cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alibofièr
Descripcion
Buta sus un sol fresc e umid, es adaptat als sols calcaris. Se desvelopa al solelh, o mièja ombra. Es sovent boissonant (5-7 m de naut), fòrça ramificat. Las jovas tijas son pubescentas. Sa rusca es lisa, d'un brun grisenc, e s'escata al vielhum. Son fulham es caduc. Las fuèlhas son altèrnas, fan 6-8 cm, son ovals o obovals, l'apex es punchut, la nervadura centrala es plan marcada, mai clara. Las fuèlhas son d'un bèl vèrd sus la fàcia superiora alara que la fàcia inferiora es blanquinosa e cotonosa.
Heisei (roman)
Edicions
Ua purmèra edicion sorteish en 1999 a las edicions Princi Negre. L’editor prengot la decision d’aplicar las proposicions de refòrma de la grafia deu gascon de Joan Lafita, shens consultat l’autor. En reaccion, l’autor que publica ua version en linha, liura d'accès. Ua dusau edicion imprimida, shens cambiament dens la grafia, pareish en 2010 a las Éditions des Régionalismes.
Diablo
Diablo es un videojuec sortit en 1996. Foguèt desvolopat per Blizzard North e distribuit per Blizzard Entertainment e Ubisoft. Es un juec d'accion e de ròtle de tipe pòrta-monstre-tesaur que se debana dins un univèrs medievau fantastic. Lo personatge incarna un aventurier que dèu luchar còntra de fòrças demoniacas. L'intriga necessita d'explorar un donjon poblat de monstres per ganhar d'experiéncia e per resòuvre de quistas permetent de trobar e de tuar Diablo, lo cap dei demons.
Enric Fontanièr
Biografia
Inscrich al grop socialista a la Cambra, foguèt membre de la comission dels afars estrangièrs, de celles de la marina e del sufragi universal, de celle d'Algeria, de las colonias e dels protectorats.
Flaminius Raiberti
Biografia
Il eut une part active dans la discussion e l'adopcion del budgèt de l'Instruccion publica e dins lo dels P.T.T. Foguèt reelegit lo 20 d'agost de 1893 dins la meteissa circonscripcion de Niça, sens cap de concurrent, coma candidat radical. De 1893 a 1898, son activitat s'alentiguèt pas: las questions de l'agricultura, del budgèt, de la guèrra, de la marina e dels afars estrangièrs retinrent son attention. Un débat sur l'Indochine, puis un autre sur la Chine, lui donnèrent l'occasion de prendre longuement la parole ; il fut rapporteur du projet de loi sur la représentation de la France au couronnement de Sa Majesté l'Empereur de Russie. Il s'intéressait tout particulièrement, aux projets et propositions de loi concernant les problèmes de son département. Membre de la commission des finances, il manifesta de plus en plus son attention pour la marine nationale et la guerre.
Reelegit tornarmai lo 27 d'abril de 1902, al primièr torn d'escrutin, per 10.278 voses contre 1.342 a Robini e 224 a Bonnet sus 12.860 votants, son activitat s'aflaquèt pas.
Los problèmas de la prosperitat agricòla ne lui échappèrent pas. Il s'efforça en particulier, par una coneissença prigonda dels besonhs propres a sa region, de la metre en valor.
Roche-d'Agoux
Roche-d'Agoux (Roche-d'Agoux en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Wilford Brimley
Biografia
Brimley nasquèt a Salt Lake City (Utah), ont lo sieu paire trabalhava coma administrador de fincas.
Mironcillo
Mironcillo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lio
thumb|250px|Lio en 2009 Lio, escais de Vanda (o Wanda) Maria Ribeiro Furtado Tavares de Vasconcelos (Mangualde, Portugal, 17 de junh de 1962) es una cantaira de pop francesa de Belgica, coneguda pels tubes Le Banana split (1980), Amoureux solitaires (1980), Tétèoù ? (1985, en duò ambe Jacky), Les brunes comptent pas pour des prunes (1986), Fallait pas commencer (1987, benlèu la mai coneguda de sas cançons) e Je casse tout ce que je touche (1987). En 1984, participa tanben a la cançon Week-end à Rome d'Étienne Daho.
Mirueña de los Infanzones
Mirueña de los Infanzones es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
La Ròcha Nèira
Nòtas
<references group="N"/>
Nazaret (Lemosin)
Nazaret es un vilatge de Lemosin, que fasiá part de la comuna de Torena. En 1927, fuguet destachat de Torena e restachat a la comuna de Jutjal que venguèt Jutjal e Nazaret.
Baldur's Gate II: Shadows of Amn
Contèxte generau
La vila d'Athkatla es lo centre d'una partida de l'istòria e es devesida entre sèt quartiers diferents (Quartiers Bas, Cementèri, Pònt, Pòrt, Caminada de Waukyne, Quartier Administratiu, Quartier dei Temples). Cada quartier presenta unei donjons esconduts. En fòra d'Athkatla, lo jogaire dèu tanben visitar l'illa de Brynnlaw e son asile de Spellhold, lei Fin Fons Sorns, la ciutat elfica de Suldanessellar e lo Plan Astrau. Pòu tanben anar dins lei Còlas d'Umar que son liadas a un temple malefic, dins lo fèu e lo castèu de l'Ostau De'Arnises, dins la vila de Trademeet, dins un bòsc sacrat dei Druids, dins lei Còlas de Windspear e dins una vila poblada de Sahuagins.
Istòria
L'istòria comença gaire de temps après la desfacha de Sarevok dins Baldur's Gate. Lo protagonista e sei companhons son capturats per d'ombras e l'eròi se derrevelha dins una gàbia. I venguèt l'objècte d'experiéncias magicas de part d'un masc dich Jon Irenicus. Pasmens, dins lo corrent de son estudi, Irenicus deguèt s'arrestar per defendre sa preson còntra l'ataca d'un grop de Raubaires de l'Ombra. Aquò permet au protagonista de s'escapar de la preson ambé lei subrevivents de son grop, compres Imoen. Arriba dins la vila d'Athkatla ont Imoen e Irenicus son arrestats per lei Mascs Mascats cargats d'aplicar la defensa d'utilizacion publica de la magia. Son teleportats au luench e estremats dins l'asile insuar de Spellhold. Pasmens, Irenicus aviá simulat sa desfacha dins lo corrent de son arrestacion. Capita de sortir de sa cellula puei chapla lei gardians de l'asila. Ne'n pren lo contraròtle e utiliza leis installacions dei Mascs Mascats per contuniar seis experiéncias.
Vivienne Mort
Vivienne Mòrt (de còps escrich en ucrainés Вів'єн Морт) es un grop de musica indie-ròck ucrainés. Se formèt en 2007 a l'entorn de la cantaira en cap Daniela Zaiushkina.
Dempuèi l'invasion russa d'Ucraïna de 2022, lo grop fa de concèrts exclusivament per sosténer las Fòrças Armadas d'Ucraïna.
Léo Ferré
Vida
La siá enfantesa mai la siá adolescéncia (uèch annadas pensionari en total...) passadas al Collègi Sant Carles de Bordighera (Itàlia), tengut pels Fraires de las Escòlas Crestianas lo se faràn per tota la vida reguèrgue a tota mena d'autoritat.
Lai tanben espeliguèt pr'aquò lo siu amor apassionat per la musica classica e lo piano amai tot parièr literatura e poesia (Voltaire, Baudelaire, Verlaine, Rimbaud, Mallarmé...) que o se legís tot d'escondons.
Narrillos del Rebollar
Narrillos del Rebollar es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Decibèl
Istorica
Los Laboratòris Bell consultèron los operators telefonics e administracions responsablas. Unes utilizavan de logaritmes neperians, que presentan d'avantatges pel calcul, amb una unitat nomenada neper (simbòl Np). Ambedoas unitats coexistiguèron, mas lp neper coneguèt pas lo succès del decibèl. « L'utilisacion del nepèr es mai sovent limitada a de calculs teorics sus de grandors de camp, ont aquesta unitat es la mai comòda, alara que, dins d'autres cases, subretot per de grandors de poténcia, lo bèl, o en practica son sosmultiple, lo decibèl, simbòl <abbr class="abbr" title="décibel">dB, es largament utilizar. Cal soslinhar que lo fach que lo nepèr siá causit coma l'unitat coerenta implica pas que convenga d'evitar d'utilizar lo bèl. Lo bèl es acceptay pel CIPM e l'OIML per èsser utilizat amb lo SI. Er escasença, aquesta situacion es similara al fach que l'unitat gras (°) es utilizada correntament a la plaça de l'unitat SI coerenta radian (rad) pels angles plans. ».
Grandors de poténcia e grandors de camp
Sovent se cal d'exprimir lo rapòrt entre doas grandors de camp. Se pòt utilizar los decibèls, mas se cal comparar las poténcias qu'exerçarián las grandors de camp dins d'escasenças equivalentas. Dins lo cas de grandors de camp periodics coma lo corrent alternatiu, la valor pertinenta es donc la valor eficaça exclusivament. En consequéncia, los decibèls exprimisson non pas lo rapòrt de las grandors de camp, mas lo rapòrt de lors carradas.
Lo decibel relatiu a una valor de grandor fisica
Quand una persona que se'n ten al sens original dels mots e a l'usatge del decibèl segon sa definicion escriuriá 14 dB      re 1 mW, un tecnician que valoriza mai la concision poirà se contentar de 14 dBm      , los lectors essent supausats saber que dBm significa « decibèls relatius a une poténcia d'un milliwatt ».
Audionumerica
Las doas variantas donan de lecturas identicas pels senhals d'ensags (sinusoïdes).
Probabilitats
En probabilitats, se definís l'evidéncia d'un eveniment coma: ont p es sa probabilitat. L'usatge d'una escala logaritmica presenta lo mèsme genre d'avantatges de presentacion que lo decibèl pels rapòrts de poténcia : melhora lisibilitat quand las probabilitats son pròches de 1 o de 0, remplaçament de la multiplicacion per l'addicion pels calculs.
Asilhanet
Asilhanet, Azilhanet o Zilhanet (Azilhanet, Zilhanet en grafia mistralenca ; Azillanet en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Roiat
Nòtas
<references group="N"/>
Turquesa (pèira)
vinheta|Turquesa polida La turquesa es una espècia minerala formada de fosfat idratat de coire e d'alumini que la composicion quimica es.
Corrent alternatiu
Lo corrent alternatiu (que la valor mejana -- compausanta continua -- es nula), pòt alimentar un transformator sens risc de saturacion del circuit magnetic.
Istorica
En França, Lucien Gaulard inventa lo transformator (brevet del 7 de novembre de 1882). La maquina sincròna es inventada als Estats Units d'America pel fisician Nikola Tesla (brevets del 1èr de mai de 1888). Aquestas doas invencions permeton de passar las limitas pausadas per l'utilizacion del corrent continú per la distribucion de l'electricitat alara preconizada per Thomas Edison qu'aviá pausat fòrça brevets al respècte amb aquesta tecnica (e possedava de malhums de distribucion de corrent continú).
Los avantatges portats pel transpòrt e la distribucion de l'energia electrica per corrents alternatius son pas denegables. L'industrial George Westinghouse, tenet dels brevets, acaba per l'impausar als EUA.
Triphasat
Lo corrent de linha I es lo corrent passant una linha.
Corrent continú
Nocion de carga electrica
Per de rasons istoricas, la fisica de l'electron avent estat coneguda plan après que las proprietats màger de l'electricitat ajan estat misas en evidéncia, foguèt decidit, del fach que los electrons circulan dins lo sens invèrs del sens qu'aviá estat causit per convencion, que la carga du principal portaire de carga utila qu'es l'electron seriá considerat coma negativa.
Nava de Arévalo
Nava de Arévalo es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Joana I de Nàpols
Biografia
Un desenat d'ans abans, en 1333, quand aviá tot bèl just fach sos sièis ans, èra estada maridada per de rasons diplomaticas a son cosin Andrieu d'Anjau, qu'aviá pas que sèt ans, lo filh del rei Carles Robèrt d'Ongria. Pasmens l'union dels dos nòbles sembla d'èsser estada pro desagradiva, qu'avián de caractèrs e gostes plan opausats, el èra ignorant e brutal e ela letraferida e refinada. Lo marit Andrieu d'Ongria, qu'aviá de pretensions sul tròn, foguèt assassinat dins la nuèch del 18 e 19 de setembre de 1345 a Aversa, còsta Nàpols. Se pensa que Joana comanditèt son execucion. Qualque meses aprèp, lo 25 de decembre, nasquèt un filh Carles que deviá morir tres ans mai tard, lo 10 de mai de 1348.
Avena
Avena     o Avèna   (Aveno, Abeno en grafia mistralenca ; Avène en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Lo gentilici es avenòl -òla.
Acte d'Union (1536)
L'Acte d'Union de 1536 designa una tièra de mesuras parlementàrias adoptadas entre 1535 e 1542 per introdurre lei reglas de l'administracion anglesa dins lo País de Galas. Renforcèt l'integracion entre lei dos reiaumes e venguèt la premiera etapa de la formacion dau Reialme Unit.
Aira lingüistica
Ua aira lingüistica es un domeni geografic pròpri a un hèit o a un ensemble de hèits determinats per ua o mantuas isoglòssias. Ua aira fonetica o lexicologica pòt estar infradialectau o s'espandir sus un o mantuns dialèctes. Pòt tanben desbordar sus ua auta lenga.
Edoard Filhòl
Biografia
Foguèt cònsol màger de Tolosa del 29 de junh de 1867 al 5 de setembre de 1870.
Santa Agata (Puèi Domat)
Santa Agata (Sainte-Agathe en francés) es 'na comuna auvernhata dau departament dau Puei de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Navadijos
Navadijos es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Nava del Barco
Nava del Barco es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Dalida
Dalida (n. Iolanda Gigliotti en 1933, m. 1987) foguèt una famòsa cantaira e actritz italo-francesa.
Miquèl Maresma
Biografia
Licenciat en Medecina e Cirurgia a l'Universitat de Barcelona e Diplomat en Sexologia a la Facultat de Medecina de l'Universitat de Marselha. Obtenguèt per abans lo Diplòma Interuniversitari de Sexologia Clinica de la Republica Francesa. Miquel Maresma foguèt president de la Societat Catalana de Sexologia, entre los ans 1996 e lo 2007, en prenent lo relèu de Noemí Barja e Martínez, pasmens contunhèt a donar de corses fins a 2009. Per 2016-2017, ne acabèt d'èsser president après las eleccions de 2016. Foguèt parallèlament membre fondator de la Seccion Collegiala de Mètges de  Sexologia Medica, del Collègi Oficial de Mètges de Barcelona, ont ocupèt la carga de secretari del Conselh.
Grop Latecoèra
Lo Grop Latecoèra qu'ei ua enterpresa fondadaen 1917 peu bigordan Pèire Geordi Lareoèra e qui marquèt la debuta de l'industria aeronautica. Que comencèt dab la produccion d'idravions puish, dab la mermada d'aquesta branca industriau, que vengó ua sostractant, deus màgers totun.
Bèlagarda
Bèlagarda es un toponim occitan e arpitan.
Carri leugier
thumb|Carri Renault FT, un carri leugier influent de la [[Primièra Guèrra Mondiala]] thumb|Carri leugier Renault R35, un carri leugier [[França|francés de la Segonda Guèrra Mondiala]] thumb|right|Carris leugiers [[PT-76 polonés se desplaçant dins un riu.]]
Plachy-Buyon
Geografia
Es facilament accessible pel autoroute (sortida ), e se tròba sus la rota de la vallée de la Selle, la RD 8. A #èsser desservi per l'estacion de Prouzel, sus la anciana linha Beauvais - Amians de 1874 a 1939.
Istòria
Lo nom de Plachy-Buyon i auriá derivat del latin placeum (halte), e a #èsser verificat dempuèi 1066.
Dos villas gallo-romaines an #èsser identificadas en la municipalitat
La seigneurie appartenait au chapitre de la Cathédrale d'Amiens
Nòtas
<references group=N/>
Amtrak
thumb|right|250px|[[trin|Trin d'Amtrak a Orlando.]]
Cigne (constellacion)
thumb|right|Constellacion dau Cigne.
Euphorbia characias
Euphorbia characias, es una lachuscla de la garriga mediterranèa. Fa partida de la familha deis Euphorbiaceae e dau genre deis eufòrbias (Euphorbia).
Es una espècia erigida, vivaça e fòrça robusta que pòu agantar 60 a 80 cm d'autor. Sa basa es rigida, de color bruna ò marrona, e sovent lignificada. Lo fulhatge d'aquela eufòrbia es dens e format de fuelhas verdas lanceoladas que son pus sornas vèrs la basa. A la cima, lei fuelhas an una forma ovoïda e forman una mena de mata a la prima. Lei fruchs son de capsulas d'aperaquí 5 mm. L'odor de la planta es generalament desplasenta.
Egalitat e Reconciliacion
Aquela associacion politica revendica èstre "nacionalista de senèstra" e "transcorrent". Revendica coma objectiu de "rambla[r] lei ciutadans que fan de la Nacion lo quadre determinant de l'accion politica e de la politica sociala un fondament de la fraternitat, compausanta essenciala de l'unitat nacionala" e si reclama de "la senèstra dau trabalh e la drecha dei valors".
Pirita
Lo grop pirita
Lo grop pirita recep son nom de l'espècia principala, la pirita. Sa formula generica es AX2, ont A = Au, Co, Cu, Fe, Mn, Ni, Us, Pd, Pt, Ru, e X = As, Bi, S, Sb, Se, Te. Aquel grop de minerals es format per de sulfurs isoestructurals que partejan lo grop espacial Pa3, amb una estructura diploïda en qual los atòms de A ocupan una posicion centrada als caires de malhum cubia e los atòms de X son parallèls a las quatra diagonalas del cub del malhum, amb cada atòm A enrodat per sièis atòms de X en coordinacion octaedrica. Los membres d'aquel grop son:
Asfodèl
Dins la Grècia Antica, los asfodèls èran sovent utilizas per florir la tomba dels morts, que la mitologia grèga descriu los Aliscamps cobèrts d'asfodèls.
Principalas espècias
thumb|right|upright=1.2|left|Asphodelus fistulosus
Les Châtelliers-Notre-Dame
Les Châtelliers-Notre-Dame es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Saint-Amant-Roche-Savine
Nòtas
<references group="N"/>
Renaissença (partit politic)
Enquadrament
Doas agéncias de comunicatcon trabalhan tanben pel movement : Little Wing e Jésus & Gabriel,.
PS
Lo 29 de març de 2017, l'ancian Primièr ministre, Manuel Valls, anoncia que votarà per Emmanuel Macron, ,. Reconeissent « fòrça punts en comuns » amb Emmanuel Macron, soslinha que lo nòu cap de l'Estat aurà besonh d'una « majoritat presidenciala ». Lo 20 d'abril, la ministra Juliette Méadel fa lo meteis.
PRG
De membres del PRG sostenon En marche !: Philippe Esnol , François Fortassin , Joël Giraud , Jacques Krabal , Françoise Laborde , Jacques Mézard , Alain Tourret e Jean-Michel Villaumé. Lo 23 de març, lo secretari d'Estat als Espòrts Thierry Braillard anoncia son sosten. Lo 19 d'abril, lo ministre Jean-Michel Baylet rejonh lo candidat En marche !. L'endeman, la ministra Annick Girardin fa lo meteis.
Ecologistas
Lo deputat del Partit ecologista François de Rugy se liga en febrièr e lo 21 de març, Barbara Pompili ven la primièra membra del govèrn en exercici de sosténer Emmanuel Macron.
Moja blanca
Espandiment
Se trapa dins l'ensems de l'entorn mediterranèu (fins al Daufinat, Vivarés e Roergue), en Santonge e en Vendèa.
Bèuluòc
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : de Ayssadanicis, id est de Bello Loco, sense data [sègle XII ?], de Belloloco, sense data [sègle XII ?], villam de Bello loco, forcias... in Belloloco, vel Aissadeneguez en 1194, de Belluoc en 1209, ecclesie S. Marie de Belloloco en 1211, Bellum locum en 1255, de Bello loco en 1292, 1309, 1330, 1392, 1529, 1550, Beaulieu en 1526, 1622, 1626, Belloc en 1648, Beaulieu en 1740-60, 1770-71 (mapa de Cassini).
Zeca Afonso
Vida pessonala e formacion
Coneguèt Maria Amália de Oliveira, una cordurièra d'origina umble, que se maridèron en segret, per causa d'oposicion familhala. Contunhèt dins la vida associativa, fasent de viatges amb l'Orfeon Academic de Coïmbra e la Tuna Academica de l'Universitat de Coïmbra, al metis temps integrèt l'equipa de fotbòl academica. En 1949 s'inscriguèt al cors de Sciéncias Istorico-Filosoficas, a la Faculdat de Letras de l'Universidade de Coïmbra. De retorn a Angòla e Moçambic, integrat lo mitn de l'Orfeon Académico de Coimbra.
Intervencion sociala fins a l'expulsion de l'ensenhament
Em 1963 acabèt los estudis en Sciéncias Istorico-Filosoficas, amb una tèsi sus Jean-Paul Sartre, titulada Implicações substancialistas na filosofia sartriana.
Après a Revolucion dels ulhets
Après la Revolucion dels ulhets de 1974, acentuèt sa defensa de la liberdat, realizant d'ajudas a diverses movements, en Portugal e a l'estrangièr; retonèt, tanben, a sa foncion de professor. Contunhèt de cantar, enregistrant lo títol Coro dos Tribunais. Son intervencion politica jamai acabèt, venguèt un admirator del PREC. En 1976 declarèt son sosten a la campanha presidenciala de Otelo Saraiva de Carvalho.
Poix-de-Picardie
Poé-d'Picardie en picard (Poix-de-Picardie en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Jacques Higelin
Biografia
De caps 1973, prend la decision de's virar artisticament cap al rock, e es a-n'aqueste moment que prend per guitarrista lo tot jovent Louis Bertignac. En 1978, es la consecracion populara : obteng un primièr tube, Pars, lo primièr d'une longa seria d'autres, coma Champagne ! en 1979 o encara Tombé du ciel en 1988, cançoneta clarament inspirada de l'estili de Charles Trenet qu'escota dempuèi son enfància.
Civilizacion maia
La civilizacion maia foguèt una civilizacion precolombiana de Mesoamerica que se formèt au milleni I avC e dispareguèt a la fin dau sègle XVII. En causa de sei conoissenças avançadas en escritura, en art, en arquitectura, en agricultura, en matematicas e en astronomia, fa partida dei civilizacions mesoamericanas pus estudiadas.
Periòde preclassic
La data precisa d'aparicion de la civilizacion maia – e, indirèctament, lo començament dau periòde preclassic – es encara l'objècte de debats entre istorians car la transicion entre populacions preïstoricas e maias es mau coneguda. Lo site maia pus ancian qu'es conegut a l'ora d'ara es Cuello que data de 2,600 avC.
Desvolopament e apogèu de la civilizacion maia classica
Dins lo sud-èst, la poissança principala èra Copán que sei senhors, eissits d'una dinastia fondada en 426, establiguèron de liames fòrts ambé Petén – una autra cituat-estat maia importanta – Tikal e Teotihuacan. Agantèt son apogèu durant lo rèine de Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil (695-738). Pasmens, la captura e l'execucion d'aqueu darrier per son vassau, K'ak' Tiliw Chan Yopaat de Quiriguá, marquèt son declin de la ciutat. Enfin, dins leis autrei regions, lei ciutats de remarca foguèron Palenque e Yaxchilan en Usumacinta, Kaminaljuyu dins lei tèrras autas e Coba dins lo nòrd de Yucatan.
Religion
Coma leis autrei pòbles mesoamericans, lei Maias èran politeïstas e avián un panteon fòrça ric. De mai, lo subrenaturau aviá un ròtle important dins la vida quotidiana de cada abitant e totei leis aspèctes de la societat e de la natura èran divinizats. Pasmens, en causa dei destruccions entraïnadas per la conquista, la religion maia es mau coneguda.
Calendiers
Lei Maias utilizavan plusors calendiers basats sus sei calculs astronomics. Lei dos principaus èran lo tzolk'in e lo haab. Lo premier èra utilizat per de questions religiosas e èra fach de combinasons de 20 jorns e 13 chifras. Lo segond èra un calendier civiu de 365 jorns devesits en 18 mes de 20 jorns completats per 5 jorns addicionaus.
Garlann
Garlann en breton ( Garlan en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Ponches-Estruval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cantons d'Òut e Garona
Istòria
En 1801, après la creacion dels arrondiments, los cantons son tanben revists e lor nombre tomba a 38.
Aladèrn de fuèlha larga
L'Aladèrn de fuèlha larga es un arbrilhon mediterranèu anemofil de la familha de las oleacèas. Aparten al genre Phillyrea que compta tres espècias, las autras essent Phillyrea angustifolia e Phillyrea media.
Felip Isidòr Picot de La Peirosa
Après 1815
Moriguèt lo 18 d'octobre de 1818 dins son castèl de La Paeirosa, ont fasiá de recercas agronomicas e qu'introduguèt lo mouton merinos. Una partida importanta de sa bibliotèca se trapa ara dins las bibliotècas de Tolosa.
Òbas
(En mai d'aquelas ja citadas)
Byans-sur-Doubs
Geografia
Comunas limitrophes:
Apremont (Savòia)
Apremont en arpitan (Apremont en francés) es una comuna arpitana de Savòia administrada per lo departament de Savòia de la region de Ròse-Aups.
Istòria
thumb|left|Le village de Saint-Pierre et le mont Granier en Chartreuse
Sent Babèl
Sent Babèl [sɛ̃baˈba] (o en parlar de Vinzèla [sɛ̃bɔˈbe], Saint-Babel en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Nòtas
<references group="N"/>
Michel Miniussi
Biografia
Anequelit par la malautiá, contunha opiniastre son òbra d’escritura e perseguís de promòure la revista OC, totjorn plen d’exigéncia dins sas causidas de qualitat pels tèxtes publicats.
Son segon roman que lo manescrich n’es estat fisat a las edicions OC gaire de temps abans sa mòrt, Lei Passatemps, a paregut en 1994. Daverèt lo prèmi literari ANTIGONE, la mèma annada a Montpelhier.
Pont-de-Metz
Pont-de-Metz (Pont Mès en picard) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Ponthoile
Nòtas
<references group=N/>
De Palmas
thumb|250px|Gérald De Palmas Gérald Gardrinier, dit De Palmas, nascut lo 14 d'octobre de 1967 a l'isla de La Reünion, es un cantaire pop rock francés. De Palmas es tot simplament lo nom de sa menina.
Biografia
L'arcuelh pel segond album Les Lois de la nature sortit en 1997 es mens bon.
Per contra, coneís la consecracion en 2000 ambe lo tresen album, Marcher dans le sable, que conten sa cançon la mai coneguda, J'en rêve encore, que lo tèxte es estat escrit per Jean-Jacques Goldman. L'album se vend a mai d'un milion d'exemplaris ! devengut un dels cantaires los mai populars de França, es sollicitat per Johnny Hallyday per escriure qualquas cançons per son album À la vie à la mort. Es el per exemple qu'a escriut la cançon Marie qu'es devenguda una de las mai polidas capitadas de Johnny Hallyday, numero 1 de la ventas de disques en França a la fin de l'annada de 2002.
Lo Castelet de Sant Cassian
Lo Castelet de Sant Cassian es una anciana comuna occitana de Provença, fusionaa en 1973 dins la comuna de Vau de Chalvanha. Èra administrativament dins lo departament dei Basseis Aups e la region de Provènça, Aups e Còsta d'Azur.
San Miguel de Serrezuela
San Miguel de Serrezuela es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Mont Rainier
Toponimia
(edat precolombiana)
San Pascual
San Pascual es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Jules Védrines
Biografia
Interessat per la politica, se presentèt a las eleccions cantonalas de Limós en 1910 e a las eleccions legislativas de 1912, mas sense succès. Aqueste fracàs politic es a l'origina d'una cançon populara occitana que se trufa d'el e coneguda dins l'Aude. Exisitís una represa de la cançon per Claudi Martí La cançon de Vedrina
Santa María de los Caballeros
Santa María de los Caballeros es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Autry-le-Châtel
Istòria
Autry-Lo-Châtel a absorbit lo anciana comuna de Autry-la-Vila dintre 1790 e 1794.
Fluvi Roge
Lo fluvi Roge es un fluvi asiatic del penjal del Mar de China Meridionala que travèrsa del NO cap al SE lo territòri de Yunnan, província del sud de China, e lo Tonquin, nòrd del Vietnam. Lo fluvi Roge a una longor totala de 1.149 km e un bacin de 170.977 km². Nais dins las montanhas de Yunnan e son cors en territòri chinés passa dins de gorjas prigondas. Quand arriba al Vietnam (los darrièrs 510 km) ven un fluvi de plana que forma un delta fòrça grand a sa desbocadura dins lo golf de Tonquin. Son cors es fòrça fluctuant segon los ritmes de las monson e provòca d'aigadas periodicas. Entre las populacions vietnanas de la broas i a la capitala, Hanòi, e Hai Phong, tresena vila del país. Sos afluents principals son lo fuvi Negre (Sông Da) e lo Lo (Sông Lo).
Agar-agar
Lo mitan de cultura es un polisacarid sens embrancaments obtenguts de la paret cellulara de diferentas espècias d'alga roja dels genres Gelidium, Euchema e Gracilaria entre d'autras, agissent coma pigment que los dona una color caracteristica a caduna. La paraula agar ven del malai "agar-agar", que significa 'gelarèa'.
L'agar-agar s'utiliza dins la màger partida dels mitans de cultura, qu'a pas mai de valor nutritiva pels microorganismes. Lo agar-agar nutritiu es utilizat coma mitan de cultura per la creissença de las bactèris e fongs, mas pas pels virus (malgrat que los virus bacteriofags creisson frequentament sus de bactèris cultivadas en agar-agar).
Districte d'Agen
Èra devesit en 8 cantons: Es suprimit en 1795.
Sant Carles de Percy
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pila de combustible
Evolucions tecnicas
En 2012, la sociatat israeliana CellEra declarèr aver concebur una tecnologia de pila de combustible de membrana qu'utiliza pas de platin, mejan un electrolit polimèr solid que mena d'ions OH- en mitan alcalin. Aquesta societat pausèt detz brevets al subjècte d'aquesta tecnologia
La pila de membrana escambiadoira de protons
Al catòde, los ions idrogèn, los electrons, e del dioxigèn (pur o venet de l'aire) s'encontran per formar d'aiga segon la reaccion: 4H+ + 4e− + O2 = 2H2O. L'aiga e lo dioxigèn passan per la placa bipolara drecha. Aquesta reaccion produirà tanben d calor podent èsser recuperada.
Per zonas geograficas
En França, l’ADEME, EDF e lo CEA installèron un malhum « Pila a Combustible » (PACo) lo 25 de junh de 1999 pilotat per Catherine Ronge, directrice R&D d’Air liquide et Roger Ballay, director adjonch de la recerca a EDF, coanimat per l’ADEME e lo Comissariat a l’Energia Atomica (CEA).
L'exemple japonés
Es sonque en 2007, jos l'egidi del Japon, qu'un començament de reflexion sus de nòrmes, règlas e estandards de fabricacion e de seguretat foguè aviada, de biais a facilitar l'usatge generalizat de las pilas de combustible o pilas d'idrogèn.
Abat Bergèir
Biografia
Es ad aquesta epòca que comença d’escríver las suas òbras gasconas, en parlar medoquin. Serà Ma Garbetto, publicat en 1923 en un sol volumi, dens la Revista Meridionala, estreitament ligada au Felibritge. En realitat, las permèiras creacions poeticas en occitan de l’abat Bergèir arremontan jà a quauques annadas abans, a l’annada 1903 exactament, que publiquèt poesias e articles en gascon dens lo jornau Le Vigneron médocain devath lo chafre de Ciranó de Massatèt, apuei lo de Bosquilhòt dau Crange.
Tornat a la via vitanta, l’abat Bergèir ne bacsèt pas egau la vita politica, participant e organizant amassadas politicas, hadent devisòris, parligòis, o animant encontras d’ancians combatants un chic pretot dens lo monde, aon èra convidat.
Guèrra dels corrents
vinheta|[[Thomas Edison, inventor e òme d'afars american, èra en favor del desvelopament d'un malhum electric en corrent continú.]] vinheta|George Westinghouse, engenhaire e òme d'afars american, balhèt son ajuda financièra al desvelopament d'un malhum electric en corrent alternatiu foncional. vinheta|[[Nikola Tesla, inventor, fisician, e engenhaire en electromecanica, foguèt l'artesan del desvelopament dels malhums en corrent alternatiu.]] La guèrra dels corrents es una controvèrsia tecnica e industriala que se dabanèt als Estats Units d'America, a la fin de las annadas 1880. Foguèt centrada sus l'oposicion de Thomas Edison, partisan de l'utilizacion del corrent continú (DC, de l'anglés direct current) pel transpòrt e la distribucion d'electricitat, contra George Westinghouse e Nikola Tesla, promotors de l'utilizacion del corrent alternatiu (AC, de l'anglés alternating current).
Sistèmas en concurréncia
Per estalivar suls costs de conductors en coire, un sistèma de distribucion de tres cables foguèt introduch. Las tres linhas èran de potencials relatius de +110 V, 0 V e -110 V. Las lampas de 100 V podavan èsser connectada entre, d'un costat, l'un dels conductors de +110 vòlts o a -110 vòlts, e de l'autre costa lo conductor neutre de 0 V, que portava sonque l'intensitat resultant de l'inegalitat d'utilizacion entre la linha + e la linha -. Lo sistèma de tres linhas atal creat demandava mens de fil de coire per una quantitat donada d'energia electrica transmesa, e pasmens se contentant de tensions relativament bassas. Mas, quitament amb aqueste novelum, la casuda de tension causada per la resisténcia dels cables èran tan granda que las centralas electricas devián s'encontrar a un o dos quilomètres dels punts d'utilizacion. De tensions mai nautas podavan pas èsser utilizadas aisidament en corrent continú, que'existiá pas de tecnologia eficaça e de bon mercat que permeta de reduire la tension del corrent d'un circuit de transpòrt de nauta tension cap a una bassa tension d'utilizacion.
Campanha de publicitat d'Edison
Pendent la primièra utilizacion de la cadièra, lo 6 d'agost de 1890, los tecnicians avián sosestimat la tension necessària per tuar lo condamnat, William Kemmler. La primièra descarga, insufisenta a lo tuar, se contenta de lo ferrir grevament. Se deguèt tornar far la procedura, e un jornalista present descriguèt la scèna coma un « afrós espectacle, plan pièger qu'un penjament ». George Westinghouse declara al subljècte: « Auriá estat melhor qu'ajan utilizat un destral ».
Cataractas del Niagarà
En 1890, la Niagara Falls Power Company (NFPC) e sa filiala, la Cataract Company constituiguèron la comission internacionala del Niagara, compausada d'expèrts, per analizar las proposicions visant a expleitar las las cataractas del Niagarà per produire d'electricitat. La comission èra presidida per Sir William Thomson (mai tard conegut coma Lord Kelvin) amb lo Francés Éleuthère Mascart, l'Anglés William Unwin, l'American Coleman Sellers, e lo Soís Théodore Turrettini. Èra sostenguda per d'entreprenaires e financièrs coma J. P. Morgan, Lord Rothschild, e John Jacob Astor IV. Dins lors detz e nòus proposicions, envisatgèron quitament brèvament d'utilizar l'aire comprimit coma mejan de transportar l'energia, mas preferisson fin finala l'electricitat. Pasemens, capitavan pas a decidir quin metòde donariá globalament los melhors resultats.
Cademène
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Èra comuna
Èra comuna (abreujat EC) es una locucion destinada a remplaçar après Jèsus Crist (ApC), coma Abans l'Èra Comuna (AEC) remplaça abans Jèsus Crist (AbC). Se dich tanben Èra correnta e Abans l'èra correnta, a vegada tanben èra vulgara o abans l'èra vulgara, pasmens s'aquelas denominacions son mens utilizadas, e tanben de la nòstra èra o abans la nòtra èra.
Dins las sciéncias
En astronomia e en astronautica s'utiliza la datacion en jorns julians que l'origina varia: los jorns julians astronomics an per origina lo 1èr de genièr de 4711 AEC. Per la NASA, la data origina es lo 24 de mai de 1968 EC e lo 1èr de genièr de 1950 EC per l'ESA.
Smilax aspera
Lo genre Smilax compta 350 espècias dins lo mond. D’autras espècias son utilizadas a de fins medicinalas, coma Smilax china L.
Descripcion
Florason d’agost a octobre en region mditerranèa. Lo fruchs maduran en novembre decembre.
Utilizacions
La planta es tanben consomada per sa vertuts fortificantas e afrodisiacas en Mexic e Amazònia per tal de far créisser la virilitat e tractar los trebolums de la menopausa. Es utilizada dins lo tractament de problèmas respiratòris e de la sifilis.
Batalha navala d'Abokir
La batalha navala d'Abokir, tanben dicha batalha de Nil, se debanèt entre lo 1 e lo 2 d'aost durant lei guèrras de la Revolucion Francesa. Opausèt una flòta anglesa dirigida per Horatio Nelson a la flòta francesa comandada per François Paul de Brueys d'Aigalliers qu'èra cargada de protegir l'expedicion d'Egipte. S'acabèt per una victòria anglesa e per la destruccion o la captura de la màger part dei naviris francés.
Jan Maurici
Lou trin es probable son òbra la mèi escura, e son cap-d’òbra. Contant lo passatge d’un trin de vapor sus la via de camin de hèr Bordèu-Eimet, la lenga qu’i es emplegada es un som d’escuranha e de virtuositat.
Hanna Sharconòva
Discografia
«Сердце красавицы» (2008):
«Я сильная» (2015):
L'Art de la Guèrra
Idèas principalas
L'Art de la Guèrra presenta d'idèas importantas que son totjorn utilizadas per lei fòrças armadas modèrnas dins la concepcion e la conducha deis operacions militaras actualas. Certanei son exprimidas per lo premier còp dins aquel obratge, illustrant son aspècte innovant. En particular, desvolopa l'idèa que la guèrra es una activitat vitala per la subrevida deis estats que dèvon considerar atentivament son còst economic, morau e politic. Expausa tanben l'idèa d'analizar a partir de critèris objectius lei fòrças e lei feblessas de l'adversari per engatjar lo combat a son avantatge. Ansin, l'Art de la Guèrra permet de racionalizar l'art de la guèrra en identificant de paramètres de basa de considerar obligatòriament per mantenir sei possibilitats de victòria e aprofichar leis errors de l'adversari.
Au nivèu de la direccion deis operacions, l'obratge considera que la victòria es la resultanta d'una pression aplicada sus l'enemic per suprimir son enveja de se batre. Per aquò, sotalinha l'importància de l'autonòmia dau militar a respècte dau poder politic un còp la decision de combatre adoptada, la necessitat de ben estudiar sei fòrças e aquelei de l'enemic e l'importància de l'entresenha e de l'engana. Enfin, recomanda d'economisar sei fòrças en utilizant unicament la quantitat necessària de ressorsas per obtenir lo succès requist.
Jan Lacor
Jan Lacor, vadut a Merinhac (Bordalés) lo 9 d'aost 1820, mòrt en 1908, es un poèta occitan d'expression francesa e occitana.
Comunas insurrecionalas en França en 1870-1871
Cronologia
Lo govèrn de Versalhas reüssiguèt a reprimir aquelas menadas durant la campanha de 1871 a l'interior.
Iogort
Lo iogurt o iaort (turc ancian yuğur, turc yoğurt) es una preparacion alimentària de gost acid e de consisténcia cremosa que s'obten de la fermentacion del lach. Lo procès de fermentacion permet cambiar las sa proprietats organolepticas, e n'aumentar la durabilitat.
Pont-Noyelles
Pont-Noyelles es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Sent Alari de Garona
Toponimia
« La prononciation locale est Alari [a'lari] », precisa Bénédicte Boyrie-Fénié, çò que vòl dire qu'es una prononciacion observada
.care
("suenh" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 23 d'abril de 2014.
Pont-Noyelles
Geografia
Prèp d'Amians, la municipalitat es facilament accessibla de la siá ret autoroutier, amb las autoroutes, e la rocade d'Amians. thumb|center|Los pòbles de Pont e de Querrieu en 1767
Istòria
thumb|left|La Colonne [[Louis Faidherbe|Faidherbe, dressée sur une petite hauteur dominant le village dans sa vallée.]]
Nòtas
<references group=N/>
Observatòri Astrofisic de Şamaxı
thumb|Observatòri Astrofisic de Şamaxı
Inception
Inception es un filme american realizat per Christopher Nolan, sortit en 2010. Aquel film foguèt nomenat 8 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 4.
Port-le-Grand
Port-le-Grand es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Antinhac (omonimia)
Antinhac pòt essèr:
.wtf
(acorcha de what the fuck?, "de qu'es aquel trabalh?" en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 23 d'abril de 2014.
Cléry (Savòia)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Langueux
Istòria
Sa spécialité est l'oignon.
Interstellar (filme)
Interstellar es un filme american realizat per Christopher Nolan, sortit en 2014. Aquel film foguèt nomenat 5 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 1.
Martin Short
thumb|Martin Short (2021) Martin Hayter Short es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Bois-de-Gand
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lusinhan Grand
Toponimia
Normalament, las explicacions que valon per Lusinhan Petit valon tanben per Lusinhan Grand, vilatge situat a pauc de distància (e que deu èsser lo pus ancian : i aviá una villa gallo-romana ).
Gladiator (filme, 2000)
Gladiator es un filme american realizat per Ridley Scott, sortit en 2000. Aquel film foguèt nomenat 12 còps pels Oscars e se'n gasanhèt 5.
Villatoro
Villatoro es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Poulainville
Nòtas
<references group=N/>
Écleux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Orbita (Àvila)
Orbita (Àvila) es un municipi de la província espanhòla d'Ávila e de la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Gouenac'h
Istòria
Lo desvolopament recent de Kemper fa que la municipalitat ven banlèga del grand Kemper, de mai en mai urbanisée.
La Boissièira
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : per ipsa Boxaria, per ipsam boxariam en 829-840, de Boxaria en 996-1031, de Buxaria en 996-1031, in Boixeras en 1121 (identificacion mausegura), apennariam de Boiseira en 1191, Laboissiere en 1526, La Boissiere en 1613, 1622, la Buissiere en 1626, la Bouissiere en 1648, la Bouissiere corregit en la Boissiere en 1740-60, la Boissiere en 1740-60, la Boissiere e Village de la Boissiere en 1770-72 (Cassini) (mapa de Cassini).
Frigola
La frigola es una planta de las farmacopèas mediterranèas. A la particularitat de presentar una diversitat de quimotipes fòrça importanta, çò que li balha atal una granda varietat de constituents medicinals.
Las flors
La frigola de linalol se destria dels autres quimotipes per una portada mai ramificada e en mata, mai pichon e mai arrucat.
Fitosociologia
Eissit a l'origina dels mitans arids mai o mens rocassuts calcaris del bacin mediterranèu (aigavèrs, bauces, massís litorals), la frigolas coma las autras plantas eliofila s e xerofilas de las garrigas, venguèt en situacion de concuréncia dins los eissarts forestièrs neolitics. Mai tard, lo pastoralisme sus brutladis, lo tractament en talhada de corta revolucion, factor d'apauriment dels sols e de deriva des mitans al clar e de l'ariditat, mantenguèron de contunh lor dinamica fins ara (que los encendis volontaris o accidentels de las zonas boscadas prenon la plaça dels fuòcs dels pastres e als eissartatges). En efècte, las pasturas d'ovins favorizan la frigola. Non consomada, o sonque tocada pels romiants, s'espandís al detriment de las plantas pàissadas e valor ferratgièra fòrça flaca. Aqueles espandiments son plan aimat per las abelhas. En consequncia, se trapa la frigola dins de zonas antropizadas coma los èrms pàisssats, los camps abandonats, las zonas de proteccion contra lo fuóc esclaridas, las talvèras rotièras e ferroviàrias, eca. E mai, l'allelopatia aumenta la dominança de la frigola. En efècte, las exsudacions racinàrias, eniban la butada de las granas concurrentas, li permeton de constituir de poblaments purs que s'alargan en zona mai o mens circularas. Aquel espandiment s'acaba quand lo procés d'exclusion revira contra d'esperel, las moleculas produchas venent toxicas o quand lo forèst. De biais mai subtil, lo meteis fenomèn existís dins lo Maquís sus terren siliçós.
Usatges apicòlas
Lo mèl de frigola, pòt èsser un mèl monoespecific. Dins aquel cas, es de color jauna iranjada tirant cap al rogenc. S'emblaima un pauc quand cristalliza, qu'es aviat, e tend a aver una granulacion bruta. Caracterizat per un aròma poderós, aquel mèl enaira de sabors redondas, pesucas e suavas que demoran longtemps en boca. Lo mèl de frigola pòt tanben èsser incorporat dins lo mèl de garriga en Occitània e lo mèl de maquís en Corsega. Tradicionalament, lo mèl de farigola es emplegat per sucrar las tisanas del vespre car es apaisant e favoriza lo sòm. Antiseptic reconegut, es recomandat per la prevencion e cura de las malautiás infecciosas, respiratòrias o digestivas. Lo mèl de farigola es plan ric en coire e en bòr. D'estudis realizats al Centre Espitalièr Universitari de Limòtges pel professor Descottes montrèron que lo mèl de frigola possedís de proprietats remarcablas quand es utilizat per la cicatrizacion de las plagas. Ara, de servicis de grands brutlats l'utilizan per la cura.
Lo timòl, lo compausat principal de l'òli essenciala de la frigola, es un tractament pro popular pels apicultors que combat lo parasit Varroa, grand flagèl de l'apicultura e una de las principalas causas de mortalitat de las abelhas. Aquela molecula es tanben interessanta dins lo tractament de l'acariosi. S'emplega jos la forma de medicaments, Apilife-Var (Italia), ont es associat al menòl, al camfre e a l'eucaliptòl ; Thymovar (Soïssa) e Apiguard (França).
Adèn
Etimologia
Avent la meteissa etimologia qu'Edèn, Adèn vint de l'accadian edinnu, que significa.
Antiquitat
Segurament qu'es l'antica Eudaemon (aürosa).
Little Aden 1955-1967
Bureika consistís subretot en dormitòris, lotjaments de fusta bastits per aculhir los milièrs d'ómes importats per bastir la rafineriá, mai tard venent de lotjaments familhals.
Abans l'independéncia: 1963-1967
En genièr de 1967, de susmautas de massa se debanèron entre FLN e FLOSY, dins lo vièlh quartièr arab d'Adèn vila, fins a la miègfebrièr, malgrat l'intervencion de las tropas britanicas. Pendent aquel periòde, se debanan tan d'atacas contra las tropas britanicas per las doas partidas qu'entre elas.
Istòria recenta
Lo 29 de decembre de 1992, Al-Qaïda mèna sa primièra ataca terrorista coneguda a Adèn, lo bombardament de l'ostalaria Gold Mohur (/ ˌ ɡoʊld mɔər /), ont los militars americans abitualament demoran sus la rota de la Somalia per l'operacion Restore Hope. Un Iemenita e un torista austriac morís dins l'ataca.
Lo 6 de decembre de 2015, Jaafar Mohammed Saad, governaire d'Adèn dempuèi lo 9 d'octobre precedent, es tuat dins un atemptat a la veitura explosiva revendicada per Daech, que cerca a sièire son empresa sul país dins un contèxte de guèrra civila entre Houthis e leialistas.
Tawahi
Tawahi (arabi: التواهي) es un quartièr d'Adèn. Pendent lo periòde coloniala britanica, aquel districte se desvolpèt. Lo quartièr compren tanben lo "Steamer Point", un pòrt colonial per las naus de passatgièrs e de naus cistèrnas. Uèi encara, las ostelarias mai toristicas e son concentradas.
Transpòrts
vinheta|Lo pòrt d'Adèn en 1960.
Legendas
L'ocupacion umana vendriá del deluvi. Caín e Abèl serián enterrats endacòm dins la vila.
Alange
Alange es un municipi de la província espanhòla de Badajoz e de la Comunautat Autonòma d'Extremadura.
Saint-Côme-de-Fresné
Saint-Côme-de-Fresné es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Tèrmas d'Entrammes
Lo vestiari se situava près de l'accès actuau ai vestigis, e dins lo crosier de la glèia actuala. La premiera pausa èra dins la sala teba, la sala freja èra utilizada a la fin dau percors.
Pila electrica
vinheta|Pilas salinas e alcalinas, mai correntas. Una pila electrica, o pila, es un dispositiu electroquimic que convertís l'energia quimica en energia electrica mercé a una reaccion quimica d'oxidoreduccion.
Pilas impolarizablas
Lo principi es melhorat en 1836 per John Frederic Daniell que remplaça lo bubèl per un vas de tèrra porosa. La pila Daniell es la primièra a èsser una font duradissa d'energia. Lo principi de la pila Daniell serà meliorat coma amb las pilas Callaud.
Johann Christian Poggendorff inventa en 1842 la pila de bicromat : larga d'oxigèn que se torna combinar amb l’idrogèn responsable de la polarizacion. Creada en 1850, la pila Grenet es una pila d'un sol liquid, amb d'electròdes en carbon e en zinc amalgamat (perlongat dins lo mercuri) dins un electrolit d'acid sulfuric e de bicromat de potassi. Quand la pila èra pas utilizada, se cal levar l'electròde en zinc de la solucion per la gardar. De melhoracions (pila Trouvé, pila Chardin, pila Voisin e Dronier…) seguèron per isolar aquesta electròde.
Aquestas pilas botelhas seràn utilizadas fins al començament del sègle XX : la poténcia e la tension nauta de las pilas de bicromat foguèron longtemps apreciadas al laboratòris. Foguèron paud utilizadas coma pila domestica a causa de la toxicitat dels bicromats e dels problèmas d'entreten de l'électròde.