cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nightwish
Nightwish on suomelaine, sinfonistu metallua soittavu bändi. Se on perustettu vuvvennu 1996 Kiteel da on nygöi üks Suomen kannatettuloimbii joukkovehii. Tavan mugah bändin pajot säveldäy kosketinsoittai da johtofiguuru Tuomas Holopainen. Nightwish on piästänyh ilmah 8 al’bomua kudamii on myödy piäle 8 miljonua kappalehtu – al’bomoin nimet ollah Angels Fall First (1997), Oceanborn (1998), Wishmaster (2000), Century Child (2002), Once (2004), Dark Passion Play (2007), Imaginaerum (2011) da Endless Forms Most Beautiful (2015). Joukkovehen nygöizet jäzenet ollah kosketinsoittai Tuomas Holopainen, gituaristu Emppu Vuorinen, basistu Marco Hietala, pajattai Floor Jansen, barabuanii Kai Hahto dai säkkipillin soittai da pajattai Troy Donockley. Bändin endizii jäzenii ollah pajattajat Tarja Turunen da Anette Olzon, basistu Sami Vänskä dai barabuanii Jukka Nevalainen.
Historii
Nightwish kerävyi ezmäzen kerran Kiteel vuvvennu 1996. Kai algoi Tuomas Holopaizen ajatuksespäi yhtistiä kosketinsoittimet, akustine gituaru da Tarja Turuzen ouperuluaduine iäni. Vuvven 1997 allus barabuanii Jukka Nevalainen liittüi bändih da akustine gituaru korvattih elektro-gituaral. Vuvvennu 1997 joukkoveh soitti kasietale bändin ezmäzen al’boman Angels Fall First da se piästettih ilmah saman vuvven külmükuus. Täl staadiel bändis oli 5 hengie da gastroliimuzikantunnu bassua soitti Samppa Hirvonen. Joukkovehen kannatus nouzi jogahizel al’bomal da se algoi gastroliiruiččie ümbäri muailmua. Vuvvennu 1998 bassua tuli soittamah Sami Vänskä kudai oli bändis vuoteh 2002 suate, hänen jälgeh bassua tuli soittamah Marco Hietala. Pajattai Tarja Turunen tüöttih iäre bändis vuvvennu 2005 muailman gastrolimatkun jälgeh da eroitus nostatti äijän paginua meediis Suomes da ümbäri muailmua. Turuzen jälgeh pajattaikse vallittih ruoččilaine Anette Olzon, ga müös häi lähti joukkovehespäi vuvvennu 2012. Barabuanii Jukka Nevalainen jätti bändin väliaigazesti vuvven 2014 kezäl uniprobliemoin täh. Uuzimmal al’bomal barabuanoi soittau Kai Hahto.
Nygyhetki
Nygöi kylmykuun 2015 lopus Nightwish gastroliroiččou ymbäri muailmua enzimäzikse Jeuropas da jatkau sen jälgeh Amerikkah, Australiah da Ven’äle. Uuzin al’bom piästettih ilmah kevätkuus 2015 da sit on jo nygöi myöty ylen äijän. Bändin konsertu Angliin Wembley –areenan konsertuzualus talvikuus 2015 müötih loppuh, zualah syndyy läs 12 500 hengie.
Lähtehet
Kategourii:Muuzikkujoukot
Kolosenjärvi
Kolosenjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,6 km², vezibasseinan ala on 100 km². Järven pindu on 133,8 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau jogi, kuduan nimi on Mutanen.
Man’gu
Man’gu (Маньга) on vahnu karjalaine kylä Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris. Se kuuluu Priäžän linnukundah.
Kolosenjärvi
K K K K
Man’gu
Se sijoiččou 12 kilometrin piäs liideheh Priäžäspäi, Man’gujoven oigiel rannal.
Kylän koillizes on jyrky vuaru, lounuas on joven suorandu. Man’gan kauti menöy ainavo uuličču.
Kyläs on puučasounu (XVIII vuozisada).
Nikonanjärvi
Nikonanjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Priäžän piirin Nuožarven kyläkundah.
Järven pinduala on 1,8 km². Järven pindu on 160,6 metrii korgiembi meren pindua.
N N N
Eswatini
250px|right|thumb|Svazimua
Eswatini, Eswatini kuningaskundu, vuoteen 2018 asti Svazimua, Svazimuan kuningaskundu libo eSwatini on valdivo Suvi-Afriekas. Suves, liidehes, päivänlaskus da pohjazes se rajoittuu Suvi-Afriekanke, päivännouzus Mozambikanke. Virralizet ollah anglien kieli da svati. Virralline piälinnu on Mbabane, kunigas- da parluamentupiälinnu on Lobamba. Muan pinduala on 17 363 km². Rahvahan lugumiäry on 1 185 000 hengie.
Ulkoiset linkit
Kategourii:Afriekan muat Kategourii:Muantiedo
James Clerk Maxwell
James Clerk Maxwell (13. kezäkuudu 1831, Edinburgh, Šotlandii - 5. kylmykuudu 1879, Cambridge, Anglii) - britanielaine fiiziekku, matemuatiekku da mehaniekku. Häi oli Londonan kuninguallizen seuran ozanottai (1861).
Sugujuuriloi myöte Maxwell oli šotlandielaine. Häi oli roinnuhes edinburghilazen advokuatan John Clerkan da Frances Cayn pereheh da oli ainavo lapsi. Maxwell opastui Edinburghan da Cambridgen yliopistolois. Maxwell pani allun nygyaigazeh klassizeh sähködinuamiekkah (Maxwellan uravnieniet), pani käyttöh fiiziekkutiedoh sähkömagniettine kenty- terminän. Häi tutki sähkömagniettizii aldoloi, vallon da sen painien sahkömagniettistu luonduo. Maxwell oli yksi guazoin kinettizen teourien perustajii. Tiedomies ozutti termodinuamiekan toizen allun (muga sanottu Maxwellan demonu), sai tärgiet tulokset molekulufiiziekas da termodinuamiekas. Maxwell oli värivalokuvan prinsipan perustai. Häi kirjutti äijän ruaduo mehaniekkah, optiekkah da matemuatiekkah nähte. Häi tutki Saturnan rengahien pyzymisty. Häi valmisti piästämizeh ilmoih niškoi Henry Kavendišan käzikirjutukset. Sežo Maxwell keksi mondu tiedolaitehtu. Maxwellua pietäh suurennu fiiziekannu, kui Newton da Einstein.
M M
15. kylmykuudu
15. kylmykuudu - 319. vuvven päivy (320. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 46 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
K
Lindjärvi
Lindjärvi on kylä Karjalan tazavallas Kondupohjan piiris Hirvaksen kyläkunnas.
Wolfgang Amadeus Mozart
thumb|right|250px|Wolfgang Amadeus Mozart Wolfgang Amadeus Mozart, ristinnimel Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart (27. pakkaskuudu 1756 Salzburg Austrii – 5. talvikuudu 1791 Wien, Austrii) oli austrielaine klassitsizman aijan säveldäi. Häi kirjutti enzimäizet omat säveldykset nellivuodizennu, da häi da hänen viitty vuottu vahnembi sizär opastuttih soittamah muga ravieh, što vuozinnu 1762-1773 pereh kierdi ozuttelemas Mozartan säveldyksii. Brihačul oli tarku korvu da häi musti kogonazii säveldyksii kerran kuultuu. Mozart kirjutti hänen enzimäizen sinfounien kaheksavuodizennu vuvvennu 1764 da enzimäizen oupperan 12-vuodizennu vuvvennu 1768.
Lindjärvi
Se sijaiččou samannimizen järven päivännouzurannal.
Rahvahan lugumiäry
L L Kategourii:Kondupohjan piiri
Bereg
Bereg on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris. Se kuuluu Talviojan kyläkundah.
Se sijoiččou Onieguniemel Padmojärven rannal, läs 55 kilometrin piäs Karhumäispäi da 7 kilometrin piäs Talviojaspäi.
Rahvahan lugumiäry
B B Kategourii:Karhumäin piiri
Karhumäin piirin linnoin da kylien luvettelo
Kategourii:Karjalan linnoin da kylien luvettelot piirien mugah Kategourii:Karhumäin piiri
Yhteiskundu
Yhteiskundu roihes ristikanzois da heijän yhteizölöis, kuduat eletäh da ollah vuorovaikutukses tietyl muantiijollizel alovehel; dai erijyttymät institutsiet, poliitillizet käytändöt libo valdurakendehet, infrastruktuuru da kul'tuuru ollah oza yhteskundua.
Syvyskuu
Syvyskuu on vuvven yheksäs kuu. Sidä enne on elokuu da sen jälles tulou ligakuu.
Kategourii:Kuut
Bronzu
Bronzu on vasken da tinan segasulateh. Bronzannu mugai on vasken segasulateh al'umiinien, kremnien, berillien, tinan da toizien mettaloinke, paiči sinkii (se on latuni) da nikelia (se on mel'hioru). Tavan mugah jogahizes bronzas on ližiä - sinkia, tinua (svintsua), fosforua da muudu.
Perindöllisty tinan bronzua rahvas alettih sulattua jo Bronzukavven allus. Sana bronzu on tulluh italiankielizes sanas bronzo, kudai on tulluh persian kieles, kuduas sana «berenj» merkiččöy «vaski».
Bronzan sumbu on 7800-8700 kg/m³; sulattamizen lämbötila on 930—1140 °C.
Bronzu tinan kel
Tinaine bronzu on vasken da tinan segasulateh, kuduas vaskie on enemmän. Se on yksi enzimäzis segasulatehis, kuduadu ristikanzu otti käyttöh. Moine bronzu on kova, luja da suluau kebjieh.
Nygöi on olemas mondu bronzan lajii, kuduas ei ole tinua. Nämmis segasulatehis on kaksi libo enämbi komponentua.
Miihkali Perttunen
Miihkali Perttunen, Vienan Karjalan sluavakkahan runonpajattajan Arhippa Perttuzen poigu, oli roinnuhes kirikönkniigoin mugah Valtasenvaaran Arhipan talois, Latvajärven kyläs, Vuokkiniemen piiris vuonnu 1815. Ei ole tarkah sellitetty, mi oli hänen tovelline roinduaigu, perindöllizen vienalazen tavan mugah verotuksellizien syylöin periä voidih ilmoittua lapsen viäry roinduaigu.
Miihkali oli sogei, sendäh gi händy kučuttih Sogie-Miihkalikse. Händy pajatutettih äijät ristikanzat — sego runonkeriäjät mugai matkumiehet, sanottih, gu Miihkali hyvälmielel pajatti jogahizele kuundelijale.
Kinnas
Kinnas (Киндасово) on vahnu karjalaine kylä Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris. Se kuuluu Priäžän linnukundah.
Miihkali Perttunen
Jovensuun Ilosuares, Karjalantaloin ies on Miihkali Arhippaizen pačas, kuduan on vestänyh Alpo Sailo (pystytetty vuonnu 1973) I.K.Inhan fotokuvan pohjal.
Vuonnu 1991 Arhippa Perttuzen fondu pystytti Vuokkiniemele aijemban paččahan koupien.
Kinnas
Enzimäzen kerran kylä muanittih piscovois kirjois vuvvennu 1496.
Miihkali Perttunen
P P P
Kinnas
Kyläs on mustokohtu, kus oli fašistoin koncluageri Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigah (1941 – 1944) da vie tiä on koncluagerin žertvoin kalmu.
Vuvves 1985 lähtijen Kindahas joga vuottu kezäkuus järjestetäh tazavallan rahvahanjuumoranfestivuali.
Vuvvennu 2002 kyläs rakendettih časounu. Sežo vuvvennu 2010 Kindahas avattih mustomerki kindahale.
Koillizeh kyläspäi on Koivu-Lambisuo.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 124 hengie.
Kärgi
thumb|300.px|alt=Kärgi|Kärgi
Lähtiet
K
Zolotets
Zolotets on pos’olku Karjalan tazavallas Belomorskan piiris. Se kuuluu Belomorskan linnukundah.
Se sijaiččou Uikujoven hurual rannal, 7 kilometrin piäs Belomorskaspäi lounuah.
Pos’olkas on kul’tuurutaloi, kirjasto da liäkärinpunktu.
Lähäl pos’olkua on Uikunsuaren vezivoimalu.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Belomorskan piiri
Pirzakovo
Pirzakovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on histourien mustomerki. Se on sijoitannuhes meččyjärven rannal.
Kyläs on säilynyh puolekse lahonnuh Jumaldoman Vladimirskoin obrazan puuhine časounu. Se on nostettu läs vuottu 1800.
Rahvahan lugumiäry
P P Kategourii: Puudogan piiri
Keskoijärvi (järvi)
Keskoijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Anuksen piirin Kotkatjärven kyläkundah.
Bor
Bor on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris. Se kuuluu Talviojan kyläkundah.
Keskoijärvi (järvi)
Järven pinduala on 0,9 km², vezibasseinan ala on 85,6 km². Järven pindu on 110,8 metrii korgiembi meren pindua.
Bor
Se sijoiččou Onieguniemel Oniegujärven koillisozas, läs 60 kilometrin piäs Karhumäispäi, 2,5 kilometrin piäs Talviojaspäi.
Keskoijärvi (järvi)
Järves läbi juoksou L’uubanjogi, kudai laskeh Uut’arveh, sie oman allun ottau Anusjogi. Järven rannal on sijoitannuhes Keskoijärven hieru.
Bor
Rahvahan lugumiäry
B B Kategourii:Karhumäin piiri
15. ligakuudu
15. ligakuudu - 288. vuvven päivy (289. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 77 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
L
Jiäškuappu
Jiäškuappu on kylmänpidäi škuappu erikameras. Sidä pietäh säilytysškuapannu, kus suau säilyttiä produktoi da syömizii viluskameras kodvembin.
Jiäškuappu ruadau ihan, ku kylmiäjy mašin, kudai levittäy kylmykameraspäi viluu ilmua, a lämmän ilman vedäy iäre da levtäy huoneheh. Niidy on suurii dai pienembii. Suurii jiäkameroi pietäh laukois da produktuzavodois, kunne voibi synnyttiä tonnii lihua da kalua. Pienembät jiäškuapat da kaamerat ollah keitändypertiös da senčolois. J J
Ylä-Leveško
Ylä-Leveško on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Idelin kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,7 km², vezibasseinan ala on 13,1 km². Järven pindu on 125 metrii korgiembi meren pindua.
Järven lahtespäi lähtöy Levaška-jogi, kudai laskeh Ala-Uikujogeh.
Y Y Y Y
Unelma Konkka
Unelma Sem’onovna Konkka ( 21.08.1921, Konkkala (Конколово), Ven’a – 4.05.2011 Lappeenranta, Suomi) oli sovetskoi da ven’alaine runoilii, kirjuttai, kiändäi, folkloristu. Häi on filolougien kandiduattu, Kielen, kirjalližuon da histourien instituutan vahnembi tiedomies, Nevvostoliiton kirjuttajien liiton ozanottai (1981).
Unelma Konkka oli roinnuhes Konkkalas (ven. Konkolovo), kudai on lähäl Toksovuo (ven. Toksovo) Šlisselburgskan ujezdas (nygöi se on Pietarin alovehes). Häi oli kymmenes lapsi muanruadajan perehes. Koin nimi on Korvela.
Vuvvennu 1957 häi rubei ruadamah Nevvostoliiton Tiedoakadiemies Karjalan tiedokeskukses Kielen, kirjalližuon da histourien instituutas, kus häi ruadoigi 20 vuottu.
Vuvvennu 1966 häi puolisti kandiduatan väitösruavon, kudaman aihiennu oli ”Karjalan satiiralline suarnu”. Sen perustehel piästettih ilmoih samannimine monogruafii.
Häi sežo piästi ilmoih karjalazien suarnoin kaksi ozua. Suarnua on 171 da net on kirjutettu 1000 sivul. Suarnois on ozutettu Karjalan kaikki piirit da omaluaduzet karjalazet juonet. Enzimäzes ozas ”Karjalazet rahvahallizet suarnat” («Карельские народные сказки», Наука, 1963 год) on pohjaskarjalazet suarnat da seesjärveläzet suarnat. Toizes ozas ” Karjalazet rahvahallizet suarnat. Suvi-Karjal” («Карельские народные сказки. Южная Карелия», Наука, 1967 год) on lyydin da livvin suarnat. Suarnoin alguperäzet kappalehet piästettih ilmoih sijallizil alamurdehil, sendäh niilöi voi käyttiä karjalan kielen opastumizes. Unelma Konkka kirjutti kaikkiedah enämbän sadua tiedoruaduo. Sidä paiči Unelma Konkka on runoilii da kirjuttai, kudai kirjutti suomekse peittonimel Katri Korvela. Vuvves 1981 algajen häi on Nevvostoliiton kirjuttajien liiton ozanottai. Häi on sežo moniloin muuloin liittoloin ozanottai: suomelazen Kirjalližuon Liiton, ”Kalevala”-Liiton, Kastrenan Liiton, Folkloristoin rahvahienvälizen liiton, Karjalan sivistysseuran ozanottai.
Pereh
K K K K
1660
Ken kuoli sinä vuon
1660
Sähkötehniekku
Sähkötehniekku on sähkyö da sähkömagnietismua hyövyndäi da tutkii tehniekanšuaru. Sähkötehniekku on sežo tevollizuonala. Tänäpäi sähkötehniekku on jagavunnuhes monih tevollizuon-, tiijon- da tehniekanaloih da on merkittäi šeikku nygyaigazes tevollizes yhteskunnas.
Vitsino
Vitsino on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris. Se kuuluu Talviojan kyläkundah.
Se sijoiččou Onieguniemel Oniegujärven koillisozas.
Rahvahan lugumiäry
V V Kategourii:Karhumäin piiri
Uranus
Uranus (simvolu: ) on päiväzensistieman planiettu.
Karielan Šana
Karielan Šana on vuvves 1996 algajen ilmahpiästetty tverinkarjalaizien lehti. Lehtes on kirjutustu kui tverinkarjalakse mugaže ven'akse da suomekse.
Lähtehet
K K
Svuad'bu
Svuad'bu on pruazniekku, kudai pietäh kirjoihmenendän lujittamizekse libo sen kunnivokse. Svuad'bah liittyjät tavat vaihtellah äijän eri kul'tuuroin välil. Yhtelläh enimis kul'tuurois on tavannu, ku andilas mugai ženihy šuorivutah tavanmugastu parembih sobih, da gostile on varustettu äijän hyviä syömisty. Svuad'bugost'ua voibi olla ylen äijy, yhtelläh tavan mugah vähimyölleh andilahan da ženihän lähisugu.
Yksittäine ala
Yksittäzel alal libo yksittäzel sektoral tarkoitetah ei-julgizes omistukses olijua biznesanpiendäh pohjavujua vuittii yhteskunnas. Sen vastukohtannu on julgine ala.
Svuad'bu
Eri uskondolois on omaluaduzet svuad'buperindöt, no uskondolois on sežo äijän kanzallistu vaihteluu. Eriuskolazien välizes svuad'bas voibi olla tabua mollembien oman uskondon svuad'buperindölöis. Erähis kul'tuurois svuad'bah libo kirjoihmenendäh ei liity nimittustu uskondollistu ritualua, erähis kul'tuurois ei pietä ni svuad'bua. Ezimerkikse Pohjas-Amerikan eskimot ei pietä svuad'bua, ga andilas vaiku muutti ženihän kodih.
Yksittäine ala
Kategourii:Talohus
Svuad'bu
Karjalaine svuad'bu
Karjalazeh svuad'buperindöh kuuluu mm. itkut. Net oldih oza andilahan koispäi da perehespäi lähtendyritualua, kudai valmisti andilahan siirdymisty uudeh azemah da liittymisty uudeh suguh. Karjalazeh svuad'bah da svuad'buperindölöih näh on luajittu vuvvennu 1921 fil'mu Suojärven Kuikkaniemes.
Viittehet
Kategourii:Pruazniekat
Nikolai II
Nikolai II Aleksandrovič (6. (18.) oraskuudu 1868 – 17. heinykuudu 1918) oli Ven’an imperuatoru, Polšan tsuari da Suomen Suuri ruhtinas (vuvves 1894 vuodessah 1917). Nikolai II rodivui 6. (18.) oraskuudu vuonnu 1868. Nikolai II:n valdukavven aigua Ven’an ekonoumiekku kehityi hyvin. Samal aigua oli äijy rahvastu, kuduat oldih imperuatorua vastah. Vuonnu 1905 sytyi vallankumovus. Se kesti vuodessah 1907. Vuonnu 1917 sytyttih Tuhukuun da Oraskuun vallankumovukset. Ven’a pidi voinua Japounienke, yhtyi Muailman Enzimäzeh voinah. Nikolai II jäi vallattah vuonnu 1917 Tuhukuun vallankumovuksen aigah. Imperuatoru perehenke pandih kiini Aleksandran dvorčah. Kezäl vuonnu 1917 väliaigazen halličuksen käskyn mugah pereh viettih Tobol’skah. Keviäl vuonnu 1918 bol’ševiekat viettih imperuatoran perehen Jekaterinburgah. Heinykuus vuonnu 1918 Ipatjevan taloin porvualas Nikolai II, kai hänen pereh da nelli abulastu ammuttih.
N N
Ferdinand Marcos
Ferdinand Emmanuel Edralin Marcos (11. syvyskuudu 1917 - 28. syvyskuudu 1989) oli Filippinat muan prezidentu.
M
Sygyzy
Sygyzy on yksi nelläs vuvvenaijas. Muut ollah talvi, kevät da kezä. Sygyzy tulou kerras kezän jälles. Sygyzyn kuut ollah syvyskuu, ligakuu da kylmykuu.
Kategourii:Vuozi
Pikkuliidäi
thumb|300.px|alt=Pikkuliidäi|Pikkuliidäi
Pikkuliidäi (Puffinus puffinus) on lindu.
P P
Nikaragua
250px|right|thumb|Nikaragua
Nikaragua libo Nikaraguan Tazavaldu on valdivo Keski-Amerikas. Suves rajoittuu Kosta-Rikan kel, pohjazes on Gonduras. Keski-Amerikan suurin valdivo. Muan pinduala on 129 494 km². Rahvahan lugumiäry on 6 257 028 hengie (2013). Piälinnu on Managua. Viralline kieli on ispanien.
Vergilius
Publius Vergilius Maro oli riimalaine antiekan runoilii. Hänen tundietuimbii ruadoloi ollah Bucolica, Georgica da Aeneis. Händy pietäh yhtenny antiekan kaikkii suuremis runoilijois. Hänen Aeneis-runuo pietäh Riiman rahvahaneeposannu.
Yhtis Arabiemiruatat
250px|right|thumb|Yhtistynyöt arabiemiirukunnat
Yhtistynyöt arabiemiirukunnat on federatiivine valdivo seiččemes emiruatas. Jogahine emiruatois on valdivo, absol’uttine monarhii: Abu-Dabi, Adžman, Dubai, Ras-el-Haima, Umm-el-Kaivain, Fudžeira, Šardža. Valdivo sijaiččou Lounas-Azies, Arabien niemimuan päivännouzas. Päivänlaskus da suves se rajoittuu Saudi-Arabienke, liidehes da koillizes Omananke. Valdivo sijaiččou Persien da Omanan lahtis.Yhtistynyzien arabiemirukundien piälinnu on Abu-Dabin emiruatan piälinnu Abu-Dabi. Muan pinduala on 86 600 km². Rahvahan lugumiäry on 5 473 972 hengie.
Y Y
Matinvuaru
Matinvuaru on kylä Karjalan tazavallas Belomorskan piiris. Se kuuluu Belomorskan linnukundah.
Tallii
Tallii on myrkylline, valgei da pehmei metallu, Mendelejevan taulukos se kuuluu kolmandehtostu joukkoh da sijaiččou kuvvendes rivis. Tallien merki on Tl. Enzimäzenny Tallien löydi anglielaine tiedomies Uiljam Kruks (William Crookes) vuonnu 1861. Puhtahas muvvos metallu oli löytty myöhembi, vuonnu 1862. Kerras sidä sai kaksi tiedomiesty: anglielaine Uiljam Kruks da francielaine hiimiekku Klod Og'ust Lami (Claude-Auguste Lamy). Oman nimen metallu sai muinasgriekkalazes sanas θαλλός, kudai karjalakse on «nuori vihandu varbaine».
Matinvuaru
Se sijaiččou Uikujoven rannal, 7 kilometrin piäs Belomorskaspäi lounuah. Vuvvennu 1926 kyläs eli 131 hengie.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Belomorskan piiri
Syksyn sävel (pajo)
Syksyn sävel on Juice Leskizen kirjutettu da säveldetty pajo vuvvel 1975. Se on yksi Juicen suurimii hittilöi da Suomen kaikkii suozitumbii ”tulirob'logituarupajoloi”. Tekstu algau sanoil: Katu täyttyy askelista / Elämä on kuolemista.
”Syksyn sävel” ilmestyi enzimäizen kerran singlenny vuvvennu 1975, b-puolenke ’’Vaimoni on Frankenstein”. Singlen piästi ilmah Love Records.
Buharestu
Buharestu on Rumiinien piälinnu, muan tärgevin ekonoumiekku- da kul'tuurukeskus. Buharestas da sen ymbäristös eläy enämbi 1,8 miljonua hengie. Tämä linnu on yksi suurembis Balkan -niemimuan linnois.
Syksyn sävel (pajo)
Vuvvennu 1981 ”Syksyn sävel” jullattih Juice Leskinen Slaman ozutettunnu Tuuliajolla-gastrolin liveal'bomal Tuuliajolla (eli ballaadeja Saimaalta). Sen ollah pajatettu diskalle dai äijät toizet pajattajat, kui Tapani Kansa. ”Syksyn sävel” on ližäkse piästetty ilmah monis školoin muuzikkukirjois.
Buharestu
B B
Yle uudizet karjalakse
Yle Uudizet karjalakse on karjalankielizet uudizet, kudualoi voi kuunnella paiči internetači sežo Ylen radivokanualoil Pohjois-Karjalan radio, Yle radio Savo da Etelä-Savon radio. Uudizii karjalakse ruvettih luadimah Ylel 27. tuhukuudu 2015. Yle Pohjas-Karjalan luajittuloi uudizii kiändäy da lugou Natalia Giloeva (Hiloin Natoi). Karjalankielizien uudizien ližäkse Yle luadiu uudizii suomekse, ruočikse, saamekse, angliekse, ven'akse, selgeisuomekse, čiganoin kielel da sormipaginkielel.
Aihies muijal
Kategourii:Karjalan kieli Kategourii:Yhteiskundu
Pielusjärvi
Pielusjärvi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes samannimizen järven luodehrannal.
8. elokuudu vuvvennu 1936 Karjalan piälimäzen Toimehpanokomitietan käskyn mugah kyläs oli salvattu časounu.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 139 hengie.
P P Kategourii:Puudogan piiri
Pilkkumeriahven
Pilkkumeriahven (Dicentrarchus punctatus) on kala.
Säpsy
Säpsy on pos’olku Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris D’essoilan kyläkunnas.
Se sijoittuu Siämärven päivännouzurannal, Säpsän jovenladvas.
V. 2010 täs rakendettih časounu (Часовня Василия Великого).
Säpsän rahvahan lugumiäry
S S
Sändäm
Sändäm (Сяндеба) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Koveran kyläkundah.
Se sijoittuu lammen rannal.
Kyläs on voinal (1941 – 1944) tapettuloile saldattoile histourien mustomerkit.
Vie täs on Sändämän naizien manasteri (ven. Сяндемский Успенский женский монастырь).
Sändämän rahvahan lugumiäry
Kategourii:Anuksen piiri
Yliopisto
Yliopisto (vie universitiettu) on korgeiškola, kudamas on eri aloin tiedokundua. Yliopistuo johtau rehtoru. Tavan mugah yliopistos opastutah 5-6 vuottu. Jälles sidä opastundua voibi jatkua aspirantuuras libo doktorantuuras.
* Kategourii:Opastus
Säveldäi
Säveldäi libo kompoziittoru on ristikanzu, kudai luadiu muuzikkua. Tavan mugah säveldäi kirjuttau omassah muuzikuallizet kompozitsiet mustoh nuottukirjutuksel.
Kheopsan piramidu
250px|thumb|Kheopsan libo Khufun piramidu Kheopsan piramidu (Khufun piramidu libo Suuri piramidu) on suurin da tundietuin Gizan egiptalazis piramidois. Nel'l'änden dinastien farao Kheops (Khufu) nostatti piramidan omassah kalmakse n. 2560 eaa. Se oli muailman kaikkii korgevin rakendus enämbi 3800 vuvven aijan.
Säveldäi
Kuulužua säveldäjiä
S
Kheopsan piramidu
Piramidan korgevus ammui oli n. 146,6 metrua da tänäpäi 138,8 metrua. Sivun piduhus on vähä enämbi 230 metrua da pohjan ala 5,3 hehtuarua. Sivuloin kaldevus on 51°52′.
Aihies muijal
29.97904°N, 31.13401°W
Kategourii:Rakendukset
Afon Hafren
Afon Hafren (kymrin kielel) libo River Severn (anglien kielel) on Suuren-Britanien suaren kaikkii pitkembi jogi. Se virduau Kymrinmuan da Anglien alovehel da laskou Môr Hafren -mereh.
Kategourii:Muantiedo
Simone de Beauvoir
Simone de Beauvoir ( 9. pakkaskuudu 1908 Pariižu – 14. sulakuudu 1986 Pariižu) oli francielaine kirjuttai, filosoufu da feministu. Beauvoir oli yksi francielazis ekzistencialistufilosoufois Albert Camus’n da Jean-Paul Sartren rinnal. Eksistencialistannu de Beauvoir oli sidä mieldy, gu ristikanzat vastatah sit, mittuzii merkičyksii hyö annetah elaijale.
1972
Ken kuoli sinä vuon
1972
Simone de Beauvoir
Filosoufine kirjalližus
B
Saliniemi
Saliniemi on kylä Karjalan tazavallas Belomorskan piiris. Se kuuluu Belomorskan linnukundah.
Se sijaiččou Vienanmeren Onieganlahen päivänlaskurannal, 3 kilometrin piäs Belomorskaspäi.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1926 kyläs eli 149 hengie, kudamat oldih karjalazet.
Suuri-Britanii
Suuri-Britanii on suari Atlantan valdumeres. Kogo suari kuuluu Yhtistynnyön kuningaskunnan valdivoh.
Saliniemi
Rahvahan lugumiäry
Joga vuottu kyläh tulou äijy matkailijua.
Suuri-Britanii
Kategourii:Muantiedo Kategourii:Yhtistynnyh kuningaskundu
Syömine
Syömine (mon. syömizet) on moine aineh, kudamua ristikanzu syöy da käyttäy energien suamizeh.
thumb|Joachim Beuckelaer, 1560-1565 thumb|Kalasyömine
Tuotando
Syömizii suajah vil'l'as, keriändäl, mečästämäl da kazvattamal žiivattoi. Syvvä voibi žiivattoloin lihua, maiduo, jäiččiä, metty, muarjua, gribua da toizii einehii. Tavan mugah elättilöi, kudamii rahvas kazvattau syödäväkse, kučutah žiivatoikse. Syömizien tuotando on muailman suurin da tulokkahin tevolližuonala.
Margaret Mitchell
Margaret Munnerlyn Mitchell (8. kylmykuudu 1900 Atlanta, Georgia – 16. elokuudu 1949 Atlanta, Georgia) oli yhtysvaldalaine Pulitzer-palkittu kirjuttai. Mitchell tundietah Tuulel vietyt -romuanan (1936) kirjuttajannu. Tuulel vietyt jäi hänen ainovokse tevokse, ga hänen kuolendan jälgeh hänen aigazembii tekstoi, novelloi on kerätty kirjoikse. Enne Mitchell ruadoi toimittajannu. Mitchell kuoli vuonnu 1949 48-vuodehizennu Atlantas.
Syömine
Valmistus
Syömizienvalmistus on syömizen valmistamistu erilazis einehis. Syömizienvalmistuksen erilazien tavoin tarkoituksennu on parandua einehien maguu, helpottua syömizien sulattamistu da niilöin säilyttämisty.
Marokko
250px|right|thumb|Marokko
Syömine
Aihies muijal
*
Margaret Mitchell
M
Marokko
Marokko libo Marokan kuningaskundu on valdivo Pohjois-Afriekas. Pohjazes se rajoittuu Välimerenke, päivänlaskus Atlantan valdumerenke. Gibraltaran salmi eroittau Marokon Jevroupas. Päivännouzus da liidehes Marokko rajoituuu Alžiranke, suves Päivänlasku-Saharanke. Virrallizet ollah tamazight da arabien kielet. Piälinnu on Rabat. Muan pinduala on 446 550 km². Rahvahan lugumiäry on 32 649 130 hengie.
M M
Yhtys Kuningaskundu
Yhtistynnyh kuningaskundu (, lyh. UK) libo Suuri-Britanii on Luodeh-Jevroupan suarivaldivo. Sen virralline nimi on Velikobritanien da Pohjas-Irlandien Yhtistynnyh Kuningaskundu. Se on yksi Jevroupan suurimis valdivoloispäi.
Valdivoh kuuluu 4 muadu (angl. countries): Anglii, Šotlandii, Kymrinmua da Pohjas-Irlandii.
Muan piälinnu on London. Se on yksi Jevroupan suurimis linnoispäi.
Anglien kieli on virralline kieli kogo valdivos. Sen lizäkse erähil alovehil on mitahto toinegi kieli virralline, ezimerkikse Kymrinmuas kymrin kieli.
Valdivon pinduala on 243 809 km², rahvahan lugumiäry on 63 395 574 hengie.
Kategourii:Yhtistynnyh kuningaskundu Y Y
Šiižn’a
Šiižn’a on kylä Karjalan tazavallas Belomorskan piiris. Se kuuluu Belomorskan linnukundah.
Kylä sijaiččou Vienanmeren-Baltienmeren kanualan rannal, 4 kilometrin piäs Belomorskaspäi.
Kuulužat rahvahat
Kategourii:Belomorskan piiri
Marky Ramone
Marky Ramone (oigiel nimel Marc Bell, 15. heinykuudu 1956 New York, Yhtysvallat) oli Ramones-bändin barabuanistu vuozinnu 1978–1983 da 1987–1996. Marky yhtyi Ramonesah vuvvennu 1978 alguperäzen barabuanistu Tommy Ramonen lähtiettyy joukkovehespäi. Vuvvennu 1983 Marky eroitettih bändis hänen liijan algoholan käytön täh, no häi tuli järilleh vuvvennu 1987 Richie Ramonen lähtiettyy joukkovehespäi.
Enne Ramonesua Marc Bell luadi kaksi al'bomua Dust-nimizen hard rock -joukkovehen kel 1970-luvun allus. Vuvvennu 1977 häi soitti Richard Hell & the Voidoidsan al'bomal Blank Generation.
Hän ruadoi sežo Misfits-bändin barabuanistannu vuozinnu 2001–2004. Ližäkse häi on soittanuh ezimerkikse joukkovehis Marky Ramone And The Intruders, Marky Ramone & The SpeedKings da Osaka Popstar.
Hänet nimitettih Rock and Roll Hall of Fameh Ramones-joukkovehen jäzenenny vuvvennu 2002. Ližäkse häi sai Ramones-jäzenenny Grammy-palkindon eloksenruavos 2011.
Hänen kirjutettu kirju hänen elokseh näh piäzi ilmah pakkaskuus 2015.
Ližmi
Ližmi (Лижма) on kylä Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris Pyhäjärven kyläkunnas.
Se sijoiččou Ližmanjärven luodehrannal.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 105 hengie.
Pagin
Kategourii:Kieli
Savonlinnan Ouperufestivuali
Savonlinnan Ouperufestivuali on kezäl vuozittai Savonlinnas piettävy sarju ouperuozutuksii. Festivuali pietäh Olavinlinnas. Ouperufestivualin johtai sygyzys 2012 on Jan Strandholm.
15. oraskuudu
15. oraskuudu - 135. vuvven päivy (136. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 230 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
O
Savonlinnan Ouperufestivuali
Lähtehet
Kategourii:Kul'tuuru Kategourii:Suomi
Utukka
Utukka on kylä Karjalan tazavallas Kondupohjan piiris Petrovskin kyläkunnas.
Absurdizmu
Absurdizmu on moine stiil'usuundu teatras da kirjalližuos, kudai ozuttau paradoksoi da mielettömyyksii.
Utukka
Se sijaiččou Utukanjärven da Alalammen rannoil.
Absurdizmu
A
Utukka
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 60 hengie.
Kategourii:Kondupohjan piiri
Letni
Letni on pos’olku Karjalan tazavallas Belomorskan piiris Kezäjoven kyläkunnas.
Yr Wyddfa
Yr Wyddfa on Kymrinmuan korgevin vuori. Se on 1085 metrii korgei da kogo Suuren-Britanien suarel korgiembii vuorii löydyy vai Šotlandien Ylämualoil.
Letni
Se sijoiččou Kezäjoven rannal.
Yr Wyddfa
Kategourii:Kymrinmuan vuoret
Letni
Pos’olkas on histourien mustomerki – Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigua (1941 – 1944) tapettuloin Nevvostoliiton saldattoin velleskalmu.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Belomorskan piiri
Lahdenpohjan piirin linnoin da kylien luvettelo
Kategourii:Karjalan linnoin da kylien luvettelot piirien mugah Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Krasnaja Gorka
Krasnaja Gorka on pos’olku Karjalan tazavallas Belomorskan piiris Kezäjoven kyläkunnas.
Se sijoiččou Tunguonjoven rannal.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Belomorskan piiri
Kodihiiri
Kodihiiri (lat. Mus muskulus) se on griziju kodihiiri, se maltau hyvin eliä ristikanzoin rinnal. Eläy kogomual, niidy on kaikkii suurin miäri. Hiirii voijah pidiä, ku kodielättilöiny Hiiren nägö: Pieni pitkän hännänke elätti: rungon pitkevys on 6,5 - 9,5. Händy on 60/% pitkembi runguo, katettu sarvisuomuksil, kuduat mennä pyöräzinny, niilöin piäl ollah harvazet karvat. Paino on 12-30 g. Korvat puolipyöräzet, pienet. Karvu -muzavu libo ruspakon-harmai, maha - tuhkan-harmavus valgiessah. Kodihiiris eroitetah valgieloi, mustii da keldazii, harmuan-sinizii da erivärizii. Emä hiiril on 5 nännii Kui vietäh eländyaigua: Eletäh ihan eriluduzis kohtis, sie kus eletäh rahvas, puaksuh mennä elämäh pertilöih, sarvualoih. Pohjozes enne viluu ecitäh lämmin eländykohtu talvekse. Net voijah mennä sinne kus ollah säilymäs villät, kazvikset da muut rahvahan syömizet. Keviäl hiiret jätetäh lämmin kohtu da siirytäh luonnon paikkoih Kodihiiret ollah ylen kirkiet, ylen terväh nellöillah, voijah nosta yläh, hyppie da vie hyvin maltetah uidua. Kävelläh eccimäh syömisty yksii samazii troppii myö, kuduat hyvin suau nähtä. Syömizet Syvväh enimyölleh siemenii, dyvii. Syvväh hernehii, babuloi, voijah syvvä syöjii da niilöin jäiccii, no hiirel ainos pidäy olla vetty, eiga ylen terväh kuolou. Konzu on äijy syömisty, peitetäh niidy varakse.
Albert Camus
Albert Camus (7. heinykuudu 1913 Alžir – 4. pakkaskuudu 1960 Francii) oli francielaine kirjuttai, filosoufu, lehtimies da yksi ekzistencialisman da absurdizman piähengis.
Kodihiiri
K
Lordi
thumb|Lordi, 2023 Lordi on suomelaine metallua soittavu bändi. Se on perustettu vuvvennu 1996.
Albert Camus
C
Lordi
Stuudiial'bomat
Kategourii:Muuzikkujoukot
Ylä-Vuaženi
Ylä-Vuaženi (Верхние Важины) on pos’olku Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris Pyhäjärven kyläkunnas.
Se sijoiččou Vuaženinjoven rannal.
Rahvahan lugumiäry
Y Y
26. kevätkuudu
26. kevätkuudu - 85. vuvven päivy (86. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 280 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
K
Uuzikylä
Uuzikylä libo Derev’anka on Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirin pos’olku. Se on Järvenojan kyläkunnan haldivolline keskus.
Se sijoiččou samannimizen joven rannal, 36 kilometrin piäs Petroskoispäi suveh.
Pos’olku perustettih vuozinnu 1913 – 1914, konzu rakendettih Anuksen raududorogua.
Pos’olkas ruadau kul’tuurutaloi, poštu, škola, laukat.
Yllöine
Yllöine (Верховье) on Anusjoven rannal olii hieru. Haldivollizesti kuuluu Anuksenlinnah da Anuksen kanzallizeh piirih. Hierus on arhitektuuran mustomerki - Rastavan puukirikkö, kudai on otettu käyttöh vuvvel 1850.
Uuličat
Kategourii:Karjal
Uuzikylä
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Oniegan rannikon piiri
Nikkonanvuaru
Nikkonanvuaru on pos’olku Karjalan tazavallas Belomorskan piiris Kezäjoven kyläkunnas.
Se sijaiččou 20 kilometrin piäs Kezäjovespäi.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Belomorskan piiri
Karjal
pienoiskuva|Karjalan kartu pienoiskuva|250px|Karjalaine kirikkö Karjal (karj. Karjala,, , , veps. Karjal) on histourielliz-muantiedoloin aloveh Ven'as (Karjalan tazavaldu) da Päivännouzu-Suomes. Karjalaan luvetah Karjalan tazavaldu da Karjalankannas Ven'as da Pohjas-Karjalan ja Suvi-Karjalan muakunnat Suomes.
Kategourii:Muantiedo
15. sulakuudu
15. sulakuudu - 105. vuvven päivy (106. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 260 päiviä.
Balbastro
Balbastro on linnu Aragounies. Linnan läbi virduau Río Vero -jogi.
XXII Talviolimpiadukižat Sočis
pienoiskuva|Sočin olimpiadukižoloin logo XXII talviolimpiadukižat piettih 7.–23. tuhukuudu 2014 Ven'al Sočis. Sočis pietyt olimpiadukižat oldih ezmästy kerdua Ven'al järjestetyt talvikižat. Vuvven 1980 kezäolimpiadukižat piettih Moskovas, sillozes Nevvostoliitos.
1955
Ken kuoli sinä vuon
1955
XXII Talviolimpiadukižat Sočis
Avajazet
pienoiskuva|Sočin olimpiadutuli Kižoin avajazet algavuttih 7. tuhukuudu 2014. Avajazis oli ozutettu Ven'an histourien eri aigoi. Kižat virrallizesti avai prezidentu Vladimir Putin. Konzu sportumiehet omis delegatsielois astuttih stadionale, taustal soitti ven'alazen DJ:n Leonid Rudenkon muuzikkua. Olimpiiskoin tulen sytytettih kolmenkerdazet olimpiaduvoittajat Vladislav Tretjak da Irina Rodnina.
Medalit
Tilandeh 98/98 kižan jälgeh. Päivitetty 27. tuhukuudu klo 03:15 (UTC+2).
Lähtehet
Kategourii:Sportu
Kobal’tu
Kobal’tu (, merkitäh Co-merkil) on 27. elementu Mendelejevan alguainehien hiimiellizes sistiemallizes järjestykses. Kobal’tan atomnoumer on 27. Se on sistiemallizen järjestyksen nelländes periodas, 9. joukos. Helpo aineh kobal’tu on hobjanvalgei, vähän keldaine metallu valpahanruskien libo sinizen sävynke.
Nimen histourii
Kobal’tan nimi tuli germuanien kobold-sanas (koinižändy, gnomu). Kobal’tuminerualoin (kudualois on arsenikum (As)) poltajes erittyy myrkylline arsenikuman oksidu. Norviegielazet ajateltih, ku gnomu luadiu pahua niilöile, ken sulattau rudua.
Vuonnu 1735 ruoččilaine tiedomies Georg Brandt sai kobal’tan. Häigi tiijusti, ku tämän elementan yhtistehet mujuttau st’oklua sinizekse.
Kolodozero
Kolodozero on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Puudogan piirin Krivcoin kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2,2 km², vezibasseinan ala on 129 km². Järven pindu on 105,3 metrii korgiembi meren pindua.
Lahtes järven luodehpuolel oman allun ottau Viksen’ga-jogi, kudai laskeh Koloda-jogeh. Se yhtyy Vodlajogeh. Vodlajogi laskeh Oniegan järveh. Järven rannal da sen lähäl sijoitettihes moizet kylät, kui Ust’-Reka, Pogostu, Jeršova, Järventaguine da Dubovskaja.
K K K K
Ylä-Onigma
Ylä-Onigma on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Mustankosken kyläkunnan alovehel.
Y Y Y Y
Laivu
Laivu on meri- libo jogikorabli.
L L *
Pyhäniemi
Pyhäniemi on kylä Karjalan tazavallas Kondupohjan piiris Hirvaksen kyläkunnas.
Ylä-Aunus
Ylä-Aunus (Верхний Олонец) on Kotkatjärven kundah (poselenieh) kuului kylä Anuksen piiris Karjalan tazavallas.
Pyhäniemi
Se sijaiččou Päläjärven päivänlaskurannal.
Ylä-Aunus
Perustieduo
Kylä on sijoitunnuhes 23 kilometris Kotkatjärvespäi pohjazeh. Piiteri-Murmansku valdivon dorogaspäi kyläh on kaksi kilometrii.
Pyhäniemi
Vuvvennu 1933 Sv’atnavolok (Pyhäniemi) ruvettih nimittämäh Punavaarakse.
Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigua  (1941 – 1944) lähäl kyliä oli Nevvostoliiton vangiloin luageri.
Urpo Ylönen
Urpo "Upi" Ylönen (r. 25. oraskuudu 1943 Kägöisalmi, Karjal) on tundiettu karjalaine jiäkur'oitreneru da endine jiäkur'oivratari.
Pyhäniemi
Kyläs on histourien mustomerki – rahvahienvälizen voinan aigua (1918 – 1920) tapettuloin partizuanoin velleskalmu.
Urpo Ylönen
Ylönen valittih vuvven 1968 olimpialazis toizeh tiähdistöjoukkovehen da vuvven 1970 MM-kilvois häi oli turnavuksen paras vratari. Häi kižai Suomen piäsarjas Turun Tovereis (TuTo) da Turun Palloseuras (TPS). Ylönen kižai kaikkiedah 188 muanottelulois Suomen jiäkur'oimuajoukkovehes. Nygöi häi toimiu TPS:n vrataritrenerannu. Suomen Jiäkur'oimuzei aatelii Ylözen Suomen Jiäkur'oileijonaksi noumerul 61.
Ylä-Anus
Ylä-Anus (Верхнеолонецкий) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin pos’olku, kudai kuuluu Kotkatjärven kyläkundah.
Pyhäniemi
Vuvvennu 1975 täs kyläs snimaittih fil’mu ”Derevn’a Utka”.
Urpo Ylönen
Suavutukset
Kižuajannu
Suari (kylä)
XIX-vuozisuan lopun arhitektuuran mustomerki – Pahomovan aittu - oli vietty Kižin suarele.
Rahvahan lugumiäry
S S Kategourii: Puudogan piiri
Ylä-Anus
Se sijoittuu Voruzjärven koillisrannal, 65 kilometrin piäs Anuksespäi koillizeh.
Urpo Ylönen
Suavutukset
Trenerannu
Ylä-Anus
XIX vuozisual tädä kyliä kučuttih Reboinselgy (Lisja Sel’gä), kudai kuului Kotkatjärven voulostih Anuksen ujezdah. Konzu voinu Nevvostoliiton da Suomen välis (1941 – 1944) loppui, rakendettih mečänruadajien pos’olku.
Urpo Ylönen
Muudu
Vuonnu 1987 häi oli yhtes Hannu Jortikanke valmendamas Suomen nuorii histouriellizeh MM-kuldah. Kavvet 1988–1990 häi on toiminuh SM-liigas KooKoo:n piätrenerannu. Häi on valmendannuh ezim. Miikka Kiprusoffua, Antero Niittymägii, Fredrik Norrenua, Jani Hurmettu, Atte Engrenua da Joni Ortiotu.
Ylä-Anus
Pos’olkas on tiedämättömän saldatan kalmu (1941 – 1944).
Belgrad
Belgrad on Serbien suurin da piälinnu. Se on yksi ennevahnallizembis Jevroupan linnois. Singidunum -nimizen linnan perustettih kel’tat III vuozisual enne Iisusan roindua. Myöhembi sie ižändöittih riimalazet, vizantielazet, avaarat, sluavilazet da toizet rahvahat. Belgrad -nimie enzikerdua muanittih vuonnu 878. Vuonnu 1403 se ilmoitettih Serbien piälinnakse. Turkielazien valloituksen jälles Belgrad oli Osmanien valdukunnan ozannu. Vuonnu 1815 uvvessah sai Serbien piälinnu -stuatusan, vuozinnu 1918-2003 linnu oli Jugosluavien piälinnannu, vuozinnu 2003-2006 – Serbien da Černogourien piälinnannu.
Ylä-Anus
Vuonnu 2009 rakendettih pravosluavnoi kirikkö (православный храм во имя святого блаженного Фаддея Петрозаводского).
Belgrad
Kategourii:Linnat Kategourii:Muantiedo
Ylä-Anus
Rahvahan lugumiäry
Vuonnu 1959 pos’olkas eli 900 hengie.
5 kilometrin piäs pos’olkaspäi lounuah on suo Volgielammen lähäl, kudaman pinduala on 278,4 gektarua. Täs on äijy garbaluo da muur’oidu.
Y Y Kategourii:Anuksen piiri
Virojärvi
Virojärvi on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris. Se kuuluu Talviojan kyläkundah.
Se sijoiččou Onieguniemel lähäl Oniegujärven koillisozua.
Rahvahan lugumiäry
V V Kategourii:Karhumäin piiri
T'ul'pan
thumb|300px|alt=T'ul'pan|T'ul'pan T'ul'pan (lat. Túlipa) on monivuodehine liiliirovun heinylaukkukazvi, nygöi on enämbi 80 lajii t'ul'panua. Enämbi kaikkie t'ul'panua on Pohjazen Iranan, Pamiro-Alain sego T'an'-Šan'an vuarois. 10-15 miljonan vuvven aigah t'ul'panat on levitty Ispaniedu, Marokkuo (päivänlaskupuoles), Baikal-alovehtu (päivännouzupuoles) da Siinain niemimuadu myö (suves).
Kai t'ul'panat voijah kazvua vuoru-, steppi- da hiekkumualois, kus on räkki, kuivu kezä, kylmy talvi sego lyhyt, lämmin da kostei kevät. T'ul'panan siemen kazvau kukindassah 3-7 vuvven aigah. Uvvet t'ul'panlaukat kazvetah joga vuottu (eroituksekse narcisoispäi). Keviäl t'ul'pan kukkiu, andau uuzii kukkii, a kukkinuh laukku kuolou. Kezäl (erähät t'ul'panlajit – talvelgi) laukun sydämes roih tulien vuvven kukku. Sygyzyl laukku työndäy juuret.
XVII. vuozisuan allus tässäh t'ul'panoi kazvatetah da myvväh Gollandies. Vuozinnu 2013-2014 t'ul'panoi oli jo läs 1800 lajii.
T
Afon Tawe
thumb|250px|right|Afon Tawe [[Pontardawes.]]
Afon Tawe on jogi Kymrinmuas. Se algau Llyn y Fan Fawr -järvespäi Bannau Brycheiniog -vuoristos da laskou Môr Hafren -mereh Abertawen linnan kohtal.
Kategourii:Kymrinmuan jovet
Korpijärvi (Salonjärven jovenala)
Korpijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 5,1 km², vezibasseinan ala on 324 km². Järven pindu on 160,6 metrii korgiembi meren pindua.
Suves järveh laskeh Särkkäjoki. Pohjazes järveh lakeh kaksi ojua, yhten niis nimi on Siberi. Järves läbi virduau Heinäjoki.
Vismuttu
Vismuttu on metalline alguaineh, kudai  Mendelejevan taulukos kuuluu viijendehtostu joukkoh da sijaiččou kuvvendes rivis. Vismutan atomnoumer on 83, merki on Bi. Vismuttu on hobjanvärine metallu. Kodvan aigua sidä ei pietty iččenäzenny metallannu, duumaittih, gu se on tinan libo sur'man laji. Enzimäzenny vismutas omis tiedoruadolois kirjutti germuanielaine minerualoin da metalloin tutkii Gergius Agrikola (Georgius Agricola). Se oli vuonnu 1546. Vuonnu 1739 germuanielaine hiimiekku Iogann-Genrih Pott (Johann-Heinrich Pott) rubei pidämäh vismuttua iččenäzenny metallannu. Kaheksankymmenen vuvven peräs ruoččilaine hiimiekku Bercelius (Jöns Jacob Berzelius) otti käyttöh metallan Bi-merkin.
Pikkučiirakko
Pikkučiirakko (Sternula albifrons, enne Sterna albifrons) on čiirakkoloin heimoh kuului lindu.
Karjalankieline nimi
Karjalan kieles tunnetah sana čiirakko, kudamal tarkoitetah tavallizeh kalačiirakkuo (Sterna hirundo) libo lapinčiirakkuo (Sterna paradisae). Pikkučiirakon karjalankieline nimi on täh artikkelih niškoi kiännetty suomenkielizes sanaspäi pikkutiira.
Kogo da nägö
Piduhus: 21-25 cm Siibien agjuväli: 41-47 cm Paino: 47-63 g
Pezindy
Pikkučiirakko muniu oraskuus libo kezäkuus 1-3 jäiččiä. Uročču da emäččy havvotah jäiččii yhtes 19-22 päiviä. Poigazet opastutah lendämäh kudakui 28 päivän ijäs.
Lähtiet
P P
Kimusellänjärvi
Kimusellänjärvi on järvi, kuduas läbi vezi ei piäze, järvi on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Anuksen piirin Koverin kyläkundah.
Järven pinduala on 0,8 km². Järven pindu on 46,8 metrii korgiembi meren pindua.
K K K
Talttu
Talttu (karjalakse vie tauttu) on kirvesmiehen da puusepän ruadobruja, kudamal kaivetah, ongurdetah loukkoloi. Taltal on varzi, kudaman n’okkah on kiinitetty metallusieraine rouno, sen agju on terendetty, sen vuoh kaivetahgi loukkoloi. Taltan varzi luajitah lujis puulois. Varren bokkupuoleh pannah metallurengas, ku varzi ei halgies, konzu sidä ruvetah pergamah kirvehel. Ruadajes talttua pietäh yhtes käis, pannah sen kaiverdai n’okku ruattavah pindah, toizel käil perretäh kirvehel libo pal’l’aizel taltan vartu.
Talttu-sanan alguperä
Itämerensuomelazis kielis talttu-sana on sluavilaine laihinsana (verduamizekse ven’an kieles se on doloto). Karjalan kieles talttu- sanan muodo on tauttu libo talttu, suomen kieles sežo on taltta-sana.
Kategourii:Tehniekku Kategourii:Brujat
Tadžikistuanu
250px|right|thumb|Tadžikistuanu
Tadžikistuanu (Persien: Тоҷикистон) libo Tadžikistuanan tazavaldu on valdivo Keski-Azies, endine Nevvostoliiton Tadžikistuanan sosialistine nevvostovaldivo. Se sijaiččou Pamiran vuarois. Tadžikistuanu on syväinmuavaldivo. Pindualan mugah Tadžikistuanu on pienin valdivo Keski-Azies. Muan pinduala on 142 000 km². Päivänlaskus da luodehes Tadžikistuanu rajoittuu Uzbekistuananke, pohjazes Kirgizienke, päivännouzus Kitainke, suves Afganistuananke. Piälinnu on Dušanbe. Rahvahan lugumiäry on 8 547 400 hengie.
T T
Villumägi
Villumägi (Виллагора, Villavaara) on pos’olku Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris. Se kuuluu Čalnan kyläkundah.
Jogi
Jovet ollah muailman vezikietton ozannu. Vezi jogeh tulou vihmois, muanalazis vies, jiäs da lumespäi.
Yleistiijot
Jogahizes joves on jovenladvu, sen allun kohtu da jovensuu, kuduas jogi laskehes mereh, järveh libo toizeh jogeh.
Jogii, kuduat lasketahes valdumerilöih, merilöih, järvilöih libo kuduat kavotah hiekkoih da suoloih, sanotah piäjogiekse, kuduat lasketahes piäjogis —sivujogikse.
Hyybiilinnut
thumb|300.px|alt=Hyybii|Hyybii Hyybiilinnut libo hyybilinnut (latinan kieles Strigiformes libo Striges) ollah linduloin lahko. Muailmal on enämbi 420 hyybien laajii. Hyybiet eletäh muailman joga mual.
Jogi
Lajittelu suruon mugah
Ven'al on otettu käyttöh moine jogiloin lajittelu suuruon mugah:
Hyybiilinnut
Lyhyöt tiijöt: suuri piälakku, suuret pyörät silmät, lyhyt n’okku, pitkät da terävät kynnet.
Jogi
Topogruafielline lajittelu
On olemas mägijovet da tazangojovet. Monil jogilöil ollah kui mägialat mugagi tazangoalat.
Karjalan jovet
Kemijogi
Hyybiilinnut
Faktat: – Hyybiet eletäh kaikkiel, suves dai pohjazes. Niidy eläy meren rannal da mečäs, mägilöis da čuurumualois, lageikol da linnoisgi. Ei elä niidy vai Antarktidas. – Ven’al 144 hyybien lajilois on 18. – Pienembät hyybiet eletäh läs 20 vuottu, suurembat kai 68 vuottu. – Hyybiet voijah eliä viettäh kuuluguh. Vien sijas heile on meččuittuloin zvierilöin da linduloin veri. Ga viettäh hyö sendäh ei olla, vetty pidäy niilöile ei vaiku juvva, ga kezoidugi kylbie. – Hyybii voi kiändiä piädy 270 gruadusikse da se nikui ei vaikuta sen tervehyöh. – Vihjatah: hyybii on ylen mielevy lindu. Eihäi nareko Midä? Konzu? Kus? -kižan voittajale lahjoitetah hrustal’noi hyybii. – Erähil kanzoil hyybii, sendäh ku se meččuiččou yölöil, on arbuamatoi olendo, tiedohuon da pahoin hengien simvolu. – Erähät kanzat ollah sidä mieldy, ku hyybii on muanalazien uardehien da rikkahuksien akkiloičči da vardoiččii.
Jogi
Karjalan jovet
Koutajoki
Hyybiilinnut
Lähtiet
H H
Jogi
Karjalan jovet
Suunujogi
Villumägi
Nähtävykset
Vuvvennu 2010 pos’olkas rakendettih časounu.
Jogi
Karjalan jovet
Uikujoki
Villumägi
Nähtävykset
3 kilometrin piäs pos’olkaspäi Petroskoin puoleh on mustokompleksu (”Курган славы”). Tiä on pandu muah Karjalan frontan 773 saldattua, kuduat tapettih Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigah (1941 – 1944).
Jogi
Karjalan jovet
Vožma
Villumägi
Rahvahan lugumiäry
V V
Jogi
Karjalan jovet
Čirka-Kem'
Čirkajogi
Sofi Oksanen
Sofi-Elina Oksanen (r. 7. tuhukuudu 1977 Jyväskylä) on suomelaine kirjuttai. Händy tietäh enimyölleh Puhdistus-romuanas, kudai sai Finlandia-palkindon (2008), Runeberg-palkindon (2009), Pohjoismualoin nevvoston kirjalližuspalkindon (2010) da fransielazen Prix femina -palkindon (2010).
Jogi
Karjalan jovet
Šelta
Sofi Oksanen
Eloskerdu
Sofi Oksanen on rodivunnuh Jyväskylän suomelazen sähkömiehen da estounielazen inžinieran ainavon lapsennu. Häi on opastannuh kirjalližuttu Helsinkin yliopistos, kirjoittamistu Jyväskylän yliopistos da druamuturgiedu Teeatrukorgeiškolas. Häi pidäy iččiedu feministannu. Elokuus 2011 Oksanen meni miehele Juha Korhozele.
Jogi
Karjalan jovet
Šuojogi
Sofi Oksanen
Ouperat
O
Jogi
Huomavukset
Ofitsieran kartasto. Ven'an Ammundutarbehil varastettuloin voimien Genštuaban vojennoin-topogruabielline haldivo
11. kevätkuudu
11. kevätkuudu - 70. vuvven päivy (71. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 295 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
K
1659
Ken kuoli sinä vuon
1659
Puaddärvi
Puaddärvi (Падозеро) on kylä Karjalan tazavallas Priäžän kanzallizes piiris. Se kuuluu Čalnan kyläkundah.
Užeselgy
Užeselgy on Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirin kylä. Se kuuluu Järvenojan kyläkundah.
Histourii
Kyläs muanittih jo XVII vuozisual.
Kategourii:Oniegan rannikon piiri
Koivujärvi
Koivujärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Belomorskan piirih da kuuluu Sosnoučan kyläkundah.
K K K K