cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dee Dee Ramone
Tuttavuttuu John Cummingsan kel, hyö piätettih luadie bändin. Hyö kyzyttih sežo Jeffrey Hymanan yhtyö heijän joukkoveheh. Allus Colvin sego soitti bassuo sego pajatti, Cummings soitti gituarua da Hyman barabuanoi. Yksikai Hymanan sanoin mugah Dee Dee ei "maltanuh soittua da pajattua yhtelaigua", sit Hymanas rodih pajattai, da barabuanoi soittamah hyö suadih Thomas Erdelyin.
Juhani Aho
Juhani Aho, vuodeh 1907 sah Johannes Brofeldt, (11. syvyskuudu 1861 Lapinlahti — 8. elokuudu 1921 Helsinki) oli suomelaine kirjailii. Häi oli sada vuottu tagaperin Suomen kaikis enimäl lugiettu kirjailii, da händy piettih silloi "rahvahallizennu kirjailijannu". Vuvvennu 1911 ilmah piässyh Juha on Ahon piätevos da enimäl počitoittu romuanu. Intriigan puoles druamalline tevos sijoittuu päivännouzupuolizeh Suomen (Kainuh?) da Ven'an Karjalah nenga 1600-1700 aigoile. Kerdomus pohjavuu legendah naizes, kudai kadoi Ven'an puolele da tuli järilleh siepäi taloin lehmienke. Juhas on luajittu kaksi ouperua, moni ozutelmuversiedy da kolme fil'mua. Romuanan kiändi karjalakse Ljudmila Markianova.
Konakri
K K
26. sulakuudu
Ken kuoli sinä piän
S
Akimisto
Sen rinnal on Majajärvi.
Säynäjärvi
Täs järvespäi vezi piäzöy K’amenka-jogeh, kudai laskeh Uikujärveh.
Kongon Tazavaldu
Kongon Tazavaldu on valdivo Keski-Afriekas, endine Frantsien kolounii-aloveh, vuozinnu 1970-1991 Kongon rahvahalline tazavaldu. Se rajoittuu Gabonanke, Kamerunanke, Keski-Afriekan tazavaldanke, Kongon Demokruatillizen Tazavaldanke da Angolanke. Piäjovet ollah Kvilu da Kongo. Piälinnu on Brazzavil. Virrallizet kielet ollah frantsien kieli, kituba da lingala. Muan pinduala on 342 000 km². Rahvahan lugumiäry on 4 233 063 hengie.
26. syvyskuudu
Ken kuoli sinä piän
-09-26
Heimokundu
Heimokundu on heimokollektiivu, kudai perävyy mistahto miärätys heimonkannaspäi, tavan mugah tuattolangoi pitkin (partillinejuarine heimokundu), erähis tapahtuksis muamolangoi pitkin (matrilinejuarine heimokundu). Heimonkandu suattau olla myös mifolougine olendo, ezim. jumal libo elätti.
Viola Mal’mi
Eloskerdu
Vuvves 1960 vuodessah 1980 Viola Mal’mi pani allun monile fol’klourujoukkoloile Karjalan piirilöis. Häi opasti nuorii Petroskoin kul’tuuruopistos.
Karjalaine Kylä
Rahvahan lugumiäry
K K Kategourii:Oniegan rannikon piiri
Vuoksahaine
Yli 300 vuoksahazien roduu eletäh Jevrazies, Amerikan Pohjaizes, Afrikan Pohjaizes da toiziel mägimualoil. Vuoksahazet ollah vilunkestäjät syöjät, ice omil siivyzil maltetah lämmittiä runguo, nostetah temperatuuru viiputtajen siivil 40 gruadusissah. Se avvuttau lendiä suamah enzimästy kukkien nektuarua ylen aijoi huondeksel, konzu ilmu on vie vilu. V V
Sääksjärvi
Järven pinduala on 2,6 km², vezibasseinan ala on 90,5 km². Järven pindu on 77 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh Kuopesoja, kudai tuou vetty Ruokojärves, Kotajärves sego erähis toizis järvilöispäigi.
Keilusto
Keilusto libo plankton on yhtehine nimi kaikile niile pienile vezieläjile, kudamat keilutah vies, eigo voija uija vastuvirdah. Keilusto voijah jagua kazvi-, elätti- da baktierukeilustoh.
Kornei Čukovskii
Viittehet
Č
Tyynenmerenčiistikky
Tyynenmerenčiistikky (Cepphus columba) on lindu.
Sirkoinjärvi
Sirkoinjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Mordouvii
Mordouvies eläy piäl 700 tuhattu hengie, heis tazavallan piälinnas Saranskas eläy 310 tuhattu. Mordouvien valdivollizinnu kielinny ollah ven’a da mordouvii (erzä da mokša). Mordouvien tazavaldu kuuluu federuallizeh Volganrannikon okrugah da Volgo-V’atskoih ekonoumiekkupiirih. Mordouvien tazavallas on 22 piirii da yksi linnualoveh. Vuvves 2012 Tazavallan piämiehenny on V. D. Volkov. Halličuksen piälikönny on V. F. Suškov (vuvves 2012 algajen). Tazavallan Valdivollizen kerähmön paginanvedäjänny on V. V. Čibirkin (vuvves 2011 algajen).
Hebo
Hebo eläy 25–30 vuottu. Sen kazvo rippuu rovus da syötändäs. Midä parembi hebo syöy, sidä suurembi kazvau. Hevon kazvo voi olla 150–185 sm. Hebo on kazvinsyöjy elätti. Hevon paras syömine on heiny da kagru. Päiväs sille pidäy 30–60 litrua vetty kezäl da 20–25 litrua talvel.
Hevol on pitkät jallat. Se maltau ylen ravieh juosta. Juoksou hebo kaikkeh luaduh: juoksou nel’l’ul, juoksou ruagieh libo täytty ruagettu, toiči menöy eriaskelel.
Vezirottu
Kiimuaigu da poigoveh
Karjalas vezirottu kandau poigazii kaksi-kolme kerdua vuvves. Keviäl kiimuaigu on silloi, konzu lähtöy jiä. Emä kandau 2-11 poigastu, enimälleh 6-8. Net rodivutah pal’l’ahat, sogiet, painon puoles läs 20 grammua, ihan avuttomat, yhtelläh ylen terväh kazvetah. Emä imettäy poigazii läs 30 päiviä, imetändän lopus jo rubieu andamah niilöile hienostu heiniä. Kuunigäzet poigazet jo iče voijah lähtie pezäspäi syömizien eččoh. Tavan mugah poigoveh ei leviä tulieh keviässäh. Toine kiimuaigu vezirotal on kezäkuun puolivälispäi heinykuussah. Erähät emät kannetah kolmanden kerrangi, ga se on ylen harvah da vaiku Karjalan suvialovehil da hyvinnu vuozinnu.
Syöndy
V V
27. elokuudu
27. elokuudu — 239. vuvven päivy (240. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 126 päiviä.
Segežu
Segežu (Сегежа, Sekee, Segee, Segehe, Sekehe, veps. Segež) on linnu Karjalan tazavallas Segežan piiris.
Tervehyönhoido
Linnas on Segežan bol’ničču, polikliniekat täyziigähizih da lapsih niškoi.
Hassisen Kone
Historii
Enzimäine al'bom, Täältä tullaan Venäjä, ilmestyi vuvvennu 1980, da sit al'bomas oli myöndyluvetteloloih nossuh pajo "Rappiolla" da sežo aijembi jullattu "Hassisen kone" -pajo. Toizes al'bomas Rumat sävelet (1981) hittipajoloi oldih "Jurot nuorisojulkkikset" da "Tällä tiellä".
Huutselgy
Huutselgy on Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kyläkundah kuului kylä. Se on sijoitannuhes Šotjärven suvirannan rinnal. 26. elokuudu vuvvennu 1938 Karjalan piälimäzen toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu.
Aleksandr Gorškov
Sportuelos
Vuvvennu 1970 Pahomova da Gorškov roittih enzi kerdua Jevroupan da Muailman čempionoikse. Hyö oldih nämmien kilvoin voittajinnu kuuzi kerdua, enämbi kaikkii jiäl sportutansiloin histouries. Vaiku kerran Pahomova da Gorškov ”laskiettih” poudiuman korgevimale pordahale toizii, germuanielastu puarua – vellie da sizärdy Buk. Se oli Jevroupan kilvois vuvvennu 1972. Ga jo kahten vuvven peräs Muailman kilvois nenga ennitettih heidy, germuanielazil pidi kai loppie sportukarjieru. Enzimäzenny voittovuvvennu Pahomova da Gorškov maltettih kestiä vagavan kilbailun da voittua parahii Velikobrituanien, Germuanien federatiivizen tazavallan da Yhtysvalloin luistelijoi. Omas taidoruavos hyö eistyttih ylen pitkäle. Yhtes Čaikovskajanke niilöinny vuozinnu hyö luajittih miljounoile kaččojile unohtumattomii tansiloi – ”Kumparsitan”, kudai rodih etalounannu monile sugupolvile, valsin A. Hačatur’anan muuzikkah, tansin ”Lui Armstrongan mustokse”, Rodion Ščedrinan ”Častuškoi” da kymmenii toizii programmoi, kudamat suadih arvostelijoin korgevimat arvosanat.
Edvard Ahtia
E. V. Ahtian tevokset
A A
Niva
Histourii
Vuodessah 1940 Niva liittyi Jaakkiman voulostih.
Koskelot
Lähtiet
K
Muzei
thumb|300px|alt=Muzei|Muzei Muzei ( – Muuzoin kodi) on laitos, kudai keriäy, tutkiu, pidäy ruokos da ezittäy vehkehii – histourien, ainehellizen da hengellizen kul’tuuran mustomerkilöi, andau da levittäy tieduo niilöis.
Tiedokonehtehniekän da Internetan kehittämizen myödäh roittih virtual’noit muzeit CD-ROMas libo Internetas.
Soudarvi (järvi, koilline)
Järven pinduala on 7,2 km², vezibasseinan ala on 482 km². Järven pindu on 154,6 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh tulou vetty Särkijärvespäi. Järven päivänlaskurannal on sijoitannuhes samannimine kylä. Sie menöy 86K-14 -tie (Suojärvi-Juustjärvi (Porajärven kauti) – Karhumägi).
Dessoilu
Viittehet
2. [http://metod.library.karelia.ru/files/normy_bibliotek.pdf Рекомендуемая нормативная сеть и формы библиотечного обслуживания с указанием численности населения на 1 января 2009 года по данным Карелиястата. Проверено 19 апреля 2015. Архивировано из первоисточника 19 апреля 2015.]
Germanium
Histouri
Luonnos germanium on sul’fidu- da rauduruvas, läs kaikis silikattois.
Heinytavi
Karjalankieline nimi
Linnun karjalankieline nimi on täh artikkelih niškoi kiännetty suomenkielizes sanaspäi heinätavi.
Sent-Kits da Nevis
S S
Juusto
Sičužnoit juustot
Vuvvekse 1999 läs 60% kovua juustuo Yhdysvallois da läs 80% juustuo muailmas luajittih jo renninan avul.
Soudärvi (järvi, lounaine)
S S S S
Alfred Nobel’
Nobel’ on enimyölleh tundiettu dinamitan keksijänny, ga häi sežo omisti Bofors-yrityksen, kuduan metallurgiitevolližuon yrittäi muutti hiimiellizekse da puuškien tevolližuokse. Nobel’ omisti 355 erilastu patentua, kudualois dinamittu on kuulužin. Sen jälgeh, ku Nobel’ lu lugi enneaigazen nekrolougan, kudai moitti händy ammunduvehkehien myömizen tuloloin täh, häi jätti kai omažuon Nobel’-palkindon perustamizeh varte.Sil palkindol lahjoitetah fiiziekas, hiimies, liečetiijos, literatuuras luajittulois suavutuksis da panokses rauhan lujittamizeh. Nobel’an nimi on säilytty Dynamit Nobel- da AkzoNobel-nygyaigazis yrityksis, kuduat ollah roittu Nobel’an da toizien yrityksein yhtymizel. N N
Kosmolougii
Kosmolougii ( kosmologia) on tiijonala, kudai tutkiu muailmankaikkevuon struktuurua da histouriedu.
Tavaskainen
T T T T
Animacii
Animacien histourii
Enzimäine kogonah animacieh pohjannuh kino oli vikse James Stuart Blacktonan vuvvennu 1906 valmistunuh Tiedovoittu hoteli, kudamas azutekset suadih lekkumah stop motion -tehniekan vuoh. Blackton luadi samannu vuvvennu sežo enzimäizenny varzinazennu mul'tifil'mannu pietyn Humorous Phases of Funny Faces -fil'man.
Sulalambi
Järven piduhus on 300 metrii, keskimäine levevys on 50 metrii, keskimäine syvys on 1,5 metrii, vienala on 5,5 km², järven tilavus on läs 20000 m³.
Animacii
Animaciitehniekkoi
Animaciitehniekkoi on monenluadustu da niilöi voi sežo yhtistellä.
Kielipezä
Kielipezä on kielen elavuttamizen metoudu, kudamua käytettih monis vähembistökielien mualois, kuavakse Suomes, Amerikas, Uvves Zellandies. Jälgiaijal tämä keino sai mielenkiinduo Ven'al. Etnižyön kauti kielipezä on neitrualine da demokruattine keino elavuttua kieldy.
Animacii
Animaciitehniekkoi
Tyttianimacieh da vaha-animacieh luajitah tytit libo vahahuahmot, kudamat sit kuvatah dekoracieloinke.
Kielipezä
Vieljärven kielipezä.
”N'apukat” – nimine karjalankieline (anuksenkarjala, livvi) kielipezä. On pienien lapsien päivyhoidokohtu. On azuttu Ven'an Karjalah, Vieljärven kyläh, Karjalan Kielen Kodih vuvvennu 2017. Ruadau ”Karjalan Kielen Kodi” – yhtevyksen väil. Tänne argipäivin (7.30 – 17.30) kävväh 1,5 - 7 vuodehizet vieljärveläzet lapset. Niidy on yheksä. Kielipezä auttau andua vähembistökielen – karjalan kielen - vahnembas polves kazvuajale polvele, pienile lapsile. Karjalan Kielen Koin kielipezä mustoittau tavalizen lapsienpäivykoin ruandua. Vai ero on se, ku ruadajat paistah lapsile karjalan kieldy kaiken päivän kiändämätä ven'akse. Allus lapset ei ellendetä sanotun, ga hyvin harjavutah aijan mugah. Midä pienembi lapsi on, sidä teriämbi harjavuu. Lapsienkazvattajat autetah lapsii ellendämäh da omaksumah karjalan kielen argipäivällizes kieliymbäristös. Kielipezäs kižatah, elostetah, opastutah, syvväh, kävväh pihal, muatah päivyunen, ruatah luovua ruaduo. Lapsienke ollah hyväzilleh, arvostetah heijän oigevuksii. Lapsien vahnembat autetah kielipeziä da iče ollah kieles kiini. Kielipezäs noutah lapsien kaksikieližytty. Lapset paistah keskenäh ven'an kieldy, ga paistes lapsienkazvattajienke heidy työnytetäh da kannatetah sanomah karjalakse. Kielipezän ulgopuolel lapset opastutah pagizemah ven'akse, kielipezäs – karjalan kielen.
Kosmojärvi
Se sijoittuu Onieganniemel Oniegujärven pohjasozas.
27. pakkaskuudu
27. pakkaskuudu on vuvven 27. päivy grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 338 (339. kargavusvuon) päiviä.
Arvid Genetc
Arvid Oskar Gustav Genetc (, 1. heinykuudu 1848, Imbilahti – 3. oraskuudu 1915, Helsinki) oli Ven’an suomelaine runoilii, kielentutkii, folkloristu da Suomen Suuriruhtinaskunnan senuator vuozinnu 1901-1905. Karjalazen, kiltinänsaamen da jazvan komin kielitiijon perustai, karjalazien Kalevalan runoloin keriäjy. Genetc kirjutti omat kuulužimat Herää Suomi-, Karjala-  da Väinölän lapset- runoelmat Arvi Jännes – peittonimel.
Orapihl’ai
Kazvandu
Orapihl’uadu enimyölleh kazvau Pohjazen muapuoliškon lauhkien ilmaston alovehis, enne kaikkie Pohjas-Amierikas da Jevruazies. Orapihl’ai kazvau yksinäh da luadiu tuhjožikot tuhjoloin keskeh, mečänreunoile, kuattuloin meččien kohtale da aholoile. Muah niškoi kazvi ei ole čirčy, yhtelläh parembi kazvau syvis, ei märris ojitettulois muavägevis mualois. Kazvi hyvin kestäy talviviluloi da suvaiččou valgiedu.
Orapihl’uan puu
Orapihl’uan puu on kova da luja, sendäh kazvi voi eliä hätken, 400 vuodessah. Orapihl’uan puudu käytetäh ruadobrujien varziloin da eriluaduzien kodivehkehien luadimizes.
Jyrksuari
Jyrksuari (Юркостров) on kylä Kondupohjan piiris Karjalan tazavallas Ven'al.
Steven Universe
Sarjan pilottu piäzi ilmah jo aijemba Rebecan tuatan YouTube-kanualas, ga se otettih myöhembä iäres. Sarjua näytetäh Cartoon Network-kanualal da tuotandokauttu on nygöi yhtes viizi. Sarjan viijes tuotandokauzi zavodiihes vuvvennu 2017 oraskuun lopus.
Bjorn Deli
Suavutukset sportas
Deli sanottih Norviegien parahakse sportumiehekse vuvvennu 1995 da 1998.
Jyrksuari
Jyrksuaren rahvahan lugumiäry
J J Kategourii:Kondupohjan piiri
Vegarusjärvi (Naistenjärven kyläkundu)
Järves voibi pyydiä haugii, särgii, lahnua, matikkua, ahvendu da kiiškoidu.
Kosta Rikku
250px|right|thumb|Kosta-Rikku
K K
Tuomipihl’ai
Ulgonägö
Tuomipihl’uan lehtet kazvetah toine toizele peräh, ollah prostoit, pyöryžät libo piduličat. Kazvetah lehtivarres. Lehtilöin reunu on hienozil libo suuril piilöil rouno. Yläpuolespäi net ollah muzavanvihandat, alapuolespäi valpahanvihandat. Sygyzyl net ollah keldazettavah ruskiet libo muzavanruskiet. Kazvin kukkazet ollah valgiet libo rouzovoit, kazvetah tukkunah. Tuomiphl’uan muarjat ollah sinizenmustat libo ruskienfiolietovoit harmuattavan kuorikerroksenke. Diametras net ollah 10 millimetrissäh. Net ollah syödävät, magiet da Keski-Ven’al kypsetäh heinykuul-elokuul.
Käyttö
T
Suovanjärvi
Suovanjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järvespäi lähtöy 8-kilometrihine Suovanjoki. Se yhtistäy Suovanjärven Loimolanjärvenke.
Akadiemine Karjal-Yhteiskundu
Akadiemine Karjal-Yhteiskundu (Akateeminen Karjala Seura) oli vuozinnu 1922–1944 Suomes toimin kanzalliskiihkolline yhteis. Yhteis oli lopetettu toizen muaiman voinan lopahuttua. Se edisti Suur-Suomen idejua. pienoiskuva|AKS:n plakuattu
Vamskaja Plotina
Rahvahan lugumiäry
V V Kategourii: Puudogan piiri
Majaiselgy
Kylä on sijoitannuhes Majaijärven suvirannal. 26. kylmykuudu vuvvennu 1939 Karjalan Piälimäzen toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu.
Verandus
Järvespäi vezi piäzöy Kuhajogeh.
Anton Čehov
200px|thumb|right|Anton Čehov (hur.) da [[Leo Tolstoi Jaltas.]] Anton Pavlovič Čehov (29. pakkaskuudu 1860 Taganrog – 15. heinykuudu 1904 Badenweiler) on ven'alaine kirjailii, kudai uvvisti novellua da näytelmykirjalližuttu.
Tarasmo
Järveh laskeh nimetöi oja da Jungasjogi. Järves läbi virduau Gumarina-jogi. Järven lähäl on sijoitannuhes Soudärvi. Sissäh on 7 kilometrii.
Suuri Kontiojärvi
S S S S
Helmer-Rainer Sinisalo
Helmer-Rainer Nesterovič Sinisalo (14. kezäkuudu 1920 - 2. elokuudu 1989) - Nevvostoliiton karjalaine säveldäi da opastai. Nevvostoliiton rahvahalline ozuttelii (1978).
Eloskerdu
Vuozinnu 1942-1957 Sinisalo oli opastajannu Petroskoin muuzikkuopistos, ga vuozinnu 1950-1952 oli rahvahan pajon da tansin Kantele-ansambl’an johtajannu. Vuvvennu 1956 loppi ezittäjän virran da piätti olla vaiku säveldäjänny. Tänny vuonnugi Sinisalo tuli Nevvostoliiton säveldäjien liiton Karjalan ozaston johtajakse. Sinisalo oli johtajannu 19 vuottu kuolendah sah. Säveldäjänny da kunduruadajannu olles Sinisalo luadi suuren panoksen Karjalan muuzikkutaidoh da monen kerdua sai erilazii palkindoloi.
Sinisalo kuoli 2. elokuudu vuvvennu 1989. On pandu muah Sulažmäin kalmistol.
28. elokuudu
28. elokuudu — 240. vuvven päivy (241. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 125 päiviä.
Dvorču
Nähtävykset
D D Kategourii:Kondupohjan piiri
Sieksi
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Anuksen piiri
Bryniau Clwyd
Bryniau Clwyd on vuorijuno Kymrinmuas. Sen kymrinkieline nimi merkiččöy 'Clwydan mäit'.
Kokkola
Kategourii:Suomen linnat
Haukkavaara
Haukkavaara on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Hiitolan kyläkunnas.
Teronvaaranjärvi
Teronvaaranjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Kostamuš
Kostamuš (Костомукша, on Karjalan tazavallan linnu, perustettu vuvvennu 1983. Kostamukšes eli 29 356 hengie vuvvennu 2015. Kostamuš muvvostau oman linnupiirin da on kolmandekse suurin Karjalan tazavallan linnois.
Linnu on sijoitunnuhes Karjalan pohjaspuolel, Karjalan päivännouzuylängöl. Petroskoissah on 490 kilometrii, Piiterih 930 kilometrii. Ven'an da Suomen rajah on 30 kilometrii matkua.
Džibuti
250px|right|thumb|Džibuti
28. heinykuudu
28. heinykuudu - 209. vuvven päivy (210. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 156 päiviä.
Nikolai Rerih
Ven’al eländän aigannu Rerih toimii muinažuontieduo, keräilemisty, hyvin pani nägevih omat kuvat ozutteluloil, otti ozua kirikkölöin projektoin luajindah da seinymualavuksih. Häi ruadoi johtajannu školas, kuduas kiiteltih taidoloi, oli Taijon muailmu taidoilijoin liiton piämiehenny, teatrudekoratsieloin taidoilijannu, puolisti da elvytti ven’alazii perindölöi, toimii hyvyönluajindua.
1920-luvus algajen on luajittu seuroi da muzieloi Rerihan kunnivokse. Hänen idejoin da Agni-jouga uskondo-filosoufien teourien noudajat perustetah Rerihan liikehty. Rerihan idejat ollah kovasti vaikutettu new agen kehittämizeh Ven’al. R
Helsinki
Helsinkin perusti Ruočin korol Kustaa Vaasa vuvvennu 1550, da se rodih piälinnakse jo Suomen suuriruhtinaskunnan aigua vuvvennu 1812. Sidä enne piälinnannu oli olluh Turku.
<br clear=All>
Edenöi
thumb|300px|alt=Edenöi|Edenöi
Nassau
Se on Nju-Providens –suarel. Sie on kaunis valgamo da meriportu. Bagaman trouppizen ilmaston da luondokaunehuon periä Nassau-linnas on tulluh tundiettu turistukeskus. N N
Barii
Barii on alguaineh, kudai Mendelejevan taulukos kuuluu toizeh joukkoh da  sijaiččou kuvvendes rivis. Barien merki on Ba, sen atomnoumer on 56. Barii on pehmei, hobjanvärine metallu, kudual on hyvä hiimielline aktiivižus. Barien avattih vuonnu 1774 Karl Šeele (Carl Wilhelm Scheele) da Juhan Gan (Johan Gottlieb Gahn), se oli BaO-oksiidan muvvos. Barii sai oman nimen muinasgriekkalazen βαρύς -sanan mugah. Karjalakse se rodieu «jygei».
Talankino
Järven pinduala on 1,3 km². Järven pindu on 110,2 metrii korgiembi meren pindua.
Anuksen muuzikkufestivualu
Lähtehet
Anuksen muuzikkufestivualoin internettusivut
Moel Fenlli
thumb|250px|right|Moel Fenlli
Lähtiet
Kategourii:Kymrinmuan vuoret
Jekaterina II
Jekaterina II Aleksejevna libo Jekaterina Suuri (alguperäine germ. Sophie Auguste Friederike v on Anhalt-Zerbst-Dornburg, pravosluavies ven. Екатерина Алексе́евна; 21. sulakuudu (2. oraskuudu) 1729, Štettin, Prussija – 6. (17.) kylmykuudu 1796, Talvidvorču, Piiteri) oli kogo Ven’anmuan halliččii vuozinnu 1762-1796.
J J
Tulennusjärvi
Järven pinduala on 0,7 km². Järven pindu on 157,4 metrii korgiembi meren pindua.
Helylä
Helylä on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin pos’olku. Se on Helylän kyläkunnan haldivolline keskus.
Se sijoiččou Helylän tazangol, Tohmajoven rannal, 6 kilometrin piäs Sortavalaspäi pohjazeh. Tiä on raududorogustansii Helylä. Lähäl pos’olkua on lendoazemu, kudai nygöi ei rua.
Jänišpuoli
Jänišpuoles on Nevvostoliiton da Suomen välizel voinal (1941 – 1944) tapettuloin Nevvostoliiton saldattoin kalmu.
Edgar Allan Poe
Poe kirjuttu enimyölleh novellua da runuo.
Paramaribo
P P
Siilinjärvi
Siilinjärvi on suomalaine kundu Pohjas-Savon keskiozas. Kyläs on 21 691 eläjiä. Sen pinduala on 507,81 km2, kudai 106,85 km2 on vetty.
Histourii
Siilinjärvi on perustettu vuonnu 1925.
28. oraskuudu
Ken kuoli sinä piän
O
Dmitrii Bubrih
Dmitrii Vladimirovič Bubrih (13. (J: 25) elokuudu 1890 – 30. kylmykuudu 1949) oli Ven’an da Nevvostoliiton kielentutkii, professoru, tiedoloin douhturi da Nevvostoliiton Tiedoakadeemien kirjazienvaihtai. Händy pietäh Ven’an suomi-ugrilazen kielitiijon perustajannu. Häi kirjutti ruadoloi ven’an, sluavilazis da suomi-ugrilazis kielis, itämerensuomelazien rahvahien fol’klouras, kielien verdailu-histouriellizes da leviemisalovehtiijos. Häi kirjutti enämbi 130 ilmah piästettyy tutkimustu sego äijii käzikirjutuksii. Häi pidi aktiivistu pedagougu- sego tiedotoimindua.
Viinanvalmistus
Histourii
Ennevahnazin tiettävy fermentoittu juomine on riissuviinu, kudamua valmistettih Kitais 9 000 vuottu tagaperin. Viinanvalmistus roih vinogruadan kazvattamizen panemizen käyttöh jälgeh neolietan kavven aigah. Enzimäzet valmistandat roittihes Lähizes Päivännouzus, Mesopotamies, Kipran suarel da Grecies. Iranas, Hadži-Firuzan rajonan lohkol, kudamas enzimäzet rahvas elettih jo 7 000 vuottu tagaperin, löyttih kukšinan, kudamas oli vinogruadan viinan jiännysty. Se on aijoittu 5400-5500 vuottu enne meijän aijanluguu. Vuonnu 2009 se oli vahnin da andoi enämbi tieduo viinanvalmistukses. Tiedomiehet ollah sidä mieldy, gu silloi oli kazvatettu vinogruadan rodu, Vitis vinifera –rovun yhtenjyttyine, kudamas valmistetah nygözii viinoi. Vuonnu 2010 Armenies kallivokololois, Areni-kylän lähäl, löyttih muinazin tietyis viinanvalmistandupaikois, kudai on aijoittu 4100-4400 vuottu enne meijän aijanluguu. Greciesgi on löytty vinogruadan mädžöttämizen jället (5 000 vuottu enne meijän aijanluguu), midä kerdoi, ku viinu ruvettih valmistamah ylen ammui. Vuonnu 1980 ruuhes Sin’janas (Henan’ provincii) on löyty 2 rikkomattomua butilkua, kudamih valoittih viinua 1300 vuottu enne meijän aijanluguu. Tämä viinu on vahnin muailmas.
Kontiolahti
Kontiolahti on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku. Se on sijoitannuhes lähäl Jänisjärvie, Alalammen azetuskohtassah on 1,5 kilometrii.
Kotkatjärvi
Kotkatjärvi (Ко́ткозеро) on voulosti (poselenii) da sen piäkylä Karjalan tazavallas Anuksen piiris Ven'al. Kylä on sijoitunnuhes Kotkatjärven da Villalanjärven rannoile 42 kilometris Aunuksespäi pohjazeh. Hierus on 1000 da voulostis läs 1600 eläjiä (vuonnu 2012).
Lumilaudu
Sendäh ku lumilavval puaksuh ajellah sih niškoi valmistamattomil paltieloilpäi da vauhti ajajes on suuri, suojelukse satatuksis käytetäh kaikenmostu suojustu – piä-, nivel-, käzi-, jalgu- da selgysuojustu.
Akkaharju
Rahvahan lugumiäry
A A Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Eestin kieli
Kategourii: Suomelas-ugrilazet kielet Kategourii:Jevroupan kielet
Sagarvo
Syöndy
Sagarvo syöy enne kaikkie kalua, kudamua häi hyvin maltau suaja vies. Puaksumbah se tabuau ahvendu, särgii, haugii, matikkua da harjustu. Kalan ližäkse se syöy šlöpöidy, ruakkua da vie vien lähäl pezoittujii linduloi, niilöin poigazii da jäiččii, pienii jyrzijöi da böbökkii.
Kaisa Mäkäräinen
Kaisa Leena Mäkäräinen (11. pakkaskuudu 1983) on kuulužu suomelaine hiihtoambui, kudai yhtyy myös hiihtäjien kilboih. Mäkäräinen on kahten Muailman sportumal’l’an omistai (kavvet 2010/2011 da 2013/2014), kolmen pienen Muailman sportumal’l’an omistai perähajokilvois (kavvet 2010/2011, 2013/2014 da 2014/2015), yhten pienen Muailman sportumal’l’an omistai sprintas (kauzi 2013/2014) da pienen hrustal’noin kubkan suannuh iččenäzes hiihtoammundas (kauzi 2014/2015). Kaisa on Muailman hiihtoambujien kilvoin čempion, nämmis kilvois hobju- da bronzumedalin suannuh, Suomen čempion hiihtändäs (2013, 2017) da hobjumedalin suannuh (2017). Mäkäräinen yheksä kerdua oli Suomen čempionannu hiihtoammundas (kezäkilvat luguh ottajen). Nelli kerdua oli Muailman hiihtoammundan kezäkilvoin čempionannu (2 – 2007, 2 – 2016).
Vuaččel
Se sijaiččou suarel Vuaččelanjärven liidehozas.
KHL
Endizet seurat
Ielleh olemas olijat seurat (likvidiiruitut)
Kotkatjärvi (järvi)
Kotkatjärvi (Коткозеро) on Suvi-Karjalan järvi Anuksen piiris Karjalan tazavallas Ven'al.
1608
Ken kuoli sinä vuon
1608
Vladislav Tretjak
Vuozinnu 1969-1984 oli Armien keskuskluuban da Nevvostoliiton joukkovehen vratarinnu. Nevvostoliiton kilvois kižai 482 mačas, Muailman kilvois da Olimpiadukižois – 117 mačas, Kanuadan sportumal’l’an kilvois – 11 mačas.
Sportukarjieru
Vuvves 1971 Tretjak jo on Nevvostoliiton joukkovehen piävratari.
Sirii
S S
29. elokuudu
29. elokuudu — 241. vuvven päivy (242. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 124 päiviä.
Uuksujärvi
Järves voibi pyydiä riäpöidy, haugii, lahnua, matikkua da ahvendu.
Hoikkujärvi
Järvespäi vezi piäzöy Käl’gjärveh, sit läbi matkuau Kočkoma-jogi, kudai laskeh Ala-Uikujogeh.
Cerii
Cerii – lantanoidoin joukkoh kuului alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Ce. Cerii on hobjanvärine metallu, kudai on nimitetty Cerera-planietan nimen mugah. Planiettu oli löytty kahtu vuottu aijombi Ceriedy.
Parkinsonan taudi
Parkinsonan taudi (lat. parkinsonismus idiopathicus) – on hil’l’akkazin syvenii parandamatoi nevrolougine taudi, kuduah läživyy enimyölleh ijäkkähät rahvas. Parkinsonan taudi kuuluu ekstrapiramiidualisistieman degeneratievizih voimattomuksih. Neironat, kuduat luajitah doufaminu-neiromediatorua, muretah da hävitäh enimyölleh mustusubstancies da toizis n'ervoin piäsistieman ozisgi, mil nostatetah taudii. Doufaminan täydymätöi luajindu suattau bazualigangliet aktivoiččijakse vaikutuksekse aivokuoreh. Tavvin perussimptoumat ollah:
Eigu
''merge EIGU (ouperu)
Kiännösruado
Allus algajen lapsien da koko perehen ouppera Eigu oli kirjutettu da ozutettu Pohjois-Karjalas suomekse 2007 nimel Eiku. Sit sen kirjuttaja da säveldäi Paavo Joensalo kiinnostui kiändämäh Eikun angliekse da vuvvennu 2008 ouperu ozutettih Irlandies Dublinas. Eiku:n luadii ainos huaveili, kui sidä voidais ozuttua karjalakse, eestikse, vengriekse, ruočikse libo ven’aksegi.
Luadijan juuret
Paavo Joensalon tuattah on Suojärven čupul rodivunnuh, muamah on suistamolazii karjalazii, tundietun runonpajattajien Härgözien suguo. Konzu algavui voinu, hänen tuattah da muamah elettih Korbiselläs. Muamo lähti evakkoh Päivänlasku-Suomeh. Tuatto kuoli voinas 1942 pakkaskuus Karhumäin čupul. Paavo rodivui kahtu nedälii myöhembi, sendäh nikonzu ei nähnyh tuattua. Joensalon muama pagizi karjalakse, died'oi da buabo sežo, äijät omatgi maltettih karjalakse. Paavo lapsennu opastui karjalua, sit unohti. Ouperan hyvyös uvvessah rubei opastumah kieldy.
Syväindö
Ouperas pikoi pieni suojusšlöpöi Eigu jiäy orboikse. Hirvei olendo Raiwo otti hänen muaman da tuatan iččeh valdah. Pieni Eigu nimidä ei voinnuh sille. Hänel ei olluh rodiudues ni yhty jalgua, sendäh häi ei voinnuh lähtie pellastamah omii vahnembii. Ozakse Eigule löydyy avvuttajua meččyelättilöin keskes. Tytöl hyö loičidah jallat, kaikin kaheksa jalgua. Yhtes nieglikonke häi lähtöy da hyö pellastetah tuatan da muaman.
Ouperan eričykset
Ouperu eruou klassillizes ouperas. Ihan allus algajen ouperan ohjuaju rubieu pagizemah kaččojienke da kehittäy heidy yhtymäh ozutukseh. Kaiken aigua kaččojat avvutetah artistoi, kudamat pajatetah, tansitah da paistah – ozutetah zuakkuntarinua.
Šestopsalmii
Šestopsalmii ozuttau enzimäzet huondeksen läikkyjät sugahazet. Algavutah sit Engeliloin pajot, kuduat tuvvah viesti Spasitel'n roindah näh: ”Slava Višnih Bogu, i na zemle mir, v čeloveceh blagovolenie”. Vie mustoitetah Hristan kolmekymmen vuozi aigoi, kuduat oldih jo mendy. Vaste jällel šestopsalmiedu ilollizesti vastavummo Tulijan Spasitel'anke. Š Š
29. oraskuudu
29. oraskuudu - 149. vuvven päivy (150. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 216 päiviä.
Siämärvi (kylä)
Histourii
Ven’an valdukunnan aigua Siämärven pogostu oli Siämärven voulostin haldivollizennu keskuksennu. Vuonnu 1905 voulostis oli 79 kyliä da eli 7100 hengie (läs kaikin oldih karjalazii). Voulostin suurimbat kylät oldih Siämärvi, Veškelys, Korzu, D’essoilu, Lahti. Voulosti hävitettih v. 1920 da luajittih Siämärven ujezdu.
Siämärvi (järvi)
thumb|500.px|alt=Siämärvi|Siämärvi
Hiiri
H
Neodiimu
Neodiimu on lantanoidoin joukkoh kuului alguaineh. Sen merki Mendelejevan taulukos on Nd da noumer on 60. Neodiimu on hobjanvärine metallu. Sen löydi avstrielaine hiimiekku Karl Auer fon Vel΄sbah (Carl Auer von Welsbach) vuonnu 1885. Häi tiijusti, gu didiimah kuulutah neodiimu da prazeodiimu. Niilöil ollah samanjyttyzet omažukset. Neodiiman, all΄umiinien da magnien segasulatehtu käytetäh lendokonehien da rakietoin luadimizes. Neodiimu sai oman nimen griekkalazis νέος- da δίδυμος-sanois, kuduat karjalakse ollah «uuzi kaksoine».
Kairo
Kategourii:Muantiedo Kategourii:Linnat
Elasku
Elasku on ahvenkaloih kuului kalaluadu.
Cirkounii
thumb|250px|alt=Cirkounii|Cirkounii Cirkounii on Dmitrii Mendelejevan alguainehien sistiemallizen järjestyksen viijenden riävyn nelländen joukon sivujoukon alajoukon alguaineh. Sen atoman noumer on 40. Sen kirjutusmerki on Zr. Prostoi cirkounii on läpettäi metallu hobjanharmuadu värii. Se on ylen plastine da ruostandah niškoi luja.
Kalačiirakko
Lähtiet
K K
29. sulakuudu
29. sulakuudu - 119. vuvven päivy (120. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 246 päiviä.
Viiksinselkä
V V V V
Virmajärvi
V V V V
Hiihtoammundu
Yhteslähtö
Kategourii:Sportu
Rohtuvalerjuanu
Kazvandu
Kylvetäh kazvii siemenil aijoi keviäl. Enzimäzenny vuon kazvetah juurdu lähäl olijat lehtet, kukkimah kazvi rubieu vaiku tossu vuon da kukkiu läs kaiken kezän. Kazvii voibi kazvattua juurin palazisgi. Juuret sih niškoi kaivetah syvyskuun allus, suvialovehil – ligakuul.
Ust’-Reka
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh Makarii Želtovodskoin puuhine časounu. Se oli nostettu vuvvennu 1850.
Urosjärvi (järvi)
Urosjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkunnan alovehel.
Slovakii
Slovakii sijoittuu Jevroupan keskiozas. Se on syväinmuavaldivo (se ei ole meren rannal). Se rajoittuu Ukrainanke, Pol’šanke, Čeehienke, Avstrienke da Vengrienke.
S S
Kitain kieli
K
Elisabeth I
Elisabet suvaičči teatrua da iče otti ozua ozutelmis.Täl aigua oli druamutaijon paras aigu. Vuonnu 1582 Elizabetan mugah oli perustettu artistujoukko, kuduah kuului William Shakespeare.
Nenetsan kieli
Nenetsan kieli on Samojedilaine kieli, sidä pagizou läs 21t ristikanzoi. Nenetsan kieli on kaikis suurin Samojedilaine kieli da sidä paistah Jamalo-nenetsias da Nenetsias, hos Nenetsa on sie vai vähembistö kieli. Nenetsas on kaks piä murrettu, net ollah Tundra da meččy nenetsa ven'as niilöi pietäh murdehinnu a niilöi voi pidäy ominnu kielinny läs 50% nenetsalaizis maltetah paista Nenetsan kieldy.'
Vongajärvi
Vongajärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Voronkusieni
Voronkusieni on kebjei tunnustua, sil on rikas vil’l’usualis da sen vil’l’uaiguväli on verduallizen pitky; ainos elokuun allus enzilumeh suate. Sežo pikkaraine pakkaine ei muuta sen maguu.
Kalevala
Kalevalan kiännökset
Kalevala on kiännetty monile kielile. Ezmäzekse se kiännettih ruočikse vuvvennu 1841. Frantsien kielele se kiännettih 1845, ven’akse 1847, germuanikse 1852, vengriekse 1971, angliekse 1868 da eestikse 1891. Hos suomenkieline Kalevala perustuu karjalakse pajatettuloih rahvahanrunoloih, ga meni äijy vuottu, kuni Kalevalua ei piästetty ilmah karjalakse.
Hargo
Järven pinduala on 1,7 km². Järven pindu on 129,1 metrii korgiembi meren pindua.
Sharon Stone
Eloskerdu
S S S S
19. ligakuudu
19. ligakuudu - 292. vuvven päivy (293. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 73 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
L
Ylä-Hanhijärvi
Ylä-Hanhijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Y Y Y Y
Ruskei höydöipuu
Käyttö
R R
Taustamäki
Rahvahan lugumiäry
T T Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Eloksenkäzitys
Eloksennägemystiijon opastunduainehistuo toimittanuon Erkki Hartikaizen mieles eloksenkäzitys on parembi sana migu eloksennägemys. Ku elos on tovellizuon oza, eloksenkäzitys on oza tovellizuskäzitysty. Ristikanzan käzityksien kogonazuos roihes tovellizuskäzitys. Inhimillizet käzitykset tovellizuos ollah puaksuh hairavollizet. Yksilöl on käzitys omis arvolois da tavoittehis. Tämä käzitys on oza yksilön tovellizuskäzitysty, hos arvot da tavoittehet ei olla tozii libo ebätozii.
Kalii
Kalii Mendelejevan sistiemallizen järjestyksen mugah on enzimäzen joukon nelländen periodan alguaineh. Sen atomunoumer on 19. Sidä merkitäh K. Prostoi aineh kalii on pehmei metallu. Sen väri on valgei da hobjankarvaine.
16. kylmykuudu
Ken kuoli sinä piän
K
Esterlo
Esterlo on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Elisenvuaran kyläkunnas.
Hoikkusinikorendo
Kategourii:Korendot
Päljärvi (Puudogan piiri)
Rahvahan lugumiäry
P P Kategourii: Puudogan piiri
Anuksen kanzalline piiri
Anuksen piiri on sijoitunnuh Anuksen tazangol, se on Karjalan tazavallan suves.
Plotinvezistö
Muailman suurimat plotinvezistöt pindualan mugah
6.Bratskan plotinvezistö (ven. Братское водохранилище) (5426 km², Ven'a)
7.Naser (5248 km², Jegiptu, Sudan)
Muailman suurimat plotinvezistöt vien suuruon mugah
4.	Volta (148 km³, Ghana)
Kambodža
Kambodžan kuningaskundu - valdivo Liideh-Aazies. Se sijaiččou Indokitain niemimual. Piälinnu on Pnompen’. Muan pinduala on 181 000 km². Rahvahan lugumiäry on 15 miljonua hengie (80% rahvastu on khmerat). Vuvves 1993 algajen Kambodža on konstitutsielline monarkia, valdivon piämies on kuningas. Kambodža rajoittuu Vietnamanke päivännouzus, Laosanke pohjazes, Thaimuan luodehes.
Haukilampi
Järvespäi lähtöy nimetöi oja, kudai laskeh Ala-Tolvajärven Haukilahteh.
Kambodža
K K
Huhtervu
Huhtervu on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Kugijoven kyläkunnas.
Juho Kujola
Vuvvennu 1904 Kuola rubei opastumah suomen kieldy da slavjuanoin filologiedu Helsingin yliopistos. Opastundan aigannu häi keräi suurdu salmin murdehen sanaston materjualua. Kujola loppi yliopiston vuvvennu 1909, hänen tutkimus salmin murdehen foneetiekkah näh piästi ilmoih vuvvennu 1910 Suomi-sarjas.
Sommelo
Lähtehet
Kategourii:Karjal
Tuija
Käyttö
Tuijua istutetah pihale nägöalan čomenduksekse. Sidä käytetäh myös kujoloin, dorogupielien čomendajes da elävien puuaidoin luadijes.
Tuijua käytetäh liečetiijos. Tuijas luajitun voin hajun iččeh hengähtämine da voin ližiämine pezevyjes avvuttau rauhoittuo, ližiäy vägie, kirmevytty da hyviä mieldy. Rahvahan liečetiijos tädä voidu käytetäh syömizensulatuksen elimien ruavon parandamizeh, počkien kylmändysvigoih da kustuvedäjänny ainehennu.
Haukijärvi
Haukijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
22. kylmykuudu
22. kylmykuudu - 326. vuvven päivy (327. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 39 päiviä.
Solovetskoi manasteri
thumb|300px|alt=Solovetskoi manasteri|Solovetskoi manasteri
Solovetskoi manasteri (Соловецкий монастырь)
Kuganavolok
Kuganavolok on Karjalan tazavallan Puudogan piirin kylä. Se on Kuganavolokan kyläkunnan haldivolline keskus.
Histourii
Vie XX vuozisuan keskipuoles pos’olkassah voi piästä vaigu vertol’uotal. 1970-luvun allus rakendettih dorogu. Samah aigah pos’olkas luajittih sähkö. Nevvostoliiton aigah pos’olkas oli kolhouzu, kehitettih žiivatan- da hevonkazvatandu. Joga vuottu pyvvettih 400 – 450 tonnua lahnua da kuhua. Kalua muokattih kalakonservuzavodal. Zavodu da maidofermu nygöi ei ruata.
Vuotsijärvi
Järves läbi virduau jogi nimel Mutanen.
Hižjärvi
Hižjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustankosken kyläkunnan da Belomorskan piirin Sosnoučan kyläkunnan alovehel.
Pavel I
P P
Koirinoja
Rahvahan lugumiäry
K K Kategourii: Pitkänrannan piiri
Eloksen langu
Kirjan syväindö
Georgii Černobrovkinal ollah karjalazet juuret. Häi on roinnuhes Kuujärvel, kazvanuh Anukses. Karjalan kieli ainos oli kuuluvis. Jatkua karjalankielizien runoloin kiännändiä ven’an kielele mies vois jatkua. Konzu luajittih Eloksen langu -kirjua, häi ei olluh nimittumis sobimuksis kiini. Kiändi vai sen, min tahtoi. Erähii runoloi, ku ei kiännändy lykystännyh, jätti bokkah. Niilöih, sanou, vois uvvessah ottavuo dai ruveta kiändämäh uuttu. [[Category:Karjalan kirjalližus|E]
Uuzi Deli
Uuzi Deli on Indien viralline piälinnu, Deli –linnan oza. Uvven Delin pindu-ala on 42,7 km², sie ollah Indien sego Delin halličukset. Uuzi Deli on Pohjazes Indies, Indo-Gangskoin lagevol.
Kuha
thumb|300.px|alt=Kuha|Kuha
Pokrovu
Pokrovu (, grek. Αγία Σκεπη) – on kallis pravoslavnoi pruazniekku, kuduan päivät ei muututa- Venän pravoslavnoloi tradicieloi myöte pruazniekkua pruaznuijah 1(14). ligakuudu: Griekkalazien pravoslaviedy myö pruaznuijah 1 da 28. ligakuudu, uuzien vuozien laskendua myö ilmai sidä ozua, kudai kuuluu (Jerusalimskoih pravoslavnoih kirikköh, Afon), kuduat nygöigi pietäh Jumalan Palveluksii vahnua aigua myöte.
Urdu
Urdu on eräs Suvi-Aazien kielisty. Se on Pakistuanun kanzallinen kieli.
30. kevätkuudu
Ken kuoli sinä piän
K
Čelozero
Čelozero on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Valdain kyläkunnan da Arhangelin alovehen Oniegan piirin kylienvälizel alovehel.
Järven pinduala on 6,6 km², vezibasseinan ala on 29,7 km². Järven pindu on 182,9 metrii korgiembi meren pindua.
Turvupielus
Turvupielus on mašinan avtomuatilline turvuvarusteh, kudai täyttyy azottuguazul, konzu on ozattomus. Se lievendäy avaarien tuloksii da suojuau passažiiroi da ulgopuolizii kävelijöi satatekses.
pienoiskuva|Turvupielus
Tuomi
pienoiskuva Tuomi on ei korgei puu, toiči tuhjonmuodozennu kazvai, kudai kuuluu Rouzovoin pereheh.
Kuari-vedovoimalline plotin
Kuari-vedovoimalline plotin (ven. Арочно-гравитационная плотина) on betonas, raudubetonas libo kives luajitun plotinan laji, kudai yhtistäy ices vedovoimallizen da kuaren plotinoin ominažuksii yhteh aigah, muga sit se on muutoslaji.
Kandopaikku
Aiheesta muualla
Kandopaikku K
Zergeyth
"Pajot kezäs kodoilas" al'buman pajot ollah:
Himol'a
Himol'a (Гимолы) on pos'olku Mujejärven piiris Karjalan tazavallas Ven'al.
Heppoinlampi
Järvespäi vezi piäzöy Loimolanjärveh.
16. ligakuudu
Ken kuoli sinä piän
L
Sortaval
Suomen aigu
Konzu Suomes rodih oza Ven'ua jälles Haminan rauhua vuonnu 1809, Sortaval liitettih vuonnu 1812 muun Vahnan Suomenke Suomen suurriruhtinaskundah ozakse Viipurin liänii.
Lyydin kieli
Huomavukset
Kategourii:Karjalan kieli Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet
Kurmoilu
Kurmoilu on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah.
Hirvasjärvi
Järven pinduala on 4 km², vezibasseinan ala on 13,1 km². Järven pindu on 174,7 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi vezi virduau erähis järvilöis läbi da piäzöy Ala-Tolvajärveh.
Hildegard Bingeniläine
thumb|300px Hildegard Bingeniläine (, ; 1098 – 17. syvyskuudu 1179) oli germuanielaine manasterin johtai, kirjuttai, mistiekku ja kirikkömuuzikan säveldäi. Inehmine äijän kirjutti teolougieh, kosmolougieh, luonnon histourieh da liečehtiedoh nähte. Händy on kučuttu ezmäzekse suurekse naispuolizekse teologikse hristianskoin vieron histouries.
Elaigu
Lapses algajen Hildegardale ozuttihes nägylöi. Hänele ei olluh ni viitty vuottu, konzu häi rubei gadaiččimah da tiedämäh tulijua aigua. Hänen vahnembat tahtottih, gu häi rubies sluužimah Jumalua. Kaheksavuodehizennu händy työttih opastumah Jutta von Sponheimanke, kudai sežo oli ylähyöllizes perehespäi da eli pienes tyrmäs Mainzas, Disibodan manasterin lähäl. Häi opasti Hildegardale latinan kieldy, gu maltua lugie Bibliedy da pajattua psalmoi. Aijan aloh toizet ylähyöllizet naizet tahtottih perustua heijänke benediktiniläzen vierokollektiivan. Nellitostuvuodehizennu Hildegard ando pris’uagua, gu ruveta manuahin’akse. Konzu Jutta von Sponheim kuoli 1136 vuvvennu, hyö vallittih Hildegardua heijän magistrakse, johtajakse.
Nävyt
Hildegard neičykkäzes algajen nägi kirkastu valgiedu da kummakkahii nägylöi. Häi iče sanoi, net oldih moizet diivittävät, ga animea mea contremuit, ”hengi minul särizi”. Ezmäi häi duumaičči, buite kai rahvas nähtih moizii nägylöi, no kaiččijale kerdojes sai tiijustua, gu se ei olluh tavalline. Sit lähtijen häi pitkän aigua ei sanelluh niilöih nähte enimile ristittyzile. Tiedomiehet nygöi duumaijah, gu nävyt roittih migrenilöin periä.
Hol'mii
Hol'mii on lantanoidoin joukkoh kuului alguaineh. Enzimäzenny sen löydi šveicarielaine hiimiekku da fiiziekku Žak-Lui Sore (Jacques-Louis Soret) vuonnu 1879. Samannu vuonnu alguainehen oksiidumuvvos löydi Per Teodor Kleve (Per Teodor Cleve). Häi nimitti alguainehen Stokgol'man kunnivokse (latinakse linnan nimi on Holmia). Minerualu, kuduas Kleve sai alguainehen oksiidan, oli löytty juuri Ruočin piälinnan lähäl.
Čuralambi
Järven pinduala on 1,3 km². Järven pindu on 98,3 metrii korgiembi meren pindua.
Dolph Lundgren
Paiči kinoloin luajindua Lundgrenal puutui suaja hyvät tulokset toizil aloil. Häi on hiimiezen mašinoinrakenduksen magistru (Sidnein tehnolougine yliopisto, 1982) da Massachusettan tehnolougizen Fulbrightan programman stipendien suannuh. Lundgren kaksi kerdua oli Velikobrituanien avvonazien kilvoin voittajannu (1980, 1981), Avstrualien čempionannu (1982) kökusenkais (eräs karaten laji), oli Yhtysvalloin Olimpiadukižoin pentatlonan joukkovehen kapituanannu. Lundgren tässäh on kuulužu bodybildingan alal.
Kuittine
Sijaičendu
Kylä on sijoitunnuhes 19 kilometris Anuksenlinnaspäi da 5 kilometris "Kola" Piiteri-Murmansku -valdivon dorogas.
Huhtajärvi
Järven pinduala on 3,2 km², vezibasseinan ala on 25,6 km². Järven pindu on 189,8 metrii korgiembi meren pindua.
Šavan’ (järvi)
Järves läbi menöy Vienan- da Baltiekkumeren kanualu. Järveh laskeh Šoba-jogi.
Huhtajärvi
H H H H
Pirkanmuan muakundu
pienoiskuva|290x290px|Tammerkoski Tampereel Pirkanmua on Suomen muakundu. Pirkanmua sijaiččou Päivänlasku-Suomes, da sen piämuakundukeskus on Tampere. Muita kundui on Nokia, Ülähjärve, Kangasala, Lempäälä, Sastamala, Valgeikoski, Pirkkala, Akaa da Hämeenkoukiško. Muakunnas eläy 530 000 ristikanzua. Kategourii:Suomen muakundut Kategourii:Suomi
31. elokuudu
Ken kuoli sinä piän
E
Erzän kieli
Erzän kieli (erzän kieleh Эрзянь кель) on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkuoh kuului volgalaine (mordvalaine) kieli.
Lähtehet
Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet Kategourii:Mordouvii
Afon Tywi
Kategourii:Kymrinmuan jovet
Priäžän kanzalline piiri
Priäžän piiri libo Priäžän kanzalline piiri on piirii Karjalan tazavallas. Piirin keskuksennu on Priäžän linnanjyttyine kylä. Priäžän piiri kuuluu Ven'an peräpohjasalovehien joukkoh.
Kukšimägi
Kukšimägi (Кукшегоры) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Koveran kyläkundah.
Sosnovets
Histourien mustomerkit
2 kilometrin piäs pos’olkaspäi on Belomorskan-Baltiekan kanualan rakendajien kalmisto (1931 – 1933).
Ylinen Liusjärvi
Järvespäi lähtöy Mäntyjoki. Pohjazes järveh laskeh oja, kudai tulou Kivijärvespäi. Järveh laskeh Liusjoki.
31. oraskuudu
Ken kuoli sinä piän
O
Ernest Hemingway
Lähtehet
H
Ylä-Kiltsunjärvi
Y Y Y Y
Histourii
Histourii (Muinasgrets. ἱστορία, historía) tarkoittau paiči yhteizön mennyzii kauzii sežo mennyzien tapahtumoin kuvavustu libo tutkimustu, histouriitieduo da sen tuloksii. Histouriitiedo libo histourii tiijonalannu on enne muudu kirjutettuloih lähtehih pohjuajua ristikanzoin mennyzien aijoin tutkimustu. Muga historiaigu algau kirjutusneron keksindäs. Aigua enne kirjutusneruo kučutah ezihistoriellizekse aijakse. Ezihistoriellistu aigua tutkivis tiijois keskehizin on arheolougii libo muinazuontutkimus.
Hirvilöin fermu
Fermal käyndy
Fermal tulluzile luajitah mieldykiinnittäjii ekskursieloi da tietyn vuvvenaigua annetah kävvä elättilöillyö – syöttiä niidy da ottua kuvua niilöis.
Etnogruafii Kirjalližusluvettelo
Klementjev, J. I. Karjalaiset: istoriallis-kansatietehellini tutkimus / J. I. Klementjev ; [kiäntäjät: P. Zaikov и Karjalaiset др.]. - Petroskoi : Periodika, 2008.
Klementjev, J. I. Karjalazet : histouriellis-etnografilline kuva / J. I. Klementjev ; [karjalakse kiändäjät: L. Markianova и др.]. - Petroskoi : Periodika, 2008.
Soči
Soči — linnu-kurortu Ven'al, kudai on sijoitunnuhes Mustanmeren koillisrannikol Krasnodaran alovehel. Sočih on 1700 kilometrii matkua Moskovaspäi. Soči on suurin Ven'an kurortois. , tärgei liikendehkeskus. . Soči on vie kaikis pitkembii Ven'an linnois. . Vuvvennu 2007 Soči oli vallittu pidämäh talviolimpiadukižoi. 15 syvyskuudu 2009 Soči liityi Muailman olimpiadulinnoin liittoh. Linnan pinduala on 3502 neliökilometrii. Keskilämbötila tuhukuul on +14,2 °C, elokuul +23,6 °C.
Baškirielaine Wikipedii
Se perustettih 2. kezäkuudu vuonnu 2002. Enzimäzen kirjutuksen kirjutti ristikanzu, kuduan nimie niken ei tiijä. Se oli 16. sulakuudu vuonnu 2005. Sidä päiviä pietäh baškirienkielizen Wikipedien roindupäivänny. Mones vuvves Wikipedii baškirien kielel hyvin kehityi. Konzu se täytti kymmene vuottu, Ufa-linnas piettih Wiki-sabantui-nimine pruazniekku. Baškortostanan wiki-medieh kuulujat avattih oman joukon Wikimedian fondas. Hyö yhtytäh erilazih kanzoinvälizih pidoloih. Niilöin joukos ollah X Wiki-konferensii, kudai piettih Piiteris da Udmurtielazen Wikipedien 10. vuozipäiväle omistettu konferensii, kudai piettih Iževskas. Redaktor Zufar Salihov sai arvokkahan medalin Wikipedien kehitysruavos. Vuonnu 2016 Baškirielaine Wikipedii avai marafonan. Se omistettih Baškortostanan suandele vuozipäiväle. Marafon jatkui vuvven 2019 kevätkuussah.
Vienanmeren-Baltienmeren kanualu
Yhtehizet tiijot
Kanualu on nostettu 1931-1933 vuozien välis ylintazozes lyhyös miäryaijas. Avuandan päivymiäry on 2. elokuudu 1933. Sidä nostettih Vienanmeren-Baltienmeren ruadoluagerin (ven. Белбалтлаг, Belbaltlag) tyrmähotetut. Se oli yksi viizivuodizen pluanan mirkiččijöis srojulois da enzimäine Nevvostoliiton tävvelleh ruadoluageris nostettu srojimine.
Kanualan kulgutie
Vienanmeren-Baltienmeren kanualan transportutien piduhus tulendukanuavoin kel Oniegujärvelpäi Vienanmereh on 227 km, niilöis 37,1 km on keinolluajittuloi tielöi (muijien tiijoloin mugah 43 km libo 48 km). Tagustetut kaikkiipienimät merkityn vezitien suuruzet: syvys – 4 metrii, levevys – 36 metrii, pyöristämizen ruadiussu – 500 metrii. Monis kanuavan kohtis on vaigu yksipuoline liikeh luvallistu. Sovitunnu virran suunnannu pietäh suundua Oniegujärvelpäi Vienanmereh, kai laivuliikkehizet merkit (veziviehkat, majakat) ollah azetettu sen siännön mugah. Kanualu algavuu Oniegujärven Poventsan lahtes Poventsa-pos’olkan korvas da loppuu Vienanmeren Sorokan lahtes Belomorskan tyves.
Skopje
Skopje on Makedounien Tazavallan piälinnu. Sie eläy läs 670 tuhattu hengie (65% makedounielastu, 27% albuanielastu). Skopje on Makedounien peräpohjazes, sen rinnal on rajakohtu Kosovon kel. Skopje on Makedounien suuriman Vardar -joven rannoil, ymbäri linnas ollah mäit.
Čuudajärvi
Järves läbi virduau Suunujogi. Järven pohjaslahteh – Akonlahteh- laskeh Akonoja, kudai tulou Akonjärvespäi.
Etnine joukko
Etnillizet joukot erotah tozis socializis joukkolois muga kui alakul'tuurois, intressujoukkolois da socializis joukkolois muga, ku net roitah da muututah histouriellizesti etnogeniezan vuoh, tuloksennu endogamien jaksolois. Etnillisty identitiettua lujoitetah ajatuksel yhtehizis piirdehis, kudamat ollah tavanmugazet paginas olijan etnillizen joukon jäzenile.
Etnillizen joukon käziteh on tavanmugaine muga sanotus etnopolitiekas, kudamas erijyttymät organizaciet (ezimerkikse puolovehet, uskondojoukot libo rahvahanliikkehet) opitah rodivuttua etnillisty identitiettua ku eistiä heijän poliitillizii libo kul'tuurillizii tavoittehii, libo vastustamah kudamantah toizen organizacien yhtenjyttymii pyrgimyksii.
Šobozero
Järves voibi pyydiä siigua, haugii, särgii, ahvendu, lahnua, matikkua da kiiškoidu.
Penelope Cruz
Eloskerdu
Cruz on roinnuhes Ispuanien Alcobendas-linnah. Hänen tuattah oli kauppumies da mehaniekku, kuoli vuvvennu 2015. Muamo on tukkienleikkuaju da menedžieru taidoalal. Nuorennu Cruz harjaitti baliettua da yheksä vuottu kävyi Ispuanien kanzallizen školan urokoile. Konservatourien loppiettuu häi muutti Yhtysvaldoih, kus seiččie vuottu omisti Cristina Rotan školale, kolme niilöis häi opastui ispuanielastu baliettua, nelli – teatrua.
4. elokuudu
Ken kuoli sinä piän
E