cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikolai Leskov
Nikolai Feofilaktovič Leskov (29. ligakuudu v.1871, Pyhärvi – 5. kylmykuudu v.1915, Petroskoi) oli ven’alaine opastai, kodirannan histourien tutkii, etnogruaffu, kirjuttai. Oli karjalazennu. Anuksen hengellizen seminuarien loppietuu Nikolai Leskov piäzi opastumah Piiterin hengellizeh akadiemieh. Loppi sen vuonnu 1896. Opastundan aigah Ven’an muantiijollizen seuran käskys Nikolai Leskov kävyi Anuksen guberien kylih keriämäh rahvahanrunohuttu. Vuvves 1887 oli opastajannu Kargopol’an hengellizes opistos. Vuonnu 1893 hyväs ruavos Nikolai Leskov sai hobjazen medalin Ven’an muantiijollizes seuraspäi. Vuvves 1908 Nikolai Leskov oli arifmietiekan, muantiijon da luonnontiijon opastajannu Anuksen hengellizes seminuaries.
L L L L
Kiža
Kiža on aijanviettehekse harjoitettavu miärymuodohine da -siändöine kilbu libo kiža, kudamas on välinehii, ezimerkikse kartiloi da knopkii. Kižan aigua ozanottajat novvetah kižua ohjuajoi siändölöi. Kižan kulguh voijah ližäkse vaikuttua kižuajoin luajitut vallinnat da strategiet, tapahtumu da sportumaižien kižoin kižuajien tiijolline malto.
Kižuajat kižatah yksin libo joukkovehinnu toine tostu vastah. On myös kižoi, kudamii kižatah yksin (pasianssu libo videokižat) da kižat, kudamis ei ole voittajua (roulikiža).
David Hume
David Hume (7. oraskuudu (26. sulakuudu) 1711 – 25. elokuudu 1776) oli šotlandielaine filosouffu, empirizman, psiholougizen atomizman, nominalizman da skeptitsizman ezittäi; erähien tutkijoin mugah agnostiekku; ekonomistu da histouriekku, Šotlandien Tiijonandamisaijan eräs suurimis ezittäjis.
Opastus da tiedoruado
Nuorete Hume kävyi Edinburgan yliopiston luvendoloile, kus sai opastuo oigevustiijon perustehet da muinas-gretsien kielen. Vuvvennu 1726 omahizien käskendäs häi jätti yliopiston, heijän mugah Davidas pidi tulla hyvä advokuattu.
Vie nuorennu Humel oli kiinnostus filosouffieh da literatuurah. Häi äijän mietti moralin kyzymyksis da 20 vuvven ijäs rubei kirjuttamah omii mielii uskondos, ga jällespäi polti tetratin, kudamah kai kirjutti. Omat tahtottih, ku David ruadas oigevustiijon alal, ga händy viettih omah puoleh Ciceron da Vergilius. Liijallizen älyruavon periä Humen tervehys paheni da häi siirdyi toizeh ruadoh. Vuvvennu 1734 Hume muutti Bristolih, kus oppi ruadua kaupputalois, ga sentämän kuun mendyy ellendi, ku se ei ole hänen ruado. Sammannu vuon Hume lähti kolmekse vuottu Frantsieh Pariižah da Reimsah. Kaksi vuottu häi oli La-Fleš-školas, kus omal aigua opastui R. Dekart.
1750-luvul Hume kirjutti Anglien histouriedu. Tämä ruado nostatti vihua hänen kohtah anglielazien, šotlandielazien, irlandielazien, kirikköh kuulujien, omanmuanšuvaiččijoin da toizien keskes. Ga jälles ”Anglien histourien” toizen ozan painandua vuvvennu 1756 rahvaskunnan mieli muutui da jo toizien ozien julgavot löyttih omat lugijat ei vaiku Anglies, ga kogo manderel. Kaikkiedah Hume kirjutti tämän kniigan kuuzi ozua.
Jo vuvvennu 1751 Hume tunnustettih kirjuttajannu Edinburgas. Vuvvennu 1752 Juristoin yhtistys valličči händy Advokuattoin kirjaston (nygözen Šotlandien Kanzallizen kirjaston) kaiččijakse. Vähästy enne kuolendua Hume kirjutti ”Omaeloskerran”. Sit häi kirjutti omas ičes, kui leppeisydämellizes, avvonazes, paginakkahas da vesseläs ristikanzas, kudamal on himuo literuatuurukuulužuoh, kudai tottu paisten ”nikonzu ei kovendannuh minun syväindy, kaččomattah monih ozattomuksih”.
H H
1750-lugu vuvvet
1750-lugu vuvvet:
Mägimarin kieli
Mägimarin kieli (mägimarin kieleh Кырык мары йӹлмӹ) on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkuoh kuului marilaine kieli.
Kategourii: Suomelas-ugrilazet kielet
1760-lugu vuvvet
1760-lugu vuvvet:
Mendelevii
Mendelevii on alguaineh, kuduan atomnoumer Mendelejevan taulukos on 101, kirjutusmerki on Md. Enzimäzinny tädä alguainehtu suadih amieriekkalazet tiedomiehet A. Giorso (Albert Ghiorso), B. Harvi (Bernard Harvey), G. Čoppin (Greg Choppin), S. Tompson (S. Thompson) da G. Siborg (Glenn T. Seaborg). Se oli vuonnu 1955. Alguaineh sai oman nimen ven’alazen hiimiekan Dmitrii Mendelevan kunnivokse.
Kalevalan kanzalline piiri
Kalevalan kanzalline piiri on piiri Karjalan tazavallas. Piirin keskuksennu on Kalevalan linnanjyttyine pos’olku.
Kalevalan piiri kuuluu peräpohjazen alovehien joukkoh.
Piiri on sijoitannuhes Karjalan tazavallan luodeheh. Kalevalan piiril on yhtehine raja Louhen, Kemin, Mujehjärven da Belomorskan piirilöin, Kostamuksen linnan da Suomenke. Kalevalan piirin pinduala on 13316 nellikkökilometrii. Piiris on äijy vezistyö (1/6 oza pindualua). Vezistölöin joukos on 50 suurdu järvie da kolmetostu jogie. Laivoin käyndymatku vezistölöi myöte kestäy 185 kilometrii. 30% piirin pindualua on suoloil.
K K K
Ljouwert
Ljouwert (gollandiekse Leeuwarden) on Friizanmuan piälinnu.
1923
Ken kuoli sinä vuon
1923
Ljouwert
Kategourii:Friizanmua
Ruskeihaigari
Ruskeihaigari (Ardea purpurea) on haigariloin heimoh kuului lindu.
Taival
Taival on karjalankieline almanakku. Se piäzöy ilmah joga vuottu da sen ilmah piästäjänny on Periodika-julguamo.
Ruskeihaigari
R R
Taival
Histourii
Enzimäzet Taival-almanakan noumerat nähtih päivänvalgien vuvvennu 2006 da 2009. Vuvves 2011 Taival piäzöy ilmah alalleh kerran vuvves.
Struktuuru
Taival-almanakan toimitus kuuluu Carelia-lehten toimitukseh, kudai ruadau Periodika-julguamon levon ual.
Syväindö
Taival-almanakas on kirjutustu livvin da vienankarjalan murdehil. Almanakas on runuo, prouzua, kiännösty, oučerkua, literatuuran arvosteluu, tutkimuskirjutuksii. Kirjuttajien joukos on kuulužua karjalastu kirjuttajua da runoilijua da nuordu, vaste kirjuttamah tartunuttu.
Kategourii:Karjalaine kul'tuuru Kategourii:Karjalan kirjalližus
Akkalansaamen kieli
Akkalansaamen kieli on uralilazen kieliperehen suomelas-ugrilazeh kielijoukkoh kuului saamilaine kieli. Se kuoli vuonnu 2003.
Kategourii:Suomelas-ugrilazet kielet
Geogruafii Kirjalližusluvettelo
Dmitriev, S. Mamontua eččiessa. - M. : Gosudarstvennoi učebno-pedagogičeskoi izdateljstva, 1935.
Dmitriev, S. N. Tundra : očerkat i raskuazat / perevedi S. S. Sokolov. - M. : Gosudarsvennoi učebno-pedagogičeskoi izdateljstva, 1936.
Lebedev, N. K. Yksiin dikariloilla kessessa : Uvdeh Gvineih Mikluha-Maklain putešeštvii. - М. : Gosudarstvennoi učebno-pedagogičeskoi izdateljstva, 1935.
Lebedev, N. K. Enzimäzen kerran ymbäri muasta : Magellanan putesestvii / kiändi A. A. Beljakov. - M. : Gosudarsvennoi učebno-pedagogičeskoi izdateljstva, 1935.
Terehova, L. G. Geografija : učebnikka nacaljnoin školan kolmannella klassalla varoin. Č.1. / L. G.Terehova, V. G. Erdeli. - M. : Učpedgiz, 1937.
Баранский, Н. Н. СССР-н физической география : учебникка неполнойн среднейн и среднейн школан 7-тта классуа варойн. – Петрозаводска : Карельской государственной издательства, 1939.
Барков, А. С. Физической география : учебникка неполнойн среднейн и среднейн школан 5 классуа варойн / А. С. Барков, А. А. Половинкин. – Петрозаводска : Карельской государственной издательства, 1939.
Иванов, Г. И. Муан чуастилойн и важноймбиэн капиталистическолойн государствойн география : учебникка неполнойн среднейн и среднейн школан: 6-л классал. - 5-е изд., испр. и доп. - Петрозаводск : Карельской государственной издательства, 1939.
Терехова, Л. Г. География : учебникка начальнойн школан колманнелла классалла. Ч.1. / Л. Г. Терехова, В. Г. Эрдели. – Петрозаводска : Карельской государственной издательства, 1938.
Терехова, Л. Г. География : учебникка начальнойн школан нелланнелла классалла. Ч. 2 / Л. Г. Терехова, В. Г Эрдели ; киянди Г. И. Гурьев. – Петрозаводска : Карельской государственной издательства, 1938.
Терехова, Л. Г., Эрдели, В. Г. География : учебникка начальнойн школан нелланнела классал. Ч. 2 / Л. Г. Терехова, В. Г. Эрдели ; Г. И. Гурьван перевода. – Петрозаводск : Карельской государственной издательства, 1939.
Enturi
Enturi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 0,25 km². Järven pindu on 111,5 metrii korgiembi meren pindua. Järvespäi lähöy Muižarvenjogi.
E E E
Kiärbäine
thumb|300.px|alt=Kiärbäine|Kiärbäine
Syöy kiärbäine suun-kärzäzen avul vai notkiedu syömisty. Ollah sil i pikoipikkarazet hambahat. Niilöin vuoh kiärbäine eroittau kovii syömizii.
Kiärbäine syöy kaikkie, ei kačo tylgiekse jiännyksiigi. Sendäh kiärbäzet ollah voimattomuksien levittäjinny. Ristikanzu ijän kaiken oppiu hävittiä kiärbäzii. Se on jygei sendäh, gu kiärbäzien lugu ylen terväh kazvau. Kiärbäzet kebjieh harjavutah uuzih eländytaboih.
K K
The Carpenters
thumb|right|250px The Carpenters oli vuvvennu 1968 perustettu da vuvvennu 1983 loppienuh amerikelaine pop-joukkoveh. The Carpentersan jäzenet oldih downeyalazet Richard Carpenter da Karen Carpenter.
Stuudiial'bomat
Kategourii:Muuzikkujoukot Kategourii:Yhtistynnyh kuningaskundu
Akira Kurosawa
Akira Kurosawa ( Kurosawa Akira, 23. kevätkuudu, 1910 – 6. syvyskuudu, 1998) oli japounielaine kino-ohjuaju da käzikirjuttai. Händy pietäh yhtenny merkittävimis ohjuajis kinon histouries. 57-vuodehizen uran aigua häi ohjai kaikkiedah 30 kinuo. Kurosawan enzimäine kino Sugata sanširo piäzi ilmah vuvvennu 1943.
Elostus
Elostus on toimindua, kudamas semmite lapsi käyttäy omua mielikuvitusta da suau mielihyvää. Se on lapsile luonnolline taba nerovuo. Elostus on ylen tärgei dielo lapsien kehitykses, da sen avvul hyö opastuu ezimerkikse sotsializen eloksen da tundehiin näh. Elostelus käytetäh puaksuh bobii. Elättilöit da aiguhizet sežo elostetah.
Elostukses voibi ollah siändöi, libo se voi ollah improviziiruittua. Eri kul'tuurois on erilaizii kižoi, kudamat ollah suosittuloi.
Kategourii:Himoruado
Kirikkö
Kirikkö organizatsii
Kirikkö voijah ellendiä sil taval, ku sen merkičys on abstraktine hristilline kollektiivu, ezimerkikse duumaijah ku kai ket uskotah Iisusah da Jumalah ollah yhty samua kirikkyö. Silloi-toiči hristianskoi uskon eri suundii kučutah kirikkölöikse, ezimerkikse l'uteranskoi kirikkö libo pravoslaunoi kirikkö. Puaksuh sežo omua prihodua libo muudu alovehellistu hristillisty organizatsiedu kučutah vaigu kirikkö sanal. pienoiskuva|117x117px|St. Basil’s Cathedral
Kirikkö rakenduksennu
Kirikkö sanan merkičys on puaksuh vaigu konkriettine hristilline rakendus, jumalankodi, kus toimitetah uskondollizii ritualoi. Hristianskoi uskon aigazil aijoil ei vie srojittu kirikkölöi, vai ristikanzu kerävyttih rahvahan kodiloih libo jevrielöin sinagougah. 3. vuozisadal azuttih enzimäzet tovellizet kiriköt, ga antiekan riimalazet net hajotettih. Konstantinus Suuren aigah ruvettih tuaste luojimah toine tostu čomembua kirikkyö. Aigua myöte eri čuril kirikkö arhitektuuru sai omii muodoloi da piirdehii.
Hos eri čuril ongi eriluaduzet kiriköt, niilöis äijän samoi piirdehii. Ezimerkikse läis kaikis kiriköis on altari kus toimitetah jumalansluužbii, ristu, kellot da taiduo Iisusas. pienoiskuva|153x153px|St.Peter's Basilica
Kuulužat kiriköt
Muailmas on moizii kirikköi, midä äijän rahvas tietäh ku niilöil on tärgei historialline da kul'turalline merkičys. Moizii kirikkölöi ollah ezimerkikse frantsielaine Notre-Dame, ven'alaine Pyhän Vasiljin katedrualu, Vatikanan Pyhän Pietarin basilika da Hagia Sofia Istanbulas. pienoiskuva|163x163px|Hagia Sofia, mi ei täl kodvua ole kirikkö
Kiriköt Karjalas
Karjalas enzimäzet kiriköt srojittih, konzu ven'alazet tuodih hristianskoi usko Karjalah. Enzimäzet kiriköt oldih mutkattomii da net azuttih parres, myöhembäl aijal manasteriloih azuttih suurii kivizii kirikköi. Läis jogahizes perindehellizes karjalazes kyläs on oma pieni kirikkö, časounu. Karjalas kaikis kuulužin kirikkö on Kižin suarel 1700-luvul parres azuttu kirikkö. alt=Kiriköt Kižin suarel.|pienoiskuva|256x256px|Kiži suaren kiriköt.
Lähtehet
alt=Časounu uuvves Valamois, Heinäviel|pienoiskuva|234x234px|Časounu [[Uvven Valamoin monasteri|uuvves Valamois, Heinäviel]]
*
Särgijärvi (järvi, Suojärven piiri)
Särgijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Myllärit
thumb|300.px|alt=Myllärit|Myllärit Myllärit (Мюллярит) karjalaine folk-rock-joukko, kudai perustettih Petroskois v. 1992.
Särgijärvi (järvi, Suojärven piiri)
Järven pinduala on 2 km². Järven pindu on 178 metrii korgiembi meren pindua.
Myllärit
Joukon endizet ozanottajat
Gituaru Kontrabuassu Puhundusoittimet Vokualu Viulu Al’tu
Särgijärvi (järvi, Suojärven piiri)
Järveh laskeh oja, kudai tulou Matkajärvespäi. Järvespäi vezi piäzöy Lubarveh.
S S S S
Myllärit
Joukon endizet ozanottajat
25. oraskuudu vuonnu 2010 kuoli kuulužu karjalaine muuzikko, yksi Myllärit-joukon perustajis 52 vuvven ijäs Aleksandr Bykadorov (ližänimel Deduška).
Histourii
1992 - 1997
1997 - 2002
2002 - nygyaigah
Huomavukset
↑  Ушел из жизни легендарный «Дедушка» ↑ Скончался основатель группы «Мюллярит»
Viittehet
Kategourii:Karjalan muuzikku Kategourii:Muuzikkujoukot
Vena
V
Korvuyökkö
Korvuyökkö (Plecotus auritus) on suurikorvaine nahkusiibi.
Kategourii:Nahkusiivet
1770-lugu vuvvet
1770-lugu vuvvet:
Penbedw
Penbedw (kymrikse) libo Birkenhead (angliekse) on linnu Pohjas-Anglies lähil Kymrinmuan rajua.
Penbedwn kymriläzet
Hos Penbedw sijaiččou Kymrinmuan ulgopuolel, se on roinnuh tärgiekse linnakse kymriläzilegi. Linnas eläy kymrinkielizii da sie ruadau sežo kymrinkieline kirikkö. Kymrin kielen kunnivokse joga vuozi piettävy kanzalline Eisteddfod-pruazniekku on järrestetty kaksi kerdua Penbedws: 1879 da 1917. Vuozi 1917 rodih tunnetukse Eisteddfodoin istouries sendäh, ku sil vuvvel runosarjan voitti Hedd Wyn, kudai oli jo enne pruazniekan piendiä kuolluh voinas.
Lähtiet
Kategourii:Anglien linnat
Bomban taloi
250px|right|thumb|Bomban taloi. Bomban karjalaiskylä on karjalastu rakendus- da syömiskul'tuurua sego perindölöi ozuttelii kohteh Nurmekses Suomen Pohjas-Karjalas. Bomban alovehen yhtevyös on sežo spa-hoteli da kezäteatru. Karjalaiskylän keskus on Bomban taloi, kudai on vuozinnu 1977–1978 nostettu suuri karjaistaloi.
Bomban taloi
250px|right|thumb|Bomban taloi evustau perindöllisty rajakarjalastu stiil'ua. Bomban taloi on koupii vuvvennu 1855 Jegor Bombin -nimizen miehen poijalleh Dmitri Jegorovičile Suojärvel nostetus talois. Alguperäzes talois eli Bombinien suurpereh, da ku Dmitri vuvvennu 1915 kuoli, muat juattih hänen viijen poijan kesken. Vuvvennu 1934 taloi riičittih, parret pandih viideh tukkuh da jogahine velli sai oman tukun.
Vuvvennu 1960 rodih enzimäizen kerran duumavo taloin uvvellehnostamizes. Projektan enzisijaizennu vedäjänny oli Suojärven Pitäjäseura. Vuvvennu 1976 projektah tuli kerale Karjalan Liitto, da projektu leveni kogonazen karjalaiskylän nostamizekse. Bomban taloi da kylä roittih valmehet 1. elokuudu 1978. Bomban taloin planiruittih alguperästaloin pohjal Vilho Suonmaa da Jarmo Santala.
Pyhän Sergei da Herman Valamolaizien časounu
Suojärven pitäjäseura zavodi časounan nostamizen Bomban karjalaiskyläh alovehen toizien nostamisruadoloin yhtevykses. Časounan ezukuvannu oli Suomen menetetyle alovehele jiänyh Ägläjärven časounu da sen piirdi arhitektu Erkki Helasvuo.
Aihies muijal
Kategourii:Karjal Kategourii:Rakendukset
Nobelii
Nobelii on keinolluajittu alguaineh, kuduan atomnoumer Mendelejevan taulukos on 102, kirjutusmerki on No. Nobelii kuuluu aktonoidoin joukkoh. Kai sen izotoupat ollah radioaktiivizet. Vuozinnu 1963-1964 nobeliedu sai Georgii Fl’orovan joukko koitteluloin aigah. Se oli Yhtistetys ydintutkimuksien instituutas. Samal aigua heis rippumattah nobeliedu suadih Kalifornien yliopistos Berkli-linnas. Alguaineh sai oman nimen Al’fred Nobel’an kunnivokse.
Jean Sibelius
Jean Sibelius, oigiel nimel Johan Julius Christian Sibelius (8. talvikuudu 1865, Hämeenlinna, Suomen velikokni'ažestva, Ven'a — 20. syvyskuudu 1957, Järvenpää, Suomi) oli suomelaine säveldäi, kudamua pietäh Suomen kanzallissäveldäjänny. Hänen stiil'annu oli kanzallisromantiekku. Häi säveldi seiččie sinfouniedu da muun mugah sinfounizii runoloi.
Silkajärvi
Silkajärvi, Silkjärvi, Vilksjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Mujehjärven piirin Rugarven kyläkunnan alovehel.
Järvespäi vezi piäzöy Ondajogeh, kudai laskeh Ala-Uikujogeh.
S S S S
Perganejärvi
Perganejärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Porajärven kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,9 km², vezibasseinan ala on 20,2 km². Järven pindu on 166,7 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi vezi piäzöy Jangarveh.
P P P P
Nellikkökilometri
Nellikkökilometri on pindualan yksikkö.
Kategourii:Yksiköt
Karjalan koivu
Karjalan koivu on anukselaine pajojoukko, kudai pajattau karjalan kielel. On Karjalan koivun repertuaras pajuogi ven’an kielel. Karjalan koivu on Karjalan vahnimii pajojoukkoloi, kudaman ohjuajannu oli tundiettu muuzikkumies Ivan L'ovkin.
Pajot
Karjalan koivu pajattau kui vahnoi perindöllizii karjalazii pajoloi, mugai uuzii kirjutettuloi.
Pajattajat
Horas on kymmenkundu pajattajii, enimät ollah karjalazet. Horas on kazvettu omat muuzikan kirjuttajat – Nikolai Dubalov da Nikolai Riškin da pajoloin sanoin kirjuttajat – Valentina Kodratjeva.
Matkustandu
Karjalan koivuu tundietah Karjalas da sen ulgopuolel. Hora kävyy pajattamah Karjalan kylih, Karjalan tazavallan ulgopuolele, rajan taguagi: Suomes.
1870-lugu vuvvet
1870-lugu vuvvet:
Japounii
Japounieh kuuluu yli 3000 suardu, kudamis suurembat ollah Honshū, Hokkaidō, Kyūshū da Shikoku. Suurin oza suaris on vuoristosuardu da äijät vie tuliperäzii; ezimerkikse Japunien korgevin vuorenhuippu Fuji on tulivuori. Muan eläimiäry on muailman kymmenennekse suurin, piäle 127 miljonua hengie. Suur-Tokion aloveh on muailman suurin metropoliialoveh piäl 30 miljounan hengen. Japounies paistah japounien kieldy.
Lähtehet
Kategourii:Aazien muat
Ivkinjärvi
Ivkinjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kyläkundah.
Järven pinduala on 0,6 km². Järven pindu on 75,3 metrii korgiembi meren pindua. Järves läbi juoksou Loimolanjoki.
I I I
Veškelys
Veškelys (Вешкелица) on vahnu karjalaine kylä Karjalan tazavallas Suojärven piiris. Se on Veškelyksen kyläkunnan keskus.
Veškelyksespäi Petroskoissah, Karjalan piälinnassah, on läs 100 km. Se sijoittuu 7 pienen järven rannoil – Kirikköjärven, Matkajärven, Koverajärven dmi.
Veškelyksen kyläkunnas on mondu kyliä: ezim. Ar’koilu, Lagilambi, Kirikkömägi, Pappil, Padagju, Makkoilu, Vaččoilu, Nikkoilu, Pedri, Hoškoilu da muut.
Kyläs on keskiškola, lapsienpäivykodi, lapsienkodi, laukat, kul’tuurukodi, kirjasto da kylän histourien muzei.
Veškelys on aloveh, kus paistah Siämärven alamurdehel, kudai on livvin murdehen pohjazin alamurreh.
Vuonnu 1989 Veškelykseh tuodih puukirikkö (Часовня Георгия Победоносца), kudai kuuluu XVI – XVII vuozisadah.
Vie yksi histourielline rakennus on Sorokinan taloi (XIX vuozisuan loppu).
Kyläs on Nevvostoliiton saldattoin (kuduat kuoldih v. 1941 – 1944 Nevvostoliiton da Suomen välizen voinan aigua) kalmu.
Veškelyksen rahvahien lugumiäry
Nygöi Veškelykses eläy läs 630 hengie (2016).
Joga vuottu Veškylykses Sroičanpiän pietäh jarmankoi, kudamih tullah kylän kaikin rahvahat.
Šalgovuaru (kylä)
Šalgovuaru on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Puadanen kyläkunnas.
Veškelys
Histourii
Veškelys muanitah enzimäzen kerran 1400-luvun lopun dokumentois kui Salmina Vešelyksen mäil («Деревня Салмина на Вешелукской горе»). 1400-luvul kyläs oli 7 muanruadajoin pihua da 12 «мест дворовых» («хоромы пожгли и крестьян побили немецкие люди»). Hos oligi voinu, karjalazet muutettih uuzih paikoih, toiči varattavihgi. Hyö tuldih paikkah, kudai rajoittuu heijän kodimuanke – Karjalan ujezdah (Корельский уезд), kunne 1570-luvul ainos tungiettihes ruoččilazet.
Šalgovuaru (kylä)
Se sijoiččou lähäl Syjäjärvie.
Rahvahan lugumiäry
Š Š Kategourii:Karhumäin piiri
Veškelys
Histourii
XIX- luvun keskes Veškelyksen nimi oli Гошкойлы libo Гошкила da sih kuulutah kylät: Вешкельский погост, Горсельская Гора, Питракиева Гора, Савкойла. V. 1926 Veškelyksen nimi oli Vaččoila (Ваччойла).
Rahvahan elaijan tavat
Kui kaikkiel karjalazis kylis, Veškelykses ristikanzoin piäruadonnu oli muanruado. Siämärven muas on äijy kivie. Sendäh pellot oldih pienet. Kazvatettih ruistu, kagrua, ozrua, hernehtu, pelvastu da liinua. Sežo kylvettih vil’l’oi da nagristu. Kapustua da turnustu ruvettih istuttamah, konzu roittihes enzimäzet kolhozat. Sežo istutettih kartohkua. Kezämökiseläjät tuldih Petroskois Siämärven rannale 1970-luvul. Hyö iče ollah niilöis paikoispäi da elettih talolois, kudamis rodittihes.
Kaskii ristikanzat käytettih 1940-luvun keskessah, a nagristu istutettiih paloloih voinangi jälles. Veškelykses enne piettih lehmii, heboloi, lambahii da kanoi. Poččii ruvettih kazvattamah kolhozois 1930-luvul, a kozii voinan jälles. Pidiä kozii oli halvembi lehmii, sendäh gu verot kozih oldih pienembi. Karjalazien elokkahus rippui žiivattoin miäräs. Žiivatat ainos voi myvvä da niilöin avul voi väittiä muadu. Hyvä muanväitys tarkoittau hyviä vil’l’an tulostu.
Žiivatoile pidi varustua heiniä. Veškelykses ei varattu pahua siädy heinarren aijas. Sie käytettih erillizii rakennuksii hienän kuivuamizeh niškoi, kui Suomes.
Kalastus ainos oli tärgein elinhommu. Sen avul ristikanzat suadih d’engua. Veškelykses on äijy järvie da lambii. Niilöis on ahvendu, haugii, särgii, kuhua, lahnua da muudu. Ennevahnas pyvvettih kalua ezim. verkoloil, ongittamine oli lapsien ilo. Ga voinan aigah da sen jälles ei suannuh kalastua kyzymättäh suomelazes nadzoras. Silloi lapset, kudamat ongitettih rannoil, pellastettih perehet nälläs. Sendäh gu sih aigah ei kalastettu äijiä, kalua järves oli muga äijy, gu liemeh voi pyydiä, kuni vezi kattilazes kiehuu.
Kalastettih talvel, keviäl da sygyzyl. Kezäl ongitettih vai lapset da naizet ičele syömizekse, sendäh gu ižändät oldih sualoiruadolois.
Mečästys Veškelykses ei olluh hyvin kehitetty. Mečästäjii oli vähän: yksi-kaksi joga kyläs. Mečästettih linduloi da elättilöi syömizen da sobien niškoi.
Kalastuksen, mečästyksen, muanruadoloin da žiivatoin pidämizen ližäkse ristikanzat harjoitettih meččy-, seppy-, puččihommii da käziruadoloi. Joga kyläs oldih kirvesmiehet, reinsidojat, melliččyniekat imi.
V V Kategourii:Suojärven piiri
1924
Ken kuoli sinä vuon
1924
Akseli Gallen-Kallela
Akseli Gallen-Kallela (26. sulakuudu 1865, Pori, Suomi — 7. kevätkuudu 1931, Stokgol'mu, Ruočči) oli suomelaine taidehmualuaju, kudamua pietäh erähänny merkittävimbis suomelazis mualajis. Hänen kuulužii tevoksii ollah Sammon taonta, Ad Astra, Sammon puolustus, Kullervon kirous, Symposion da Lemminkäisen äiti. Hänen mualavuksis on kui kanzallisromuanttizii, realistizii mugagi ekspressionistizii piirdehii.
1860-lugu vuvvet
1860-lugu vuvvet:
Mustuhaigari
Mustuhaigari (Ciconia nigra) on lindu.
M M
21. tuhukuudu
21. tuhukuudu on 52. vuvven päivy grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 313 (314. kargavusvuon) päiviä.
Lähtehet
Kategourii:Päivät
Stolpozero
Stolpozero on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Puudogan piirin Päl’män kyläkunnan alovehel.
Järves voibi pyydiä ahvendu, haugii, särgii da kiiškoidu.
Rahvahanvaldu
pienoiskuva|400px| Rahvahanvaldu (toiči demokruatii) on poliittine valdu, kudai pohjavuu sih, gu tärgielöi dieloloi piättäy kogo kanzu da jogahizel on yhtenjyttyzii oigevuksii vaikuttamah protsessan tuloksih da sen vaihieloih. Hos rahvahanvallan perustehet pätäh kaikkih yhteiskunnalizih laitoksih, ga tavan mugah tädä terminiä käytetäh valdivos paistes. Valdivol on suuri valdu.
Stolpozero
S S S S
Rahvahanvaldu
Rahvahanvaldua miärätäh moizien ominažuksien perustehel:
1. Johtajat vallitah avvonnazesti. Pyrgijät kilbaillah keskenäh kunnolleh.
2. Valdu nouzou vaigu kanzas.
3. Rahvaskundu haldivoiččou rahvahan tahtoloi todevuttajen da kaikkien hyväkse.
Rahvahanvaldu tagustau oigevuttu joga ristikanzale. Arvos pietäh zakonanmugažuttu, ristikanzoin yhtenarvožuttu zakonan ies, vällytty, ristikanzan oigevuzii da muga ielleh.
On jygei piästä rahvahanvallan kaikkehpättävih tavoittehih, sendäh on olemas rahvahanvallan eri muoduo. XVIII vuozisadah sah toizii kuulužembii oli kohtinaine rahvahanvaldu. Kanzalazet luajitah poliitiekallizii piätöksii iče, ilmai väliniekkua. Ristikanzat tullah libo yhtehizeh mieleh libo tapahtuu vähemmistön alistumine enimistön tahtoh. Ezitysrahvahanvaldu on moine muodo, kus kanzalazet vallitah omii ezittäjii. Rahvahanvallittu suau oigevuon luadimah piätöksii händy vallinnuzien ristikanzoin mieldy huomivoh ottajen. Sežo häi vastuau omis ruadolois vallinnuzien iel.
Rahvanvallan piämiärii on rajoittua vägivaldua da vallan viärähkäyttämisty. Puaksuh tädä piämiäriä ei sua tavoittua. Se tapahtuu, gu ristikanzan oigevuot da muut arvot ei olla kaikkien tunnustettavat da niidy ei puolisteta hyvin. Nygöi äijis mualois rahvahanvaldu - terminiä käytetäh tarkoittajen liberualuvaldua. Moizes valdumuvvos pietäh johtajien aijanmugazet, kaikilekuulujat da kunnollizet valličukset, kus kandiduatat häirivöloittäh kilbaillah valliččijoin iänis. Sidä paiči sih liittyy oigevuon johtuo, vallan jaguo, enimistön vallan rajoittumistu peruszakonan mugah da persounu- da joukkovällyzien turvuamistu. Toizielpäi, erähät huralistoliikkeehet ajatellah, gu oigevus luadie poliitiekalline piätös vuadiu yhteiskunnallizien oigevuksien taguttu da ristikanzoin talovuollizen eriarvožuon madalua tazuo.
Kategourii:Politiekku
Lahnovo
Lahnovo on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Šun’gan kyläkunnas.
Se sijaiččou Valgmozero-järven pohjasrannal.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Karhumäin piiri
Vojačču (kylä)
Vojačču on kylä, kudai kuuluu Karjalan tazavallan Segežan piirin Vojačun linnukundah. Kylä on sijoitannuhes Uikujärven luodehrannal.
Rahvahan lugumiäry
V V Kategourii:Segežan piiri
Karkunlambi
Karkunlambi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Pitkänrannan piirin Salmin kyläkundah.
Järven pinduala on 2 km², vezibasseinan ala on 12,3 km². Järven pindu on 15 metrii korgiembi meren pindua.
Buukojan kauti järvi on yhtistetty Luadogan järvenke.
K K K K
Kižanku
Kižanku on venehen lajii, kuduadu puaksuh käytettih Karjalan suurimmilla järvillä XX vuozisuah sah.
Oniegan niemimuan kylis da järven koillizen puolen Kižin suaril ammuzis aijospäi valmistettih venehet, kudamii kučuttih paikan nimen mugah kižankoikse.
Venehien piduhus on kuvves yhdeksäh metrii, yhten libo kahten mačtanke. Mačtan korgevus on 3,5 metrissäh. Šprintovoin purjehen (vino nellikulmaine purjeh) korgevus on kolmeh metrissäh. Tavan mugah venehes on airoloin kolme puarua. Kahtel ezipuaral sovvettih, a taga-airoloil avvutettih da ohjattih venehty. Konzu ajetah loitokse purjehen al, pandih rul’an. Suuruon mugah veneheh voi syndyö 300 – 900 kg.
Ku veneh olis kova, pandih viärät männyn oksat. Enne tervuamistu kižanku pandih vedeh da kačottih, ongo venehes ragoloi. Tämän kaččomizen jälles venehty tervattih hiilaval puuterval.
Ruavos kižankat oldih 25-30 vuottu.
Ihojärvenkylä
Ihojärvenkylä on pos’olku Karjalan tazavallas Lahdenpohjan piiris Kurgijoven kyläkunnas.
Se sijaiččou Ihojoven rannal.
Rahvahan lugumiäry
I I Kategourii:Lahdenpohjan piiri
Adam Smith
thumb|250px|alt=Adam Smith|Adam Smith Adam Smith (5. (16.) kezäkuudu) 1723 – 17. heinykuudu 1790) on šotlandielaine ekonomistu, filosouffu-etiekku, eräs nygyaigazen ekonomiekan teourien alguhpanii. Smith oli enzimäzii, ken kiändyi David Humen opastuksih.
Kiži
thumb|Kižin suaren kuulužat kiriköt da kellotorni Kiži on puukirikkölöis tundiettu Oniegujärven suari Karjalan tazavallas Ven’al. Se kuuluu UNESCOn muailman perindökohtih vuvves 1990. Kižin tärgevimii nähtävyksii ollah Hristossan kirkastumizen (Preobraženie) da Pokrovan kiriköt sego niilöih kuului kellotorni. Kižin puuarhitektuuru on Ven’an luodehen merkittävii nähtävyksii, kussah on vezimatkua 70 km Petroskoispäi.
Adam Smith
Šotlandieh tulduu Smith kirjutti oman tärgevimän ruavon ”Kanzoin rikkahuon luonnon da syylöin tutkimus”, kudai piäzi ilmah Londonas vuvvennu 1776.
Vuvves 1777 algajen Smith oli kuningahan sluužbas tullikomissien ruadajannu.
Kiži
K K
Adam Smith
Kuoli Edinburgas.
S S
Pelamiidu
Pelamiidu on makrelliloin heimoh kuului kala.
Kendjärvi
Kendjärvi (Кончезеро, Kentjärvi) on Karjalan tazavallan Kondupohjan piirin järvi.
Tämä järvi on kaidu vezistö, kudai leviey luodehespäi liideheh. Suaret juatah sen kahteh ozah: päivännouzu- da päivänlaskuozah. Järves on 108 suardu, kudamien yhtehine pinduala on 6,2 km².
Rannat ollah kivizii. Järven pinduala on 46 km² (suariloinke), piduhus – 22,5 km, levevys – 3 km, randuviivan piduhus – 60,8 km. Sen keskisyvys on 10 m, syvin kohtu on 19,5 m.
Järves on siigua, kuor´oidu, haugii, särgii, ahvendu, kiiškoidu da matikkua. Harvembah löydyy lahnua, harjustu, torpua (jogi- da järvitorpu), säyniä. Talvel rahvahat puaksuh ustitetah ahvendu.
K K K
Kinšasa
Kinšasa on Kongon Demokruattizen Tazavallan piälinnu. Se on Kongo-jovel, Brazzavil’ -linnan vastalpäi. Vuonnu 2012 sie eli 9 464 000 hengie. Kinšasa on toine suurin linnu Afriekas Lagosan jälles. Sie fransien kieldy tiedäy enämbi rahvastu migu Pariižas. Täh šeikkah huolimattah rahvas paistah lingala-kielel.
K K
Harmaihaigari
Harmaihaigari (Ardea cinerea) on haigariloin heimoh kuului lindu. Se on suuri lindu, kudai eläy leveil ymbäristös Jeuropas, Aazies da Afrikas. Se on nähty vie Pohjas-Amerikas, Suvi-Amerikas, Kalaallit Nunaats, da Avstrualiis.
Kogo da ulgokuva
Harmaihaigari on 84-102 sm piduine, da painuo 0.22-1.36 kg. Sen siibiväli on 155-175 sm. Sil on harmuat höyhendy, valgei piä, da pitky mustu harju. Sen n'uokku on keldaine, da lizävyndyaigua oranževoin sävyine. Emäččy da izäččy ollah yhtennägözii, ga izäččy on vähäzen emäččyy isombi. Nuoret harmaihaigarit ollah kogonah harmuat. Sen tunnustua lendoluavus, ku se lendiä nisku kohti rungua, da jallat suorunnu tuaksepäi. Kurgi eruou muga ku se lendiä piä da nisku suorunnu. alt=Harmaihaigari lendäy|pienoiskuva|Harmaihaigari lendäy
Ymbäristö
Harmaihaigaril on suuri ymbäristö. Se sobivuu hyvin vähiä vajai kaikkiele, ga tarviččou yhtelläh nelli kuudu lämbilöi kuuloi da madalua vetty. Vezialoveh voi olla ezimerkikse meri, järvi, jogi, tai suo. Sen pezä on korgiel puus, suojas meččyelättilöidy. A alovehel ei ole puuloi, se pezii tiheis tuhjolois. Vilus se maguau enämbi. Ku tuulou, se ei maguau enämbi, ga vai huogavuo. Se pezii ainos päiväl muas, da yölöil korgiel puus.
Syömine
Harmaihaigari eläy vezialovehil, gu se syö piädielos kaloi. Se mečästiä kaloi ollen paikoilleh yhtel jallal, da iskendäl sualistu, ku se on kylläl lähäl. Toiči se syö lizäkse böbökköi da šlöpöidy. Harvah lizäkse pienii linduzii. Sie meččyelätit ei varaitetah sidä. Harmaihaigarin suurin pyydäi on reboi. Varoloi harvah syöy sen jäiččiä.
Lizävymine
Harmaihaigarin lizävymizaigu on tuhukuustu kezäkuuh suate. Izäččy valliččou pezäpaikan, da kuččuu emäččylöi paikale. Se karkoittau emäččyn iäre, gu ei suvaiče sit. Gu se suvaičee emäččyy, izäččy tansiu emäčyle; Se vönyttäy pitkiä niskah. Emäččy jogo lendäy iäre, libo jiäy pezäh. Nenga emäččys da izäččys tulou puaru. Izäččy da emäččy pyzytäh kogo lizävymizaijan yhtes.
Emäččy muniu 2-5 jäiččiä kerral, kudamii kuoritahes läs kahtenkymmenenviijen päivän jälgeh. Poigazet borččuijah einehis, da maltajah ähkätä toizii poigazii pezäs. Net maltajahgi syvvä toine toizeh, a ku syömisty ei ole tarbehekse. Poigazet lennetäh viijenkymmenen päivän igäzenny. Net ollah yhtelläh iččenäizii vaste 9-10 nedälin igäzenny.
Poigazet lizävytäh tulienu vuon. Täyzigäizet haigarit yhtelläh karkoittau ne pois pesistään. Ku harmaihaigari on agressiivine, se n'okkiu, nostua höyhenii, da kaččou tostu harmaihaigarua kohti.
Lizävymizen ulgopuolel harmaihaigari on yksin elävy lindu.
Teemas muijal
https://animaldiversity.org/accounts/Ardea_cinerea/ (Angliekse)
H H
Lourensii
Lourensii on kienolluajittu alguaineh, kuduan atomnoumer Mendelejevan taulukos on 103, kirjutusmerki on Lr, atommassu on 266. Lourensii kuuluu aktinoidoin joukkoh. Se on lyhytigäine radioaktiivine muametallu. Lourensiedu sai Georgii Fl’orovan joukko. Se oli Nevvostoliitos Yhtistetys ydintutkimuksien instituutas vuozinnu 1961-1965. 14. tuhukuudu vuonnu 1961 Lourensiedu suadih Amieriekas Lourensan nimie kandajas laboratouries Berkli-linnas. Alguaineh sai oman nimen fiiziekan da ciklotronan keksijän Ernest Lourensan kunnivokse.
1723
Ken kuoli sinä vuon
1723
1926
Ken kuoli sinä vuon
Kategourii:1926
1840-lugu vuvvet
1840-lugu vuvvet:
22. elokuudu
22. elokuudu — 234. vuvven päivy (235. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 131 päiviä.
Ken kuoli sinä piän
E
Paimoin torvi
Paimoin torvi on paimoin soitin, kudamal häi soitti karjua paimendajes. Tänäpäi paimenih käyndy on unohtuksis, sendäh ei joga toine musta da tiijä, kui luadie paimoin torvi.
Ulgonägö
Paimoin torvi on puoldu syldy, tuohes da kahtes puupalazes luajittu. Net palazet oli sivottu yhteh tuohen vuoh. Suučuras torvi oli kaijembi, pera vällin. Midä pitkembi oli paimoin torvi, sidä helevembän iänen se andoi. Paimoin torven luadijes käytettih huabua, leppiä, pihl'ajua, pedäjiä. Tuohtu kiškottih oraskuul-heinykuul, konzu se parembi lähtöy puus. Tuohi pidi olla pehmei da ei hoikku. Luajittih tuohitorvetgi, vaiku yhtes tuohes.
Luajindu
Paimoin sarvi luajittih puus libo žiivatan sarves: lehmän, häkin libo kozan. Sarvet ezmäi keitettih da sit puhtastettih. Luajittih soittimeh loukot iäneh niškoi. Joga paimoi azui ičelleh soittimen da soitti sil vaiku iče. Ozuttua da kädeh andua soitindu nikelle ei suannuh – karjale voi roita pahua. Sendäh soittimii piettih kudžoinmättähäs libo tahnuos höštötukun ual. Nikonzu paimoi ei luadinuh soittimii myödäväkse. A niilöi soittimii, kudamat oldih vahnat, pädemättömät, nikonzu ei lykätty, net pidi poltua. paimoin soittimet ei oldu kestäjät, niidy toiči luajittih vuvvekse. Kategourii:Soittimet Kategourii:Karjalaine kul'tuuru
Mägrii
Mägrii (Мегрега) on kylä Anuksen kanzallizes piiris Karjalan tazavallas Ven'al.
Sijaičendu
Kylä on sijoitunnuhes 10 kilometris Anuksenlinnaspäi.
Eläjät
Vuonnu 2013 Mägriäs eli 664 hengie.
Huomivot
M M Kategourii:Anuksen piiri
Salonjärvi
Salonjärvi on Karjalan tazavallan Suojärven piirin järvi.
Bronzuiibis
Bronzuiibis (Plegadis falcinellus) on lindu.
B B
Salonjärvi
Rannat ollah madaloi, suviozas – korgieloi, täs kazvau meččii. Järveh laskietahes Aittojoki, Lapinjoki, Sarijärvenjoki, Heinäjoki.
Pohju on muvakas, čuuruine da kivine.
Järves kazvau šaraheiniä, karvukortehtu, kažl’ua, vezilumoidu da čuloidu.
Järves on lahnua, särgii, kiiškoidu, haugii, ahvendu, riäpöidy, matikkua.
Rahvahienväline muamankielen päivy
Rahvahienväline muamankielen päivy (muuloil virallizil kielil:, , ) on perustettu kylmykuus v. 1999 Unescon piäkonferensien 30 kerähmöl. Sidä pietäh 2000 vuvves algajen 21. tuhukuudu da sen piämiäry on kielilöin da kul’tuuroin vardoičus. Unesco tahtou perustua tarkastussistiemua, kudai rubieu tarkailemah niilöin kielilöin kunduo, kuduat voijah hävitä, da auttamah tilandehen parandukses.
Salonjärvi
S S S
Rahvahienväline muamankielen päivy
Unescon arvostelun mugah puoli 6 000 muailman kielilöis on häviemizen varavos. Vuvvennu 2009 Unesco ilmoitti, gu 136 kieldy Ven’al voi hävitä.
Päivymiäry on yhtenmoine kui bengalin kielen stuatussuväittelyn päivy, kuduadu pietäh Bangladešas vuvven 1952 veritapahtumien mustokse, konzu Pakistanan politsii tappoi bengalin kielen puolistajii, kuduat tahtottih luadie bengalin kieli virallizekse kielekse Pakistanan päivinnouzus (Bangladeš vuvves 1971 algajen).
Yhtistynyzien kanzukundien yhteiskerähmö kannatti piätöksen rahvahienvälizes muamankielen päiväs (Piätös № Α/RES/56/262) da kehoitti Yhtistynyzien kanzukundien valdivot vardoiččemah da säilyttämäh muailman kaikin kielet.
Huomavus
↑ Rahvahienväline muamankielen päivy Unescon verkosivul
Boba
pienoiskuva|Lapsien bobii pihal Bobat ollah elostandun niškoi luaittu ezineh. Bobii kävtetäh elostandun ližäkse opastanduh. Eriluaduzii lapsien bobii on ezimerkikse tytit, mašinat, miäččyt da stolakižat. Bobat ollah semmite luaittu lapsien elostandun niškoi, ga aiguhizil da elättilöil on sežo bobii. Ezimerkikse koirut voi elostua miäččynke.
Vahnembat ristikanzoin histouriin bobat oldih yksinkerdazii kivi- da savihuahmoi.
Kopengagen
Vuonnu 1479 perustettu Kopengagenan yliopisto on Duanien vahnin yliopisto.
Kategourii:Linnat Kategourii:Danii
1666
Ken kuoli sinä vuon
1666
Germuanii
Suurimat linnat
thumb|250px|Berlin, Germuanien piälinnu. Germuanies on 82 linnua, kudamis eläy enämbi 100 000 hengie. Vuoden 2010 arvijon mugah nämmis linnois eläy enämbi 500 000 eläjiä:
Linnut
Linnut (lat: Classis: Aves)
Germuanii
Lähtehet
G G
Linnut
Infraclassis Paleognathae Infraclassis Neognathae
Rakendustehniekku
Rakendustehniekku on rakenduksien da erijyttymien rakendehien planiruičendah, tuottamizeh, kunnospiendäh da kohendamizeh keskittyi tehniekan ala. Rakendustehniekkah kuulutah kai rakendamizeh liittyjät dielot paiči arhitektuurua: rakendehplaniruičendu, pohju- da muarakendustehniekku, yhtyskundutehniekku, taloitehniekku, rakendamistalohus da rakendusfiiziekku.
Luzikkuhaigari
Luzikkuhaigari (Platalea leucorodia) on lindu.
L L
Saarijärvi (järvi Loimolanjovel)
Saarijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,9 km², vezibasseinan ala on 408 km². Järven pindu on 104 metrii korgiembi meren pindua.
Järveh laskeh kaksi nimettömiä ojua, kuduat tuvvah vetty Kaitalammes, Saarikkolammes, Maadorogalammes da Lauvuslammespäi. Järvespäi lähtöy Pensaanjoki. Järves läbi virduau Loimolanjoki.
S S S S
Jegiptu
thumb|left|Jegiptu 250px|right|thumb|Jegiptu
J J
1928
Ken kuoli sinä vuon
Kategourii:1928
Karjalaine järvi
Karjalaine järvi on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Onieganrannikon piirin Garnizonan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 2,7 km², vezibasseinan ala on 200 km². Järven pindu on 46,3 metrii korgiembi meren pindua.
Järves voibi pyydiä haugii, ahvendu, riäpöidy, lahnua, matikkua, kiiškoidu.
Järven lähäl on sijoitannuhes Koskenkylä.
K K K
1790-lugu vuvvet
1790-lugu vuvvet:
Lohijärvi (kylä)
Lohijärvi on Karjalan tazavallan Oniegan rannikon piirin kylä, kudai kuuluu Uvven Vilgan kyläkundah. Kylä on sijoitannuhes Lohijärven rannal hurual puolel Petroskoi-Lohijärvi -dorogaspäi. Lohijärven kylän rinnal on duaččupos’olkua da huogavundukodii turistoih niškoi. Kylän lähäl algavutah dorogat Uudeh Lohijärveh da Mašjärveh.
Aigukniigois Lohijärven kyliä enzikerdua mainitah XVI-vuozisual. Moizen nimen kylä sai järven nimen mugah.
Vuvvennu 1703, konzu Lohijärvel nostettih plotinua, kylän taloit, huonukset, pellot da niityt jiädih vien ualle. Rahvahale annettih uvvet muatilat Petrovskoin zavodal. Enne vallankumovustu kylän lähäl oli löytty ruskiedu kvarcittua, kohtan ižändänny oli kupču Ivan Anatoljevič Tupicin. Mennyt vuozisual Lohijärven ymbäristö rodih kuulužakse huogavundukohtakse linnalazien keskes.
Vuozinnu 1970-1980 ruvettih nostamah pionierulierilöi da huogavundukeskuksii turistoih niškoi. Niilöin keskes ollah «Onežec» (vuodessah 2006 sen nimi oli «Ven’an pohjaine»), «Aino», «Iskorka», «Sputnik». Vie Lohijärven lähäl on äijy kezämökkii. Suurimii yhymyksii ollah «Onežec-2», «Energetik», «Lesnoje», «Romaška» da «Burevestnik»
Panniselgy
Panniselgy on kylä Karjalan tazavallan Priäžän piirin Vieljärven kunnas Ven'al, sijoittuu Pergijevojan joven rannal.
Medvedeva
Medvedeva on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Šun’gan kyläkunnas.
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Karhumäin piiri
Leo Sevets
Leo Sevets (13. talvikuudu 1965 – 5. sulakuudu 2016) oli karjalaine muzikantu, ylen hyvin maltoi soittua jouhikol da kandelehel.
Kartohku
Kartohku on kazvi, kudaman bulbukkoi kävtetäh syömizenny. Bulbukat kazvau muas, da lehtet muan pinnal. pienoiskuva|Eriluaduzii kartohkoi. Kartohkan alguperä on Suvi-Amerikas. Ispanielaizet tuodih kartohkun Europpah 1500-luvul.
Kategourii:Kazvimuailmu
Leo Sevets
Vuvven 2005 loppussah Leo Sevets oli solistannu kui Ven’al mugai ulgomualoisgi tundietus Myllärit-joukos. Sen jälles häi soitti jovensuulas-petroskoilazes Linnut-nimizes joukos da oli Made in Kylä-ohjelman vedäjänny.
Toivo Antikainen
thumb|250px|alt=Toivo Antikainen|Toivo Antikainen Toivo Antikainen (8. kezäkuudu 1898 – 4. ligakuudu 1941) on suomelaine poliitiekku, eräs Suomen kommunistoin puolovehen alguhpanijois da piälikkölöis, Ven’al Kanzallizen voinan eräs aktiivizis toimijois. Rodih kuulužakse Suomes da mieros vuozien 1930 aigah poliittizen suvvon jälles, kudamas händy tahtottih suudie ammuttavakse tappamizes.
Leo Sevets
S S S S S
Toivo Antikainen
Lapsus- da nuorusaigu
Antikainen rodivui Helsinkih ruadajan pereheh. Hänen vahnembat da vahnembat lapset perehes oldih ruadajien liikkehen aktivistat, Antikainen sendäh aijoi tuli poliitiekan toimiloih. Vuvvennu 1915 häi yhtyi Suomen ruadajien sotsiualu-demokruattizeh puoloveheh, 15-vuodizennu – Suomen ruadajan nuorižon sotsialistizeh liittoh.
Kylmykuul 1917 händy vallittih ruadajien liittoloin ezitystöh Helsinkis da yhtel aigua ruadajien toimehpaniikomitietan sekretarikse. Antikainen ei yhtynyh kanzallizen voinan bojuloih Suomes vuvvennu 1918, ga ruadoi valdivovallan elimis. Voinan lopus pagei monien toizienke Nevvosto-Ven’ale.
Antikainen kommunistannu
Vuvvennu 1918 häi yhtyi Ruskieh armieh. Elokuul 1918 yhtyi Suomen kommunistoin puolovehen perustuskerähmöh.
Loppi jalguväenkursat Kanzoinvälizes ruskieloin komandiiroin školas keviäl 1919. Sen jälles oli työtty frontale, yhtyi monih Kanzallizen voinan bojuloih. Antikainen loppi ližäkursat voinutoimilois da ruadoi opastajannu Kanzoinvälizen ruskieloin komandiiroin školas.
Vuvvennu 1921 yhtyi Kronštadtan vastahnouzun hävitändäh.
Pakkaskuul 1922 händy pandih routan piälikökse, kudamah kuului 200 ambujua hiihtäjiä. Hyö oldih ylähän mainitun školan opastujat. Heijän tarkoituksennu oli vastustua valgieloin suomelazien tulendua Nevvosto-Ven’ale. Tämä, jällespäi mollembil puolil rajua Retki Kiimasjärvele -nimen suannuh retki, oli erähänny Ruksien Armien toimilois Karjalan vastahnouzun hävitändäs. Antikazen joukko otti 20. pakkaskuudu 1922 vihollizen luagerin da obozan, sen hyvyös sai vastustua vastahnouzijat. Antikainen tuli urhoinnu da jatkoi ruaduo vojennois školas. Vojennoi karjieru katkoi, konzu vuvvennu 1924 händy pandih Kominternan ruadoh.
Vuvves 1923 häi kuuluu Keskuskomitiettah, vuvves 1925 – Suomen kommunistoin puolovehen keskuskomitietan politb’uroh. Erähien vuozien aigah peitoči oli mainitun puolovehen piälikönny. Vuozien 1930-1933 aigah oli puolovehen ezittäjänny Kominternas. Häi kirjutti kirjukogomuksen puolovehen 15. vuozipäiväkse, kudai piäzi ilmah vuvvennu 1934.
Vuvvennu 1934 Antikastu työttih Suomeh peitollizih toimindoih.
Jukkolahti
Jukkolahti on kylä Karjalan tazavallas Karhumäin piiris Puadanen kyläkunnas.
Toivo Antikainen
Suudo da kiiniotandu
Kylmykuun 6. päivänny 1934 Antikainen da händy peittäi Yrjö Leino otettih kiini. Suomes händy viäritettih valdivon pettymykses, tappamizes da viärendettylöin dokumentoin käytös. Suudo kesti kaksi vuottu. Okrugusuudo suudii hänele 8 vuottu tyrmiä, Korgei suudo 12. kevätkuudu 1937 tappamizes viäritändäs – katourgakse dostalikse igiä. Kuni Antikainen istui tyrmäs eläjät Nevvostoliitos kuulužat suomelazet kommunistat, Rovion da Gyllingan luguh ottajen, oldih hävitetty Stalinan vuardamizien aigah.
Nevvostoliittoh järilleh tulendu
Vuvven 1940 Moskovan rauhusobimuksen hyvyös Nevvostoliiton vuadimuksien mugah Antikainen da Adolf Taimi 3. oraskuudu 1940 oli piästetty tyrmäs da annettu Nevvostoliitole.
Jukkolahti
Kyläs on puučasounu, kudai kuuluu XVIII vuozisuan puolivälih.
Toivo Antikainen
Nevvostoliittoh järilleh tulendu
Sygyzyl 1940 Antikastu vallittih Karjal-Suomelazen nevvostotazavallan Korgeviman nevvoston I kučundukerähmön, Nevvostoliiton Korgeviman nevvoston deputuatakse.
Jukkolahti
Rahvahan lugumiäry
Kategourii:Karhumäin piiri
Toivo Antikainen
Nevvostoliittoh järilleh tulendu
Nevvostoliiton virrallizen versien mugah Antikainen kuoli ligakuul 1941 lendokonehozattomuos Arhangelskan lohkol. On pandu muah Arhangelskah Kegostrov-suarele.
22. heinykuudu
22. heinykuudu - 203. vuvven päivy (204. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 162 päiviä.
Toivo Antikainen
Antikazen mustokse
A A A
22. heinykuudu
Ken kuoli sinä piän
H
Pertinjärvi
Pertinjärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Suojärven piirin Loimolan kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,1 km², vezibasseinan ala on 12,2 km². Järven pindu on 161 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy oja, kudai laskeh Soanjärveh. Täs järvespäi lähtöy Soanjoki.
P P P P
Brazzavil
Brazzavil on Kongon Tazavallan piälinnu. Se on Kongo-joven oigiel rannal, Kinšasa -linnan vastalpäi. Sie eläy 1 408 150 hengie (2010). Linnas eläy kolmandes oza kogo Tazavallan rahvahas. Linnu perustettih 10. päivänny syvyskuudu vuonnu 1880 voinukohtannu Kongo-jovel (fransielazien matkan piälikön Pjer Savorn’an de Brazzan käskyn mugah). Sendäh gi täs kohtas vähitellen kazvanuh linnu sai Brazzavil -nimen.
B B
Sumajärvi (Puudogan piiri)
Sumajärvi on suolatoivezine järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Puudogan piirin Avdejevon kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 28,1 km², vezibasseinan ala on 186 km², järven pindu on 103 metrii korgiembi meren pindua.
Järven lahtespäi lähtöy Suma-jogi, kudai yhtyy Vodlajogeh. Vodlajogi laskeh Oniegan järveh. Pohjazespäi järveh tulou Pudra-jogi.
Järves on läs 20 suardu. Niilöin yhtehine pinduala on 0,92 km².
Järves voibi pyydiä ahvendu, haugii, särgii, siigua, lahnua, matikkua da kiiškoidu.
S S S S
Permikomin kieli
Permikomin kieli (permikomin kieleh Перем коми кыв) kuuluu uralilaizen kieliperehen suomelas-ugrilaizen kielijoukkuon permiläizeh oksuh.
Kategourii: Suomelas-ugrilazet kielet
Keskijärvi
Keskijärvi on järvi, kudai on sijoitannuhes Karjalan tazavallan Segežan piirin Valdain kyläkunnan alovehel.
Järven pinduala on 1,5 km². Järven pindu on 129,2 metrii korgiembi meren pindua.
Järvespäi lähtöy Kes’koručei-nimine oja, kudai laskeh Kärgijogeh. Se laskeh Pullojärveh.
K K K K
Hietalambi
Hietalambi on Karjalan tazavallan Louhen piirin pos’olku, kudai kuuluu Malinavarakan kyläkundah.
Se sijaiččou lammen rannal.
Rahvahan lugumiäry
H H Kategourii:Louhen piiri