cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sent-Vinsent da Grenadinat
Sent-Vinsent da Grenadinat on valdivo Kariban meres, kuuluu Kanzoin Yhtymäh. Valdivoh kuuluu Sent-Vinsent-suari da Grenadinoin 32 piendy suardu. Sent-Vinsent da Grenadinat on Tuulipuolizien suarien luvus, sijaiččou Sent-Lusian suvembi da Grenadan pohjazembi. Päivänlaskus sen randoi huuhtellah Kariban meren viet, päivännouzus – Atlantizen valdumeren viet. Sent-Vinsentan suaren rannan piduhus on 84 km. Muan pinduala on 389,3 km². Rahvahan lugumiäry on 117 534 hengie (v.2003). Piälinnu on Kingstaun. Virralline kieli on anglien.
S S
Uralilais-jukagirizet kielet
pienoiskuva|556x556px Uralilais-jukagirizet kielet on kieliteurii kus jukagiri kielet da uralilazet kielet ollah suguu. Teurii suai sen alun vuvvennu 1907. Uralilaizis da jukagiri kielispäi on ylen äijän sanoi kuduat ollah yhtenmoizii da niilöi on sežo kaikis yleizimmis sanoispäi on samua. Sežo on teurii ku uralilais-jukagirizet kielet ollah suguu eskimo-aleuttikielienke (Uralilais-Siberialazet kielet).
Sanoi
Kategourii:Kielet
Timo Kannisto
Timo Kalervo Kannisto (25. kevätkuudu 1940 Kurikka - 23. sulakuudu 2018 Helsinki) oli suomelaine arhitektoru. Vuvvennu 1958 häi valmistui yliopastujakse Karkkilan yhteisškolan gimnuazies da vuvvennu 1968 tehniellizes instituutas arhitektorakse. Valmistuttuu Kannisto zavodii ruavon Toivo Korhozen arhitektorutoimistos, kudamas häi ruadoi suurimban vuitin omas uras. Häi planiiruičči Kontulan, Myllypuron da Mellunmäin metroazemat dai Pukinmäin pojezduazeman. Pasilan policiilaitos i Tampereen tehniellizen instituutan piäsroju ollah Kanniston käzalua.
K
Pavel Prokkonen
Pavel Stepanovič Prokkonen (16. heinykuudu 1909 – 18. heinykuudu 1979) oli nevvostolaine valdivonvallas da poliitiekas ruadanuh, Rahvahan komissuaroin nevvoston – Karjal-suomelazen nevvostotazavallan Ministroin nevvoston piälikkö (1940-1947, 1950-1956), Karjalan avtonoumizen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston prezidiuman piälikkö (1956-1979). Kanzua myöte oli karjalaine.
Eloskerdu
Prokkonen rodivui Karjalan Suojärven piirin Klyššinvuaran kyläh köyhäh muanruadajien pereheh. Lapsennu yhtyi partizuanoin joukkoloih suomelazien vallattuloil alovehil. Jällespäi puutui lapsien kodih. Vuozinnu 1922-1925 opastui Puadenen školas. Vuvves 1925 ruadoi iččeh talohuos, oli mečänkuadajannu meččyruadolois, myöjänny koperatiivas, muanruadajien yhtistyksen keskenäzen avun kasan komitietan piälikönny, Klyššinvuaran kylänevvoston sekretarinnu da piälikönny.
Vuvves 1930 Prokkonen kuuluu Kogoven’an kommunistoin puoloveheh. Vuvvennu 1934 Piiterin Kalininan nimizen nevvostorakenduksen instituutan loppiettuu händy työttih ruadoh Anuksen piirin Ruadajien deputuatoin nevvoston toimehpaniikomitietan instruktorakse. Sen piälikökse häi rodih jo vuvvennu 1937.
Jälles Karjalan nevvostotazavallan vallasolijoin ”puhtistandua” vuvvennu 1938 rodih Rahvahan komissuaroin nevvoston piälikön sijahizekse. Talvikuul 1939 Paavo Prokkonen -nimel häi rubei kuulumah Terijoven halličukseh, kudaman luadi Nevvostoliiton halličus Suomen zakonahizen halličuksen sijah da kudai ruvennus ruadamah Ruskien Armien Talvivoinas voitettuu. Karjalazennu olles Prokkonen perustetus halličukses sai Karjalan azieloin ministran -virran. Prokkonen iče oli voinal da perusti hiihtäjii joukkoloi. Häi oli kontuuzittu Loimolan lohkol. Talvivoinan lopus Terijoven halličus hajoitettih da Prokkonen jatkoi ruaduo Karjal-suomelazen nevvostotazavallan valdivonvallas. Vuvvennu 1940 hänes rodih Karjal-suomelazen nevvostotazavallan Komissuaroin nevvoston enzimäine piälikkö da Korgeviman nevvoston deputuattu.
Ižämuallizen voinan allettuu händy miärättih Karjalan federatiivizen nevvostotazavallan Valdivon puolistuskomitietan vallitukse, se pidi silmäl Kirovan raududorogan endizeh kundoh suandua da meččyruadoloi. Ližäkse Prokkonen ohjai oružoin da ammundutarbehien valmistandua frontah niškoi. Iče oli granuatoin koittelemizis, kudamis kaimai oigien käin.
Vuvvennu 1947 händy työttih opastumah Korgevimah puolovehen školah, kudai ruadoi Kommunistoin puolovehen keskuskomitietan tyves. Opastundan loppiettuu händy pandih Karjalan federatiivizen nevvostotazavallan Ministroin nevvoston piälikökse.
Vuvvennu 1957 häi loppi Piiterin valdivonyliopiston juriidizen tiedokunnan, kus opastui ičekseh.
Songerjärvi
Songerjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,9 km². Järven pindu on 154,5 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy oja, kudai laskeh Loimolanjärveh.
Pavel Prokkonen
Eloskerdu
Konzu Karjalan federatiizes nevvostotazavallas rodih Karjalan avtonoumine nevvostotazavaldu da O. Kuusizen lähti omas virraspäi, Prokkonen vallittih Karjalan Korgeviman nevvoston prezidiuman piälikökse. Sit virras häi oli kuolendassah.
Songerjärvi
S S S S
Pavel Prokkonen
Eloskerdu
Prokkonen vallittih Nevvostoliiton Kommunistoin puolovehen XIX-XXV kerähmölöin deleguatakse. Häi oli Kommunistoin puolovehen Tarkastusjoukon jäsen (1952-1961).
On pandu muah Petroskoin Suolusmäen kalmužimale.
Julgavot
P P P
Kastri
Kastri on Sent-Lusia -valdivon piälinnu da muan tärgei ekonoumiekkukeskus. Linnu on suaren luodehrannal, Port-Kastri -lahten da Vigi -niemimuan rajal. Sie eläy kolmas oza kogo suaren rahvahas da ollah suurimat laitokset. K K
Ilmee
Ilmee (, ruoč. Ilmes) on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Hiitolan kyläkunnas.
Se sijaiččou Eitjärven rannal.
Pos’olkas ollah Pyhä Jekaterinan kirikön kellojallat, kuduat nostettih vuvvennu 1777. 1990- luvul se hävitettih, 2000-luvul se nostettih uvvessah.
Rahvahan lugumiäry
I I Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Antigua-Barbuda
250px|right|thumb|Antigua da Barbuda
Antigua da Barbuda on valdivo, kudai sijaiččou Antigua, Barbuda da Redonda - suaril. Suurinvuitti ristikanzois on protestantat. Antigua da Barbuda on Amerikkalazien valdivoloin yhtymy - järjestön ozanottai. Valdivon piämies on Suurbritanian monarhu. Muan pinduala on 440 km². Rahvahan lugumiäry on 91 295 hengie (2014). Piälinnu on Sent-Džons.
A A
27. pakkaskuudu
Ken kuoli sinä piän
27. pakkaskuudu
Kanzaniemi
Kanzaniemi on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven rannal, samannimizen suaren suviozah.
Muzei
Kylän erähäs talois on muzei. Vahnuaigazen venehen repliekku on sen piälimäzii ozutteluezinehii. Veneh on azuttu vahnuaigazeh tabah.
Časounu
Mägyričäl seizou XVIII-XIX -vuozisual nostettu Sviižoin časounu.
Nelläs kilometris kyläspäi pävänlaskuhpäi Pienel Kolgsuarel on Voldajärven manasteri.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 200 hengie.
K K Kategourii: Puudogan piiri
Dominiku
250px|right|thumb|Dominiku
Dominiku, libo Dominikan Yhtymy on valdivo Dominiku-suarel, kudai on Antilian pienien suarien joukos Kariban meres. Luodehes Dominiku rajoittuu Gvadelupanke, liidehes on Martiniku. Suren pinduala on 754 km², sie eläy 73 600 hengie (2015). Piälinnu on Rozo.
D D
Edvard Grieg
Edvard Hagerup Grieg (15. kezäkuudu 1843, Bergen, Norviegii – 4. syvyskuudu 1907, siegi) oli norviegielaine romantizman aijan säveldäi, muuzikkuruadai, pianistu da orkestrujohtai. Hänen luomisruado oli kehitytty norviegielazel rahvahan kul’tuural.
Griegan kuulužimat tevokset ollah kaksi sarjua Henrik Ibsenan "Peer Gynt" draman muuzikaspäi, fortepiano da orkestrukonsertu, viulusonatat.
Grieg pidi enimäl huoldu pajoloih da romansoih näh, kudualoi häi piästi ilmoih enämbi gu 600. Läs kaksikymmendy Grigan sävelmiä oli piästetty ilmoih säveldäjän kuolendan jälgeh. Hänen pajotuottehet oldih kirjutettu duanielazien da norviegielazien, toiči germuanielazien runoilijoin tevoksil.
Edvard Grieg oli pandu muah kodilinnas hänen Nina Hagerup akanke, kudai oli säveldäjän sevoittarennu.
G G
Seppyvuaru
Seppyvuaru (Сеппяваара) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin vahnu karjalaine kylä, kudai kuuluu Koveran kyläkundah. Tämä kyly on histourien mustomerki.
Dominikanan Tazavaldu
250px|right|thumb|Dominikanan Tazavaldu
Seppyvuaru
Se sijoittuu Seppyvuaranjärven rannal.
Dominikanan Tazavaldu
Dominikanan Tazavaldu on valdivo Gaiti-suaren päivännouzun ozas da suaren lähäl olijoil suaril. Gaiti-suaren päivänlaskus on Gaitin Tazavaldu - valdivo. Gaiti kuuluu Antilian suurien suarien suaristoh. Dominikanan tazavaldan muan pinduala on 48 730 km². Rahvahan lugumiäry on 10 827  373 hengie (2013). Piälinnu on Santo-Domingo. Virralline kieli on ispuanielaine.
D D
Seppyvuaru
Kyläs on puučasounu (часовня Георгия Победоносца) (XIX vuozisada).
Seppyvuaran rahvahan lugumiäry
Arhitektuuran mustomerki – aittu (XIX vuozisuan toine puoli) – Seppyvuaraspäi tuodih Kižin muzeih.
Kategourii:Anuksen piiri
Shinzō Abe
Shinzō Abe(安倍晋三 21. syvyskuudu 1954, Shinjūku - 8. heinykuudu 2022) on Japounien piäministru.
Lähtehet
Kategourii:Japounii S
Antarktidu
thumb|Antarktidu
Antarktidu (ἀνταρκτικός – Arktikah vastaine) – Muan suvimanner, Antarktidan keskikohtu on läs muantiijoillizel suvipol’usal. Antarktidu sijaiččou Atlantan, Indien da Tyynen valdumeriloin vies, kuduat toiči kuulutah eri Suvivaldumereh.
Manderen pinduala on läs 14 107 000 km² ( šel’fujiätiköt - 930 000 km², suaret - 75 500 km²). Antarktidan pinnan keskikorgevus on kaikkien manderien suurin. Vilupol’usua paiči Antarktidas sijoitetah ilman kostevuon alahimat kohtat, tuulen vägevimät da pitkyaigazimat da päiväzen radiatsien intensiivizimat kohtat.
Antarktidakse kučutahgi muanozua, kuduah kuuluu Antarktida da sen suaret.
Avuandu
Antarktidu lövvettih 16. (28.) pakkaskuudu vuonnu 1820 Mihail Lazarevan da Faddej Bellinsgauzenan ohajaukses ven’alazen tutkimusmatkan aigua. Vostok da Mirnij-nimizel venehil tutkijat tuldih Antarktidah 69°21′ S 2°14′ W–kohtah. Enne suvimanderen (lat. Terra Australis) olemine vaigu arvattih da toiči se yhdistettih Suvi-Ameriekkah (ezimerkikse Pari-reisan kartas v. 1513) da Avsrtrualieh. Ga juuri Bellinsgauzenan da Lazarevan tutkimusmatku suvipol’usoin merilois tovesti kuvvenden manderen olemizen.
Onnuako enzimäzenny mandereh astui ameriekkalazen Sesilia-laivan joukko 7. tuhukuudu vuvvennu 1821. Tarku azetuskohtu on tiedämätöi, ga arvatah, gu se oli Hjuz-lahtes (64°13′ S 61°20′ W). Täs matkas tiijot on aigazimat. On tarkembi tiedo matkas mandereh (Deivisan Randu) norviegielazes biznesmiehen Henrik Iohann Bul’as vuvvennu 1895.
Arvid Genetc
Tiedoruado
Vuvvennu 1871 Genetc loppi Helsingin yliopiston da sen sit rubei ruadamah Avgust Alkvist – suomen kielen da kaunehkirjalližuon professoral. Alkvistan kuolendan vuvvennu 1889 jälgeh Genetc tuli hänen sijah.
Antarktidu
Matkailu
Vouzittain Antarktidah tulou läs 6000 matkailijua. Enimistö niilöis lähtöy Antarktidan niemeh, kuduas on matkailukeskus da lendohlähtöpaikku. 1990-luvul matkailu levei Rossan merelle da erähile alovehile Avstrualies suveh päi. Enimistö matkailijois matkustetah Antarktidah laivoil.
Kategourii:Antarktidu Kategourii:Muanozat
Arvid Genetc
Tiedoruado
Genets oli Suomen Suuriruhtinaskunnan arvovaldazennu senuatorannu. Häi pidi moni kielenmatkoi Vienan Karjalah da Siberih, kudamien pohjal häi piästi ilmoih 3 monografijua da pani karjalan kielen tutkimizen alguh. Vuvvennu 1878 Genetc piästi ilmoih Jevangelii Matfein mugah – kiännöksen kiltinänsaamen kielel.
Supernatural (1. tuotandokauzi)
Supernatural -telesarju zavodiihes Yhtysvallois 13. syvyskuudu 2005 da loppih 4. oraskuudu 2006. Jaksuo oli yhtes 22. Sarjan piähuahmot Sam da Dean Winchester ečitäh tuattuah Johnua, kudai meččuiččou pahalastu, kudai on tappanuh velleksen muaman dai Saman mielespiettävän. Matkal vellekset käytetäh tuattah bloknouttua jatkajes perehen biznessua: ristikanzoin pellastandua da yliluonnollizien olendoloin jahtuandua. Jared Padalecki da Jensen Ackles näytelläh Samua da Deanua, Jeffrey Dean Morgan heijän tuottua Johnua da Nicki Aycox pahalastu Meg Mastersua. Yhtysvallois telekanualu WB ezitti tuotandokavven, Suomes Sub.
Arvid Genetc
Tiedoruado
Vuvvennu 1889 häi algoi kerätä da sistematizoija jazvan komin kieldy tiedomatkoil.
Supernatural (1. tuotandokauzi)
Kategourii:Telesarjat
Arvid Genetc
Tiedoruado
Genetc oli nainuh Evan Arppes da heil oli kuusi lasta.
G G
Orapihl’ai
Orapihl’ai on korgei tuhjo libo pieni puu, kudai kuuluu Rouzovoin pereheh. Orapihl’ai on lehtipuu da talvekse sen lehtet pakutah. Orapihl’uadu istutetah dekoratiivizennu da rohtukazvinnu. Sen andimet ollah syödävät.
Ulgonägö
Orapihl’ai on 3-5 metrii korgevuttu, toiči kai 10-12 metrii. Puaksuh sil on mondu runguo da se kazvau tuhjožikonnu. Orapihl’uan koja on maksankarvaine libo harmai. Oksat ollah lujat, oigiet libo vähäzel kiemurdelijat, harvah kazvetah alahpäi. Monet orapihl’uan lajit ollah ogahakkahat.
Kazvin lehtet ollah jäičänmuodozet, harvah pyöryžättävät, 1-12 sentii piduhuttu, pal’l’ahat libo vähäzel karvakkahat. Pitkis oksis lehtet ollah suurembat. Sygyzyl orapihl’uan lehtet ollah keldazet, kelduruspakot da purpurnoit. Monil lajiloil net ei muuteta omua värii, pakutah vihandoinnu libo muzavanruskiennu. Kukkazet roitah menijän vuvven lyhyzih bokkuoksien n’okkih. Net ollah valgiet, savus kazvajil lajiloil toiči ollah rouzovoit libo ruskiet. Orapihl’uan muarjat ollah pienet, 0,5-4 sentii. Kypsetäh syvyskuul-ligakuul. Net ollah kovazenke. Muarjoin väri rippuu kazvin lajis. Net voijah olla kelduruspakon-keldazet, ruskiet, kirjavankelduruspakot, harvah läs kogonah mustat.
Rohtukazvi
Vuozisuas XVI algajen orapihl’uadu käytetäh liečetiijos. Enne sidä nevvottih vaiku paskutaudiloih da dizenterieh. Vuozisuas XIX algajen kukkazis da lehtilöis keitettyy čuajuu ruvettih juomah veren puhtistamizekse, jo XX vuozisuas kazvin kukkazii da lehtilöi nevvotah syväimen da verisuoniloin taudiloih.
Anuksen rahvahalline teatru
Anuksen rahvahalline teatru on vahnimii teatroi kogo Karjalas. Se on tundiettu vuvves 1961. Tänäpäi teatras on pari kymmendy artistua. Erähät heis kävväh teatrah jo piäl 15 vuottu. Mondu kerdua teatru piäzi kogo Ven'al da Karjalas piettylöin teatrufestivualiloin laureatakse. Enämbi 40 vuottu teatran ohjuajannu oli Karjalan kul'tuurualan kunnivoitettu ruadai L'udmila Zorina. Vuvves 2008 algajen teatran ohjuajannu on Ven'an opastusalan kunnivoitettu ruadai Natalja Romanova. Oman ruavon aigah Anuksen rahvahalline teatru ozutti enämbi 80 spektaklii ven'an, karjalan da suomen kielil. Niilöin pohjannu ollah nygyaigazien kirjuttajien tevokset sego ven'alaine da ulgomualaine klassiekku. Anuksen rahvahallizen teatran spektakliloi rahvas otetah vastah hyvin kui Karjalas, mugai sen ulgopuolelgi.
Orapihl’ai
Rohtukazvi
O
Anuksen rahvahalline teatru
A A
2. kylmykuudu
2. kylmykuudu - 306. vuvven päivy (307. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 59 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
K
Sonkusjärvi
Sonkusjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Bjorn Deli
Bjorn Deli (19. kezäkuudu 1967) on norviegielaine hiihtäi, kaheksa kerdua oli Olimpiadukižoin voittajannu da yheksä kerdua oli Muailman hiihtokilvoin voittajannu. Kuuzi kauttu peräkkäi sai Muailman sportumal’l’an hiihtändäs.
Bandar-Seri-Begavan
Bandar-Seri-Begavan (malais. بندر سري بڬاوان) on Brunein piälinnu.
Kategourii:Linnat Kategourii:Brunei
Jyrksuari
Se kuuluu Hirvaksen kyläkundah. Se on histourien mustomerki.
Bjorn Deli
Suavutukset sportas
Bjorn Deli sai kaheksa kuldumedalii Olimpiadukižois. Kaikkien medaliloin luvun puoles häi on toizel sijal muailmas jälles tundiettuu hiihtoambujua Ole Einar Bjorndalenua.
1864
Ken kuoli sinä vuon
1864
Steven Universe
Steven Universe on Rebecca Sugaran luajittu piirrettysarju, kudamas sanellah Stevenan elaijas puolibrillandannu. Steven eletäh pienes linnas rannal kolmen brillandienke, kudamien nimet ollah Pearl, Amethyst da Garnet. Hyö tahtotah kukistua Homeworld, kudamas eläy muidu brillandoi. Sarjas on muidu pienembii huahmoloi ezimerkikse Stevenan muamo Rose, kudai on siirdynyh tuonilmazih, dai Peridot, Jasper da Lapis Lazuli.
Sonkusjärvi
Järven pinduala on 1 km². Järven pindu on 159,1 metrii korgiembi meren pindua.
Bjorn Deli
Suavutukset sportas
Vaiku Deli da tundiettu ruoččilaine Eddy Sixten Jernberg voidih kaksi kerdua voittua Olimpiadukižoin arvokkahas 50 kilometrin hiihtändäs.
Sonkusjärvi
Järves läbi virduau Volgajoki, kudai laskeh järveh nimel Viiksinselkä.
S S S S
Steven Universe
S
Bjorn Deli
Suavutukset sportas
Sellän satatandua loppi sportukarjieran vuvvennu 1999, kevätkuul 2001 virrallizesti ilmoitti sit.
Täl aigua hänel on oma sportusobien tuotando.
D D
Kostamukšen linnupiirin linnoin da kylien luvettelo
Kategourii:Karjalan linnoin da kylien luvettelot piirien mugah
Jyrksuari
Kylä sijoittuu Petroskoi–Hirvas – dorogal.
Vegarusjärvi (Naistenjärven kyläkundu)
Vegarusjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 13,8 km², vezibasseinan ala on 171 km². Järven pindu on 165,4 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh enämbi kymmendy nimettömiä ojua. Suurimat niilöis ollah Parkoinoja da Rain-Kivijärvenjoki. Vegarusjärves oman allun ottau Vegarusjoki.
V V V V
Voloma
Voloma on Karjalan tazavallan Mujejärven piirin Voloman kyläkunnan piäkylä. Se on sijoitannuhes Hovdajärven suvirannale. Volomaspäi Mujejärven kylässäh on 32 kilometrii. Yksi kilometri on Sonozeron stanciessah. Kylä sai oman allun vuonnu 1962. Vuonnu 1969 kyläh avattih enzimäine Nevvostoliitos ozasto, kus suadih lastuloi. Volomas ruatah škola, ambulatourii, kul'tuurukodi, kirjasto, lapsien taidotaloi, vahnoinkodi, Mujejärven mečänhoidoalan ozasto da Leskarel-nimine laitos.
Mustomerkit
Kyläs on Velleskalmu. Sih on pandu muah kolme tundemattomua lendäjiä. Hyö suadih surman Voloman lähäl vuonnu 1942.
Rahvas
Vuonnu 1980 kyläs eli 2051 hengie.
27. syvyskuudu
27. syvyskuudu — 270. vuvven päivy (271. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 95 päiviä.
Voloma
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Mujehjärven piiri
Kosta Rikku
Kosta-Rikku libo Kosta-Rikan Tazavaldu (  – "bohattu randu") on valdivo Keski-Amerikas. Rajoittuu kahten muanke: pohjazes Nikaraguanke da liidehes Panaman Tazavaldanke. Suves da päivänlaskus Kosta-Rikan randoi pestäh Tihien valdumeren viet da päivännouzus – Kariban meren viet. Kosta-Rikku on pienehkö valdivo, vaigu rahvahan eloksen tazo on ihan korgei. Kosta-Rikku on ozakkahin valdivo muailmas (2012 vuvven kanzanvälizen eloksen indeksan mugah). Muan pinduala on 51 100 km². Rahvahan lugumiäry on 4 825 144 hengie (2014). Piälinnu on San-Hose. Viralline kieli on ispuanielaine.
27. syvyskuudu
Ken kuoli sinä piän
-09-27
Uralilais-Siberialazet kielet
pienoiskuva|764x764px Uralilais-Siberialazet kielet on kieliteurii ku Eskimo-Aleuttilazet da Uralilazet kielet ollah suguu, teurii suai sen alun vuvvennu 1998 konzu Mikael Fortescue luaji hänen kniigun " Language Relations across Bering Strait". Teuriis tänäpäi ollah Suomelais-Ugrilazet, Jukagiri da Eskimo-Aleuttilazet kielet, sežo on inehmisii kuduat pidetäh Nivhin kieldy teuriis.
Lähtiet
Kategourii:Kielet
Monte Agujla
Monte Agujla on Čilin linnu.
Monte Agujla eläy 6090 (2002).
S
Domnan pirtti
Domnan Pirtti on Suomussalmen Kuivajärvele vuvvennu 1964 nostettu taloi. Domnan Pirtti pyrgihes olla veräi Suomussalmen vienalaiskylih tulijale. Nimen taloi on suannuh kuivajärveläizes iänelitkijäs Domna Huovizes (1878–1963). Taloi on arhitektuuran puoles rajakarjalastu stiil'ua. Domnan Pirtti yhtes lähäl olijan časounan kel simvoloiččou Kuiva da -Hietajärven kylien uvvellehnostamistu. Taloi on muzeivirraston vardoittu. Domnan Pirtti sijaiččou Kuivajärven kyläs n. 75 kilometrua Suomussalmen keskučaspäi.
Aihies muijal
Kategourii:Rakendukset Kategourii:Suomi
Kujansuo
Kujansuo on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Hiitolan kyläkunnas.
Se sijaiččou Alasjärven koillisrannal.
Rahvahan lugumiäry
K K Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Sabrina the Teenage Witch (1996 telesarju)
Sabrina the Teenage Witch on ameriekkalaine tilannehkomeediisarju, kudai perustuu samannimizeh Archie Comics-piirrossarjah. Sarjan enzi-ildu oli 27. syvyskuudu 1996 ABC-kanualal. Sidä kačoi läs 17 miljonua ristikanzua.
Sarjas sanellah ameriekkalazes tyttözes Sabrina Spellmanas (Melissa Joan Hart). Hänele rodijes 16 vuottu igiä pallastuu, gu häi on noidu. Häi eletäh Bostonas omassah 500-vuodehizien toutien Hildan (Caroline Rhea) da Zeldan (Beth Broderick) dai maagizen paginkygyzen kažin Saleman (Nick Bakay) kel.
Sarjan enzimäzet nelli tuotandokauttu näytettih ABC-kanualal 27. syvyskuudu 1996 - 5. oraskuudu 2000. Jälgimäzet kolme tuotandokauttu näytettih The WB-kanualal 22. syvyskuudu 2000 - 24. sulakuudu 2003. Kategourii:Telesarjat
Sent-Džons
Sent-ǅons on Antigua da Barbuda –suarivaldivon piälinnu da portu. Se on Antigua –suarel, kus on troupielline ilmasto. S S
Tuomipihl’ai
Tuomipihl’ai on tuhjo libo pieni puu, kudai kuuluu Rouzovoin pereheh. Tuomipihl’ai on lehtipuu da talvekse sen lehtet pakutah.
Kazvandu
On 19 tuomipihl’uan eri lajii. Net kazvetah Pohjazen muapuoliškon lauhkien ilmaston alovehis: Pohjas-Amierikas, Pohjas-Afriekas, Keski- da Suvi-Jevroupas, Kavkuazal, Krimal, Japounies. Tuomipihl’ai helpoh harjavuu uuzih ololoih da terväh juurduu. Ven’al tädä reheväh kukkijua tuhjuo äijän istutetah saduloih da puustoloih. Tuomipihl’ai voi kazvua luonnonkazvinnugi, sen siemenii kannellah linnut.
Käyttö
Tuomipihl’uan muarjoi syvväh vereksilleh, niilöis on äijy A da C vitamiinua. Niilöis luajitah varen’n’ua, želetty, pastilua da viinua. Kuivattulois muarjois keitetäh kampottua da kiiselii. Muarjat annetah niilöile čoman värin.
Sendäh ku tuomipihl’uan muarjois on P vitamiinua, niilöi nevvotah syvvä da juvva niilöis luajittuu mehuu elähtynnyzile rahvahile, net lujendetah verisuonii, vastustetah syväininfarktua da suonivarikouzua. Tuomipihl’ai parandau undu da lujoittau rungua.
Suonuojärvi
Suonuojärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Mujehjärven piirin Lendieran kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2,9 km², vezibasseinan ala on 150 km². Järven pindu on 201,1 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Marja-jogi, kudai tulou vetty Lapinjärves da Kodijärves sego toizis pienis järvilöispäi da laskeh Muotkajärveh.
S S S S
Suovanjärvi
Järven pinduala on 1,8 km², vezibasseinan ala on 19,1 km². Järven pindu on 160,1 metrii korgiembi meren pindua.
S S S S
27. talvikuudu
27. talvikuudu - 361. vuvven päivy (362. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 4 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
T
Vamskaja Plotina
Vamskaja Plotina on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven liidehrannal.
Akadiemine Karjal-Yhteiskundu
Lähtehet
H S
Rintala
Rintala on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Hiitolan kyläkunnas.
Se sijaiččou Eitjärven rannal.
Vuodessah 2014 pos’olkas oli einehtavarlaukku.
Rahvahan lugumiäry
R R Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Serbii
250px|right|thumb|Serbii
Serbien tazavaldu on Liideh-Jevroupan valdivo, Balkanan niemimuan keskiozas. Se on syväinmuavaldivo (se ei ole meren rannal).
Pohjazes Serbii rajoittuu Vengrienke, koillizes – Rumiinienke, päivännouzus – Bolguarienke, suves – endizen Jugosluavien Makedounienke, lounuas – Albuanienke da Černogourienke (Montenegronke), päivänlaskus – Horvatienke da Bosnii-Hertsegovinanke.
Serbien piälinnu on Belgrad. Pinduala on 88 407 km², rahvahan lugumiäry on 7 041 599 hengie.
S S
Don Quijote
Don Quijote on El ingenioso hidalgo Don Quijote de la Mancha -romuanan piähengi. Se romuanu on yksi muailman kirjalližuon tundietumis tevoksis, kuduadu kirjoitti Migel Servantes Saavedra (1547-1616).
Piähengen nimi on Kehana (toizien versielöin mugah Kihada, Kesada, Kehana). Helei nimi Don Quijote häi valliči iče. Kirjuttajan Hermann Arsinjegan mugah Don Quijoten prototipannu oli Kolumbien vallottai Gonsalo Himenesde Kesada, kudai ečči Eldoradua, mis rodih äijy legendua.
Don Quijoten hahmo kačellah ristikanzan luonnon arhetipannu, psiholougielizennu kategouriennu. Tädä hahmuo käsiteltih kirjalližuontutkijat (ezimerkikse Peliser, Tinkor, Huan Valera, Storoženko), filosofat (Šelling, Gegel) da toizet tutkijat. On yhtehiine mieli, gu Don Quijote ozuttau ristikanzan hengen ijällizii ominažuksii. Sen ližäkse myöhembäh monet kirjuttajat käytettih Don Quijoten hengie kaunehuskirjalližuos. Net annettih omua interpritatsiedu, parodiruittih lib oluajittih viittehii sih hengeh.
Don Quijote – romuanu monil tavoil oli kirjoitettu Renessansan aigua ritariloin romuanoih paroudiennu. Romuanan piähengel on hebo nimel Rosinant da oruzienkandai nimel Sančo Panza. Ispuanielazen kirjalližustiijon mugah Panzan hengi ozuttau ispuanilastu rahvastu.
D
Vegarusjärvi (Loimolan kyläkundu)
Vegarusjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2,2 km², vezibasseinan ala on 136,2 km². Järven pindu on 165,6 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh nimettömiä ojua. Järvespäi lähtöy Heinäjoki.
V V V V
Majaiselgy
Majaiselgy on Karjalan tazavallan Priäžän piirin kylä. Se kuuluu Vieljärven kyläkundah.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 Majaiselläs eli 57 hengie.
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
Lambino
Lambino on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kuuzimuan kyläkundah kuului kylä. Se on Okt'abr'skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Kemin piiri
Verandus
Verandus on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Veškelyksen kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 119,5 metrii korgiembi meren pindua.
Tellur
Tellur on alguaineh, kudai hiimiellizien elementoin sistiemas kuuluu kuuvvendehtostu joukkoh da sijaiččou viijendes rivis. Telluran atomnoumer on 52, alguainehen merki on Te, se kuuluu puolimetalloin joukkoh. Telluran löydi vuonnu 1782 mägilöin tutkii Franc Jozef Myller (Franz-Joseph Műller) Transil´vanies. Vuonnu 1798 Martin Genrih Klaprot (Martin Heinrich Klaproth) eroitti telluran da kirjutti sen piäomažukset. Häigi nimitti sen latinankielizen Tellus («Mua») — sanan mugah. Telluru on horjanvärine puolimetallu. Lämmitetynny sidä on kebjei muovailla.
Verandus
V V V V
Eskimo-Aleuttilazet kielet
pienoiskuva|367x367px Eskimo-Aleuttilazet kielet libo inuittu-jupikku-unangalazet kielet ollah kielijoukku kus ollah Aleutti, Jupikku da Inuitti kielet, niilöi kielii paistah Pohjas-Amerikas, kanuadus, Grenlandiis, Alaskas da vie vähäizen Siberiis
Kačo sežo
Kategourii:Kielet Kategourii:Amerikan kielet
Siddhartha Gautama
Siddhartha Gautama on buddizman perustai libo Gautama Buddha. Siddharta rodihes Lumbinis nygyzen Nepalan alovehel. Suaduu medituacien kauti olotilan, kuduadu nimitti nirvanakse, häi rubei opastamah rahvastu, perustajen muga buddizman.
Gautama legenduarizennu hengenny
Siddhartha Gautama on buddizman piähengi. «Tripitaki»-kanonah kuulutah kerdomukset Gautaman elaijas, hänen paginat, vuoropaginat hänen opastujoinke da manasterin käskyt. Gautaman roindupäivy on Indien tazavaldan, Kalmikien tazavaldan, Japounien, Thaimuan, Mjanmanan da toizien Liideh-Azien mualoin kanzalline pruazniekku.
Eloskerdu
Siddharthan tuatto oli nygyzen Suvi-Nepalan pienen kuningaskunnan radža Suddhodana. Siddharthan muamo oli kuningatar Mahamaja. Poijan suaduu Mahamaja kuoli da Siddharthan kazvattajakse tuli Mahamajan sizär. 16-vuodehizennu Siddhartha nai sevoittaren Jašodharanke, kudai sai sit poijan. Siddhartha ainos eli dvorčis da tahtoi nähtä, midä niilöin ulgopuolel oli. Linnan laijas häi nägi starikan, voimattoman, kuolluon da askietan. Siddhartha ellendi, gu mualilmas on voimattomuksii da köyhytty. Sen jälles Siddhartha askietannu eli mečäs viijen erakkomanuahoinke. Hänen pyhä oli ylen kova. Kogo loppuelaijan Siddhartha opasti rahvastu löydämäh dorogua nirvanah. Buddha kuoli 80-vuodehizennu Kusingaris, nygyzes Uttar Pradeshin ozavaldivos Indies.
Anton Čehov
Anton Čehovan tuotando on realizman da modernizman välih: kerrondu on realistine, ga taba muailman hahmottamizeh on tostuluaduine, puaksuh impressionizman kauti kuvailtu. Sidä ei voi sijoittua yhteh tiettyh virdavukseh. Čehovan kerrondu on iččenäine, objektiivine da tarku. Kieli on konkriettine da yksinkerdaine.
Aihies muijal
Č
Tarasmo
Tarasmo on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,1 km², vezibasseinan ala on 281 km². Järven pindu on 172,2 metrii korgiembi meren pindua.
T T T T
Suuri Kontiojärvi
Suuri Kontiojärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 3 km², vezibasseinan ala on 336 km². Järven pindu on 177,3 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh Mäntyjoki, kudai virduau Mäntyjärveh. Alavirras joven nimi muuttuu Kontiojovekse.
Helmer-Rainer Sinisalo
Eloskerdu
Sinisalo oli roinnuhes 14. kezäkuudu vuvvennu 1920 Zlatoustan linnas (nygöi- Čel’abinskan aloveh,Ven’a). Helmer Sinisalon vahnembat Nester Ivanovič da Ida Avgustovna muutettih Suomespäi Sovetskoile Ven’ale vuvvennu 1918. Säveldäjän vahnembat kui monet toizet omamualazetgi oldih pakoitetut lähtemäh iäre Suomespäi, sendäh gu Suomi eroi Ven’as Ligakuun vallankumovuksen aigua. Enzimäzinny vuozinnu Nester Ivanovič da Ida Avgustovna ruattih Zlatoustas, kus oli roinnuhes heijän poigu Helmer. Vähasty aigua pereh eli Karjalas da sit vuvvennu 1924 muuttui Leningruadah. Vuvvennu 1928 Sinisalon pereh tuli järilleh Petroskoih, kus brihačču algoi opastumah soittamah fleital N.A. Solnyškovan kluasas. Helmer jatkoi opastundua Petroskoin muuzikkuopistos, kuduan häi loppi vuvvennu 1939. Sen jälles Sinisalo ruadoi Karjalan radivon simfounien orkestran solistannu vuozinnu 1936-1941 da 1944-1956. Vuozinnu 1952-1955 säveldäi parandi omii neroloi P.I. Čajkovskijan kunnivokse nimitetys Moskovan valdivonkonservatouries N.P.Peikon johtol da N.A. Rimskij-Korsakovan kunnivokse nimitetys Leningruadan valdivonkonservatouries V.V. Vološinovan johtol.
Musto
Petroskois on H. Sinisalon kunnivokse nimitetty muuzikkuškolu lapsih näh № 1.
Luomisruado
Sinisalo algoi luoda muuzikkua jo ylioppilazennu. Hänen enzimäine suuri tevos oli 1940 vuvvennu kirjutettu Fleittu- da orkestrukonsertu. Sinisalo on enzimäzen karjalazen Mečän bohatteruloi-nimizen simfounien luadii. Sežo Sinisalon tevoksih kuulutah simfounii- da kamerimuuzikkukirjutuksii, baliettoi, kudualois on kuulužin Kalevala-eeposan motiivoin mugah Sampo-baliettu. Balietan pohjannu oldih säveldäjän aigazis kamerikirjutuksis Voitto -horeogruafine runoelmu da yhtenozaine Kyliki- baliettu. Nämmien tevoksien partituurat hävittih voinan aigua. Sampo-balietan enzi-ozutelmu oli 27. kevätkuudu v. 1959 Petroskois. Tämä baliettu sai suuren suavutuksen da sidä ozutettih monen kerdua Nevvostoliitos da toizis mualoisgi.
Sinisalon muuzikas on ylen äijy eepos-, liirikkapastoral- da tansimotiivoi. Sežo muuzikkah vaikutettih Sibeliuksen da XIX-vuozisuan Ven’an muuzikku, mugaže Karjalan, Suomen, Ven’an rahvahan muuzikku.
S S S S S
Seinäjoki
Seinäjoki on Suomen linnu. Se on Suvi-Pohjanmuan muakundukeskus.
Kategourii:Suomen linnat
Orapihl’ailiipukku
Orapihl’ailiipukku on liipoilinduine, kudai kuuluu kazviliippoloin (lat. Pieridae) pereheh. Sidä hyvin tutah saduloin istuttajat da kazvattajat. Tämän liipukan toukat ollah fruktu- da muarjukazviloin syöjät Jevruazies da Pohjas-Amierikas.
Ulgonägö
Orapihl’ailiipukku on suurehko liipukku, 50-70 millimetrii. Se on valgei, sen sullat ollah mustis junozis – niilöis on ku gruaffine piirros rouno.
Leviendy
Orapihl’ailiipukku toizih päiväl lendäjih liipukkoih verratunnu ei ole varačču, sidä helpoh voibi ottua käzih. Vikse sendäh Jevroupas sen lugu on ylen äijäl vähennyh. Enne tämä liipukku oli hyvä juablokkupuuloin syöjy, sendäh sidä hävitettih. Monis mualois tämän täh se hävii. Anglies, ezimerkikse, jälgimäzen orapihl’ailiipukan tavattih vuvvennu 1925.
Leviendy Karjalas
Karjalas lendäjiä orapihl’ailiipukkua voibi nähtä kezäkuul da heinykuul. Nämmä liipukat puaksuh kerävytäh parviloih niittylöil da silmykaivoloil da rumah imietäh vetty niilöis. Karjalas orapihl’ailiipukku rodivuu da rubieu kehittymäh orapihl’uas, pihl’uas, tuomes. Toukat eletäh joukkoloilleh. Kezän lopus luajitah pezä lehtis, se pyzyy kiini siimoin vuoh. Talvi vietetäh sit da keviäl lähtietäh iäre pezäspäi. Ezmäi ruvetah syömäh lehtenkandazii, sit lehtii, avavumattomii halvazii, kukkazii. Oraskuun lopus- kezäkuun allus net kuorivutah.
O O
28. elokuudu
Ken kuoli sinä piän
E
Kirjavalahti
Kirjavalahti on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku. Se on sijoitannuhes Luadogan pohjasozas olijan lahten rannal, A121 Sordavala -avtodorogal.
Rahvahan lugumiäry
K K K
Antonio Vivaldi
thumb|right|280px|Antonio Vivaldi vuvvennu 1725. Antonio Lucio Vivaldi (4. kevätkuudu 1678 Venezii – 28. heinykuudu 1741 Wien, Austrii) oli itualielaine säveldäi, kudai kuuluu barokkumuuzikan suurimbih nimih, hos puutuigi kuolduu unohtuksih. Hänen muuzikku lövvettih uvvessah vaste 1900-luvul. Hänen tunnetuin tevos on Nelli vuvvenaigua.
thumb|right|200px|Pier Leone Ghezzan karikatiiru Vivaldis vuvvel 1723. Vivaldi rodihes enzimäzenny lapsennu kuuzilapsizeh pereheh, kudaman tuatto ruadoi viulistannu Venezien San Marco -kirikön orkestras. Antonio sai tovennägözesti nuorennu tuataldah viulunopastustu. Vuvvennu 1713 sai enziezityksen Vivaldin enzimäine ouperu Ottone in villa.
Dvorču
thumb|300px|alt=Dvorču|Dvorču Dvorču (Марциальные воды) on kurortu da pos’olku Kondupohjan piiris Karjalan tazavallas. Se on enzimäine Ven’an kurortu, kudai perusti Pietari I vuvvennu 1719. Se avattih 20. kevätkuudu v. 1719. Vuvves 2004 algajen se on Kurortan kyläkundu.
Se sijoiččou 50 kilometrin piäs Petroskoispäi.
Sieksi
Sieksi (Седокса) on Karjalan tazavallan Anuksen kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Alavozen kyläkundah.
Joudu
Joudu on alguaineh, kuudai hiimiellizien elementoin sistiemas kuuluu seiččemendehtostu joukkoh da  sijaiččou viijendes rivis. Joudan merki on I, sen atommassu on 126,90447. Joudu ei ole metallu, se kuuluu galogenoin joukkoh. Joudu on muzavu aineh, kuduas on fiolietovoidu väriigi. Joudal on omaluaduine duuhu. Enzimäzenny Joudan löydi francielaine hiimiekku Bernar Kurtua (Barnard Courtois) vuonnu 1811 meriheinän tuhkas. Pidämäh joudua hiimiellizenny elementannu rubei Gei-Lussak (Gay-Lussac) vuonnu 1815. Häigi andoi joudal oman nimen. Sen pohjannu on muinasgriekkalaine ἰο-ειδής-sana, kuduadu karjalakse sanotah fiolietovoikse. Tämänväristy höyryy nägi Bernar Kurtua (Barnard Courtois), konzu lämmitti meriheinän tuhkua rikkihappamehenke.
Ksenon
Ksenon on hiimielline alguaineh, kudai Mendelejevan taulukos kuuluu kaheksandehtostu joukkoh da  sijaiččou viijendes rivis. Ksenonan merki on Xe, sen atomnoumer on 54. Ksenon on väritöi, mavutoi da hajutoi guazu. Sen löyttih anglielazet tutkijat Uiljam Ramzai (William Ramsay) da Morris Travers vuonnu 1898.
Bryniau Clwyd
Vuoret
Vuorijunoh kuulutah nämmä vuoret pohjazespäi suveh:
Kategourii:Kymrinmuan vuoret
Kokkola
Kokkola on Suomen linnu. Se sijaiččou Keski-Pohjanmuan muakunnas. Linnas on 47 700 eläjiä.
Gennadii Kuprijanov
Gennadii Nikolajevič Kuprijanov (21. kylmykuudu 1905 – 28. tuhukuudu 1979) oli nevvostolaine poliitiekku, Kogonevvostoliiton kommunistoin puolovehen Karjalan komitietan enzimäine sekretari (1938-1940), Karjal-Suomelazen nevvostotazavallan Kommunistoin puolovehen keskuskomietietan enzimäine sekretari (1938-1940), generualu-majouru, Karjalan frontan Vojennoin nevvoston jäsen (1941-1945).
Eloskerdu
Kuprijanov rodivui köyhäh muanruadajien pereheh, kudamas oli äijy lastu. Kanzua myöte oli ven’alaine. Kuprijanov ylen hyvin opastui školas. Vuozinnu 1919-1925 ruadoi kirvesmiehenny. Vuvvennu 1920 yhtyi komsomolah. Vuozinnu 1925-1927 kävyi Kostroman gubernien nevvostolazen puolovehen školan luvendoloile. Vuvves 1926 kuuluu Kogonevvostoliiton kommunistoin puoloveheh.
Vuozinnu 1927-1929 ruadoi yhteiskundutiijon opastajannu Soligaličas.
Vuozinnu 1929-1931 oli Soligaličan piirin toimehpaniikomitietan rahvahan opastuksen ozaston piälikönny. Vuozinnu 1931-1932 oli saman piirin Kommuniston puolovehen agitatsien da propagandan ozaston piälikönny.
Vuozinnu 1932-1935 oli Kogonevvostoliiton kommunistizen yliopiston opastujannu.
Vuozinnu 1935-1937 oli Dzeržinskoin toimehpaniikomitietan školien ozaston piälikkö Piiteris, vuozinnu 1937-1938 on Kogonevvostoliiton kommunistoin puolovehen Kuibiševan komitietan enzimäine sekretari. Kezäkuul 1938 Kuprijanovua vallittih Kogonevvostoliiton kommunistoin puolovehen Karjalan komitietan enzimäizekse sekretarikse A. Ždanovan kehoitukses Stalinale.
Talvivoinan aigah ajeli frontale, autoi armiele jygielöis talviololois.
Kuprijanovan käskys lyhyöh aigah oli luajittu raududorogan Petroskoi – Suojärvi -pala.
Karjal-Suomelazen nevvostotazavallan perustettuu hänes rodih Karjal-Suomelazen nevvostotazavallan Kommunistoin puolovehen keskuskomietietan enzimäine sekretari. Puolovehen XVIII konfersiel 20. tuhukuudu 1941 händy vallittih Kogonevvostoliiton Kommunistoin puolovehen keskuskomitietan kandiduatakse.
Ižänmualline voinu
Kuprijanov kävyi bojuloin kentile, oli kontuuzittu da ruanittu. Vuvvennu 1944 jälles Karjalan piäständiä vihaniekois Karjalan frontan erähät piäliköt (generualu Štikov da muut) tahtottih ajua Karjalan rahvastu Siberih da Kazahstuanah da hävittiä tazavaldu. Kuprijanov da Kommunistoin puolovehen keskuskomitiettu kiirehel kerättih materjualat karjal-suomelazen rahvahan urholližuos, kudamat sit annettih Stalinale. Monien histourien tutkijoin mugah juuri Kuprijanovan hyvyös ei roinnuh suurdu Karjalan kandurahvahien iäre ajandua.
”Leningruadan dielo” da kiini otandu
Vuvvennu 1948 A. Ždanovan kuoltuu rodih repressiedy hänenke yhteisruadajien kohtah (”Leningruadan dielo”). Enimät heis ruattih Piiteris. Net koskiettihes sit Kuprijanovahgi. Händy viäritettih jogavuodizes pluanan täyttämättömyös talovuos da muantalovuos, pahua sluavua suannuzien ruadajien kannattamizes, kriitiekan ajamizes da ruavos kollegializen olemattomuos. Erähii viäritändöi kannatti Karjalan nevvostotazavallan Kommunistoin puolovehen keskuskomietietan toine sekretari Jurii Andropov.
Kevätkuun 15. päivänny 1950 Kuprijanovua otettih kiini da työttih Moskovan tyrmäh, kus händy kyzeltih, perrettih da kiuzattih. Kuprijanovua suudittih ammuttavakse, ga jällespäi annettih 25 vuottu luagerii da käskiettih ottua kai omažus, ga jällespäi suvvonpiätös muutettih da Kuprijanov käskiettih panna tyrmäh. Sit tyrmäs olenduaigu lyhendettih 10 vuodessah da omažuttu ei ruvettu ottamah. Kuprijanov oli piästetty tyrmäs 23. kevätkuudu 1956 da reabilitiiruittu 31. heinykuudu 1957. Händy pandih Dvorčoin da puustoloin johtajakse Puškinas. K K K
Matthias Alexander Castrén
Matthias Alexander Castrén (2. talvikuudu 1813, Tervola, Suomen suuri kniäzikundu, Ven’an impierii – 7. oraskuudu 1852 Helsingfors, Suomen suuri kniäzikundu, Ven’an impierii) on suomelastu alguperiä olluh Ven’an kielimies, suomi-ugrilazien kielien da samojedikielien tutkii, suomelazen da saamelazen rahvahanrunohuon tutkii; verdailijan uralilazen kielitiijon alguhpanii.
Eloskerdu
Castren oli roinnuhes vuvvennu 1813 pienes Tervolan linnas Suomes eläjien ruoččilazien pereheh. Pereh oli aiga suuri, paiči Matthiasua vahnembil oli vie viizi lastu.
Vuvvennu 1830 Castren piäzi opastumah Helsinkin yliopistoh. Vuvvennu 1836 häi sai filosoufien kandiduatan oppiarvon. Vie yliopistos opastujes händy rubei kiinnostuttamah suomen kieli da rahvahanrunohus.
Kezäl 1838 Castren enzi kerdua lähti tutkimusmatkah Suomen Lappih, kus opastui saamen kieleh, tutki saamelastu rahvahanrunohuttu da mifolougiedu.
Vuvvennu 1839 Castren matkusteli Karjalua myöte, vuvvennu 1841 yhtes Elias Lönnrotanke häi lähti kolmekse vuvvukse tutkimusmatkah Urualale. Tädä matkua enne piäzi ilmah Castrenan ”Kalevalan” kiännös ruočin kielele.
Vuvvennu 1845 Castren väitti douhtorakse, omas väitöskirjas häi kehitti ennustusmielen uralilazien da altain kielien yhtehizes geenualguperäs. Samannu vuon piäzi ilmah Castrenan tiedokirjutus ruočin kielel ”Painon merkičykses saamen kieles”.
Samannu 1845 vuon Piiterin akadiemien kehoitukses Castren lähti Siberih ielleh tutkimah sigäläzii kielii.
Siberispäi tutkii tuli vuvvennu 1849, hänen tervehys oli dostalikse pahennuh. Matkas kerätty materjualu rodih hänen tulieloin ruadoloin pohjannu: Versuch einer ostjatischen Sprachlehre (1849) и De affixis personalibus linguarum Altaicarum (1850). Vuvves 1851 algajen Castren oli Helsinkin yliopiston professorannu enzimäzikse perustetun suomelazen filolougien laitoksel da ruadoi samojedikielien sanakirjan hyväkse.
Castren kuoli vuvvennu 1852 tuberkul’ouzah.
Castren da nygyaigu
Vuvvennu 1990 pakkaskuun 22. päivänny Helsinkin perustettih Matthias Castrenan Seuru. Sen ruavon tarkoituksennu rodih Suomen rahvahan da Ven’al eläjien urualilazil kielil (suomelas-ugrilazil kielil da samojedikielil) pagizijoin rahvahien yhteisruavon kehittämine. Castrenan Seuru on yhteiskunnalline yhtistys, sen jäseninny voijah olla sego Suomen, sego toizien mualoin kanzalazet dai yhtistykset. Seuru suau valdivos varua.
Julgavot
C C
Haukkavaara
Se sijaiččou Kokkolanjoven rannal.
Rahvahan lugumiäry
H H Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Teronvaaranjärvi
Järven pinduala on 1 km², vezibasseinan ala on 144 km². Järven pindu on 153 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Uuksunjoki.
EIGU (ouperu)
''merge Eigu
Teronvaaranjärvi
T T T T
Pon’goma (stancii)
Pon'goma on Karjalan tazavallan Kemin piirin Kuuzimuan kyläkundah kuului kylä. Se on Okt'abr'skoin raududorogan Petroskoin ozaston stancii.
EIGU (ouperu)
EIGU on karjalankieline lapsien ouperu. Ouperan on luadinuh Paavo Joensuu vuvvennu 2007 da karjalakse kiändänyh Paavo Harakka vuvvennu 2013.
Pon’goma (stancii)
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Kemin piiri
EIGU (ouperu)
Lähtehet
Eettisesti Innovatiiviset Kulttuurin Uudistajat EIKU ry http://www.eikury.com/
Buenos-Aires
Buenos-Aires on Argentinan piälinnu, muan haldivolline, kul’tuuru- sego ekonoumiekkukeskus. Se on yksi suurimbis Suvi-Ameriekan linnois. Buenos-Aires on muan keski- da päivännouzuozas, Rio-de-la-Plata –lahten päivänlaskupuolen rannal. Rio-de-la-Plata –lahti on pitkän Parana –jovensuun jatkonnu. Linnu sai oman lyhendetyn Buenos-Aires –nimen XVII vuozisual. Enne sidä linnal oli semmoine nimi - de la Santísima Trinidad y Puerto de Nuestra Señora de Santa María de los Buenos Aires.
Buenos-Aires oli perustettu kaksi kerdua. Enzikerdua sen alguhpanijannu oli Pedro de Mendosa vuonnu 1536. Indeicat poltettih linnan vuonnu 1541, vuonnu 1580 Huan de Garai elvytti linnan. B B
Pogoilu
Pogoilu on Karjalan tazavallan Priäžän piirin kylä. Se kuuluu Vieljärven kyläkundah.
Kylä on sijoitannuhes Tepojärven liidehrannal.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 55 hengie.
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
Kostamuš
Linnan muvvostau kombinattu "Karelskij okatyš".
Kategourii:Muantiedo Kategourii:Karjal Kategourii:Karjalan linnat Kategourii:Kostamuksen linnupiiri
Kossalmi
Kossalmi on Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirin kylä, kudai kuuluu Šuojun kyläkundah.
Kylä on sijoitannuhes Petroskoi – Marcial’nije vodi -dorogal, Kendärven da Ukšjärven välizel kannaksel.
Kyläs oldih Pedrun da Puavilan sego Paraskevan časounat. Ližäkse ruadoi muanruadajan Baševan melliččy. Kuulužu ven’alaine kielentutkii, professoru, Ven’an tiedoakadiemiekku Filipp F’odorovič Fortunatov enzimäzen kerran kävyi Kossalmeh vuvvennu 1883. Vuodessah 1895 häi kävyi sinne kezäkse. Kossalmesgi häi kuoli 20. syvyskuudu (3. ligakuudu) vuvvennu 1914. Siegi mies on pandu muah.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Oniegan rannikon piiri
1700-lugu vuvvet
1700-lugu vuvvet:
Džibuti
Džibuti (Džibutin Tazavaldu) on valdivo Päivännouzupuolizes Afriekas, se on Afriekan niemimuan lähäl. Valdivon päivännouzupuoles on Adenan lahti, pohjazes – Eritrei, päivänlaskupuoles sego suves – Efiopii, liidehes - iččenäine Somalimua, kuduan alovehtu pietäh Somalin ozannu. Virrallizet kielet ollah fransien da aruabien kielet. Muan piälinnu on Džibuti. Pinduala on 23 200 km². Džibutin Tazavallas eläy (vuvven 2009 tiedoloin mugah) 818 169 hengie.
Vašington
Vašington on Ameriekan yhtysvalloin piälinnu. Virralline nimi on Kolumbien piiri.
Džibuti
D D
Pohjas-Pohjanmuan muakundu
Pohjas-Pohjanmua on Suomen muakundu. Sen piälinnu on Oulu.
Kategourii:Suomi
Vašington
Kolumbii on erilline aloveh, kudai ei kuulu ni yhteh ozavaldivoh. Vašington on perustettu vuonnu 1791 da sai oman nimen Ameriekan enzimäzen prezidentan ǅordž Vašingtonin kunnivokse.
Linnu on Potomak –joven pohjazel rannal, sen lounaspuolen rajal on Virginii, kaikis toizis puolis on Merilend. Linnas eläy enämbi 600 tuhattu hengie, joga n’edälii ruadoh kävyy läs 400 tuhattu hengie linnan ymbäristöspäi.
Kategourii:Yhtysvaldoin linnat
28. heinykuudu
Ken kuoli sinä piän
H
Nikolai Rerih
Nikolai Konstantinovič Rerih (27. syvyskuudu (9. sulakuudu) 1874, Piiteri – 13. talvikuudu 1947, Naggar, Himačal-Pradeš, Indii) oli ven’alaine taidomualuaju, teatrudekoratsieloin taidoilii, teosofu, kirjuttai, matkailii, arheolougu da kuulužu rahvaskundualan ruadai, Piiterin (Ven’an) taidoakadiemien akadiemiekku (1909).
Omassah ijän aloh Rerih piirusti läs 7000 kuvua, kudualois äijy nygöi on muailman kuulužimis gallerielois, da kirjutti läs 30 kniigua, kaksi runotevostugi. Häi oli Rerihan sobimuksen keksii da alguhpanii, monien rahvahienkeskizien kul’tuuruliikkehien alguhpanii, monien ven’alazien da vierahien palkindoloin kavaleru.
Bostilovo
Bostilovo on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Puudogan piirin Kuganavolokan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Vodlajärven suvirannal.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 66 hengie.
Nikolai Rerih
Vuvves 1917 algajen Rerih eli emigratsies. Häi järjesti matkat Keksi-Aazieh da Man’čžurijah da otti ozua niilöis. Rerih perusti enämbi kymmendy kul’tuuru- da opastuslaitostu erilazis mualois da Urusvati instituutan, kuduas tutkittih päivännouzukul’tuurua, luonduo da muudu. Rerih oli nainuh Elena Rerihas da heil oli kaksi poigua – Jurij da Sv’atoslav.
Bostilovo
Rahvahan lugumiäry
B B Kategourii:Puudogan piiri
Sierra Leone
250px|right|thumb|Sierra Leone