cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kurmoilu
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
30. oraskuudu
30. oraskuudu - 150. vuvven päivy (151. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 215 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
O
Ulmalahti
Ulmalahti on kylä Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun kyläkunduh, sijaiččou Jänisjärven koillisrannal.
Rahvahan lugumiäry
U U Kategourii: Pitkänrannan piiri
Tegeran
Tegeran on Iranan piälinnu da yksi suurimis Aazien linnois. Se on muan ekonoumiekku-, transportu-, kauppu-, kul’tuuru- sego poliittine keskus. Linnu on Iranan pohjazes, El’burs –mäin tyves.
Tegeranas eläy enämbi 13 miljonua hengie. Sie on äijy suurdu kanzallistu da uskondollistu kundua.
T T
Jevangelii
Jevangelii (gretsikse εὐαγγέλιον, euangelion 'hyvä sanomu') tarkoittau:
Kategourii:Hristianskoi usko
Himol’anjärvi
Himol’anjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin da Mujehjärven piirin rajal. Suvirandu on Suojärven piiris, pohjasrandu on sijoitannuhes Mujehjärveh piirih.
Järven pinduala on 80,5 km², vezibasseinan ala on 2670 km².
Järves läbi virduau Suunujogi. Järveh laskietahes Torasjogi, Vuottojogi, Uškalanjogi da Bolajogi.
Järves voibi pyydiä riäpöidy, särgii, siigua, haugii, lahnua, ahvendu, kiiškoidu da matikkua.
H H H H H H
Hirvasjärvi
Hirvasjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
H H H H
Prakunjärvi
Prakunjärvi (Гнилое) on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,2 km². Järven pindu on 135 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Ylänjoki, kudai laskeh Juuvanjogeh.
P P P P
Hildegard Bingeniläine
Elaigu
thumb|left|Hildegard von Bingen|Hildegard Bingeniläzele ozutahes nägylöi, kudamih näh häi sanelou mustohpanijale Volmarale (oig.). Čomaine Scivias-tevoksespäi. Erähien tiedoloin mugah Hildegard Bingeniläine rodivui 1098 vuvvennu Bermersheimas, Germuanies. Häi oli ylähyöllisty roinduperiä olijan Hildebertan da hänen mučoin Mechthilden kymmenes lapsi.
Vuvvennu 1141, konzu Hildegardale oli 42 vuottu, hänele ozuttihes nägy, kudaman periä hänele rodih prorokan kuččumus. Uskojen, gu häi sai čuvvollizen kyvyn sellittiä Bibliedy, häi tahtoi suaja omassah nävyt tekstoikse da jagua niidy ielleh. Häi oli tuttavunnuh manuahan Volmaranke, kudai kuhkutti händy zavodimah kirjutandan. Ezmäi häi nevvo Hildegardua panemah mustoh omissah nägylöi vaigu peitoči, kuni häi ei tiedänyh, tuldihgo net toven Jumalalpäi. Konzu Volmar oli varmu, gu net oldih Jumalan ozutetut, häi saneli niilöih nähte Disibodan manasterin johtajale Kunole. Hildegard sežo työndi kirjazen sen aijan kuulužimale prorokale, frantsielazele manasterin johtajale Bernard Klervoskoile, kudamas saneli omissah nägylöih näh. Jälgimäi daže papa Eugenius III lugi Hildegardan tekstoi da käski hänele jatkua kirjutandua. Jälgimäi Hildegardan kirjutuksis rodih Scivias-tevos. Nimi tulou latinankielizes virkehes Scito vias Domini, ”tunne Jumalan dorogat”.
Bernardan da Eugeniusan hyväksyndän periä Hildegardua ruvettih tiedämäh ulgomualoilgi selvänägijänny da prorokannu. Äijät tahtottih pagizutella ”Reinin Sivillua”. Paiči papaloi Eugenius, Anastasius IV da Hadrianus IV, moizet kuulužat ristikanzat, kui riimalaine čuari Fridrih I Barbarossa sego Anglien kuningas Henry II omassah mučoinke Alienora Akvitanskoinke työttih hänele kirjastu. Suat katoliičeskoit ristikanzat matkattih Disobodenbergah vastavumah hänenke.
Konzu Hildegard kuoli vuvvennu 1179, hänen dovarišat da manuahin’at ruvettih ruadamah sih niškoi, gu katoličeskoi kirikkö sanos händy julgi pyhäkse ristikanzakse da gu händy mustettas tulies aijas. Hyö luajittih hänen biogruafii da kaunehesti čomendettuloi versielöi inehmizen teolougizis kirjutuksis da kompozitsielois. Yhtelläh, virralline processu oli moine pitky, ga hänes ei roinnuh täytty pyhiä ristikanzua, a sai vaigu beatifikacien. Vuvvennu 1940 Vatikan hyväksyi Hildegardan pruaznuičendan Germuanies, ga sežo benediktiniläzien keskes händy kučutah ”pyhäkse Hildegardakse”.
Viittehet
H H H
Sorokku
Sorokku (ven.сорока) – ennevahnalline ven’an miehele olevien naizien piäh pandavu libo sen oza. Oli ylen levitty Ven’an keski- da suvipuoles, a sežogi erähil mariloin da mordvalazien joukkoloil. Oli bohatoin naizien piäh pandavu; 1900-luvukse loppiettih sorokoin käytändy. pienoiskuva|Sorokku
Sorokku (piäh pandavannu) on kičkan laji, kudai on očas alemba, a bokil ylembä migu tavalline kičku. Piäezinehinnu, kudualois piäsobu oli luajittu, oldih kičku, sorokku, niškan oza, oččan oza da paikku.
Päžinselgy
Päžinselgy on pos’olku Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirin Uuzikylän kunnas Ven’al. Vuvvennu 2013 pos’olkas eli 43 ristikanzua.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Oniegan rannikon piiri
Edirne
Edirne, on Turtsien linnu.
Aihies muijal
Kategourii:Turtsii Kategourii:Linnat
Sortavalan piirin linnoin da kylien luvettelo
Kategourii:Karjalan linnoin da kylien luvettelot piirien mugah Kategourii:Sortavalan piiri
Hirvilampi
Hirvilampi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 0,6 km², järven pindu on 180,3 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh nimetöi oja, kudai tuou vetty Pahaslammespäi. Järvespäi lähöy Hirvijoki, kudai laskeh Ylä-Vieksjärveh.
H H H H
Kuikat
Kuikat libo guikat (Gaviidae) on kuikkulinduloin (Gaviiformes) lahkon ainavo heimo. Heimon ainavo sugu on kuikat (Gavia).
Luavut
Kuikkien heimoh da suguh da samal kogo lahkoh kuuluu viizi luaduu:
Aloveh
Mustukulkukuikku da ruskeikulkukuikku ollah ainavot kuikat, kudamat pezoitutah Suomes. Kuikku pezoittuu kogo pohjazen Euraazien alovehel, a ruskeikulkukuikan aloveh on vie leviembi da kattau Euraazien pohjasvuittiloin lizäkse Pohjas-Amerikan pohjazimat vuitit. Jiäkuikku pezoittuu Sibiris, Al'askas da Kanuadas. Suomes tavatah konzutahto keviäl libo sygyzyl Suomen läbi muuttujii jiäkuikkii. Amerikanjiäkuikku pezoittuu Pohjas-Amerikan pohjasvuittilois, a talvehtiu sežo Päivänlasku-Europas. Suomes se on harvinaine gost'u. Tundrukuikku pezoittuu Al'askas, Pohjas-Kanuadas da Päivännouzu-Sibiris. Suomes tundrukuikku tavattih enzimäzen kerran vuonnu 2010.
Lähtiet
K
30. pakkaskuudu
30. pakkaskuudu on 30. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 335 (336. kargavusvuon) päiviä.
Ken kuoli sinä piän
30. pakkaskuudu
Mandžoit
Mandžoit ollah monivuodizii, usazii kazvattajii ruohovardizii kazviloi. Mandžoin kukkupohju turbuou ruskiekse da meheväkse ebäfruktakse, kudamua kučutah paginkieles muarjakse. Sadumandžoi on kaupallizeh luaduh merkiččii kazvatettavu muarju. Suomes kazvau luonnonvarazennu ezimerkikse meččymandžoi. Se suvaiččou kul’tuuruymbäristölöi. Luonnonniittylöin vähettyy meččymandžoin miäry on pienennyh, ga se on löydänyh uuzii kazvandukohtii dorogan reunoil.
Enzimäinargi
Enzimäinargi libo ezmäinargi (, понедельник) on enzimäine argi, nedälin enzimäine päivy da argipäivy.
N
Enkijärvi
Enkijärvi on Karjalan tazavallan Louhen piirin pos’olku, kudai kuuluu Aittuniemen kyläkundah.
Se sijaiččou samannimizen järven rannal.
Histourii
E E Kategourii:Louhen piiri
Jänisjärvi (pos'olku)
Jänisjärvi on pos'olku azemanke Karjalan tazavallan Pitkänrannan piiris Ven'al, kuuluu Harlun kyläkunduh, sijaiččou Jänisjärven suvirannal.
Rahvahan lugumiäry
J J Kategourii: Pitkänrannan piiri
Sorzat
Sorzat (Anatidae) on sorzulinduloin lahkoh kuului heimo, kudamah kuuluu lähembäkse 150 luaduu. Suurin vuitti heimon luadulois eläy vies.
S
1824
Ken kuoli sinä vuon
1824
17. ligakuudu
17. ligakuudu - 290. vuvven päivy (291. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 75 päiviä.
Sorzulinnut
Sorzulinnut ollah lindulahko, kudamah kuulujis luadulois suurin vuitti eletäh vies.
17. ligakuudu
Ken kuoli sinä piän
L
Erbii
Erbii on alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Er, noumer on 68. Erbii on lantanoidoin joukkoh da harvinazih muametalloih kuului alguaineh. Enzimäzenny sen löydi gadoliniittu-minerualas vuonnu 1843 ruoččilaine hiimiekku Karl Gustav Mosander. (Carl Gustav Mosander). Tämä minerualu oli löytty Ruočin Ytterby-kylän lähäl. Erbien ližäkse tämän kylän kunnivokse nimitettih vie kolme alguainehtu: terbii, itterbii da ittrii. Vuvven 1860 jälles terbii sai erbii-nimen. Erbii oli nimitetty terbiekse vuonnu 1877.
Tulii
Tulii  on alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Tm, noumer on 69. Tulii on lantanoidoin joukkoh kuului harvinaine hobjanvärine muametallu. Enzimäzenny sen löydi ruoččilaine hiimiekku Per Teodor Kleve (Per Teodor Cleve) vuonnu 1879, konzu ečči ližäainehtu Erbien oksiidas. Enne tämän tavan mugah Karl Gustav Mosander. (Carl Gustav Mosander) löydi erähii toizii harvinazii muametalloi. Tundemattomal alguainehel Per Teodor Kleve (Per Teodor Cleve) andoi Tulii-nimen Jevroupan pohjasozas olijan Tule (latinakse Thule) -nimizen suaren kunnivokse.
30. sulakuudu
30. sulakuudu - 120. vuvven päivy (121. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 245 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
S
Čečnien tazavaldu
pienoiskuva|Čečnien tazavallan lippu pienoiskuva|Čečnien tazavallan gerbu Čečnien tazavaldu libo Čečnii (Чеченская Республика, Chechenskaya Respublika) on tazavaldu Ven'an federacies. Čečnien tazavallan piälinnu on Groznyi, da Čečnii on Ven'an suvipuoles.
Kategourii:Muantiedo Kategourii:Ven'a
Lahti (Dessoilan kyläkunnas)
Lahti on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah.
Kylä on histourien mustomerki. Lahti on sijoitannuhes Siämärven pohjasrannal.
Kyläs on säilynyh arhitektuuran mustomerki – XIX-vuozisuan časounu.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
Čuralambi
Čuralambi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Papinkosken kyläkunnan alovehel.
Järves läbi virduau Čuraoja, kudai laskeh Segežanjogeh, tämä jogi laskeh Uikujärveh.
Č Č Č Č
Mustukulkukuikku
Mustukulkukuikku libo mustukulkuguikku (Gavia arctica, enne Colymbus arcticus) on kuikkien heimoh kuului lindu.
30. syvyskuudu
30. syvyskuudu — 273. vuvven päivy (274. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 92 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
S
Mustukulkukuikku
Kogo da nägö
Piduhus: 63-75 cm Siibien agjuväli: 100-127 cm Paino: 2-3,2 kg
Pezoitundu
Kuikku muniu oraskuun puolivälis kaksi jäiččiä. Uročču da emäččy havvotah jäiččii yhtes 27-32 päiviä. Poigazet opastutah lendämäh kahten kuun ijäs.
Aloveh
Kuikku on pohjazen Euraazien lindu. Se peziy kogo Suomen alovehel da suurimas vuitis Pohjas- da Keski-Ven'ua. Konzutahto se yöksyy pezimäh Al'askahgi. Suomes peziy 11000-13000 puarua, kudai on 60% Europan unionin alovehel pezijöis kuikis.
Lähtiet
K
Hirvas
Hirvas (Гирвас) on pos'olku Kondupohjan piiris Karjalan tazavallas Ven'al. Se on Hirvaksen kyläkunnan haldivolline keskus.
Anuksen piirin linnoin da kylien luvettelo
Kategourii:Википедия:Избранные списки Kategourii:Karjalan linnoin da kylien luvettelot piirien mugah Kategourii:Anuksen piiri
Hirvas
Se sijoittuu Suunujoven rannal samannimizen kosken lähäl.
Dolph Lundgren
Dolph Lundgren (oma nimi Hans Lundgren 3. kylmykuudu 1957) amierikkalaine ozuttelii, kino-ohjuaju, käzikirjutuksien kirjuttai da prod’usseru, kudamal ollah ruoččilazet juuret. Lundgren sai kuulužuon roulilois vuozien 1980-1990 trillerois da on torataijon muasteri.
Hirvas
Rahvahan lugumiäry
Eländykohtu vuvvennu 1931, konzu rakendettih Hirvaksen plotin.
Dolph Lundgren
Vuvvennu 1985 nevvostolazen kulakkutoruajan Ivan Dragon roulin ezitettyy Rocky IV -fil’mas Lundgren rodih kuulužakse da sen jälgeh hänel oli rouliloi enämbi migu 50 fil’mas. Vuvvennu 2004 häi enzi kerdua luadi oman kinon, oli Puolistai-fil’man ohjuajannu.
Hirvas
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1950 sitpäi luajittih ruadopos’olku.
Kuulužat ristikanzat
Afanasjev Aleksei Nikolaevič (1916 – 1968) on Nevvostoliiton muanivomies.
Dolph Lundgren
Lundgren hätken aigua oli naizis Anett Kviberganke, heile rodih kaksi tytärdy. Vuvvennu 2011 joukkoviestimis sai lugie, ku hyö ruvetah eruomah.
Hirvas
Histourien mustomerkit
Pos’olkas on Nevvostoliiton da Suomen välizel voinal (1941 – 1944) tapettuloin Nevvostoliiton saldattoin kalmu, kudamah on pandu 116 Karjalan frontan saldattua da oficierua.
Dolph Lundgren
Juuret da nuorusaigu
Lundgren on roinnuhes Stokgol'man lähäl. Hänen tuattah opastuksen mugah oli inženieru da ruadoi ekonomistannu Ruočin haldivos. Muamah opasti vierahii kielii školas. Vie nuorennu Lundgren kiinnostui torataidoh, rubei harjaittamah kökusinkaidu. Vuvvennu 1977 häi rodih Ruočin čempionakse da kolme vuottu händy niken ei voinnuh voittua. Vuvvennu 1980 Lundgren sai oman suuriman voiton sportas – rodih Velikobrituanien avvonazien kilvoin voittajakse. L L L L
Hirvas
Nähtävykset
Hirvaksen suviozas on Karjalan vahnin (läs 2 miljardua vuottu) tulimäin krateru.
Kuittine
Kuittine on kylä Anuksen kanzallizes piiris Karjalan tazavallas Ven'al.
Hirvas
Nähtävykset
Sie on kuivattu Hirvas-koski, kudai oli suurembi Kivačču-koskie.
Lähäl pos’olkua on lendohlähtöpaikku.
Kuittine
Eläjät
Vuonnu 2013 Kuittizes eli 576 hengie.
Hirvas
Nähtävykset
Vuvvennu 2007 pos’olkas avattih pravosluavnoi kirikkö.
Kuittine
Huomivot
K K Kategourii:Anuksen piiri
Hirvas
Nähtävykset
H H Kategourii:Kondupohjan piiri
Huhtajärvi
Huhtajärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Šavan’ (järvi)
Šavan’ on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Vojačun kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2 km², vezibasseinan ala on 18200 km². Järven pindu on 60,2 metrii korgiembi meren pindua. Vien tilavus on 0,0081 km³.
Huhtajärvi
Järvespäi lähtöy oja, kudai laskeh Kivijärveh.
Šavan’ (järvi)
Š Š Š Š
1911
Ken kuoli sinä vuon
Kategourii:1911
Eritrei
250px|right|thumb|Eritrei
Eritrei on valdivo Päivännouzupuolizes Afriekas, Ruskien meren rannikol. Sen rajal ollah: Sudan – päivänlaskupuoles, Efiopii – suves, Džibuti – päivännouzupuoles. Eritrei eroi Efiopiespäi vuonnu 1993. Muan piälinnu on Asmera-linnu. Pinduala - 121 100 km². Eritreis eläy (vuvven 2012 tiedoloin mugah) 6 086 495 hengie.
E E
31. elokuudu
31. elokuudu — 243. vuvven päivy (244. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 122 päiviä.
Kannates
thumb|Kannates
Kannates (сметана) on hapattu maidotuoteh, kuduadu luajitah sliuhkois da hapatukses. Sen razvus on 10 – 58%. Kannates on hapannuot sliuhkat.
Kannates on frantsien da slavjuanoin perindölline syömine. Nygyaijas tämä tuoteh on tundiettu monis mualois, sendäh gu luadie kannatestu on ylen kebjei. Sidä käytetäh ei vaigu einehtavarois, ga vie omaluaduzis nuamutuottehis.
Levittämine da nimistö
Kannatestu pietäh ven’alazen, ukrainalazen da valgoven’alazen perindöllizen tuottehennu. Kannates on hyvin tundiettu päivännouzupuolen Jevroupan mualoisgi (Litvas, Latvias, Viros), endizis päivännouzupuolizes Germuanies, Vengries, Rumiinies da Moldavias, endizen Jugoslavien mualois, sego Suomes, frantsien sliuhkoin samanverdu.
Frantsien sliuhkat libo kannatesvuahti-freš luajitah pasterizoittulois sliuhkois. Normandies sidä liħätäh kal’vadossah da luajitah painin kalah, midijoih da lambahanlihah näh; Luaran alangos sidä käytetäh liħättehenny. Puaksuh tuottehet smetana da crème fraîche - nimienke ollah yhtel pualičal da ollah luajittu yhtel yhtymäl. Puaksuh voi nähtä molemmat nimitykset yhtes pakuičukses.
Kannates kulinuaries
Päivännouzujevrouppalazes (ven’alazes, ukrainalazes da valgoven’alazes) syömizes kannates on enzimäzih syömizih tundiettuvin painin (ščih, borščih, sol’ankah, okroškah, rassol’niekkah dmi.), val’l’oloile, olan’n’oile, pel’menilöile, täytettylöile pippurilole. Hyvä syömine on keitettu nuori kartohku kannateksen da ukropan kel.
Puaksuh kannatestu käytetäh lihan da kazvoksien haudomizes. Ylen tundietut ollah karasit kannatekses, kannatekses ћuaritut ahvenat da havvit, sienet kannatekses – syömizet.
Kannatestu liħätäh saluattoih (enne kaikkie vereksis kazvoksis luajittulois), sidä käytetäh perindöllizis ven’alazis syömizis majoniezasgi tuači: oliv’jes (on tundiettu kui «ven’alaine saluattu»), libo seldi turkin al – saluatas. Kannatestu liħätäh tahtahah, luajitah kannatesvoidu tortih näh. Puaksuh sidä pannah pudingoih da pastoksih. Tavalline jälgisyömine on kannates zuaharinke; kannatestu liħätäh ruahtoh da syvväh sidä pastettuloin juablokkoinke.
Kannateksen luadimine
Enne, konzu ristikanzu vie ei luadinnuh separatorua (konehtu, kuduan avul voi jagua tuottehen ozii), kannatestu luajittih nenga: hapannuol maijol otettih yläkerros da piettih se viluččazes paikas.
Nygöi maido enzin separoijah (juatah sliuhkoikse da razvattomakse maijokse). Sit sliuhkoi normalizoijah (tämän processan avul luajitah pädeviä sliuhkoin razvuttu).
Sit sliuhkat pasterizoijah, da liħätäh hapatustu. Konzu sliuhkat ollah happannuot, sidä vilustetah 8 °C:säh da jätetäh kypsenemäh sutkoikse. Tämän jälgeh kannates on valmis.
K
Elvis Presley
thumb|right|Nuori Elvis Elvis Aaron Presley (8. pakkaskuudu 1935 Tupelo, Mississippi – 16. elokuudu 1977 Memphis, Tennessee), lyhyöh Elvis, oli yksi muailman tunnettulois laulajis. Elvis Presleyn levylöi on myydy muailmas arvion mugah läs 2,5 miljardua. Tämä azuu hänes artistan, kudamua on myödy eniten. Preslii kučutah puaksuh ”Rock and rollan kuningahakse” libo "korolikse". Presleyl on vie kaikis enämbi kuldulevylöi (90), platinalevylöi (52) da timanttilevylöi (25). Hänel myönnettih kolme Grammy-palkinduo vuozinnu 1967, 1971 da 1975 da American Music Awards palkindo vuonnu 2000. Preslii pietäh yhtenny 1900-luvun populuarukul'tuuran tundiettulolois da vaikutusvaldazembilois ristikanzois.
Händy vallittih Hollywood Walk of Fameh vuonnu 1960, Rock and Roll Hall of Fameh vuonnu 1986, Country Music Hall of Fameh vuonnu 1998, Gospel Music Hall of Fameh vuonnu 2001, UK Music Hall of Fameh vuonnu 2004, Rockabilly Hall of Fameh vuonnu 2007, Hit Parade Hall of Fameh vuonnu 2007, Las Vegas Walk of Starsah vuonnu 2008, America's Pop Music Hall of Fameh vuonnu 2013 da The Official Rhythm & Blues Music Hall of Fame Muzeih vuonnu 2015.
Vuonnu 2013 internet-palvelun SoundExchangen mugah Elvis Presley on internetan ladatuin muuzikkuartistu.
Aihies muijal
Elvis Presley
Rytty
Rytty on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku. Se on sijoitannuhes Tohmajoven rannal. Enne sie oli raudutiestansii, vuozien 1990 puolivälis se riičittih.
Rahvahan lugumiäry
R R R
Pitkyjärvi (Suojärven piiri)
Pitkyjärvi on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Suojärven linnukunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,1 km². Järven pindu on 139,7 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy Pitkyoja, kudai laskeh Šuojuh.
P P P P
Itterbii
Itterbii on alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Yb, noumer on 70. Atommassu on 173,045. Itterbii kuuluu lantanoidoih da harvinazih muametalloih. Se on harmai da pehmei metallu. Enzimäzenny uuttu alguainehtu sai Erbien oksiidas šveicarielaine hiimiekku Žan de Marinjak (Jean Charles Galissard Marignac). Se oli vuonnu 1878. Uuzi alguaineh sai oman nimen Ruočin Ytterby-kylän kunnivokse. Saman kylän kunnivokse nimitettih vie kolme alguainehtu: Terbii, Erbii da Ittrii.
Llanymddyfri
Llanymddyfri on pieni linnu Kymrinmuas.
Kategourii:Kymrinmuan linnat
Kandeleh
thumb|300px|right|Kandeleh
Kandeleh (vie muvvos kannel) on karjalaine da suomelaine kanzalline näppäilykielisoitin, yhty roduu gusl’anke, on hyvin tundiettu Baltiekkumeren alovehel. Failu:DIY kantele sample raw.ogg
Rakendeh da histourii
thumb|5- ja 10-kielizet kandelehet. thumb|[[Johan Zacharias Blackstadius, Väinämöine kiinnittäy kielet kandeleheh, 1851.]] Kandeleh on kielisoitin. Sen piäozat ollah puuhine rungo da jouhilois, jiändehis libo ravvas luajitut kielet.
Enzimäzet soittimet oldih viizikielizet, da niilöin rungo kaiverdettih puus, yhtes libo kahtes palas. Kahtes ozas luajitus kandelehes oli rungo da kanzi. Kandelehen luadimizeh käytettih kuustu, mändyy, huabua da leppiä. Kandelehen vakku oli luajittu lepäs, kielien varret – koivus, kielet – jouhes. Laudoi rungon azumizeh ruvettih käyttämäh 1800-luvul.
Nygözet kandelehet voibi jagua pienih (alle 15 kieldy) da suurih (kai 39 kieldy).
Kandelehen kielih aijemba käytettih hebozen jouhiloi, ga jo 1700- ja 1800-luvul oldih käytös raudukielet. "Vaskikandeleh" tarkoittau kandelehtu, kuduan kielet ollah vaskes. Kazvoi kielien miärygi. Puaksumbi käytettih 5-, 10-, 12- da 16-kielisty diatonistu soitindu. Nygyaijas Karjalas on olemas kaksi kandelehen lajii: diatonine da hromattine. Diatonizel kandelehel soitetah vaigu rahvahallistu muuzikkua, hromattizel voi soittua kui rahvahallistu sit klassillistugi muuzikkua.
Hromattizen kandelehen luadii on Kalevalan runoloin keräilii Elias Lönnrot. Vuozinnu 1830-1840 häi luadi kaksi hromattistu kandelehtu, kudamis yksi nygöi on Suomen muzies.
Nygyaijas luajitah pikkolo-, prima-, al’tu- da bassukandelehet.
Vahnimat tovestukset kandelehsoittimis (ezimerkikse suomelaine kandeleh, virolaine kannel, latvielaine kokles [iännetäh kuokles], liettualaine kanklės da ven'alaine gusli) ollah Novgorodan sego Puolan Opolen da Gdańskan 900–1400-luvulpäi olijoi arheolougizii löydölöi.
Kandeleh nägyy da kuuluu kanzanrunohuos, da Kalevalas se on Väinämözen soitin. Suomelazes kantele–sanas on luajittu Kanteletar-nimi, kudai merkiččou suomelazien kanzallizien runoloin kogomustu, kuduan Elias Lönnrot keräi da piästi ilmoih kolmes ozas vuozinnu 1840—1841. Tar–suffiksu merkiččöu naispuoldu, toizin sanojen Kanteletar on Kandelehen tytär libo tämän soittimen soitandan muza-puolistai.
XX vuozisuan 30. vuozien alus V.P. Gudkovan tiijollizen tutkimusinstituutan fol’klouruozaston ruadajan ohjuamizen mugah neroniekat Kl’uhin da Jamščikov luajitah hromattizen kandelehen. Vuonnu 1936 Karjalas oli perustettu Kantele – valdivolline ansambl’u, kudaman johtajannu oli V.P. Gudkov.
Suomes 1970-luvus algajen ruadau Kanteleliitto. Jyväskyläs ruadau Suomen kandelehmuzei.
Kandelehensoittuo on opastettu Sibelius-Akademies Helsingis, nygözes Taidehyliopistos, omannu ainehennu vuvves 1987.
Nägevy panos hromattizien kandelehien luajindah pandih neroniekat Kl’uhin, Jamščikov, Kristal, Kuk, Čelombit’ko, Frolov, Smolin. thumb|[[Viktor Vasnetsov, Guslinsoittajii, 1899]] thumb|Nevvostoliiton aigaine postumarku, kuduas latvielazii kanzansoittimii. Kuvas myös latvielaine kannel libo kokle.
Kandelehel soitto
Kandelehtu soitetah pidämäl sidä piduzin polvil libo stolal. Kanzanomastu kanneldu soitetah näppäilemäl kieliäi da jättämäl net puaksuh soimah, ga yhtelläh taidehsoitos käytetäh iänen sammutindu.
Kandelehel soittajes näppäilläh tavan mugah melodiedu oigiel käil, hurual käil soitetah madalil kielil. Puaksumbah kandelehet on viritetty diatonizesti. Viizikieline kandeleh on tavan mugah viritetty D-duurih (d–e–fis–g–a) libo vastavah mollih (d–e–f–g–a), ga tostugi viritysty käytetäh.
Kandelehel soitetah soluo, myödäh soitetah kanzallizen eeposan Kalevalan runoloin mugah.
Aihies muijal
Kategourii:Soittimet
Hiisjärvi
Hiisjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,3 km². Järven pindu on 78 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Loimolanjogi.
H H H H
Marika Rökk
Marika Rökk (3. kylmykuudu 1913 – 16. oraskuudu 2004) oli germuanielaine ozuttelii, tansii da pajattai, kudamal oldih vengrielazet juuret.
Eloskerdu
Marika Rökk rodivui Kajirah. Hänen tuattah oli arhitektorannu da rakendajannu. Pereh ei hätkie elänyh Jegiptas, tuli järilleh Vengrieh. Vuvvennu 1924 hyö muutettih Pariižah, kus Marika rubei ammatillizesti harjaittamah horeogruafiedu, hänen opastajannu oli ven’alaine baleriinu Rudkovskaja. Rökk ezityi yhtes Hoffman Girls -baliettujoukonke kuulužas Mulen Ruž -kabares. Samazen joukonke vuozinnu 1925-1929 häi oli ozuttelumatkoil Yhtysvallois, ezityi New Yorkas Broadwayl. Vuvvennu 1929 tuli järilleh Jevrouppah, rubei ezittymäh operietois da varjetes Monte Karlos, Berlinas, Londonas, Pariižas, Kannois, Budapeštas da Wienas.
Vuvvennu 1930 Marikal oli enzimäine epizoudurouli muuzikkukomiedies ”Why Sailors Leave Home” (”Mindäh merimiehet jätetäh kodi”). Vuvvennu 1935 häi sai enzimäzen suuren roulin Kummituksien poujezdu -filmas (vengr. ”Kísértetek vonata”).
Vuvvennu 1935 Rökk ezityi omas enzimäzes germuanielazes filmas. Tämän jälgeh oli vie mondu roulii. Kuulužimannu niilöis oli rouli värikkähäs Minun huavehen neidine -muuzikkukomiedies (”Frau meiner Träume”). Vuvvennu 1947 sidä ozutettih Nevvostoliitos da äijän kiitettih sidä.
Jälles voinua joukkoviestimis sai lugie, rounoku Rökk ruadoi Nevvostoliiton tiijustelun hyväkse. Ga tovestuksii sille ei olluh.
Voinan loppiettuu Rökk jatkoi ozuttelijan ruaduo da uvvessah rubei snimaimahes kinolois. Vuvvennu 1958 häi kiändyi lavale, rubei ezittymäh da pajattamah operietois.
Marika Rökk kuoli syväintaudih.
R R R R
Afon Tywi
Afon Tywi ( libo Towy) on jogi Kymrinmuas.
31. heinykuudu
30. heinykuudu - 212. vuvven päivy (213. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 153 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
H
Toine muaimanvoinu
pienoiskuva|Animaatio toštu muaimanvoinast Toine muaimanvoinu oli voinu kudai algoi vuvvevvu 1939 da loppui vuvvevvu 1945. Voinu oli Germuanii, Itualii, Japounii, Vengrii, Rumiinii, Bolguarii da Suomi vastah Brituanii, Frantsii, Nevvostoliitto, Yhtysvallat da Kitai.
Lähtehet
Kategourii:Histourii
L'utecii
L'utecii on alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Lu, noumer on 71. L'utecii kuuluu lantanoidoin da harvinazien muametalloin joukkoh. Oksiidumuvvos sen rippumattomasti toine toizes löydi kolme miesty vuonnu 1907. Yksi oli francielaine hiimiekku Žorž Urben (Georges Urbain). Toine mies oli avstrielaine minerualoin tutkii Karl Auer fon Vel'sbah (Carl Auer von Welsbach). Kolmas oli amieriekkalaine hiimiekku Čarl'z Džeims (Charles James). Nimen alguainehele andoi Žorž Urben. Sen pohjannu on Pariižan muinaine latinalaine nimi Lutetia Parisorum.
1699
Ken kuoli sinä vuon
1699
Šaijärvi
Šaijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Valdain kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,8 km². Järven pindu on 130,2 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy Šaioja, kudai laskeh Neljärveh, sit läbi virduau Korosozerka-jogi, kudai laskeh Pullojärveh. Täs järves läbi virduau Sumajogi, kudai laskeh Vienanmeren Oniegan lahteh (Vienanmeren rannikko).
Š Š Š Š
Gafnii
Gafnii on alguaineh, kuduan merki Mendelejevan taulukos on Hf, noumer on 72. Gafnii on painavu hobjanvärine metallu, kuduadu on vaigei sulattua. Enzimäzinny alguainehen löyttih Dirk Koster (Dirk Coster) da D'ord' de Heveši (George de Hevesy) vuonnu 1923. Gafnii oli löytty Daanies Kopengagenan linnan lähäl, alguainehen nimi tulou tämän linnan latinalazes nimes Hafnia.
Naistenjärvi (järvi)
Naistenjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 4 km², vezibasseinan ala on 1710 km². Järven pindu on 132,8 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Torasjogi. Järven rannal on sijoitannuhes Naistenjärven raudutieazemu.
N N N N
31. kevätkuudu
31. kevätkuudu - 90. vuvven päivy (91. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 275 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
K
Priäžän kanzalline piiri
Piirin pinduala on 6395 nellikkökilometrii. Piiri on Karjalan tazavallan keskusozas. Priäžän piiri on Oniegan da Luadogan järven välis. Päivännouzurajal on Anuksen ylängö. Priäžän piiris 9,4 % pindualua on vezistölöil.
Piiris kazvau meččy. On äijy suodu, jogie da lambie. Priäžän piiril on yhtehine raja Karjalan tazavallan Kondupohjan, Suojärven, Pitkänrannan, Anuksen da Oniegan rannikon piirilöin sego Leningruadan alovehen Podporožjen piirinke.
Nikosii
Nikosii on Kipran Tazavallan sego Pohjazen Kipran turkilaizen tazavallan piälinnu. Se on Kipran suaren keskiozas. Nikosies on 276 tuhattu eläjiä (2012). Kanzoinväline lendoazemu on salvattu vuvves 1974 algajen, sen tilois on yhtistynyöt kanzukunnat -järjestön toimisto.
Priäžän kanzalline piiri
Piirin eländykohtat
P P P
Nikosii
Vuvven 2004 tiedoloin mugah linnan griekkalaizes ozas eli 270 tuhattu hengie, turkilaizes ozas – 84893 hengie. Nikosii on ainavo muailmas juattu piälinnu.
Nikosii on kauppu- sego tevolližuskeskus. Linnas on 2 nygyaigastu kauppukeskustu, laukkoi, syömälkohtii, iloituskohtii. Nikosies kehitetäh tekstiili-, nahku-, savi-, plastiekku-, syömistevolližuttu. Linnan rinnal ollah vaskikaivokset. Nikosies on Kipran yliopisto da vie 5 yliopistuo.
Kategourii:Linnat Kategourii:Muantiedo
Kukšimägi
Se sijoittuu Kukšajärven rannal.
Kukšimäin rahvahan lugumiäry
Kategourii:Anuksen piiri
Mišinselgy
Mišinselgy on vahnuaigaine liygiläine kylä, kudai on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizes piiris da kuuluu Dessoilan kyläkundah.
Kylä on histourien mustomerki.
Mišinselgy on sijoitannuhes Nuožarvi-Jessoilu -dorogal.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 98 hengie.
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
Šilosjärvi
Šilosjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Valdain kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1 km², vezibasseinan ala on 41,3 km². Järven pindu on 119 metrii korgiembi meren pindua.
Järves läbi virduau Šilosoja, kudai laskeh Uikujogeh.
Š Š Š Š
Kukoinmuarju
Kukoinmuarju on korgei tuhjo. Se voi olla viitty metrii korgevuttu. Tuhjon varvat ollah ogahakkahat, lehtet čomat sullanluaduzet. Kukkiu tuhjo myöhäzel keviäl libo kezän allus. Rouzovoit kukat ollah tavallizet, net levitetäh ymbäri hyvän duuhun. Kukoinmuarjua on äijiä luaduu dai kukat niilöis voijah olla valgiet, rouzovoit da ruskiet.
Sygyzyl kukkien sijah roih muarjua. Net ollah suuret ruskiet libo oranževoit, tävvet siemendy. Muarjois on äijy kaikenmostu vitamiinua. Niilois keitetäh varen’n’ua, kampottua, muarjuvetty, varustetah muarjupudruo, mehuu. Varen’n’ua keitetäh kukoinmuarjan halvazisgi. Kuivattulois muarjois luajitah čuajuu.
Kukoinmuarju on hyövylline kazvi, pädöy mones voimattomukses.
K
Lyydiläižet
pienoiskuva|lyydin flagu Lyydiläižet (Lyyd, Lüüdilaižed) ollah rahvas kudai voibi olla Karjalaine joukko libo oma uralilaine rahvas. Lyydiläižiä on nečilleh 10.000 da vai 3.000-300 malttau paista lyydikse. Suomalaizien mugah lyydi on oma kieli da rahvas a ven´äs se on karjalaine joukko. Melgeh kaikki Lyydiläizet ollah ven´äl paiči vähäizen on sežo suomes da ruoččis. Suomes pietäh omua seurua Lyydiläizil nimeltäh "Lüüdilaine siebr" kudai himouttelou pidäy Lyydiläižen kulturan elos Suomes da Ven´äs. Lyydilaižet paistah Suomekse, Ven´äkse, Ruočikse da Lyydikse. Melgeh kai lyydiläizet ollah pravoslavine.
Kategourii:Rahvahat
Sosnovets
Sosnovets (Сосновец, Sosnavitsa) on Karjalan tazavallan Belomorskan piirin pos’olku. Se on Sosnovetsan kyläkunnan haldivolline keskus.
Se sijoiččou Belomorskan-Baltiekan kanualal, 20 kilometrin piäs Belomorskaspäi.
Eläjien piäruadopaikannu on Belomorskan-Baltiekan kanualu. Pos’olkas on portu, raudutieazemu, laukat, pieni hoteli, kirikkö da poštu.
Pos’olkas ruadau ambulatourii, keskiškola, mečänhoidoala, kalankazvatuszavodu da laitos, kudai luadiu kivimurendehtu.
Histourii
Sosnovets tietäh vuvves 1885 algajen. Vuvvennu 1926 pos’olkas eli 12 hengie, kaikin oldih karjalazii.
Belomorskan-Baltiekan kanualan rakendamizen aigua v. 1931 – 1933 pos’olkas oli Gulagan luageri.
Vuvves 1953 algajen pos’olkas ruadau vezivoimalu (Маткожненская ГЭС). Vuvvennu 1956 pos’olkas rubei ruadamah kalankazvatuszavodu, kudaman ruado on merilohen, järvilohen da muun kalan keinolluajittu kazvatus.
Histourien mustomerkit
Sosnovetsas on Suurel voinal tapettuloin Nevvostoliiton saldattoin kalmu.
Rahvahan lugumiäry
S S Kategourii:Belomorskan piiri
Kul'tuuru
Kul'tuural on moni toine toizeh liittyjiä merkičysty:
Lähtehet
*
1698
Ken kuoli sinä vuon
1698
1917
Ken kuoli sinä vuon
1917
Ylinen Liusjärvi
Ylinen Liusjärvi on järvi, kudai on Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2,3 km², vezibasseinan ala on 246 km². Järven pindu on 179,1 metrii korgiembi meren pindua.
Y Y Y Y
Ernest Hemingway
Ernest Miller Hemingway (21. heinykuudu 1899 Oak Park, Illinois – 2. heinykuudu 1961 Ketchum, Idaho) oli 1900-luvun tärgevimii yhtysvaldalazii kirjailijoi.
Hemingway piästi ilmah moni romuanoi da novellukogomuksii da sai Nobelan kirjalližuspalkindon vuvvennu 1954.
Vil’nussu
Vil’nussu on Litvan piälinnu, kus on Vil’nusan linnan ičehallindo. Sie eläy 622 543 hengie (2016), 18% kogo muan eläjis, Vil’nussu on yksi suurimbis Baltien mualois Riijan jälles. Linnas eläy 63,2% litvalastu, 16,5 % pol’šalastu, 12% ven’alastu (2011).
Vil’nussu on Litvan peräliidehes, kus Vil’nä-jogi laskeh Vilijä-jogeh. Vil’nussu - linnaspäi Valgoven’an rajakohtassah on 33 km. Vil’nussu on Litvan suurin poliitiekku-, ekonoumiekku- sego kul’tuurukeskus. V V
Estounii
pienoiskuva|Vahnu Tallinn. pienoiskuva|Estounii 2021 Estounien tazavaldu (oma nimi ) libo Viro on tazavaldu Baltiekkumeren päivännouzurannal Pohjas-Jevroupas Suomenlahten suvipuolel. Muas eläy 1 320 174 ristikanzua, kudamis läs kolmasoza (434 426) eläy piälinnas Tallinnas. Estounien toizii suurii linnoi ollah yliopistolinnu Tartu (98 449 eläjiä), Narva (59 049 eläjiä) da Kohtla-Järve (37 198 eläjiä) da Viron kezän piälinnu Pärnu (40 005 eläjiä). Viron virralline kieli on Eestin kieli.
Ernest Hemingway
Hemingway tapoi oman ičen 2. heinykuudu 1961 ambujen iččiedäh oružal kärzittyy hätken vaigies alkogolizmas da depressies. Hemingwayn Floridan Key Westas sijaiččii kodi on tänäpäi kirjailijan kodimuzei.
31. oraskuudu
31. oraskuudu - 151. vuvven päivy (152. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 214 päiviä.
Ylä-Kiltsunjärvi
Ylä-Kiltsunjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 176,3 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi vezi piäzöy Ala-Kiltsunjärveh.
Marcello Mastroianni
Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni (28. syvyskuudu 1924 – 19. talvikuudu 1996) oli itualielaine ozuttelii, Itualien, Jevroupan da muailman kuulužien kinopalkindoloin laureattu. Ruadoi Itualien tundiettuloin kino-ohjuajienke XX vuozisuan toizen puoliškon aigah. Hänen syvendynnyh, vagavu da vähäzel eksentričnoi ozutandutaba pädi itualielazen kinon monien klassiekkoin taidoeččimizile. Hyväs da kiindies yhteisruavos Mastroianni oli Federico Fellininke, kudai kuvai händy omis filmois “Magei elos” (1960), “Puoliyheksätty” (1963), “Riimu” (1972, “Džindžer da Fred” (1986).
Erzäläine Wikipedii
Erzäläine Wikipedii se on Wikipedien oza erzän kielel. Se otettih käyttöh 26. oraskuudu vuonnu 2008.
Marcello Mastroianni
Eloskerdu
Mastroianni rodivui mägilöis olijas kyläs Apenninoil. Hänen lapsus- da nuorusaigu meni Torinas da Riimas. Sen aijan ozutelmis oli neorealististu sävyy, ihan kui filmois, kudamis enziallus ezityi nuori Mastroianni.
Erzäläine Wikipedii
Histourii
Projektan alguhpanijannu on Andrei Surikov. Häi eläy Moskovas da oli ven’ankielizen Wikipedien luadijoin joukos. Luadie erzänkielisty Wikipediedy Andrei Surikovua autettih amieriekkalaine kielentutkii, erzän kielen opastai Džek R’uter, žurnalistu Piiterispäi Andrei Petrov da ohjelmoiččii Uljanovskaspäi Mihail Stepčenko.
19. tuhukuudu Wikipedien kielikomitiettu hyväksyi erzänkielizen Wikipedien projektan. Sen jälles nellän kuun aigah azientundijat tarkastettih erzänkielizen Wikipedien ruaduo. 26. oraskuudu vuonnu 2008 Wikipedii erzän kielel rubei ruadamah. Sen adressi on myv.wikipedia.org. Sinne siirrettih kai ennepäi kirjutetut tekstat Wiki-inkubuatoraspäi. Samannu päivänny avattih Wikipediet mokšan da jakutien kielel. Erzänkielizen Wikipedien administruatoroinnu enzimäzekse puolekse vuottu vallittih Andrei Petrov, Andrei Surikov da Džek R’uter.
Anuksenlinnu
pienoiskuva|500.px|alt=Anuksen linnu|Anuksen linnan maket
Erzäläine Wikipedii
Histourii
16. päiväkse oraskuudu vuonnu 2015 oli kirjutettu piäl 2000 kirjutustu.
Marcello Mastroianni
Kinoruado
Fellinin filmu “Magei elos”, kudamas piäroulis oli Mastroianni, kerras luadi ozuttelijua kuulužakse da ezittymäh kučuttavakse kogo Jevroupas.
Anuksenlinnu
Anuksenlinnu libo Anus (Олонец) on linnu Karjalan tazavallas. Anuksen linnu on Anuksen kanzallizen piirin hallindokeskus. Anuksenlinnu on yksi Pohjas-Ven'an vanhimis linnois. Enzimäzet kirjallizet mainindat ollah jo vuvvel 1137: linnanoigevuot Anuksenlinnu sai puuhizen linnan nostettuu vuonnu 1649. Linnu on sijoitunnuhes Anusjoven da Mägriänjoven yhtymykohtas lähäl Luadogua. Anuksenlinnal on histouriellizen linnan stuatussu.
Erzäläine Wikipedii
Histourii
11. päiväkse ligakuudu vuonnu 2017 kirjutuksien miäry kazvoi nellähtuhandessah. Ilja Vs’oravnovan sanoin mugah ei tävvy abuniekkua. Alallistu kirjuttajua da kiändäjiä on vähä. Mies sanou, gu vepsäläzil, kudualoi on jiännyh äijiä vähembi, on kirjutettu kahtu kerdua enämbi kirjutustu. Erzäläzil pidäy yhtevyö da tartuo oman Wikipedien kehittämizeh.
Anuksenlinnu
Linnah kuulujat kylät
Anuksenlinnu muvvostau oman linnukunnan, kuduah kuulutah linnan ližäkse kylät Yllöine, Immoilu, Kapšoilu, Puuttil, Riipuškal, Sudal, Taččoilu da Tahtasovo.
Marcello Mastroianni
Kinoruado
Vuvvennu 1986 Mastroianni sai Kannoin kinofestivualin palkindon da händy jo kolmas kerdu kehitettih Oskar-palkindon suajakse, täl kerdua roulis Nikita Mihalkovan filmas “Oči čornije” (“Mustat silmät”).
Anuksenlinnu
Anuksenlinnan talovus da suhtehet
Anuksenlinnu on muatalovuskeskus. Linnas on vie histourielline muzei, taidehmuzei, hotelli da sportuškola. Aunuksenlinnal on ystävystoimindua Mikkelin alovehenke sego Keski-Kainuunke, Ristijärven da Hyrynsalmen ker.
Hullarinjärvi
Hullarinjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Sahankoski
Sahankoski on Karjalan tazavallan Sortavalan piirin Kaalamon kyläkunnan pos’olku. Se on sijoitannuhes Ruokojärven suvirannal da Tohmajoven oigiel rannal. Rinnal on Matkaselkä-Värtsilä -raududorogu.
Činarvi
Činarvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Sahankoski
Rahvahan lugumiäry
S S S
Činarvi
Järven pinduala on 13,5 km², vezibasseinan ala on 168 km². Järven pindu on 174,9 metrii korgiembi meren pindua.
Č Č Č Č
Hullarinjärvi
Järven pinduala on 0,8 km², vezibasseinan ala on 27,6 km². Järven pindu on 182,9 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh nimettömiä ojua, kuduat tullah suoloispäi. Järves läbi virduau nimetöi jogi, kudai virduau Kuotilammes, Jokilammes, Saralammes, Pitkäsjärves, Roukkeenjärves da Varpajärves läbi da laskeh Koitajogeh.
H H H H
Estounii
Kategourii:Jevroupan muat
Histourii
thumb|[[Herodotos, kudamua puaksuh pietäh histourien tuatannu.]]
Hirvilöin fermu
Hirvilöin fermu on Sumarkovan kylän lähäl, Kostroman alovehel. Se on luajittu mennyt vuozisuan 60-vuozien allus kahtelesuale gektuarale muadu.
Elättilöin tuondu
Enziallus elättilöi tuodih fermale lähi mečispäi. Harjaitettih niidy uuzih ololoih, sit vuvvennu 1970 oraskuul fermal rodivui enzimäine hirven poigaine. Aijan aloh täs jo kaikkien hirvilöin rodivundukohtannu rodih fermu.
Histourii
*
Hirvilöin fermu
Piäruado
Enzivuozinnu ferman ruadajien piäruado oli hirvilöin piendän tehnolougieloin kehittämine, hirvilöin kazvattamine da kezittämine, hirven maijon tuotandu.
Päivän aloh oraskuus syvyskuussah emähirvi andau 1-6 litrua maiduo. Lypsändäh niškoi fermal ollah omat huonukset, ga lypsiä hirvi voijahgi mečäs. Hirven maido on ylen tervehelline, sit on keskimiärin 9% valgijastu da 12% razvua. Sidä juvvah vačan da šuolin märgäh, säjehtaudiloih. Maiduo fermalpäi vietäh Susaninan nimizeh parandolah, kudai on lähäl fermua. Sidä voijah ostua fermale tulluotgi.
Elättilöin kačondu
Joga vuottu fermal piettävii da kačottavii hirvilöi liženi. Sit on olluh ainos mondu kymmendy hirvipiädy – 40-60 eri-igähisty. Talven aigua niilöin paimenduskohtannu ollah ferman ymbäristön muat. Niilöis hirvet ollah yksinäh da juuri niilöih niškoi luajittuloil tanderil syvväh huavan da pajun kuordu da vezua. Niidy joga päiviä varustetah ferman ruadajat.
Joga elätin kaglah on pandu kagluremeni, kudamah on kirjutettu hirven nimi. Aiguzeh hirveh vie on pandu raadivosiirdin, sen vuoh voibi terväh löydiä hirvi, kerran ku se kavonnuh meččäh.
Poigazien piendy
Fermal hirvilöin poigazii pietäh erikseh. Jälles kannandua emähirvi eroitetah poijis. Enimyölleh emähirvi kandau sulakuul da oraskuul. Kandamizilleh olijoi emii sežo eroitetah toizis elättilöis. Rodivunnuzii poigazii jo enzipäivis imetetäh tötös, juotetah niilöile maiduo.
Anuksenlinnu
Eläjät
Linnas eläy läs 8400 ristikanzua, heis läs 60% on karjalastu.
1207
Ken kuoli sinä vuon
1207
Anuksenlinnu
Tieduo toizil sivuloil
Kategourii:Karjalan linnat Kategourii:Anuksen piiri
Marcello Mastroianni
Kinoruado
M M M M M M
31. pakkaskuudu
31. pakkaskuudu on 31. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 334 (335. kargavusvuon) päiviä.
Ken kuoli sinä piän
31. pakkaskuudu
Etnogruafii Kirjalližusluvettelo
Karjalazet = Karjalaset / Karjalan tazavallan kanzallizen poliit. da uskonnollizien azieloin min. - Petroskoi : Periodika, 2009.
Lyydi, 2008 / [toim.: Marjukka Patrakka et al.]. - Helsinki : Helsingin yliopisto, 2009.
Soči
Kategourii:Ven'an linnat
Vienanmeren-Baltienmeren kanualu
Vienanmeren-Baltienmeren kanualu (Беломо́рско-Балти́йский кана́л, Belomorsko-Baltijski kanal) on kanualu, kudai yhtistäy Vienanmeren Oniegujärven kel da kudual on tie Baltienmereh da Volga-Baltienmeren vezitieh.
Baškirielaine Wikipedii
Baškirielaine Wikipedii (bašk. Башҡорт Википедияһы) on Wikipedien oza baškirien kielel.
6. päiväkse kezäkuudu vuonnu 2019 Wikipedies baškirien kielel oli 48 992 kirjutustu.
1692
Ken kuoli sinä vuon
1692
Vienanmeren-Baltienmeren kanualu
Rakendehen eroitukset
Kanualan laittehih kuulu 128 objektua, kudualois 19 on salbavuo (niilöis 13 – kaksiozahizet, 6 – yksiozahizet), 15 plotinua, 19 vezilaskuu, 49 randusuojustu da 33 keinolluajittuu kanalua, 5 vezivoimalua, da sežo muut laittehet.
Vezivoimalat
Eruo korgevuksien keskes kanualan pohjan puolel käytetäh sähköenergien valmistamizeh niškoi Vig vezivoimaloin kaskadan avul, kudual on 5 porrastu: Ondan vezivoimalu, Palkorogan vezivoimalu, Matkožnenskaan vezivoimalu, Vigostrovan vezivoimalu, Vienanmeren vezivoimalu. Kaskadan tevokkahus on 240 MW, keskivuozine valmistamine – 1310,5 mln. kW/č. Vezivoimaloi nostettih muuloin laittehien nostamizen erikseh 1949-1967 vuozis. Vezivoimalat madal- da keskipainehizet, pyörähtys-lavazen veziagreguatanke, ollah nostettu plotilluolizin libo plotin-vezivedävin kuavoin mugah.
Kategourii:Karjal Kategourii:Karjalan nähtävykset Kategourii:Transportu
Prokkoilu
Prokkoilu on Karjalan tazavallan Priäžän kanzallizen piirin kylä, kudai kuuluu Dessoilan kyläkundah.
Kylä on sijoitannuhes meččyjärven rannal Petroskoi-Suojärvi -dorogal.
Prokkoilas on säilynyh XIX-vuozisuan časounu.
Rahvahan lugumiäry
Vuvvennu 1905 kyläs eli 196 hengie.
Kategourii:Priäžän kanzalline piiri
Marta Rovira
Marta Rovira i Vergés (s. 1977 Vic) on katalunielaine poliitikku da Katalunien tazavaldalazen hurualiston piäsekretuaru. Häi saneli 23.3.2018, ku häi on joudunuh lähtemäh muanpagoh sendäh, ku Ispanies händy da mondu muudu katalunielastu poliitikkuo tahtotah panna tyrmäh toinah 30 vuvvekse sen jälles, ku Katalunien alovehhallindo järresti 1.10.2017 rahvahaniänenandon Katalunien iččenästymizes. Ispanii on andanuh Roviras rahvahienvälizen pietysmiärävön, ga hänen nygöine olendumua Šveitsarii on kieldävynnyh pietysmiärävön toimeh panendas sendäh, ku se miärittelöy Rovirale Ispanies azetetut viäritekset poliittizikse.
Skopje
Kategourii:Linnat Kategourii:Muantiedo
Marta Rovira
Lähtiet
Kategourii:Katalunii
Sportu
thumb|Nygyaigazet sportsmenat. Pentathlon 2004 Olimpiadukižat. Sportu on tärgei ristikanzan eloksen ozapuoli. Sportu auttau olla tervehenny, auttau lujendua lihaksii. Se on paras aijanvietändäh niškoi. Sportuija voibi yksinäh, kahtei, joukolleh. Ezimerkikse, juoksendellah libo hiihtelläh yksinäh, kižatah tennissah kahtei libo nelläi, a jalgumiäččyh da hokkeih kižatah joukolleh.
S
Argentiinu
thumb|Argentiinu thumb|Salta
Argentiinu libo Argentiinan tazavaldu  on suvizen Amerikan toine valdivo muan pindualan suuruos (Brazilian jälles) da kolmas rahvahan lugumiäräs (Brazilian da Kolumbian jälles). Se sijaiččou suvizen Amerikan liidehozas da Tulimuan suariston päivännouzun ozas. Susiedat: päivänlaskus on Čili, pohjas on Bolivia da Paragvai, koillisozas Brazilia da Urugvai. Päivännouzus on Atlantan valdumeri. Muan pinduala on 2 780 400. Rahvahan lugumiäry on 3 417 000 hengie (2015). Buenos-Aires on valdivon piälinnu.
A A
Ylä-Kuukkausjärvi
Ylä-Kuukkausjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Naistenjärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1 km², vezibasseinan ala on 68,1 km². Järven pindu on 183,1 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh nimetöi oja, kudai tuou vetty Kuikkalammespäi. Ylä-Kuukkausjärveh laskeh nimetöi oja, kudai tulou Vaatshoinkerallizes lammespäi. Vie järveh laskeh oja, kudai tulou Salmenkorvenlammespäi. Järvespäi lähtöy Kuukkausjoki.
Y Y Y Y
347 eaa.
Ken kuoli sinä vuon
347 eaa.
1691
Ken kuoli sinä vuon
1691
Čuudajärvi
Čuudajärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirih.
Järven pinduala on 9,5 km², vezibasseinan ala on 2900 km².
Järves voibi pyydiä riäpöidy, särgii, lahnua, siigua da ahvendu.
Č Č Č Č
1237
Ken kuoli sinä vuon
1237
Šobozero
Šobozero on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Vojačun kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 3,4 km², vezibasseinan ala on 130 km². Järven pindu on 70 metrii korgiembi meren pindua.
Etnine joukko
Etnillizel joukol tarkoitetah rahvasjoukkuo, kudai perustuu sen jäzenien yhtehizeh kul'tuuruperindöh, uskondoh, kieleh, alguperämuah libo ulgonägöh. Etnilližyön käziteh viittuau niilöih kul'tuurillizih piirdehih, kudamii käytetäh tämän kategoruičendan pohjannu.
Šobozero
Järves läbi virduau Šoba-jogi, kudai laskeh Šavan’-järveh. Täs järves läbi menöy Vienan- da Baltiekkumeren kanualu.
Etnine joukko
Etnillizen joukon da rahvahan käzittehet voijah erähis kontekstois olla piälekkäizet, ezimerkikse paistes suomi-ugrilazih rahvahih näh.
Šobozero
Š Š Š Š