cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osem
Lo departament d'alimentacion de la companhiá produsís pasta, sopa, produches per fornejar, salsas, bóstias de consèrva, manjars preparats, substituts de carn, e ensaladas. Lo departament de fornariá produsís: crackers, pastissons, galetas, cafè instantanèu, capsulas de cafè, sirop per bevendas, chocolat caud, cerealas per dejunar, de barras de cerealas e snacks amb: blat, cacauet, trufa, e milh. Lo departament internacional de la companhiá fabrica de produches alimentaris congelats e refrigerats, entre eles las ensaladas de la marca Tribe. Lo departament de nutricion infantila produsís de cerealas per mainatjons, purèa, galetas, e pasta per enfants. Lo departament de presents de la companhiá fabrica de produches que se vendon dins los otèls, cafeterias, restaurants, e comèrcis. Lo departament de servicis produsís tè, glaças, manjar per animals, e d'autres produches.
Jaca (Hauts Pirenèus)
Toponimia
La prononciacion qu'ei ['yako] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : De Iaqua, de Jaqua, en 1313 e en 1342, Jaque en 1429, Iaque en 1736, Jaque (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII), Jaque en 1790.
Corseul
Istòria
Corseul - en latin Fanum Martis (« temple de Mars ») - était la capitale gallo-romaine des Coriosolites, créée vers 10 av. J.-C. Aux et s, comme beaucoup de métropoles régionales, Fanum Martis change son nom et prend celui du peuple dont elle est la capitale. Ces mutations toponymiques sont intervenues à une époque où la solidité de l'Empire romain s'effondrait. On observe alors, entre autres éléments significatifs, une renaissance des antiques divinités gauloises locales dans les sculptures religieuses et les inscriptions dédicatoires. Le changement de noms de cité relève sans doute un phénomène du même ordre, lié à une résurgence des vieux sentiments d'appartenance ethnique des peuples gaulois.
Fidias
Fidias (mòrt vèrs 430 avC) es un escultor grèc dau sègle V avC.
Gaspard de Bessa
Gaspard de Bessa (Bessa, 1757 - Ais de Provença, 1781) foguèt un sacamand provençau famós per l'elegància e l'umanitat de seis operacions fachas sensa tuar res e sovent au benefici dei mai paures. Operèt dins la Santa Bauma, lei Mauras, la Montanha de l'Estela, l'Esterèu e dins lei gòrjas d'Oliulas. Fòrça popular, foguèt pasmens arrestat e executat subre una ròda. Sa vida foguèt romançada per Joan Aicard e aqueu roman adaptat au cinèma en 1935 ambé lo títol Gaspard de Besse onte participèt Raimu.
Sauchy-Cauchy
Geografia
Village, traversé par la rivière L'Agache et situé sur le Canal du Nord, à quelques kilomètres de Sauchy-Lestrée et de Oisy-le-Verger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Le Thuit
Istòria
Lo nom d'aquela municipalitat es d'origina norroise e significa lo essart.
Jordi Cuixart i Navarro
Demòra a Sabadell e es lo fondator e director general de Aranow Packaging Machinery, membre del Centre Metallargic e patron fondator de la fondacion privada d’entrepreneires FemCAT. Sa maire ven de Murcia e son paire de Badalona, es membre de diferentas entitats o projèctes. Entre autre, foguèt refractari al servici militar espanhòl obligatòri e activista per la lenga catalana.
Hot-dog
Lo hot-dog (var. hòt-dòg ) es un tipe d'entrepan compausat d'un pan alongat garnit d'una saussissa cuecha. La saussissa es generalament una saussissa de Francfòrt ò una saussissa de Viena. Es acompanhada per d'ingredients e de condiments variats (ketchup, mostarda, cebas...).
Ciutat de las Estelas
La Ciutat de las Estelas (en rus Звёздный Городо́к, Zviozdnyi Gorodok) es un complèxe ancianament militar, vengut civil aprèp lo 1 de julhet de 2009, situada al nòrd-èst de Moscòu, dins la vila de Shchiolkovo. Aculhís lo Centre d'Entraïnament de Cosmonautas Iurii Gagarin. 200px|thumb|La centrifugadoira de la Ciutat de las Estelas a Moscòu
Mecanica quantica
La mecanica ondulatòria
La mecanica ondulatòria es una consequéncia de l'idèa de Louis de Broglie d'associar una onda a cada particula. D'efiech, après l'aparicion de la nocion de foncion d'onda, l'otís matematic permetent de descriure aqueleis ondas, aquò permetèt de considerar l'espaci coma un ensemble de camps quantics engendrant de fòrças entre objèctes. Erwin Schrödinger (1887-1961) foguèt un dei pioniers dau desvolopament d'aquela teoria en remplaçant lei nivèus d'energia dei premierei teorias quanticas per de configuracions ondulatòrias. En particular, en 1926, l'eqüacion que pòrta son nom e que tèn dins la mecanica quantica un ròtle similar au principi fondamentau de la dinamica en mecanica classica.
Lei recèrcas en cors
Lei recèrcas en cors dins lo domeni de la mecanica quantica regardan principalament l'establiment d'un liame amb la teoria de la relativitat, l'autra teoria majora dau periòde actuau. D'efiech, se la mecanica quantica es ben adaptada ai sistèmas microscopics, es pauc eficaça per descriure lei sistèmas macroscopics. La relativitat generala presenta de limits opausats. La descubèrta d'una teoria capabla d'unificar aquelei dos modèls es donc un objectiu centrau de la fisica modèrna. Per aquò, lei recèrcas se concentran mai que mai sus lo desvolopament d'una teoria quantica de la gravitacion. Pasmens, en 2022, lei resultats obtenguts èran encara febles.
Postulats fondamentaus
La mecanica quantica es fondada sus un ensemble de plusors postulats de basa que son acceptats per la màger part de la comunautat scientifica. Pasmens, i a ges de consensus regardant lo biais de lei presentar e son nombre pòu variar segon leis autors. Aquelei diferéncias son liadas au fach que certanei postulats pòdon èsser gropats entre elei. Pasmens, aquò a tendància a complicar l'abstraccion deis enonciats.
La teoria quantica de la lutz
La teoria quantica de la lutz es basada sus un ensemble d'ipotèsis prepausadas per Albert Einstein. La premiera considèra que la lutz es emesa en quantitats discrètas, definidas e isoladas. Aquelei quantitats son dichas « fotons ». La segonda considèra qu'un foton interagís amb la matèria en li transferissent la totalitat de son energia. En consequéncia, segon lo biais adoptat per mesurar un fenomèn, la lutz a siá lo comportament d'una onda siá lo comportament d'una particula. Aquela particularitat es a l'origina de la nocion de dualitat onda-corpuscul que descriu aquela natura dobla.
Lei foncions d'onda
thumb|Representacion d'un paquet d'ondas constituit de plusors ondas elementàrias.
L'eqüacion de Schrödinger
Per descriure lo comportament dinamica d'ondas-particulas coma leis electrons ò lei protons, s'utiliza l'eqüacion de Schrödinger, una relacion fondamentala de la fisica modèrna. Permet de comprendre l'evolucion de la foncion d'onda d'una particula dins lo temps e dins l'espaci :
Amb Ψ la foncion d'onda d'una particula, V l'energia potenciala de la particula, m la massa de la particula, ħ una varianta de la constanta de Planck, i l'entitat imaginària, r lo vector posicion de la particula e t lo temps.
Voivodat de Grand Polonha
thumb|right|Localizacion dau voivodat de Grand Polonha.
Jordi Sànchez
Jordi Sànchez e Picanyol (Barcelona, 1964) es un activista politic e social catalan, president de l'Assemblada Nacionala Catalana entre 2015 e 2017. Licenciat en Sciéncias Politicas en 1991 de l'Universitat Autonòma de Barcelona. Professor associat de Sciéncia Politica a l'Universitat de Barcelona.
Coma president del ANC metèt l'accent dins lo discors social de l'independentisme, en argumentant qu'amb un nòu Estat se poiriá generar un melhor estat del benestar mai equitat e resòlvre las urgéncias socialas de Catalonha. Participèt tanben a las negociacions per crear la candidatura junta amb Amassa per l'Òc per las eleccions del Parlament de Catalonha de 2015.
Sent Micolau de la Grava
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Sent Micolau èra de l'eleccion de Ribèra Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Leitora e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Sent Micolau èra caplòc de son canton.
Voivodat de Pomerània
Lo voivodat de Pomerània (en polonés : Województwo pomorskie) es un voivodat de Polonha. Foguèt creat lo 1 de genier de 1999. Son capulet es Gdańsk. Ten una superfícia de 18,293 km² e teniá 2,192,000 abitants en 2004.
Aram Khatchaturian
Origina e enfança
Lo paire d’Aram Khatchatourian, Eguia, aviá daissat son país d’origina: Armenia, dins lona ans 1870. S'installèt a Tiflis (actuala vila de Tbilissi, en Georgia) per i trabalhar e bastir son talhièr de religadura. Es dins aquela vila que nasquèron los cinq enfants. Aram èra lo cabdèt. L’aïnat motiguèt jòve. Khatchatourian grandiguèt amb los aires de musica que la maire canturlejava e que de musicians per las carrièras li inspiravan.
Campionat del Mond d'atletisme de 2007
110 M. BARANHAS
thumb|250 px|right|... en [[Liu Xiang ... ]]
SAUT AMB PÈRGA
thumb|350 px|left|... na [[Ielena Isinbaieva ... ]] thumb|250 px|right|... Lo gaug de la victòria es sempre una fèsta, un chale, una vertadièra celebracion... (na [[Ielena Isinbaieva)...]]
György Ligeti
Biografia
Moriguèt lo 12 de junh de 2006 a Viena.
Las òbras
Aventuras e Nòvas aventuras constituisson un biais de teatre musical utilizant de tecnicas vocalas inabitualas (crit, gronhament, rire…).
Sent Pau dels Pins
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Alex Borstein
Alex Borstein es una actora americana de comèdias del cinèma.
Ataraxia
Dins lo Scepticisme
Dins l’escòla sceptica, l’ataraxia es lo resultat de l’epoquè, la suspension de l'assentiment o del jutjament. Consistís dins lo fach, mercé a l'abséncia de jutjaments dogmatics, de coneisser gaire los seus desirs e las seunas paurs. Los sceptics pensan que la valor de l'ataraxia demora dins lo seu caractèr d'abséncia o de denon de coneissença, es a dire que lo scepticisme pròna l'idèa que la coneissénça es pas necessària a l'accion, mas qu'al contrari son las nostras conviccions que nos paralisan.
Dins l'Epicurisme
Per Epicur, la reflexion sul bonaür es inevitable perque l'existéncia de l'uman es tot entièra dominada per la recerca de las causas qu'o produson. Epicur ensenha a distingar los desirs naturals dels desirs non naturals, e los desirs necessaris dels desirs non necessaris:
Chris Diamantopoulos
thumb Chris Diamantopoulos es un actor grèc canadenc.
Sent Nazari de Valentana
Sent Nazari de Valentana
Nazarius es lo nom de dos sents, un que foguèt batejat per Sent Pèire e escapitat del temps de Neron e un, abat de Lerins, que viviá al sègle V. Non se sap quin Nazari es lo dedicatari de la parròquia. Lo nom Nazarius deriva del latin Nazareus que representa lo nazaretenc, Jèsus. 13 comunas en França pòrtan lo nom de Sent Nazari e son màgerment en país d'Òc.
Abgal
Abgal (أبجال en arabi) èra un dieu dels bedoïns e dels conductors de camèls venerat dins lo Desèrt de Palmira a l'epòca preislamica.
Clamecy (Nièvre)
Clamecy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha Franca Comtat.
Isaort
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Al Lat
left|200px Al Lat (اللات en arabi) èra una divessa de la feconditat e de la femenitat venerada en Arabia a l'epòca preislamica. Son estatua se trobava dins la Kaaba ont èra censat demorar. Erodòt la cita coma l'equivalent d'Orània (l'Afrodita celèsta).
Bazoches-les-Hautes
Istòria
La rue Saint Christophe à Brandelon est une ancienne voie romaine qui reliait Paris à Blois. On trouve également l'appellation de "Grand Chemin de Blois" ou "Chemin des cochons". Sur décision d'un fonctionnaire de Chartres sans état d'âme historique, dans les années 1990, une partie de la voie romaine fut remise en culture.
Crèma solara
Referéncias
<References/>
Bernie Mac
Bernie Mac (nascut en 1957) es un conegut actor american de comèdias del cinèma.
Sent Sardòs (Tarn e Garona)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Gèdeu
Toponimia
Era prononciacion qu'ei ['yèdou/'yèdèw] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Ieseu, Geseu ath sègle XII, Guilhem de Ieseu cap a 1180, De Gezo, en latin, en 1387, Jezeau en 1749, 1768 e 1769, Jezeu en 1790 e 1792.
Cornèli (papa)
Foguèt elegit en 251 quasiment una annada après l'execucion de Fabian dins lo corrent dei premierei persecucions ordonadas per l'emperaire Deci. Capitèt de gropar lei partisans de la reconcialion ambé lei crestians aguent abjurat sa fe per escapar a la repression romana per averar l'eleccion còntra Novacian, partisan d'una politica d'exclusion deis abjurators. Aquò entraïnèt un esquisma entre lei dos tendàncias mai Cornèli poguèt aprofichar leis institucions creadas per Fabian per ne'n limitar l'influéncia. Au contrari, un sinòde confirmèt sa posicion a la fin de 251 e excomuniquèt Novacian e sei sostèns.
Après aqueu succès, foguèt arrestat en 252 per lei Romans e desportat a Civitavecchia. I moriguèt, probablament de mòrt naturala, aquela annada ò la seguenta.
Luci Ier
Foguèt arrestat tre son eleccion per leis autoritats romanas e exilat fins a la mòrt de l'emperaire Trebonian Gal. Luci I aprofichèt l'ostilitat mens importanta de l'emperaire novèu, Valerian, per rintrar a Roma. I contunièt la politica de son predecessor partisan de la reconcialicion ambé lei crestians aguent abjurat sa fe dins lo corrent dei persecucions ordonats per Deci en 249-250. Aquò causèt de tensions ambé lei partisans de Novacian e d'un refús d'aquela politica.
An Arzhanaou
An Arzhanaou en breton ( Arzano en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Istòria
An Arzhanaou se tradusís aital : Arzh, en significant anautit, Arzhan, en significant #çò que residís sul endroit anautit ; aou en essent una marca de plurala, An Arzhanaou significa doncas  lo territòri de #çò que residisson sul endroit anautit.
Nicolas de Condorcet
La fugida e l'arrestacion
Avertit per Cabanis del decret d'arrestacion contra el, Condorcet deu s'amagar e se refugiar pendent nòu meses dins la demora de la Senora, carrirèra de Servandoni a París. Ne profiècha per escriure l’una de sas òbras mai agradadas per la posteritat, l’Esquiça d’un tablèu istoric dels progrèsses de l’esperit uman, que foguèt publicat après sa mòrt, en 1795. Lo 25 de març de 1794, quita sa resconduda, convencut d'i èsser pas pus en seguretat e d'èsser un dangièr tròp grand per la Senora Vernet, sa generosa otessa. Ensag de fugir París. Se pausa a l'estanquet de Louis Crespinet, carrièra Cap-de-Vila a Clamart. Jutjat suspècte, i es arrestat, menat a la sacristia de la glèisa de Sant Pèire e Sant Paul ont fa sesilha lo comitat de Susvelhança e plaçat en prison a Bourg-Égalité (Bourg la Reine). Es trobat mòrt dos jorns mai tard, dins sa cèla. Las escasença de sa mòrt demoran enigmaticas (suicidi par un poison amagat dins un anèl que portava, murtre o accident vascular cerebral, ataca que'n foguèt victima dos ans abans).
Gaston Castèl
Biografia
A la fin de la guèrra, tòrna a Paris e collabòra amb l'arquitècte Guillaume Tronchet. Ferdinand Buisson s'avisa d'eu a n'aquesta epòca e lo nomena arquitècte despartamentau dei Bòcas-de-Ròse. En 1918 tòrna amb son esposa a Marselha. Le 3 de decembre 1919 va au Brasiu a Rio de Janeiro e a Santos per edificar un monument en omenatge a José Bonifacio en celebrança de l'independéncia de Brasiu.
Julie Kavner
Julie Kavner es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Karl Carstens
Karl Carstens (Bremen, Alemanha 1914 - Meckenheim 1992) foguèt un òme politic alemand que venguèt lo cinquen president de la Republica Federal d'Alemanha entre los ans 1979 e 1984.
Tesla (unitat)
Sistèma CGS e somultiple
Dins lo sistèma CGS, l'unitat d'induccion magnetic es lo gauss (G) o maxwell per centimètre carrat (Mx/cm).
Saint-Michel-sur-Ternoise
Geografia
Fichièr:Saint Michel sur Ternoise (ulm2).jpg
Esclainvillers
Éclainvilé (Sonme) en picard (Esclainvillers en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Chaumard (Nièvre)
Chaumard es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Termodinamica
Lo segond principi de la termodinamica
Lo segond principi de la termodinamica, tanben dich principi de Carnot, a conegut divèrsei formulacions dins lo corrent dau sègle XIX definidas per Émile Clapeyron (1834), Rudolf Clausius (1850), Kelvin (1851), Ludwig Boltzmann (1873) e Max Planck (1878). Permet de depintar la variacion de l'entropia durant una transformacion segon la relacion seguenta :
Lei variablas e lei grandors principalas de la termodinamica
La termodinamica utiliza certaneis unitats de mesura d'un biais preferenciau car son fòrça adaptadas ai sistèmas estudiats e qu'es possible de faire un liame entre de pareus d'unitats, dichas variablas conjugadas, e que son utilizats per definir lei grandors termodinamicas principalas. Lei pareus principaus son : A partir d'aquelei sièis unitats, existís cinc grandors principalas que son :
Lei procès termodinamics particulars
Certanei procès termodinamics son caracterizats per l'existéncia d'una paramètre, normalament variable coma la temperatura, la pression o lo volum, que demòra constant. L'estudi d'aqueu tipe de procès es generalament considerat coma preferible car lei calculs son pus aisats. Ansin, l'objectiu de la definicion d'un sistèma termodinamic es sovent d'obtenir un procès amb un paramètre fixe :
Relativitat especiala
Formulacion dei postulats
Per exemple, foguèt lo cas de mesuras realizadas sus de particulas elementàrias per Alfred H. Joy e Roscoe F. Sanford en 1926. Per aquò, produguèron de pions neutres π0 dins un accelerator d'energia auta. Aquelei particulas, emesas a una velocitat superiora a 99,98% de la velocitat de la lutz, avián una durada de vida de 10-14 s e se desintegravan en dos fotons. La velocitat d'aquelei fotons foguèt mesurada egala a c, çò que laissava gaire de dobtes quant a la validitat dau segond postulat.
La transformacion de Lorentz
thumb|Sistèmas de referenciaus S e S' amb S', referenciau se desplaçant amb una velocitat v constanta
Es possible de transformar lei doas eqüacions en lei portant au carrat :
Experiéncias realas de dilatacion dau temps
Durant de mesuras realizadas a la cima dau Mont Washington (1,910 m), un comptaire de muons comptava lo nombre de muons aguent una velocitat compresa entre 99,50% e 99,54% de la velocitat de la lutz (aperaquí 563 ± 10 muons/h). Puei, lo sistèma de mesura foguèt desplaçat au nivèu de la mar a una altitud de 3 m. I enregistrèt un flux pus feble (408 ± 9 muons/h).
La constanta λ es egala a ln2/t1. L'aplicacion numerica permetent de trobar lo temps Δt necessari au percors dei muons donèt alora : siá un temps s.
La contraccion dei longors
Coma leis intervals de temps, lei longors subisson d'efiechs susprenents dins lo quadre de la fisica relativista. Per aquò, se pòu estudiar lo movement d'una particula se desplaçant amb una velocitat v entre dos ponchs A e B, fixs dins lo referenciau dau laboratòri e separats per la distància L’. Dins aqueu sistèma de referéncia, la particula percor la distància AB en una durada L’/v. Pasmens, segon lo paragraf precedent, aquò es un interval de temps impròpri.
Experiéncias sus la paradòxa
Enfin, existís una tresena verificacion que foguèt realizada durant una experiéncia dau CERN sus de muons se desplaçant a una velocitat de 99,65% de la velocitat de la lutz. Aquelei particulas èran plaçadas sus una trajectòria circulara, çò que permetiá de comparar son temps a cada passatge a l'origina. La durada de vida d'aquelei muons foguèt mesurada 12 còps superiora a aquela de muons immobils coma lo tèrme  permetiá d'o preveire.
Érondelle
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Relativitat especiala
Experiéncia de Fizeau
Per aquò, Fizeau trabalhèt amb un faissèu monocromatic emés per un lume de mercuri. La radiacion utilizada èra dirigida vèrs una lama de vèire cubèrta d'un film d'argent d'una espessor precisa permetent de rebatre la mitat dau faissèu vèrs un mirau e de laissar passar lo rèsta. Aquò permetèt de crear dos faissèus sincròns e parallèls de meteissa intensitat. Puei, aquelei faissèus passavan dins dos tubes emplits d'aiga avans d'arribar sus un segond mirau permetent de lei rebatre vèrs l'uelh de l'observator.
Experiéncias sus l'energia relativista
Divèrseis experiéncias an permés de verificar lei consequéncias teoricas previstas per leis eqüacions sus l'energia relativista. Per exemple, se pòu considerar l'exemple de la reaccion quimica : CO + O2 → CO2
Consequéncias en electromagnetisme
Se la relativitat especiala es subretot famosa per seis aplicacions mecanicas, son origina se situa dins l'estudi de l'electromagnetisme. La teoria permet donc de produrre un quadre eficaç per explicar lo foncionament dei camps electrics e magnetics.
Fòrça de Lorentz e invariància de la carga
Per una particula de carga q e de velocitat v situada dins un camp electric \vec{E} e dins un camp magnetic \vec{B}, la fòrça totala \vec{F} aplicada sus la particula es egala a :
Voires
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Salvetat e Bèlmontet
La Salvetat e Bèlmontet (La Salvetat-Belmontet en francés) es una comuna carcinòla situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Istòria
Las comunas de Bèlmontet, de La Salvetat e de Sent Caprasi ([senka'prazi] o [senkra'pari] fusionèron en 1801, ambe'l nom de Belmontet, puèi en 1909, per càmbiament de capluòc, de La Salvetat-Belmontet,.
Dune (Roman)
Istoric
Lo Duc Leto de l'Ostau Atreid es mèstre de Caladan, une planèta agricola et oceanica. Sa concubina, Dòna Jessica, es una Bene Gesserit, escòla exclusivament feminina a l'ambicion politica esconduda e possedissent de poders estranhs. Per amor per Leto, Jessica li donèt un fiu, Paul Atreid, maugrat lo programa genetic previst per lo Bene Gesserit que prevesiá per ela l'arribada d'una filha. Lei Bene Gesserit, escais-nomadas lei « Mascas» per aquelei que lei crentan, cercan de fabregar un mascle, emplegant lo metòde de la seleccion genetica. Aqueu Mascle que nomenan lo Kwisatz Haderach deurà aguer la capacitat de veire tot çò qu'ela pòdon pas veire.
Baulme-la-Roche
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Dustin Hoffman
Biografia
Dustin Hoffman nasquèt en 1937 a Los Angeles, dins una familha de classa mejana d'origina jusieva, qu'aviá sas originas en Ucraïna e en Romania. Es lo segond enfant d'Harry Hoffman que trabalhava coma decorador dins los estudis de la hirma cinematografica Columbia Pictures e de Lillian Hoffman (nascuda Gold). Son fraire ainat, Ronald, es avocat e economista. Dustin se diplomèt a la Los Angeles High School en 1955 e se destinava inicialament a l'estudi de la medecina qu'entamenèt al Santa Monica College. Pasmens al cap d'un an Dustin abandonèt l'universitat e partiguèt estudiar l'art dramatic a la Pasadena Community Playhouse primièr, abans de se n'anar a Nòva York pr'amor d'i seguir los corses del celèbre Lee Strasberg, a l'Actor's Studio. Quand anoncièt a la familha que voliá venir actor, sa tanta Pearl li diguèt: «Pòdes pas èsser actor, siás pas pro polit».
IJsselmeer
Idrologia
Ten una superfícia de 1.100 km². Situat dins una zòna de dèlta, es fòrça pauc prigond: la prigondor maximala es de 5,5m, a Urk. Es alimentat per entre d'autras los rius IJssel e Utrechtse Vecht (ambedós braces de Ren), Eem e Amstel.
StarCraft
Campanha dei Zergs
Lei darrierei missions fisadas au jogaire son donc destinadas a permetre l'invasion d'Aiur. En despiech d'una resisténcia de part dei Protoss, lei Zergs prènon lo contraròtle d'un temple sacrat que permet a l'Overmind de s'installar dirèctament sus la planeta e d'aumentar sa poissança.
Saint-Léger (Pas de Calais)
Geografia
La municipalitat situada en lo costat de Croisilles, se truca tanben Sant-Leugièr-los-Croisilles, en lo club de las municipalitats amb Sant-Leugièr.
StarCraft
Campanha dei Protoss
= Acuelh =
Xertigny
Istòria
En 1642, la peste est également la cause d'une mortalité importante. Un grand cimetière est établi en rase campagne, sur le chemin de l'étang des Mottes.
Après la guerre de Trente Ans, Xertigny et Amerey font partie, jusqu'à la Révolution du comté de Fontenoy.
Campionat del Mond d'atletisme de 2009
I participèron 2101 atlètas representant 202 païses.
Lac Leman
Lo lac Leman o lac de Genèva es un lac d'origina glaciària situat en Soïssa e en França ; per sa superfícia, es lo mai grand lac alpenc e subalpenc d'Euròpa Centrala.
Konrad Emil Bloch
Biografia
Nasquèt lo 21 de genièr de 1912 dins la vila de Nysa, en aqueles moments jos domeni de Alemanha e actualamentdependéncia administrativa del Voivodat d'Opole a Polonha. Estudièt quimia a la Escòla Tecnica Superiora de Munic, en s'especializant en quimia organica.
Borsonada
Explicacions
La pel de la borsonada es de natura particulara, presentant de caracteristicas d’una mucosa transformada pendent l’embriyogenèsi; es pron permeabla a fòrça moleculas (aquò explica per exemple que la borsonada siá sovent plan afectada pendent una exposicion al gas de combat).
Envelopas
Aquelas envelopas correspondon a las diferentas sisas successivas de l’abdomèn perque pendent lo desvelopament, observam una migracion dels testiculs de l’enfant dempuèi la région lombara fins a la borsonada. La borsonada se fondent dins la pel de l’abdomèn, que se diferencia pasmens per una textura, una color e de proprietatss diferentas.
Esmery-Hallon
Nòtas
<references group=N/>
Casa Milà
En 1984 foguèt declarada Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO. Uèi es lo sèti de la Fundació Catalunya-La Pedrera, que gerís las divèrsas exposicions e activitats e las visitas del public.
La Guèrra Civila
Quand comencèt la Guèrra Civila en julhet de 1936, los Milàs èran en vacanças a Blanes. Qualques apartaments del planpè de la Pedrera seràn collectivizats pel PSUC e los Milàs qu'avián fugit a la zona franquista, abandonèron l'ostal aprèp que salvèron qualques òbras d'art.
Cambiament de proprietat
Dins los ans 1960 s'installèt activitats terciàrias mescladas amb las abitacion dels vesins, aquò causèt fòrça pèrdas de l'òbra de Gaudí, especialament dins los elements decoratius. En 1966 s'installèt la companhiá d'asseguranças Northern, aprèp de que s'intallèt lo sulfurós bingo qu'i demorèt fins a 1985. Tanben s'installèt una acadèmia, las oficinas del ciments Molins o d'Inoxcrom, entre d'autres. Los còstes de mantenement èran fòrça elevats e los proprietaris, en densificant encara mai las abitacion, daissèron envielhir l'edifici provocant de casuda de pèiras en 1971. Se faguèt de reparacions d' urgéncias per Josep Anton Comas, pauc respectuosas de l'òbra original, coma la pintura dels patis.
La faciada
Vista des de l'exterior es pòt distinguir tres partidas: el còs principal dels sièis estatges amb de blòts sinuoses de pèira; los dos estatges dels granièrs, un blòt en arrièr, amb un cambi de ritme dins les ondulacions semblant a d'ondas de mar, amb una textura mai liça e blanca, amb de pichon traucs que semblan a d'arquièras; e lo darrièr, lo còs del teulat.
Bala Minié
La bala Minié e sei derivats foguèron utilizadas a partir de la Guèrra de Crimèa (1853-1856) e adoptadas per la màger part dei poissanças militaras dau periòde durant leis ans 1850-1860. La Guèrra de Secession (1861-1865) veguèt sa generalizacion. D'efiech, autorizava un tir precís e eficaç fins a 450 m. En revènge, sa velocitat, son calibre sovent important (17,8 mm per lo fusiu Minié) e sa malleabilitat venguèron la causa de bleçaduras atròças menent sovent a l'amputacion.
Juncalàs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sèt Còlas de Roma
Las sèt còlas de la Roma antica èran, dins lo sens de las agulhas d'una mòstra: Figuran en bona plaça dins la mitologia romana, e mai dins la religion e la politica de la Roma antica; tradicionalament, se conta que la ciutat originala seriá estada fondada per Romul e Rème sul Palatin.
Catherine Ashton
thumb|250px|Catherine Ashton a Davos en 2009 Catherine Margaret Ashton, e segon son títol de noblesa Barona Ashton de Upholland (Upholland, Lancashire, 20 de març de 1956) es una politiciana anglesa trabalhista. Es actualament e dempuèi lo 19 de decembre de 2009 la primièra Nauta Representanta de l'Union Europèa pels Afars Estrangièrs e la Politica de Seguretat de l'UE.
Cuèissa
Musculària
La loja anteriora es occupada per:
La loja intèrna, formada pels muscles aductors : La loja posteriora se compausa dels muscles isquiocambièrs:
Labassèra
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [laba'sèra] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : Labassere en 1285 e 1312, Labasera en 1300, Labacere en 1312, De Basseria, en latin, en 1313, La Bassera en 1326 e 1342, La Bascere en 1384, La Bassera en 1429, Labassere (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Vicent Andrés Estellés
Vicent Andrés Estellés (Burjassot, 4 de setembre de 1924 - València, 27 de març de 1993) foguèt un poèta, escrivan e jornalista valencian. Es considerat coma un dels poètas mai importants del País Valencian del sègle XX. Son òbra es estada musicada per mantes cantaires dels Païses Catalans e mai prigondament encara per l'alcoian Ovidi Montllor. Dempuèi 1973, los Prèmis Octubre organizan un concors de poesia que pòrta lo nom del poèta, lo Prèmi Vicent Andrés Estellés de poesia.
Operacion Anubis
21 de setembre
Se creèt una web pel referendum de domeni marianorajoy.cat
En Espanha
L'endeman, 21 de setembre, lo membres dels grops parlamentaris dins lo Congrès dels Deputats Podèm, PDeCAT, Compromís, IU, PNB e Bildu se solidarizèron din una intervencion amb la peticion d'ERC de liberar totes los detenguts.
Sètfonts
Toponimia
Lo nom es transparent : se tracta de sèt fonts. Segon Paul Burgan e André Lafon, la valor d'aquela chifra es de segur simbolica, religiosa o magica, mai qu'informativa : pensem als sèt jorns de la Creacion del monde, als sèt pecats capitals, etc.
Enrico Carattoni
Èra ja estat capitani regent del 1èr d'octobre de 2011 al 31 de març de 2012 amb Gabriele Gatti.
Coppo di Marcovaldo
La suá vida
Recentament, una pintura conservada al Musèu dels arts sacrats de San Casciano in Val di Pesa (un fronton d'autar amb l'arcàngel sant Miquel e la suá vida) venguèt atribuida de per d'expèrts a Coppo di Marcovaldo, ne fasent la suá òbra mai vièlha (foguèt facha abans la batalha de Montaperti ont que venguèt fach presonièr de pels Sieneses), pencha entre 1255 e 1260.
La Madonna del Bordone es l'unica òbra de qué sabèm de segur qu'es la suá, signada e datada de l'an 1261 e pencha per la Basilica di Santa Maria dei Servi de Siena, alavetz qu'i èra empresonat. Lo fach qu'obrava a Siena dins lo temps qu'i èra empresonat faguèt d'el un discípol de l'escòla sienesa.
L'annada 1265, penguèt de frescas per la capèla Sant Jacme de la catedrala de Pistoia e, per aquèsta meteissa catedrala, penguèt amb lo seu filh Salerno mai d'una pintura que son uèi desaparegudas, pr'aquò que lo crucifix qu'i penguèt tamben es encara aquí.
Essertaux
Nòtas
<references group=N/>
Estrébœuf
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Vitz d'Arquimèdes
Tanben se nomena vitz sens fin perque lo circuit es infinit.
Julòs
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Eras Granjas, era Sèrra.
Le Thuit-Signol
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Poliptic Orsini
Lo Poliptic Orsini es una pintura de Simone Martini.
Semiconductor
Lei trabalhs precursors
Lei trabalhs aguent permés la descubèrta e lo desvolopament dei semiconductors foguèron iniciats durant la premiera mitat dau sègle XIX. D'efiech, la premiera observacion coneguda d'un fenomèn causat per un semiconductor foguèt l'òbra dau fisician Thomas Johann Seebeck (1770-1831) en 1821. Puei, en 1833, lo Britanic Michael Faraday (1791-1867) mesurèt una demenicion de la resisténcia electrica dins de mòstras de sulfur d'argent somesas a una aumentacion de la temperatura. Un an pus tard, lo fisician francés Jean-Charles Peltier (1785-1845) descurbiguèt un autre efiech termoelectric en estudiant la joncion de dos conductors diferents. Enfin, en 1839, Edmond Becquerel (1820-1891) publiquèt de resultats d'experiéncias mostrant un liame entre lo passatge d'un corrent electric entre un solid e un electrolit liquid e la preséncia de lutz (efiech fotovoltaïc). Pasmens, aquelei descubèrtas demorèron de curiositats scientificas car lei sabers dau periòde èran insufisents per leis explicar.
Lo desvolopament dei semiconductors de silici
Se l'interès dau silici dins la fabricacion dei semiconductors èra estat identificat en 1906 per l'engenhaire estatsunidenc Greenleaf Whittier Pickard (1877-1956), leis ans 1950 veguèron la concentracion d'esfòrç importants per estudiar lei proprietats dau silici e dau germani. Inicialament, lo segond èra considerat coma lo materiau pus prometeire car permet de generar pus aisament un corrent electric que lo premier. De mai, de fenomèns quantics a la superficia dau silici limitèron sei performàncias fins ai trabalhs de l'Egipcian Mohamed M. Atalla (1924-2009) sus la passivacion dau jaç extèrne d'un materiau per tractament termic.
L'estructura de bendas e la conduccion electrica
Dins lei conductors, coma lei metaus, lei bendas de valéncia e de conduccion se cavaucan e leis electrons pòdon dirèctament passar entre lei dos bendas e circular dins tot lo solid. Au contrari, dins un materiau isolant, aquelei bendas son separadas per de bendas enebidas que cuerbon un important interval energetic. Dins aqueu cas, lo passatge d'electrons entre bendas de valéncia e de conduccion es impossible e leis electrons pòdon pas circular dins lo solid. Dins un semiconductor, aquelei bendas son egalament separadas per una benda enebida, sovent dicha « gap ». Pasmens, la largor d'aquela benda es pus febla que dins lo cas d'un isolant. Per exemple, es de 0,66 eV dins lo germani ò de 1,12 eV dins lo silici còntra 6 eV dins lo diamant (qu'es un isolant electric). Ansin, s'un electron recebe un apòrt d'energia, pòu passar entre lei bendas de valéncia e de conduccion e engendrar una circulacion d'electrons.
Limon (Nièvre)
Limon  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nièvre de la region de Borgonha Franca Comtat.
Plaça Roja
Descripcion
Se pòt passejar sus la plaça Roja quand servís pas de decòrs als grands desfilats militars, patriotics o ideologics qu'èran fòrça pendent l'epòca sovietica.
Epicur
Biografia
Aguèt fòrça disciples, e ajudèt sos fraires Neoclés, Caridem e Aristobol. Corniadés (Κορνιάδης) èra un filosòf grèc, amic intim d'Epicur, qu'es citat per Ciceron e Plutarc. Entre los disciples i aviá de femnas e d'esclaus.
Pensada filosofica
Epicur afirma que la filosofia es necessària per totòm, perque ensenha e prescriu lo camin de la felicitat, e perque es lo remèdi per los quatre grands mals de l'umanitat (tetrafarmac), que son:
Fisica
Epicur adòpta la teoria atomista descricha per Democrit, e introduguèt un element de libertat dins l'instant eternal dels atòms, que nomena declinacion (parenklisis, clinamen a Lucrèci). Los atòms constituisson tot l'univèrs, las armas inclusas (sensacion, esperit, rason), que son, en consequéncias, materialas e morisson amb lo còs, per aquò nos cal pas témer la mòrt.
Etica
La felicitat se capita per mejan de l'autosufiséncia de la persona (autarquia) e la mesurada de l'accion dels plasers naturals e necessaris, e se manifèsta dins l'ataraxia o serenitat de l'arma.
Vendée Globe 2012-2013
Percors
thumb|right|Representacion dau percors, dei tres caps principaus e dei ponchs de contraròtle.
Article 155 de la Constitucion espanhòla de 1978
Procedura e repercussion
L'aplicacion de l'article 155 es pas immediata. Lo procediment es inclusit dins l'article 189 del Reglament del Senat espanhòl e la procedura pòt prene unes jorns o quitament de setmanas. D'en primièr, es necessari que lo Govèrn faga un injonccion al president de la comunautat autonòma en question que la complisca, dins un delai determinat, unas mesuras especificas, motivadas o fondadas en drech, en detalhant en que consistís la violaciont que s'ascusa.
Cistèls
Toponimia
Sembla pas que se pòsca reténer l'explicacion de Dauzat per cisthus (de grèc cisthos), "moja, massuga", dambe sufixe -ellum, per de rasons de clima e de preséncia anciana versemblabla de -o- dens lo sufixe. Lo sistèl prepausat per Negre e représ per Burgan e Lafon (nom atestat a Donzac, 4,5 Km), o sistèth (conegut tanben dens la comuna) "paèr de vime" es ua solucion comòda. Una grafia prudenta seré Sistuèlhs (quan i a pas de certitud sus s o c, vau mèi causir la grafia pus simpla).
Beauche
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Potassa
Produccion
Ara la Saskatchewan, al Canadà, es lo mai important exportator mondial de potassa, jos forma principala de mineral concentrat en silvita. Fins a 2013, dos cartèls contrarotlavan gaireben 70% de la produccion mondiala de potassa, lo cartèl canadian Canpotex e lo cartèl rus-bielorus nomenat la « Companhiá de las Potassas de Bielorussia » (CPB), resultat dels acòrdis entre Belaruskali e Uralkali. Lo cartèl canadian assegurava lo porgiment de l'America del Nòrd, e CPB l'Euròpa, la China e mai generalament l'Asia. En julhet de 2013, fàcia a la casuda persistenta dels cors, Uralkali demoncièt aqueles acòrdis e acabèt amb lo cartèl PCB, çò que provoquèt la casuda dels cors de borsa de las entrepresas de sector.
L'Abatut (Hauts Pirenèus)
Toponimia
Segon Negre, qu'imagina l'adjectiu masculin abatut dens lo sens de ostau abatut !
Revolucions de 1988-1989
La dubertura de la RDA
thumb|right|[[Fotografia de la destruccion de la muralha de Berlin.]]
Lo 1 de decembre de 1989, lo Parlament modifiquèt la constitucion de la RDA per ne'n retirar lei disposicions relativas au marxisme-leninisme. Puei, Krenz abandonèt lo poder lo 3 de decembre e lo 16, lo Partit Socialista Unificat d'Alemanha votèt sa dissolucion. Lo 18 de març de 1990, una coalicion menada per l'Union Crestiana-democrata d'Alemanha (CDU) ganhèt leis eleccions legislativas amb 48% dei vòtes còntra 22% per lei socialistas e 16% per lei comunistas. Finalament, après quauquei mes de negociacions, la RDA foguèt integrada a la RFA lo 3 d'octòbre de 1990.
Aman
L'origina d'aqueste nom ven pr'amor dels Valar, qu'aprés destruire la siá primièra lar a Almaren, aperaquí l'an 3 450 de l'Edat de las Lampas. Aquò se passèt pr'amor de l'ataca suspresa de Melkor. Lo luòc venguèt una fortalesa amb las montanhas Pelori a l'èst. De totas las Pelori, la pus nauta èra lo Mont Taniquetil, ont Manwë bastiguèt lo sieu ostal a la Torre d'Ilmarin.
Brantòsme de Perigòrd
Toponimia
Veire a Brantòsme, Sent Júlian de Bordelha, Cantilhac, Eivirac, La Gontariá e Bolonés, Sent Crespin de Richemont, Cencenac e Puei de Forchas e a Valuelh.
Luècs e monuments
Veire a Brantòsme, Sent Júlian de Bordelha, Cantilhac, Eivirac, La Gontariá e Bolonés, Sent Crespin de Richemont, Cencenac e Puei de Forchas e a Valuelh.
Gès eths Angles
Toponimia
Segon Dauzat, Gès qu'ei benlhèu un ancian Ger. Segon R. Aymard, eth sens qu'ei d'acès peth bestiar (etimologia : latin jacere).
Banana de còire
Utilizacion
En Africa subsahariana, la banana de còser es puslèu sovent consomida a maturitat, bolhida, totada o fregida. Cosinada abant complèta maturitat, es a aquel estadi mai fèrme e mens sucrada amb una textura pròche dels tuberculs farinoses. Deu èsser esprbolida (passatge a l'aiga bolhissenta salada) per poder èssr pelada puèi fregida o utilizada dins d'olada coma la trufa. Se pòdon servir entièra o en purèa, las fegir dins de l'òli, copadas dins lor longor o en tralhs prims coma de crostilhetas, son enastadas, en pichons cilindres alternats amb de pichons cubes de vianda, etc. Tanben se las pòt fregir dins de l'òli après los aver trissadas e mesclada amb un pauc de farina, dona de claclo. Pòdon tanben se talhar en lamella e los far seca, i apondent un pauc de sal.
Le Thuit-Simer
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Projècte Venus
27.07367°N, -81.43079°W left|250px|thumb|Lo futurista Jacque Fresco dab Roxanne Meadows Lo Projècte Venus (The Venus Project en anglés) qu'ei ua organizacion fondada en 1995 per l'engenhaire, inventor, dessenhaire, arquitècte autodidacta, ensenhaire e futurista american Jacque Fresco (1916-2017), e la dessenhaira tecnica, arquitècta, modelista e scientifica americana Roxanne Meadows. Aqueth nom que vien de Venus, ua comunautat de l'estat american de Florida près deu lac Okeechobee on e's tròba lo sièti de l'organizacion, un center de recèrca de compausat de 10 bastiments creats per Fresco. L'annada 2013 qu'arrepresentè l'apoteòsi de 75 ans de recèrcas scientificas. En 2003, Fresco e Meadows que creèn tanben l'associacion shens nat prezhèit lucratiu Future By Design qui en 2006 e sortí un filme document sus la vita e lo tribalh d'eth. Lo 15 d'abriu de 2012, lo Projècte Venus qu'anonciè la sortida deu son navèth documentari gratuit Paradise or Oblivion (Paradís o perdicion).
Lo projècte que perpausa de tornar estructurar la societat a truvèrs d'ua qui aja per ehèit ciutats sostenablas, l'eficacitat energetica, la gestion deu patrimòni naturau e ua automatizacion avançada au demiei d'un sistèma socioeconomic mondiau fondat sus la cooperacion umana e lo metòde scientific. Ua que s'ageish d'un sistèma socioeconomic olistic dens lo quau tots los bens e servicis son disponibles shens l'utilizacion de moneda, de credit, de tròc o de tota auta forma de deute o de servitud. L'ensemble de las ressorsas deu planeta qu'ei considerat com un patrimòni de tots los pòbles de la Tèrra. La moneda qu'ei ua convencion sociau, un acòrd, un mejan d'escambi. N'ei pas ua ressorsa naturau e non n'arrepresenta pas nada; la moneda qu'ei superflua: que'ns hè pas hrèita entà la subervivença sonque siam estats condicionats a considerar-la com tau.
Hithlum
Hithlum es una granda region fictiva de Beleriand creada per l'escrivan britanic J. R. R. Tolkien. Es nomenada a Lo Silmarillion e las siá limita geografica son totjorn de montanhas. A occident i a las Montanhas Lomin e al sud e l'èst las Montanhas Wethrin. La region formada per la pròpria Hithlum, al centre, Dor-lomin al sud e Mithrim al sud-èst.
En quenya es nomenada Hisilómë, que, coma en sindarin, vòl dire «Tèrra de Nèbla». L'origina del nom es la nèbla que ven del Mont Thangorodrim, que provocava d'escuritat per tota la region.
Pese
Lo pese se cultiva dempuèi l'epòca neolitica e acompanhèt las cerealas dins l'apareisson de l'agricultura en Orient Pròche. Èran dins l'Antiquitat e a l'Edat Mejana un aliment basic en Euròpa e dins lo bacin mediterranèu; l'associacion del pese, o de la fava, e del blat donan una alimentacion equilibrada per exemple en proteïnas (coma l'associacion mongeta-milh pels Amerindians). Uèi, sa cultura se realiza pels cinc continents, subretot dins las regions de clima temperat d'Eurasia e d'America del Nòrd.
2001, una odissèa de l'espaci
Lo filme a una benda sonora memorabla. Kubrick associa lo movement de rotacion dels satellits amb aquel dels dançaires de valsas utilitzant la música d'An der schönen blauen Donau (Lo bèl Danubi blau)de Johann Strauss II, e tanben lo celèbre poèma simfonic "Atal parlèt Zaratostra", de Richard Strauss, per tractar de l'evolucion de l'Òme teorizada en l'òbra omonima de Nietzsche.
Batalha de la Chesapeake
La batalha de la Chesapeake se debanèt lo 5 de setembre de 1781 dins la baia de la Chesapeake. Opausèt una flòta francesa de 24 naviris comandada per lo còmte de Grasse a una flòta anglesa de 19 naviris dirigida per Thomas Graves. S'acabèt per una victòria francesa decisiva que permetèt de finir l'enceuclament de la vila de Yorktown onte lei Britanics deguèron capitular lo 17 d'octòbre seguent.
Doana
Foncions de las doanas
Las tres principalas foncions son: fiscala, proteccion e economica. La mission fiscala correspond al contraròtle e a la percepcion dels dreches e impostes sus las merças. Coma proteccion es l'aparament preventiu e repressiu de la fraudariá e an la responsabilitat de las taxas sus la consomacion, drech antidumping, fiscalitat intèrna entre autre. Fòrça important dins de lo domèni de la santat pública (contraròtle de medicaments, estupefasents...), proteccion del consomator (contrafaiçon, piratariá, normas tecnicas, ...), dina la securitat publica (contraròtla d'armas, ...), proteccion del patrimòni (contraròtle d'òbras d'art), luta contra la fradariá e trafec internacionals (merças sensibles, ...).
2001, una odissèa de l'espaci
Lo despèrtament de l'Òme
Un còp lo Dr. Floyd arribat a Clavius, se clarifica lo secret. Dins una conferéncia amb los autres scientifics lo Dr. Floyd demanda perdon per la necessitat d'utilizar una istòria falsa, l'epidèmia, per cobrir los fachs. Mai tard, alara que lo Dr. Floyd e d'autres scientifics viatjan en un autobús lunar, explica que un monolit de pèira negra foguèt escavat de la Luna. Lo monòlit foguèt descobèrt pendent una analisi magnetica de la superfícia lunar. Per ara lo monolit a mostrat ges de tipe d'activitat. Mas se sap pas la seuna utilitat o origina sonque que foguèt enterrat de biais deliberat.
Mission cap a Jupitèr
Alara que los astronautas sopan miran a la televison una entrevista que foguèt realizat pel canal de BBC 12. Lo jornalista explica qu'a causa de la granda distància entre la nau e la Tèrra las comunicacions prenon 7 minutas per arribar, mas qu'aqueles decalatges foguèron copats al motatge. Lo jornalista parla amb los astronautas e lor demanada cossí se passa la vida dins la nau, tanben es curiós per saber mai sus HAL e l'experiéncia de trabalhar amb l'intelligéncia artificiala. Pendent l'entrevista HAL ditz d'el meteis qu'es "infalhible e incapable de cometre d'errors" e mòstra lo seu entusiasme per la mission, tanben menciona cossí gaudís de trabalhar amb los umans. A Bowman se pregunta s' HAL a d'emocions umanas, e respond "Atal o pareis, perque es programat per agir d'aquel biais, mas que n'es la vertat.... qui o sap". Frank tanben recep un messatge de bon d'aniversari dels seus paires.
Los astronautas decidisson de tenir una conversacion “privada” separada d' HAL e se refugisson dintre una capsula espaciala Eva Pod, verificant que la 	ràdio es apagada e qu' HAL pòt pas los escotar. Los dos son d'acòrdi que presàgia mal l'error comesa per HAL, e decidisson de tornar installar la pèça e veire se fonciona o non. Se AE35 fonciona, Frank crei que lo melhor seriá de desconnectar HAL. Dave argumenta que se deuria daissar intactas las foncions basicas de l'ordinator. Tanben menciona que cap ordinator de la Seriá 9000 cometèt d'errors e que jamai se ne deguèt desconnectar, e que se sap pas cossí o prendrá HAL.
Distribucion
Los Astronautas son:
Tillenay
Tillenay es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
2001, una odissèa de l'espaci
Distribucion
S. Newton Anderson, Sheraton Blount, Ann Bormann, John Clifford, Julie Croft, Penny Francis, Jane Hayward, Marcella Markham, Kim Neil, Jane Pearl, Penny Pearl.
Elaboracion del scenari
D'en primièr los dos decidiguèron d'escriure la novèla e aprèp de l'adaptar al cinèma. L'idèa èra d'escriure una novèla d'Arthur C. Clarke a Stanley Kubrick e d'aquela n'extraire un filme de Stanley Kubrick e Arthur C. Clarke. Malgrat aquela idèa originala e a causa de las necessitats cinematograficas d'un scenari, la novèla e lo filme se desvolopèron en parallèl, amb d'idèas que serán intercambiablas dins las doas direccions. De partidas de la novèla serán revisadas se basant sus la version finala del scenari, qu'èra basat sus de versions prealablas de la novèla. Kubrick o explica atal: