cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valentina Kondratjeva
Kirjuttamah tartundu
Valentina Mihailovna rubei kirjuttamah vuvvennu 2008. Kirjuttua livvikse häi ei maltanuh, ei tiedänyh karjalan kielen kirjaimii. Allus algajen kirjutti kirililazil kirjaimil. Omua enzimästy pitkiä kerdomustu ”Kaksi pedäjiägi” rubei kirjuttamah kirillitsal. Sit otti Aberin da opastui livvin kirjaimikkoh ičepiänneh.
Runoniekku
Prouzan ližäkse Valentina Kodratjeva kirjuttau runoloi da pajoloin tekstoi. Omii runoloi äijän kerdua kävyi lugemah runoloin lugijoin kilbah, kudamua pietäh Anukses Brendojevan festivualin hantuzis. Hänen kirjutettuloi pajoloi pajatetah anukselazet pajojoukot.
Suurembat kerdomukset
Valentina Kodratjevan kerdomuksis on tozi kajalaine elos da tozi karjalazet rahvas. Poluudittuu syväin -kerdomukses on kirjuttajan muaman elostu. Elos Hilda Petrovnal oli jygei. Voinan aigah häi oli nemsoin vallan ual. Sit händy karkoitettih omas muaspäi, työttih Germuanieh luageriloih. Sit Suomi lunnasti inkeriläzii. Jälgimäi tuldih Karjalah, omale roindumuale Leningruadan alovehele muga ni laskiettu ei.
Gladkina
Gladkina on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Kirjaimikko
Kirjaimikko, kirjaimisto da merkistö
Tiedotehniellizes nägökannas voibi paista merkistös, kudamah kuuluu kirjaimien ližäkse toizetgi kirjutusmerkit, muga kui välimerkit da noumerot.
Tundrumeččykana
Tundrumeččykana (Lagopus muta) on lindu.
Uuzi pos’olku
Uuzi pos’olku on  pos’olku Karjalan tazavallas Kondupohjan piiris Tedjärven kyläkunnas.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Kondupohjan piiri
Štšepino
XX vuozisuan arhitektuuran mustomerki – Štšepinan taloi – Štšepinospäi viettih Kižin muzeih.
Vahalaukku
Ulgonägö
Kaččomattah sih, ku vahalaukkuu on eri lajii, nägemäl net ollah läs yhtenjyttymät. Sienen šliäppy on mygyry, kazvahuu rodieu lačakokse da sen keskeh rodieu syvä haudaine. Diametras šliäpän suurus voi olla 4-12 sentii. Vahalaukun jalgaine on luja da kova. Se voi olla 3-6 sentii korgei da 1-2 sentii levei. Maiduo lähtöy sienespäi hyvin. Sil on valgei väri da kačker magu.
1847
Ken kuoli sinä vuon
1847
Nemino
Nemino on Karjalan tazavallan Karhumäin piirin Čolmužin kyläkunnan pos’olku.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Karhumäin piiri
Viiriäine
Karjalankieline nimi
Linnun täs artikkelis käytetty nimi on laihinsana suomekielizes nimespäi viiriäinen.
P'otr Sem'onov
Literatuurutoimindu
P. Sem’onovan enzimäine kniigu on Ruadajat- kerdomuskniigu. Myöhembi piäzi ilmah hänen Rodinjärvi- kniigu, kudai on omistettu roindumuale. Vuonnu 2004 päivänvalgien nägi hänen Puhtasjärven Maša - nimine romuanu. Enne sidä kniigan erähii ozii painettih paikallizis žurnualois.
Valamoin manasteri
Suuren ižänmualazen voinan aigua
Sygyzyl vuon 1940 Valamoin suarel, manasteris perustettih bocmanoin da laivupoigien škola, kuduan opastujat lähtiettih puolistamah Leningruadua vuvvennu 1941. Vuvvennu 1944 suomelazet voiskat jätettih suari da myöhembäh suareh sijoitettih Pitkyrannan sel’l’ulouzuzavodan abutila, perustettih mečanhoidoala da nostettih uvvessah manuahoin meteostansii.
Elvitys
10. heinykuudu vuonnu 2009 Patriarhu Kiril da Karjalan tazavallan piämies S.L. Katanandov avattih Patriarhan Aleksi II kunnivokse nimitetyn muzien. Muzien avuandu oli Valamoin manuahoin 20 vuvven elaijan elvityksen kunnivokse.
F’odor Dostojevskii
F’odor Dostojevskii oli roinnuhes Moskovas vuvvennu 1821 toizennu lapsennu seiččielapsehizeh pereheh. Dostojevskoin tuatto, vahnas ylähistösuvus da litvalazis ezivahnembis perävynnyh Mihail ruadoi douhturinnu köyhien talois. Vuvvennu 1837, konzu Dostojevskoile oli 16 vuottu, hänen muamo, Maria F'odorovna, kuoli da samannu vuvvennu Dostojevski muutti Piiterih. Siel häi opastui inženieruopistos vuozinnu 1837-1843. Ga Dostojevskii suvaičči jo silloi ylen äijäl literatuurua da liiriekkua. Häi rubei vähitelleh iče kirjuttamah kerdomuksii da toizii tekstoi. Sih aigah Dostojevskii sežo kiändi ulgomualastu kaunehliteratuurua ven'akse da algoi kirjuttamah hänen enzimmästy romuanua "Köyhät rahvahat", kudai jullattih vuvvennu 1846.
Gabon
250px|right|thumb|Gabon
Gabon (Gabonan Tazavaldu) on valdivo Keski-Afriekas, endine Fransien vallattu mua. Vuvven 2012 tiedoloin mugah, Gabonan rahvahan lugumiäry on 1 563 873 hengie, muan pinduala on 267 667 km². Rahvahan lugumiärän mugah Gabon on 151. sij muailmas, pindualan suuruon mugah – 76.sijal. Piälinnu on Librevil’, valdivolline kieli on fransien kieli. Librevil’-linnu on Keski-Afriekan päivänlaskupuoles. Linnan päivänlaskupuolizel rajal on Gvinein lahti. Susiedumualoinnu ollah Kongon Tazavaldu, Kamerun sego Ekvuatourielline Gvinei. Vierolazien enimistö uskou Hristossah.
Pil’masozero
Järven pinduala on 7,6 km², vezibasseinan ala on 91 km². Järven pindu on 148,9 metrii korgiembi meren pindua.
1852
Ken kuoli sinä vuon
1852
Oma Pajo
Soittajat
А. Riikkonen (1990—1991)
Beirut
Beirut on Livanan piälinnu da suurin linnu. Se on niemimual, Välimeren Livanan rannikon keskikohtas, sendäh gi on piämeriportu. Enzikerdua Beirut muanittih XV. vuozisual enne Iisusan roindua.
Vahatjärvi
Järvirannat ei olla jyrkät. Järveh laskeh viizi jogie, suurimat niis ollah Šuoju (se yhtistäy Vahatjärven Šotjärvenke) da Säpsy (se yhtistäy Vahatjärven Siämärvenke). Vahatjärves eläy 18 kalalajii.
V V V
Karjalan tazavaldu
Kaččuogi
Kategourii:Muantiedo * Kategourii:Ven'a Kategourii:Википедия:Избранные статьи
Nikolai Omelin
Eloskerdu
Kylmykuus 1971 polkovniekku Omelin on vojennois rezervas. Vuodessah 1985 häi jatkoi ruaduo Moskovan lendoinstituutan vojennoin ozaston opastajannu.
Kuala-Lumpur
Kuala-Lumpur on Malaizien piälinnu. Sie eläy 1 809 699 hengie (2009). Linnu on perustettu vuonnu 1857.
Vanuatu
V V
Šoltarven vepsäläzien etnogruaffine muzei
Stuatusoin muuttumine
Vuvves 1980 muzei suau valdivollizen muzein stuatusan da on Karjalan Kodialovehen muzein, nygözen Kanzallizen muzein, ozastonnu. Vuvves 1987 jo on sen filiualannu. Vuvvennu 2010 Šoltarven muzei sai R’urik Loninan nimen.
Karjalan Sanomat
Tämä päivy
Tänäpäi Karjalan Sanomat piäzöy ilmah kerran nedälis 16 sivul. Vuvves 2016 lehti on kogonah värilline. Toimitus bumuagulehten rinnale luadiu lehten pdf-versiedy. Toimituksel on oma saitu internetas da joukot sotsiualuverkolois.
Belomorsku
Raududorogoin ristelmys, meriportu Vienanmeren Sorokan lahtes. Belomorskan-Baltien kanualan loppupunktu.
Afanasjevskaja
Afanasjevskaja on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajoven rannal.
Padahaudazet
Padahaudazet on vahnu karjalaine syömine. Sih niškoi pestyt nagrehet ezmäi kuoritetah da pilkotah. Sit nämmä pun’uzet pannah padah da valetah sih vähäine vetty. Puan piäle pannah umbeh kanzi da työtäh pada päččih haudumah. Päčči vai pidäy hyvin salvata. Havvotut nagrehet, päčispäi otettuu, ezmäi viluškoitetah. Syvväh niidy painajen talkunah libo kagrujauhoh.
Hallijärvi
Hallijärvi on kylä Karjalan tazavallas Kondupohjan piiris Kendärven kyläkunnas.
Tundruhanhi
Kogo da nägö
Piduhus: 64-78 cm Siibien agjuväli: 130-160 cm Paino: 2-2,9 kg
Tulomdjärvi
Tulomdärvi (Тулмозеро) on Karjalan tazavallan Priäžän piirin järvi.
Täs löydyy 7 kalalajii: matikku, särgi, lahnu, haugi, kiiškoi, riäpöi, ahven.
Pablo Picasso
thumb|right|250px|Pablo Picasso vuonna 1962 Pablo Picasso [ˈpaβlo piˈkaso] (25. ligakuudu 1881 Málaga, Ispanii – 8. sulakuudu 1973 Mougins, Alpes-Maritimes, Francii) oli ispanielaine kuvataidoilii. Häi ei olluh vaiku taidehmualuaju ga sežo monipuoline gruafikko da kuvanvestäi.
Karjalazien ristindy
14 - 17 sadavuozil vähän rahvahan eländykohtil oli rakendettu monasteriloi. Sinne mendih ristikanzat, ken tahtoi eliä uskojien keskes da moliekseh Jumalal. Enzimäzet ylen bohatat monasterit pohjozen mual oldih Novgorodan Jur´jev da Kirillo-Belozerskoi monasteri.
Basshunter
Aihies muijal
Kategourii:Muuzikku Kategourii:Ruočči
1862
Ken kuoli sinä vuon
1862
Naruhito
Kategourii:Ristikanzat
Koležma
Histourii
Koležman voulosti hyllättih 1920-luvul da sen aloveh rubei kuulumah Sorokan piirih.
Ulan-Bator
Ulan-Bator on Mongoulien piälinnu, muailman kylmin piälinnu. Sie eläy 1 405 000 hengie (2017). Linnu on perustettu vuonnu 1639 da suanuh Urga- nimen.
Puatane
Tevolližus
Vuozinnu 1910 – 1922 täs ruadoi Puadanen meččyruadozavodu.
Kyläs on psihonevrologine internuattu.
Perälahti
Perälahti on stansii da eländykohtu Karjalan tazavallas Karhumäin piiris. Se kuuluu Karhumäin linnukundah.
Kamenicanjärvi
Järves läbi matkuau K’amenka-jogi, kudai laskeh Uikujärveh.
Voigriba
Kazvandu
Voigribua kazvau havvumečis, pedäjien da lehtikuuzien uale.
Puikkola
Puikkola on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku.
Šotjärvi
Šotjärven kauti virduau Šuoju. Järveh laskietahes Mikkel’anjogi (ven. Миккелица) da Pedlojogi. Syvimät kohtat ollah järven keskiozas.
Järves on 43 suardu, kudamien yhtehine pinduala on 0,36 km².
Järvi jiädyy kylmykuus-talvikuus, avavuu oraskuun allus. Se on jiäs läs 135 päiviä (tämä lugu voi muuttuo 90-180 päävässah).
Muantiedo
thumb|330px|[[Muailmankartu|Muailmankartu vuvvel 2004.]]
Gorka
Kyläs on kirikkö (se rakendettih v. 1846 – 1848). Se on pahas kunnos.
1870
Ken kuoli sinä vuon
1870
Tundrukuikku
Pezoitundu
Tundrukuikku muniu kaksi jäiččiä. Havvondu kestäy 23-25 päiviä.
1815
Ken kuoli sinä vuon
1815
Leo Närjä
Ruado
Karjalan Kanzallizeh teatrah Leo Närjä tuli ruadoh vuvvennu 1971 teatrustuudien loppiettuu. Teatras ozutti monii kymmenii rouliloi. Vuvvennu 1991 Leo Närjä kirjutti da pani lavale ozutelman karjalan kielen livvin murdehel ”Huikkua pajuo, karjalaine!”, kudai ylen hyvin otettih vastah kaččojat. Tämä ozutelmu on painettu monih kogomuksih. Niilöin joukos karjalazen literatuuran antolougii "Karjalan pagin" (2003) da Kanzallizen teatran luajittu kniigu "Teatterin verho: näytelmät" (2007). Jälgimäzes on Kanzallizen teatran ozutelmii karjalakse. Leo Närjän ozutelman ližäkse Antti Timozen "Otatko minut, Karjalan mua?" da Seppo Kantervon "Laukkurit". Leo Närjä maltoi da kunnivoičči karjalan kieldy da karjalazii perindölöi.
Pereh
Akku – Eila Närjä (Hidman), ruadoi Karjalan Kanzallizes teatras.
Tytär – Elli Närjä, ruadoi Karjalan Kanzallizes teatras.
Varoi
Lähtiet
V V
Gaijana
Gaijana libo Gaijanan Kooperatiivine Tazavaldu on valdivo Suvi-Amerikan koillisrannal. Pohjazes on Atlantan valdumeri, päivänlaskus on Venesuela, suves – Braziilii, päivännouzus on Surinam. Kuluu Rahvaskundien yhtymäh. Muan pinduala on 214 970 km². Rahvahan lugumiäry on 751 223 hengie (2002). Piälinnu on Džordžtaun. Virralline kieli on anglien.
Lindjärvi (järvi)
Järven pinduala on 34,7 km², vezibasseinan ala on 9130 km². Järven pindu on 89,3 metrii korgiembi meren pindua. Järven vientilavus on 0,14 km³.
Tilvajärvi
T T T
Katalkupualikku
K
Karševo
Kuulužat ristikanzat
F.D. Lan’ov (1869 - ?) on Ven’an impeerien Valdukunnanduuman ozanottai Anuksen guberniespäi.
Loužejärvi
Järves läbi matkuau Jenga-jogi, kudai laskeh Ala-Uikujogeh.
Punaine
thumb|300.px|alt=Punaine|Punaine Punaine (Plectrophenax nivalis) on lindu.
Kogo da nägö
Piduhus: 17-19 cm Paino: 29-40 cm
Lähtiet
P P
Luadogu
Luadogu (Ладожское озеро, ) on Jevroupan suurin da muailman 13. suurin magienvien järvi Ven'an luodehozas Leningruadan alovehel da Karjalan tazavallas. Karjalankannas eroittau järven Suomenlahtes.
Lumivuaru
Nähtävykset
Läs 500 metrin piäs pos’olkaspäi on luteransoin kirikkö, kudai ei rua. Se rakendettih arhitektoran Ilmari Launisan projektan mugah vuvvennu 1935.
Paju
Paju - pajupuun (Salicaceae) heimoh kuului puukazvos.
Paju on hyvin levitetty Ven’an keskiozas. Monet lajit kazvetah kostielois kohtis. Kuivis kohtis da suolois paju kazvau harvah. Pajuu voi nähtä mečisgi toizien puuloinke joukos.
On olemas pujupuun 550 lajii, kuduat kazvetah tavan mugah Pohjazen muan puoliškon viilielois alovehis. Toiči pajuu voi nähtä pol’arnoin kruugan tagan. Tavan mugah net puut ollah 15 metrii piduhuttu libo tuhjožikot.Toiči pajupuut ollah 40 metrii da niilöin rungon diametru on 0,5 metrii.
Karimečoi
K K
Karl Rautio
Eloskerdu
Vuvvennu 1926 lopetti oman enzimäzen sarjan simfouniiorkestrah niškoi, kudaman nimi on ”Karjalaine svuad’bu”.
Vuvves 1945 algajen Rautio on Suomelazen druamuteatran johtajannu. On säveldännyh teatran 9 ozutelmua: A.Kiven «Seiččie vellie» da «Kullervo», J.Rugojevan «Marikosken valot», T.Pakkalan «Jovenajol» imi.
Musto
Vuvvennu 1971 Petroskoin muuzikkuopistole annettih Raution nimi (nygöi Petroskoin muuzikkukoulledžu).
Katalunii
250px|right
*
Livvin kieli
pienoiskuva|Karjalan kielen murdehet: 1) varzinkarjal 1a) vienankarjala 1b) suvikarjala 2) livvin kieli 3) lyydin kieli Liygi (livvin kieli) on karjalan kielen piämurdehii. Livvikse paistah livvin karjalazet (liygiläzet). Pagizijua on 14,1 – 25 tuhattu hengie. Enimyölleh livvikse paistah Anuksen Karjalas sego Suomes (läs 3000 pagizijua).
Kirjukieli
Tundietun tuohikirjutuksen №292 pohjannu on livvin kielen muinasmuodo. Vuvves 1990 Karjalas piästetäh ilmoih Oma Mua –lehtie. Vuonnu 2011 Karjalan Kielen Seuru avai karjalankielizen verkožurnualan. Sen nimi on Karjal Žurnualu. Enimät kirjutukset ollah livvikse, erähät niilöis ollah varzin- da tverinkarjalakse.
Vuonnu 2007 Karjalan tazavallan halličus hyväksyi karjalan kielen uvven kirjaimikon. Se on yhtehine kaikile murdehile. 29. oraskuudu vuonnu 2014 uudeh kirjaimikkoh hyväksyttih muutokset. Kirjaimikko rodih moine:
Vaski
Histourii
Vaski on yksi enzimäzis metalloispäi, kuduadu ristikanzu käyttäy äijiä, sendäh gu sidä voi suaja kebjieh ruvaspäi da sih pidäy madal sulattamizen lämbötila. Se on yksi seiččemes metalloispäi, kudualoi ristikanzu tiedäy ammuzis aijois algajen. Tämä metallu on luonnos puhtahas nävös puaksumbah, migu kuldu, hobju da raudu. Vaskivuozisada, konzu käytettih äijiä vaskivehkehii, on kivivuozisuan jälgeh. S.A. Semjonovan da hänen ruadodovariššoin tutkimukset ozutettih, gu, hos vaski on pehmei, vaskizet ruadovehkehet ollah parembii, migu kivizet. Niilöin avul hallotah halgoloi, sruugatah, poratah da pilatah puuloi teriämbi.
Kirvesjärvi
Suves järvespäi lähtöy Kirvesjogi, kudai laskeh Uut’arveh, sie oman allun ottau Anusjogi.
Heinyšlöpöi
Ulgonägö
Šlöppölöis heinyšlöpöi on aiga suureččaine, 70-100 millimetrii. Sil on mruamorankarvaine libo pilkukas maha da tylčy turbu. Elätin väri on vaihtelii. Piälpäi heinyšlöpöi on valpahanmuzavanruskei da muzavanmaksankarvaine. On elättilöi, kudamat piälpäi ollah valpahankeldazet da vihoittavat libo ruskiettavat da enimälleh mustat. Elätin maha on rouno reduhine valgei libo keldazettavu.
Vas’s’oinkylä
Vas’s’oinkylä (Речная Сельга) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin pos’olku, kudai kuuluu Kuittizen kyläkundah.
31. ligakuudu
31. ligakuudu - 304. vuvven päivy (305. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 61 päiviä.
Mujejärvi
Ilmasto
Vuvven keskilämbötila on 1,3 °C.
Luulajansaami
Kirjaimikko
Kategourii: Suomelas-ugrilazet kielet
Tuoppajärvi
Pohjan pindualan enämbi puoldu on mudua. Vezi on valpahankeldaine.
Keriččimet
Arbaitus
Kategourii:Brujat Kategourii:Karjalaine kul'tuuru
Tilkuzet
Matkustandu
Tilkuzii tundietah Karjalan tazavallas da sen ulgopuolel. Artistat kävväh ozuttamah omii spektakliloi karjalazih kylih, oldih ezittymäs Petroskois Kanzallizes teatrasgi. Omua neruo kävväh ozuttamah Suomehgi.
Lungulansuari
Talvi- da jatkovoinu
Jatkovoinas Suomi valdai suaren järilleh vuvvennu 1941, no sen pidi myöstyö siepäi vuvvennu 1944. Lopullizesti Suomi menetti suaren Parižan rauhas vuvvennu 1947.
Gaiti
250px|right|thumb|Gaiti
Pakkastiaine
Kogo da nägö
Piduhus: 13,5-15 cm Paino: 15-23 g
Paimoi da paimendus
Paimoin vehkehet
Joga paimoil oli oma torvi libo sarvi. Joga huondestu hänen sarvensoitandu nostatti emändät lypsämäh lehmii da ehtäl se keräi žiivatat yhteh.
Antti Timonen
Eloskerdu
Vuvvennu 1946 Timostu otettih Nevvostoliiton kirjuttajien liittoh. Häi kirjutti prouzua. Oli Karjalan kirjuttajien liiton toimitussekretarinnu, sit sen halličuksen piälikönny. Piälikön ruavos keskustuksii luguh ottajen häi oli talvikuussah 1978. Monien vuozien aigah Timonen oli Nevvostoliitto-Suomi -seuran Karjalan ozaston piälikönny, kuului Nevvostoliiton kirjuttajien liiton halličukseh, oli vallittu Karjalan avtonoumizen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston V-IX kučundukerähmölöin deputuatakse.
2002
Ken kuoli sinä vuon
2002
Ala-Onihmanjärvi
Ala-Onihmanjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustankosken kyläkunnan alovehel.
A A A A
Maiguba
Maiguba on pos’olku, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelän kyläkundah. Pos’olku on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal.
Peiboi
Leviendy
Peiboi on muuttolindu. Suvi-Karjalah enzimäzet peiboit tullah sulakuun allus- sulakuun keskipuoles. Pohjazih piirilöih tullah sulakuun loppussah-oraskuun algussah. Enzimäzikse ainos tullah ižäčyt.
Ulgonägö
Peiboi on kirjavu. Ižäčyn alapuoli da šokat ollah muzavanmaksankarvazet, piä da n’okku ollah taivahankarvazenharmuat, očas peiboil on mustu tačmu. Selgy on ruspakko-maksankarvaine, hännän alapuoli – vihandettavu. Siives olgupiän kohtas on suuri valgei tačmu. Emäččylöin väri on enämbäl harmuan-muzavanruskei. Peiboil on kuului, viheldäi da omaluaduine iäni.
Pezoitundu
Peiboit luajitah pezät kaikkih puuloih, paiči huabua. Toiči luajitah tuhjoloihgi: kadajah da buzinah. Pezät ollah 1-18 metrin korgevuol, enimyölleh 3-5 metrin korgevuol.
Havvondu
Emä haudou 4-6 jäiččiä. Sil havvondah da poigazien syötändäh pezäs menöy 12-13 päiviä. Peiboit havvotah poigazii vaiku kerran kezäs.
Pyhärvi (järvi)
P P P
Batova
Se sijaiččou Putkozero-järven päivännouzurannal, läs 50 kilometrin piäs Karhumäispäi.
Kirjoin'okkučiirakko
thumb|300px|alt=Kirjoin'okkučiirakko|Kirjoin'okkučiirakko
1360
Ken kuoli sinä vuon
1360
Luusalmi
Kuulužat ristikanzat
V. 1915 Luusalmes on roinnuhes kuulužu karjalaine kirjuttai Antti Timonen.
Muntaanjärvi
Muntaanjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin alovehel. Järvi kuuluu Luadogan järven basseinah.
29. kylmykuudu
Ken kuoli sinä piän
T
Muntaanjärvi
M M M M
Kodičiučoi
Havvondu
Karjalas kodičiučoit havvotah poigazii kaksi kerdua kezäs. Havvondu algavuu sulakuun lopus-oraskuun allus, kezäl algavuu kezäkuun toizel puoliškol-heinykuul.
Syöndy
Nämä linnut syvväh syömizen jiännöksii. Vaiku pezoitutandan aigah net syötetäh poigazii böbökil.
Literatuuru
K K
Tuuksi
Eläjät
Kategourii:Anuksen piiri
Retajärvi
Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 192,0 metrii korgiembi meren pindua.
Läskelä
Talovus
L L Kategourii:Pitkänrannan piiri
Mundärvenlahti
Kuulužat ristikanzat
M M Kategourii:Kondupohjan piiri
Priäžänjärvi
thumb|500.px|alt=Priäžänjärvi|Priäžänjärvi
Hvoini
Hvoini on pos’olku Karjalan tazavallas Belomorskan piiris, se kuuluu Sumposadan kyläkundah.
Se sijaiččou lähäl Sumajärven pohjasrandua, lähäl Sumajoven suudu, 87 kilometrin piäs Belomorskaspäi.
Kottaraine
Kottaraine (lat. Sturnus vulgaris L.) kuuluu kottarazien pereheh. Karjalas tädä linduu on kaikkiel.
Pezoitundu
Karjalas kottarazet pezoitutah enimyölleh pöntölöih, kudamii äijin pannah rahvas. Konzu pöntälöi ei ole, luajitah pezii levoloin kon’kulavvoin alle. Toiči pezoitutah meččih, kudamat ollah linnoin da kylien, niittylöin da peldoloin lähäl.
Literatuuru
В.Б. Зимин, Э.В. Ивантер. Птицы. Петрозаводск, 2002
26. tuhukuudu
26. tuhukuudu on 57. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 308 (309. kargavusvuon) päiviä.
Zenvo
200px|thumb|Zenvo
1829
Ken kuoli sinä vuon
1829
Magnii
Magnii Mendelejevan sistiemallizen järjestyksen mugah on toizen joukon kolmanden periodan alguaineh. Sen atomunoumer on 12. Sidä merkitäh Mg. Prostoi aineh magnii on kebjei, tavottu hobjankarvaine da valgei metallu.
Berlin
Berlin on Germuanien piälinnu da sežo yksi sen ozavaldivois. Sie eläy nenga 3,4 miljounua ristikanzua. Berlin on Germuanien suurin linnu da Jevroupan unionin toizekse suurin linnu jälles Londonua. Se sijaiččou 70 kilometrin piäs Pol’šan rajalpäi, da sen ymbäri on Brandenburgin ozavaldivo. Linnu on perustettu XII libo XIII vuozisual.
Musta aurinko nousee
Pajos on luajittu moni versielöi, semmite 2000-luvul.
Puukari
Puukari on hieru Valdimon kunnas Pohjas-Karjalas. Se on sijoitunnuhes valdutie 6:n da Jovensuu-Kontiomäki-raudutien varrel nenga 10 kilometrin peräs Valdimos pohjazeh. Nygöi Puukaris eläy nenga 400 hengie.
Šiižmu
Šiižmu (vienankarjalan eri murdehies: žiižma, siižma, siizma, šiizma, siišma, siizima, sizoma, sizuma) on hiilavan riehtilän päčispäi libo plitalpäi otettavu. Šiizmas on puuhine varzi da sen n’okas raudahine riehtiläh tartui.
Kuuziozazes Karjalan kielen sanakirjas otettuu: šiižmal talutah rieht́ileä pättših vaĺĺoim pastahez, koufein žoarihez.
Mäntyjärvi
Järven pinduala on 1,5 km², vezibasseinan ala on 289 km². Järven pindu on 172 metrii korgiembi meren pindua.
Bol’nični (Šun’ga)
1980-luvun lopus kylä oli merkitty kartois Šun’gan lähevönny.
Valgeipästärikki
Literatuuru
В.Б. Зимин, Э.В. Ивантер. Птицы. Петрозаводск, 2002
Papinsuari
Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigua (1941 – 1944) pos’olkah tuodih Karhumäin mečänruadozavodan vehkehet. Luajittih sukset armieh niškoi, juaššiekat snar’uadoih näh.
Biblii
thumbnail|right|250px|[[Gutenbergan Biblii]] Biblii ( biblia) on kogomus hristianskoin da jevrielöin uskon pyhiä kirjutustu. Hristianskoin uskon Biblies on sego Uuzi sana sego Vahnu sana.
Biblii
Pada
Pada on saves libo ravvas luajittu aste syömizien varustandah libo piendäh niškoi. Pada on pyöryžy, sit eigo ole korvua, eigo pangua, eigo vartu. Padua pannah päččih da otetah päčispäi ufatkal. Karjalazel emändäl talois oli eri suurustu padua, joga padah niškoi oli oma suurus ufatku. Padoi luadi padaniekku käzil pyörijän padaniekan kruugan vuoh. Sit pada pandih päččih.
Puan’arvi (järvi)
Puan’arvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken da Idelin kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 5 km², vezibasseinan ala on 3250 km². Järven pindu on 98,4 metrii korgiembi meren pindua.
Pyhäjärvi
Järven pinduala on 206,79 km², sen syvin kohtu on 79,6 m. Järves on 365 suardu.
P P P
Papirus
thumb|220px|Papiruskažlu (Cyperus papyrus) thumb|220px|[[Oksyrhynkhos|Oksyrhynkhoksespäi lövvetty papirus.]]
Papirus on papiruskažlaspäi (Cyperus papyrus) luajittu bumuaganjyttyine materjualu, kudamua käytettih enimytteh ammuzes Egiptas. Paiči kirjutusmaterjualannu, papiruskažlua on käytetty sežo toizih tarkoituksih mm. venehien luadimizeh, syömizekse da sobien materjualakse.
Hormu
thumb|300px|alt=Hormu kaidulehtine|Hormu kaidulehtine Hormu kaidulehtine ( libo ) on monivuodine heinykazvi. Hormu kazvau Pohjazen muapuoliškon alovehel. Ven'al hormu kazvau muan jevruoppuozan havumečis da Sibiris. Hormu kazvau hiekkupaikoil, mečänreunas, kohtil, kus on kuattu meččy, pitkin raududorogoi da ojazii, jogi- da järvirannois sego peldolois ymbäri. Hormu kazvau 50-150 (harvah 200) santimetrin korgiekse. XX vuozisadassah Ven’an eri alovehis juadih hormučuajuu. Sidä suvaittih köyhät dai botahtat rahvasgi.
Ruskeala
Ruskeala on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku.
Pyhäd'ärvi
Histourii
Nevvostoliiton aigua rahvas piettih lehmii da kazvatettih kartohkua.
Pyhärven rahvahan lugumiäry
Kuulužat ristikanzat da kylän eläjät
Pyhärves eli kuulužu runoilii Konstantin Gordejev-Häkki da hänen bunukku Vasili, kudai tuli Karjalan kuulužakse suarnansanelijakse.
Bibliogruafii Kirjalližusluvettelo
Öispuu, Jaan. Oma Mua - lehten bibliografii, 1990-2004 / Jaan Öispuu ; Tallinnan universitietan filolougiellinen tiedokundu. – Tallinn, 2006.
Kalgalahti
Kalgalahti ) on vahnu kylä Karjalan tazavallas Kemin piiris Kuuzimuan kyläkunnas.
Izrail
Izrail (ivr. יִשְׂרָאֵל, arab. إسرائيل‎‎), virralline nimi on Izrailan valdukundu (ivr.  ‏מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‏‎‎‎,  arab. دولة اسرائيل‎)  —  valdukundu Lounas-Azies. Rahvahan lugumiäry on 8,90 miljonua hengie (v. 2010). Muan pinduala on 22 072 km². Piälinnu on Ierusalimu. Virrallizet kielet ollah ivritu, arabien kieli. Izrail on unituarine valdivo, demokruattine parluemantutazavaldu. Izrail sijaiččou Lähizes Päivännouzus Välimeren päivännouzupuolizel rannal. Pohjazes se sijaiččou Livananke, luodehes Sirienke, päivännouzus Jordanienke da Jordan-joven päivänlaskupuolizenke rannanke, lounuas Jegiptanke da Gazan sektoranke.
Papua-Uuzi Guinea
Papua-Uuzi-Gvineja libo Papua-Uvven-Gvinejan iččenäine valdivo (, tok-pis. Papua Niugini, hiri-m. Papua Niu Gini) on valdivo Okeanies, Tyynimeren lounuas. Se sijaiččou Uuzi Gvineja-suaren päivännouzus ozas Bismarkan suaristos, Solomonan suariloin pohjazes ozas. Muan pinduala on 462 840 km². Rahvahan lugumiäry on 7 275 324 hengie. Virallizet kielet ollah tok-pisin, hiri-motu da anglien kieli. Papua-Uvven-Gvinejan piälinnu on Port-Morsbi.
P P
Korbivaroi
Korbivaroi (lat. Corvus corax L., ven. ворон) kuuluu varoloin pereheh. Eläy tundran alovehis mägimeččissäh. Karjalas korbivaroidu on kaikkiel. Se on talvilindu.
Mustukoski
Täs ruadau škola, lapsienpäivykodi, kluubu, feršalipunktu, laukku.
Leonhard Euler
Leonhard Euler (15. sulakuudu 1707 – 7.(18.) syvyskuudu 1783) oli švetsuarielaine, germuanielaine da ven’alaine matemuatiekku da mehaniekku, kudai luadi ylen suuren ruavon nämmien tiedoaloin kehittämizekse. Häi tutki myös fiziekkua, tiähtientieduo da toizii tiedoaloi. Euler on enämbi migu 850 tiedoruadoloin kirjuttai, niilöin joukos on kaksikymmen perinpohjastu da perustehellistu monogriefiedu. Euleran tutkimukset koskietah matemuatiekan anualizua, differentsiualugeometriedu, numerualoin teouriedu, lähimiäräzii lugemizii, ilmumehaniekkua, matemuattistu fiziekkua, optiekkua, ballistiekkua, laivoinrakendamistu, muuzikan teouriedu da toizii aloi. Häi syvästi tutki liečetieduo, hiimiedy, kazvitieduo, ilmassovvandua, muuzikan teouriedu, äijii jevroupan da muinazii kielii. Euler oli Piiterin, Berlinan, Torinan, Lissabonan da Bazelin tiedoakadeemieloin akadiemiekku, Pariižan Tiedoakadeemien ulgomualaine ozanottai.
XIX vuozisada
XVIII vuozisada XX vuozisada
Pyhäpäivy
Pyhäpäivy (, воскресенье) on nedälin seiččemes päivy.
Nartsissu
Ulgonägö
Nartissu on heinykazvi, kudamal on luja laukku juurennu da hoikat piduličat lentat rouno lehtet. Net ollah muzavanvihandat da levevyön puoles eriluaduzet. Kukat ollah valgiet, keldazet libo kaksivärizet. Niilöil on äimel juovuttai haju.
Maido
Maijon ominažuot
Hyvä maido on ilmai šakšuu da hiudalehii. Sen väri on valgei.
Nikolai Jaakkola
Eloskerdu
On pandu muah Petroskoin Peski-kalmužimale.
Tuvalu
Tuvalu on Tyynenmeren valdivo Polinezies. Pohjazes da koillizes se rajoittuu Kiribatin alovehvezilöinke, päivännouzus – Tokelaun alovehvezilöinke, liidehes – Samoan da Uollis- da Futuna-suariloin vezistönke, suves – Fidžin vezistönke, lounuas da päivänlaskus – Solomonan suariloin vezistönke. Randuviivan pitkevys on 21 km. Muan yhtehine pinduala on 26 km². Valdivon rahvahan lugumiäry on 11 206 hengie (v. 2011). Piälinnu on Funafuti.
Ven'an kieli
Ven'an kieli (ру́сский язы́к, russki jazyk) kuuluu päivännouzusluavilaizih kielih, kudamih kuulutah vie ukrainu, valgoven'a da ruteeni. Ven'an kielel pagizou läs 275 miljonua hengie, läs 165 miljonal se on muamankieli. Ven'akse kirjutetah kirillizin kirjaimin.
Pekin
Pekin on Kitain Rahvahan Tazavallan piälinnu. Linnu on suurin raudutie- sego avtotiekeskus da yksi tärgielöis lendokeskuksis. Pekin on Tazavallan poliittine, opastus- sego kul’tuurukeskus. Šanhai da Honkong ollah muan ekonoumiekkukeskukset.
Ruskei
right|thumb|250px|Ruskiedu käytetäh liikehvalgolois merkinny vuottamisvelvolližuos. Ruskei on ristikanzan silmän kauti nägönervah kaikis vägevimän ärzykkehen andai väri. Se ei yhtelläh pitkän uallonpiduhuon täh keskevytä silmän sumeinägyö auttajan nägöpurpuran tuotanduo, sendäh se sovelduu käytettäväkse mm. mašinan tagavalgolois.
Harakku
Arbaitus
Kerä keskel, keriččimet tagan. (harakku)
Literatuuru
В.Б. Зимин, Э.В. Ивантер. Птицы. Петрозаводск, 2002
Verhn’aja Putka
Verhn’aja Putka on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Šun’gan kyläkunnas.
Tuuliajolla
Enzimäine Tuuliajolla-gastroli oli SS Heinäveil vuvvennu 1981. Sit luajittih Aki da Mika Kaurismäin ohjattu dokumentu Saimaa-ilmiö, Juho Juntusen kirju Tuuliajolla – suuri rock and roll -risteily sego live-iäniteh Tuuliajolla (eli ballaadeja Saimaalta). Tuuliajolla-gastroliloi järjestettih 1980-luvul kaikkiedah viizi, no gastroli oli talohuollizesti liijan kallis, da vuvvennu 1986 järjestettigi vaiku gastroli Mikkelis. Vuvvennu 2006 gastroli piätettih elvyttiä uvven sugupolven joukkovehien väil 25-vuozipruazniekanke.
Tihverinjärvi
Tihverinjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Anuksen piirin Koverin kyläkundah.
Kondupohjan piiri
Kondupohjan piiri kuuluu peräpohjazen alovehien joukkoh.
Ruskeikagluhanhi
Ruskeikagluhanhi (Branta ruficollis) on lindu.
Kogo da nägö
Piduhus: 54-60 cm Siibien agjuväli: 110-125 cm Paino: 1-1,5 kg
Afriekku
thumb|300px|right|Afriekku
Afriekan manner menöy poikki ekvuatoras da mones ilmastoalovehes. Se on ainavo manner, kudai sijoittuu pohjazes subtropizes ilmastoalovehespäi suvisubtropizessah. Täs vihmuu ylen vähän.
Gottfried Leibniz
Tärgevimät tiedosuavutukset
Häi luadi pohjan matemuatiekan lougiekale.
Šomba
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Kemin piiri
Uikut
Karjalankieline nimi
U
Kazahstan
Kazahstan, virralline nimi on Kazahstanan tazavaldu – valdivo, kudai sijaiččou Jevruazien keskiozas. Kazahstanan suurin oza sijaiččou Azies, pienin oza on Jevroupas. Valdivo sijaiččou Kaspien meren, Ala-Volgan alovehen, Uralan, Sibirien, Kitain da Keski-Azien välis. Kazahstan rajoituu Ven'anke pohjazes da päivänlaskus, Kitainke päivännouzus, Kirgizienke, Uzbekistuananke da Turkmenienke suves. Piälinnu on Astana. Rahvahan lugumiäry on 17.713.784 hengie (v. 2016). Muan pinduala on 2.724.902 km². Virralline kieli on ven’a, valdivolline kieli on kazahan kieli.
Venehjärvi
Venehjärvi (Суднозеро, Venejärvi) on vahnu kylä Karjalan tazavallas Kostamukšen linnupiiris.
Pelonč
P P P P
Ižoran kieli
Ižoran kieli (ižoran kieleh ižor(k)an keeli/kiili, maakeeli) on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkoh kuului baltiekku-suomelaine kieli. ižorakse pagizou 120-260 hengie. ižora on karjalan lähin sugukieli da karjalaine malttau ellendie äijän ižoruo.
19. pakkaskuudu
19. pakkaskuudu - 19. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah.
Pannil
Pannil on kylä Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kunnas Ven'al, se sijoittuu meččyjärven rannal.
Vuvvennu 1905 kyläs eli 111 hengie.
Jevroupan unioni
pienoiskuva|Jevroupan unionin ala pienoiskuva|Flagu Jevroupan unioni (EU) on 27 valdivon muovostama ekounoumilline da poliittine liitto Jevroupas. Unionih voi liittyö kai Jevroupan muat migäli himoittau, libo lähtie migäli himoittau.
Torasjärvi (järvi)
Järves läbi matkuau Anusjogi. Järven rannal on sijoitannuhes Torasjärven hieru.
Kägöi
Literatuuru
K K
Venesuela
250px|right|thumb|Venesuela
Pohjazes sen randoi huuhtellah Kariban meren da Atlantizen valdumeren viet, päivännouzus se rajoittuu Gaijananke, suves – Braziilienke, päivänlaskus – Kolumbienke.
Kaglushaigari
K K
27. tuhukuudu
Ken kuoli sinä piän
Kategourii:Päivät
Mustučiirakko
thumb|300px|alt=Mustučiirakko|Mustučiirakko
Lähtiet
M M
Pussitiaine
thumb|600.px|alt=Pussitiaine|Pussitiaine Pussitiaine (Remiz pendulinus) on lindu.
1936
Ken kuoli sinä vuon
1936
1597
Ken kuoli sinä vuon
1597
Ala-Puulonki
Rahvahan lugumiäry
A A Kategourii:Louhen piiri
Venus
Venus (simvolu: ) on päiväzensistieman planiettu.
Pariižu
Varzinazes Pariižas (Commune de Paris) eläy läs 2,2 miljonua hengie da kogo Île-de-Francen alovehel läs 11,9 miljonua (2013). Varsinazen Pariižan vuvvennu 2010 miärätty rahvahanpuaksuvus on 21 288 eläjiä/km².
Vepsän Wikipedii
Vepsän Wikipedii on Wikipedien oza Vepsän kielel
Kirovan lagevo
Kirovan lagevol puaksuh pietäh pruazniekkoi. Talvel, konzu tulou Uuzi vuozi, lagevole pystytetäh suuri da šuorei kuuzi. Se čomendetah erivärizil tuliloil da bobazil. Illoil lapset vahnembienke kävväh kižuamah kuuzele. Lapsih niškoi pannah čuravomägizet. Lagevol on ainos äijy rahvastu. Ylen puaksuh voi vastata ulgomualazii gostii, kuduat ihaillah tädä čomua paikkua.
Kategourii:Petroskoi
Maidovalas
Ulgonägö
Maidovalahan nahku on yhty värii. Vastesuavut yksilöt ollah muzavansinizet, yhtenvuotizet ollah harmuat, harmuahkot da valgosinizet. Yksilöt, kudamile on 3–5 vuottu, ollah valgiet.
Elämän taba da syömine
Maidovalahat ei tavata sualistu, a imietäh sidä. Yhtes päiväs täyzi-igäine yksilö syöy läs 15 kg syömisty. Puaksuh, gu suaja syömisty, maidovalahat kävväh suurih jogiloih, ezim. Obih, Jenisejah, Lenah, Amurah.
Randujärvi (Puudogan piiri)
Järvespäi lähtöy Randuoja, kudai laskeh Oniegan järveh.
Tuulosjärvi (järvi)
Tuulosjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Anuksen piirin Koverin kyläkundah.
Ortjo Stepanov
Ortjo Stepanov (ven’akse Art’om Mihailovič Stepanov, 7. sulakuudu 1920 – 22. kevätkuudu 1998) oli nevvostolaine karjalaine kirjuttai, literatuuran da taijon alal Karjalan valdivollizen palkindon laureattu (1985), Karjalan rahvahan kirjuttai.
Eloskerdu
Vuvvennu 1944 akan roindulinnan Kurskan piästettyy Stepanov kaksi vuottu ruadoi Kurskan tarkastusb’uron piälikön sijahizenny. Jälles kaksivuodistu opastustu kauppukursiloil Piiteris (1946-1948) Stepanov tuli järilleh Karjalah, ruadoi läs vuvven Petrotorgan johtajan sijahizennu da viizi vuottu Karjal-suomelazen nevvostotazavallan Valdivontarkastuksen ministerstvan piälimäzenny tarkastajannu. Stepanovan enzimäzii kerdomuksii, oučerkoi da irvistelykirjutuksii ruvettih painamah vuozien 1940 lopus. Vuozinny 1965-1980 Stepanov ruadoi Punalippu-žurnualan erähän ozaston piälikönny da toimitussekretarinnu.
Stepanovan kerdomukset on kiännetty monile kielile da piästetty ilmah ulgomualois, niilöis luvus Suomes da Yhtysvallois.
Kazvossyöndy
Kazvissyönnän lajit
K
Pengerel (ozutelmu)
Spektaklin juondeh
Pengerel-spektaklis ozutetah erästy karjalastu kyliä, kus jogahizel oli oma talovus, ga silminnägyvis kai hävii. Enzimäi salbavui škola, sit kluubu da sen jälles laukku. Kyläh jiädih elämäh Klava-buabo da kaksi mužikkua – Miikul da F’odor. Rahvas tullah kyläh vaiku kezäkse. Kyläläzien vastavundukohtu on Klava-buaban koin penger. Pengerel taratetah kuulumizii – mužikat da akat paistah elaijas, poliitiekas, omas karjalan kieles. Paginal ollah oma tervehys, Ven’an da kogo muailman uudizet. Täs spektaklis kai probliemat on ozutettu juumoran kauti. Tämänmostu elaigua eläy jogahine Karjalan kylä sendäh, ku probliemat ollah yhtenjyttyzet kaikkiel – ei ole ruadopaikkua, oman piän elättämizekse rahvahal pidäy kerätä muarjua. Kyläläzil ei ole valdua omis kylis, meččiä kuatah, mečästykseh da kalastukseh pidäy olla luba, ku myönnet omassah kerättyy muarjua libo gribua – maksa verot.
Lähtehet
Oma Mua -lehti, n:o 14 2017.
Ruagjärvi
R R R R
Uut’arvi
U U U U
Leibyjärvi
Järven pinduala on 1 km². Järven pindu on 114 metrii korgiembi meren pindua.
Kitai
K K
Ongamus
O O O O
Radon
Radon on duuhutoi, mavutoi da väritöi radioaktiivine guazu. Se on paha ristikanzan tervehyöh niškoi. Pertiololois Radon da jygevimii guazuloi. Mendelejevan taulukos se kuuluu kaheksandeh joukkoh. Radonan noumer on 86, kirjutusmerki on Rn.
Valentina Mironova
Valentina Mironova on karjalazen rahvahanrunohuon tutkii, filolougien kandiduattu, Karjalan tiedokeskuksen Kielen, literatuuran da histourien instituutan ruadai.
Julgavot
Валентина Миронова. Сюжет о сватовстве в мифической стране Хийтоле в контексте карельской эпической традиции. Петрозаводск, 2016.
Riäčkyhaigari
Lähtiet
R R
Al-Khwarizmi
Suavutukset
Tiedomiehen ruavot arabien kielespäi kiännettih latinan kielele, sit uuzile jevroupan kielile. Niidy otettih matemuatiekan opastuskniigoin pohjakse.
Kefiiru
Kefiiru on hapattu maidojuomine, kuduadu luajitah maijos hapattajes sidä. Se on valgei.
Vuažjärvi
thumb|500.px|alt=Vuažjärvi|Vuažjärvi
Nilmilahti
Nilmilahti (, vien. Nilmilakši) on vahnu karjalaine kylä Karjalan tazavallas Louhen piiris Malinavarakan kyläkunnas.
2016
Ken kuoli sinä vuon
V
1710-lugu vuvvet
1710-lugu vuvvet:
Šulkuhaigari
Š Š
Ruokojärvi (järvi, Suojärven piiri)
Ruokojärves voibi pyydiä haugii, särgii, lahnua da ahvendu.
Vepsäislambi
V V V V
Bolguarii
Muan piälinnu on Sofii. Viralline kieli on bolguarien kieli.
Partala
Kuulužat ristikanzat
P P P
Potkujärvi
P P P P
1696
Ken kuoli sinä vuon
1696
Ylä-Puadjärvi
Y Y Y
Selgi
Se sijoiččou Sellinjärven liidehrannal.
1740-lugu vuvvet
1740-lugu vuvvet:
Muumipeigoi
200px|thumb|Muumipeigoi Naantalin Muumimuailmas. Muumipeigoi on Muumi-kniigoin piähahmo. Häi on sežo enzimäine Tove Janssonan luadima muumihahmo. Vuvvennu 1945 Muumipeigoi oli enzimästy kerdua piähahmonnu Muumit ja suuri tuhotulva — nimizes kniigas. Tädä kniigua ei ole vie kiännetty karjalakse.
Bolivii
250px|right|thumb|Bolivii
Taržal
Taržal on vahnuaigaine kylä, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirih da kuuluu Ladva-Vetkan kyläkundah. Kylä on suannuh oman allun XVI-vuozisual. Taržalas on histourien mustomerki – viijen tundemattoman saldatan kalmu. Miehet suadih surman voinan aigah vuozinnu 1941-1944.
Kelduruspakko
K
Jaakko Rugojev
Voinu
Jatkovoinan aigah Rugojev oli partizuanannu da sodakorrespondentannu da kuului Ruskei partizuanu (Krasnyi partizan) - nimizeh partizuanuozastoh, kudamua johti kapituanu Faddei Zurih. Ižänmuallizen voinan algupäivis Rugojev tahtoi lähtie frontale. Ezmäi häi omal vallal kirjuttihes Bojevoje znam’a -hävitysbataljounah, kudai perustettih 27. heinykuudu 1941 Kalevalan piiris. Tuhukuul 1942 bataljounu liitettih Krasnii partizan -joukkoh, kudai ruadoi Jaakon roindualovehel. Rugojev oli kaksi kerdua ruanittu. Voinal häi jatkoi kirjutandua, työndeli oučerkoi, runoloi da kerdomuksii tazavallan lehtilöih. Vuvvennu 1943 häi rubei kuulumah Nevvostoliiton kommunistoin puoloveheh. Händy pandih Totuus-lehten vojennoikse korrespondentakse. Voinan jälgeh rezervan majorakse ylennyh Rugojev oli Suomes valvondukomissien kiändäjänny.
Jänis (kylä)
Jänis on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Läskelän kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Jänisjoven oigiel rannal.
Palojärvi
Järven pinduala on 0,8 km². Järven pindu on 174 metrii korgiembi meren pindua.
P P P P
Michel de Montaigne
Tiedoruado
Tiedomiehen filosouffistu kandua sanotah skeptitsizmakse, ga hänel se on omua periä. Montaignen skeptitsizmu on eräs eloksen skeptitsizman, kudaman pohjannu on eloksen kargei kogemus da ristikanzoih pettymine, da filosouffizen skeptitsizman sevoiteh, jälgimäzen pohjannu on luja mieli ristikanzan tiedoloin pravvattomuos. Monipuoližus, hengelline tazapaino da terveh mieli pellastetah tiedomiesty mollembien skeptitsizmoin jyrkis reunimazis ellendyksis. Montaigne tunnustau ičensuvaičuksen ristikanzan tegoloin da ruadoloin piälimäzekse syykse da häi ei paheksi sidä, hänen mugah se on luonnolline da kai tarvittavugi ristikanzan ozakse, sendäh ku ruvennou ristikanzu ottamah vastah vierahii interessoi kui omii rouno, sit häi ei rodei ozakkahakse da ei sua hengele hoivua da rauhua.
Parppeinvuara
Parppeinvuaran runokyläs pietäh erinjyttymiä programmua, kui runonpajatandua da kandelehmuuzikkua dai taritah karjalastu syömisty. Parppeinvuaral voi tuttavuo karjalaizeh käziruadoh. Ortodoksises časounas pietäh sluužboi. Suomen voinuhistourieh voi tuttavuo rajagenerualu Raappanan voinuaigazes komendorakendukses. Runokylä on avvoi kezäaigah.
Runokylän nähtävykset
thumb|Runonpajattajan perti
Matelin da Korhosen muzeiaitat
Runokyläs on ezil Mateli Kuivalattaren roindukoin kaksiozahine aittu, kudaman pordahil tämä ilomantsilaine runonpajattai pajatti Elias Lönnrotale vuvvennu 1838. Lönnrot keräi runot Kantelettareh. Aittu siirrettih Koiteren rannal Parppeinvuarale 1970-luvul, da nygöi sit sanellah Mateli Kuivattaren elokses da runohuos. Korhozen aitat ollah 1990-luvul Hattuvuaras siirrettylöi muzeiaitoi.
Aiguvyöhykeh
thumb|right|500px|Aiguvyöhykkehet.. Aiguvyöhykkehel on kaksi piämerkičysty.
Kiurut
thumb|right|Calandrella cheleensis 250px|thumb|right|Kiuru libo Alauda arvensis, piirros: [[Wilhelm von Wright (1810 - 1887)]] Kiurut (Alaudidae) ollah čiučoilinduloin lahkoh kuului linduheimo.
Pugljärvi
Pugljärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustankosken kyläkunnan alovehel.
Saarijärvi
Saarijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel.
Ynys Cantwr
Ynys Cantwr on pikkaraine suari Kymrinmuas Sir Benfron muakunnas suuremban Ynys Dewin suaren suvipuolel. Siidy tulou erilline suari nouzuvien aigah. Suaren nimi on kymrin kieldy da merkiččöy 'kanttorin suari' sendäh, ku ammui suaren ižändii oldih Tyddewin kanttorit. Sen korgevin kohtu on 54 metrua merenpinnan yläpuolel. Suaren suvipuolele uppoi vuonnu 1903 Graffoe-nimine laivu.
Jalgumiäččy
Kižan siännöt
Erilline jalgupallon kiža on mačču, kudai kestäy kaksi 45 minuutan piduhuttu puoliaigua. Enzimäzen da toizen puoliaijan välis on 15 minuutan taugo, kuduan aigua kižuajat levätäh da sit vaihtetah vorotat.
Karjalan tazavallan kanzalline arhiivu
Histourii
Vuvvennu 1924, 18. kezäkuudu oli avattu Keskiarhiivub'uro. Sen enzimäzennu johtajannu oli N.V. Hrisanfov.
Vuozinnu 1949-1955 Arhiivan johtajannu oli D.Z. Gendelev.
Vuvvennu 1963 Arhiivah liitettih Karjalan Nevvostotazavallan fotodokumentoin arhiivu.
Yhteistiijot
Arhiivan johtajannu on Žarinova Ol'ga Mihailovna.
1683
Ken kuoli sinä vuon
1683
Veškelyksen kirjasto
Veškelyksen kirjasto on Karjalan Veškelyksen kyläs suurimii karjalan kieldy da karjalastu kul'tuurua silmäl pidäjii laitoksii.
Hauginiemi
Hauginiemi on kylä Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kunnas Ven'al, se sijaiččou Vieljärven päivännouzurannal.
Sergei Prokudin-Gorski
Eloskerdu
Vuozinnu 1888-1890 opastui vojennois liečeala-akadiemies, kuduadu ei loppenuh.
Vuonnu 1897 Prokudin-Gorski rubei pidämäh ezityksii omis fotokuvatutkimuksien tehniekkutuloksis. Vuonnu 1898 häi piästi ilmoile enzimäzii tälle aihiele omistettuloi kniigoi. Vuonnu 1900 Ven'an tehniekkuseuru ezitti Prokudinan-Gorskin mustu-valgieloi fotokuvii Muailman ozuttelus Pariižas.
2. päivänny elokuudu vuonnu 1901 Piiteris avattih Sergei Prokudinan-Gorskin fototehniekkuruadoperti.
Pedagougiekku Kirjalližusluvettelo
Buaban sundugaine - Petroskoi, 1994.
Edenöit
thumb|300.px|alt=Edenöi|Edenöi Edenöit ollah mahajalgazet, (, grek. γαστήρ – «pöčöi», πούς - «jalgu»). Enimät ollah mal'uskuperehien, kudualoi kerävyy 110 tuhattu luaduu. Ven'an mual niidy on 1620 luaduu. Niilöis on yksi merkičys – kiändyö peittohuavol 180 gruadusil, enimät edenöit kannellah kovuakuordu.
Kavadjärvi
K K K
James Cook
C
21. oraskuudu
21. oraskuudu - 141. vuvven päivy (142. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 224 päiviä.
Toivo Vähä
Toivo Vähä (12. sulakuudu 1901 – 18. kezäkuudu 1984) oli kirjuttai, Nevvostoliiton valdivollizen Turvalližuon komitietan rajavoiskien polkovniekku, Nevvostoliitos händy tundiettih Ivan Mihailovič Petrov -nimel.
Eloskerdu
Häi piästi ilmah äijy kirjua. ”Ruskiet suomelazet: mustelemizii”, ”Čekitskois operatsies ”Trest”, ”Iljinskoi vardoičuskohtu”, ”Minun rajat”, ”Toine ešelounu” - tämä vai on pieni lugu hänen kirjutettuloi kirjoi. Petrovua otettih Nevvostoliiton kirjuttajien liittoh. Häi rodih Karjalan avtonoumizen nevvostotazavallan valdivollizen palkindon laureatakse.
Petrovan kniigat
V V V
Buddhalaižus
Uskondon roindu
pienoiskuva|Buddha paččahii Uskondon mugah prinsu Siddhartha Gautama lähti mieroh omas linnaspäi, hylgäi kallehuot da rubei elämäh askiettan. Häi rubei istumah bodhipuun tyveh da hengellizeči "havaččui", rubei ellendämäh tovelližuttu da hänes rodih Buddha. Hänen viizahus da buddhalaižuon tärgei opastus on; Elokses on muokkua, himo luadiu muokkua. Muokku loppevuu konzu himo, viha da tiedämättömys loputah. Net loputah konzu ristikanzu toimiu oigieloin "tropien" libo ohjavuksien mugah. Tämän jälles häi opasti rahvastu havaččumah, piäzemäh "nirvanah", iäreh uvvelleh roindas da kaikes eloksen muokas. 45 vuvven opastuksen jälgeh Buddha kuoli da oli jälgimäi joudavan kaikes muokas. Tämän jälgeh manuahat opastettih ližiä rahvastu da uskondo levii muijale Aazieh, konzu valdukunnat otettih sidä omakse uskondokse.
Valgeijärvi
Järven pinduala on 1,7 km². Järven pindu on 164,4 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy Pyhäjogi, kudai laskeh Jan’ga-jogeh.
Salmi
Kuulužat ristikanzat
Aulis Sallinen (on rodinuhes vuvvennu 1935) on nygyaigaine suomelaine säveldäi.
21. pakkaskuudu
Ken kuoli sinä piän
P
Termua
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Karhumäin piiri
Šogarvi
Järven pinduala on 3,4 km², vezibasseinan ala on 7,47 km². Järven pindu on 99,9 metrii korgiembi meren pindua.
Peijärvi
Peijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,9 km², vezibasseinan ala on 603 km². Järven pindu on 154,6 metrii korgiembi meren pindua.
1673
Ken kuoli sinä vuon
1673
Ynys Catrin
Ynys Catrin on suari Kymrinmuas.
Pedru I
P P
21. sulakuudu
Ken kuoli sinä piän
S
Šalgovuaru
Se sijoiččou Syjäjärven, Kuivujärven da Tuhkojärven välis.
Korovnikovo
Korovnikovo on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Šun’gan kyläkunnas.
Muur'oi
thumb|Muur'oi Muur’oi (kysty muarjua sanotah šl’uboi) on monivuodine heiniävyӧs kazvi roduu Rubus (Vagoi) Rovzuvärin perehys. Ilmanigäzet sen nimet oldih “jantari”, “suonsilmät”. Pohjazis alovehis oli nimi "čuarin muarju". Rahvas sanotah muarjua "pohjazen apel’siinu", "arktikan vagoi".
Kiviveneh
Kielen puolistai
Timoidu Munne tietäh karjalazennu aktivistannu Suomes da Karjalas. Kybenyön täh ruadoh Munne on suannuh karjalazes rock-pajattajas Santtu Karhus da Karjalaspäi, rubei iče pagizemah, kirjuttamah da pajattamah karjalakse.
Vitäri
Vitäri on järvi, kuduas läbi vezi ei virdua. Järvi on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kyläkundah.
Pekka Perttu
Vuvvespäi 1950 vuodeh 1955 P’otr Perttu opastui A.M. Gor’kin kunnivokse nimitetys Kirjalližuon instituutas. Häi sežo otti ozua K.G. Paustovskin luomisseminuaras.
Aittuniemi
Kul’tuuru da opastundu
Pos’olkas on keskiškola.
Aleksandra Stepanova
Linkit
Kategourii:Karjalazet Kategourii:Rodivunnuot 30. elokuudu
El’mitjärvi
Järven pinduala on 1,2 km², vezibasseinan ala on 13,6 km². Järven pindu on 116,0 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh kaksi ojua. Järven päivänlaskulahtespäi lähtöy oja, kudai laskeh Kuudamanjogeh. Kuudamanjogi laskeh Siämärveh.
Lerpwl
Lerpwl (kymrikse) libo Liverpool (angliekse) on linnu Pohjas-Anglies lähil Kymrinmuan rajua.
Lerpwlan kymriläzet
Kymrin kielen kunnivokse joga vuozi piettävy kanzalline Eisteddfod-pruazniekku on järrestetty äijän kerdua Lerpwlas: 1884, 1900 da 1929. Vuozi 1929 on samal jälgimäine kerdu, konzu pruazniekku on pietty Kymrinmuan nygözien rajoin ulgopuolel. Ku Lerpwlua ehoitettih uvvessah vuvven 2007 pruazniekan pidopaikakse, sidä ei yksikai vallittu sendäh, ku äijät kymriläzet ei pietty Kymrinmuan ulgopuolistu kohtua enämbi pädijänny pruazniekale.
Sombomozero
Sombomozero on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkunnan alovehel.
David Hume
Opastus da tiedoruado
Roindumuale tulduu häi rubei filosouffakse. Vuvvennu 1738 oli painettu ”Traktuatan ristikanzan luonnos” kaksi enzimästy ozua. Hume enne kaikkie šeikuičči sit tiedoloin tovelližuttu da varmuttu niilöis. Humen mugah tiedoloin pohjannu on kygy, nero, kudai iččenäh on vastahottamizien (mielikuvien, tundoloin da affektoin) sevoiteh. Traktuatan toine oza oli omistettu psiholougizile affektoile. Vuvven peräs nägi päivänvalgien kolmas oza, kudamas Hume šeikuičči moralii. Vuozinnu 1741-1742 Hume julgai Moralin da poliitiekan kuvaukset -kniigan. Sen jälgeh häi rodih tundiettu da kuulužu.
Geogruafii Kirjalližusluvettelo
Чефранов, С. В. СССР-н физической география : районной обзора : учебникка неполнойн среднейн и среднейн школан 7-л классал / переведдиттих И. П. Яковлев, А. И. Евсеев. - тойне выпуска. -Петрозаводск : Карельской государственной издательства ,1939.