files and scrapers. The heating furnace with a crucible is fanned by a blower with leather bellows although of late the craftsmen have started using mechanical blowers.
The Procedure The process consists of preparation of the material by melting the required materials in the crucible and then placing the molten metal into an earthenware container. After the molten metal sets, it is taken out and after repeated hammering and beating is given the desired shape.
Sometimes for making a single item two or three pieces are separately made and joined mostly with rivets. The major items manufactured in the beating process are plates or 'thali', deep round containers called "Kansa", small containers called 'gina' (tumbers), water containers called "Gara" and buckets or 'baltis', large cooking utensils and storage vessels called 'handi', various types of pots and pans, ladles or 'Chatu', perforated flat cooking spoons etc.
The Types Of Casting Brass & Bell Metal, Brass & Bell Metal art and craft, Brass & Bell Metal art of Orissa, Brass & Bell Metal Arts & CraftsAs for casting one can make two broad groups that is brass castings and Dhokra casting. Both follow the lost wax or cireperdue process. Brass casting is done by the Kansaris and items produced include icons - mainly Radha, Krishna, Laxmi, (pot bellied) Ganesa, Vishnu and crawling Krishna called "Gurundi Gopal", bells or 'ghanti', lampstand or 'rukha' and lamps or 'dipa'.
It is interesting to note that at present there is no bronze casting being done in Orissa although the craft seems to have reached great perfection centuries ago as evidenced by the discovery of a large number of bronze icons from Achutarajpur near Banapur in Puri District. Again no casting is done in bell metal although this is quite common in South India.
The Social Connection The socio-cultural links of its handicraft are very strong. According to well-entrenched traditions the bride is presented with a set of brass and bell metal articles for starting off her new home, the quantity and quality varying according to the economic status of the family. While in the villages these are extensively used for eating and cooking, in the areas other materials like stainless steel, aluminum and ceramics have dislodged them.
Nevertheless the brides, even in urban areas continue to get their set of brass and bell metal items in marriage. Of particular interest is the round deep bowl called Kansa in which 'pakhala' a typical dish of Orissa, that is rice soaked in water and curd or 'torani' or fermented gruel, is eaten. In the villages and in terms of the rural economy the articles also serve another useful purpose as they can be easily pawned for borrowing money.
Besides, the old, broken and used items can always be exchanged at reduced rate for new items from itinerant metal ware vendors. As for metal icons, while in most orthodox families these are installed as deities of the home, frequently placed on a brass platform called "Khatuli", and also used in some temples as the presiding deities.
However, in all major temples almost invariably the moving image or the 'Chalanti Pratima' of the presiding deities are brass icons. It is these icons, which are taken out in various ritual processions and perform other mobile functions of the much larger and fixed principal. Of the major icons mention is to be made of the large brass image of Radha in the "Sakhigopal temple" in Puri district and similar images in temples in Ganjam district.
Similarly the use of 'Ghanta' and 'ghanti' the bell and the gong are both important and indispensable for all ritual worships, particularly during 'arati' and offering of food. During the "Rath Yatra" or Car Festival, hundreds of the gongs are beaten rhythmically by the devotees and priests in frenzied ecstasy as the divine chariots are pulled forward by the thronging millions.
The 'Manjira' or 'gini', two circular cupped convex discs tied to strings and used for beating the rhythm and the 'Ghunguroo' or ankle bells tied in the feet of dancers are also products of this group of crafts and are in indication of their whereabouts. The sound of the cattle returning to the village after the day's grazing mixing their sweet bleatings with the jingle of the bells leaving a trail of dust cloud is a familiar scene of rural Orissa.
Brass & Bell Metal, Brass & Bell Metal art and craft, Brass & Bell Metal art of Orissa, Brass & Bell Metal Arts & CraftsDhokra Casting Dhokra casting, a variety of metal casting is essentially a folk craft and is limited to a few pockets of Orissa, that is Kuliana in Mayurbhanj district, Kaimatin in Keonjhar district, Sadeiberni in Dhenkanal district and Haradagaria in Puri district being practiced by an aboriginal caste called "Sithulias".
While the lost wax process is followed the raw materials used is not pure brass but contains miscellaneous scraps of other metals, which give it is typically antique look. Its motifs are mostly drawn from folk culture. While among the animals, the elephant is most popular, the other motifs include human heads, kings, 'Manas' or miniature replica of measures, containers with lids, with or without locking devices, images of deities like Ganesh and Durga, and lamps and lamp stands, the last being made in several intricate designs in shape of trees and branches with as many as a hundred lamps in one stand.
Of late some utilitarian articles like candle stands, ashtrays and pen stands are also being made keeping the essential folk design intact. Dhokra is not exclusive to Orissa and is found in Bengal, Bihar and Madhya Pradesh also but it is a very important handicraft because of its more or less exclusive folk character.
The third group of items under this handicraft, that can be described as residual consists mainly of the unique flexible brass items like the brass fish and snakes made by the craftsmen of Belguntha in Ganjam district.
ଢୋକରା
Dhokra metal casting of Orissa is synonymous with the traditional craft of bell metal or brass. It is a typical tribal art form and practiced by tribal families. The dokhra metal casting craft is practiced in the districts of Puri, Dhenkanal, Nayagarh, Khurda, Keonjhar, Sambalpur, Mayurbhanj, Phulbani and Ganjam in Orissa. Lost wax technique is used to cast beautiful designs of lamps, boxes, tribal figures and Gods and Goddess. The motifs are mostly inspired by the folk culture.
Contemporary artisans of this craft also make other utility items like door knob, door handle, ash-tray, butter box, pen holder, candle and incense stick stand, photo frame, tissue box and tissue box. Dhokra or metal ware is practiced by a large number of artisans. The practitioners belong to the Kansari caste. Dhokra metal casting of Orissa is practiced mainly by the ?Situlias?. Dhokra is an alloy of nickel, brass and zinc. When mixed in the right proportion gives an antique look and augments well with the interiors. -->
ବାହାର ଲିଙ୍କ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକକଳା
ଚକ୍ରାତା
ଇତିହାସ
ଡାହାଣ|thumb|250x250_ପିକସେଲ|View from Deovan of Chakrata thumb|Tiger Fall କେନ୍ଦ୍ର|thumb|700x700_ପିକସେଲ|Panorama of Chakrata
ଜନସଂଖ୍ୟା
2001 ଜନଗଣନା  ଅନୁସାରେ ଚକ୍ରାତା କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟର ଜନସଂଖ୍ୟା30,102. ଥିଲା । ଏହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 52 %ଥିବା ବେଳେ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 48% ଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 79% ରହିଥିଲା ।ଏହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ ଅଧିକ । ଚକ୍ରାତା  କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟରେ 6 ବର୍ଷରୁ କମ ଆବାଡୀ 10% ଥିଲା ।