cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pina Bausch
Biografia
Tornèt en Alemanha sus la demanda de Kurt Jooss en 1961. Lo balet inaugural de sa carrièra foguèt: Fragment a Essen. Aprèp faguèt una coregrafia per l'opèra Wuppertal, ont demorarà definitivament, e que associèt son nom per son trabalh fins a 2009. Efectivament, Pina Bausch venguèt directritz del teatre que pòrta son nom, situat dins la vila de Wuppertal. Sas versions de Gluck e son davancièr Café Müller, 1978, atirèron l'atencion en Euròpa.
Montanèr
A Montanèr que s'i neureish tanben estrucis.
Elisabèt II del Reialme Unit
Biografia
Après aver hestejat sos 25 ans de regne en 1935, lo rei Jòrdi V decedeish en genèr 1936. Son eretièr, Edoard VIII, renonce quauques més mei tard au tròne e es son hrair capdèth, lo pair de la princessa Elisabèt, que vad rei dab lo nom de Jòrdi VI. Elisabèt n'a pas nat hrair, vad donc princessa eretièra.
Messier 72
Messier 72 (ò NGC 6981) es un amàs globular situat dins la constellacion d'Aqüari. Descubèrt per l'astronòm francés Pierre Méchain (1744-1804) en 1780, es en orbita a l'entorn de la Via Lactèa a una distància de 55,000 ans lutz de la Tèrra. A un diamètre d'aperquí 90 ans lutz.
Badiana
Utilizacion alimentària
L'aròma de la badiana es subretot degut a l'anetòl.
En pastisseriaá, aromatiza de còcas e pastisses tradicionals en Occitàna. En Alemanha, es utilizada dins la fabricacion des Confituras. Fa mai aisida las digestions, d'ont son succés en aperitiu, en digestiu o en dessèrt.
Proprietats medicinalas
L'anís estelat a de proprietars estomaquicas e carminativas. Utilizat en infusion, merma los conflaments e gases.
Capèla
Ua capèla (var. capèra, chapèla, chapela) qu'ei un lòc de cult secondari (dens ua parròquia o dens un edifici coma un espitau, ua escòla...)
Fai Petar !
Musicians
En régie:
Via Lemovicensis
Que passa per Lemòtges de cap a Roncesvaus per passar en Navarra e Espanha dinc au Pont de la Reina o e s'amassa dab los autes camins Francés, bascos e occitans dens lo Camin navarrés e amassa que forman lo Camin Francés dinc a Sant Jacme de Compostèla.
Piedicroce
Istòria
En 1973 a creat lo costat de Orezza-Alesani amb la fusion impausada dels ancians costats de Piedicroce e Valle de Alisgiani.
Quetzalcoatl
Quetzalcoatl (Ketsalkoatl que en nauatl modèrne significa "sèrp emplumada") es lo nom nauatl de la divinitat de la Mesoamerica anciana, un dels dieus de la civilizacion astèca principalament. Lo nom, "Quetzalcoatl", significa literalament sèrp-aucèl quetzal o sèrp amb plumas de quetzal (çò que vòl dire qu'es divin o apreciat) en lenga nahuatl. La civilizacion maia lo coneissián jol nom Kukulkan, e los quichés coma Gukumatz. Aquesta divinitat foguèt plan importanta per l'art e la religion de gaireben tota l'America Centrala pendent 2000 ans, dempuèi lo periòde preclassic fins a la conquista espanhòla. Las civilizacions olmèca, mixtèca, toltèca, astèca e la civilizacion maia adoravan la sèrp emplumada. L'adoracion de Quetzalcoatl compreniá de sacrificis animals, e dins d'autras tradicions se disiá que Quetzalcoatl s'opausava als sacrificis umans, contràriament a d'autres dieus dels astècas.
Estanh de Bajas
vinheta|400px|Panorama de [[Bajas]] L'Estanh de Bajas es un estanh litoral de la còsta lengadociana. Es situat dins lo departament d'Aude, al sud de Narbona, dins lo Pargue Regional de Narbonesa, precisament entre los vilatges de Bajas, Sijan, Peiriac de Mar e Grussan. Es constituit per una lòna que comunica amb la Mar Mediterranèa per lo grau de La Novèla.
Gresas (Carcin)
Perimètre del territòri
,
Higueruelas
Higueruelas es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Junichiro Koizumi
Junichiro Koizumi, economista e òme politic n. 1942 foguèt primièr ministre de Japon entre 2001 e 2006.
Amanty
Amanty es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Bonluòc
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Galilea (La Rioja)
Galilea es una comuna de la Rioja.
Avis de tempèsta
Avis de tempèsta es un album dels Goulamas'k sortit en 2010.
Via Podiensis
La via que parteish deu Puèi de Velai.
Aubazat
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
LED
Aplicacions
Los diòdes LED s'utilizan amb profusion dins totes tipes d'indicadors d'estat (alucat/apagat) dins de dispositius de senhalizacion (de transpòrt, d'urgéncia, eca.) e dins los panèls d'informacion (lo pus grand del mond, aquel del NASDAQ, a 36,6 mètres de naut e es a Times Square, Manhattan). Tanben s'utilizan per enlusir los ecrans de cristal liquid de televisions, telefòns mobils, calculadoiras, agendas electronicas, eca. e mai per las bicicletas, semafòrs, indicadors logistics e de transpòrt de tot biais.
La Torre Agbar utiliza mai de 4000 luminaris qu'enclusisson de LEDs per enlusir sa faciada amb diferents imatges.
Pove
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo pove fa partida d'un grop tsogo amb lo tsogo, lo kande, lo viya, lo himba, lo bongwe e lo pinzi.
Natzwiller
Istòria
Lo caseriu, totalament despoblat per la guèrra de Trenta Ans (1618-1648) redevint vilatge al cors de la, en beneficiant de la proximitat de las forges de Rothau per la accueil d'un nombrós personal minaire e sidérurgiste #que fòrça ne son d'expression alémanique e de religion catolica, del temps que s'èra d'expression romane e en protestant sus l'autre marge de la Rothaine.
Le hameau, entièrement dépeuplé par la guerre de Trente Ans (1618-1648) redevint village au cours du, bénéficiant de la proximité des forges de Rothau par l’accueil d’un nombreux personnel minier et sidérurgiste dont beaucoup sont d’expression alémanique et de religion catholique, alors qu’on était d’expression romane et protestant sur l’autre rive de la Rothaine.
Carole Delga
Carole Delga, nascuda lo 19 d'agost  de 1971 a Tolosa, es una femna politica, membra del Partit socialista francés.
Foncionària territoriala de profession, rejonhèt lo PS en 2004. Es consòla màger de Martras Tolosana de 2008 a 2014, vicepresidenta del conselh regional de Miègjorn Pirenèus (en carga de la ruralitat, dels servicis al public e de las tecnologias de l'informacion e de la comunicacion) de 2010 a 2012, deputada de la 8ena circonscripcion de Nauta Garona entre 2012 e 2014 e en 2015 secretària d'Estat encargada del Comèrci, de l'Artisanat, de la Consomacion e de l'Economia sociala e solidària dins los govèrn Valls I e II entre 2014 e 2015. Dempuèi lo 4 de genièr de 2016 es presidenta del conselh regional d’Occitània.
Al govèrn francés
Lo 3 de junh de 2014 es nomenada secretària d'Estat delegada al Comèrci, a l'Artesanat, a la Consomacion e de l'Economia sociala e solidària dins lo govèrn Valls I, per remplaçar Valérie Fourneyron, demissionària. Torna al govèrn Valls II.
Briva
Istòria
Segun la legenda lo nome de Briva vengut d'un sètge militar per los Anglés.
Equacion del primièr gra
Per exemple :
Sorghum bicolor
Descripcion
Las fuelhas semblan aquelas dau gròs blat amb un limbe clòt, linear a lanceolat, larjament arredondit a la basa, de 30 a 100 cm de long sus 5 a 10 mm de large, e una ligula membranosa de 1 a 3 mm de long. Son dispausats d'un biais altèrne sus los costats opausats de la tija. I a generalament entre 14 e 18 fuelhas sus una planta adulta au moment dau floriment. En cas de secharessa, pòion s'enrotlar a l'entorn de la tija per redurre las perdas d'aiga. L'aparicion de brots, a la basa de la tija principala, es frequenta e es un factor important per lo rendiment de la recòlta. La temperatura, la duraa dau jorn e de caracters ereditaris influéncian lor nombre. L'inflorescéncia es una panicula duberta o contractada, lanceolada, ovala o globulosa, de 4 a 50 cm de longor per 2 a 20 cm de larjor.
Carlos Saavedra Lamas
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Argon (Aude)
Argon (Argou en grafia mistralenca ; Aragon en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Equacion del primièr gra
Falsa posicion simpla
Se la pèira pèsa 7 ma-na, lo seten de 7 essent 1, la pèira aleugiada pesa 6 ma-na, çò qu'es 6 còps mai grand que la valor cercada (1 ma-na).
Per que la pèira aleugiada pese un ma-na, cal donc prene al començament una pèira 6 còps mai leugièra donc la solution es set seisen : \frac 7 6.
La Bâthie
Geografia
La Bâthie a situat a Unitat|346|mètres}} d'altitud al nivèl de la glèisa al cap de-luòc. La siá reünion mai anautita, la Punta de la Granda Jornada (2460 m) domina la part terminala de la Tarentaise fins a Albertville sus la siá cara Oèst, lo Lac sens Fons al Sud e la municipalitat de Arêches al Nòrd.
Avidòs
Toponimia
La prononciacion qu'ei [abi'dɔs]. Las fòrmas ancianas que son Avitos cap a 1100, Avitoss cap a 1100, Avezos cap a 1100, Avidoos au sègle XIII, Abidos en 1344, Bidos/Bydos en 1548, Abidos (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau).
Equacion del primièr gra
Falsa posicion dobla
Exemple : Dins aqueste tropèl de vacas, se s'escambia lo tèrç d'aquestas bèstias contra aquestas 17 bèlas vacas, lo nombre de vacas passa a 41.
Resolucion generala
Ne venèm a vegada a las equacions del primièr gra a la forma seguenta : ax + b=0. Dins aqueste cas, l'equacion admet una unica solucion egala a -\frac ba se e solament se a \neq 0.
Gryllidae
Los membres de la dels grilhids (pus comunament apelats grilhs o los greus) constituisson una familha importanta dels ensifèrs (Orthoptera) que lors femèlas son provesidas d'un long ovipositor ensifòrme e an de longas antenas finas.
Tula
Espòrts
En 2008, Tula es candidata al challenge de la vila mai esportiva de França. Lo 24 de junh, es estada designada primièra ex æquo amb Tignes.
Hornos de Moncalvillo
Hornos de Moncalvillo es una comuna de la Rioja.
Escala de Kinsey
L'escala de Kinsey vòl mesurar de l'orientacion sexuala anant de 0 (exclusivament eterosexual(a)) a 6 (exclusivament omosexual(a)). Foguèt publicada en primier dins ' (1948) d'Alfred Kinsey, e foguèt important dins lo trabalh complementari titolat ' (1953).
La Novèla
La Novèla (Port-la-Nouvelle en francés) es una comuna occitana de Lengadòc situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Escala de Kinsey
Per descriure l'escala, Kinsey afirma:
Occagnes
Geografia
La commune est au nord de la plaine d'Argentan. Son bourg est à 5.5 km au nord-ouest d'Argentan, à 11 km au nord-est d'Écouché, à 11 km au sud-ouest de Trun et à 17 km au sud-est de Falaise.
Istòria
En 1839, Occagnes (367 abitants en 1836) absorbe Cui (189 habitants, à l'ouest du territoire, aujourd'hui orthographié Cuy) et Pommainville (170 habitants, au nord), ,.
Fiera Internacionala de Marselha
La Fiera internacionala de Marselha es una manifestacion annala que se ten de la fin dau mes de setembre au començament dau mes d'octòbre au Pargue Chanot de Marselha onte se retròban d'artistas, mestieraus e expausaires venguts dei quatre cantons dau glòbe.
Carta grafica
La carta grafica envia a l’ecran d'imatges estocadas dins sa pròpria memòria, a una frequéncia e dins un format que dependon d’una part de l’ecran brancat e del pòrt sul qual es brancat (gràcias al Plug and Play) e de sa configuracion intèrna d’autra part.
Canas
Istòria
Apareguda a l'Edat Mejana, la borgada de Canas se desvolòpa fòrça modestament pendent l'Ancian Regim tot en essent testimòni de las luchas francoanglesas e francoespanhòlas que se debanèron essencialament subre leis islas de Lérins.
Johannes Brahms
Johannes Brahms (Hamburg, lo 7 de mai de 1833 - lo 3 d'abriu de 1897) que ho un deus compositors e pianistas romantics màger aleman. Qu'ei l'autor d'òbras orquestraus (serenadas, sinfonias, concertos per piano, vriulon, doble concerto per vriulon e violoncèl, auberturas), de cambra e vocaus. Enter las meis famosas òm pòt mentàver lo concerto per vriulon e las danças ongresas.
Nancray-sur-Rimarde
Nancray-sur-Rimarde es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Bernex
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Martin-le-Beau
Saint-Martin-le-Beau es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre e Vau de Léger.
Scy-Chazelles
Geografia
Scy-Chazelles Se situa a cinc quilomètres de la vila de Mètz, sul mont Sant-Quentin.
Istòria
En 1817, Scy, pòble de l'anciana província de las Tres-Évêchés aviá per annèxa lo pòble de Chazelles. A aquela epòca i i aviá 348 abitants repartits dins 100 ostals. E, Chazelles pòble de l'anciana província de las Tres-Évêchés. A aquela epòca i i aviá 125 abitants repartits dins 30 ostals.
Aigaliers
En toponimia Aigaliers pòt designar:
Regalícia
Istòria
La reglalícia èra coneguda dels Grècs e dels Romans, de Teofrastes e de Ildegarda de Bingen, que l'utilizava entre autre per esclazir la vòtz. Mesclada al raíç d'agram torrada, èra de la composicion de la bevenda dicha « espitalièra ».
Per la santat
Un estudi recent mostra que de l’extrach de regalícia, a dòsi de per jorn, baissa lo taus de colesteròl e de lipids sanguins per aqueles que patisson de problèmas cardiovasculars. La glicirizina e l'acide gliciretinic ralentisson lo desvelopament dels viruses. La regalícia aumenta l'efièch d'unes medicaments coma la digitalina, de diuretics e corticosteroíds. Melhor seriá de s'abstenir de ne prene simultaneament.
Thomas Carlyle
Sartor Resartus
drecha|vinheta|Craigenputtock House, per George Moir, 1829 Sa primièra gand òbra, Sartor Resartus ("Lo sartre detalhat") comencèt per una article sus 'la filosofia dels vestits', e aquò lo susprenguèt que ne faguèt venir un libre de bona talha. L'escriguèt en 1831 a son ostal (que sa femna Jane li donèt en eritatge), Craigenputtock, e ensagèt de far un libre d'una mena novèla: al mèsme temps factual e ficcional, seriós e satiric, conjonctural e istoric. Ironicament, comentant d'esprel l'estructura formala alara qu'obliga lo legidor a confrontar lo problèma de la 'vertat'. Sartor Resartus foguèt d'en primièr publicat en fulheton dins Fraser's Magazine de 1833 a 1834. Lo quita tèxte presenta un editor sens nom ensajant de far conéisser al public britanic Diogenes Teufelsdröckh, un filosof aleman tactant del vestit, qu'es una creacion ficcionala de Carlyle. L'editor es pres d'admiracion, mas una granda partida es perduda per la filosofia extravanganta de Teufelsdröckh, de que l'editor tranduch de partidas causidas. Per far de sens a la folosofia de Teufelsdröckh, l'editor ensag de rebastir una bibliografia, mas amb sicces limitat. Sota las declaracions ridiculas en aparéncia, i a d'atacas picantats de l'utilitarianisme e lo mercantilisme de la societat Britanica. La biografia fragmentària de Teufelsdröckh que l'editor recobra d'una massa caotica de documents revela lo vitge esperitalitat del filosòf [Carlyle]. Desvolopa un mespres per la condicion corronpuda de la vida modèrna. Contempla lo "Non per sempre" del rebut, ne ven al "Centre Indiferent", e fin finala acola l' "Òc per sempre". Aqueste viatge del deniament al desengatjament a la volença serà descrich coma una partida del despèrt  existentialista.
La revolucion francesa, una istòria
L'òbra resulta d'una novèla passion per l'escritura istorica. Dins una Euròpa cargada politicament cargada, emplida de las crentas e esperanças de la revolucion, le raconte de Carlyle sus las motivacions e pulsions qu'an espirat lo eveniments en França sembla fòrça pertinent. L'estil d'escritura al biais istoric insistís sus immediatetat de l'accion – utilizant lo temps present – e compren diferentas perspectivas suls eveniments cambiadisses.
Eròis e culte de l'eròi
Carlyle es un dels fòrça rares filosòfs a aver passat la revolucion industriala tot gardant un vejaire non-materialista del mond. Lo libre inclusís de conferéncias amb per de subjècte anant del mond de la religion a la literatura o la politica. Los personatges causits per cada conferéncia son presentats per Carlyle coma d'exemple arquetipals d'individús que, segon lor camp d'activitat, an dramaticament impactat l'istòria d'un biais, pel ben o pel mal, e compren de figuras coma Dante (poèta), Luther (preire), e Napoleon (re). Lo quita Maomet ten sa plaça dins lo libre d'una conferéncia titulada "L'eròi coma profèta". Dins son òbra, Carlyle presenta Maomet coma un agent de reforma hegelian, insistís sus sa siceritat e comenta "cossí un sol òme d'esperel, poiriá soudar de tribús en guèrras e de bedoins vagants en una nacion civilizada en mens de doas decennias." Aquesta interpretacion foguèt largament citat pels erudits musulmans cercant un sosten occidental que Maomet èra un dels grands òmes de l'istòria. Carlyle sosten "Que los grands govèrnen e que lo autres los reveren," un vejaire que per el èra sostengut per una fe complèxa en l'istòria e al progres de l'evolucion. Las societats, coma los organismes, evoluisson amb l'istòria, prospèran un temps, mas inevitablament venon fèblas e morisson, fasent la place a una mai fòrta, de tipe diferent. Los eròis son aquestes aquestes qu'afirmisson aqueste procés de la vida, acceptant sa crudeltat coma necessària e donc bon. Per eles lo coratge es de vertut mai preciosa que l'amor; los eròis son de nobles, no pas de sants. L'eròi fonciona primièr coma un modèl a imitar pel autres, puèi coma un creator, fasent l'istòria aviar no pas enrè (l'istòria essent la biografia dels grands òmes). Carlyle foguèt un dels primièrs de sa generacion a reconéisser que la mòrt de Dieu d'esperela a pas res d'astruc, levat se l'òme interven e crea de valors novèlas per remplaçar las ancianas. Per Carlyle l'eròi deuriá venir l'objècte d'un culte, lo centre d'una religion novèla se proclamant a l'umanitat coma "lo miracle dels miracles... la sola divinitat que poiriam conéisser." Per la cresença de Carlyle, Bentley prepausa lo nom de vitalisme eroïc, tèrme comprenent a l'encòp una teoria politica, lo radicalisme aristocratic, e una metafisica, lo naturalism subrenatural. Los vitalistas eroïcs crentan que la tendéncias recentas a la democracia place al poder a de rufes, malducats, e immorals, alara que lo cresença en una fòrça transcendenta de la natura que se dirigís en dessús e en naut dona esper qu'aquesta fòrça dominatritz prevalariá al benefici del fòrt, intelligent, e nòble.
London Library
Carlyle foguèt lo cap instigator de la fondacion de la London Library en 1841. Èra frustrat per l'ofèrta de la British Museum Library, ont èra a vegada pas possible de trobar un sèti (l'obligant a se jocar sus las escalas), ont se planguèt del confinhament amb los collègas legidors, ont los libres èran impossibles de trapar, e ont trobèt de colleccions e panflets e d'autres materials al subjècte de la Revolucion francesa e la Guèrra civila anglesa pas catalogats coma cal. Subretot, desvelopèt una antipatiá contra lo bibliotecari, Anthony Panizzi, e critica, coma "respectable Sosbibliotecari", dins una nòta de bas de pagina dins un article publicat dins la Westminster Review. La solucion de Carlyle, amb lo sosten de fòrça dels sieus amics, seriá de damandar la creacion d'una bibliotèca privada amb sobscripcion que se poiriá empruntar de libres.
Òbras
Edicions autorized sus la bibliografia:
Leza de Río Leza
Leza de Río Leza es una comuna de la Rioja.
Sabon de Marselha
Lo relargatge
Lo sabon acabat conten pas mai de soda, car, se lo lavatge es sonhat, l'aiga salada leva la soda, lei autras impuretats de l'òli e tanben la glicerina. Es la delipidacion dau sabon.
Lo sabon artesanal
Un vertadièr sabon de Marselha tradicional se reconeis per quatre caracteristicas : deu èsser en forma de cube o de pan, de color brun-verd o blanc, portar una estampa sus lei sièis fàcias e contenir pas mai de sèis ingredients naturals, sens òli de palma. La color dau sabon a l’òli d’oliva va dau marron al verd. Mas, aquela fabricacion tradicionala es grevament concurrenciada per un sabon artesanal dich a l’òli d’oliva, mas uèi compausat d’òli d’oliva, d’òli de còpra e d’òli de palma.
Francés Xavièr Fabre
En 1824, a la mòrt de la comtessa d'Albany, s'installèt a Montpelhièr e faguèt dona a la vila de sas colleccions de pinturas e de libres a condicion que sián lo punt de depart d'un musèu, l'actual Musèu Fabre, e que pòsca abitar al musèu.
Actualitat
Ua actualitat qu'ei ua informacion recenta, comunicada pes mèdias.
Saint-Jean-de-Beugné
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Pierre Elliott Trudeau
Joseph Philippe Pierre Yves Elliott Trudeau (1919-2000) avocat e òme politic, foguèt primièr ministre de Canadà en doas ocasions: 1968-1979 e 1980-1984.
Mitridates II (rei part)
Règne
A l'Oèst tornèt conquistar la Mesopotamia. Destruguèt lo reialme de Characèna, dins las bocas del Tigre e de l'Eufrates, vengut independent jos Hyspaosines. En 113 abC, la Mesopotamia es dins las mans dels parts.
Josep Pla i Casadevall
thumb|right|Josep Pla i Casadevall Josep Pla i Casadevall, (nascut a Palafrugell lo 8 de març de 1897 - mòrt a Llofriu lo 23 d'abril de 1981) es un dels escrivans mai importants de la literatura catalana. Foguèt tanben jornalista.
Biografia
Josep Pla, filh de modèstes proprietaris rurals, estudièt lo batxillerat a l'institut de Girona e comencèt d'estudis de medecina, a l'Universitat de Barcelona que abandonèt per seguir d'estudis de drech. Un còp acabats los estudis se consacrèt professionalament al jornalisme e collaborèt, d'un biais especial, a Las Noticias, La Publicitat e La Veu de Catalunya. Sulpic se revelèt coma un jornalista de granda valor e coma un escrivan amb d'excepcionals dons d'observacion. Pendent fòrça annadas foguèt correspondent a l'estrangièr, çò que li porgiguèt l'escasença de viatjar e de conéisser Euròpa d'un biais prigond.
Antigòna filha d'Edip
thumb|300px|Antígona davant lo còs de son fraire Polinices, Νικηφόρος Λύτρας, 1865 Dins la Mitologia grèga, Antigòna (Ἀντιγόνη) èra la filha d'Edip e de Jocasta. Aviá dos fraires Eteocles e Polinices, e una sòrre, Ismèna. Acompanhèt son paire Edip (rei de Tebas) a l’exili e, quand aquel moriguèt, tornèt a la ciutat.
Neuhaeusel
Istòria
En 1720, la municipalitat a conegut jol nom de Neuhof, possession de las sires de Fleckenstein.
Mansilla de la Sierra
Mansilla de la Sierra es una comuna de la Rioja.
Belleau (Aisne)
Belleau es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Istòria
Le Bois Belleau, situé près du village, a été le théâtre d'une bataille lors de la Première Guerre mondiale. Entre le 1 et le 26, la deuxième division américaine (dont faisait partie une brigade entière de « Marines ») y a affronté une position allemande (comprenant des éléments des 237, 10, 197, 87 et 28 divisions). Ce fut l'une des plus féroces batailles de la première guerre, notamment pour le corps des marines américains. Le château de Belleau appartenait avant la Première Guerre mondiale à la famille du célèbre avocat PAILLET.
Yzeures-sur-Creuse
Geografia
thumb|Naut=Yzeures sus Creuse en Indre e Loire|left|upright|Yzeures sus Creuse en Indre e Loire.
Bellenglise
Bellenglise es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Lista de las aigas de Léger Atlantic
Vaquí una lista dels corses d'aiga del Léger Atlantic.
Vissac e Auteirac
Geografia
Altitud mejana 850 m
Pont de Tacoma Narrows
Lo pont casèt al punt ont arribèt a una torsion tala que jamai sobservèt abans. De fach, se tractava del segon un torsion (non longitudinal), que qual lo centre del pont demorava tanquila alara que las doas mitats del pont se tordián dins de direccions opausadas. Fin finala, l'amplitud del movement augmentèt al delà de la tolerància de l'estructura e se rompèron de cables de la suspension. Un còp que los cables casèron, el pes del malon se transferèt als cables adjacents, se rompèron a lor torn, e gaireben tot lo còs central del pont casèt dins l'aiga.
Muro de Aguas
Muro de Aguas es una comuna de la Rioja.
Charlottetown
Charlottetown es la capitala e la pus granda vila de la província canadenca d'Illa del Prince Edoard. Es tanben lo capluòc del comtat de Queens. La vila foguèt nomenada en onor de la reina Carlòta, consòrt del rei Jòrdi III. Charlottetown foguèt constituida en vilatge en 1855 e designada coma una vila en 1885. Charlottetown foguèt l' òste de la Conferéncia de Charlottetown en 1864, la primièra etapa del processus menant a la Confederacion canadenca. Per aquò, la vila adoptèt la devisa Cunabula Foederis, « breçòl de la Confederacion ». En 1995 la vila fusionèt amb las comunautats de Sherwood, Parkdale, Hillsborough Park, West Royalty e East Royalty. Charlottetown comptava 34,562 abitants en 2011 e sa region metropolitana 64,487, siá un pauc mens de la mitat de la populacion de la província, que s'enauça a 140,204 personas ).
Najac
Situacion
Najac se trapa sus la D39, a l'oèst del departament d'Avairon, a cinc quilomètres a l'oèst de la D922 que religa Vilafranca de Roergue a Còrdas.
Màrius Serra
Màrius Serra i Roig (Barcelona, 1 de mai de 1963) es un escrivan en lenga catalana, jornalista, autor de mots encrosilhats, traductor de l'anglés e enigmista catalan. Estudièt la filologia anglesa a l'Universitat de Barcelona. Amassa e escriu enigmas e jòcs lingüistics que publica en ràdio e jornals. Obtenguèt lo prèmi Sant Jòrdi de roman en 2012 amb la sieuna òbra Plans de futur.
Saint-Samson (Mayenne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Al moment del bastiment de la via ferrée Alençon-Domfront, se #tirar pavés d'una veta de porphyre del vilatge de la Gourie. Se se en #servir a bastir de ponts, de las estacions e un escalièr en condusint a l'estacion de Pré-en-Pail.
Vignely
Vignely es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Sinatroces
Sinatroces (o Sanatruces, Sanatrukes, mòrt en 70 abC) foguèt lo rei de l'estat part de 78 o 77 abC a sa mòrt, en 70 abC. Succidiguèt a Orodes Ièr. En 70 abC, Fraates III li succediguèt.
Géfosse-Fontenay
Geografia
Comuna littorale de la baia de las Veys a l'extrèm oèst del Calvados, Géfosse-Fontenay se tròba a 4,5 quilomètres de Isigny-sus-Mar e gaireben a ieu-distància dintre Bayeux (29 km) e Sant-Lô (27 km). La municipalitat se situa dins lo país del Bessin e en lo Parc natural regional dels Marais del Cotentin e del Bessin.
Istòria
En 1861, Géfosse (193 abitants l'an 1856) absorbeix Fontenay (162 abitants) Al sud-oèst del territòri.
Black Sabbath
thumbnail|300px|Black Sabbath Black Sabbath qu'ei un grop de heavy metal britanic qui comencè de jogar dens las annadas 1960. Que'us dison los fondators de l'estil "doom metal".
La Motte-Saint-Martin
Geografia
Long del barratge idraulic de Monteynard e al pè de la montanha Lo Senepy. Aquel vilatge pro estendut de mejaba montanha se pausa sus un jos-sòl fach inestable per las minas de carbon de la Mure.
Comunautat de comunas del Bas Segalar
Composicion
La Comunautat de Comunas del Bas Segalar se compausava de 3 comunas :
Neuve-Église
Neukirch  en alemannisch (Neuve-Église en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Canton d'Autafòrt
Istòria
Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton d'Autafòrt fuguèt conservat e recebet de comunas dau canton de Senta Orsa (La Chapela Sent Joan, Chornhac, Granges d'Ans, Senta Aulaia d'Ans e Lo Temple de Laguion), dau canton de Cujac (Sent Perdon d'Ans, nom supausat), e dau canton de Janiç (Boissuelh e Cubas), suprimits, , , , , , , , ,.
Pan (mitologia)
Mite
L’Imne omeric que li es consacrat lo nomena filh d'Ermès e d'una ninfa, filha de Driops. Nasquèt atal sul mont Cilèna, en Arcadia. Vesent son aparéncia mostrosa, sa maire fugiguèt, mas lo paire portèt son filh sus Olimp (çò que balhèt a Pan sa natura divina), ont totes los dieus se gausèron de lo veire. Segon l'autor, seriá l'origina de son nom : totes [Πάν] los dieus foguèron regaudits. Segon d'autras legendas, passèt per èsser lo filh de Zèus e de Callisto o de Zèus e de la ninfa Timbris, o encara de Zèus e d'Ibris, la divessa de la Desmesura. Enfin, seguent las racontas posterioras a l'Odissèa, Pan foguèt puslèu considerat coma lo filh d'Ermès e de Penelòpa qu'Ulisses auriá repudiada per causa de son manca de fidelitat, o ben coma aquel que concebèt aprèp aver cedit cadun son torn a sos cent uèit pretendents. Per conciliar aquelas diferentas variantas, Nonnos de Panopolis imaginèt l'existéncia d'un quinzenat de Pan diferents, d'unes eissits del Pan primordial, alara considerat coma lo filh de la ninfa cabra Amaltèa e lo fraire de lach de Zèus, los autres nascuts d'Ermès per las ninfas Sosé e Penelòpa.
Autet
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arrondiment de Nontronh
Composicion dempuei 2017
Per'mor de la modificacion dau territòri, en 2017, l'arrondiment de Nontronh a un territòri de 2 098 km2, sia 23,2 % de la superficia dau departament, e 13,3 % de sa populacion (au recensament de 2014).
L'arrondiment compren 94 comunas en 2020, a causa de las fusions de comunas. Correspondon a quatre intercomunalitats (noms supausats) : la comunautat de comunas de Drona e Bela (Champanhac), la comunautat de comunas dau Perigòrd Nontronés (Nontronh), la comunautat de comunas de Perigòrd-Lemosin (Tivier) e la comunautat de comunas d'Eila-Loa-Auvesera en Perigòrd (Paisac de la Noalha).
Solid
Un solid es un estat de la matèria que correspònd a un estat caracterizat per de liasons quimicas fòrtas capablas d'impausar un òrdre definit ai particulas que lo compausan. Un solid es donc capable de gardar una forma pròpria. A tanben una massa volumica auta, a respècte deis autreis estats de la matèria, e es incompressible. Pòu passar a l'estat liquid per fusion e a l'estat gasós per sublimacion. Dins lo sens invèrs, un liquid pòu venir solid per solidificacion e un gas pòu venir solid per condensacion. Existís plusors tipes de solids diferents coma lei metaus, lei mineraus ò lei ceramicas.
Descripcion microscopicas
Lei proprietats dei solids ordonats son principalament estudiadas per lo mejan de l'analisi dei proprietats de son ret cristallin. D'efiech, gràcias a son estructura regulara, es possible d'utilizar fòrça instruments per determinar sei caracteristicas (difraccion X, microscopia electronica...). La mecanica quantica provesís tanben d'otís per descrire una estructura d'aquela talha. Una dei teorias principalas qu'explica lei fenomèns observats dins lei cristaus (conductivitat termica, conductivitat electrica...) es la teoria dei bendas. Un autre aisse important de l'estudi dei solids ordonats es aqueu deis irregularitats de l'estructura cristallina (preséncia d'impuretats, de lacunas...) que son a l'origina de proprietats particularas.
Proprietats electricas
Lei desplaçaments de particulas cargadas (electrons, lacunas electronicas, ions...) son possiblas dins lei solids. Aquò se tradutz per l'existéncia de proprietats electricas variablas. Certanei solids, coma lei metaus, son de conductors electrics eficaç en permetent la circulacion d'una gròssa quantitat d'electrons. En revènge, un solid isolant va s'opausar a aqueu passatge. Se fau egalament nòtar l'existéncia de materiaus intermediaris coma lei semiconductors que tènon un ròtle important dins fòrça tecnologias modèrnas.
Proprietats opticas
Lei solids pòdon transmetre ò rebatre la lutz visibla. Segon sei caracteristicas, son classats dins tres categorias principalas que son lei materiaus transparents, lei materiaus translucents e lei materiaus opacs. Lei premiers permèton lo passatge de la lutz. Per exemple, es lo cas de l'aiga pura. Lei segonds, coma l'aiga impura ò l'òli, permèton un passatge parciau deis ondas luminosas. Enfin, lei materiaus dau darrier grop empachan lo passatge de la lutz. La fusta ò lo fèrre ne'n fan partida. Se fau nòtar qu'aquelei proprietats varian de còps amb la longor d'onda. Per exemple, lo veire utilizat per la fabricacion de fenèstras laissa passar la lutz visibla, l'infraroge e lei UV-A mai arrèsta lei UV-B e lei UV-C.
Mineraus
thumb|right|La [[pirita es un exemple de minerau metallic.]]
Semiconductors
Un semiconductor es un materiau que condutz imperfectament l'electricitat. Presenta lei caracteristicas generalas d'un isolant mai sa resistivitat demenís se sa temperatura aumenta. Certanei compausats purs, dichs « semiconductors intrinsècs », son de semiconductors naturaus. Sensa apòrt d'energia, an una resistivitat importanta. Pasmens, quand la temperatura aumenta, l'agitacion termica vèn sufisenta per arrancar d'electrons perifericas e engendrar un corrent electric. La preséncia d'impuretats e d'efiechs fisics, coma un camp electric ò un camp magnetic, pòdon favorizar mai la demenicion de la resistivitat e modular lei proprietats dau materiau. Aquelei caracteristicas son fòrça importantas dins lo domeni de l'electronica.
La Chèvrerie
Comunas limitròfas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Agram
L'inflorescéncia, se divisa en dos, amb quatre o uèit flors caduna. Los petals son pichon de color porpra e se massa en forma d'espiga.
Observacions
Aquela planta en mai dels usatge çai mencionat tanben es utilizada per fabricar d'escobas rusticas e autrecòps la raiç torrada s'utilizava coma succedanèu del café e coma matèria primièra per la fabricacion de bièrras e alcòl. E, coma aliment per las vacas se ne produguèt mai alara qu'èra considerada coma una mala èrba pels agricultors.
Preparacion
Los principis actius que conten se pòdon èsser profeitar dins una coseson de 4 a 8 g del rizòma secat, amb 4-8 ml d'extrach liquid (1:1 en alcòl de 25%) o mejans tinturas de 5 a 15 ml (1:5 en alcòl de 40%), seguent un tractament de tres presas cada jorn.
Amorier
L'amorièr (var. amorier, ronze) es un aubre de la familha dei Moraceae. Es cultivat per sei fruchs que pòdon èsser consumits e sobretot per sei fuelhas que permeton de noirir lei manhans que produson la seda.
Mètro de Serfaus
Lo mètro
A comptar de 2007, la modernizacion de l'equipament s'avera necessari afin de respondre al flus creissent de visitaires e per respondre a las novèlas exigéncias tecnicas.
Montesa
Montesa es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Saint-Martin-sur-Ouanne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Quenoche
Quenoche es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Belleu
Belleu es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Geografia
Cette localité est située près de Soissons.
Lista dels primièrs ministres d'Armenia
Nòtas
¹ Assassintat durant lo mandat
El Redal
El Redal es una comuna de la Rioja.
Saint-Juire-Champgillon
Nòtas
<references group="N"/>
Himba
Localisacion
Lo himba, sonat dins lo lenga ɣéhìmbà o ɣéhìmbàkà, es parlat dins tres vilatges e dins un barri de Booué, dins lo departament de Lopé de la província d'Ogooué-Ivindo.
Auboncourt-Vauzelles
Auboncourt-Vauzelles es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur
Istòria
La comunautat de comunas d'Avairon Segalar Viaur cambièt de nom en agost de 2017 per prene lo de « comunautat de comunas d'Avairon Bas Segalar Viaur ».
Lauservila
Geografia
Lauservila es un vilatge de l'airal urban de Tolosa situada sus un puèg entre las ribas de Sauna (al Nòrd) e de Marcaissona (al sud) al Sud-Èst de Tolosa
Robres del Castillo
Robres del Castillo es una comuna de la Rioja.
Festival de la Cançon d'Eurovision Junior
Vejatz l'edicion actuala: Festival de la Cançon d'Eurovision Junior 2022
Neuviller-la-Roche
Geografia
La cascade de la Serva et la grotte des Partisans (une ancienne mine de fer sur la commune de Natzwiller) se trouvent à proximité du village qui se trouve sur le passage du sentier de grande randonnée GR5.
Istòria
Neuviller-la-Roche faisait partie de l'ancienne seigneurie (ou comté) du Ban de la Roche.
Pan
La farina ven principalament de cerealas : blat e segal. S'i pòt apondre, en quantitat moderada, d'autras farinas : òrdi, milh, castanha, notz… Las cerealas panificablas se caracterizan amb la preséncia de glutèn, amassament de proteïnas de proprietats elasticas, que permeton d'empresonar las bullas de dioxid de carbòni produchas par la fermentacion que permet la levada de la pasta, (« pasta levada »), e crear la mica.
Sens apond de levat o levadura, lo pan es dich « azim ».
Edat Mejana e Renaissença
thumb|Illustracion del [[Tacuinum sanitatis (fin del sègle XIV)]] La panificacion marquèt lo pas pendent las invasions Viking, subretot a causa de la manca de mantenement o de la destruccion dels molins d'aiga galloromans. En l'an mila, lo fuòc de Sant Antòni faguèt de ravages. A partir de 1050, los païsans foguèron somés a l'impòst del ban, amòlan lor farina al molin banal e coson lo pan dins lo forn banal. Las glèisas devián tanben un impòst constituit d'un pan e d'una mesura de vin, lo « Drech del pan de capítol », al senhor del fèu ont èran estadas bastidas. Dins las vilas, los talmelièrs s'ocupan de tota la filièra de fabricacion, dempuèi la compra de las cerealas fins a la venda a l'obrador.
La plaça del pan dins l'alimentacion pren encara mai d'importància e sa qualitat, son prètz, son contraròtle e la repression de las fraudes son somés a fòrça règlas edictadas per l'Estat.
A partir del sègle XIX
Pendent la Primièra Guèrra Mondiala, los « pans negres » e pans de guèrra (de longa conservacion) foguèron utilizats per las armadas.
Lo pan dins la religion
Lo pan es portat en procession dins de ceremonias religiosas pels Romans que n'ofrissián als defunts.
Los Josieus aportavan 12 pans en ofrenda, lo jorn del Sabatat dins lo Temple de Dieu, èran los « Pans de preposicion » que sols los prèires podián manjar ; lo pan azim s'utiliza totjorn per celebrar la Pasca e commemorar la fugida d'Egipte.
Elisèu, Jèsus faguèron lo miracle de la multiplicacion dels pans.
Samatan (Gers)
Geografia
Samatan qu'ei situada a 36 km au Sud-Èst d'Aush dens lo país de Savés sus l'arribèra de la Sava, afluent de Garona.
Rodezno
Rodezno es una comuna de la Rioja.
Trouy
Trouy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Ranchal
Ranchal en arpitan (Ranchal en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Geografia
Le village est situé dans le haut Beaujolais. Il est limitrophe avec les communes de Belmont-de-la-Loire et de Belleroche, communes du département de la Loire.
Gara d'Agulhon
drecha|sens_quadre|265x265px La gara d'Agulhon es una gara ferroviària de la linha de Bordèu Sant Joan a Seta Vila, situada sul territòri de la comuna d'Agulhon, dins lo departament d'Òlt e Garona.
Lu Chaslar
Lu Chaslar (Le Chalard en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Sos abitants s'apelan los Chaslareus o pairoliers.
Regions administrativas de Quebèc
Quebèc es devesit en 17 regions administrativas :
Escles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Un gué (vadum) en traversant lo Madon explica la denominacion del Void.
Chef-lieu d'un ban comprenant aussi Lerrain et Vioménil, Escles appartenait au bailliage de Darney. Son église, sous le vocable de saint Étienne, était le siège d’un doyenné de l'archidiaconé d'Épinal, au diocèse de Saint-Dié. La cure était à la collation du chapitre de Remiremont et au concours.
Paulhac (Nauta Garona)
Toponimia
Paulhac es atestat de Paolhaco en 1270. Dauzat e Rostaing interprètan Paulhac coma lo resultat del nom latin d'òme Paulius o Paullius [Paullius per Negre], ambe'l sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -aco(n). Paulhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Paullius o Paulius.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, la parròquia de Saint-Paul-d’Yder èra de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de Basús, es Sent Pau. Saint-Paul-d’Yder es al sud de Paulhac e a l'èst de Basús; demòra sus la mapa modèrna un lòc Ider.
Ciconiiformes
Discussion de la classificacion
La classificacion de Sibley et Monroe basada sus de tèsts d'ibridacion de l'ADN rapròcha los Falconifòrmes, los Caradriifòrmes e d'autres òrdres d'ausèls marins, dins un òrdre dels Ciconiifòrmes (sensu lato) largament espandit. Aqueste apròchi fa pas encara l'unanimitat dins los ornitològs, mas servís de basa a las doas principalas referéncias utilizadas dins aquesta enciclopèdia, per la taxinomia dels ausèls (ITIS e la Lista d'Alan P. Peterson). Intègra las familhas seguentas :
Soto en Cameros
Soto en Cameros es una comuna de la Rioja.
Auson
Auson (Auzon en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Icaria
Flora e fauna
De regions de l'illa d'Icaria (tot coma dins las illas de Forni) son integradas dins lo ret Natura 2000 per gardar l'environament natural e la granda biodiversitat. I a fòrça plantas endemicas (21) e d’invertebrats (15). Aqueste important endemisme es degut a la situacion geografica de l'illa (proximitat de l'Asia menora), de la nautas altitudas e la granda varietat dels biotòps.
Segonda Guèrra mondiala
Pendent la guèrra civila, en 1945-1949, près de 13 000 comunistas foguèron desportats a Icaria per l'Estat grèc organizat pels Americans e britanniques. Pendent tres ans, lo nombre de desportats passa largament aquestes dels abitants. Aquestes se comportèron mai en òstes amistoses qu'en garda amb los desportats e de ligams encora vius s’èran ligats. Es dempuèi aquesta epòca que los abitants d'Icaria son favorables al comunisme e que l'illa es chafrada l'« illa roja », (« Kokkino Nisi », Κόκκινο νησί) o lo « ròc roge » (« Kokkinos Vrahos », Κόκκινος Βράχος).
Transpòrts
L'illa es ligada a la Grècia continentala per de ferries dempuèi Lo Pirèu. De ferries fan tanben de ligams jornalèrs amb Samos. D'autres ligams maritims existisson amb las Cicladas e Chios.
Fèstas
Al sègle XIX, Epameinondas Stamatiadis (Icarica, Samos 1893) conta: "Los Icarians son de grands amics de las fèstas, s’assemblant pertot ont se pòt festejar quin que siá sant o glèisa, primièr a causa de lor pietat, enseguida per ajudar financièrament las celebracions religiosas."
Uèi, lo profan pren lo pas sul religiós. Las fèstas, los paniyiria (πανηγύρια) son mai sovent organizadas en onor d'un sant e sovent al pé d'una glèisa o capèla, mas los beneficis servisson a financiar de projèctes collectius, coma l'adobament carrièra. Mai sovent, s’i manja de vianda de cabrit grasilhat, acompabnhada de saladas e de vin local. Enseguida, al son d'un orquèstre tradicional, las gents dançan fins al matin.
Longevitat
L'illa es coneguda per la longevitat de sos abitants, amb fins a un tèrç de personas atenguent mai de : activitat fisica moderada, campairòls, legums, èrbas, cerealas, trufa, lach de craba, tisanas, cafè. Lo secret vendriá tanben del sens del partatge, de l'ajuda mutuala, de la libertat, e de la sobrietat. Fa alara partit de la lista de las zònas blavas identificadas dins lo mond ont la longevitat es significativament al dessús de la mejana.
Côte-Nord
Côte-Nord es una region administrativa del nòrd-èst del Quebèc situada entre la província de Tèrranòva e Labrador e lo riu Saguenay. La populacion se concentra sustot a la riba del riu Sant Laurenç. L'economia de la Côte-Nòrd se basa principalament sus la pesca, la silvicultura e las minas. Es devesida en 5 municipalitats regionalas de comtat (MRC) e 52 municipalitats.
La Folhada
La Folhada, (La Fouillade en francés) es una comuna roergassa situada dins lo departament d'Avairon e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Los sonets de Shakespeare
Dedicacion
drecha|vinheta|Pagina de dedicacion dels Sonets Los Sonets son liminats per una dedicacion a un "Mr. W.H.". L'identitat d'aquela persona demora un mistèri e, dempuèi lo sègle XIX provoquèt grandas especulacions.
Lo Jovent blond
vinheta|Henry Wriothesley, 3n Comte de Southampton a 21 ans. Protector de Shakespeare, e candidat per èsser Lo Jovent Blond dels sonets. Lo "Jovent Blond" es lo non momenat jovent a qui los sonets 1a 126 son adreçats. De comentators, notant lo lengatge romantic e amoros utilizat dins aquela sequéncia dels sonets, suggeriguèron una realcion sexuala entre eles; d'autres i legisson una relacion d'amor platonica.
Tobía
Tobía es una comuna de la Rioja.
Wanzi
Classificacion
Per Nurse e Philippson (2003), lo bekwel fa partida d'un grop njabi amb lo duma, lo nzebi, lo tsaangi, lo mwele e lo vili.
Lo Buçon
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pep Coll
Experiéncia professionala
Los sieus començaments coma professor remontan al temps qu'èra a la Pobla de Segur (Palhars Jusan) ont demorèt cinc ans. En aquel periòde foguèt quand s'avisèt de son interès mai fòrt cap a la lenga del país, lo catalan, que non pas cap a la filosofia que ne venguèt desapassionat durant los darrièrs ans de sa carrièra. Un còp capitètt las concorses decidiguèt de començar un nòu camin dins la vila de Lhèida, qu'a Barcelona son experiéncia viscuda temps passat coma estudiant i èra pas estada gaire confortabla. Foguèt alara dins la vila de Lhèida que trebalhèt coma professor de lenga e literatura catalana dins l'institut de segondària I.E.S Màrius Torres dempuèi l'an 1980-81 fins a 2009-10.
Chaac
Mentre qu'una part bèla dels dieus ancians d'America Centrala son estats doblidats dempuèi un brave brieu pels descendents dels abitants originals a l'ora d'ara, las preguièras a Chaac, en general d'una biais rotinièr e non pas especificament en temps de secada, son documentadas dins la peninsula de Iocatan. Aquestas contunhan d'èsser emplegadas uèi pels pageses crestians d'origina maia. D'unes antropològs an trobat d'autras preguièras encara emplegadas a l'ora d'ara que son identicas a las preguièras precolombinas a Chaac levat que lo nom Chaac es estat remplaçat pel nom de Sant Tomàs.
La divinitat Chaac a pas cap de ligam amb las figurinas toltècas o los altars generalament coneguts coma "Chac Mool". Se pensa qu'aquelas figuras, que representan una forma umana inclinada amb lo cap que tomba de costat e que tenon una mena de plat o bòl, èran associadas als rites de sacrifici uman. Lo nom chac mool es una invencion d'un antiquari del sègle XIX Augustus Le Plongeon, que chac correspondiá aparentament al mot iocatèc chak que significa "roge" o "grand".
Thrash metal
Lo thrash metal qu'ei un estil musicau derivat deu heavy metal qui apareishó dens los ans 80.
Las pèças de Shakespeare
Quand Shakespeare arribèt pel primièr còp a Londres a la fin dels ans 1580 o començament dels 1590, los dramaturgs escrivent pel nòu empont de l'epòca (coma The Curtain Theatre) combinavan dos diferents estils dramatics tradicionals dins un novèla e destriada sintèsi Elisabetana. De per abans, las formas mai comunas del teatre popular anglés èran las moralitats del periòde Tudor. Aquelas pèças celebravan la pietat generalizada, utilizant d'atributs morals personificats per incitar o menar lo protagonista e causir una vida vetuosas puslèu que lo Mal. Los personatges e l'intriga son mai simbolics que realistas. Es plan possible que mainat, Shakespeare vejèt aquel tipe de pèça (e tanben benlèu, de mistèris e miracles).