cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Macrofag
thumb|300px|Un macrofag de [[mirga amb dos grands prolongaments citoplasmics]] Los macrofags (del Grèc ancian: « gros manjador », makros = grand, phagein = manjar) son de cellulas infiltrant los teissuts, descobertas per Elie Metchnikoff en 1883. Venon de la diferenciacion de leucocits sanguins, los monocits. Los monocits e los macrofags son de fagocits (cellulas capablas de fagocitòsi). Participan a l’immunitat innada coma defensa non especifica, mas son capables de participar a l’immunitat adaptativa mejans lo fenomèn d’opsonizacion. Lor ròtle es de fagocitar los brigalhs cellularis e los patogèns. Coma las cellulas dendriticas, son capables de se comportar coma una cellula presentatritz d'antigèn. Es une grossa cellula redonda amb un nuclèu excentrat e de vacuolas dins lo seu citoplasma.
Ròtle dins l'immunitat adaptativa
Una immunizacion se traduch tanben per la produccion d'anticòrs dirigits contre los antigèns immunisants. Aqueles anticòrs van se liberar als antigèns de superfícia dels patogèes. D'isotips son opsonisants, es a dire qu’existís suls fagocits de receptors especifics de fragments constents de cadenas pesucas d'anticòrs. (Dins le cas dels IgG (immunoglobulina d'isotip G), sont los CD16, CD32 e CD64.) Los macrofags possedisson aquel tipe de receptors e lo ligam d’un complèxe immun a aqueles receptors provocan la fagocitòsi. Atal, un patogèn que será invisible als uèlhs d’un macrofag o vendrá un còp opsonizat.
Lèpra
Istoric de la malautiá
En 1873, lo Norvegian Armauer Hansen descobrèt lo bacil responsable d'aquela malautiá.
Germana Cosin
Germana Cosin (Frosins, Lengadòc, 1579 - Pibrac, 15 de junh de 1601) foguèt una laica occitana, venerada uèi coma santa per la Glèisa Catolica.
Lèpra
Autres tractaments
Quand las lesions son ja constituidas, lo tractament repausa en mai sur de protèsis, d'intervencions ortopedicas, de caussuras especialas, eca.
Imunitat entre la tuberculòsi e la lèpra
I a una imunitat crosada entre la tuberculòsi e la lèpra.
Caront (luna)
La descubèrta de Caront foguèt l'òbra de l'astronòm estatsunidenc James Walter Christy e aguèt luòc lo 22 de junh de 1978. De mesuras realizadas entre 1985 e 1990 permetèron d'establir una partida de sei caracteristicas coma sa massa e sa talha. Pasmens, en causa de la distància, leis informacions sus lo satellit demorèron limitadas fins au passatge de la sonda New Horizons dins lo sistèma de Pluton en julhet de 2015. Aquò permetèt de fotografiar Caront e d'observar sa superficia.
Lèpra
Imunitat entre la tuberculòsi e la lèpra
Lo BCG auriá una eficacitat protectritz al respècte de Mycobacterium leprae. La vaccinacion facha abans l'edat de 15 ans, e una nòva vaccinacion melhotariá encara la prevencion.
Barmainville
Istòria
La parròquia a #èsser amassada a aquela de Oinville-Sant-Liphard l'an 1803 de contunh a aquela de Rouvray-Sant-Denis en 1807
Authevernes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lespuei
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Lo Malaut Imaginari
Resumit
Angélique, sa filha, es enamorada de Cléante al malgrat d'Argan. Melhor li agradariá de veire sa filha maridada a Thomas Diafoirus, mètge de son estat.
Satira dels mètges
Un autre aspècte, que nos mena a la satira de la nòstra paur de la mòrt, es lo biais que los mètges son descrichs. La tematica dels mètges aparéis ja dins lo teatre francés de l'Edat Mejana e se trapa tanben dins las pèças de la commedia dell'arte e dins lo teatre francés del sègle XVII. Molière utiliza aqueste tèma pel primièr còp dins Lo Mètge volant, una de sas primièras farças que se dona sovent pas gaire d'importança. Dins Dom Juan ou le Festin de pierre (1665) los tèmas de la malautiá, dels mètges e de la medecina torna. Aicí sufís a Sganarelle (qu'es pas qu'un servicial) de se vestir de mètge per passar per un grand saberut e per s'auçar a parlar coma tal. Doas tematicas màger espelisson : aquela del langatge girgonesc atribuit al mètges e lo motiu del vestit que sufís a far lo mestièr.
Rire de la mòrt
La mòrt sempre aparéis : Argan a paur de morir, los amants Angélique e Cléante pensan al suïcidi se jamai so separats, la filha mai jove d'Argan fenh de morir, per escapar al castig. E, al trescòl de l'accion, Argan fenh d'èsser mòrt per far espelir los sentiments verais de sa femna e de sa filha ainada.
Comunautat de comunas de la Montanha Negra
Composicion
Amassa 24 comunas:
Domvast
Nòtas
<references group=N/>
Pange (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lionel Richie
Biografia
Lo 1985 va coescriure amb Michael Jackson We Are the World, quatre còps disc de platí que donèt fòrça beneficis a la lucha contra la fam a l'Africa. Aquel meteis an compausèt la musica Say You Say Me, banda sonòra originala del film White Nights. Lo 1986, apareguèt Dancing ont the Ceiling
Republica catalana (2017)
Províncias
Catalonha se dividís administrativament en quatre províncias, que lor organisme de govèrn es la deputacion
Economia
Catalonha es la primièra destinacion toristica d'Espanha. En 2005 recebèt 13,2 milions de toristas tre genièr e novembre, es a dire 25,3% de totes los toristas que arribèron en Espanha. Las destinacions toristicas pus importantas de Catalonha son la vila de Barcelona e las plajas de la Còsta Brava e de la Còsta Daurada, e mai los Pirenèus amb 10 estacions d'esquí : Baqueria Beret, La Molina, Espot Esquí, La Masella, Pòrt Ainé, Val de Núria, Boí Taüll, Pòrt del Comte, Rasos de Peguera, Tavascan e Vallter 2000.
Pontpierre (Mosèla)
Pontpierre es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Lo Mètge per fòrça
Resumit
Acte II : Géronte se planh de la malautiá de sa filha Lucinde, venguda muta, çò qu'ajorna son maridatge amb Horace, l'espos que li causiguèt. Refusa d'escotar los avises savis de Jacqueline, la noiriça de Lucinde (e femna de Lucas), qu'ensag de li explicar que la joventa se portariá melhor se son paire li permetriá de se maridar amb Léandre, lo jovent que s'enamorèt ela. Mas Léandre es pas ric coma cal al vejaire de Géronte. Valère e Lucas presentan Sganarelle a Géronte, e lo mètge fals, après aver examinat Lucinde (e après aver fringar amb Jacqueline), dona un novèla mòstra burlesca de sos talents e conselha de li far manjar de pan banhat dins de vin. Se'n torna après aver estat pagat per Géronte.
Las allusions calhòlas
Dins Lo Mètge contra son grat i a fòrça en allusions calhòlas : dins la primièra scèna, Sganarelle evòca sa nuèch de nòças amb Martine (fasent comprene qu'èra pas pus verge per l'escasença ); Jacqueline prepausa de sonhar Lucinde li donant un marit, presentant aqueste remèdi coma un « emplastre que garís totes los mals del filham », (la forma cilindrica que presentavan los emplastres abans l'utilizacion fasiá evident lo sens fallic del sosentendut pel public de l'epòca ); presentant Léandre a Géronte coma essent aquel que sa filha « aurà besonh », Sganarelle, explica una didascalia, « [fa] de signes amb sa man qu'es un apoticari », es a dire que mima la manòbra de la penetracion d'un clistèri ,
Canèla (rusca)
Cal pas confondre aquela canèla amb la canèla cassiá (Cinnamomum cassia) que lo gost es mens ric e qu'a un aspècte de rusca mai evident.
Congrès del Parlament Francés
Composicion e sesilha del Congrès del Parlement
Los parlamentaris i son plaças non pas en foncion de lor partit (coma es lo cas dins los emicicles de caduna d'ambedoas cambras), mas per òrdre alfabetic. Segon la Constitucion, lo Burèl del Congrès es aquel de l'Assemblada nacionala
Revision constitucionala
La revision de la Constitucion segon l'article 89 pòt s'iniciar pels deputats o senators (proposicion de revision), o pel President de la Republica sus proposicion del Primièr ministre (projècte de revision). Pas cap de proposicion de revision constitucionela capitèt fin ara.
Realvila
Realvila (Réalville en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Odor
Odors e pollucion de l’aire
Sembla tanben que la pollucion de l'aire aja una importança que benlèu foguèt sosestimada; De cercaires de l’universitat de Virginia (Estats Units d'America) faguèron de modelizacion l’impacte de la pollucion de l’aire sus la dispersion de las redoléncias de flors: Dins un aire pur, aqielas redoléncia se dispersan sus de distanças podent a vegada passar un quilomètre, alara que dins un aire polluit, l’ozòn, los acids, diverses oxidants e radicals liures (idroxils e nitrats) e d’autres polluents degradan o modifican aquelas moleculas redusent fortament la portada de la rodeléncia de las flors (50 % del perfum d’una flor es alara “ perdut ” abans d’aver percorrit ). Segon Jose D. Fuentes, coautor de l’estudi “Aquò fa fòrça mai dificil la localizacion des fleurs par les pollinisateurs”. Il estime qu'aqueles aròmas son destruits fins a 90% per la pollucion (al repècte de periòdes que las industrias pesucas e los veïculs existián pas encara).
La Fitòla
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Raville (Mosèla)
Istòria
L’histoire de la commune est lié à celle de la famille luxembourgeoise de Raville qui avait un château à l’entrée du village.
La Garda (Hauts Pirenèus)
Toponimia
Shens tirar conclusions azardosas, que i a dens la comuna e pas luenh deu borg un oppidum : lo Castèth crabèr.
Encens
thumb|right|Encens del [[Iemèn.]] thumb|right|Brancas de [[Boswellia sacra en flor. La majora partida de l'encens actual ven d'aquela planta]] thumb|[[Encensor tradicional.]] L'encens (del latin incensum, participi d'incendere, alucar), es una goma resina redolenta que difusa una odor caracteristica quanb brutla.
Caracteristicas
L'encens s'obten amb quatre espècias de plantas arbustivas del genere Boswellia, sobretot la Boswellia sacra, e en mendra mesura de Boswellia serrata e Boswellia glabra. Aquelas plantas creisson dins las regions miègjornalas de la peninsula Aràbia e de la còsta de l'Africa Orientala.
Campionat del Mond d'atletisme de 2001
Los ochens Campionats del Mond d'atletisme se debanèron a Edmonton (Commonwealth Stadium) del 3 al 12 d'agost de 2001.
Thoires
Thoires es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Doullens
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nicolau II (papa)
Nicolau II (mòrt lo 27 de julhet de 1061) foguèt lo papa de la Glèisa Catolica Romana dau 28 de decembre de 1058 a sa mòrt. Succediguèt a Estève IX (1057-1058) e foguèt remplaçat per Alexandre II (1061-1073).
Villers-Chief
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brinay (Char)
Brinay  es una comuna francesa administrada per lo departament de Char de la region dau Centre.
Rémilly (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Cassanha (Bigòrra)
Toponimia
Segon Negre, R. Aymard, La Cassanha que vien de l'occitan cassanha, « ensemble de cassos », deu gallic cassano, dab lo sufixe « roman » -ea.
Camac
thumb|left|Arpa electrica Camac desvolopada entà l'arpista [[argentina|argentin Athy]] thumb|Arpa celta camac Camac (en francés lo nom oficua de l'enterpresa qu'ei Les Harpes Camac) qu'ei lo màger factor francés d'arpas.
Antèr
Succediguèt a Poncian après sa captura per leis autoritats romanas. Pasmens, foguèt tanben rapidament trobat e executat per lei Romans. Dins lo corrent de son pontificat brèu, ordonèt d'assemblar leis actes regardant lei diferents martirs de la Glèisa.
Pennedepie
Pennedepie en normand (Pennedepie en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Riche (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Xaffévillers
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Verge del Lach
La Verge del Lach, tanben coneguda jols noms de Verge alachanta o Verge-Noiriça, es un tèma de l'iconografia crestiana que se tròba sovent dens los mondes catolic e ortodoxe.
Senat francés
Presidéncia del Senat
A cada renovelament parcial lo Senat elegit son burèl, e son president.
Burèl del Senat
Lo burèl del Senat se compausa de 22 membres: lo president, 6 vicepresidents, 3 questaires e 12 secretaris. Renovelat cada tres ans. Totes los grops politics i son obligatòriament representats. Lo president, los vicepresidents e los questaires son elegits per escrutinh secret, a la tribuna del Senat. Mas los secretaris son designats pel president sus proposicion consensuala dels presidents dels grops parlamentaris.
Oran
Oran (en arabiوهران, Wahrān, «dels dos leons») es una vila del nòrd-oèst d'Argeria, situada sus la broa de Mediterranèa. Amb prèp de poiriá venir la segonda vila del país. Es la capitala de la wilaya (província) d'Oran.
Istòria
Lo 5 de julhet de 1962, alara que lo país celebrava l'independéncia se produguèt lo chaple d'Oran; los musulmans se lencèron contra los occidentals e lo general Katz refusèt d'intervenir. Lo luòctenent Rabah Kheliff, musulman de 29 ans, amb 300 soldats, rebutèt un destacament de l'Armada de Liberacion Nacionala e podèt liberar a 400 europèus retinguts coma ostatges; condemnat a mort per lo FLN, fugiguèt en França. Los acòrdis d'Evian prevesián la demorança d'una basa navala a Mers El-Kébir pendent 15 ans (foguèt remandada en 1967).
La vila se degradèt fòrça dempuèi l'independéncia, poluida, plena de marginalitat e brutitges e amb edificis centenaris precolonials desmantenguts que menaçan roïna.
Gil Vicente
L'òbra vicentina es vista coma lo rebat dels cambiaments dels temps e del passatge de l'Edat Mejana cap a las Renaissença, restablissent l'equilibre d'una epòca ont las ierarquias e l'òrde social èran establits per de règlas inflexiblas, cap a una societat novèla ont se comença a capvirar l'òrdre instituit, al mens lo questionar. Foguèt lo representant màger de la literatura de la renaissença portuguesa, d'abans Camões, incorporant d'elements populars dins l'escritura qu'influencièt, a son torn, la cultura populara portuguesa.
Donadas biograficas
Un còp veuse, se maridèt a Melícia Rodrigues, que nasquèron Paula Vicente (nascuda en 1519 e mòrta en 1576), Luís Vicente (nascut vèrs 1520 e mòrt entre 1592 e 1595, que residiguèt a Lisbona, editèt e organizèt, amb sa sòrre Paula Vicente, una compilacion de sas òbras e se maridèt tres còps, d'en primièr amb Mor de Almeida, amb descendéncia, d'en segond amb Joana de Pina, filha de Diogo de Pina e de Mécia Barreto, amb descencéncia, e d'en tresen amb Isabel de Castro, amb descedéncia) e Valéria Borges (nascuda vèrs 1530 e mòrta après de 1598, que se maridèt dos còps, d'en primièr en 1551 amb Pero Machado, amb descendéncia femne, e d'en segond còp en 1565 amb D. António de Almeida, mòrt en 1592, filh de D. Luís de Meneses e de Brites de Aguiar, amb descendéncia).
Caracteristicas màger
Subretot, l'autor s'exprimís de biais inspirat, dionisiac, sempre obesissent a de principis estetics e artistics equilibrats. Es tanben cambiadís dins sas posicions: d'un costa, paréis èsser una alma rebèla, temerària, sens pietat quand s'agís de demonstrar los vicis dels autres, gaireben coma o seriá un bofon de la cort, fòl e inconscient, e d'un autre costat, se mòstra a l'escocha, uman e catimèl dins sa poèsia de cara religiosa e quant se tracta de defendre aqueles que la societat maltracta.
Elements filosofics
Mai de las caracteristicas maniqueïstas que sovent s'enconstata dins las pèças teatralas de qui defend una tala vision del Mond, i a, realamente, la preséncia d'un fòrt contraste dins los elementos scenics utilisats per Gil Vicente: la luz acara l'escur, pas dins un combat fèr, mas dins una convivéncia gaireben amistosa. La nuèch de nadal ven alara un imatge perfièch que resumís la concepcion cosmica de Gil Vicente: l'escur prigond encastra la glòria divina de la maternitat, de la naissença, de la perdonança, de la serenitat e de la bona vontat - mas sens foscor, que seriá la claror?
Driencourt
Geografia
Village rural situé à l'est de Péronne.
Istòria
Des traces de villa gallo-romaine y ont été retrouvées, ainsi que des souterrains refuges (muches).
Nòtas
<references group=N/>
Louis Lareng
Biografia
Lo servici del SAMU apareguèt pel primièr còp jos aquesta apelacion dins un compte rendut de la comission administrativa dels espitals de Tolosa en 1968.
Collinée
Coètneiz en galò; Koedlinez en breton ( Collinée en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Era Marca
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Eth Turon. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Anhan (Tarn e Garona)
Istòria
Gravel (nom francés) èra tanben de la diocèsi de Montalban e de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Gravel èra del canton dels Sarrasins, puèi la comuna foguèt suprimida de la nomenclatura de l'an II e incorporada a Sent Anhan.
Orion (constellacion)
Bellatrix
Bellatrix es una estela lusenta que fa partida dei 25 estelas pus lusentas dau cèu nuechenc amb una magnitud aparenta de 1,64. Es una estela blava situada a 240 ans lutz de la Tèrra. Aguent una luminositat fòrça establa, foguèt lòngtemps utilizada coma referéncia per determinar la variabilitat deis autreis estelas. Pasmens, una pichona activitat eruptiva entraïnant una leugiera aumentacion de luminositat (de 1,64 a 1,59) foguèt descubèrta en 1988.
Hòrgas (Hauts Pirenèus)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Campionat del Mond d'atletisme de 2003
Sénhers
thumb|450 px|right|... RLD
Elena de Constantinòble
La suá vida
A l'inauguracion de la propria capitala nòva, Constantin se representa coma un dieu solar, Sol Invictus. Vòl dire que non èra pas encara convertit sé meteis a cristianisme. Serà batejat mai tard, sul seu leich de mòrt, a 65 ans.
Elena mòr en l'an 330 al près de son filh. Constantin fa cambiar la residéncia qu'aviá èla a Jerusalèm, val-a-dire lo Palatz Sessorium, en una glèisa, la basilica Santa-Crotz-de-Jerusalèm.
Lentilha cultivada
Los fruchs son de tecas contenent doas granas redondas aplatidas. Las lentilhas fan partit dels legums sècs apreciats en Euròpa quitament se la produccion mondiala es fèble: 2 800 000 tonnes par an.
Lentilhas germenadas
La lentilha es, d'entre totas las granas, la mai aisida de far germenar a l'ostal, que: La palha des lentilhas es tanben utilizada, coma aliment de qualitat superiora pel bestial o coma font de matèria organica per melhorar los sòls.
Xamontarupt
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lunas galilèas
thumb|Las quatre lunas galilèas de [[Jupitèr (planeta)|Jupitèr, dins un montatge permetent de comparar lor talhas e aquela de la planeta. De naut a bas: Io, Euròpa, Ganimèdes e Callisto.]] Las lunas galilèas son los quatre mai grands dels satellits naturals de Jupitèr descobèrt per Galilèo : Io, Euròpa, Ganimèdes e Callisto.
Monocròm (pintura)
En pintura, un monocròm es una òbra realizaa a partir d'una color unica ben que de chambiaments de nuança, de textura, de brilhància e de matèria sián possibles. Dinque au segle XX, lo terme èra utilizat per designar de pinturas amb de tons gaire separats d'una meteissa gamma de nuanças. Despuei aquela data, lo mot es utilizat per qualifiar d'òbras abstrachas.
Commedia dell'arte
Originas
Dins lo discors per la recepcion del Prèmi Nobel de literatura que prononcièt a Estocòlme en 1997, Dario Fo, fa un omenatge a un dramaturg venecian del sègle XVI, Angelo Beolco, dich Ruzzante, « un extraordinari òme de teatre de ma tèrra, pauc congut… quitament en Itàlia. Mas qu'es de segur l'autor de teatre mai grand qu'Euròpa aja conegut pendent la Renaissença abans l’arribada de Shakespeare. » Insistís sur la qualitat del teatre de Ruzzante, que considèra coma « lo paire vertadièr de la commedia dell’arte, qu'inventèt un lengatge original, un lengatge de e per lo teatre, basat sus una varietat de lengas : los dialèctes de la Val de Pò, d'expressions en latin, en espanhòl, quitament en alemand, lo tot mesclat amb d'onomatopèias de la sieuna invencion. »
Amb lo vam del genre, la reputacion d'unas tropas passèt los monts. Enric III faguèt venir en França, en 1576, per se far favorables als Estats de Blois, aqueles dels Gelosi (geloses de plaire), dirigits per Flaminio Scala dich Flavio, autor de fòrça scenaris, tropa que comptava dins sos societaris Francesco Andreini e sa femna, la celèbra Isabella, autora tanben. Creèt la situacion de "despièch amorós". Aquesta situacion tornèt mai tard per Molière dins "Lo Despièit Amorós" e dins "Tartuf o l'Impostor".
Las tropas
Las companhiás teatralas, subretot dins las províncias, avián pas d'empont fixe e viatjavan de país en país se lo transportant, devián saber atirar lo public e lo convéner d’assistir a las representacions. Los canevàs, en consequéncia, permetavan a una companhiá teatrala expèrta de metre en scèna de situacions de l’actualitat locala en unas oras.
Sorbey (Mosèla)
Sorbey  es una comuna francesa administrada per lo departament de Mosèla de la region de Lorena.
Suisse (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
PSR B1257+12 c
Istòria
En causa de la	precocitat de sa descubèrta, recebèt plusors apelacions avans la definicion dei règlas de nomenclatura per leis exoplanetas coma PSR 1257+12 B e PSR B1257+12 B (annulat per la descubèrta de PSR B1257+12 b en 1994). Lo nom « Poltergeist » li foguèt atribuïda en 2015 per l'Union Astronomica Internacionala après un concors internacionau.
Saint-Hubert (Mosèla)
Geografia
On pourra préciser que cette commune est un « village fleuri » dans un superbe cadre forestier qui gagne à être visité en période estivale !
La Marca d'Arrostanh
La Marca d'Arrostanh (Lamarque-Rustaing en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Lançon (Armanhac)
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [lonn'sou/lann'sou] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Lampsono, en latin, en 1387, Lanson en 1767, Lanson en 1790.
Fètus
Sistèma circulatòri
Dins lo còr l'aurelheta esquèrra e drecha comunican. La sang de la placenta es portada al fètus per la vena ombilicala. Prèp de la mitat dintra pel ductus venosus fetal, e per la vena cava inferiora, mentre que l'autra mitat dintra pel fetge a la seuna marga inferiora. La branca de la vena ombilicala qu'alimenta lo lòbe drech del fetge, d'en primièr s'apond amb la vena portal epatica. La sang aprèp se dirigís cap a drecha del còr. Dins lo fètus, i a una obertura entre las aurelhtas drecha e esquèrra (lo  foramen oval), e fòrça sang raja de l'aurelheta drecha cap a l'esquèrra, un bypass de circulacion palmonar. La majoritat de la sang raja a l'interior del ventricul esquèrra d'ont es pompat mejans l'aòrta al còr. Un pauc d'aquela sang va de l'aòrta a las artèrias iliacas intèrnas e las artèrias ombilicalas, e torna a la placentá, ont lo dioxid de carbòni e mai produches de reget del fètus s'expulsan dins la circulacion sanguina de la maire.
Sent Amanç de Pelagal
La Garda en Calvèra
Las fòrmas ancianas son la onor de Sant Marti de la Garda Laiguil, en 1215, Guarda, en 1240, la gleia de la Guarda, en 1241, Sancti Martini de la Garda, en 1270, Garda, en 1271, Lagarda, en 1326, La Garda, cap a 1400, Lagarde, en 1526, Lagarde en Calvere, en 1543, Sanctus Martinus de Gardia en Calvera, en 1580, Sancti Martini de Lagarde et Alvero, en 1640, La Garde en Calvere Succ. [sucursala] sus la mapa de Cassini, a la fin del sègle XVIII. La prononciacion es [la'gardɔ]. Lo mot garda designa a l'origina una gacha e Calvèra es lo nom d'una familha nòbla mèstra del lòc. En francés, per atraccion paronimica explicada per l'oblit del nom de la familha, se ditz La Garde du Calvaire ([kal'vɛrə], al sens de « Calvari »).
Lista dei senhors, vescòmtes e ducs d'Usès
Aquest article conten la lista dei senhors, dei vescòmtes e dei ducs d'Usès, una comuna lengadociana (mas provençaloparlanta) situada dins lo departament francés de Gard e lo parçan occitan dei Garrigas.
Branca de Beatritz (1/4 de la senhoriá)
vinheta|drecha|150px|Escut de la familha Sabran A completar. Veire http://roglo.eu/roglo?lang=fr;m=TT;sm=S;t=co-seigneur;p=d%27Uz%C3%A8s Autra font? Amb mai d'un cosenhor; Elzear III de Sabran en 1208... http://www.lt.unina.it/Larghi-2020S.pdf p 226
L'Échelle-Saint-Aurin
Lichelle-Saint-Aurin (Sonme) en picard (L'Échelle-Saint-Aurin en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Trencadís
Los arquitèctes del modernisme utilizèron fòrça rajòlas de ceramicas, mas Antoni Gaudí prepausèt de sistèmas fins alara inedits. Josep Maria Jujol i Gibert foguèt encargat de los plaçar e que li done la seuna caracteristica.
Bart
Geografia
Bart, village de l'est de la France est situé dans le nord est de la Franche-Comté, à 4 km de Montbéliard et 28 de Belfort.
(486958) Arrokoth
(486958)Arrokoth (désignation  ; ancianament escaissada « Ultima Thulé » e designada « PT1 » (Potential Target 1 e « 1110113Y » per las equipas de New Horizons e de Hubble respectivament) es un objècte classic de la cencha de Kuiper . Se tracta d'una planèta menora binària de contacte que mesura de long per 19,5 de larg.
La Bazoche-Gouet
Istòria
La ville est occupée par les Anglais en 1426 et souffre comme tout le Perche des guerres de la Fronde. Après la destruction du château par les seigneurs d'Arrou et de Courtalain, la ville ne fut protégée que par un étang et ses fossés.
Atal parlèt Zaratostra (Strauss)
Atal parlèt Zaratostra (Also sprach Zaratostra) op. 30, es un poèma simfonic compausat per Richard Strauss entre febrièr e agost de 1896. La primièra se faguèt a Francfòrt de Men lo 27 de novembre de 1896 jos la direccion del quita compositor.
700px|center| ''Primièras mesuras: sus un ròdament de Tambora, fanfara de 4 trompetas, « feierlich » (solemnament),
sostengudas de 3 trombons, puèi triolets de tonic (do)/dominanta (sòl) de las sagatas.
Montinhi (Char)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Violeta de Tolosa
thumb|Violeta de Tolosa La violeta de Tolosa es l'emblèma de la vila de Tolosa.
L'ostal de la Violeta
L'ostal de la violeta es una barcassa al bòrd del Canal de las Doas Mars prèp de la Gara de Tolosa Matabuòu. I a una exposicion sus la cultua de la violeta e balhar d'articles a basa la violeta tot.
Mosaïc
Amb la construccion de basilicas crestianas a la fin del sègle IV, los mosaïcs de las parets e plafons foguèron adaptats als usatges crestians. Lo trescòl del temps dels mosaïcs crestians foguèt pendent l'Empèri Bizantin, coma a Exarca e Ravena e sos territòris de Sicília, e sa rivala Venècia, ont i a de mosaïcs a l'exterior e l'interior de Sant Marc. En l'Euròpa occidentala, la tecnica de la fresca foguèt utilizada a la plaça de la dificila tecnica del mosaïc.
Truman Capote
Truman Streckfus Persons, mai conegut coma Truman Capote (Nòva Orleans, 30 de setembre de 1924 - Los Angeles, 25 d'agost de 1984) foguèt un escrivan american. A mai s'aviá ja escrich de libres qu'avián conegut un cèrt succès, foguèt en 1966 gràcias a In Cold Blood, un trabalh jornalistic escrich amb l'ajuda de son amiga l'escrivana Harper Lee, a prepaus de l'assassinat d'una familha de pageses de Kansas, que l'autor coneguèt una notorietat espectaculara als Estats Units.
Hlamiac
Hlamiac (Laméac en francés) qu'ei ua comuna gascona de Bigòrra situada dens lo departament deus Hauts Pirenèus e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Saint-Rémy-au-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lanespeda
Toponimia
Segon Dauzat, Lanespeda qu'ei format de lana, mot d'origina gallica e d'un segond element escur. Segon Negre, Lanespeda que vien deth gascon lana, dab benlhèu eth participi passat espedada, « escorjada ». R. Aymard que compren La Nespeda, deth latin mespilus, « lòc plantat de mesplèrs ».
Luna plena
La Luna plena es una fasa lunara caracterizada per lo maximom de luminositat de la Luna observada dempuei la Tèrra. La totalitat de la fàcia vesedora se pòu alora observar.
Rompedura de carga
Una rompedura de carga es una etapa que vetz de produchs ò de bens cambiar de mòdes de transpòrt (passatge d'un conteneire d'un naviri a un camion per exemple). Se parla de luòcs de rompedura de carga per designar leis endrechs onte se concentran aqueleis etapas.
Igin (papa)
Igin (mòrt vèrs 140-142) foguèt, segon la tradicion catolica, lo 9 evesque de Roma de 136 a 140-142. Succediguèt a Telesfòr (vèrs 125-136) e foguèt remplaçat per Piu I (vèrs 140-155).
Ductilitat
La ductilitat es una proprietat mecanica que designa la capacitat d'un materiau de s'estirar (deformacion plastica) sensa se rompre. La rompedura a luòc quand un defaus (fissura ò cavitat) vèn critic e se propaga. Un materiau amb una ductibilitat importanta es dich ductile. Dins lo cas contrari, es considerat coma fragile.
Passeig de Gràcia
Lo passeig de Gràcia es una de las avengudas principalas de Barcelona e tanben una dels airals comercials e de negòcis mai importants, la mai importanta veirina de las òbras de l'arquitectura modernista de la vila, coma las òbras de Gaudí e Domènech i Montaner, declaradas Patrimòni Mondial de l'Umanitat. Es situat a la drecha de l'Eixample, e dins una posicion fòrça centrala, e jonh la plaça de Catalonha al sud amb la carrièra Granda de Gràcia al nòrd.
Sent Estèfe de Tulmon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Chaumont
Chaumont pòt èsser:
Istòria d'Índia
L'Empèri Maurya
Après quatre annadas de guèrra civila entre leis eiretiers de Bindusara, Ashoka (269-232 avC) li succediguèt. La premiera partida de son rèine foguèt marcada per la conquista saunosa dau principat de Kalinga acabada vèrs 260 avC. D'efèct, après leis atrocitats d'aquela guèrra, Ashoka decidiguèt d'adoptar una politica pus pacifica basada sus lei principis dau bodisme e de la tolerància deis autrei religions. Completada per una armada permanenta poderosa e un ret important d'espions, permetèt la formacion d'una administracion establa e lo renfòrçament de la poissança de l'Empèri Maurya. Ansin, a la mòrt d'Ashoka, sa capitala Pataliputra èra probablament la vila pus poblada dau monde. Pasmens, sei successors poguèron pas contuniar de mantenir son poder sus la totalitat de l'empèri que se devesiguèt entre divèrsei divèrsei principats rivaus après la mòrt dau darrier sobeiran de la dinastia en 184 avC.
La division d'Índia e l'emergéncia dei reiaumes dravidians
Dins lo nòrd, a partir dau sègle II avC, la peninsula conoguèt una tièra de migracions entraïnadas per l'agitacion dins lo centre dau continent asiatic. D'efèct, entre 190 e 180, lo reiaume ellenic de Bactriana conquistèt unei regions meridionalas ont una partida de son aristocràcia se convertiguèt au bodisme. Pasmens, vèrs la mitat dau sègle, Bactriana foguèt menaçada per de movements de pòbles nomadas. Premier, d'escites — menaçats per lei yuezhi — intrèron en Bactriana puei ocupèron una partida dau nòrd-oèst de la peninsula. Puei, lei yuezhis prenguèron lo contraròtle de Bactriana a la fin dau sègle II avC e dau nòrd de la peninsula dins lo corrent dau sègle I avC. Lo clan dei koshans capitèt d'impausar sa dominacion ais autrei tribús yuezhis vèrs la mitat dau sègle I avC e de fondar son empèri en Bactrina e dins lei vaus d'Indus e de Ganges.
L'Empèri Gupta
Au nivèu culturau, lo periòde Gupta definís l'Índia Classica. Es caracterizat per l'adopcion quasi definitiva dei rites principaus de la religion indoïsta — religion oficiala dei sobeirans — que veguèt son nombre de fidèus au detriment dau bodisme. Pasmens, aquela religion conoguèt tanben un vam importanta gràcias a la tolerància e a la proteccion de la dinastia. Enfin, se desvolopèt tanben una literatura profana remarcabla ambé d'autors coma Kalidasa.
Lo periòde medievau
Après la disparicion de l'Empèri de Harsha, la fragmentacion politica de la peninsula demorèt fins a la formacion dau Sultanat de Delhi. Leis eveniments majors d'aqueu periòde i foguèron l'arribada de l'islam au començament dau sègle VIII e l'evolucion distinta deis estats dau nòrd e dau sud.
Villers-Saint-Martin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria d'Índia
La dominacion e lo declin de l'Empèri Mogòl
L'Empèri Mogòl foguèt fondat per Babur après sa victòria còntra lo Sultanat de Delhi. Pasmens, l'afondrament dau sultanat meridionau causèt l'aparicion de trèbols dins tota la peninsula e fins a sa mòrt en 1530, Babur deguèt luchar còntra leis ambicions dei Rajputs ò de caps afgans revòutats. Son fiu Humayun li succediguèt mai perdiguèt rapidament lo poder après un còp d'estat dau senhor afgan Sher Khan que se proclamèt sultan de Bengala e conquistèt Delhi e Agra en 1540. Renforcèt sa posicion gràcias a una politica de tolerància fins a sa mòrt en 1545. Son fiu Islam Shah (1545-1554) li succediguèt e contunièt sa politica. Pasmens, après sa mòrt, son fiu laissèt lo poder a un ministre indó entraïnant una revòuta dei senhors. Humayun aprofichèt lo caòs per tornar prendre lo poder en 1555.
Dury (Sòma)
Istòria
En 1870, los abitants aguèron particularament a sofrir de l'invasion alemanda. Lo 27 de novembre de 1870 se #desenrotllar la batalha de DURY al cors #que los soldats franceses #lutar heroicament mas lor calguèt malgrat aiçò replegar-se davant un enemic plan superior en nombre.
En 1348 apparaît la famille PICQUET DE DOURIER dont la noblesse fut confirmée en 1665 par M. de COLBERT, Intendant de Picardie. La famille PICQUET DE DOURIER occupa le château jusqu’à la Révolution puis disparut.
On peut trouver une relation détaillée de ces combats dans l’excellent ouvrage du Docteur VASSELLE « La bataille au Sud d’Amiens ».
Épaumesnil
Nòtas
<references group=N/>
Guèrras Balcanicas
Premiera Guèrra Balcanica
thumb|right|[[Fotografia de pèças d'artilhariá pesuca bulgaras en 1913.]]
Englebelmer
Ingbèlmèr (Sonme) en picard (Englebelmer en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Istòria
En 1784-1785, la localité connut une petite effervescence à contexte juridique.
Le village a été victime de la Première Guerre mondiale lors de la Bataille de la Somme, comme en témoigne le camp terre-neuvien situé à proximité.
Ruzzante
Critica de l’òbra
L'imatge de Ruzzante dins la critica varia amb lo temps. Qualificat d' "autor instinctiu" par Emilio Lovarini, un dels primièrs especialistas de Beolco, es uèi unanimament considerat coma un autor "culte". Se trapa de traças d'aquesta cultura quitament dins sas òbras, mejans de citacions o de las referéncias a la cultura classica o en resson a la cultura luteheriana d'al delà dels Alps. Pendent de sègles, son succès coneis de nauts e de bas. Dins las primièras decenniás que seguisson sa mòrt e gaireben fins a la fin del sègle, es pla fòrça copiat, mèsme se la natura de las citacions fa pensar que venon mai que de la tradicion orala puslèu que de la lectura d'aquestas òbras, mai que lor publicacion se faguèt tot de postum.
A7V
Lo Sturmpanzerwagen A7V es un carri alemand desvolopat durant la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Iniciada en 1916, sa concepcion dispausèt de mejans relativament febles car lo comandament superior de l'armada alemanda èra pauc interessat per lo desvolopament de l'arma blindada. Lo premier exemplari intrèt donc pas en servici avans lo 1 d'octòbre de 1917 e la produccion foguèt limitada a 20 unitats.
Arpas d'Ur
Que hon descobertas en 1928 per l'arqueològ Leonard Woolley en Iraq dens lo Cementèri Reiau d'Ur.
La 4 arpas o liras que son alavètz : thumb|Arpa d'Argent
Resina (vegetala)
Usatge per l'Òme
La resina sembla aver èsser utilizada dempuèi la Preistòria coma pèga (puntas de flèchas o de lança) o pour estancar los canoès pels Amerindians d'America del Nòrd. En Euròpa, foguèt trapada, subretot dins las Lanas en Occitània pel gematge. Se n'extrai d'òlis essencialas e foguèt utilzada per perfumar lo sucre e ne far de bonbons.
Mark Wahlberg
Mark Robert Michael Wahlberg (nascut en 1971) es un actor american conegut de comèdias del cinèma.
Épehy
Nòtas
<references group=N/>
Lagremas de Jòb
Noms dins los païses asiatics
Chinés: las plantas se sonan chuān gǔ (川谷) o yì yǐ (薏苡). Los grans se sonan yì rén (薏仁) o 'yì mǐ (薏米).
Corean: yulmu (율무)
Jess Harnell
Jess Q. Harnell (nascut en 1963) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Sent Joan deu Boset
Toponimia
La prononciacion es [seŋt'ʒan] o [seŋt'ʒwan] ([seŋd'ʒan] o [seŋd'ʒwan] ?). La prononciacion autentica de Joan es donc conservada, en concurréncia damb Jan. Lo determinant es utilizat sonque quan se parla deu sector: lo Boset. Joan es un agiotoponime vengut de Johannes, que pòt estar pus rarament Sent Joan l'Evangelista o, plan pus sovent per un nom de parròquia, Sent Joan Baptista. Lo determinant es lo nom d'una familha senhorala poderosa, la familha de Boset dont l'origina deu nom es benlèu lo nom germanic de persona Boso, damb un diminutiu -et. Mès i a d'autas possibilitats : gròs vente, petit òme gròs, Bonso, cas subjècte de Bonsòm (de bonus homo, etc (véser tanben au Casterar de Boset). La comuna es gascona, donc lo nom Sent Joan deu Boset es preferit a Sent Joan del Boset (error de Patrici Pojada ).
Jun'ichiro Tanizaki
Pendant la Segonda Guèrra mondiau
En 1943, la publicacion en huelheton deu son cap d'òbra Quate sòrs (細雪, Sasameyuki) es prohibida pr'amor qu'es jutjada inconvenenta en temps de guèrra. Aquesta esmiraglanta saga familhau que raconta la vida de quate joenas japonesas hòrt diferentas dens lo Japon de l'entre-duas-guèrras, pareish finaument entre 1946 e 1948.
Sallaumines
Istòria
thumb|left|250px|Le monument aux morts de la catastrophe de Courrières, après attaque de la ville par l'armée allemande en 1914
Le Sars
Le Sars es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cadastre
Istòria del cadastre
Conéisser l'espandida e la natura dels bens de cadun, ne far l'evaluacion, ven lèu necessari per despartir equitablament la contribucion fonsièra. Es l'origina de l'institucion del cadastre, venent de la mai nauta Antiquitat. Una tauleta d'argila datant de 3000 AbC e donant lo plan cotat, la superfícia, la descripcion d’un grop de pèças, foguèt trobada a Lagash dins lo Desèrt d'Arabia.
Etimologia
Lo mot ven del latin capitastrum, un registre de capitacion, e del grèc κατάστιχον katastikhon, una lista d'enregistraments, de κατὰ στίχον kata stikhon— literalament, "linha per linha" amb las direccions e distàncias entre los angles mencionats e marcats pels monuments e las bòlas.
Cadastre fiscal
Basa per l'impòst fonsièr, en Belgica, en China, en Còsta d'Evòri, en Espanha, en França, en Mongolia e Portugal.
Govèrn francés
Budgèt
La « lei de las Finanças » per èsser aplicada, deu èsser votada pel Parlament que pòt apondre d'amendements.
Lo Horc
Toponimia
Miquèu Grosclaude qu'ei pas convençut per lo rasonament d'Aymard. Pr'aquò, que causeish de preferéncia Lo Horc, deu latin furcum, au sens de « bòsc, sèuva ».
Illíria
vinheta|Illíria, Província romana L'Illíria es un reialme fondat a Shkodër, Albania actuala, en −385, pel rei Bardilis (−385/−358). Annexiada per Roma pendent l'Antiquitat, designarà mai tard una region istorica de las còstas de la riba orientala de l'Adriatic, correspondent gaireben ara a l'oèst d'Eslovènia, de Croàcia, de Bòsnia e Erzegovina, de Montenegro, d'Albania e de Kosova. Los Illirians apareisson vèrs lo sègle XX AbC. Son de pòbles eteroclits de soca indoeuropèa que comprenián de Dalmats e de Panonians, abans l'arribada dels Sèrbes e dels Croats dins los Balcans al sègle VII. Vèrs −1300, s'establiguèron sus las còstas nòrd e èst de l'Adriatic. Al començament del sègle XX, los arqueològs los associan a la cultura de Hallstatt.
Bartherans
Istòria
Le nom de la commune qui s'orthographiait « Barterans » au vient d'un nom propre d'origine germanique « Bertarius ».
Indèx (anatomia)
Aquel es sovent utilizat per apiejar sus un boton, per escriure amb lo det, eca.
Plana de Pò
L’origina de la plana de Pò
Lo dèlta de Pò (380 km2) contunha d'avançar cada an dins Adriatic, quitament se un tal procediment es contrariat per la preséncia de restancas servant las limas dels flumes. Dins un temps alunhat, èra cobèrt de bòsques dins sa partida mai umida (de la bassa plana) e de brugas dins la mai arida (plana nauta). Los lesses e sediments fluvials comolats dempuèi de milennis faguèron las tèrras fòrça fertilas, amb la preséncia dins lo sossòl de la region de Ravena, e taben al larg de la còstas, d’importants jaces de gas natural (metan descobèrt en 1949 per Enrico Mattei, puèi de petròli).
Eppeville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carri Renault FT
Lo carri Renault FT es un carri leugier francés desvolopat durant la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918). Blindat pus eficaç dau conflicte, impausèt son organizacion generala (armament en torrela, canilhas desbordantas a l'avans e a l'arrier, blòt motor installat a l'arrier) coma modèl dei generacions seguentas de carris. Adoptada per la màger part deis armadas après 1918, demorèt utilizat durant l'entre doas guèrras e participèt a d'operacions d'ocupacion ò per l'entraïnament durant la Segonda Guèrra Mondiala. Foguèt definitivament retirat dau servici en 1949.
Relativitat generala
Geometria non euclidiana
Dins lo segond cas, lo problema, pus complèx, foguèt resòugut per Carl Friedrich Gauss (1777-1855) :
Lei coeficients gij traduson la desformacion de l'espaci engendrada per la gravitacion. Son donc liats au camp gravitacionau, çò que permet de liar geometria e fisica.
José Cabanis
José Cabanis, nascut lo 24 de març de 1922 a Tolosa e mòrt lo 6 d'octobre de 2000 a Balmar, es un romancièr, ensagista e magistrat francés. Es elegit manteneire de l'Acadèmia dels Jòcs florals en 1965 e membre de l'Acadèmia francesa en 1990. Obten lo prèmi Renaudot en 1966 per son roman La Bataille de Toulouse.
Biografia
Son esposa, nascuda Andrée Depeyre, moriguèt lo 3 de març de 2012 a Tolosa a l'edat de 86 ans.
Relativitat generala
La desviacion de la lutz per lo camp gravitacionau dau Soleu
En particular, lo desvolopament de telescòpis mai e mai poderós durant lo sègle XX permetèt de descubrir de galaxias fòrça alunchadas. Dins certanei cas, la lutz d'objèctes fòrça luechencs es desviada per lo camp gravitacionau d'un segond objècte pus pròche (lentilha gravitacionala). Per exemple, es lo cas de la crotz d'Einstein qu'es una forma rara de fenomèn gravitacionau ont una galaxia produtz quatre imatges dau meteis quasar.
Mesura de la frequéncia d'oscillacion d'un atòm
Es possible de realizar aquela mesura amb un atòm plaçat a la superficia dau Soleu. Segon la teoria, la diferéncia entre lei doas frequéncias es egala a :
Voivodat de Cujàvia e Pomerània
thumb|right|Localizacion dau voivodat de Cujàvia e Pomerània.
Argol
Istòria
Abans 1982, Argol englobava tot lo territòri de Telgruc-sus-Mar, Landévennec, e Trégarvan.
Thorey-sous-Charny
Istòria
Maire actuel madame Jocelyne LARCIER
Jean-Léon Gérôme
Jean-Léon Gérôme, nascut a Vesoul en Nauta Sòna le 11 de mai de 1824 e mòrt a París lo 10 de genièr de 1904, èra un pintor e escultor francés sòci de l'Academia de las Bèlas Arts
Assompcion de Maria
L'Assompcion de Maria (en latin : Assumptio Mariae) es una cresença de la fé catolica segon laquala la Maire de Jèsus, Maria, a la fin de la seuna vida terrèstra, dintrèt dirèctament dins la Glória de Dieu, es a dire que montèt al Cèl, ont i tenguèt un ròtle d'intercessora entre las preguèrias dels òmes e Dieu.
Arda
Arda es lo mond ont se debanan los faches de gaireben tota l'òbra de Tolkien. Arda includís los continents de la Tèrra Mejana e Aman a mai dels oceans que los desseparan. Es una part d' Eä, çò es lo mond e tot çò que i a dins.
pas gaire abans de la fin de Numenor un pichon grop d'òmes dirigits per Elendil e los sieus filhs Isildur e Anarion), fugiguèt de la fin e marchèron vèrs l'oèst per colonizar aquela part de la Tèrra Mejana. Ansin formèron los reialmes de Gondor (pròche a Mordor, lo reialme de Sauron) e Arnor (prèp dels reialmes elfes de las Radas Grisas (Mithlond) e Rivendell). Foguèron aqueles reialmes d'elfes e d'umans que luchèron contra Sauron pendent la Tresena Edat.
Nana roja
Las nanas rojas pus fredas pròchas del Solelh an una temperatura de susfàcia d'aperaquí 2 000 K e las pus pichonas an de rais d'aperaquí 9 % de lo del Solelh, amb de massas d'aperaquí 7,5 % de la del Solelh. Aquelas nanas rojas an de classas espectralas de L0 à L2. Tenon de prorietats comunas amb las nanas brunas, ja que las nanas brunas pus massisas de febla metallicitat pòdon èsser tant caudas coma 3 600 K e aver de tipes espectrals M tardius.
Eldamar
A Eldamar demòran los mai grands de las tres raças dels vaniar, nòldor e teleri, amb lors poders valarians. Foguèt fondada pendent la Segonda Edat dels Arbres.
Daniella Monet
Daniella Monet (nascuda Daniella Monet Zuvic; lo 1èr de març de 1989) es una actritz, cantaira, e dançaira americana.
Georges Ancely
Colleccion Ancely al musèu Paul-Dupuy
A sa mòrt, sa familha confièt una partida de sas fotografias a la familha Privat. Aquestas (542 fotografias sus placas de veire) foguèron fin finala donadas per Pierre Privat al musèu Paul-Dupuy en 1971. Se sap pas se las fotografias conservadas per la familha Ancely demoran.
Perfum
Un perfum (var. gasc. perhum), nolença o nolor, embaumament o redolença, familiarament sentor, (e gasc. mosquet) es una odor o mai sovent una composicion odoranta mai o mens persistenta naturalament emetuda per una planta, un animal, un campairòl, o un mitan. Dins la natura, los perfums son sovent de messatges quimics e bioquimics, e entre autres de feromònas o fitormònas.
Istoric del perfum utilizat per l'Òme
Lo grand trebolum se faguèt a la fin de l'Edat Mejana e à la Renaissença (amb l'estampariá qu'autregèt la difusion d'òbras sus las tecnicas de perfumariá), amb dos novelums: d’un caire lo perfeccionament de l’alambic, amb un sistèma de refregiment facilitant la destillacion; d'un autre la descobèrta de l’alcoòl etilic, permetent de donar al perfum un supòrt autre que d'òlis o grassas. Aquel supòrt a per avantatge de plan dissòlvre los òlis e grassas e de las far s'evaporar progressivament. Lo primièr alcolat celèbre en Occident es l’Aiga de la Reina d'Ongria  (sègle XIV), distillat a basa de romanin e d’esséncia de terebentina. S'agís encara d'un elixir, es a dire lo medicament mai preciós que se beviá o que se fretava. L'usatge en Occident de solucions alcoolizadas coma diluent dels perfums remonta al sègle XIV quand Arnaut de Vilanòva aprenguèt dels Arabis lo procediment de destillacion e l'espandiguèt en Euròpa (que venguèt aquerida sonque al sègle XVIII), entre autre una maceracion de fuèlhas e de flors dins una aigardent qu'assimila a la solucion alquimica d'aur potable. Lo perfum venguèt al vam en Occident a mesura que l'igièna reculava. S’utilizava entre autre per amagar las marridas odors e perfumar los vestits, subretot los gants, o los ventalhs, lo mestièr de perfumaire essent alara associat a aquel de gantièr coma Jean-François Houbigant. La vila de Grassa venguèt la capitala del perfum, s'experimentèt de nòvas tecnicas permetent de reculhir melhor l'esséncia de flors fragilas. Al sègle XVIII, se perfumava tot, dempuè lo còrs fns als vestits e autres accessòris, subretot los cuèrs. Mas calguèt esperar encara un sègle per veire aparéisser lp vaporizador. L'aiga de Colonha, locion de santat fòrça aimada per Loís XV o Napoleon I, èra prescricha pels mètges per fretadís o per injeccion fins al sègle XIX.
Lo retorn de las matèrias primièras naturalas
Dempuèi 2008, assistissèm al grand retorn de las matèrias primièras naturalas dins la composicion dels perfums. La granda tendéncia del natural e del biologic, la paur dels efèctes nocius dels produchs quimics e de sintèsis (càncers, esterilitat ...), un retorn per l'autentic mena los ostals de perfum a formular amb d'esséncias naturalas e vertadièras de flors, plantas, de fusta
Sauchy-Lestrée
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.