cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quincy-Voisins
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dommartin-aux-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En 1984, le village eut à souffrir de la rafale descendante du 11 juillet : 94 maisons sinistrées, deux bêtes tuées sous les décombres, 190 hectares de récoltes détruites et 3,000 arbres arrachés.
Larressòre
Larressòre o Larressore en francés qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Labord. Qu'ei administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Sun Yat-sen
Sun Yat-sen (12 de novembre de 1866 - 12 de març de 1925) ò Sun Zhongshan foguèt un òme politic chinés. Considerat coma lo paire de la China modèrna, aguèt un ròtle decisiu dins la fin de la dinastia Qing e dins la fondacien de la Republica de China en 1911. Fondator dau partit politic Guomintang, venguèt lo premier president de la Republica de China entre 1911 e 1912 e lo cap d'unei govèrns basats dins lo sud dau país entre 1917 e 1925.
La Revolucien de China e la fin de l'Empèri Chinés
Lo partit comencèt la preparacien d'una tièra d'insurecciens novèlas ambé l'ajuda de poissanças occidentalas. En març de 1911, una temptativa novèla mau capitèt e s'acabèt per la mòrt d'unei desenaus de revolucionaris a Canton. Sun Yat-sen partèt donc en Occident per trobar mai de sostèn e d'ajuda. Èra ais Estats Units quand comencèt l'insureccien decisiva en octòbre de 1911. Lei membres de son organizacien capitèron de conquistar lo poder e Sun Yat-sen rintrèt au país. Lo 29 de decembre, foguèt elegit President Provisòri de la Republica per lei delegats dei províncias chinesas. Pasmens, son movement representava solament una minoritat au sen dau govèrn e teniá ges de fòrça militara importanta. Ansin, quand lo generau Yuan Shikai, qu'ocupava lo nòrd de China, revendiquèt lo poder, Sun Yat-sen preferèt li laissar sa plaça. Ansin, foguèt lo generau que negocièt e qu'obtenguèt l'abdicacien de l'emperaire manchós lo 12 de febrier de 1912.
Lista dels presidents del Club de Gimnasia y Esgrima La Plata
Aquestes foguèron o es presidents del Club de Gimnasia y Esgrima La Plata :
Sallén de Galligo
Geografia
Sallén de Galligo qu'ei situat dens la Província d'Òsca, dens la Vath de Tena. Qu'ei tanhent de las ciutats occitanas de la Aigas Bonas (Bearn) e Arrens-Marsós (Bigòrra). Que comunica dab Bearn peu Portalet.
Saint-Julien-lès-Gorze
Saint-Julien-lès-Gorze es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Benedicta Bonet
Benedicta Bonet (en francés Bénédicte Bonet, Sent Iriès, Nauta Vinhana, 1964) es una escrivana e poetessa lemosina d'expression occitana.
Josep Bonafont
Biografia
Defensor e pilar de la Renaissença catalana dins Rosselhon, foguèt autor de la primièra antologia de poesia catalana rosselhonesa. foguèt membre fondator de la Societat d'estudis catalans en 1906, puèi son vicepresident. En 1912, foguèt majoral del Felibritge. En 1921, fondèt la Revista istorica e literària de la diocèsi de Perpinhan. Collaborèt a mantunas revistas de Rosselhon, particularament dins la Revue Catalane.
Geudertheim
Geografia
Geudertheim Es un vilatge de la Bassa Zorn, situat a la cœur del país dels espàrrecs, a ieu camin entre Estrasburg (18 km) e Haguenau, a 15 km de la frontièra alemanda. Los sieus pòbles vesins son Hœrdt (sud), Bietlenheim (siás), Brumath (oèst), Weitbruch (nòrd).
Pomoy
Pomoy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Alas de l'Aigla
Leis Alas de l'Aigla son un alinhament de remarca de tres estèlas de la constellacion de l'Agla. Es compausat d'Altair (α Aql), Alshain (β Aql) e Tarazed (γ Aql).
Omessa
Istòria
Aquel pòble, antany poderosament fortificat, #èsser longtemps cap de-luòc de la pieve de Talcini, abans d'èsser supplanté per lo sieu "faubourg" : la vila de Corti. Al XIVe sègle, Omessa èra la una de las capitalas del poderós fief dels Bianculacci de Ghjuvellina.
Ce village, autrefois puissamment fortifié, fut longtemps chef-lieu de la pieve de Talcini, avant d'être supplanté par son "faubourg" : la ville de Corti. Au XIVe siècle, Omessa était l'une des capitales du puissant fief des Bianculacci de Ghjuvellina.
Ermafrodisme
Ermafrodisme en botanica
vinheta|Flor ermafrodita de [[pomièr]] Fòrça espècias de plantas presentan d'organs de reproduccion femes e mascles sus un mèsme organisme. Mas lo tèrme ermafrodisme s'aplica sonque al cas de las plantas a flors (lo pomièr per exemple) que pòrtan, dins la mèsma flor, los organs sexuals mascles e femes (estamina e pistil). I a donc pas qu'un sol tipe de flor. Dins l'escasença, diferents sistèmas pòdon empachar l'autofecondacion:
Influéncia de la pollucion
A partir de 2003, de cercaires daneses puèi plan d'autres mostrèron qu'una contaminacion per de matèrias polluentas circulant dins lo ret trofic, subretot:
Flamenca
Resumit
A la fin deu torneis, Archimbautz qu'ei vadut tan gelós que cabuça dehens la holia : que voda totas las soas pensadas de cap ad aquesta gelosia, qu'abandona totas las soas activitats aunorablas passadas, que s'arrapa los peus, no's lava pas mei, que vad violent, que sopçona tostemps Flamenca d'estar in.hidèu e fin finau, que l'embarra dehens ua tor dab las soas duas daunas de companhia : Alis e Margarida. La deisha pas sonque sortir per la messa (on e demòra estujada e en contacte pas sonque dab lo caperan au moment de la comunion) e, de quan en quan, antà anar au banh, on e demòra aquiu tanben embarrada dab las soas duas daunas.
Guilhem que'u perpausa donc (en pretextant d'ua malaudia qui l'obliga a demorar sol) de logar l'ostau sancer per ua tempsada brèva, e, generós tanben dab lo caperan Justin, que'u demanda de'u deishar har lo clerc en lòc de Nicolàs (que manda estudiar a París en tot pagar peus sons estudis). La formacion intellectuau de Guilhem que'u permet aisidament de préner aquesta plaça e que's hè donc atau tonsurar per amor.
Que pren la plaça deu caperan çò qui'u da lo parat, au moment de dar la patz, d'escambiar pas sonque ua paraula (en vertat duas sillabas) qui au cap de mantuas messas e forman ua conversacion, ua declaracion d'amor e un plan entà se poder rescontrar au banh mercés a un tunèl ; l'escambi qu'ei lo seguent : ''—Ailas —Que plans. —Muer mi. —De que ? —D'amor. —Per cui. —Per vos. —Qu'en puesc ? —Garir. —Consi ? —Per gein. —Pren l'i. —Pres l'ai. —E qual ? —Iretz. —Es on ? —Als banz. —Cora ? —Jorn breu e gent. —Plas mi. ''
Lo manescrit que s'acaba aquiu e la seguida que manca.
Criticas e edicions
La critica (Lavaud e Nelli d'un costat, e tanben Lafont) que botan Flamenca dens la perspectiva deu roman psicologic (com un deus purmèrs, aubrant la via a La Princessa de Clève e quitament a Marcel Proust segon los dus purmèrs).
Lahonça
Lahonça (Lehuntze en basco e Lahonce en francés) qu'ei ua comuna basca de la província tradicionau de Labord. Qu'ei administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Ligams extèrnes
.
Ipallaja
Etimologia
Del grèc ancian ὑπαλλαγή « escambi ». Se trapa le mot coma figura de retorica amb l’istorian e retaire del sègle I AbC Denís d'Alicarnas dins Composicion dels mots. Aquela figura èra coneguda dels autors latins jol meteis nom.
Istòria d'Afganistan
La revolucion comunista e l'intervencion sovietica
Pasmens, lo regim comunista e sei reformas se turtèron rapidament ai mitans conservators d'Afganistan. Fòrça religiós, aquelei mitans organizèron de movements armats que menacèron rapidament lo govèrn centrau. A la fin de 1979, l'URSS mandèt donc un important còrs expedicionari en Afganistan per sostenir son aliat. Lei rasons dau mandadís d'aquela armada son encara mau conegudas. Regardavan problabament la proteccion dei Sovietics ja presents en Afganistan e la lucha còntra la creacion possibla d'un estat islamista capable de menaçar lo sud de l'URSS. Dich, aqueu conflicte opausèt rapidament lei tropas sovieticas e dau govèrn centrau de Kabol a una tièra de guerilhas sostengudas per Paquistan e per leis Estats Units. Afeblits per la crisi economica sovietica de la fin deis ans 1980, lei soudats d'URSS se retirèron en 1988-1989 e, en 1992, lo govèrn comunista de Kabol foguèt finalament reversat.
La Segonda Guèrra d'Afganistan
thumb|Situacion generala en Afganistan e [[Paquistan en 2008.]] thumb|right|Division territòriala d'Afganistan entre [[2005 e 2009.]]
Coscós
Descripcion
Lo plat de basa consistís en l'associacion del coscós (cereala) e de ceses (leguminosas) mas sens vianda, la leguminosa ja jòga aquel ròtle. Lo coscós es servit amb de carn e un fricòt de legums. Pòt tanben se consomir sol, aromatizat o natura, caud o freg, coma dessèrt amb de sucre o plat d'acompanhament.
Preparacion
Lo coscós es l'associacion de dos plats : thumb|Un coscossièr. Tradicionalament, lo coscós se prepara amb un sol tipe de vianda, perque lo bolhon e la semola que còi a sa vapor s'impregnan de son aròma. Se pòt tanben degustar de coscós de moton, de peisson, de polet e de merguèz…
Lo Compendion de l'Abaco
Lo Compendion se duerbe ansin :
Extrach dau capítol 8
Lo VIII capitol, loqual ensenha a trobar la rays cubica de tous numbres entiers.
Melagas
Istòria
Fins a la Revolucion, las parròquias de Melagas e Sant Pèire dels Cats (- Caps ?) fasián partida de la comunitat de Brusca, erigida apuèi en marquisat de Brusca-Faiet. La parròquia de Sant Benesech (nom supausat) d'Arnac èra una annèxa de Sant Pèire dels Cats.
Après la Revolucion, la comuna compreniá los territòris de las comunas actualas d'Arnac e de Tauriac.
Plesnois
Plesnois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Lumbricina
Los vèrms de tèrra son d'animals ecavaires que contribuisson a la mescla de contunh de las jaças del sòl (bioturbacion).
Densitat e biomassa
Los vèrms de tèrra son omnipresents dins los sòls tropicals o temperats (levat quand son fòrçat acids). Al sen de la diversitat del organismes poblant lo sòl, son lo grop animal que la biomassa es mai importanta (60 a 80 % de la biomassa animala dels sòls): lor densitat va de 50 a 400 individús al mètre carrat (passant a vegada los 1 000 au m2), siá una biomassa viventa entre 30 e 100 g au m2. Lor biomassa es de 1 a 3 tonas per ectara dins les pradariás temperadas. Al total sus tèrra, representan un pes vint còp superior a aqueste dels umans. Lor diversitat taxonomica es fòrça importanta (3 627 espècias de lombric recensadas en 1994; 700 genres e 7 000 espècias documentadas en 2015).
Segon los sòls, lo climat e las espècias de lombrics, es estimat entre 40 e 600 tonas de turriculs que son excretats per an e per ectara, autrament dich tota la tèrra d'un jardin o d'un camp passa dins lo tub digestiu dels lombrics dins un cinquantena d'annadas. Lor biomassa es tala que dins un camp cultivat, los cercaires estiman que tot lo sol sus l'espessor d'una relha es passat al mens un còp dins lor tub digestiu en mens de 5 ans.
Anatomia e descripcion
Lo vèrm de tèrra possedís una cadena nerviosa ventrala (iponeurian), e un sistèma circulatòria tancat.
Taxonomia e principalas originas geograficas
Principalas familhas:
Espècias
vinheta|Microchaeta sp. En 2015, existissiá 7 000 espècias de lombrics documentadas. Repartits sus tota la superfícia de la planeta, los mai grands, coma Megascolides australis o Driloleirus macelfreshi vivon dins gaireben totes en zona tropicala.
Menaças pesant suls vèrms de tèrra
vinheta|Vèrm plan ([[Platyhelminthes|Platelmint Geoplanidae) invasiu non identificat, trobat en França (París) en 2013, predator de vèrms de tèrra.]]
Sant Tibèri
Sant Tibèri (Saint-Thibéry en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Sillery (Marna)
Istòria
Sillery Acuèlh la una dels dètz-e-nòu Nécropole Nacional.
Equipa nacionala d’Occitània de fotbòl
Participacions a de competicions internacionalas:
Arc de trionf
Se compausa d'un o mai d'un passatge dins un massís de maçonariá, subremontats d'un entaulament e d'un atic. Aqueleis obratges foguèron inaugurats dins la Roma antica.
Danemarc
L'Union de Kalmar
Segon lo tèxte adoptat a Kalmar, l'Union èra limitada ais afaires estrangiers e a la defensa, especialament còntra leis Alemands. Dins lei fachs, Danemarc dirigiguèt l'ensems. Norvègia ne'n venguèt rapidament una despendéncia. En revènge, Suècia resistiguèt e se dotèt dins lo corrent dau sègle XV de regents mai ò mens ostils au poder danés. De son caire, Danemarc aprofichèt sa poissança novèla per afeblir la Liga Anseatica que declinava dempuei l'acomençament dau sègle XV. En 1429, un peatge foguèt instaurat per lei naviris passant lo Sund e en 1460, la crompa dau ducat de Holstein permetèt de menaçar Amborg e Lubeck. En parallèl, l'administracion foguèt melhorada e Copenaga venguèt la capitala en 1443.
La Reforma
La Reforma protestanta conoguèt un acuelh favorable de part de la populacion danesa e lei conversions foguèron nombrosas au sen de la noblesa e de la borgesiá. Aquò permetèt au rèi Cristian III d'impausar per fòrça lo luterianisme coma religion d'Estat en 1536. Aquela decision s'apliquèt tanben a Norvègia. Aquela decision s'acompanhèt de la publicacion de traduccion de la Bíblia en danés qu'aguèron un ròtle important dins la creacion de la lenga modèrna.
De la Guèrra de Trenta Ans a la Patz dau Nòrd
Danemarc participèt a la Guèrra de Trenta Ans ambé l'esperança d'obtenir lei principats eclesiastics secularizats de Brema e de Verden. Pasmens, sei tropas foguèron batudas per l'armada imperiala e lo país se retirèt dau conflicte en 1629. Aquò donèt l'ocasion a Suècia de participar d'un biais decisiu a la guèrra. Lei victòrias suedesas entraïnèron una desgradacion novèla dei relacions ambé Danemarc e una guèrra novèla acomencèt en 1643. S'acabèt per una victòria d'Estocòlme que ganhèt Jamtland, Gotland e Osel. De mai, lei naviris suedès foguèron desenant dispensats dau pagament dau peatge de Sund.
La Granda Guèrra dau Nòrd foguèt lo darrier conflicte entre Danemarc e Suècia fins ai guèrras napoleonencas. En 1751, de negociacions permetèron de definir pacificament lo traçat de la frontiera en Lapònia. D'ara endavant, Copenaga se preocupèt principalament d'expansion comerciala e de desvolopament economic. Ansin, lo país participèt a la formacion dei ligas de neutralitat creadas a partir de 1780 per protegir lo comèrci maritim dei drechs de regard britanic e francés. Lei Danés s'interessèron tanben a l'otramar e establiguèron de colonias dins leis Antilhas coma leis Illas Verges (vendudas en 1917 ais Estats Units e ai Britanics), en Índia (Tranquebar e Serampore, venduts en 1845 ai Britanics) e lòng de Ghana (divèrsei fòrts venduts en 1850 ai Britanics).
La question dei Ducats
Après la pèrda de Norvègia, Danemarc gardèt seis autrei possessions coma leis Illas Feròe, Islàndia e Groenlàndia. Ganhèt tanben lo pichon ducat de Lauenborg a l'èst de Hamborg coma compensacion. Pasmens, sa diplomacia foguèt rapidament dominada per la question dei Ducats de Holstein e de Schleswig qu'èran dirigits per lo rèi danés en union personala dempuei la fin dau sègle XV.
La Premiera Guèrra Mondiala
La pèrda dei ducats laissèt Danemarc en fòra deis afaires principaus d'Euròpa. Lo país contunièt de se liberalizar e adoptèt una posicion neutra en 1914. En causa de sa posicion estrategica au nòrd d'Alemanha, lo mantenement d'aquela posicion necessitèt la mobilizacion de fòrças militaras importantas e de contorsions diplomaticas malaisadas qu'aguèron de consequéncias nefastas sus l'economia car lei dos camps exigiguèron una neutralitat favorabla a seis interès.
Politica
Lo parlament unicameral (Folketing) a 179 membres.
Saint-Ovin
Saint-Ovin es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Bussa
Vitalitat
Los bussa son 19000, mas solament una part de la populacion parla encara la lenga. Las estimacions varian de 1500 (Dimmendaal e Voeltz 2007) e 6000 locutors (Wedekind 2002). Dins lo nòrd del país bussa, lo zayse, una lenga omotica remplaça lo mositacha. D'autres bussa parlan oromo o gamo. La lenga es menaçada.
Giambattista Basile
Presentacion del Conte dels contes
L'obratge foguèt mai d'un còp editat en napolitan entre 1636 e 1728, e tradusit en 1712 en bolonhés e en 1747 en italian (traduccion anonima). L'òbra tornèt èsser trobada vertadièrament quand foguèt traducha en alemand per Felix Liebrecht, dins una traduccion prefaciada per Grimm (1846), puèi en angles, par Taylor (1848) et Burton (1893). Las primièras edicions/adaptacions pels enfants amb illustracions seguèron (Florença, 1889; Londres, 1893; Londres, 1911; Boston-Nòva York, W. Crane, 1885).
La bèla dormenta
La trama
Lo tèxte de Basile e de Perrault incluson las doas de sequéncias narrativas (aquela del sòrt que tòca la protagonista e aquel del mal acte de l'esposa del rei o maire del prince). Aquel dels Grimm escarta la darrièra. La primièra sequéncia narrativa es fòrça similara dins lo conte alemand e en lo francés, mas aquestes an de diferéncias notablas a respècte de l'italian. Comparativament los noses narratius dels tres racontes classics son los seguents.
Fonts
- Surya Bai: L'erudita italiana Ester Zago sosten que los poèmas occitanocatalans e l'istòria de Zellandina venon d'una legenda indiana. Al sègle XIX la britannica Mary Frere reculhís aquela legenda de la tradicion orala del sud de l'Índia. Segon aquel raconte la filheta d'una lachaire es sequestrada per una agla qu'amb lo parelh l'eslèva al naut d'un arbre. Las aglas la nomenan Surya Bai (“Dama del Solelh”). Un jorn s'absenta en cèrca d'un anèl per l'ofrir a la mainada e la daissan sus l'arbre protegit darrièr sèt pòrtas de fèrre. Una Raksha (demòni canibal) ne profiècha per tractar de caçar la mainada mas, quand ensaja sens capitar de passar las pòrtas, una arpa venenosa demòra ficada a la pòrta. Mai tard, quand Surya Bai dobrís las pòrtas, se fiça amb l'ongla a la man e morís. Las aglas tornan, mas entristadas per la mòrt de lor filha adoptiva partisson per sempre. Fin finala, un rajà qu'èra en caça dins lo bòsc apercep lo nis de las aglas. Quand puja e arriba fins a Surya Bai aquela torna a la vida. La domaisèla se marida amb lo rajà, mas aquel a una mairastra que l'ausís. Quand lo rajà s'absenta la mairastra la geta a un estanh e la gojata al luòc de se negar ven una flor de lòtus. Lo rajà, sens saber res de la desaparicion de son esposa, es captivat per la flor, alara la mairastra comanda que siá talhada e brutlada. Dels cendres sorgís un manguièr que dona un fruch. Un jorn la lachaira se sèi per se repausar jos l'arbre e lo fruch cai dins un dels sieus veires. A l'ostal de la lachaira, del fruch sortís una femna pichona, que la familha aculhís. Un jorn lo rajà vei a la femnòta e reconeis en ela a Surya Bai. Aquela, fin finala, conta son istòria e se revèla alara que la mairastra del rajà es una criminala e qu'ela es la filha que la lachaira aviá perduda. Lo rajà decidís la mòrt publica de sa mairastra: prevei de l'executar dins un bolh d'òli mas fin finala la geta dins una ola plena de sèrps.
Se sap que Perceforest tradusit en italian al sègle XVI, e mai se sap pas se Basile conessiá aquel tèxte o se s'inspirèt pas que tèmas folclorics de la Campània.
Senta Radegonda (Perigòrd)
Senta Radegonda (Sainte-Radegonde en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Paul Sereno
º Anatosuchus minor
º Leganosuchus thaumestes
Pagines Web
·	National Geographic biography for Paul Sereno
Saint-Maurice-aux-Forges
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Diable de Tasmania
Malautiá de tumors facials del diable de Tasmania
Se susvelha De las populacions sauvatjas de diables de Tasmania per supervisar l'expansion de la malautiá e identificar de cambiaments en la siá prevalença. Lo seguiment de camp implica capturar de diables dins d'una zòna definida per verificar se la malautiá es presenta e determinar lo nombre d'animals afectats. Se visita repetidament lo meteis airal per determinar l'expansion de la malautiá al cors del temps. Fins ara, s'es establit que los efièches a cuert tèrme de la malautiá dins un airal pòdon èsser grèus. Un seguiment a long tèrme de las zònas serà essenciala per determinar se los efièches demòran o se las populacions se pòdon recuperar. Los trabalhadors de camp verifican tanben l'eficacitat a l'ora d'eliminar la malautiá mejançant la captura e retirada dels diables malauts. S'espera que la retirada dels diables malauts de las populacions sauvatjas amendrisca la prevalença de la malautiá e permeta de mai de diables subreviure al delà de la joenessa e se reprodusir.
Kobani
Kobani (curd: Kobanî o Kobanê) o Ain al-Arab (arab: عين العرب o arab levantin ʕeːn elˈʕɑrɑb) es una vila del nòrd de Siria, fasent partit d'un canton del Rojava (lo Curdistan sirian), es sus la fontièra amb Turquia. Aviá una populacion de al sens de 2004 e es abitada per de curdes, d'arabs, de turcmèns e d'armenians segon una estimacion de 2013.
Istòria
Pendent la demarcacion de la frontièra amb la Turquia en 1921, una partida de la vila passèt de l'autre costat de la frontièra.
San Francisco
Istòria
[[Mission San Francisco de Asís (Mission Dolores)|thumb|left]] Las primièras pròvas arqueologicas de la preséncia umana sul territòri qu'es ara la ciutat de San Francisco remontan a 3000 ans ab JC. Lo grop Yelamu del pòble Ohlone abitava qualques pichons vilatges quora un grop d'exploracion espanhòl terrèstre, dirigit per Don Gaspar de Portolá, arribèt lo 2 de novembre de 1769; es la primièra visita Europèa documentada a la baia de San Francisco. Sèt ans mai tard, lo 28 de març de 1776, los Espanhòls establiguèron lo Presidio de San Francisco, seguit per una mission, la Mission de San Francisco d'Asís (ara Mission Dolores), creada per l'explorador espanhòl Juan Bautista de Anza.
Cardo maximus
Cardo de Tolosa
Lo cardo maximus de Tolosa es una viá que traversa la vila de la pòrta nòrd, la Porteria trobada jol la plaça del Capitòli, per las carrièra de Sant Roman e Filatièrs per acabar, al sud, a la pòrta narbonesa. Aquel cardo es ara una zona pedona dempuèi 2010.
Valliquerville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gœrlingen
Istòria
En 1557 lo comte de Nassau-Sarrewerden atribuissi 7 pòbles desertats #que Gerling a huguenots rebèls venguts de la Normandie, de Lorraine o d'en un autre luòc. Los tourments del 17ème siecle fan fugir los abitants cap al Palatinat o la region de Bischwiller. La glèisa n'a destruit l'an 1685. Lo repeuplement se fa per la venguda de protestants suisses caçats per las rigors del calvinisme. En 1793 lo comtat a annexat a la jove republica francesa, mas pas connait gaire de soubresauts revolucionàrias. La calma regna pel continuament sus la municipalitat #que paga lo sieu tribut de joves, aucits en lo moment dels conflictes de 1871, 1914 e 1939. Pendent aquel periòde, coma l'ensems del Alsace-Moselle, Goerlingen serà balloté entre la França e l'Alemanha.
En 1557 le comte de Nassau-Sarrewerden attribue 7 villages désertés dont Gerling à des huguenots réfractaires venus de la Normandie, de Lorraine ou d'ailleurs. Les tourments du 17ème siecle font fuir les habitants vers le Palatinat ou la région de Bischwiller. La glèisa est détruite en 1685. Le repeuplement se fait par la venue de protestants suisses chassés par les rigueurs du calvinisme. En 1793 le comté est annexé à la jeune république française, mais ne connait guère de soubresauts révolutionnaires. Le calme règne par la suite sur la commune qui paye son tribut de jeunes, tués lors des conflits de 1871, 1914 et 1939. Durant cette période, comme l'ensemble de l'Alsace-Moselle, Goerlingen sera balloté entre la France et l'Allemagne.
Element quimic
Recèrca e descubèrta deis elements
Ambé lo melhorament dei tecnicas quimicas, la màger part deis elements naturaus e estables foguèron identificats avans 1900 levat l'afni, lo luteci e lo rèni. En mai d'aquò, lei tres elements radioactius qu'existisson dins la natura (urani, tòri, radi e radon) foguèron tanben descubèrts durant aqueu periòde.
Isotòpia
Dos atòms que son nuclèu a lo meteis nombre de protons mai un nombre diferent de neutrons son dichs « isotòps ». La sòma dei nombres de protons e de neutrons es dicha « nombre de massas » e es notada A. S'es notat, es plaçat en aut a senèstra : AX. Entre lei 118 elements identificats en 2017, solament 80 an au mens un isotòp estable (es a dire non radioactiu). Se situan entre lei numeròs atomics Z = 1 e Z = 82. Entre aquelei, 66 an au mens dos isotòps estables. Per certaneis atòms, existisson d'isotòps quasi estables, es a dire que presentan una radioactivitat amb un periòde fòrça lònga.
Estadens
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pis
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Pis que veng benlèu deu latin pinus « pin », au plurau.
Sumèr
Leis originas e la formacion dei premierei ciutats-Estats
Segon lei conoissenças actualas, lei traças pus ancianas de poblament uman dins la vau bassa de Mesopotamia datan de la fin dau millenari VII avC (site de Tell el-Oueili). La premiera cultura arqueologica identificada dins la region es la cultura d'Obeïd que predominèt dau millenari VII au començament dau millenari IV avC. Son site principau es Eridu e aqueu periòde veguèt lo desvolopament de comunautats agricòlas ierarquizadas e integradas dins de rets de cambis de bens.
Durant lo millenari IV avC, la cultura d'Obeïd foguèt remplaçada per la cultura d'Uruk. Durant aquela epòca, apareguèron lei premiereis Estats vertadiers e lei premierei vilas. Lei recèrcas arqueologicas realizadas sus lo site d'Uruk mòstran l'existéncia de monuments importants, l'aparicion de l'escritura e la mesa en plaça de politicas « imperialistas » destinadas a influenciar lei ciutats vesinas.
Gœrsdorf
Görsdorf  en alemannisch (Gœrsdorf en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Sumèr
Lo poblament e l'urbanisme
L'organizacion dei vilas majoras es en partida coneguda. Sovent installadas lòng dei rius de la region, avián una activitat portuària importanta e èran protegidas per au mens un barri. Lei quartiers pus importants èran ocupats per d'edificis monumentaus (palais, temples, administracions...). Lo temple principau èra generalament aqueu de la divinitat protectritz de la ciutat. Certaneis avián un prestigi considerable (Nippur, Ur, Uruk...) e èran enviroutats per de dependéncias. Dins d'autrei cas, de temples èran bastits sus de plataformas qu'evolucionèron per venir de zigorats mai la significacion d'aqueu monument es pauc clara.
LP
right|200px|thumb|LP en 2017 LP per Laura Pergolizzi, nascuda lo 18 de març de 1981 a Huntington sus l'illa de Long Island a Nòva York, es una cantaira e musiciana anglofòna americana d'origina italiana. En Occitània, es sustot coneguda per son tube de 2016 Lost on you, e per son duò N'oublie pas en 2018 amb la cantaira francesa Mylène Farmer.
Sumèr
La literatura
La literatura mesopotamiana es una dei tradicions literàrias pus ancianas qu'es coneguda a l'ora d'ara. D'efiech, son existéncia es atestada en 2600 avC gràcias a la descubèrta de tauletas. Entre aquela data e la premiera partida dau millenari II avC, Sumèr aguèt un ròtle major dins l'estructuracion d'aqueu còrpus mai la màger part deis òbras es uei perduda. Lei genres principaus dau periòde èran :
Androginiá
Sègle XX
vinheta|Coco Chanel vestida d'endogin La figura de l'androgin es agradada per de pintres al començament del sègle XX, per exemple per Marcel Duchamp, Marc Chagall e Jean Cocteau. Se referisson mai sovent a las filosofias esotericas coma l'alquimia e la Cabala per justificar aquesta valorizacion. L'usatge del tèrme coma critèri de beutat fisica e/o esperital es tanben espandit dins la literatura, sens implicacion amb l'ermafrodisme o lo transsexualisme gaireben sempre, coma Georges Hérelle o Roger Peyrefitte.
sègle XXI
D'entre las personalitats e grops mai coneguts per lor aparéncia androgina als sègle XX e XXI i a entre autre: Ronan Parke, Jeffree Star, Katherine Moennig, Annie Lennox, David Bowie, Klaus Nomi, Marilyn Manson, Brian Molko (del grop Placebo), Boy George (del grop Culture Club), Nicola Sirkis (del grop Indochine), Bill Kaulitz (del grop Tokio Hotel), Mika Doll, Adam Lambert, Michael Jackson, Prince, Cinema Bizarre, la cantaire francesa Christine and the Queens e la britanica Elly Jackson (La Roux). Se pòt tanben evocar le mannequin Andrej Pejic.
Saurnac
Toponimia
Dauzat e Rostaing fan derivar lo nom de Sorinus, emb lo sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -aco(n), mas los Feniés, que coneisson l'atestacion de vers 1315, Saornac, causisson Saturnus, totjorn emb -acum. Saurnac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mestre Saturnus.
Chamouillac
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Pèus e Cofolèus
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Vaulx-en-Velin
Vaulx-en-Velin es una comuna francesa situada dins la metropòli de Lion e la region d'.
Aguascalientes (estat)
Aguascalientes es un dels 31 estats federats que constituisson Mexic.
Rènnas del Castèl
Dempuèi lo limit del vilatge, près de la Torre Magdala, se gaudís d'un panorama esplendid de tota la val. Lo vilatge ten una glèisa notabla dedicada a santa Magdalena, amb un demòni a l’entrada e una estatua amb clòsca de mòrt. La ciutat se coneissiá dins l'Edat Antica coma Rhedae, Castellum Redae (vèrs l'an 1000), Redes, Castrum Rades, Reddae, Castel de Redas (vèrs 1130), Rehennas (sègles XV e XVI), afrancesat en Rennes (1778).
Thil (Marna)
Thil es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Castilfrío de la Sierra
Castilfrío de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Estenòs
Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Estenòs qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Seleishan (Hauts Pirenèus), qu'es Nòsta Dauna. En 1790, Estenòs qu'èra deth canton de Sent Bertran; en l'an VIII, deth canton de Sent Biat.
Parasitologia
La parasitologia es l'estudi dels parasits, de sos òstes e de sas interaccions mutualas. Coma disciplina biologica, la tòca de la parasitologia es pas determinada per l'organisme o l'environament en question, mas per son mòde de vida. Aquò implica qu'es una sintèsi d'autras disciplinas, e elabora de tecnicas de domenis coma la biologia cellulara, la bioinformatica, la biologia moleculara, l'immunologia, la genetica e l'ecologia.
Saint-Max
Saint-Max es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Nieul-le-Dolent
Nieul-le-Dolent es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Acropòli d'Atenas
Periòde classic
Après los Propilèus, la gigantesca estatua de bronze d'Atena Promakhos realizada per Fidies («la que combat en primièra linha») dominava l'ensemble de l'Acropòli, bastida entre 450 abC e 448 abC. La basa fasiá 1,50 m de naut, mentre que la nautor totala de l'estatua èra de 9 mètres. La divinitat aviá una lança a la man e un escut gigant al costat esquèrre, decorada per Mis amb d'imatges de la lucha entre los Centaures e los Lapites.
En mai, l'Eleusinion, situat a la basa de l'Acropòli, aculhiá las reliquias sagradas dels Mistèris d'Eleusis.
Propilèus
Los Propilèus èran la granda intrada a la Acropòli d'Atenas. Foguèron bastits a comptar de l'an 437 abC per l'arquitècte Mnèsicles, en un terren fòrça accidentat. Las sièis colomnas de l'intrada son doricas, tant a la façada davantièra coma las sièis de la part posteriora. Bastit amb marbre pentèlic, compta un vestibul de 24 x 18 mètres. Al dedins, un mur amb cinc pòrtas lo dividís en doas parts; l'occidental, mai grand, a doas filas de tres colomnas jonicas que forman tres naus.
Temple de Nike Àptera
Al costat sud dels Propilèus se tròba lo temple de Atena Nike ('Atena victoriosa') o Nike Àptera ('Victòria sens alas'). Lo bastiment data de l'an 421 abC e lo 410 abC. Aquel monument plaçat a l'intrada de la Acropòli voliá simbolizar que, un còp sens alas, la divessa se mouriá pas d'Atenas.
Lo naos compta una planta gaireben cairada: 418 cm x 378 cm, amb lo prónaos de quatre colomnas e quatre mai a la opisthódomos, totas d'òrdre jònic.
Frederick Soddy
Biografia
Nasquèt lo 2 de setembre de 1877 dins la vila de Eastbourne, situada dins lo comtat de East Sussex. Estudièt quimia al Collègi Universitari de Galas e posteriorament al Merton College de l'Universitat de Oxford, d'ont foguèt investigador entre 1898 e lo 1900.
País de Galas
Economia
De veire: Economia del País de Galas.
Montcornelh e Grasan
Grasan
Per d'autes Grasans o Grasacs, Dauzat e Rostaing qu'utilizan lo nom latin d'òme Gratius e lo sufixe -anum, e Negre lo nom « romanic » de persona Gratianus.
Istòria
Abans la revolucion, Montcornelh Davant (a l'èst) e Montcornelh Darrèr (a l'oèst) qu'èran parròpias; las duas glèisas qu'èran plan vesinas, separadas sonque per l'Arrats. Grasan, a 500-600 m deus autes dus, qu'avè ua glèisa [romanica], mes èra pas parròpia. La glèisa de Montcornelh Davant existeish pas mei. Las tres entitats que vengón comunas, puish qu'estón fusionadas en 1821 e lo caplòc plaçat a la comuna mei importanta, Montcornelh Darrèr.
Senta Sabina e Bòrn
Bòrn
La prononciacion es [ [bɔr]. Las fòrmas ancianas son Born de Roquepine/Born des Combes en 1630, Born Deschamps en 1760. Chantal Tanet e Tristan Hordé interprètan Bòrn emb l'occitan bòrna, vengut d'un preceltic identic, « trauc, cavitat », Albèrt Dauzat supausa un prelatin borna, « font », , mès lo site de las comunas de Dordonha ne'n fai tot simplament lo mot occitan bòrn au sens de limit, bordadura, broá. Per lo determinant francés, des-Champs, es probablament degut al lòc Champe, situat a l'oèst, emb atraccion probabla del francés champ, « camp ».
Pontpierre
Pontpierre pòt essèr:
Gottesheim
Gottesheim en alemannisch (Gottesheim en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Pontoy
Geografia
La granja de Camba, uèi desapareguda, apareis encara en 1635 sus la mapa "Territorivm Metense" de Abraham de Fabert de Esternay.
Martin Niemöller
Li atribuisson lo poèma seguent:
La Genevraie
Istòria
Le prieuré de Bénédictins Notre-Dame à La Genevraie est fondé vers 1160 par Foulques du Merle (vestiges).
Forum roman
Arquitectura
Los primièrs forums se presenton coma una plaça obèrta a l'entorn de que son bastits de biais gaireben liure. Pauc a pauc, se dessenha un plan tipic que se generaliza dins tot l'Empèri: lo forum ven un espaci enclaus amnb tèrmes plan definits ont lo trafic pòt èsser totalament proïbit. Aquel « forum claus » es concebut coma un complèxe arquitectural conservant totjorn un caractèr religiós amb la preséncia d'un o mai temples, que l'un es dedicat a Jupitèr. Los tèrmes de la plaça son marcats per de portics qui pòdon servir de galarias d'art, mas tanben abrigar o donar accès e d'edificis politics (una curia per las deliberacions dels magistrats de la ciutat ), una basilica, de fòrça botigas e a vegada una escòla o una bibliotèca. Segon Vitruvi, lo forum roman es rectengular amb una proporcion entre longor e largor de 3 per 2, al contrari de l'agora grèga qu'es carrada. S'es verai que fòrça forums romans adopton una forma longa, las proporcions son pasmens pas fixadasapsmens pas fixa.
Karl Barth
Karl Barth (Basilèa, 10 de mai de 1886 - Basilèa, 10 de decembre de 1968) es un teologian protestant soïs. es tengut per un dels teologians màgers del sègle XX.
Besançon
Besançon es una vila de França, capluòc del departament de Dobs dins la region de Borgonha Franca Comtat.
Ramon Rogièr Trencavèl
right|thumb|180px|Escut de la dinastia Trencavèl Ramon Rogièr Trencavèl (1185 - 10 de novembre 1209) es un membre de l'Ostal de Trencavèl. Èra vescomte d'Albi e de Besièrs (infeodat al comte de Tolosa), e vescomte de Carcassona e de Rasès (infeodat al comte de Barcelona qu’èra dins lo meteis temps rei d'Aragon). Foguèt un dels eròis e al meteis temps una de las primièras victimas de la Crosada dels Albigeses.
Bourguébus
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Umar
Lei reformas administrativas
Ansin, au nivèu territòriau, lo Califat foguèt devesit en un centenau de districtes e tretze províncias. Lei caps d'aquelei territòris èran generalament lei caps regionaus dei fòrças militaras e de l'administracion. Pasmens, de còps, lei doas foncions èran ocupadas per de personas diferentas. Dins lei districtes, exisitiá un ensemble de foncionaris superiors cargats de conselhar lo governador per leis afaires militars, financiers, judiciaris e lo mantenement de la seguritat. Cada cap regionau deviá reconóisser l'autoritat centrala dau califat. Lo pensament d'empachar una revòuta locala èra una caracteristica majora de la politica administrativa d'Umar e lo califa s'ocupava dirèctament de la seleccion dei caps de son administracion e de son armada.
En fòra dei liames de fidelitat e d'obeïssença entre lo califat e sei governadors, Umar contrarotlèt son administracion superiora gràcias a un ensemble de còdis de conduchas. La regla principala d'aquelei còdis èra de venir cada annada durant lo romavatge de La Mèca per escotar lei planhs dei populacions. Un servici especiau d'enquistas existiá tanben per luchar còntra la corrupcion dei foncionaris. Per completar aqueu sistèma repressiu, Umar velhèt de pagar lei salaris dins lei temps e lei governadors tenián lo drech d'aver de parts suplementàrias durant lo partiment dau butin dei pilhatges.
Enfin, au nivèu dau govèrn centrau, Umar renforcèt l'eficacitat gràcias au desvolopament de l'enregistrament escrich deis actes e dei decisions. De ministèris novèus foguèron organizats segon lei besonhs, especialament per s'ocupar dei fòrças armadas e dei finanças de l'Estat. De fòrças de polícia foguèron egalament organizadas. Diferentas dei fòrças armadas, èran cargadas dau mantenement de l'òrdre public. Aquela creacion foguèt acompanhada per lo renfòrçament de la centralizacion de la justícia e lo començament de la compilacion escricha dei lèis islamicas. Enfin, Umar ordonèt de recensar la populacion de l'empèri.
Assassinat e succession
Umar foguèt assassinat en novembre de 644 per un complòt dirigit per d'Iranians desirós de venjar la conquista de Pèrsia per lei tropas dau Califat. Lo 3 de novembre, lo califa foguèt grèvament bleçat per de coteladas donadas per un esclau zoroastrian. Moriguèt quatre jorns pus tard. Son còrs foguèt enterrat dins la mosqueta d'Al-Masjid an-Nabawi amb Maomet e Abu Bakr.
Vandières (Marna)
Vandières es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Istòria
Font: Istòria de Vandières J.B. Legras, Impremta Cooperativa de Rems
Village typiquement champenois au cœur du prestigieux vignoble de la Vallée de la Marne. Son nom étymologiquement viendrait de "Viaum Dare" (donner du vin) ou de Vendemiare (vendanger).
Organizacion Internacionala del Trabalh
Nòrmas e Declaracion relativa als principis e dreches fondamentals al trabalh
Existisson uèi 188 convencions e 199 recomandacions, qu'unas remontan a la creacion de l'OIT en 1919.
Koppa
Dins lo sistèma de numetacion alfabetica grèga equival al nombre 90
Espart
Utilizacion
Las fuèlhas mai joves d'espart fan de pasturas pel cavals, les dromedaris, mas la planta tròp rica en lignina pòt pas servir pels autres erbivòrs.
Saint-Galmier
Saint-Galmier es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Portugués
Lo portugués es oficial en:
Salazie
Salazie es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Reünion e la region de la Reünion. .
Beaumont-sur-Grosne
Geografia
Beaumont-sur-Grosne se situe dans la plaine chalonnaise, à quelques kilomètres de Sennecey-le-Grand.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Varengeville-sur-Mer
Geografia
Comuna del país de Caux ; una valleuse, bretxa creusée en la falaise, permet l'accès a la mar. Aquela municipalitat a situat a 5 quilomètres de Dièpa (Seine-Maritim).
Arandas (cratèr)
right|thumb|cratèr marcian "Arandas" Arandas es un cratèr d'impacte de la planeta Mart situat a 42.7° Nòrd e 15.1° Oèst (42.4° Nòrd e 344.9° Èst). L'impacte causèt una dubertura de 24,76 quilomètres de diàmetre en la superfícia del quadrangle MC-04 de la planeta, conegut coma quadrangle Mare Acidalium. Lo cràter foguèt fotografiat pel primièr còp en 1976 per la sonda Viking 1.
Plasmoquina
La plasmoquina es un medicament antipaludic descubèrt en 1926 per una còla de la companhiá alemanda Bayer. Es un derivat dau blau de metilèn que sei proprietats antipaludicas èran conegudas dempuei 1891. Aquela descubèrta encoratjèt lei recèrcas sus lei moleculas de la familha deis amino-8-quinolèinas entraïnant la concepcion de plusors antipaludics novèus durant leis ans 1930.
Giel-Courteilles
Giel-Courteilles es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Nainital
Administracion
Nainital es lo capluòc del districte de Nainital, mas pas la magèr vila, qu'es Haldwani.
Moguerre
Moguerre (Mugerre en basco, Mouguerre en francés) qu'ei ua comuna de la província tradicionau de Labord, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Via Domícia
La Via Domícia (en latin Via Domitia), coneguda popularament coma Via monaresa o camin molarés e mai carrièra de la Moneda, foguèt una estrada romana antica construcha en 118 abC per lo procònsol Gnaeus Domitius Ahenobarbus e que partiá de Turin e traversava los Alps al còl de Sestrière e al còl de Monginèbre, puèi seguissiá la val de Durença per religar Briançon a La Junquera en traversar la colonia romana de Narbona (en latin Narbo Martius), ont encontrava la Via Aquitània (que menava a l'Ocean Atlantic per Tolosa e Bordèu). Aital Narbona foguèt un crosament estrategic crucial de la Via Domícia amb la Via Aquitània, e èra a aquesta epòca un pòrt accessible, mas plan defendable. La Via Domícia foguèt una via de comunicacion importanta per l'espandiment cap a l'oèst de l'Empèri Roman.
Itinerari de la Via Domícia
Rota costièra
Sovèstre
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son Pagus Vasconiae qui dicitur Silvestrensis, en 980, Silvestrum cap a 982, Archidiaconatus Silvestrensis en 1101, Saubeste au sègle XIIIau, Soubeste en 1409, Sobeste en 1576, Sauvestre (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau) .
Vauchamps (Marna)
Geografia
Le village de Vauchamps est situé à l'extrémité ouest du département de la Marne à proximité du département de l'Aisne et du département de Seine-et-Marne. Les grandes villes les plus proches sont :
Karl Richard Lepsius
Tornat en Euròpa, enter 1849 e 1858, que publiquè, dab los sons collaborators, Denkmaler aves Aegypten und Aethiopien en 12 volums (cinc de tèxtes e la rèsta d'illustracions).
Que's morí a Berlin en 1884.
Laubressel
Istòria
L'empereur Napoléon a combattu dans ce village le 3 dans le cadre de sa campagne de France.
Newport (País de Galas)
Newport a recebut l'estatut de ciutat en 2002.
Ginai
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nauru
Lo gentilici es nauruan -a.
Canon antiaerian
L'idèa apareguèt en 1870 durant lo sètge de París per lei Prussians qu'assaièron de destrurre lei balons francés. Foguèt represa durant la Guèrra Italoturca quand una mitralhièra capitèt d'abatre un avion. Se desvolopèt durant la Premiera Guèrra Mondiala e se generalizèt durant l'entre doas guèrras e la Segonda Guèrra Mondiala. En particular, tenguèron un ròtle fòrça important durant la defensa britanica còntra lo Blitz. De son caire, leis Alemands desvolopèron de canon poderós de 37 mm e 88 mm. Lo segond venguèt famós gràcias a sa version anticarri.
Après 1945, lo ròtle dau canon demeniguèt en causa de l'aumentacion de la velocitat deis avions militars modèrnes. Pasmens, son totjorn d'armas eficaças còntra leis aeronaus operant a bassa altitud. Per aquò, lei sistèmas actuaus son equipats de mecanismes electropneumatics, sovent comandats per radar, que permèton un ciblatge e un tir rapide. Certanei modèls son tanben dotats d'una cadéncia de tir considerabla (mai de 6,000 còps/mn) per arrestar lei missils.
Hòs
Toponimia
Hòs que vengueré deth latin fossis, ablatiu-locatiu plurau de fossa, « varat, canau ».
Remauville
Remauville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Wilhelm Filchner
vinheta|Wilhelm Filchner Wilhelm Filchner (Bayreuth, 13 de setembre de 1877 – Zuric, 7 de mai de 1957) foguèt un explorador alemand.
Nieul-sur-l'Autise
Nòtas
<references group="N"/>
Cranta
Toponimia
Non se sap ont Frank R. Hamlin a trobada l'explicacion de *caranto- en « sable ». La sola explicacion solida, apiejada sus de cases nombroses, es lo nom gallic d'òme Carantos, las autras son foscas e malseguras. Mas cal còp-sec corregir un punt : lo nom es pas utilizat « sense sufixe », es derivat en -a. S'agís d'una derivacion neutra au plural. Xavier Delamarre dona precisament (p. 22) la lista de las derivacions possiblas a partir del nom d'òme Carantos, dont la fòrma Carant-ā. Curiosament, e non se sap perqué, Delamarre non dona lo cas de Cranta dins la lista dels noms d'origina celtica. Benlèu que, pur lingüista, non s'estimava en mesura de verificar se lo nom èra pas latin.
Istòria d'Azerbaitjan
L'Azerbaitjan Iranian dempuei 1917
Dins lo corrent dau sègle XX, l'Azerbaitjan Iranian conoguèt una vida politica agitada ambé doas insureccions independentistas. La premiera se debanèt en 1917 après la partença dei tropas russas. Lo 7 d'abriu de 1920, un movement nacionalista menat per Mohammad Khiabani (1880-1920), que s'inspirava de l'exemple donat per l'Azerbaitjan dau Nòrd, prenguèt lo poder a Tabriz. Lo 23 de junh seguent, formèron lo govèrn d'Azadistan e revendiquèron una autonòmia e un estatut per la lenga azèri dins l'encastre d'una republica iraniana. Pasmens, Teheran reprimiguèt l'insureccion per fòrça e lei rebèls foguèron vencuts en setembre.
L'Azerbaitjan independent dempuei 1991
La sucession de desfachas entraïnèt rapidament de trèbols intèrnes e Aizaz Mutalibov foguèt obligat d'abandonar lo poder en mai de 1992. Abulfaz Elchibey lo remplacèt mai foguèt reversat en 1993 per Heydar Aliyev, un ancian cap dau PC Azèri. Instaurèt un regime autoritari e se raprochèt de Turquia e deis Estats Units d'America. Redreiçèt tanben l'industria petroliera dau país. A sa mòrt en 2003, foguèt remplaçat per son fiu e Premier Ministre Ilham Aliyev que contunièt sa politica.
Nicola Sirkis
En 2014, a enregistrat doas represas del cantaire francés Renaud, Hexagone e Petite conne.
Qinghai
Qinghai cobrís la pus granda part de l'anciana província tibetana d'Amdo e, al sud, lo nòrd de Kham. D'unas mapas occidentalas mòstran que portava ja lo nom de Qinghai sota la dynastia Qing. La region venguèt oficialament província de la Republica de China en 1928, estatut que foguèt confirmat en 1949, a la fondacion de la Republica Populara de China.
Guinèa
Lo gentilici es guinean -ana.
Originas
A partir dau sègle X, la franja nòrd-èst dau territòri guinean actuau faguèt partida deis empèris successius (Empèri de Ghana, Empèri de Mali e Empèri Songhai). L'endrech participèt donc au comèrci transsaharian e conoguèt un desvolopament important, especialament durant lo periòde malian. En revènge, lo rèsta de la Guinèa modèrna demorèt en fòra deis empèris e son istòria es mau coneguda fins a l'arribada dei premiers navigaires europèus au sègle XV.