cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jiimaa
Muka nama mirqansu yokii qama nama istimulet" istimulet" nama godhudha. Jiiman akuma buna yokii Kofii, chemikala nama mirqansuu ofkeeysa qabaa. Jimaan Afrika bahatii halaan beekama.
Seenaa jireenyaa
Seenaan jireenyaa gosa al-asoosamaa ta'ee ibsa ballaa jireenya nama tokkoo kan ofiin ykn nama biraatiin barraaweedha. Seenaan jireenyaa odeeffannoo barnootaa, hojii, hariiroo fi du'a nama sanii caala muuxannoo inni qabu of keessatti qabaata. Seenaan jireenyaa hawaasni akka irra waa baratuuf xinxila ballaa taatee fi mudannoo jiruu dhuunfaa of keessaa qaba. Jireenyi nama beekkamaa, hayyuu, abba gadaa, qaalluu fi gootaa barreeffamee akka seenaa jireenyaa ol kaa'ama.
Hollannaa lafaa
Hoollannaan lafaa sababoota adda addaa humnoota keessa lafaatiin uumamu kan akka voolkaanootiinfi walgadhiisuu dhagaa keessaa lafaatiin qaamni lafaa yoo kirkiruudha. Baqqanni irra lafaa kan uumamee kattaalee adda addaa irraayi. Kattaaleen kunniinis akka pilaastikaa amala wal-keessaa yaa’uu yookiin walharkisuu qabu. Garuu yeroo humni guddaan hanga walharkisuu kanaa ol-ta’ee kattichi cabuuf dirqama.Yeroo kattaan cabuu yookiin baqaqu immoo kirkirri lafaa ni uumama. Adeemsa kanaan kattaan yeroo cabu anniisan cimaan gad-dhiifama. Humni gad-dhiifamuu immoo kattaalee bakkaa buta. Kattaan bakkaa butame immoo yeroo bakkatti deebi’uuf yaalii nigodha. Hollannaan (kirkirri lafaa) kallattii hundaan bakka maddu irraa nifaca’a. Bakki hollannaan lafaa irraa maddu fookaasii jedhama. Fageenyi gabaabaan gara irra lafaa qixa fookasiin argamu ippiseentarii jedhama. Hollannaan lafaa kallatiin fuula lafaakan jijjiiruu miti
Main Page
Abarraan Oromiyaa konyaa salaalee Ona hidhabuu Abootee Ganda Dabalaa bokkooloo iddoo addaa Qontore jedhamutti bara 1981 haadha isaa aadde Mitikkee Tolaa Yaadatee fi abbaa isaa obbo Raggaa Baallamii Gammadaa irraa dhalate. Akkuma ijoollee baadiyyaa hamma umriinsaa barnootaaf gahutti hojiilee xixiqqaa maatii gargaaraa yeroo umriin barnootaaf qaqqabu bara 1988 mana barumsa naannuma sanitti argamu MB Dabalaa Qontoreetti kutaa 1ffaa seene. kutaa 1-5 manuma barumsa kanatti barachuun kutaan itti aanu waan hin jirreef lafa fageenya sa'aa 1 ol deemsisutti imaluuf dirqame; mana barumsa Alamganaa. kutaa 5-8 achumatti hordofuun ammas sad. 2ffaa Aanaa hidhabuu Abootee keessa waan hin turreef deemsa sa'aa 3 galaa torbee tokkoo baachuun gara aanaa Kuyyuutti fuula naannefate. haatahu malee umrii isaa waliin imalli kun ulfaataa waan tureef akkasumas manni barumsa sad. 2ffaa Jeneraal Taaddasaa Birruu ni banama odeeffannoo jedhu miidiyaan waan dhagaheef kutaa 9 ffaa mana barumsa Garba Gurraachaatti eegale addaan muruun bara 1997 MB Jeneraal Taaddasaa Birruutti eegale. Kutaa 9-10 achumatti xumuruun Qophaa'inni yericha Aanicha waan hin turreef MB Fiicheetti kutaa 11-12 baratee fixuun bara 2001 immoo Yuunivarsiitii Wallaggaa muummee Civics and ethical studies qorachuun bara 2003 Digrii jalqabaan eebbifame.
Volcano
Lafibiddii yknVolkaanoon sababa hoo’a guddaa keessa lafaatti ummamuun kattaaleen yoo baqan dhangala’aa(maagimaa)fi gaasiin uumaman dhoo’iinsa uumamuudha. Teessuma lafaa dhoo’insa voolkaanotiin uumaman.
Maagmaan sababa dhiibbaa guddaa irraa kan ka’e hoo’a cimaadhan kattaan keessa lafaa baqee dhangalaa’u jechuudha. Maagmaan bakka itti qorru irratti hundaa’uunis voolkaanoon bakka lamatti qoodama. Isaanis:
1. Voolkaanoo lafa keessatti qorruufi
2. Voolkaanoo fuula lafaatti bahee qorruu
Maagmaan baay’ee dhangala’aa ta’e qaama lafaa gara gubbaa dhoosuun gara alaatti dhangala’a. Maagmaan keessa lafaa irraa maddee irra lafaa dhoosee fuula lafaa irratti dhangala’u boolla tokkoon yookiin boolla baay’een bahuu nidanda’a. Boolla tokkichaan yoo magimaan keessaa lafaati dhohee bahu veentii jedhama. Volkaanoon boolla baay’een dhangala’u immoo fiisharii jedhamuun beekama. Volkaanoon boolla tokkoon humna cimaan darbatamee bahu kaaldeeraa uuma. Hammi hoo’aa yoo cimaa ta’e maagmaan uumamu dhangala’aa ta’a. Haa ta’u malee sababa dhiibbaa lafa keessatiin hoo’i uumamu gadi aanaa yoo ta’e immoo maagman uumamullee furdaadha. Hammi gaasii maagmaa dhangala’aa ta’e keessatti olaanaa ta’a. Kun immoo dhoo’insi voolkaanoo cimaa akka ta’u gargaara. Maagmaan gara fuula lafaatti bahee dhangala’a. Maagmaa fuula lafaatti bahee dhangala’u Laavaa jedhama. Hoo’i keessa lafaa xiqqaa ta’uun maagman uumamu furdaa ta’a, gaasii xiqqaa qaba. Kun immoo maagmaan gara fuula lafaa osoo ol hin bahin baqaqaa dhagaa keessa seene hafa jechuudha.Kanaan maagmaa lafa keessatti hafee qorre jedhama.
Qimbibiit
V.CON. IP address 10.108.1.33 Facebook page Kimbibit Woreda ICT Department Kutaa TQO Aanaa Qimbibiit https://www.facebook.com/ictroomsheno/
Boushaki
Boushaki (Afaan Arabaa: بوسحاقي) kan jedhu eeruun ni danda’ama:
Jaarraa (aanaa)
Aanaa Jaarraa godina baaleeti kan argamu yoo tahuu magaala godinacha roobe irraa kallatii bahatti argama magaalli annicha jarraa jedhama iddoon seenaa qabeessi dirree shek husen aanaa kanatti argama''
Umar Sulemaan
Umar Sulemaan weelliisaa beekkamaa fi qabsaawaa mirga Oromooti. Umaar wallee qabsoo Oromootif jajjabeessuuf weellisun ummata biratti beekkama.
qeeroon nin boonaa== Wabii == yaa qeeroo
Yuunivarsiitii Walqixxee
Yuunivarsiitiin Walqixxee yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa magaalaa Walqixxee keessatti argama.
Yuunivarsiitii Amboo
Yuunivarsiitiin Amboo yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u dhiha Oromiyaa magaalaa Amboo keessatti argama.
Yuunivarsiitii Finfinnee
Yunivarsiitiin Finfinnee yunivarsiitoota Itoophiyaa keessa tokko yoo ta'u kan inni itti argamus magaalaa Finfinnee keessatti.
Yuunivarsiitii Bulee Horaa
Yuunivarsiitiin Bulee Horaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u kibba Oromiyaa godina Gujii Lixaa keessatti argama.
Yuunivarsiitii Madda Walaabuu
Yuunivarsiitiin Madda Walaabuu yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u Oromiyaa godina Baalee magaalaa Roobee keessatti argama.
Yuunivarsiitii Jigjigaa
Yunivarsiitiin Jigjigaa yunivarsiitoota Itoophiyaa keessa tokko yoo ta'u naannoo Sumaalee magaalaa Jigjigaa keessatti argama.
Yuunivarsiitii Wallaggaa
Yuunivarsiitiin Wallaggaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u dhiha Oromiyaati argama.
Boojjii
Boojjiin aanaa Wallagga Dhihaa keessaa tokko.
Łobez
Łobez, Poolaandi. Bara 2015 bayinna ummata 10 409 calu biyyotta.
Isaaq Niwuuten
Isaaq Niwuuten fiizisiistii, ogeessa herregaa, astroonoomara fi falaasessaa uumaa biyya Biritaaniyaa ture. Kitaabni itti-bultoota herrega fi falaasama umaa irratti inni bara 1687tti katabe seenaa sayinsii keessatti kitaabota dura-bu’oota keessaa tokko, kitaabota herregaa gurguddaa duubarra dhufaniif utubaa tahuudhaan. Kitaaba kanarratti Niwuuten akkaataa ofitti-harkisa lafaa (gravity) fi heera sochii sadiin addaan baasee ibsa. Dhufiinsa Diifaranshaal kaalkules fi integraal kaalkulesiitiif, herrega keessatti Niiwtan, Gootfiriid Viilhelmi Laayibiniiz waliin galata qaba.
Kofalee (aanaa)
Kofaleen maqaa aanaa Godinaa Arsii Lixaa Keessatii argamtuudha. Kofalee magaalaa bulchiinsa aanaa kofaleeti. Kana jechuun Kofalee maqaa aanatillee maqaa magaalatillee. Magaalaa Kofalee Godina Arsii Lixaa keessatti argamtu yoo taatu, Magaalaa Shaashamannee irraa gara bahaatti tilmaamaan kiloometira 30 fagaatti. Magalaan Kofalee mana baruumsa sadarkaa tokkoffaa torbaa, mana barumsa jiddugaleessa saddii fi mana barumsaa sadarkaa lammaffaa fi priipaaraatorii tokko qabdi. Namoota bekkamoo kofalee kessatti baratan baay'ee jiru. Uumaatnii aanaa Kofalee goottuumadhan beekama. Baynii uumataa kootee bullaa yoo ta'aan hayyoota bay'eef hooratee jirtii. Uumatnii Kofalee harkii bayyeen(guutun guututii jechuun niidanda'ama) Oromoo Mando-Siikko yoo ta'aan, by'inii isanii ammantaa Islammaa hordofaan. Sabaa fi Sablamootnii addaa addas magaalaa Kofalee keessaa niijiratuu. Namoonni tokko tokko kofalee umrii Finfinne qixaa yookiin caalaa qabdi jedhu.
Portal:Nyaata aadaa Oromoo
Nyaata aadaa Oromoo kan taye keessaa tokko Ancootee dha. Ancooteen nyaata aadaa Oromoo Wallaggaa yoo tawu innis hidda lafa jalatti hojjetamu irraati.
Polotikaa Fi Wal-Dhabaa
Guyyaa har'aa Yuunivarsiitii Haramayaa keessatti banootni guutummaan guutuutti dhaabbatee oleera.
Yuunivarsiitii Baahir Daar
Yuunivarsiitiin Baahir Daar yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Amaaraa magaalaa Baahir Daar keessatti argama.
Gabrummaa
Ol-aantummaa Saba ykn gartuu tokkoon ykn mootumma gartuu tokkoon hacuucamanii jiraachuudha, mirga namuummaa fi mirga demokraasii dhabanii sodaachaa jiraachuudha
Yuunivarsiitii Gondor
Yuunivarsiitiin Gondor yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Amaaraa magaalaa Gondor keessatti argama.
Yuunivarsiitii Dirre Dhawaa
Yunivarsiitiin Dirre Dawaa yunivarsiitoota Itoophiyaa keessa tokko yoo ta'u bulchiinsaa magaalaa Dirre Dhawaa keessatti argama.
Odeffanoo
<div style="background:#d0e5f5; border-bottom:1px solid #abd5f5; padding:0.2em 0.5em 0.2em 0.5em; font-size:125%; font-weight:bold;">Odeffanoo
Numbers
7
Poolaandi
Poolaandi biyya Yuurooppi keessa jirtu.
Poorchugaal
Poorchugaal biyya Yuurooppi keessa jirtu.
Trojany
Trojany, Poolaandi.
Bara 2014 bayinna ummata 490 calu biyyotta.
Godina Baalee Bahaa
Godinni Baalee Bahaa godinaalee Oromiyaa kessa isa tokko. Baaleen Bahaa bara 2020 godina Baalee irra aanoota baadiyaa 7 fi bulchiinsa magaala 1 irraa fudhachuuni kan hundoofte.
Dermal denticles
Denticles kan jedhamanii waan fulla qamma qurxumii fi insectotta kessatti argamu dha.
Yuunivarsiitii Dabra Maarqos
Yuunivarsiitiin Dabra Maarqos yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Amaaraa magaalaa Dabra Maarqos keessatti argama.
Yuunivarsiitii Hawaasaa
Yuunivarsiitiin Hawaasaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa magaalaa Hawaasaa keessatti argama.
Yuunivarsiitii Dabra Biraan
Yuunivarsiitiin Dabra Biraan yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Amaaraa magaalaa Dabra Biraan keessatti argama.
Gaara Mul'ataa
Gaarri Mul’ataa (Gaara Mullataa) gaara guddaa Harargee Bahaa, Oromiyaa keessa jiru. Gaarri Mul'ataa suluula bishaani irraa meetira 1625 ol ka'e argama.
Azarbaajan
Azarbaajan biyya odolaarraa hundoofte kan Eshiyaa bahaatti argamtu.
Heeraa Mootummaa Itoophiyaa
Heerri Mootummaa Itoophiyaa (Heera Mootummaa Federaalaawaa Dimokraataawaa Rippaablika Itoophiyaa ykn Heera Mootummaa Itoophiyaa bara 1995; Constitution of the Federal Democratic Republic of Ethiopia) ammaa Hagayya 21, 1995 kaasee heera biyyattii afraffaa ta'uun kan hojii irra ooleedha. walumaa galatti heerri MFDRI keeyyata 106 qaba.
Jajjuu (aanaa)
SALADINABDURAHAMAN== Aanaan Jajuu Aanaalee Godina  Arsii   keessatti   Argaman  25  keessaa  takka yoo  taatu magaalaa  guddittii biyattii   Finfinnee irraa  gara  kibbaaatti  182km , Magaalaa  Godina Arisii   Asallaa irraa  immoo  gara  bahaatti 125km  fagaattee argamti. Magaalaa  Gudditti  Godina  Sh/ bahaa  Adaamaa irraa  gara  bahaatti  87km  fagaattee argamti. Daanggeeffamaa fi argamni Aanaa Jajuu 	Kaabaan ___ Aanaa Boosat 	Kibbaan __Aanaa Sudee 	Bahaan _Aanaa  Martii 	Lixaan _Aanaa sireetiin   Daanggeeffamati. Bal’inni  Lafa Aanichaa  :    Heektaara 75,200     yoo ta’u  kana  keessaa 	Qonnaaf kan Oolu  hek 29017 	 Bosonaan kan qabame hek 10998 yoo ta’u 	 Dheeedinsaaf hek 10925 	 Lafti Bishaanii hek 671 Haalli Qilleensa Aanichaa  (Agro- Ecologiin isaa 	 Baddaan __________ (33%) 	Badda Dareen ________ (47%) 	 Gammoojjiin ________ (20%)yoo ta’u,Baay’ina  Ummata  Aanichaa  141,252 	invastaroonni qonna kuduraa  fi muduraa irratti bobba’an fi oomisha habaaboo irratti hirmaatan  19. Hojii  dhabeeyyiii 1,220f  dhaabbiidhaan hojii kan uumaniif yoo ta’u, namoota 5,000  oliif immoo yeroof  carraa hojii uumaniifii jiru. 	Jallisiin Tibilaa kan Heektaara 5000 ol misoomsaa jiru anaa kana keessatti argama. jallisiin aadaa, paampii fi jallisiin hammayyas nijira. 	Daandiin Arbooyyee Adaamaa fii Daandii Gandootaa fi gandoota walqunnamsiisu Daandii cirrachaa km 108 ta’u diriiree jira.
Oduu Jiraattonni Godina Arsii Aanaa Jajuu Filannoo Biyyoolessaa Marsaa 5ffaan Bakka Bu’aa Keenya Nagaan Filanne Jedhan. Akeekni dagaagina dimookiraasii biyya tokkoo filannoo ummataa ummataan gaggeeffameedha. Kana kan dhugoomsu ammoo filannoon paartilee siyaasaa hirmaachise karaa iftoominaa fi bilisa ta’een nu hirmaachiseedha jedhan jiraattonni Aanaa jajuu buufataalee filannoo garagaraa irratti yaada kennaan tokko tokko. Gandoota Aanichaa 29 keessa buufataalee 66 tti filannoon kan gaggeeffame yoo ta’u iddoolee filannoo hundattuu filannoon karaa nagaatiin gaggeeffamuun isaa dimokiraasii biyyattiin gaggeessaa jirtu hawaasni keenya ofitti fudhachuu isaa agarsiisa jedheera bulchaan bulchiinsa Aanaa Jajuu obbo Jeylaan Abdullee. Itti gaafatamaan boordii filannoo aanichaa Obbo Alamaayyoo Wadaajoo hawaasni aanichaa akkuma sirna dimookiraasii dhugoomsuuf karaa nagaatiin filannoo gaggeessen karoora guddinaa biyyattiin qabattee itti deemaa jirtu cinaa dhaabbachuu qaba jedhanii jiru. Oduu qindaa’eef :- Waajjira DhKMA/Jajuu
Godina arsii aanaa Asakootti filannoon marsaa 5ffaan haala si’oominaa fi milkaa’ina qabuun gaggeeffamaa jiraachuun himame.yeroo ammaa kana biyya keenyatti aangoo mootummaatiinfilannoo ummataa malee meeshaalee waraanaa qabatanii socho’uun hafuu isaa mirkanaa’eera. Yeroon kunis ummanni abbaa aangoo kana itti ta’ee fi bu’uura heeraa kan qabu sirni dimookiraasii yeroo itti dagaageedha.kanaanis waggoottan 25’n darban keessattisaboonni sablammoonni fi ummanni biyyattii filannoowwan haqa qabeessa ta’an marsaa 4’f gaggeessanii turan. Haaluma kanaa jiraattonni godina Arsii aanaa Asakoo filannoo biyaalessa marsaa 5ffaa caamsaa 16 gaggeeffamaa jiru irratti hirmaachuun karaa milkaa’ina qabuun filachaa jiraachuun dhaga’amee jira. Namoonni buufataalee filannootti argamuun yaada kennan tokko tokko nuti abbaa aangoo kan taane ummanni guyyaa seena qabeessa kanarratti argamnee paartii siyaasaa ,nageenya,misooma fi ijaarsa sirna dimookiraasii amma eegame kana itti fufsiisuuf ganamaan kaanee filachaa jirra jedhan. Iddoolee filannoo 46 irratti namoonni kuma 38 ol kan galmaayan yoo ta’u,hanga amma oduun kun qindaayutti namoonni kuma 35940 sagalee kennuudhaan dhibbeentaa 92 irra gaheera. Kan gabaase r/w/dh/k/m/aanaa asakoo maammad-jamaal arrooleeti
Italic text'
Yuunivarsiitii Maqalee
Yuunivarsiitiin Maqalee ykn Mabbii Maqalee dhaabbata barnoota olaanoo Itoophiyaa Naannoo Tigraay Magaalaa Mekele keessatti argamudha.
Jajjuu (aanaa)
Bold text
Haroo Maayaa
Haroomaya
haramaya maqaan isii kan moggo'e bishaan haramaya irrati Aanaa haramaya arradalle 37 kan qabu fi bulchiinsa magaala mama kan qabudha isaaniinis haramayan lafaa seena qabdu fi qabsoo hangaa haraati taasifama jiruun sadarka jalqaba irraa jirtuudha.
Aanaan Haramaayaa Araddaa 33 fi bulchiinsa magaalaa 4 kan qabuudha.
Magaalaaleen afran
KANAAF WALUMAA GALATTI 37 JEDHAMEE YAAMAMUU DANDA'A.
Caselle Landi
Caselle Landi is 'n stad in Italy, Yuurooppi. Osasco ballini ishe hanga 25,95 km². Bara 2011 bayinna ummata 1,652 calu biyyotta.
Yuunivarsiitii Diillaa
Yuunivarsiitiin Diillaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa keessatti argama.
Yuunivarsiitii Aarbaa Minci
Yuunivarsiitiin Aarbaa Minci yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa magaalaa Aarbaa Minci keessatti argama.
Oromo Wallaga
Wallaga kunis gosa umatta Oromoo kan Itoophiyaa kessatti Kuta Wallaga keessatti kan jirataan yoo ta'aan, isaan xiqqoon immoo daangaa xiqqoo darbanii Sudaan keessa jiraatu. Ummatni kuni gosa qoqqodama Afaan Oromoo keessaa kan gosa Dhihaa Jiddu Oromoo dubbatanii dha. Baayyinni ummatta kana miliyoona baayyee yoo ta'uu, baayyeen isaani amantii kiristaanaa kan hordofanii dha.
Yuunivarsiitii Miizaan Teeppii
Yuunivarsiitiin Miizaan Teeppii yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa keessatti argama.
Knowledge
Knowledge: Bekumsa:jechun waan namni yokan jarmiyaan yokaan umanni tokko baruumsaan yokaan keessa darbuun (experience) beeku jachuu dha.
Cumboo
Cumboon nyaata xaafii diima fi baaduu irraa qophaawuun keessummaa fi gaafa ayyaanaa kan dhiyaatuudha. Nyaata aadaa Lixa Oromiyaa keessatti Godina Horroo Guduruu Wallaggaatti baay'ee beekamu dha. Xaafii diimaa furdisanii erga bukeessanii booda, eelee beeddee fi eelee haadhoo ho'isanii bukoo qophaa'e sana eelee beeddeerratti gadi naqanii qadaadu. Gaafa bilchaatu baasanii baaduu irratti naqanii itti cororsu(baqsu).
Ubuntu
Manxxansaa yallii jalqaba
Galaana
Galaanni bishaan guddaa lafa ballaa uwwise.
Aljebraa
Aljebraa (jecha Arabiffaa al-jebr jedhurraa dhufe hiikaansaas "reunion of broken parts") damee herregaa ball'aa keessaa, tiyoorii lakkoofsaa, ji'oomeetirii fi qaaccessuu dabalatee, tokkodha. Aljebraan haala waliigalaan qorannoo mallattoowwanii fi seera mallattoowwan ittiin hujeessaniiti, kunis herreega hunda walitti fidee kan tokko taasisudha.
Tartiiba (baayoolojii)
Qoqqodama saayiinsii kessafi kan biology kessatti akka tajajilamutti, order (Latino: ordo, plural ordines) kuniin sadarka class fi famiglia jidduti argama (maqaa birra sadarka irra taxon jedhamuun bekama). Superorderiin immo sadarka class fi order jiddutti argamu dha.
Barruu
Afaan oromoo aadaa oromoo seena saba oromoo akka gaariiti barreessaan dhaloota dabarsuun heduu barbachiisa dha!
Yuunivarsiitii Adaamaa
Yuunivarsiitiin Saayinsii fi Teeknooloojii Adaamaa ( YSTA )Ykn Mabba Saayinsii fi Teeknooloojii Adaamaa Yuunivarsiitii mootummaa yeroo jalqabaaf bara 1993 Kolleejjii Teeknikaa Naazireet (NTC) jedhamuun hundeeffamee fi Yuunivarsiitii Saayinsii Fi Teeknooloojii Itoophiyaa lamaan keessaa isa tokkodha. Ityoophiyaa Naannoo Oromiyaa magaalaa Adaamaa keessatti argamti.
Yuunivarsiitii Samaraa
Yuunivarsiitiin Samaraa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Affaar keessatti argama.
Mercedes-Benz E320
Mercedes-Benz E320 kuni auto (E-seria).
Firidiriish Niichee
Firidiriish Viilheelmi Niichee (A.L.A Onkoloolessa 1844 – Hagayya 25 1900) filoosofera, qeeqaa aadaa, waloo, barreessaa sirbaa, hayyuu afaan Laatinii fi afaan Giriikii lammii Jarmaniiti. Hojiin Niichee dhiibbaa bu'uuraa fi addaa falaasama fi beekkumsa warra dhihaarratti fide.
Senaa
Oromon saba afaan kushi dubbatu kan baha fi kabba baha Afrikaa kessatti argaman kessa tokko dha.
Yuunivarsiitii Arsii
Yuunivarsiitiin Arsii yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Oromiyaa magaalaa Asallaa keessatti argama.
Yuunivarsiitii Addigiraat
Yuunivarsiitiin Addigiraat yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Tigraayi magaalaa Addigiraat keessatti argama.
Judaayizimii
Judaayizimiin amantii, falaasamaa fi akkaataa jireenyaa warra Yihudootaa ti.
Inorganic ions
Inorganic ions binensotta fi plant kuniin ionii hojaa cell ademsisuf barbachisaa ta'ee dha. Tissue nafa kessatti ionotni kuni electrolytes jedhamani bekkamu, isaanis walit-qabamu hirree (muscle) fi hojja neuron irratti fayyida qabu. Isaanis Dhibaa osmotic fesashi dhigaa fi akkasumas hojja nafa birraa bayyef tajajila gudda kennu. Asiin gadii ionotti lubbu qabatotta fi bayye barbachisaa ta'an fi fakkeni fayyida isaani barrefame jirra:
Ibantu
Aanaan Eebantuu aanolee godina Wallagga Bahaa keessaa ishee tokko taatee kan kallatii kaaba lixa godinchaatti argamtudha. Magaalli guddoon aanaa kanaa #HINDEE jedhamti. Magaalaa beekamtuu biraas ni qabdi. QEELLOO jedhamti. Magaalli Gatamaa Waaqoo fi Oomaa Dilalloos achuma keesatti argamu. Aaanan Eebantuu Kaabaa fi Kaaba Lixaan Mootummaa Naannoo Beenishaangul Gumuziin daangeffamti. Kibbaan Aanaa Limmuu, bahaan Aanaa Giddaa Ayyaanaatiin daangeeffamtee argamti. Eebantuu Biyya aanaa goototaa jedhamtee beekamti. Bara sirna Naafxanyaa, namootni aanaa kanaa duula hamaa humna habashaa irratti taasisaa turaniiru. Adda waraanaattis namni aanaa kanaa kan keessa jiru hin mo'amu jedhu. Aanaan kun adda qabdi. Beektotas hedduu qabdi. Jaarsoliin seenaa Oromoo gadifageenyaan beekanis aanaa kana keessatti ni argamu. Aanaa kana keessatti sanyiiwwaan akka Waayyuu, Aliitoo, Sinichoo, Jomottoo, Amuumaa, Jaggaa fi kkkf baayinaan keessatti ni argamu.
Faarfannaa
'[[Maqaa Fayyadamtotta - Maqaan atii yeroo log-in tattu akka user name kankeettit fayyadamte bakka kanaatti argama. Kana banuun immo gara fulla kankee qofaa ta'e sii gessa. Fulla kana akka fedhii ketti midhagsu ni dandetta. Haa ta'u malee akka nami si barresu danda'u gochuu qabda, fakkena kiyya ilalli DE. Dubii kiyya - Kunii bakka barrefama namii si barrese tartibaa guyyatiin itti argamu dha. Fedhii kiyya - Wa'ee kana ilaluuf Fedhii Kiyya banii. Tartibba-jijjirama kiyya - Yoo barrefama tokko barresitte fixee bodaa ilaluu kan jedhuu yoo tuqxe, akka barrefami suni ilalchaa kankee jalatti ta'u godhaa. Kuniis jijjirami namni biraa barrefama sunii irratti godhuu hunda bekku ni dandetta. Kunii immo kan itti argamu bakka tartibba-jijjirama kiyya jedhuu kanatti. Wa'ee kana ilalluf kana banii. Keena kiyya - Yoo log-in tatee jiratee tatee, bakka kana banuun barrefamotta atti barresite si agarsisa. Haa ta'u malee yoo barrefama tokko log-in osoo hin ta'in barresite turtee ta'e, barrefami sunii akka keena ketiit hin fudhatamu. Wa'ee kana ballinan ilaaluf kana bani. log out - Ergaa barresitee xumurtee bodaa log-out gochuu kee hin dedhiin.
Yuunivarsiitii Waachaamoo
Yuunivarsiitiin Waachaamoo yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa magaalaa Hoosaayinaa keessatti argama.
Firefox
Mozilla firefox (dur kan maqaa Phoenix jedhamuun beekkamaa ture) software Internet harkisu kan fandii Mozilla corporation fi namoota dhuunfaa hedduun kan ijaarame.
Yuunivarsiitii Asoosaa
Yuunivarsiitiin Asoosaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Beenishaangul magaalaa Asoosaa keessatti argama.
Firefox
Fandiin Mozillaa akka kaayyoo isaatitti Firefox "web browser" diqqaa, saffisaa, salphaa fi dhifamuu kan danda'u godhuuf carraaqa. Yeroo ammaatitti "Internet Explorer" kan Microsoft'n ijaarametti aanee addunyaa irratti sadarkaa 2ffaa irra jira. Namoonni hedduun sababa firefox caba garagaraa hin qabneef isa filatu. Nageenni isaan Operatti aanee sadarkaa lammaffaatti ka argamu Firefox jedhamee tilmaamama.
Osasco
Osasco (Osasku) is 'n stad in Brazil, South America. Osasco ballini ishe hanga 65 km². Bara 2009 bayinna ummata 718,646 calu biyyotta.
Mana waqqa yesso dhuga
"Mana waqqa yesso dhuga" (True Jesus Church) iin mana Waaqa ofii danda'e kan Beijing, China kessatti hundefame dha. Hardha Misensotta tilmamman milliona 2.5 ta'an yoo qabattu, biyyotta 45 fi ardii 6 kessatti argama. Churchiin kun church Pentecost kan kiriystanotta jalatti ramadamu kan centurii 20ffa dura burqee jallatti ramadama. Churchiin kun ergaa Waaqa dhufatti Yesoo kiristosii lammesoon dura saba cufaaf dhaqabsu hojii tokkofa godhaterra. Churchiin kun, yadaa maqaa Abba, Ilmaa fi Afuraa qulqullo "Trinity Concept" jedhamu osoo hin ta'in, yadaa "Barnotaa maqaa-yessoo" tokko ta'u Pentekostumma kan jedhamu fudhata.
Garba Paasifiik
Garbi Paasifiik garba addunyaa keessaa isa guddaadha. Kaaban Arkitiik irraa ka'ee hanga Galaana Kibbaatti kan fulla'u yoo ta'u, karaa dhihaa Eshiyaa fi Awustireliyaadhaan, karaa bahaa immoo ardii Ameerikaa lamaanin marfamee argama.
Garbi kun lafa isquweer km miliyoona 165.2 kan uwwisu yoo ta'u, lafa bishaanin aguuggame keessaa kun parsentii 46% ta'a akkasumas gutumma addunyaa keenyyaa keessaa parsentii 30% qabata. Mudhiin lafaa garba kana bakka lamatti qoodudhaan Paasifiikii Kaabaa fi Paasifiikii Kibbaa uuma. Dhooqni Mariyaanaa kan Dhiha Paasifiikii Kaabaatti argamu iddoo addunyaa keenyarra garmalee gad dhooqqatu yoo ta'u kunis meetira 10,911 (35,797 ft) ta'a. Garba kanaa maqaa Paasifiik jedhu kan baaseef abuurtuu biyya Poorchugaal Ferdinaand Maajelaani. Sababni inni maqaa kana baaseefis garbi kun tasgabba'aa fi bidiruu ofuuf mijataa waan tureefi maqaa Garba Nagaa(Paasifiik jechuun nagaa jechuu dha) jedhu kenneefi.
Zalaalam Abarraa
Zalaalam Abarraa (1953 - ) waloo fi qabsaawaa mirga Oromoo beekkamaa fi jaalatamaadha. Zalaalam walaloo miyaawaa Afaan Oromootin barreessuu fi dhimma hawaasummaa Oromoorratti xiyyeeffatuun beekkama.
Seenaa Duuba
Zalaalam Abarraa Lixa Oromiyaa magaalaa Naqamtee bakka Waachaa jedhamutti abbaasaa Abarraa Tasfaa fi harmeesaa Qanaatee W/yesuus irraa bara 1953 dhalate. Yeroo inni umuriinsaa waggaa shanii maatinsaa waan gargar bahaniif irra caala akkoosaa biratti guddate.
Barnootasaa achuma magaalaa Naqamtee keessatti barate.
Yuunivarsiitii Walaayittaa Sooddoo
Yuunivarsiitiin Walaayittaa Sooddoo yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Kibbaa keessatti argama.
Boqojjii (aanaa)
Aanaan Boqojjii burqaa atileetota bebbeekkamoo Oromiyaati. Kanneen keessaa Daraartuu Tulluu, Qananiisaa Baqqalaa, Taarikuu Baqqalaa, Faaxumaa Roobaa, Xurunash Dibaabaa, Ijjigaayyoo Dibaabaa fi Mastawit Tufaafaa maqaa dhahuun ni danda'ama.
Awustireliyaa
Awustireliyaa, akka ofiisaatti Koomanwelt Awustiraaliyaa ta'uu ibsameera, kan jedhamtu biyya kibba Hemispheretti argamu yoo ta'u, lafti kun Ardii addunyaa keessaa diqqitti ofii kessa qaba. Haa ta'u malee Awustireliyaa odoloota guguddoo kan akka Tasmaaniyaa fi odoloota xixiqqaa Garba Indiyaa fi Garba Paasifiik kessatti argamanii of keessaa qaba. Biyyonni dhihoo Awustireliyaatti argamani kaaban Indoneeshiyaa, Tiimor Bahaa fi Paappu'aa Niwuu Giinii, kaaba bahaan Odoloota Solomoon, Vaanu'atuu fi Niwuu Kaledooniyaa (Firaansi irra kan bilisoomtee) akkasumas kibba bahaan Niwuu Ziilaandi jedhamanitu argamu. Magaalaan guddoon Awustiraaliyaa Kaanberaa yoo taatu, magaalaan guddittii ammoo Siidnii dha.
Yuunivarsiitii Waldiyaa
Yuunivarsiitiin Waldiyaa yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Amaaraa magaalaa Waldiyaa keessatti argama.
Gaserana Gololcha
''maqaa isii gaserana odoo hin ta'iin Gaasaraa dha.Isiinis gololcha waliin hin waamamtu. adda kan of dandesse yoo taatu kutaalee baale kessa jiran irraa sad.4ffaa kan ramadamtu dha. Gaasarri ummataa bal'aa fi ummata akkaan hayyuu ta'e baay'ee qabdi.seenaan isii baay'ee dha.
Afrikaa
Afrikaan addunyaa keessaa ardii guddittii lammaffaa fi ardii baay'ina ummataan Eshiyaatti aantee lammaffaa irra jirtu dha. Odollan(island) Afrikaatti dhihaataniin walitti qabame Afrikaan bal'inni ishee hanga 30,221,532 km² (11,668,545 mi²) yoo ta'u, balinni kuni immoo 6.0% balinna addunyaa (lafaa fi bishaan walitti qabame) yo qabaattu, kan lafa qofaatiin immoo 20.4% ballina addunyaa qabata.
Bara 2016 baay'ina ummataa 1,225,080,510 caalu biyyoata 61 keessatti yoo qabdu, baayinni ummataa kun immoo 14% baayina ummata addunyaa ta'a. Ardiin kun kaabaan Galaana Mediteraaniyaanii, kaaba bahaan Suwiiz Kanaal fi Galaana Diimaa, kibba bahaan Garba Indiyaa, dhihaan immoo Garba Atilaantiikii daangeffamte argamti.
Madagaskaar iin walitti Afrikaa keessa biyyoota 46tti argama, odolaan walitti immoo biyyoota 53tti argama.
Dhedheessa (aanaa)
Dhedheessa laga Oromiyaa gara dhihaa naannoo Wallaggaa fi naannoo Iluu Abbaa Boorii yaa'ee laga Biluu Naayil (Abbaay)tti nammu.
Yuunivarsiitii Salaalee
Yuunivarsiitiin Salaalee yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u naannoo Oromiyaa magaalaa Fiichee keessatti argama.
Makkoo Bilii
makkobili abbaa gadaa isa xumuraa(oromoon sirna gadaan yeroo bulaa ture) seera gadaa durii sirreessee fi haaraa itti dabalee tume dha.
Yuunivarsiitii Odaa Bultum
Yuunivarsiitiin Odaa Bultum yuunivarsiitota Itoophiyaa keessaa tokko yoo ta'u baha Oromiyaa magaalaa Ciroo keessatti argama.
Balee Gasgaar
bale gasagar magalota arsi baha kessa isi takkadha bakka sena qabesaa bayedhan bekkamtudha kan akka gamo shek abbas fa'a kan birolle bayyetu jira dawwidhaf bayye nammatti mijatti
Cartilage
Cartilageiin gossa connective tissue walitti qabame dha. Kaan ofii kessa qabus fiberotta collagenous ta'an fi/yokan elastin ta'an yoo ofii kessa qabataan, gossa celli kan chondrocyte jedhaman, kan waan akka gel ta'e kan matrix jedhamuun marfamanii argamu. Cartilagiin kunin avascular (blood vessel homma kan hin qabne) fi nyatnii isaani matrix kessan hurkee dabraa. Cartilagiin fayyida bayye qabu, hundee jabba lafee kennaf kennu fi akkasumas lafee articulate ta'aniif fulla cisse (smooth) ta'e kennun ademsaa isaani salphisuu. Cartilagiin nafa kenyaa kessatti bakka bayeet argamu isaanis jilbaa fi ciqiletti, cinacha, gurra, funaan, Tuboo Bronchial fi jiddu Marsaa Intervertebralt. Cartilage gossa sadiit jirra: hyaline, elastic fi fibrocartilage. Isaanis waan tendon kessatti argamanii dha.
Lippiid
Lipidonni kuniin amphiphilic kan ta'anii fi organic compoundii hydrocarbon ofii kessa qabanii dha.are an amphiphilic class of hydrocarbon-containing organic compounds. Lipidonni kuni kan qoqqodaman waan isaan akkatta makamuu bayye xaxama ta'ee waan qabaniif, kunis umamaa lipid polymorphismiif sababa ta'a. Moleculonii lipid ammalla akkana sababi qabaniif waan bayyinaan egee hydrocarbon dheraa ka umamaan lipophilic ta'an fi mataa polar (fakkena tajajilumma phosphate irratti hunda'e fi/yokan tajajilumma inositol irratti hunda'e) waan ofii kessa qabaniif. Organismotta lubbu qaban kessatti, lipidonii energy olka'un, kutta cell membrane kessatti argamani ta'un fi akkasumas lipid signaling barbachisaa ofi
Ganzabee Dibaabaa
Ganzabee Dibaabaa atileetii Oromoo fiigicha dheeraa fi giddugaleessan beekkamtudha.
Aanaa Muneessa
Aaanaan Muunessaa ka Beekamte Atileetota akka Xurunesh Dibaabaa, Ejigayeu fi Leenjisaa beekkamaa Hussien Shibo.
Ji'oomeetirii
Ji'oomeetirii (jecha Giriik Durii: γεωμετρία; ji'oo- "dachee", -meetiron "safaruu") damee herregaa kan gaaffii boca, guddina, iddoowwan birqabaa danootaa qoratudha fi akkasumas amaloota ispeesii qoratudha. Abbaan herregaa kan damee ji'oomeetirii irratti xiyyeeffatee hojjatu ji'oometir jedhama.
Kilimanjaaroo
Kilimanjaron, qaraan Kaiser-Wilhelm-Spitze jedhame kan wamamu, garaa kabba baha Tanzaaniyaa tti argamu dha. Kilimanjaron adunyaa keessa dheerina garaa kobba ejjanii kessa tokkoffa dha. Jalatti dherinna 4600 metre (15,000 ft) kan ta'u, and akkasumas faggenaa gudda Afrikaa keessa 5,895 metres (19,340 ft) qaba, garrotta isaa marsani irra ilalcha nama gamachisu qaba. Kilimanjaro stratovolcano guddicha, yeroo ammatti kan ta'u osoo hin ta'in, fumarole wajjin dhoqa fixee kibo tti kan gas basu dha. Bara 2003 saayintistiin magma n baqee metre 400 gaditti akka argamu walii galani turan.
Huseen Soraa
Akka yaada Namota Adda adda irraa Hubannetti,Adda Bilisumma oromoo Maqa fi Alabaan Isa jijjiramu qabaa.Yaada Namota Ethiopia qabate falmatu qaba malee yaada ummata Oromo qofa yoo ta'e fagotti hin ademsisu.Ummata Oromo qofaf Osoo hin ta'in Ummata Ethiopia maraaf dhaabbachufi deggaru qaba.Reformi yaada dulloma adda adda gagessu qaba,akka ummata biratti fudhatama qabu.kanas dabalate ABO'N Motummaa Islamumma ummachufis ummata jedhu hedduu dha.yaada kanas ballessu fi qabataman agarsisu qabu.
Boqojjii (magaalaa)
Boqojjiin magaalaa naannoo Oromiyaa godina Arsii keessatti argamtu. Magaalli kun ol ka'iinsa lafa meetira 2810 kan qabdu yoo ta'u, sararaa mudhii lafaa (equator) irraa gara kaabaatti 7°35′ fi gara bahaatti 39°10′ fagaattee argamti. Magaalaan kun teessuma bulchiinsa anaa Boqojjii taatee tajaajilti.
Ji'oorjiyaa
Ji'oorjiyaa biyya odolaarraa hundoofte kan Eshiyaa bahaatti argamtu.
Wallagga
Wallaggaa kutaa bulchiinsa impaayera Itoophiyaa kudha arfan keessaa tokko yoo taatu dhiha biyyatiitti argamti. Magaalaa guddoon kutaa bulchiinsa Wallaggaa Naqamtee dha.
Curitiba
Curitiba (kuɾi'tibɐ) is 'n stad in Brazil, South America. Curitiba ballini ishe hanga 430.9 km². Bara 2006 bayinna ummata 1,788,559 calu biyyotta.
Moshchena
Moshchena, Yuukireen.
Moshchena ballini ishe hanga 1,05 km². Bara 20106 bayinna ummata 581 calu biyyotta.
Walqabsiistuu
wal qabsiistuun hima keessatti kan gaaleef gaalee yookiin kuthima wal qabsiistu dha.
Fkn. 1.Fi 2. Akkasumas, 3. Isaanis
Afaan Oromoo
Afaan Oromoo afaan baay'inaan Afrikaa keessatti dubbataman keessaa sadarkaa afraffaarra jira akka Baayisaa Fufaan qorannoo isaa keessatti addeessetti. Kana jechuun afaan Arabaa, afaan Kiswaahiliitiif, afaan Hawusaatti aana jechuudha. Afaan Arabaa fi afaan Kiswaahilii afaan ardii biraa yoo ta'an, Afaan Oromoo afaan Afrikaa keesdubbatamu keessaa Lammaffaa ta'a; osoo mootummaa yookiin wiirtuu afaanii qabaatee immoo addunyaarratti sadarkaa sadaffaa
Biraanee Adaree
Biraanee Adaree (A.L.A Adoolessa 21, 1973) atileetii Itoophiyaa fiigicha dheeradhaan keessattuu meetira 10,000 fi walakkaa maraatooniitiin beekkamtu.
Jaldu (aanaa)
Aanaa Jalduu aanolee naannoo Oromiyaa keessa tokko yoo ta'u Godina Shawaa Dhihaa keessatti argama. Aanaan kun erga hundeeffamte waggoota baay'ee lakkofsiste jirti. Aanan jalduu magaala guddittin ishee Goojjoo jedhama. Magaalaa Goojjoo aanaa Jalduu deemuf Finfinnee irraa kaatee gara magaalaa Amboo gahuuf KM 35 yennaa si hafu magaalaa Giincii keessan gara kaabatti goroodhan laga Awaash ceetee Bosona cillimoo keessa baatee gubbaa gaalessa keessa darbuudhan gandoota baadiyyaa teessoon lafa ishee kan nama simatu fii dachee magariisuu daawwachaa magaalaa Goojjoo seenta.
Ifa
Ifa, yookan ifa mul'atu, kuniin raadiyeeshinii elektiroomaagnineetii kan dheerinni dambalii isaa naannnnoo 400–700 nm ta'ee fi ija namaan argamuu danda'u qabuudha. Saayinsii kessatti jechii ifa jedhamu ifa ija namaan mul'atuu fi hin mul'anne walitti qabaan agarsiis. Kunis elektiroomaagneetiik ispeektiram jedhama. Ifni of kessaa paartikiloota xiqqoo kan foton jedhaman of keessaa qaba.
Waanni sadeen ifti ittiin beekkamu:
Ifni amala dambalii fi paartikilii agarsisuu ni danda'a. Amalli isaa kuni ammoo lakkummaa dambalii-paartikilii jedhama. Qo'annoon ifaa optiikisii yoo jedhamu qo'anno fiiziksii ammayyaa kessatti barbachisumaa guddaa qaba.
Garba Arkitiik
Garbi Arkitiik, garba hemisferii kaabaatti argamu yoo ta'u, kan baayyinan argamu garuu kutaa lafaa Arkitiik jedhamu kan fiixee kaabatti argamutti argama. Garbi kun garba addunya hunda irraa xiqqaa yoo ta'u, qallinaanis isa qallicha dha. Dhaabbata Qorannaa Bishaanii kan Addunyaa (International Hydrographic Organization) garba kana akkuma garba addunyaa shanan jalatti walitti-qabullee qorannaan garbaa yeroo baayyee Galaana Meditiraaniyaanii Arkitiik yookan salphaatti Galaana Arkitiik jedhani waamu, akkasumas akka bishaan xixiqqoo garba Atilaantiik jalatti argamani godhani qoodanii. Garbi Arkitiik bishaan Garba Addunyaa walitti qabamani adeeman keessaa kan fiixee kaabatti argamu dha.
Kutaan baayyen garba kanaa cabbii bishaanin kan marfamee yoo ta'u, kunis kan ta'u ji'otta qabbana yookan immo yeroo tokko tokko ganna guutuu dha. Oo'ii fi soogiddummaan bishaan kanaa waqtiin jijjiirama, kunis yeroo cabbin baqu fi yoo cabbin walitti-qabamu. Soogiddummaan garba kanaa yoo ilaalan avireejjii sogiddummaa shananii irra xiqqaa dha, kunis wanna hurka xiqqaa fi waan bishaan gara alaa yeroo baayyee hin yaaneef akkasumas bishaani qulqulun biraa gara keessaa yeroo bayye waan hin senneefi. Walit-qabami cabbi yeroo ganna hanga parsentii 50% ta'a.
Abbaaduulaa Gammadaa
Abbaa Duulaa Gammadaa kan dhalate Godina Arsiitti dha. Maqaan dhaloota is Minase Woldegorgis ta u isaa seenan burqaa bira ni ibasa. Dhugumattuu jabana Dargiitti abbaa duulaa cimaa akka ture ni beekama. Bara Dargiin kufus humna waraana wayyaanotaan Godina Wallagga Bahaa, Aanaa Leeqaa Dullachaa(naannawaa Naqamteetti) bakka Hukkee jedhamutti marfamee namoota naannoo sanaan dhokfamee lubbuun isaa oolte. Ergasii Abbaan Duulaa dhaaba ABO waliinis bosona tureera. Boodarra harkuma wayyaanee jala galee hojii eegale.
Bara 2006 G.C tti immoo Pirezidaantii Naannoo Oromiyaa isa 4ffaa ta'ee bulchuu eegale. Ummatni Oromoo garuu Oromummaa isaa waan shakkaniif yeroo duraatiif jibbaa turani. Booda garuu hojiin isaa Ummata Oromoo mararuun hin oolle. Akkuma Ummatni Oromoo hojii isaa jaallateen Wayyaaneen aangoo irraa isa buuftee bakka isaa Alamaayyoo Atoomsaa muudde. Kunis bara 2010 ture. Abbaan Duulaa ummata Oromoof bu'aa guddaa buusera. Baruma 2010 tti immoo Abbaan Duulaa Gammadaa dura ta'aa Af-yaa'ii bakka bu'oota ummattoota Itoophiyaa ta'ee wayyaaneef ergama itti fufe. Ta'us hariiroon inni Obbo Mallas waliin qabu hedduu hin turre.Galatni Abbaa Duula Yoomiyyuu hin irraanfatamuu
Kuush
Afaanonni gurguddon Kuush jalatti ramadaman kan armaan gadiiti:
Tributary
Tributaryn bishaan ya'u yokan laga yoo ta'u, kunis gara laga birra (parent river yokan laga dura) yokan Qamma Bishaani (body of water)iit ya'u yoo ta'u, kan garu gara gallana cisetti hin senne dha. orography kessatti tributaryiin kan gargari itti bafaman, kan gara Burqaa lagat dhihoo ta'ani jalqabe kan hanga Afaan bishaanit dhihoo ta'anit gargari bafamani qoqodamu. confluenciin bakka "tributary"iin lama yokan lagni lama waliin ademani dha.
Kuush
1. Afaan Oromoo	 - 45 miliyoona - Itoophiyaa, Keeniyaa...
Tributary
Maqaan tributary mirgaa fi tributary bita jedhamu kan fayyadatamu, bakka tributaryiin sun laga irra essa gullatti akka argamu ilallun imamu dha. Kunis kara currentiin laga itti ademmu irratti hunda'etti. Fakkena yoo bishaani Nile gara kabba ademutti jirratte, currentiin bishaan gara kabba jechu dha, kanaf tributaryiin baha irra dhufaan tributary mirgaa yoo ta'an, kan dhihaa irra dhufaan immo tributary bita jechu dha. Karan currentiin itti ademu river bank wajjin gossa tokko dha.
Abbaaduulaa Gammadaa
minaasee waldagoorgis eenyuti? kan isaa maqaa warra habashooti ta'us danda'a. garuu hanga har'aatti warri maqaa warra habashootaa qabdan hundi ofirraa galchaa akka abbaa duulaa kanatti yoo dhuguma beekaa taatan
Kuush
2. Afaan Sumaalee	 - 18 miliyoona - Somaaliyaa, Itoophiyaa, Jibuutii..
Uetersen
Uetersen (ˈyːtɐzən) is 'n stad in Duitsland, Europe. Uetersen ballini ishe hanga 11,43 km². Bara 2006 bayinna ummata 17,800 calu biyyotta.
Kuush
4. Afaan Hadiyyaa - 1.6 miliyoona - Itoophiyaa
Tributary
Fallan tributary immo distributary jedhama, kuni immo laga damee, bishaan guddicha irra gargari ba'u dha.
Kuush
5. Afaan Affaar	 - 1.5 miliyoona - Itoophiyaa, Eertiraa, Jibuutii..
Tributary
Network analysis kan jedhamu wa'ee tesso tributary qo'atte, tartibba 1ffa, 2ffa fi 3ffa... ttin olka'a.
流路形状
Kuush
6. Afaan Kambaataa - 1.5 miliyoona - Itoophiyaa
References
<references/>
Itita Dhiigaa
Coagulation akkatta xaxama dhigni walitti qabame jabba ta'u dha. Kuni immo kutta hemostasis (walit-anne jiggu dhigaa) kessa isaa barbachisaa dha, kunis yerro girgidaan tuboon dhigaa midhame jirru yoo walitti qabama platelet fi fibrin ofii kessa qabun dhiga'un yoo dhabatte, tuboo midhame qajjelchu jalqabu dha. Disorderiin coagulationiin kuniin midhama dhiga'u fi/yokan walit-qabamu dhiga fi embolismii fiddu danda'a.
Biology kessatti coagulationiin bayye eggama; hosiftotta hunda kessatti, coagulationiin kessatti lachuu: cellular (platelet) fi protein (coagulation factor) ofii kessa qaba. Akkataan coagulation kuni nama irratti waan bayye qo'atamuf nama kessatiis akkanuma bekkama.
Coagulationiin kan jalqabu yerro bayye ergaa nami tuboo dhigaa irratti midhama argatte midhami kuni immo endothelium (tartibaa tuboo) midhee dhufaa. Osoo hin turiin Plateletonni dhigii jiggu akka dhabatu hemostatic plug ummu kunis primary hemostasis (hemostasis duraa) jedhame bekkama. Yeroo hunda itti anne secondary hemostasis (hemostasis lammaffan) bakka fudhata, kunis yeroo proteiniin blood plasma kessatti argamu kan coagulation factor jedhamu yoo dafee dhaqabuf fibrin umme akka plugiin plateletiin umamee akka jabatuu godha.
Odyssey
Odyssey Biyyii Greek bareffama seena duriin kan bekamaan yoo ta'an, bareffamotni kunis akka barressa irrati hunda'e garagarumma qaban. Aristotle, Socrates fi Platon fedhiin isaani waan barsisu irrati hunda'ef barrefamotta bayee hin qaban, haa ta'u malee jechonni isaani barresitotta biraan dabafarma turee. Akkasumas yeroo isaanitti philosophiin waan bekkama ta'eef bayeen isaani bulchaan akkami bulchu akka qabuu, namni garagara akkam walit dhufee akka jirachu danda'u fi wa'ee waqqaa irratti xiyeffata turaan. Haa ta'u malee barresaan Homer jedhamu xiyyefanan isaa
Barnnoota Herrega
Herregni yeroo baayyee qorannoo baay'ina, gurmaa'ina, jijjiirama fi bal'ina jedhamee waama. gama biroo ammoo qorannoo "bocaafi lakkoofsa" jedhanii waamu. Innis qorannoo caasaa qabatamaa hin taane karaa itti fayyadama sabaaba fi (loojikii) ibsa herregaa jedhamuun beekama. Warri dhugaa (realists) wantootaa fi qaamolee hubannoo nuti isaan irratti qabnuun ala jiran irratti qorannoo jedhu. Herregni damee saayinsii kamiyyuu keessatti waan faayidaa qabuuf "afaan saayinsii" ykn afaan hawaa jedhama.
Gosoota barnootaa damee kanaan qorataman keessaa:
Uetersen
Dez 2006 tilmamee 17,865
Density 1563/square km
Time zone EAT (UTC+1)
Summer (DST) (UTC+2)
Calling code 04122
Ozone
Ozone (O3) kan jedhamu molekula atomi-sadii qabu, kan atomotta oxygenaa sadii ofii kessa qabu dha. Kunis allotropeii oxygenaa yoo ta'uu diatomic O2 irra ofii danda'uun diqqatte argame. Ozoniin sadarka-lafa (Ground-level) irratti argamu qillensa kan hamessu fi akkatta qillensa basu fi galchu (respiratory system) binensotta kan midhuu dha. Ozoniin atmosferra gubba irratti argamu garuu cararii Ultraviolet jedhamu kan nama irratti midha dhaqabsu danda'u akka lafaa hin dhaqabne godhaa. Kuniis hamaa diqoon Atmosferra Lafa kessatti argama. Fayyadamtotta fi Industrii kessatti gochaa heduu qaba. Allotrope kemikalotta kessaa sayintistiin kan jalqaban bekkame Ozone yoo ta'uu, kuniis akka kemikala kompoundit kan gargara bafame bara 1840t namicha Christian Friedrich Schönbein jedhamun yoo ta'uu innis jechaa Greeka (ozein) irratti maqaa basef. Kuniis maqaa urgaa yeroo lightining jiruu dha. Urgaan yeroo lightiningii argamu kunii kan dhufuu jijjirama kemikalaa yeroo sunitii dafee ademsifamu irra malee ozoni irra kan dhufuu miti. Formulaan ozone, O3, hanga bara 1865faat hin murtefamne turee, bara kanatiis J.L.Soret namichi jedhamu murtessu yoo danda'uu bara 1867t immoo Schonbein namichi jedhamu dhugessu danda'erra.
Grand Canyon
Grand Canyon kan qallamu qabu, kan qarqari isaa bayye dagalfate (kan olii dhabatte) kan kessa isaa immo Colorado River kan United States state Arizona kessatti argamu dha. Kan bayyinan argamu Grand Canyon National Park kessa yoo ta'u, Parkiin kuni parki biyya hunda duraa kan baname dha. Bakka Grand Canyon kana presidantiin America Theodore Roosevelt bayye jallata, akkasumas bayye morkaf ture, innis yerro bayye bineensota qabu fi bakka suni ilallu ni demma turee.
Siyaatil
Siyaatil magaalaa naannoo qarqara garbaa jirtu yoo taatu, USA keessatti mootummmaa naannoo Waashingiten keessatti argamti. Bara 2012tii, magaalaan kun jiraattota 634,535 kan qabduu fi akkasumaas magaalaa USA ariitidhaan guddachaa jiran keessa ishii tokko. Naannoo magaalaa Siyaatil uummata miliyoona 4 ta'u kan jiraatu wayita ta'u kunis USA keessaa sadarkaa 15ffaa qabata.
Grand Canyon
Dhoqqi kuni kan Colorado Riveriin midhafame yoo ta'u, lagi kun channel bara million 6 olii kan kutte yoo ta'u, dheriini isaa 277 miles (446 km) yoo ta'u dherinni dagalee (width)n isaa immo 4 hanga 18 miles (0.4 hanga 24 kilometers) yoo ta'u, dhoqaa gara kessa hanga mile tokko callu (1.6km) ta'u qaba.
Siyaatil
Dhalattoonni Ameerikaa (Native Americans), odoo qubattooni Yuurooppi kan jalqaba hin dhufin dura, naannoon Siyaatil waggaa 4,000 ol achi jiraachaa turan. Artur A. Deenii fi gareen isaa gaafa Sadaasa 13, 1851 iddoo Alkii Pooyint jedhamu ga'an. Bara 1853, qubsumni isaanii gara iddoo amma magaalaan Siyaatil jirtu kanatti kan jijjiirrame yoo ta'u maqaa Siyaatil jedhus kennameef. Maqaan kunis kan moggaafameef nama yeroo sana gosa naannoo san turan kan Duwamish fi Suqu'amish jedhaman bulchu kan Si'aal jedhamu irraayi.
Grand Canyon
Grand Canyon hanga U.S. Civil War dhumattu hunda bayyinan hin bekkamu ture. Bara 1869t, Major John Wesley Powell kan harka tokko qabu kan "Civil war" kessatti yerro bayyef hojjattef kan fedhii Science fi waan harra argu qabu, laga Colorado irran Grand Canyon irratti ademme ilalcha godhee. Isaa fi namotti isaa wajjin jiraan sagal wajjin ta'e jalqabulle, isaan kessa ja'a qofaat demma xumure. Isaaf namotti isaa wajjin ademman kuni namotta yerro duraaf demma akkana godhani dha. Powellin Sedimentary rock dhoqaa kana kessatti argee "leaves in a great story book" (balla kittaba seena gudda kessa) jedhe wamme. Ture suniin dura bakki suni Native Americansiin qabame ture, isaanis bakka jirenya fi washa bayye dhoqaa suni kessatti ijarani turaan.
Chrysler
SALADIN Abduraman chalanko
DaimlerChrysler Motors Company LLC, achiin diqqo turee immo kan Chrysler Holding LLC jedhamu,kuni konkollatta midhasitotta America yoo ta'u, kan kophatti ofiin konkollatta midhagsu jalqaban immo bara 1925t. Yeroo bayye maqaan ittii wamamu Chrysler Group jedhame wamama.
May 14 2007t DaimlerChrysler AGn akka konkollatta Chrysler isaan midhasan kessa percenti 80.1% akka Cerberus Capital Management, L.P. iif gurguru ifaa godhee ture. Yoo kenaan kuni dhummatu, Chrysleriin maqqa Chrysler Holding LLC jedhamu akka fudhattu himame ture.
Chrysler fi dameen isaa jalatti argaman biyya German jalatti maqaa DaimlerChrysler AG osoo jirru, walii-galtee "Merger of Equals" jedhamuni,Daimler-Benz wajjin bara 1998tii godhame. NYSE irratti, walii-galtee bara 1998 godhame irratti, Chrysler Corporationiin qubee "C" jalatti U.S.f kenname. Maqaan Chrysler Corporation U.S. kessatti "Chrysler Group" jedhama. Maqaan birra konkolatotta Chrysler kenname Mopar jedhama. Gossa konkollata Chrysler durii fi amma gadii ilalli.
Abbitoo Kabbadaa
Abbitoo Kabbadaa weellisaa Oromoo beekkammaa fi jaalatamaadha.
Oromiya
Illu Abbabora zonii Oromia kessa jiraan kessa tokko dha. Dangaan Illu Abbabora kibban Saba, Sabotta fi Ummatta kibban, kibba-dhihaan Gambela Region, dhihaan Baha Wallaga, kabban Benishangul-Gumuziin fi bahan Jimman. Annollen Illu Abbabora kessatti argamani Bedele, Gore fi Metu jedhamu.
CSAn akka 2005tti ibsetti, zoniin kuni bayyinaa ummatta walii-gallatti hanga 1,197,156 yoo qabattu kan kessa 587,134 dhirra yoo ta'an 610,022 immo dubraa; akkasumas 143,577 yokan percentii 12% ummatta ketematti gallu. Ballina lafa tilmaman hanga 16,555.36 square kilometers ta'u kessatti, Illubabor tilmamman population density 72.31 people per square kilometer ta'u qabbu.
Akka May 24, 2004 World Bank memorandumitti, percentiin 9% jirattotta kessa elektrikii fayyadamu. Zoniin kuni road density 43.2 kilometers per 1000 square kilometers (averegii biyya wajjin yoo walitti ilallani immo 30 kilometers ta'a). Avregiin abba mana badiyya tokko hektara 1.1 lafa yoo ta'u, mattan horri hanga 0.6 qaba. Percentiin 14.7% ummatta hojji qotee bulla alla ta'en jirattu (yoo walitti madalanni immo avregii biyya kessa percentii 25% fi avregii Oromia kessa percentii 24% ta'a. Percentiin 84% ijjolle mana barumsaa sadarkaa tokkofatti argamu akkasumas percentiin 23% mana barumsaa sadarka lammaffatti argamu. Memorandumiin zonii kanaf rakkoo qillensa hamanni qabamu qabxii 296 kennaffi.
Baale
Baaleen godinaalee Oromiyaa keessa jiran keessaa tokko dha. Daangaan Baalee, kibbaan Gujii (Gujii fi Baale laga Gannaalee Doriyaatu gargar baasa), kibba dhihaan Saba, Sab-lammootaa fi Ummattoota kibbaan, kaaba dhihaan Arsiin, kaaba bahaan Harargee fi kaaba fi kibbi Harargee Laga Shabaleen gargar  ba'u), bahaan immo Sumaaleen dangefamtee argamtii. Bakki dherinna gudda Baale keessaa qabu Gaara Baatuu yoo ta'u, gaarri kun immoo Oromiyaa kessattille guddinan tokkoffa dha. Gaarri Baatuu Gaara Urgoma jedhaman jalatti qoodama. Gaaronni biraa urgoma keessatti argamani kan akka Gaara Tulluu Diimtuu, Gaara Darkinna fi Gaara Geesse jedhamani dha. Aanoti bira Baale keessatti argamani kan akka Dodola, Ginniir, Gobba fi Roobee dha.
Gabaasa Baalee
Abbaa Taayitaa Istaatistiksii Itoophiyaa bara 2005tti akka gabaasetti, Baaleen baayyina ummataa 1,727,306 yoo qabaattu, kana keessaa 854,584 dhiira'a yoo ta'an, 872,722 immoo dubara. Ummanni Baalee 233,013 yookaan 13.5% magaalaatti galu. Ballina lafaa tilmaamaan hanga 63,917.46 square kilometers ta'u keessatti, Baaleen tuuta'insa ummataa 27.02, kiilometirii tokko keessa jiraata.
Akka meemoraandamii Baankii Addunyaa Caamsaa 24, 2004tti, 11% iin ummata Baalee elektiriikii yoo fayyadamanii, rukkinni karaa konkolaaltaa immo 11.4 kilometers per 1000 square kilometers qabu. Avirejjiin abba mana baadiyyaa tokko heektaara lafa tokko yoo qabatu, lakkoofsa horii immo 1.0 qaba. 19.5 % iin ummatta hojii qotee bulaa hin ta'iniin jiraata. 66%iin ijolee mana barumsaa sadarka tokkoffaf galmooftee barattu yoo tatu, 21% immo mana barumsa sadarka lammaffatti baratti. 53% Baale busaan qabammu yoo danda'ani, tokkollen immo Tsetse fly qabamu hin danda'anni. Memorandumiin Baalefi halla qillensa goga qabachuni kennamef 555 dha.