cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maisons-du-Bois-Lièvremont
Geografia
Ostals-de detlo-Bòsc-Lièvremont es una municipalitat del Nautor-Doubs #que fa partida del Saugeais. A traversat pel Doubs, a parièra distància de Pontarlier en amont e del desfilada de Dintre de Ròcas en aval. Las abitacions se repartisson essencialament en dos caserius, d'Ostals-de detlo-Bòsc en bordure de la rota principala (RD 437) e Lièvremont, pòbli-carrièra la longitud de la RD 251. N'altitud, sus la adret, s'anòta qualques lieudits en mai de 950 mètres : Los Sanglards, los Joumets e Pré Jacquier.
Revòuta dei Cipaies
La Revòuta dei Cipaies foguèt una insureccion indiana còntra la Companha Anglesa deis Índias Orientalas que dominava Índia dempuei lo començament dau sègle XIX. Foguèt entraïnada per lo maucontentament de la populacion e dei soudats indians originaris de la region d'Aoudh après l'annexion d'aquel estat princier indian en 1856. Aqueu maucontentament foguèt renfòrçat au sen de l'armada per l'introduccion d'un fusiu novèu ambé de cartochas lubrificadas per de graissas animalas impuras tant per lei musulmans que per lei indós. Maugrat una modificacion dei cartochas, la fisança entre militars indians e britanics declinèt. De mai, la tension foguèt egalament renfòrçada per l'agitacion de la populacion, especialament de l'aristocràcia anciana que s'estimava menaçada per leis annexions de la Companhiá dins lo rèsta de la peninsula. A l'acomençaça dau conflicte, lei revòutats ocupèron Delhi e una partida de la Vau de Ganges. L'Empèri Mogòl i foguèt oficialament restablit. Pasmens, lei Britanics obtenguèron lo sostèn dei Sikhs e de la màger part dei senhors indians per reprimir l'insureccion e tornar conquistar Delhi en setembre de 1857. Puei, lo centre principau de la revòuta, d'ara situat en Aoudh onte lo conflicte se transformèt en guèrra d'independéncia, foguèt atacat e vencut dins lo corrent de 1858 e de combats se debanèron fins a 1859 dins certaneis endrechs. Marcada per d'atrocitats dins lei dos camps, aquela guèrra entraïnèt la disparicion de l'Empèri Mogòl e la fin de l'administracion de la peninsula per la Companhiá deis Índias. En vertut de l'India Act de 1858, lo govèrn de Londres s'ocupèt d'ara endavant de dirigir espereu lei possessions britanicas d'Índia.
Vísol
Istòria
Semelha tanben que sa curiositat l'aie possat a far lo pertuis dal Vísol, una galeria qu'ental 1480 era estaa volgua dal Marqués de Saluces per facilitar la comunicacion entre Itàlia e França.
Bascoat (país administratiu)
e 11 comunas isoladas
Melay
Melay es una anciana comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger. Al 1èr de genièr de 2013, fusionèt ambe Chemillé e se formèt atal la comuna de Chemillé-Mélay. Lo 15 de decembre 2015, Chemillé-Melay e autras onze comunas, tota la comunautat de comunas de la Region de Chemillé, fusionèron per formar la comuna novèla de Chemillé-en-Anjou.
Toponimia
Lo nom de Melay (atestacion Melei, en 1019) vendriá del latin melum, « poma », ambe lo sufixe collectiu -etum.
Tréduder
Geografia
Tréduder Se situa entre la Manja al nòrd e Lanvellec al sud. A l'oèst, lo ruisseau Dour Elego la separa de Plufur. Aquel darrièr ruisseau se tira en lo Yar #que separa Tréduder dels caserius de Sant Sebastian e Sant Efflam en Plestin-las-Caumas. A l'èst, lo Roscoat la separa de Sant-Michel-en-Cauma sus la còsta, e de Plouzélambre un pauc mai al sud.
Bassa Comba (mètro de Tolosa)
Dessèrta
Coma dins l'ensemble del mètro tolosenc, la primièra partença de l'estacion e de l'autre cap de linha, Balmar-Gramont, es a 5h15, e la darrièra es a 0h del dimenge al dijòus, e 3h lo divendres e dissabte.
Johann Bernhard Fischer von Erlach
Johann Bernhard Fischer von Erlach, nascut lo 20 de julhet de 1656 e mòrt lo 5 de abril de 1723, foguèt un escultor e arquitècte austrian del barròc.
La Garda e Haishan
La Garda e Haishan (Lagarde-Hachan en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Qin Shi Huang
Còp d'estat de Lao Ai
La temptativa de còp d'estat de Lao Ai foguèt la segonda crisi importanta dau rèine de Zhao Zheng. Se debanèt de 238 a 235 avC e s'acabèt per un succès dau rèi, l'eliminacion dau premier ministre Lu Buwei e lo començament dau rèine personau de Zhao Zheng. L'origina dau complòt foguèt la crenhença de Lu Buwei d'una descubèrta per Zhao Zheng de sa liason secrèta ambé la maire de son rèi. Per s'aparer, decidiguèt de rompre aquela relacion. Aquò se debanèt sensa dificultat e Lu Buwei capitèt de favorizar una liason novèla entre la maire de Zhao Zheng e un noble dich Lao Ai. Pasmens, aqueu darrier aviá tanben seis ambicions pròprias. En 238 avC, aprofichèt un viatge de Zhao Zheng en província per assaiar de prendre lo contraròtle dau palais reiau. Gràcias au sostèn de l'armada e de Lu Buwei lei partisans de Lao Ai foguèron vencuts. Dins aquò, Lao Ai capitèt de s'escapar e la repression de sa revòuta foguèt lònga fins a sa captura e son execucion. Maugrat son succès militar, la responsabilitat de Lu Buwei dins leis eveniments foguèt finalament descubèrta. Son influéncia declinèt e, en 235 avC, lo premier ministre se suicidiguèt per defugir l'umiliacion d'un exil.
Organizacion administrativa
Aquel òbra administrativa aguèt un succès important car va venir la basa de l'administracion imperiala fins au sègle XIX. En revènge, foguèt pas capabla d'empachar la fin rapida de la dinastia Qin, minada per lei complòts dei ministres e dei conselhiers imperiaus, après la mòrt de Qin Shi Huangdi. Tre 206 avC, una revòuta generalizada sostenguda per l'aristocràcia anciana dei Reiaumes Combatents entraïnèt la casuda dei Qin. Pasmens, lei Han aprofichèron la soliditat deis institucions creadas per Qin Shi Huangdi per formar tornarmai l'Empèri Chinés après solament quauqueis annadas de trebols.
Convencion europèa dels drechs de l'òme
Per permetre aqueste contraròtle del respècte efectiu dels drech de l'Òme, la Convencion instituiguèt lo Comitat dels ministres del Conselh de l'Euròpa, e subretot la Cort europèa dels drechs umans. Aquesta, se costituís en 1959 e ten sesilha a Estrasborg, es encargada de vigilar al respècte de la Convencion pels Estats signataris: tota persona s'estimant victima d'una violacion de la Convencion pòt la sasir per recebre una indemnizacion, del moment que son Estat de demorança lo li permeta, en conformintat a l'article 56. La França, que la Cort se situa sus son territòri ratifiquèt la Convencion sonque lo 3 de mai de 1974 (jos la presidéncia per interim d'Alain Poher), e permetèt a sos residents de sasir la Cort pas qu'en 1981.
Article 5: drech a la libertat e a la seguretat
L'article 5 declara lo drech de cadun a la libertat e a la seguretat personala.
Sant Julian e Chaptuèlh
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Convencion europèa dels drechs de l'òme
Legalita de las penas
L'article 7 enóncia lo principi nullum crimen, nulla poena sine lege, es a dire que pas degun pòt èsser percaçat per una infraccion qu’èra pas definiada atal al moment dels fachs. Aquò implica que la lei deu èsser segura e verifiabla.
Article 9: libertat de pensada, de consciéncia e de religion
L'article 9 definís lo drech a la libertat de pensada, de consciéncia e de religion. Aquò compren tanben la libertat de cambiar de religion o de conviccions, e de manifestar sa religion o sas conviccions de baias individual o collectiu, en public o en privat, pel culte, l'ensenhament, las practicas e lo compliment dels rites.
Protocòls addicionals
Un protocòl es una simpla demanda per que venga un article de respectar
Protocò 14 e protocòl 14 Bis - Refòrma de la Cort
Aqueste tèxte a per objectiu de melhorar l’eficacitat de la Cort de reduire sa carga de trabalh tanben a aquesta del Comitat dels Ministres, encargat de vigilar l’execucion dels arrèsts. S’agís, a tèrme, de permetre a la Cort de se concentrar suls afars que fan de problèmas importants en matèria de drechs umans.
Convencion europèa e Union europèa
Mai, quitament se l'Union europèa es pas partida a la Convencion, empacha pas que totes los Estats membres de l'Union ajan ratificat a la Convencion, quitament se totes los Estats partidas de la Convencion fan pas partit de l'UE (Turquia, Soïssa, Russia…).
Nèrvi
Rebta d'un nèrvi
Aprèp una intervencion cirurgicala, un nèrvi rebuta a la velocitat de 1 milimètre per jorn.
Roissy-en-France
Nòtas
<references group=N/>
Faralhon
Los dos farilhons dels [[dotze apòstols (Victòria)|Dotze Apòstols, Victòria, Austràlia.|vinheta|drecha]]
Francisco Morales Bermúdez
Francisco Morales Bermúdez Cerruti (n. 1921) militar, foguèt president de Peró entre 1975 e 1980.
Pecq
Pecq es una comuna de la província bèlga de Enaut.
Crit de Dolores
La campana de la glèisa de Dolores que demòra uei lo dia dehens lo Palais Nacionau de Méxic. Lo president de la republica que la hè bronir cada 15 de seteme desempuish la presidéncia de Porfirio Díaz qui causí la velha deu 16 entà har coïncidir la ceremonia dab lo son aniversari.
Ligament
Autre exemple, al nivèl del genolh, existisson 4 ligaments principals, 2 ligaments laterals (intèrne e extèrne) situats de cada costat del genolh, e 2 ligaments centrals nomenats crosats perque se crosan en plan mitan del genolh.
Mons (Belgica)
Mons (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Enaut. Mons (en picard Mont, en neerlandés e alemand Bergen) es una vila de Belgica situada en Valonia. Anciana capitala dels comtes de Hainaut, capluòc de la província de Hainaut, vila principala de l’arrondiment de Mons, es lo sèti d’una de las cinc cors d’apèl del país. La populacion montesa èra de 95334 abitants en 2018 e son aglomeracion aviá 258490 abitants.
Mons se situa a al sud-oèst de la capitala Brussèlas, a aperaquí  al nòrd-èst de París, a   l’èst de Lilla e a aperaquí  a l’oèst d’Aquisgran. La vila de Mons es localizada a la crosada dels aisses autorotièrs importants E19 (Amsterdam-Anvèrs-Brussèlas-Paris) e E42 (Lilla-Charleroi-Lièja-Francfòrt de Men).
Ouzouer-sous-Bellegarde
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pargue Estatal de Joemma Beach
Bay Road, una rota locala, travèrsa los bosques del pargue pendent un vèspre d'estiu.|thumb|250px Un sendièr al Pargue Estatal de Joemma Beach.|thumb|left|150px Establit en 1961, lo Pargue Estatal de Joemma Beach (Joemma Beach State Park en anglés) es un pargue estatal situat a 47.22444°N, -122.80889°W dins l'estat de Washington als Estats Units. Amb un superfícia de 49 ectaras, se situa sus la còsta de l'estrech de Puget dins lo Comtat de Pierce. Lo pargue ofrís 910 m de litoral d'aiga salada dins lo sud-oèst de la peninsula de Key amb d'oportunitats de picnic, de campatge, de pesca, d'esquí nautic e de pesca del cranc.
Haironville
Istòria
Antany, Lo rei n'èra senhor. Abans la Revolucion, i aviá a Haironville doas fiefs nomenats lo un « del Torn », l'autre fief de Haironville ; aquel darrièr i aviá #èsser erigit lo 11 de mai de 1723 pel Pòrti Leopold. Una familha del Torn possedissiá a las 16 e 17 de sègles una part de la distincion de Haironville; se #aliar als Fouraut del Clermontois #que #prene aital lo nom del Torn. Los dos ancians castèls existisson encara.
Indústria : La forja (separacion) 112 abitants, es un establiment important ont se produsís del fèrre en barra. Los voituriers e aqueles de la municipalitat dels environs, en un rai pro estendut, s'ocupavan del charroi de las matèrias primièras #que servissián a alimenter la fabrica.
Sekpele
Escritura
L'alfabet sekpele es:
Sant Andrieu daus Enfanjats
Istòria
Los repòrts d'aquela comission son incluses dins los registres preses per la comuna e l'archiu departementals. Son establite en nivòse an uèch (en genièr de 1800) e fan estat de 81 naissenças e 29 matrimònis reconstituits.
Bennwihr
Bennweier en alemanic (Bennwihr en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region del Grand Èst.
La Garda (Gers)
La Garda, , o Lagarda Fimarcon o La Garda Fimarcon (Lagarde en francés) qu'es ua comuna occitana de Gasconha, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Òs de Lebombo
L’òs de Lebombo es un baston de comptatge datat de 44,200 a 43,000 ans. Permetiá probablament de seguir lo cicle lunar gràcias a un ensemble de 29 òscas. En 2021, èra lo baston de comtatge pus ancian descubèrt per d'arqueològs.
Saint-Secondin
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Regney
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
De 1790 a l'an IX, la municipalitat a fach partida del costat de Encants.
Pombeiro da Beira
Pombeiro da Beira es una freguesia portuguesa del conselh d'Arganil. Aquesta localitat qu'ocupa una superficia de 32,38 km² comptava 1.010 abitants en 2011.
Escaudas
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son Stanzas (parrochia de ~), en 1273, Descauzes (par. Sancte Marie d' ~), en occitan (peu nom), en 1273, Escauzas, en occitan, en 1274, Escaudes, en occitan, en 1274, Escausas, en occitan, en 1289, Escausis (capellanus d' ~), en latin, en 1369-1370, Escauzas, Escaudes, Escauzes, en occitan, au sègle XIV. Escaudas seré lo resultat deu latin squalidus, « inculte », meilèu que deu nom germanic d'òme Scald (Dauzat) o lo gascon escauta, sinonime de madaisha, a perpaus de la fòrma deu vilatge (Negre, citat per B. Boyrie-Fénié), ipotèsi pauc versemblabla. Bénédicte Boyrie-Fénié qu'es de l'idèia de Dauzat e part de *squalidas [terras] > *scál(i)das (reduccion de -qu-, sincòpa de la sillaba pòsttonica) > *scaudas (vocalizacion de -l- après vocala) > escaudas (e- inicial de sosten). Las grafias Escauzas marcan [ð], fricatizat a l'intervocalica. Com L'Èrm, vilatge vesin, Escaudas qu'estó tanben una tèrra èrma, inculta (e prauba, probablament).
Ménetreuil
Geografia
Ménetreuil fait partie de la Bresse louhannaise.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Joan le Nòu
Istòria
Lo nom d'origina, popular e occitan es diferent : Sent Joan le Nòu.
Rougemont (Còsta d'Aur)
Rougemont  es una comuna francesa administrada per lo departament de Còsta d'Aur de la region de Borgonha Franca Comtat.
Frénois
Geografia
Frénois es un pichon vilatge del nòrd-oèst de la Vôge, enrodat de puèges, agricòlas a l'oèst (los Camps Joly, los Vautimonts) o boscats a l'èst (bòsc dels Baumes, de Barde e de la Rappe). Lo rèc de la Plana se n'escapa, jos-afluent del Madon.
Genas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Zuse Z3
Acabat a Berlin en 1941, lo Z3 foguèt utilizat per de recèrcas estatisticas sus lei vibracions deis alas d'avion fins a sa destruccion per de bombardaments aerians en 1943. Una replica foguèt construcha dins lo corrent deis ans 1960 per la companhiá Zuse KG.
Lengas vanuatu central
Las lengas vanuatu central son un grop de lengas oceanianas parladas a Vanuatu. Las lengas son parladas dins las illas de Malakula, de Pentecòsta, e tamben dins las illas d'Ambrym e Paama.
Batalha de la Wilderness
Après lei combats de 1863, leis armadas nordistas e sudistas s'installèron lòng de la Rapidan River per passar l'ivèrn. A la prima, lo generau Grant decidèt de passar lo riu per atacar dirèctament son adversari. De son caire, lo generau Lee lo laissèt realizar son movement per atacar seis alas e lei combats comencèron lo 5 de mai après lo rescòntre deis avans-gàrdias. En despiech de son inferioritat numerica, lei Sudistas aprofichèron sa conoissença dau terrenh per infligir de pèrdas a son adversari. Dins aquò, poguèron pas menar de còntra-ofensivas capablas de rompre lei linhas nordistas. Lo 7, en fàcia d'aqueu blocatge, Grant decidèt de desengatjar sei fòrças per contornejar lo dispositiu confederat per l'èst, çò que menèt a la batalha de Spotsylvania (8-21 de mai de 1864) e a la campanha de Richmond-Petersburg que s'acabèt per lo sètge de la capitala sudista.
Bruay-sur-l'Escaut
Geografia
Bruay-Sus-lo Escaut, vila del departament del Nòrd en la conca minaire del Nòrd Calava, es prèp de Valencianas, e de la frontièra bèlga (vila de Quievrain o Bonsecours) a unitat|10|km.
linha S1 e S2 BRUAY Luòc - FAMARS Universitat,
Elle est traversée par le canal de l'Escaut dragué en 1784 pour le développement de l'industrie minière, car il était sans fond à l'époque, et déplacé puis mis en grand gabarit.
et bientôt par le Tramway de Valenciennes
Sent Joan le Vièlh (País Tolosan)
Sent Joan le Vièlh es una comuna lengadociana del departament francés de la Nauta Garona e de la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
Comuna de l'Airal urban de Tolosa e de la Comunautat urbana del Grand Tolosa Nòrd-Èst de la vila.
Istòria
En 1816, lo Conselh municipal tornèt separar las comunautats.
Saint-Coutant-le-Grand
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Marnay-sur-Seine
Marnay-sur-Seine es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Istòria
Le nom "Marnay" viendrait de "Madriniacus" gentilice romain ou romanisé. Son existence est attestée par une charte de Charles le Chauve datée de 859. La belle église du fut la chapelle d'un prieuré. De l'époque renaissance subsistent un manoir et le "poutiot", pierre volumineuse,ancien soubassement d'un poteau où l'on placardait les édits. Le proche canal Terray évoque Joseph Marie Terray, ministre de Louis XV; seigneur de La Motte-Tilly non loin de la commune, il fit creuser ce canal.
Escossan
Escossan o Escoçans o eventualament Escoçan (Escoussans en francés) es una comuna dau Bordalés, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Bramans
Lo 1èr de genièr de 2017 fusionèt amb las comunas de Termignon, Lanslebourg-Mont-Cenis, Lanslevillard e Sollières-Sardières per formar la comuna novèla de Val-Cenis.
Herk-de-Stad
Herk-de-Stad es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Pargue Nacional de Yellowstone
Lo Grand Canhòn del Yellowstone.|thumb|right|250px
Herstappe
Herstappe es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Natron
Occurréncia
Notan que los lacs contenent en solucion de natron demòran de mitan de desvelopament bacterian plan especifiques, responsables per exemple del floriment del natron jos de condicions meteorologicas. L'efièch bactericid del natron es selectiu en mitan vivent acid o fòrça leugièrament basic o acid, per exemple tipic de la pel umana. Las aigas natronadas pòdon tanben conténer de quantitats importantas de cianobacterias del genre Artrospira (espirulina), qu'èran utilizadas per preparar de còcas proteïnadas d'algas blavas verdas nomenadas dihé dins la region dels oèds chadians.
Ajaçament
Minerals associats dins las evaporitas : mirabilita, tenardita, epsomita, termonatrita, trona, nacolita, natrita, gaylussita,  borax, sal gemma, calcita, monoidrocalcita, pirssonita, baylissita, calconatrita.
Paranthropus
Discurbiment
En sòns escrichs Louis Leakey registréc un prumèr nom, Titanohomo mirabilis,tà confirmar qu’aguest éster auia ua relacion plan proche as umans. Louise Leakey e Mary Leakey començaren a aperar era esqueleta coma “Dear Boy” o Gojat Estimat. Es sòns ossi sigueren finauments trapats eth 7 d’agost. Gojat estimat qu’erá en eth context dab otís oldowayans e tamben dab ossi d’animals.
Descripcion
Era actitud de Paranthropus erá plan disparièra d’era d’Homo pr’amor que poguéc pas adaptar-se a sòn environament. I a evidéncies ena forma dera fisiologia que hen pensar que minjauen rasigues e plantes. Açò auria relacionat més enquera es Paranthropus dab condicions environamentals més que no pas dab es deth genre Homo coma Homo habilis, que minjaua dab més diversitat. Aguesta praube adaptacion héc que Paranthropus boisei o Australopithecus robustus s’escandís sens descendents.
Taxonomia disputada
Es opinions son diuerses segons P. eathiopicus, P. boisei e P. robustus aurien d’éster dens eth genre Australopithecus. Eth neishement des robustes pòt éster ua naua dralha ena evolucion, divergent o convergent.
Referéncies
2.- Pilbeam, D.R (1988). "Hominid evolution". In Harrison, G.A., Tanner, J.M., Pilbeam, D.R., & Baker, P.T. Human Biology: An introduction to human evolution, variation, growth, and adaptability. Oxford, U.K.: Oxford University Press. pp. 104–143. ISBN 0-19-854144-9. Also ISBN 0-19-854144-0 (paperback)
Andres
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kinrooi
Kinrooi es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Comunas de Calvadòs
thumb|200px|Localisacion del departament de Calvadòs en França. Per las autras comunas, vejatz Listas de las comunas de França.
La Fermeté
Istòria
En 1285, selon Jacques Bretel, un certain Jean de Prie (seigneur originaire de Prye ?) se trouve au côté du comte de Sancerre parmi les invités du comte de Chiny à Chauvency-le-Château pour les festivités du Tournoi.
Leopoldsburg
Leopoldsburg es una comuna de la província bèlga de Limborg.
La Couarde-sur-Mer
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Aeropòrt
thumb|Aeropòrt de [[Francfòrt de Men]]
Amanda Aizpuriete
Amanda Aizpuriete (Jūrmala, 28 de març de 1956) es una escrivana, poèta e traductritz letona. Sas òbras son estadas reviradas en mai de 14 lengas estrangièras. A fach de reviradas en leton de divèrses autors internacionals coma Anna Akhmatova, Virginia Woolf, Franz Kafka, Georg Trakl e Joseph Brodsky demest d'autres. Recebèt lo prèmi literari alemand Horst-Bienek-Preis für Lyrik en 1999.
Pruna (color)
Pruna es una color violeta escura que lo nom ven del fruch pruna.
Mitani
Lo declin de Mitani
La fin de Mitani es mau coneguda e sembla la consequéncia d'un procès de fragmentacion entre principats rivaus, plaçats sota la proteccion dei poissanças vesinas (Ititas, Egipte, Assirians...). D'efiech, de senhors e de rèis de guerriers hurrites son mencionats dins mai d'un tèxte durant tot lo rèsta dau millenari II avC. En particular, opausèron una certana resisténcia ai projèctes assirians de transformar l'administracion regionala. La disparicion definitiva dei vestigis de Mitani se debanèt probablament amb l'arribada deis Aramèus dins la region.
Sançai
Nòtas
<references group="N"/>
Bretanha de Marsan
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Negre (citat per B. Boyrie-Fénié) que supausa lo nom ei importat per tau de nomentar ua vila navèra.
Bénédicte Boyrie-Fénié que declara lo nom vienut deus Bretons, mès l'epòca se pòt pas precisar. Estosse a l'epòca romana que'n haré Bretons vienuts de l'isla de Bretanha, çò qui ei improbable. Donc que s'ageish probablament de Bretons deu continent vienuts après, atau com Bascons vien deu nom deus Bascos e non pas deus Vascons.
Lo determinant qu'ei lo país de Marçan, citat au sègle XIII : in Marciano. L'origina de Marçan qu'ei lo nom latin d'òmi Martius dab lo sufixe -anu(-).
Monestier (Alèir)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Silly-en-Gouffern
Silly-en-Gouffern es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de la Bassa Normandia.
Linha Mac Mahon
La Linha Mac Mahon es l'apelacion donada a la frontiera proclamada en 1914 per la Convencion de Simla entre l'Índia Britanica e Tibet. Pasmens, en causa de la situacion particulara de Tibet — de facto independent mai sota la senhoriá teorica de China — aquela frontiera foguèt pas reconeguda per leis autoritats de la Republica de China e es totjorn contestada per la China Populara a l'ora d'ara.
Fertrève
Istòria
Al cors del periòde revolucionari de la Convencion nacionala (1792-1795), la municipalitat, alavetz nomenada Sant-Cy-Fertrève, #portar provisoirement lo nom de Saincy.
Pierre-Joseph Proudhon
Dins sas Confessions d'un revolucionari per servir a l'istòria de la Revolucion de febrièr, Proudhon escriu : « L’anarquia es l'òrdre sens lo poder ». Ensagèt de crear una Banca Nacionala que prestèsse sens interès, un pauc coma las mutualas de uòi.
Angres
Istòria
Angres a été occupée dès l'époque gallo romaine.
Val de Yosemite
|thumb|right|250px
Tessenderlo
Tessenderlo es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Pruna
Composicion fenolica
Las prunas frescas contenon d'acids clorogenics, flavanòls e lors oligomèrs (procianidòls), d'eterosids d'antocianidòls (o antocianosids o antocianes, pigments colorats) e d'eterosids de flavonòls.
Tongeren (Belgica)
0Tongeren (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Limborg.
Lusigny-sur-Ouche
Lusigny-sur-Ouche es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Farges-lès-Mâcon
Farges-lès-Mâcon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Brocars
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son de Brocars, en 1009, de Brocar, de Brocars, en 1274, de Broquat, en 1300, ecclesia de Brocars, cap a 1320, de Brocariis, en latin, en 1336-1340, ''par. Sancti Joanis de Brocars in Marsano, en 1359, Brocas'', mapas de 1714 e 1733. La prononciacion qu'ei [bro'kas].
Paul Reynaud
Après la guèrra e l'empresonament, sa carrièra politica contunhèt entrò son decès dins las annadas 1960.
Huanta
Huanta qu'ei ua vila de Peró, capitala de la província dens la Region d'Ayacucho.
Saint-Martin-de-Lixy
Geografia
Saint-Martin-de-Lixy fait partie du Brionnais.
President de la Republica Francesa
Autras informacions
Lo President de la Republica Francesa es Canonge onorari de la basilica-catedrala de Sant Joan de Latran a Roma.
Ponch triple
Lo ponch triple es en termodinamica un ponch dau diagrama de fasa que correspond a la coexisténcia de tres estats (liquid, solid e gasós) d'un còrs pur. Es unic e s'observa solament a una temperatura e a una pression donadas.
Interlingua
Interlingua es una lenga artificiala que foguèt elaborada per l'IALA (un dels autors mai coneguts èra Alexander Gode) pendent mai de 20 ans. Un primièr diccionari foguèt publicat en 1951. Son vocabulari es a basa d'anglés, francés, espanhòl, portugués e italian.
Paire nòstre
Da nos hodie nostre pan quotidian, e pardona a nos nostre debitas como nos pardona a nostre debitores, e non duce nos in tentation, sed libera nos del mal.
Porfirio Meneses Lazón
Porfirio Meneses Lazón' (Huanta, lo 30 d'octobre de 1915 – Lima, lo 10 de mai de 2009) que ho un escrivan peruvian de lenga quíchoa (qu'empleguè la varianta locala d'Ayacucho]) e tanben [[castelhana, autor liric e narratiu.
Saulgé
Comunas limitròfas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group="N"/>
Iraq
Lo periòde otoman
thumb|right|Expansion de l'[[Empèri Otoman de 1307 a 1683 e annexion de Mesopotamia.]]
La revolucion baasista
De 1958 a 1979, Iraq conoguèt una tiera de còps d'estat e d'insureccions popularas qu'entraïnèron la fin de la monarquia e la formacion d'un estat autoritari basat sus una ideologia nacionalista aràbia. D'efèct, en julhet de 1958, un còp d'estat militar menat per un grop d'oficièrs progressistas se transformèt rapidament en revolucion republicana. Lo generau Abdul Karim Kassem prenguèt lo poder e formèt un regime s'apielant sus lei comunistas e lei nacionalistas. Son govèrn ordonèt divèrsei refòrmas socialas, compres una refòrma agrària, demeniguèt la poissança economica de l'Iraq Petroleum Company e assaièt de negociar ambé lei Curds (fins a 1961).
Lo periòde Saddam Hussein
Après aquelei combats, Iraq demorèt sota embarg e leis Estats Units e seis aliats defendiguèron tanben l'utilizacion d'avions militars dins la màger part de l'espaci aerian iraquian. Aquel embarg entraïnèt una crisi economica e sanitària grèva ambé l'afondrament de l'economia dau país e la reaparicion de malautiás grèvas coma lo colerà. Pasmens, Saddam Hussein capitèt de se mantenir au poder fins a 2003 e una guèrra novèla còntra leis Estats Units d'America.
Organizacion territòriala
De mai, plusors governorats pòdon se gropar entre elei per formar una region qu'es dotada de poders suplementaris coma la possibilitat de constituir lei sieunas fòrças de seguritat. A l'ora d'ara, i a unicament una region que gropa lei governorats que fan partida dau Curdistan Iraquian. Son existéncia es reconeguda per la constitucion e divèrseis acòrds suplementaris li donan una quasi independéncia dins l'encastre d'un Govèrn Regionau Curd.
Afaires estrangiers
Iran es un partenari important dau govèrn centrau e Teheran a una influéncia politica, economica e religiosa importanta dins lei regions chiistas gràcias ai liames establits ambé lei caps chiistas iraquians dins lo corrent de la dictatura de Saddam Hussein. L'armada iraniana participa tanben a la lucha còntra lei movements jihadistas que menaçan Bagdad. Dins aquò, maugrat aquelei relacions bònas, divèrsei subjèctes potenciaus de tension existisson entre lei dos país coma la concuréncia sus lo mercat deis idrocarburs, la rivalitat entre clergats chiistas iranians e iraquians ò la question dau partiment deis aigas dau Chatt el-Arab.
Enfin, lei relacions ambé leis Estats Units d'America son fòrça variablas en causa de la volontat dei dos país de virar la pagina de l'ocupacion. En 2011, Washington retirèt ansin sei tropas après lo refús de Bagdad d'acceptar lo mantenement de basas estatsunidencas permanentas sus son territòri. Lo raprochament dau govèrn centrau amb Iran es estat tanben un motiu de maucontentament per Washington. Pasmens, lo renfòrçament dei guerilhas jihadistas a permes un amaisament dei relacions entre lei dos país e l'armada estatsunidenca participa activament a la lucha còntra l'Estat Islamic.
Montalban/Montauban
Montalban o Montauban pòt designar:
Montastruc e la Conselhièra
Istòria
Al sègle XVI, pendent las guèrras de religions, Montastruc foguèt assetjat dos còps. En 1570, la vila foguèt presa sens combat puèi ocupada per las tropas protestantas. Vint annadas pus tard, en mai de 1590, lo Duc de Juèsa (Governador de Lengadòc), volguèt tornar prendre la vila. Lo sètge durèt tres jorns. I aguèt 200 mòrts. La batalha foguèt terribla.
Briant
Briant pòt essèr:
Teissut
Un teissut (var. teishut) pòt èsser:
Labeja
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Labèja èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa es Sent Bertomiu, Sent Sarnin en 1538. Tanlèu 1790, Labèja èra del canton de Castanet.
Saint-Didier (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pargue Nacional de Yosemite
Lo Pargue Nacional de Yosemite es un pargue nacional american situat dins l'oèst de la Sierra Nevada al centre-èst de Califòrnia, bordada al sud-èst per la Selva Nacionala de Sierra e al nòrd-oèst per la Selva Nacionala de Stanislaus. Lo pargue es gerit pel Servici dels Pargues Nacionals e cobrís una superfícia de 3 029 km² dins quatre comtats: centrat suls comtats de Tuolumne e Mariposa, lo pargue s'esten al nòrd e a l'èst cap al comtat de Mono e al sud cap al comtat de Madera. Classat al Patrimòni Mondial de l'UNESCO en 1984, Yosemite es reconegut internacionalament per sos bauces de granit, sas cascadas, sos rius clars, sos bosquets de sequòias gigantas, sos lacs, sas montanhas, sas pradas, sos glacièrs e sa biodiversitat. Prèp de 95% del pargue es designat coma zòna salvatja.
Sent Just de Briude
Sent Just de Briude (Saint-Just-près-Brioude en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Rogliano
Ruglianu en còrs (Rogliano en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Tours-en-Savoie
Tours-en-Savoie en arpitan (Tours-en-Savoie en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Village situé à l'entrée de la vallée de la Tarentaise.Le point culminant de la commune est la Pointe de la Grande Journée dans le massif du Beaufortain
Anciens noms : Tours ; Tours-en-Tarentaise. Tours est devenue Tours-en-Savoie par le décret du 17/06/1941.
Chessy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fléty
Fléty es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
left|thumb|220px|Fléty se tròba a 7 km a l'oèst de [[Luzy]] Fléty aperten dins lo país de Luzy, a l'extrèm sud-es del departament de la Nièvre, limitrophe del Bas-Morvan.
Savigné
Nòtas
<references group="N"/>
Comunautat de comunas de Medòc Atlantic
Composicion
Entre parentèsis, l'anciana comunautat (abracada e en majusculas) e l'ancian canton.
Mapa de las densitats de populacion en 2016 de las comunas de la Comunautat de comunas de Medòc Atlantic. Composicion en comunas au 1èir de genèir 2019.|thumb|right|upright=1.6
Cesens
Toponimia
Mandilhac (Mandillac) - Mandiniec al sègle XV, Mandilhac en 1605, Mandiliac en 1664
Aineça
Toponimia
Benlèu es un asard, mès lo segment -nitia contengut dins lo nom reconstituït fai pensar que Aineça èra a la frontièra deu territòri deus Nitiobròges, a l'origina de l'Agenés. E justament, la prumièra sillaba Ai- se tròba sovent dins daus noms a la frontièra de dus pòbles gallés : Aidon, Salanhac e Aivigas, Aimet e los Aigurandas, çò que tend a confirmar l'ipotèsi que lo nom d'Aineça es ligat au nom de son pòble de l'Antiquitat.
Marcha (Lemosin)
thumb|right|150px|Un daus prumiers escuts de Marcha, de l'Ostau de Lusinhan Marcha es la part septentrionala de la region istorica e culturala de Lemosin, en Occitània. Se creèt au sègle X coma una zona militara (una "marcha") dins lo nòrd dau duchat de la granda Aquitània medievala, per luchar contra las atacas daus vikings que remontavan las ribieras. Durant lo Regim Ancian, separèron completament Marcha de la rèsta de Lemosin e ne faguèron una província a despart. Pasmens lo sentiment regionau lemosin existís en Marcha. center|450px|thumb|La Marcha e los departaments thumb|right|150px|Espaci dialectau de l'occitan Lemosin e dau Marchés
Charles Scott Sherrington
Charles Scott Sherrington (n. en 1857, m. en 1952) foguèt un mètge britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina en 1932, amb Edgar Douglas Adrian.
Comunas d'Erau
(CAS) Comunautat d'aglomeracion del Bacin de Tau, creada en 2003 a l'entorn de Seta.
Coucy
Istòria
Coucy Se tròba sus las vias romaines #que travèrsan la region e #encobrir indica una preséncia gallo-romaine. Las primièras mencions de Coucy datan de la, del temps que la familha d'Escannevelle i possedissiá un castèl féodal, cremat a. A lo sieu luòc a #èsser bastit una granja, démoli cap a 1950.
Pòrta-avions
La Segonda Guèrra Mondiala
Pasmens, lei combats pus espectaclós implicant de pòrta-avions se debanèron dins l'Ocean Pacific entre leis Estatsunidencs e lei Japonés. D'efiech, l'ataca de Pearl Harbor foguèt l'òbra de l'aeronavala japonesa e la màger part dei còntra-ofensivas navalas de l'US Navy foguèron basadas sus l'usatge de pòrta-avions. Durant la batalha de l'Atlantic, lei pòrta-avions aguèron tanben un ròtle decisiu dins l'escòrta dei convòis aliats.
Lo pòrta-avions d'escòrta
Pauc protegits e pauc armats, avián una velocitat inferiora a 20 nos e èran donc pas destinats a de missions ofensivas. Pasmens, mai d'un pòrta-avions d'escòrta participèt a de combats dins l'Ocean Pacific, sovent còntra d'objectius terrèstres durant leis operacions de desbarcament, car lei pòrta-avions de combat èran pas pron nombrós per contentar la demanda.
Sent Orenç de Gamevila
Sent Orenç o Sent Orenç de Gamevila (Saint-Orens-de-Gameville en francés) es una comuna occitana del Tolosan, en Lengadòc, administrada pel departament francés de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
En 1791, lo conselh municipal votèt una soma destinada a pagar un cirurgian pels paures e en 1818 la creacion d'un burèu particular de caritat.
Saint-Prest
Saint-Prest es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre e Vau de Léger.
Caishen
Toponimia
Las quauques finalas ancianas en -m que son benlèu un refortiment de la finala eretada de la geminada -nn.
Cherepon
Localisacion e dialèctes
Lo cherepon es parlat dins lo district d'Akuapem-North, dins la Region Èst de Ghana.
Fleury-sur-Loire
Fleury-sur-Loire es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Istòria
En 674, los reliques de Sant Benoît de Nursie an transferit a Fleury-sus-Loire.
São Bernardo do Campo
São Bernardo do Campo es una vila de l'estat brasilièr de São Paulo. Sa populacion totala èra 803 906 abitants en 2006. Sa superfícia totala es 406,2 km². Es una importanta vila industriala de la region metropolitana de la capitala de l'estat.
Beta vulgaris
Botanica
Las bledaravas foguèron fòrça estudiadas pels botanistas, subretot pel sistèma reproductiu, los efèctes de la seleccion naturala o agricola o del cambi climatic sus la diversitat genetica e lo polimorfisme nucleotidic dins lo genre Beta, la ginodioecia per las bledaravas salvatjas, los ligams entre polimorfisme per l'autofecondacion e la diversitat genetica, interaccions entre formas cultivadas e formas salvatjas de l'ensems Beta vulgaris.
Descripcion
La bledarava cultivada es una planta bisannadièra :
Istòria
La bledarava de pastura se desvolopèt fòrça en Euròpa a la mitat del sègle XX fins a aténher un million d'ectars en França Aprèp la Segonda Guèrra mondiala. Mermèt fòrça dempuèi remplaça pel milh ensilatge per l'alimentacion ivernala dels bovins.
Mainxe e Gondeville
Mainxe e Gondeville es una comuna novela de Charanta. Es creada lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de Mainxe e Gondeville.
Sent Laurenç de Chabruejol
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Knesselare
Knesselare es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Tarn (omonimia)
Tarn es un idronim e toponim occitan. Pòt èsser:
Sequim
Coneguda per sas campanhas de lavanda, Sequim es una vila costièra del comtat de Clallam e l'estat american de Washington, situada sul Dungeness al nòrd de las Montanhas Olimpicas. Comptava una populacion de 6 606 abitants en 2010. Amb sos environs, la populacion es pròche de 28 000. Es servida pel Districte escolar de Sequim, amb pus de 26 000 estudiants en 2018.
Sèina e Marna
Geografia
Lo departament de Sèina e Marna fa partit de la region Illa de França, que ne constituís la mitat orientala. Sa superfícia representa 50 % d'aquela de la region.
Laarne
Laarne es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Haudiomont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tolosa Metropòli
Istòria
Dempuèi 1992, Tolosa s'es associada amb de comunas vesinas, formant lo districte del Grand Tolosa. D'en primièr, compausat de quinze comunas, aculhís sièis membres novèls en 2000 puèi s'es transformat en comunautat d'aglomeracion la meteissa annada e lo 1èr de genièr de 2009 venguèt una comunautat urbana.
Composicion
La metropòli de Tolosa Metropòli recampa 37 comunas :
Doas Sèvras
Lo chapluec es Niòrt.
L'Insee e la Pòsta li atribuisson lo còde 79.
Aisinas
Aisinas (Eysines en francés) es una comuna medoquina de Guiana, lingüisticament gascona, administrada pr'au departament de Gironda de la region de la Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Sabon
exemple d'estructura d'un sabon
Canhòta
Toponimia
Per Bénédicte Boyrie-Fénié, lo nom que pareish lo diminutiu d'un nom comun gascon o romanic, çò qui permet d'arrefusar un derivat deu nom antic Canius o d'ua arradic preindoeuropèa. Que's sap Canhòta èra ua abadia benedictina mentavuda au sègle IX. Lo nom que deu datar d'aquera epòca. Lo nom que sembla viéner deu latin canna qui a donat en gascon deu Baish Ador cana « trencada, henuda dens un baluhart (elevacion de tèrra) ». Lo nom a pas arren a véder dab lo nom de la canha : que sembla meilèu ua atraccion paronimica.
La Ròcha Focaud d'Engolmés
Istòria
La Ròcha Focaud foguet sieti de pairiá en 1789, emb 22 parròfias (o partidas) dependentas e 1 enclavas.
Melle (Belgica)
Melle (Belgica) es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Balança (instrument)
Roma
Diferents tipes d’instruments de pesatge ja existissiá, los nòstres ne son los descendents. La trutina èra utilizada per las grossas pesadas, la moneta per las pichonas. La statera es la balança uèi nomenada balança romana. Permet d’utilizar un sol instrument per realizar de pesadas.
Sègle XVII
L’invencion de Roberval revoluciona lo pesatge amb l’idèa de posar los platèls al dessús del flagèl e non pas pus en dejós.
Sègle XIX
vinheta|Pes de 2 2 kg exagonal de fonda de fèrrer, dotat d’un anèl. Lo sistèma arcaïc dels peses e mesuras especific a cada vila o a cada region e contradich al moment de la Revolucion francesa. Los benfachs del sistèma metric, realizat en França en 1795 e fach obligatòri lo 1èr de genièr de 1840 acompanhat d’un escandalh unic per tot lo país, s'espandís dins los autres païses pauc a pauc. Las formas dels peses escandalhs son reglamentadas:
Merelbeke
Merelbeke es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Balança (instrument)
Balança de dos flagèls o balança Roberval
De biais a melhorar la sensibilitat de las balanças de platèls, los flagèls e los cotèls son dimensionats en foncion de la capacitat maximala de la balança. Es perque la capacitat maximala es clarament indicada sus cada balança.
Balança d'ostal
De tòla d'acièr lacada, amb un platèl cromat, aquesta balança fonciona amb doas massas colissant sus doas regletas graduadas, una pels quilogramas, l'autra pels gramas. esquèrra|vinheta|Balança d'ostal equipada coma pesanenon (annadas 1980) Aqueste modèl de balança èra tanben utilizada coma pesamenon, après aver remplaçat lo platèl per un pausanenon, constituit de dos supòrts en matèria plastica e d'un lençòl de vinil blanc opac.
Pesaletra
Un pesaletra es una balança que servís a pesar una letre, e mai generalament un mandadís postal.
Bascula
La bascula es, coma la balança romana, una balança de braces inegals. La carga es dispausada sus un plan de pièja agissent sus un braç de palfèr cort. L'equilibri es realizat dispausant de massas conegudas sul platèl situat al tèrme del braç liure qu'es mai long. Seguent lo rapòrt entre las longors dels dos braces, lo rapòrt entre la massa coneguda e la carga que se pesa pòt anar d'un fins a cent.
Pes de referéncia
vinheta|Pes de referéncia de 1 kg (indicacion F1) amb son cofret Los peses de referéncia servisson de referéncia per pesar los autres peses. La precision dels peses de referéncia es foncion de l'indicacion que se trapa sul pes. Per exemple, per un pes de 1 kg, la valor exacta es de :
Ans 1410
../.. | Sègle XIII | Sègle XIV | Ans 1400 |  Ans 1410 | Ans 1420 | Ans 1430 | Ans 1440 | ../..
Transpòrts en comun de Tolosa
La ret de bus
I a tanben una ret de transpòrts a la demanda (TAD).
Tréfumel
Istòria
De l'epòca del Miocène, quand la maer de las Faluns recobrava tot aquel territòri e isolava l'actual péninsule armoricaine del continent en s'estendon fins en Touraine, Tréfumel a gardat de nombroses jaciments sablonneux encara espetats. Dintratz lo Ven e lo sègle, Tréfumel aperten a la parròquia de Plouasne e la siá glèisa a bastit al  sègle. En 1187, lo finage de Tréfumel, es-a dire los nòus limits de la siá circunscripció juridica, attest la siá independéncia. La vila coneis una granda prospérité al XVIIe, mercés a la cultura e al comèrci del lli. Lo testimoniatges d'aquela vitalité son los sojorns, a la ornementation raffinée, bastida a aquela epòca. En 1750, lo darrièr greffier dins los Estats de Bretanha, Gilles François de la Bintinaye, fa reconstruire lo castèl del Riu-Bintinaye al centre del bourg de Tréfumel. Après la Revolucion, e fins al Primièr Empèri, Tréfumel ven cap de-luòc de costat, reagrupant lusieurs comunas, #que Guenroc, Guitté, Plouasne, Sant-Juvat, Sant-Maden e Trévron. Desmantellat, Lo ancià cap de-luòc redevenu comuna se'n liga al costat de Evran. A aquela escasença, lo regiment de gendarmerie, primièr de la region, #qu'ocupava lo castèl del Riu-Bintinaye, es egalament transferit en lo bourg de Evran. Font: FLOHIC - Editions
Annequin
Annequin es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Audejòs
Toponimia
La prononciacion qu'ei [aude'jɔs]. Las fòrmas ancianas que son Audeyos en 1385, Audejos (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Courant
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Tormalina
Inventor e etimologia
Son nom ven de Thuramali (තුරමලි) o Thoramalli (තෝරමල්ලි) en cingalés.
Cristalloquimia
Las tormalinas forman un grop segon la classificacion de Strunz, notat 9.CK.05 : s'agís de silicatas (IX), mai precisament de ciclosilicatas (9.C) contenent d'anèls de sièis membres  amb d'anions complèxes insulars (9.CK).
Cristallografia
drecha|vinheta|Estructura del schorl, projetada sul plan (a, b). Roge : [[Fèrre|Fe, jaune  : Si, gris  : Al, cian  : Na, blau  : O, verd  : B.]] La tormalina cristalliza dins lo sistèma cristallin trigonal, de grop d'espaci R3m (Z = 3 unitats formulàrias per malhum convencional). Sos paramètres de malhum e sa massa volumica varian en foncion de sa composicion quimica.
Expleitacion dels jaces
La tormalina es tanben utilisada en exploracion minièra coma signe geologic precursor de la formacion de jaces d'aur.
Senta Margarida
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Departament de Vauclusa
Vauclusa (84) es un departament de l'estat francés situat en Occitània, dins la region administrativa de Provença-Aups-Còsta d'Azur e dins la region istorica de Provença (e parcialament, dins la region istorica dau Comtat Venaicin). Aqueu departament tira son nom dau luòc celèbre de La Fònt de Vauclusa.
Var (departament)
Origina dau nom
Lo departament tira son nom dau riu de Var, perque avans 1860, aqueu riu n'èra lo limit orientau, e mai s'ara lo riu es completament dins lo departament deis Aups Maritims. Quand lo Comtat de Niça intrèt dins l'estat francés en 1860, trobèron que fariá pas un departament pron gròs doncas li ajonhèron la part orientala dau departament de Var (region de Grassa, Canas e Antíbol) per ne far, amb lo Comtat de Niça, lo departament novèu deis Aups Maritims. Lo departament de Var ansin perdèt sa frontiera amb lo riu de Var, pasmens n'a gardat lo nom.
Istòria
En 1860, lo departament pèrd l'arrondiment de Grassa, transferit ais Aups Maritims.
Annay (Pas de Calais)
Istòria
En 407, Annay est ravagé par une bande de barbares qui séjourne à Pont-à-Vendin. Par sa situation géographique Annay a souffert des toutes les guerres qui désolèrent la contrée. Les rixes entre les habitants étaient fréquentes. Le village était très souvent incommodé et harcelé par les troupes en campagne qui lui causèrent de grands dommage. En 1303, Annay est incendié deux fois par les Flamands qui venaient de battre les Français à Courtrai.
Mila Moskov
Mila Moskov (en macedonian: Мила Москв) es una cantaira macedoniana que nasquèt en Prilep, Macedònia, dins lo jorn 8 de marc de 2005.
Quantum
Descripcion
Atal, se pòt determinar aisidament l'energia contenguda dins un foton multiplicant sa frequéncia (deducha de sa longor d'onda que sa velocitat es constanta) per h.
Aparicion dels quanta
La teoria dels quanta ven capvirar aquesta idèa de continuitat aquesta annada de 1900: Estudiant lo raionament de còrs negres, Max Planck prepausa que las vibracions eissidas de la calor d'un còrs se destrien seguent una lei determinada, regida per la constanta h que pòrta son nom. Foguèt, coma los autres fisicians, destabilizat per sa teoria: tota modificacion se fasiá segon una quantitat minim en dejòs de que es impossible de davalar. Autrament dich, tota modificacion se fa per saut.
Exemple
Atal lo quantum q = (s'aumenta de  en analogic per 0 0 0 1 en numeric) - Del numeric cap a l'analogic avèm: 0 0 0 0 =     0 0 0 1 =   ( = q ) 0 0 1 0 = ( = 2q ) 1 1 1 1 = ( = 15q )
Murat (Tarn)
Toponimia
Murat (atestacion Murato, al començament del sègle IX) es un derivat de mur, amb l'apondi del sufixe -atum, çò que dona lo sens d'una aglomeracion aparada per de muralhas,.