cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selva temperada umida
Las condicions umidas de las selvas temperadas umidas abrigan generalament un sotabòsc de mossas, de falguièiras e d'unes arbustes. Aquelas selvas podon èsser: selvas temperadas de conifèrs o selvas temperadas de fulhoses e mixtes.
Distribucion
Los bòsques temperats cobrisson una granda part del mond, mas los de tipe umid apareisson solament dins paucas regions.
Alois III de Liechtenstein
Alois (Alois Philipp Maria von und zu Liechtenstein,), n. en 1968 a Zuric, es l'actual cap de l'Estat de Liechtenstein. Lo 15 d'agost de 2004, recebèt del seu paire Hans Adam II lo bailejar dels afars corrents e foguèt nomenat per ordonança representant abilitat a l'exercici de totas las foncions de cap de l'Estat.
Batalha de Mansfield
La batalha de Mansfield se debanèt lo 8 d'abriu de 1864 durant la Guèrra de Secession ([[1861-1865). Opausèt una armada nordista de 12,000 òmes comandats per lo generau Nathaniel Banks ai tropas dau generau sudista Richard Taylor (9,000 òmes). S'acabèt per una victòria defensiva de la Confederacion que capitèt d'arrestar definitivament leis ofensivas estatsunidencas vèrs Tèxas.
Faleiràs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Ronse
Ronse es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Periòde de rotacion
Periòdes de rotacion del Solelh e de las planetas del Sistèma Solar
Nota: los periòdes negatius indican que lo sens de rotacion es contrari al de la Tèrra.
Bitschwiller-lès-Thann
(en francés)
Camphin-en-Carembault
Camphin-en-Carembault es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Sydney
Sydney es la pus granda vila d'Austràlia e la capitala de l'Estat de Nòva Galas del Sud.
Revèl
Istòria
Calvayrac, o probablament en occitan Calvairac'' èra una parròquia de la diocèsi de La Vaur. Sus la mapa de Cassini, le nom es escrit St-Pierre de Calvairac a l'oèst de Revèl e al nòrd de Dreuilhe. La mapa modèrna mòstra simplament St-Pierre, ambe una glèisa e un cementèri.
Vinhana (departament)
Lo chapluòc es Peitieus.
Lista dels comitats locals d'Anem Òc
23 – Cruesa Institut d’Estudis Occitans de Lemosin ieo.lemosin(arròba)free.fr
Valadas Occitanas CHAMBRA D'ÒC -Chamin Arnaud Danièl, 18 I-12020 ROCCABRUNA CN chambra.doc(arròba)tele2.it
Provença
pamoc(arròba)club-internet.fr - Michel Benedetto l'Agora A5 - ch. des pruniers- 04100 Manòsca m.benedetto.felibrige(arròba)orange.fr
Semerville
Istòria
L'occupation humaine a été constante sur cette terre agricole très riche. La commune est traversée par les ruines d'une route gallo-romaine dite voie de Jules César ou chemin de Chartres, qui sont également visibles sur les communes voisines de Verdes, Membrolles et La Colombe. Son nom est dérivé de Semervilla, soit le domaine de Sig-mar (nom d'homme germanique).
Blodelsheim
Blodelsheim en alemannisch ( Blodelsheim en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Alcalí
Originas e definicions dels alcalís
esquèrra|vinheta|240x240px|Soda autrescòp calcinada en baia de Somme Tradicionalament, un alcalí presenta un sal extrach de cendres d'un fogal quin que siá. Las cendres de vegetals èran culhida e amassadas per exemple dins una simpla tela de lin o de cambe. Los cendrièrs tancats èran asagats d'aiga, puèi quichat per ne far sortir un lixiviat o chuc de percolacion liquid que, per concentracion de la solucion aquosa e evaporacion de l'aiga, daissa se pausar de sals fins, solubles dins l'aiga que se nomenava alcalís.
Un cas singular: l'alcali ammonia o aiga d'Amon
L'amoniac o solucion aquosa de amoniac èra considerada dempuèi l'Antiquitat coma un "alcalí" singuliar  : mai èra calfat, mai perdava sa fòrça coma se s'envolava misteriosament. Mai, se podava pas lo purificar passant per una forma definitiva de sal estable. Que, en mai, èra obtengut per distillacion d'un cert nombre de matèrias animalas, subretot lors déjeccions coma l'urina, aquel singular principi actii se nomena alara alcali volatil. Totes los autres alcalís, pels destriar de l'amoniac, èran nomenats alcalís fixats.
Apareisson dels alcalís organics amb lo vam de la quimia organica
D'en primièr nomenats alcalís organics, aqueles còrs organics tornèron èsser nomenat al començament de periòde, encara de biais generic, alcaloïdes.
Mitologia
L'alcalí es, segon fòrça cresença mediterranèas o europèas encara comunas a l'epòca modèrna, un principe-sal d'extraccion singulara, que se podava classificar a costat del sal marin s'aviá pas una proprietat basica antiacia fondamentala. Correspond a una entitat subtila, aisidament purifiabla, manipulabla e agressiva per la pel o las mucosas, en correspondncia amb un grand nombre de djinns o d'esperit de l'aiga qu'arrestan pas de los emportar amb eles, a vegada al prejudici de las plantas qui noirissan los Òmes. Los djinns de la mar serián mai poderoses (atrasents), vaquí perque la mar a una aiga dença e salada, disiá lo contaire berbèr, mas es possible de trobar los diferents alcalís brutlant las produccions des vegetalas, èssers vivants que sabèron los prene per se'n noirir o se n'aparar.
Ucraïna
Lo Rus' de Kyiv
Pasmens, de conflictes intèrnes e d'invasions novèlas de pòbles nomadas eurasiatics fragmentèron pauc a pauc lo Rus' de Kyiv. De 1054 a 1224, aperaquí 64 principats se formèron sus son territòri. En 1203, lei Cumans prenguèron e pilhèron Kyiv. Un an pus tard, aqueu declin foguèt agravat per lo sac de Constantinòple per la Quatrena Crosada (1204) que privèt lo reiaume de son partenari economic principau. Ansin, dins lo corrent dei sègles XII e XIII, l'unitat e la poissança dau reiaume dispareguèron pauc a pauc e lo títol de senhor de Kyiv venguèt subretot simbolic avans de disparéisser d'un biais definitiu amb la presa de la vila per lei Mongòls en 1240.
Usinens
Istòria
En 1629, la peste estrosseja la region.
Dintratz 1690 a 1696, lo duché de Savoie a ocupat per las armadas francesas de Louis XIV.
Chalalher
Chalalher o Chalaier (veire toponimia), prononciat [tʃara'je] o [ʃara'je], e non pas Chalièr / Chaleir (Chaliers en francés), z-es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vicaria Calariensis, en 924, Villa... in aice Calerinsi, vèrs 939, Chalerium, en 1338, Challier, en 1380, Chalers, en 1381, Chailher, en 1391, Chaleyrum, Chaleyrum, Chalier, al sègle XIV, Chaleyres, en 1494, Chaliès, Challiers, en 1624, Chaliers, alh sègle XVII, Chaliès en Alvergne, en 1671,. Dauzat explica l'origina delh nom per un pre-indoeuropèu, *Kal-, « pèira, ròc », amb lo sufixe latin -arius (> auvernhàs -èir), qu'auriá poscut remplaçar un sufixe mai ancian -aris (cf. Calàs (Var). . Mas los Féniés explican lo nom per un gallés calio « pèira », absent del diccionari de Delamarre, que coneis pasmens caleto-, « dur » e que cita dins un autre obratge callā > calā, « casselalha (peiregàs, clapàs, clapareda) », en afortissent, contra Dauzat, la celticitat de *cal-, « dur » . La contradiccion entre las fòrmas ancianas e la prononciacion modèrna pausa problèma : i a una sillaba en mai e la finala es pas la que dona normalament lo sufixe -ariu en auvernhàs, que seriá -èir (veire las latinizacions Chaleyrum). Lo sufixe vengut de -ariu dona l'impression d'èsser -ièr; en realitat, sembla una metatèsi (Chalèir > Chalier > Chalhèr). Chal téner compte de l'alteracion de -l- intervocalica en -r- dins lo país, e non pas en -g- coma al nòrd e a l'oèst. Sembla ben qu'aquela alteracion puescha afectar tanben -lh : Chaulhac se pronóncia regularament [tsu'ja] (/au-/ pretonic auvernhàs > [u-], e -lh- se iodiza) mas son diminutiu Chaulhaguet fai [tsuria'gi]. *Chalhièr poiriá faire sobelh meime modèl *Charièr, puèi lo grope r + iòd, pesant, se poiriá aleugerir en se desvolopant en *-raj- : *Charièr > *Charaièr > Charaier. Dins -lh-, l'element -l- e sa palatalizacion se son separats, en laissant la consonanta e lo iòd dins doas sillabas diferentas. 'Quò fai qu'una grafia Chalaier seriá pus rigorosa que Chalalher.
Ucraïna
La Revolucion Arange e sei decepcions
Enebit d'un tresen mandat per la constitucion, Leonid Kotchma poguèt pas se presentar a l'eleccion presidenciala de 2004. L'escrutinh opausèt Víktor Ianokòvych, un oligarca de l'èst, a Víktor Ioshchenko, un economista sostengut per l'oèst. En causa de fraudas, lei resultats dau segond torn foguèron fòrça contestats per lei partisans d'Iochtchenko qu'adoptèron la color arange coma simbòl. Après una lònga crisi, obtenguèron contentament e un tresen torn donèt la victòria a son candidat (56%). Pasmens, lei venceires de la Revolucion Arange se devesiguèron rapidament entre elei e mau capitèron de dispausar d'una majoritat parlamentària. En 2006, perdiguèron leis eleccions legislativas e Víktor Ianokòvych foguèt ansin nommat cap dau govèrn. Iochtchenko assaièt sensa succès de dissòuvre lo Parlament e Ianokòvych ganhèt l'eleccion presidenciala de 2010. Aqueu periòde veguèt la perseguida de la represa economica, sostenguda per la demanda chinesa, mai veguèt egalament l'agravament dei tensions interioras èst-oèst e de retards dins la modernizacion de l'economia e de l'administracion, fòrça corrompudas, dau país.
Leberon
Leberon (Luberon en francés) es un massís calcari d'Occitània, en Provença, entre lei departaments deis Aups d'Auta Provença e de Vauclusa. Lo massís compren tres « montanhas » :
Montbeugny
Istòria
La parròquia i aguèt fondat l'an 850 e donada a la glèisa Sant-Nazaire de Autun. Una via romaine passava sul territòri de la comuna.
Waasmunster
Waasmunster es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Nauta Vinhana
La Nauta Vinhana, la Nauta Viena o la Viena Nauta (o mens localament Auta Vinhana, Auta Viena) (87) es un departament francés situat en Occitània, dins la region administrativa de e maitot dins la region istorica de Lemosin. Sos abitants son los naut-vinhauds e las naut-vinhaudas.
Olocèn
Desvolopament uman
Lo començament de l'Olocèn correspond amb lo començament del Mesolitic dins la màger part d'Euròpa, mas per l'Orient Mejan o Anatolia, qu'i comencèt lo Neolitic, se preferís de parlar d'Epipaleolitic.
Ans 1420
Istòria
1421 : victòria francoescocesa de Baugé (21 de març) còntra una armada anglesa. Aquò permetèt au rèi Carles VII de renfòrçar sa posicion. 1422 : illustracion de la renaissença de la poissança otomana, lei Turcs organizèron un sètge de Constantinòble (junh-aost). Per aquò, utilizèron per lo premier còp de pèças d'artilhariá. Pasmens, son assaut generau foguèt durament rebutat e lo sultan Murad II decidèt puslèu d'atacar Salonica (→ 1423) 1423 : incapables de defendre Salonica, lei Bizantins donèron la vila ai Venecians (→ 1425). 1424 : en Africa Orientala, conquista de la capitala etiopiana per una coalicion musulmana. De milièrs d'Etiopians foguèron desportats en Iemèn mai lo negus Yeshaq I capitèt de reconquistar una partida dei territòris perduts. 1425 : restauracion de la patz entre Bizantins e Otomans. Constantinòble i perdiguèt la màger part de son territòri e deguèt desenant pagar un tribut anuau ai Turcs. L'emperaire Manual II Paleòleg moriguèt après la signatura d'aqueu tractat e laissèt lo poder a son fiu Joan VIII Paleòleg. Aqueu darrier devesiguèt lo rèsta de l'Empèri amb sei fraires per ne'n melhorar la defensa. 1426-1428 : en Mesoamerica, après la captura e l'execucion dau cap astèc Chimalpopoca per Maxtla, eiretier dau sobeiran d'Azcapotzalco, formacion de la Tripla Aliança entre Tenochtitlan, Texcoco e Tlacopan. Aquò entraïnèt un conflicte còntra Azcapotzalco. 1427 : reconquista de certaneis illas de la Mar Egèa per lei Bizantins après una victòria còntra lo senhor e marchand italian Carlo Tocco. 1429 : en Etiopia, mòrt dau negus Yeshaq I que foguèt remplaçat per son fiu Andreyas.
Rehaincourt
Rehaincourt es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Istòria
Uèi, lo pòble ofrís una dobla cara : l'abitat ancian a l'entorn de la glèisa e de la comuna, l'abitat nòu al centre e al faubourg. Amb qualques 300 abitants dempuèi los ans 1960, la municipalitat prossegueix lo sieu essor : de bastiments nòus, equipas collectivas e de loisirs. Sièis espleitacions agricòlas #que 3 GAEC, un comèrci, un artesan e una entrepresa de col·lecta de déchets industrialas ne mantenon una vida rurala en plena mutation. La populacion activa tròba de trabalhs en las indústrias o los servicis de la conca de la Moselle.
Canton de Juranson
Istòria
Lo canton que's creè peu decret 73-669 deu 13 de julhet 1973.
Zomergem
Zomergem es una comuna de la província bèlga de Flandra Orientala.
Idrogèn metallic
L'idrogèn metallic es una fasa ipotetica de l'idrogèn somés a una pression fòrça importanta. Seriá un constituent major dei jaç intèrnes dei planetas gigantas coma Jupitèr ò Saturne.
Ressòrt
Caracteristicas generalas dels ressòrts
Per un estat de constrencha o de deformacion donat, lo rapòrt entre la sollicitacion e la deformacion es nomenada regdor :
Materials e tractaments
D'entre los acièrs, una premièra familha es aquesta dels acièrs manganès silici contenent de 1,5 a 2 % de silici, 0,6 a 0,7 % de manganès, 0,4 à 0,6 % de carbòni, amb possiblament un pau de cròme, de tungstèn, de molibdèn o de vanadi. I a las nuàncias seguentas : 45S7 (ressòrts de lamas), 55S7, 45SCD6, 60SC7, (barras de torsion), 45SW8. I a tanben d'acièrs al cròme, amb de vanadi, de manganès o du silici-molibdèn, per exemple : 45C4, 50CV4. Aquestes materials existisson pas que dins de grandas dimensions: fial de diamètre superior a 6 mm, lama d'espessor superiora a 4 mm.
La còrda de piano es (en principi) un fial d'acièr de 0,8 - 1 % de carbòni, que la superfícia polida es levada de decas o d'imperfeccions notablas susceptibles de provocar de riscs de rupturas de lassièra. S'atenh normalament una limita d'elasticitat Re = 1 210 MPa pel fial de 0,5 mm e Re = 1 125 MPa pel fial de 13 mm.
Ressòrts en materials composits
Los ressòrts en materials composits son de biais general mai ecologic que los estandards ressòrts elicoïdals en acièr. Lor procediment de fabricacion demanda ni tractaments termics ni tractaments de superfícia, mermant atal la quantitat d’energia utilizada a sa fabricacion.
Villemurlin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Andrieu de la Chalm
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Essonne (departament)
Oficialament creat lo 1èr de genièr de 1968 per desmembrament de l'anciana Seine-et-Oise, pòrta lo còde Insee e postal 91 e cobrís un territòri de 1 804 km2 ocupat en 2017 per 1 296 130 d'abitants. Son capluòc es Évry-Courcouronnes (Évry entrò fin 2018).
Heippes
Geografia
Extrach d'un article de L. LAVIGNE, Aparegut en 1949 en "La Meuse Agricòla", a la rubrique "en Recorrent los nòstres pòbles meusiens".
Extrait d'un article de L. LAVIGNE, paru en 1949 dans "La Meuse Agricole", à la rubrique "En parcourant nos villages meusiens".
Sinagòga de la Congregacion Israelita de la Republica Argentina
Que ho fondada per la creishenta comunatat judiva de Buenos Aires (qui ho ua estona ua de las màger au monde) en 1887 puish amplificada en 1932 entà la deishar dens l'estil romanic bizantin present. Que's tròba dens lo quartièr de San Nicolás pròche deu Teatro Colón.
Campet e La Molèra
Toponimia
Negre e Astor, citats per B. Boyrie-Fénié, qu'explican lo nom vien de l'occitan camp (deu latin campus), dab lo sufixe diminutiu -et; lo sens qu'ei de « petit camp ». Bénédicte Boyrie-Fénié ajusta pas arren a l'explicacion deus tres autors.
Per La Molèra, Bénédicte Boyrie-Fénié qu'explica molèra com « lòc on i a un molin », justificat per l'existéncia d'un ancian molin sus l'Estrigon. N.B. Simin Palai que dona a moulè lo sens de « persona qui repica o adòba mòlas ». Los mots relatius a molin dens la Palai que son mouliè, moulière.
Alveringem
Alveringem es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Congrès Nacional Indian
Ideologia e politica
Fin finala, lo Congrès demorèt ligat a la laïcitat de l'Estat.
Organizacion
Lo Congress Parliamentary Party amassa los membres de la Lok Sabha e de la Rajya Sabha elegits jos la bandièra del Congrès.
Planeta tellurica
Una planeta tellurica es una planeta principalament compausada de ròcas e de metaus. Son estructura intèrna es organizada a l'entorn de tres jaç concentrics (nuclèu, mantèu e crosta) e sa superficia es cubèrta de materiaus non volatils (ròcas, liquids). Sa densitat es generalament auta, compresa entre 4 e 5,7. Leis exemples pus coneguts de planeta tellurica son lei quatre planetas intèrnas dau Sistèma Solar. Pasmens, quauquei satellits coma la Luna ò Io presentan una estructura similara. Dins lo rèsta de l'Univèrs, quauqueis exoplanetas son de planetas telluricas confiermadas coma Gliese 581 c mai sei caracteristicas son mau conegudas en causa dei dificultats de deteccion.
Raúl Soldi
left|200px|thumb|Païsatge de Villa Bellester, Raúl soldi, [[1935]]thumb|200px|Raúl SoldiRaúl Soldi (Buenos Aires, lo 27 de març de 1905 e lo 21 d'abriu de 1994) qu'ei un pintre argentin famós per aver ondrada la copola deu Teatre Colón a Buenos Aires en 1966. La soa carrièra totun que ho internacionau e las soas òbras que son expausadas dens mantuns musèu com a Nava York o au Vatican.
Carbonat de sòdi
Per contre, cal pas confondre l carbonat de sòdi amb la soda causitca o encara amb lo bicarbonat de sòdi, autrecòps nomenat communament bicarbonat de sode.
Toxicitat
Lo carbonat de sòdi es pas toxic per l'environament. Pòt èsser irritant sus la pèl e es donc preferable de lo manipular amb de gants.
Utilizacion
La soda es fòrça sovent utilizada en sintèsi quimica. Per resumir aqueles emplecs pletorics, son apond permet sovent de preparar de derivats sodics d'un o de compausat(s), aquel(es) derivat(s) venent fòrça mai soluble dins l'aiga que lo compausat inicial. Unes produchs obtenguts a partir de la soda son lo bicarbonat de sòdi purificat, lo silicat de sòdi e sos derivats, los fosfats, lo percarbonat de sòdi, lo bicromat de potassi, los sulfits, d'engrais...
Anvin
Anvin es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Coulommes e Marqueny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La période de la Révolution française est un peu agitée, le maître d'école se révélant un passionné jacobin et faisant arrêter quelques personnes du village, emprisonnés comme suspects à la prison de la Chartreuse du Mont-Dieu.
Candressa
Toponimia
Segon Dauzat, Candressa que vien deu nom gallo-roman (compréner : d'origina celtica) *Cantricius, inatestat, derivat deu nom gallic Cantrius : *Cantricia (villa).
Le Bonhomme
Le Bonhomme en alemannisch (Le Bonhomme en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Val de Danha
Val de Danha (Val-de-Dagne, en francés e oficialament) es una comuna novela d'Aude, en Occitània. Es creada lo 1èr de genièr de 2019 per la fusion de Montlaur e Pradèlas en Val que venon comunas delegadas.
Giganta de glaç
Leis observacions an permés de descubrir dos sostipes de gigantas de glaç que son dichs Neptun freg e Neptun caud. Lo premier gropa lei gigantas de glaç que son alunchadas de son estela, coma Uranus e Neptun. Lo segond designa lei gigantas de glaç qu'orbitan a proximitat de son estela.
Empuré
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Launaguet
Istòria
Sus la riba drecha de l'Èrs, i aguèt lo territòri de Launac, probable un fèu senhoral concadat pels comtes de Tolosa, que contrarotlavan la rota, lo pont e un masatge nomenat Launaguet, diminutiu de Launac. Sus la riba esquèrra, l'abadiá de Sant Sarnin fondèt la salvetat de Matapesolh, masatge bastit prèp de l'actual quartièr del pont.
Dierre
Geografia
La municipalitat a situat a l'èst de Sant-Martin-lo-Polit e a l'Oèst de Bléré al bòrd del Doncas que.
Esclusa de Puègeric
vinheta L'esclusa de Puègeric es una esclusa de bacins dobles del canal del Miègjorn. Bastida cap a 1674, se tròba a 136,4 km de Tolosa a 57 m d'altitud. Las esclusas adjacentas son l'esclusa de Joarras a l'èst e l'esclusa de l'Agulha, a l'oèst.
Planaise
Planaïze en arpitan (Planaise en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Val d'Oise
La Val d'Oise (var. la Vath d'Oise, la Vau d'Oise) (95) (en francés le Val-d'Oise) es un departament de França, dins la region de l'Illa de França. Creat en 1968 après lo demembrament del departament de Seine-et-Oise. Constituís la part nòrd de l'aglomeracion parisenca. Se caracteriza per son territòri contrastat regropant, especialament dins sos dos pargues naturals regionals un patrimòni toristic e natural d'un latz e, d'un autre latz, de zonas fortament urbanizadas, lo primièr aeropòrt d'Euròpa continentala (París Charles-de-Gaulle), de pòls d'activitat economica nacional e internacional. Pren son nom d'Oise, afluent màger de Sèina que ten la font en Belgica. La vila de Pontoise est lo capluòc del departament. L'Insee e la Pòsta li atribuisson lo còde 95.
Lo Pòrt de Boc
Lo Pòrt de Boc es una comuna provençala situada dins lo comuna provençala situada entre l'Estanh de Bèrra e la Mar Mediterranèa dins lo departament dei Bocas de Ròse e dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur. Creada en 1866 per desmembrament dei territòris de Fòs e dau Martegue, la vila es venguda un centre industriau e obrier especializat dins la construccion navala e l'industria quimica. Pasmens, dins leis ans 1960-1970, la sarradura dei chantiers navaus e l'aplant dau desvolopament dau complèx industriau de Fòs entraïnèron una crisi demografica prefonda marcada per un declin demografic e un apauriment de la populacion. Aquela crisi durèt fins ais ans 2000-2010 que veguèron lo començament d'una transicion malaisada vèrs lo torisme e la produccion cinematografica.
Toponomia
L'etimologia de Pòrt de Boc es desconeguda mai lo tèrme es relativament ancian coma l'indica la mencion Portus de Boc presenta dins un document de 1147. Una premiera ipotèsi li dona una origina ligura a partir d'un tèrme en *bukk ò en *ug susceptible de designar una autor. Una autra ipotèsi considèra puslèu lo tèrme latin boca que designa una embocadura. Auriá un liame amb la localizacion de la vila a la sortida de l'Estanh de Caront entre la Mar Mediterranèa e l'Estanh de Bèrra. Frederic Mistral adoptèt aquela ipotèsi dins lo Tresaur dau Felibritge.
L'industrializacion de la vila
Durant aqueu periòde, la populacion de la vila conoguèt d'evolucions importantas. D'efiech, l'exòdi rurau entraïnèt inicialament una demenicion fòrta de la populacion que passèt de 1,366 abitants en 1866 a mens de 930 en 1876. Pasmens, tre 1881, 1,473 abitants èran recensats e comencèt un cicle de creissença demografica regulara que menèt la populacion comuna a 6,136 personas en 1936.
L'apogèu industriau
Durant la Segonda Guèrra Mondiala, la vila assostèt divèrsei movements de resisténcia, sovent comunistas. Pasmens, en causa de son importància portuària, foguèt ocupada per una garnison relativament importanta. Plusors fortificacions litoralas foguèron tanben bastidas per blocar una eventuala ataca aliada. En 1944, leis Alemands capitèron de destrurre la màger part dei naviris presents dins lo pòrt. Una partida deis installacions foguèt egalament damatjada. Pasmens, gràcias a l'ajuda deis obriers de la vila e au trabalh d'una unitat de l'engèni militar estatsunidenc, lo pòrt tornèt venir operacionau tre setembre de 1944. En particular, un important oleodücte foguèt construch per avitalhar Lion.
Cantaing-sur-Escaut
Cantaing-sur-Escaut es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria
La municipalitat a probablament conegut una aucupacion préhistorique.
Cantin
Istòria
La seigneurie est vendue au Caudron, rentiers de Douai, en 1677. Après plusieurs rachats elle est attribuée en 1721 à un membre de l'illustre famille de Rémy, l'une des plus anciennes de Douai. Le territoire de Flesquières est ajouté à celui de Cantin, situé en Flandre wallonne avant la Révolution ; le village, qui s'étend entre Cantin et Arleux, faisait auparavant partie du Hainaut. Théâtre de violents affrontements au, Flesquières aurait appartenu à sainte Aldegonde, fondatrice de l'abbaye de Maubeuge et a été rasé en 1793.
Omofòbia
L’omofòbia designa las manifestacions de mespres, reget, e òdi contra de personas, de practicas o de representacions omosexualas o supausadas n'èsser.
Saint-Sauveur (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Omofòbia
Agressions
La paur de l'agression, verbala o fisica, es un trach parejat per nombre d'omosexuals, que, mai sovent, desertan las zonas ruralas per anar a la vila, ont las populacions serián mai dobèrtas e mens agressivas. Dins de vilas, coma París (quartièr del Marais) o Montpelhièr coma dins d'autras metropòlis mondialas (coma San Francisco als EUA), existís de comunautats omosexualas, es adire un acamp de personas omosexualas s'inscrivent dins un airal geografic delimitat puslèu que veraiament dotadas de valors comunas. Las violéncias fisicas contra d'omosexuals existisson pasmens dins aquestas metropòlis e son a vegada lo fach de bandas urbanas.
Istòria de l'omofòbia
L'omofòbia d'Estat foguèt practicada a de gras diferents per de regims diferents, que sián republicans e democratics coma la França e los EUA o monarquics e parlamentaris coma lo Reialme Unit o encara totalitaris coma en URSS, en Alemanha nazia o en Espanha franquista. Es ara encara presenta dins de païses autoritaris, religioses o conservators, coma l'Arabia saudita o l'Iran, los Emirats arabis units, la Mauritània, lo Nigèria, lo Sodan, la Somalia e lo Iemèn ont l'omosexualitat pòt encara èsser castigada de la pèna de mòrt.
En França
Aquesta lei crea un destraiment explicit entre rapòrts omosexuals e eterosexuals al subjècte de l’edat a partir de que un minor civil pòt entretenir una relacion sexuala amb un adult, sens qu'aqueste adult cometa una infraccion penalament reprimida (21 ans pels rapòrts omosexuals e 13 ans pels rapòrts eterosexuals puèi 15 ans a partir de 1945 ).
Situacion mondiala actuala
Ara, los actes omosexuals son encara passibles de pèna de mòrt dins set païses: Afganistan, Arabia Saudita, Iran, Nòrd del Nigèria, Mauritània, Sodan e Iemèn. aquestas legislacions son efectivament aplicadas. Atal, lo 19 de julhet de 2005, dos adolescents iranians de 16 e 18 ans d'edat, foguèron penjats a Mashhad, en Iran, per aver agut de relacions omosexualas. Al Nigèria en 2007, 18 omosexuals son jutjats e risca la pèna de mòrt dins l'Estat de Bauchi.
Levat las pènas de preson, de païses practican una omofòbia d'Estat, refusant d'aplicar los dreches constitucionals alara que reconeisson los dreches de l'Òme, e favorizant la persecucion e l'agression fisica contra los omosexuals. Atal, al Marròc, en març de 2016, après que dos òmes omosexuals foguèron agressats e tabassats a lor domicili privat, un d'eles foguèt condamnat a quatre meses de preson fèrma per « actes contra natura », alara que los agressors foguèron condamnats a dos meses amb ajornament.
La Westboro Baptist Church
vinheta|Un membre de la Westboro Baptist Church brandís un panèl sus que es escrich : « Dieu òdi los joan-femna » Als EUA, lo reverend omofòb Fred Phelps creèt un grop activista religiós que compta une centenat de membres, la Westboro Baptist Church, fondada sus une teologia antiomosexuala e subretot compausada dels pròches del fondator. Lo grop se singulariza per de presa de posicion extremistas al subjècte de l'omosexualitat e creèt lo site internet God hates fags («Dieu òdi los joan-femna »). A la seguida de l'assassinat del jove omosexuel Matthew Shepard, prepausa l'ereccion d'una estèla qui portariá un imatge del jovent assassinat amb l’inscripcion « Matthew Shepard dintrat en Infèrn lo 12 d'octobre de 1998 per aver desfiat la lei de Dieu ».
Dins lo mond
La jornada mondiala de luta contra l'omofòbia foguèt instituida le 17 de mai de 2005 per Louis-Georges Tin, president du Comitat IDAHO (International Day Against Homophobia). Ara, aquesta jornada es celebrada dins mai de 60 païses, e es reconeguda per la França, la Belgica, lo RU, les Païses Basses, lo Luxemborg, lo Mexic e lo Còsta Rica.
Al Canadà
Al Canadà, lo deputat omosexual Svend Robinson assagèt en 2002 de far introduire una lei (C-250) interdisent tota publicacion negativa contra los omosexuals, per exemple de passatges de la Bíblia, de l'Alcoran e de la Torah. Los defensaires de las libertats civilas pasmens empachèt aquesta legislacion jutjada repressiva. Aquesta lei foguèt aprovada al Senat canadian en mai de 2004 amb amendaments.
En França
Coma dins unes autres païses dins lo mond, quand lo mobil d'una agression fisica o d'un murtre es l'orientacion sexuala de la victima, la lei fa mai pesugas las pènas que son normalament donadas.
L'enforçament de la luta contra los dichs discriminatòris de caractèr sexiste o omofòb foguèt plan establit pel legislator :
Canens e Arriaub
Canens Arriu Aub o meilèu Canens e Arriaub segon las règlas (Canenx-et-Réaut en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
La fòrma grafica deu nom de la comuna
Bénédicte Boyrie-Fénié qu'escriu Canens Arriu Aub, nom qui compòrta tres anomalias :
En l'abséncia d'informacion navèra, la grafia regulara qu'ei Canens e Arriaub.
Lòcs e monuments
thumb|300px|left|La glèisa de Sent Miquèu d'Arriaub.
Ventor
Es lo ponch culminant dau massís dei Baroniás amb 1912 m a la cima. Son vielh nom de Ventor vèn dei racinas prelatinas Vĭn-t-ŭru, de sens mau conegut ; es associat dins l'imaginacion populara a l'idèa de « ventós ». Es verai que lo mistrau i bofa sovent a mai de 100 km/h, e de còps fins a 300 km/h. Lo Mont Ventor deten d'alhors un dei recòrds de granda rapiditat de vent recordat en França metropolitana amb un vent avent bofat a 320 km/h lo 19 de novembre de 1967. D'efiech, lo mont s'estira perpendicularament au vent, donc s'i congrèa un efiech Venturi abrivant lo flux d'aire, coma sus l'extradòs d'una ala d'avion.
Kiel
thumb|430px|left|Vista aeriana de Kiel, Alemanha.
Flaujagas
Toponimia
Lo nom de Flaujagas (atestacion Flaujagas (de ~) au sègle XIII) s'explica per lo nom latin Flavius emb lo sufixe -acas, varianta femenina de -acum, d'origina celtica : las tèrras de Flavius. Flaujagas èra donc una propietat gallo-romana (puslèu petita, segon B. Boyrie-Fénié),.
Ans 1440
Cultura
1441 : en Etiopia, fondacion dau monastèri de Debre Metmaq dins la region de Tegulet per lo negus Kwestantinos I.
Cornanèl
Cornanèl (Cournanel en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Brasse (nom francés)
Ancian priorat dedicat a Sant Sarnin, molin e bòria. Las fòrmas ancianas son Villa Bracie, en 1120, Brassia, en 1176, Villa Beraciae, en 1224, Brassia, en 1240-1246, Molendinum... in terminali de Bratin, en 1318, Brassia, en 1344, Ecclesia Sancti Saturnini de Bressia... ecclesia parochialis de Bressia, en 1398, locus nunc inhabitabilis nuncupatus Brassa, en 1481, Brasse, en 1781. La grafia es Braça o Brassa.
.example
es un nom de domeni generic reservat. Es definit dempuèi 1999.
Metal
Preïstòria
Segon lei conoissenças actualas, la premiera utilizacion de metaus per l'èsser uman aguèt luòc durant la Preïstòria. En particular, un dei periòdes finaus de l'Edat de la Pèira, lo calcolitic, es caracterizat per la fabricacion d'objèctes de coire, e pus rarament d'aur e d'argent. Pasmens, la descubèrta dei metaus es probablament pus anciana car plusors metaus existisson a l'estat natiu dins la natura (aur, argent, coire, fèrre meteoritic...). Permetèron de fabricar d'otís e de joièus. Se fau nòtar que lo fèrre meteoritic, sovent un aliatge de fèrre-niquèl, aguèt de proprietats mecanicas superioras a la màger part deis aciers produchs avans la Revolucion Industriala.
Idrogenocarbonat de sòdi
Proprietat fisicoquimicas
L'ion idrogenocarbonat es amfotèr, participa dos parelhs acidobasics: de pK🇮🇳 10,3 e  de pK🇮🇳 6,33. Bassant lo pH, s'obten donc un desliurament d'acid carbonic dissolgut, veire una efervescéncia rapida caracteristica dels anions carbonats o de las ròcas carbonatadas en reaction a l'acid fòrt. Per aument del pH, es a dire en alcalinizant lo mitan, s'obten de soda o de carbonat de sòdi en mitan aquós.
Metal
La fondacion e l'estructuracion de la metallurgia
La fondacion de la metallurgia modèrna e son estructuracion se debanèt durant la Renaissença e foguèt parallèla au desvolopament dau metòde scientific. Vannoccio Biringuccio (1480-1539) e Georgius Agricola (1494-1555) foguèron lei doas figuras majoras d'aquela evolucion amb dos libres, De la Pirotechnia e De Re Metallica, que presentèron l'ensemble dei sabers metallurgics dau periòde. Favorizèron tanben l'introduccion d'un encaminament pus rigorós dins l'estudi dei procès de la fabrega e dei mineraus. Durant lo sègle XVIII, aquò menèt a plusors descubèrtas novèlas coma aquela dau platin – ja conegut per lei pòbles andins – de l'oxid d'urani, dau cèri, dau cobalt, dau niquèl, dau manganès, de molibdèn, dau tungstèn, dau cròme, dau palladi, de l'òsmi, de l'iridi e dau ròdi.
La descubèrta dei transuranians
Lo succès de la bomba atomica a la fin de la Segonda Guèrra Mondiala entraïnèt l'organizacion de programas de recèrca importants sus leis elements radioactius. Aquò permetèt de descubèrtas novèlas sus lei fenomèns radioactius e l'identificacion de plusors elements metallics novèus. Aqueu procès comencèt en 1949 amb la descubèrta dau berkèli, l'element 97. Lei darrierei descubèrtas son aquelei de l'oganesson (element 118) en 2002 e de la tennessina (element 117) en 2010. Au totau, 22 metaus suplementaris, sovent fòrça instables, son estats sintetizats.
Batalha de Baugé
Situacion generala
Après la batalha d'Azincourt e l'agravament de la malautiá dau rèi Carles VI de França, la situacion èra fòrça favorabla ais Anglés. Aliats ai Borgonhés, ocupavan una partida importanta dau reiaume e avián impausat au tractat de Troyes, signat lo 21 de mai de 1420, lo futur Enric VI d'Anglatèrra coma eiretier de la corona de França. Aguent complit la màger de seis objectius recents, lo rèi Enric V d'Anglatèrra i laissèt una armada d'ocupacion dirigida per son fraire Thomas de Lancastre, duc de Clarence. Aqueu darrier assaièt sensa succès d'atacar Angieus, posicion importanta lòng de la vau de Léger, avans de dirigir son armada vèrs Baugé per se repausar.
Consequéncias
La batalha de Baugé permetèt au daufin Carles de redreiçar sa situacion ai nivèus politic e militar. D'efiech, li permetèt de legitimar son refús dau tractat de Troyes e de se raprochar dau duc Joan V de Bretanha, inquiet de l'expansion anglesa en França. Ansin, lei Francés poguèron reconquistar Lo Mans e Alençon e renfòrçar sei posicions au sud de Léger. De mai, poguèron organizar d'atacas au nòrd dau fluvi fins a la victòria anglesa de Verneuil en 1424.
Epòca d'Heian
L'epòca d'Heian (平安時代, Heian-jidai en japonés) es una dei 14 subdivisions tradicionalas de l'istòria dau Japon. Lo periòde, precedit per l'epòca de Nara, comença en 794 e s'acaba en 1185 emé l'epòca de Kamakura. Abandonan la capitala anciana, Nara (Kansai), au profiech de la creacion de Heian-kyō, Quiòto futura.
Canton de Tarba-1
'''NB. Per rasons tecnicas, ua partida de las informacions de l'Infobox (o de l'abséncia d'informacions) que son las de la situacion d'abans 2015.''' En 2018, lo son n° INSEE qu'ei ara 6510, la populacion qu'ei de 13 738 abitants en 2017.
Istòria
Lo canton de Tarba qu'estó creat en 1790 dens lo districte de Tarba. En 1801, que'u despartigón en canton de Tarba-Nòrd e canton de Tarba-Sud. Aqueths dus cantons que comprenèn, en mei de Tarba, un gran nombre de comunas. Lo decret deu 23 de julhet de 1973 creèn los cantons de Tarba-1, de Tarba-2, de Tarba-3, de Tarba-4, de Tarba-5, qui comprenèn sonque partidas de Tarba e los cantons d'Aurelhan e de Semiac per las comunas vesinas (aqueths dus darrèrs cantons qu'estón desmiejats en 1982 dab la creacion deus cantons de Bordèras e de La Lobèra).
Sant Pal de Chalancon
Sant Pal de Chalancon o, mens segur, Sant Pal de Chalencon (Saint-Pal-de-Chalencon en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Eotile
Localisacion e dialèctes
L'eotile es parlat a Adiaké, dins lo departament de meteis nom e a Vitré, dins la sosprefectura de Grand-Bassam. Lo dialècte d'Adiaké es quasi atuda. Es remembrat per pas que 6 personas e pas utilizat dins la vida jornadièra. Al revèrs, lo parlar de Vitré es viu, transmés a las generacions joves e parlat per 3 500 personas.
Lèi de composicion intèrna
Ansin, se pòt definir la sostraccion coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble \mathbb Z deis entiers (qu'es format en "apondent" a \mathbb N leis entiers negatius). Parierament, se pòt definir la division coma lèi de composicion intèrna dins l'ensemble dei racionaus diferents de 0.
Commutativitat
Se ditz que la lèi dins E es commutativa se per tot pareu (x, y) d'elements de E Un magma (E,\, *) que sa lèi es commutativa es sonat magma commutatiu.
La non commutativitat de la lèi significa qu'existís aumens un pareu (a, b) d'elements de E taus que
Elements regulars
Siá (E,\, *) un magma.
Aurelha
L'aurelha extèrna
Las ondas sonòras arriban al pavalhon auricular, que las dirigís cap al conducte auditiu extèrne, ont son amplificadas a cèrtas frequéncias. Finalament, lo son arriba a la membrana timpanica, ont las vibracions se transmeton per un mejan solid.
Numa Ayrinhac
Numa Camille Ayrinhac (Espaliu, 5 de setembre de 1881 - Buenos Aires, lo 23 de març de 1951) que ho un pintre argentin d'origina roergata qui realizè portrèits oficiaus d'Eva Peron, de la soa familha e deu cople presidenciau. Lo son retrèit d'Evita que he la cobertura deu libe dedicat a Eva Peron per la propaganda peronista : la razón de mi vida. Qu'èra gessit de la comunautat roergata qui emigrè dens la ciutat argentina de Pigüé, parçan que representè tanben dens las soas òbras.
Lichtervelde
Lichtervelde es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Frizon
Geografia
Lo pòble i aviá traversat per la D6 en venent de Nomexy (4 km) e se dirigent vèrs Mazeley (7 km). Un nòu traçat de la D6 evite l'aglomeracion e l'accès a la RN57 se fa per un échangeur #que lo emprise n'a partejat entre Frizon e Nomexy.
Le village était traversé par la D6 venant de Nomexy (4 km) et se dirigeant vers Mazeley (7 km). Un nouveau tracé de la D6 évite l'agglomération et l'accès à la RN57 se fait par un échangeur dont l'emprise est partagée entre Frizon et Nomexy.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Lo pòrti de Lorraine Stanislas Leszczyńesquí i #far bastir un relèu de caça a la XVIII sègle entre Frizon-Anautita e Frizon-Bassa ; aquel es vengut un restaurant.
Lo 11 de julhet de 1984, una bohada descendent #bufar sus la municipalitat parlador de nombrós dégâts materiales mas cap de victima pas #èsser a déplorer. Lo bòsc de Frizon pòrta encara uèi las traces d'aquel eveniment #que n'a fòrça sofèrt.
Saint-Usage (Còsta d'Aur)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gâcogne
Istòria
250px|right|thumb|Vista de Gâcogne dempuèi la [[capèla de la Taulejada (Mhère)]] En l'antiquitat, la vila aviá per nom Vasconium (o Vascons) e èra una colònia de soldats Romains. S'i tròba d'en un autre luòc de las traces de la via romaine en connectant Castell-Chinon a Vézelay.
Bréchaumont
Brückensweiler en alemannisch ( Bréchaumont en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region del Grand Èst.
Gâcogne
Istòria
En 1853, elle comptait 1,274 habitants, mais l’abattage et le flottage de bois ont entraîné une forte migration. Toutefois, elle a su conserver «l'auberge de Gâcogne», un commerce qui tient lieu d'épicerie, station-service, dépôt de pain, point-poste, café-restaurant et chambres d’hôtes. On trouve aussi des chambres d’hôtes dans «l’huis Pillavoine» et un gîte de séjour à «l’huis au Page». La vie du village demeure animée, grâce à un comité des fêtes dynamique : fête patronale de la Saint Laurent, soirées thématiques...
Castèthnau e Camplong
Toponimia
La prononciacion qu'ei [kas'tɛtnaw], [kam'lunk]. Las fòrmas ancianas que son 1) per Castèthnau, Lo Casteg-nau d'Arribère de Navarrencx en 1298, Castelnau (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau); 2) per Camplong Camplonc en 1289, N-D De Camplonc en 1412, St Laurent de Camlonc en 1620, Camploncq en 1675, Camblonc (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau); 3) los dus, Casteg-nau e Cam-lonc en 1385.
Castèthnau qu'ei format deus mots gascons castèth e nau. Qu'ei un toponime peus vilatges bastits a l'entorn d'un castèth feodau. La mòta que's ved enqüèra. Los istorians que hasón d'aqueth mot un tèrme generic peus vilatges bastits a l'entorn d'un castèth feodau.
Alcòl
Nomenclatura
Lei règlas de nomenclatura deis alcòls son definidas per l'Union Internacionala de Quimia Pura e Aplicada (IUPAC). Distinguisson dos cas principaus. Quand l'alcòl es la foncion principala, lo nom dau compausat es obtengut en apondent lo sufix « -òl » au nom de l'alcan correspondent e en indicant lo numerò de l'atòm de carbòni liat a la foncion alcòl. Pasmens, es possible d'ometre lo numerò s'aquela informacion es pas necessària a la descripcion. Quand l'alcòl es pas la foncion principala, fau ajustar lo prefix « idroxi- » precedit per lo numerò dau carbòni portant lo grop alcòl.
Hauts Pirenèus
Er’edat mejana deras abadias
Aths sègles XIIIau e XIVau, era Bigòrra que pateish maishantament dera longa guèrra feudau entre eras duas monarquias francesa e anglesa a qui e’s somet successivament. Se Petronilha, eficàcia contessa qui avó cinc marits, assegura er’integralitat deth contat, non n’ei pas brica parelh dab eth son arrèhilh Esquivat qui pèrd definitivament era Ribèra Baisha, tot eth capvath dera Bigòrra.
Era formacion deth departament
Eth navèth departament qu’estó despartit en cinc districtes (Tarba, Banhèras, Vic e eths aperats "era Montanha" (Argelèrs) e "era Nèsta" (La Barta), puish en 1800 en tres arrondiments dab eras madeishas sosprefecturas que uei.
Eras guèrras deths sègles XIX e XX
Eths Hauts Pirenèus qu’an viscut tanben eths dramas de l’Espanha vesia : emigrants dera misèra aragonesa (pera vath d’Aura), refugiats hujant eras guèrras carlistas, puish, ara fin dera guèrra civiu de 1936-39, ath franquisme. Era frontèra que demorarà barrada dinc a 1950 e n’ei pas qu’en 1976 qu’ua ligason rotèra ei establida (tunèl Aranhoet-Bielsa). En 1986, Espanha qu’ei integrada ar’Union Europèa, çò qui amiarà era disparicion dera doana termièra.
Tribú (biologia)
Los aspèctes formals dels noms de rengs son fixats pels Còdis de nomenclatura per cada disciplina de las sciéncias de la vida (bacteriologia, botanica, micologia, zoologia).
Capberton
Capberton (segon las règlas graficas ) o Cap Berton (Capbreton en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Hloirac
Floirac (Floirac en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Deville (Ardenas)
Istòria
thumb|left|200px|[[église Saint-Maurice de Deville]].
Lanamanhan
Lanamanhan (Lannemaignan en francés ) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Cappelle-Brouck
Geografia
thumb|left|Cappelle-Brouck En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Mercurey
Mercurey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Sharra
Toponimia
Segon Dauzat, Charre qu'ei probablament lo mot basco charre, « bois taillé » (sic, cauquilha probabla).
Cangoró
Un cangoró es tota mena de grand macropòde (la familha dels marsupials que encabís a mai los oalabis, los cangorós arboricòlas e los walarus amb 45 espécias en total). Lo nom de cangoró de còps que i a s'emplega dins un sens pus larg per se referir a totes los membres de la familha dels macropòdes.
Mas de las Cavas
La cauna n° 1
La cauna n° 1 embarra una sequéncia de d'espessor, subdevesida en 14 jaces. La fauna, fòrça rica, compren de nombrosas rèstas de carnivòrs mas tanben d'artiodactils e de perissodactils. L'analisi tafonomica dels ensems a demostrat que las iènas joguèron un ròtle important dins lor acumulacion: preséncia d'òsses rosegats, grafinhats, mossegats o ingerits, oposicion entre òsses complets de las partidas pauras en carn e òsses parcialament rosegats de las partidas ricas (umèrus e femur). L'utilizacion de la cauna coma tuta per las iènas se confirma pels nombroses coprolits e pels ossaments de individús joves d'aquela espècia.
Capinghem
Geografia
Uèi, Capinghem #qu'a vist la siá populacion duplicar en trenta ans, presente dos aspèctes. La cœur del pòble ancian a l'entorn de la glèisa a gardat lo sieu caractèr rural. Per oposicion, los nombroses bastiments a l'entorn dels grands aisses viaris lududes donan un aspècte mai urban.
Poperinge
Poperinge es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Bretten (Haut Ren)
Bretten  en alemannisch ( Bretten en francés) qu'ei ua comuna francesa deu departament deu Haut Ren e de la region d'Alsàcia.
Anzin-Saint-Aubin
Istòria
A partir de 1950, la municipalitat coneguèt/conéisser una fòrta evolucion, las citadins vendràn s'i installar. Lo nombre d'agricultors amendriguèt. Es aital coma la siá populacion passarà de 1052 abitants l'an 1970 a 2553 l'an 1990 e 3000 aperaquí en 2006.
Une grande partie du territoire était la propriété du clergé, non seulement les abbayes déjà citées, mais aussi l’abbaye de Maroeuil, l’abbaye d’Etrun, les Jésuites, les Brigittines, les Carmes, etc. 73 % du territoire appartenait au clergé.
Entre 1914 et 1918, le village sera en grande partie détruit. Il servira aussi de base arrière aux soldats du front et à l’artillerie, anglaise notamment. L’église, le château de l’Abbayette et la salle Notre-Dame seront transformés en hôpitaux.
Balma de Clamosa
thumb|right|250px|Lo, la partida pus bèla de la balma, presentant d'innombrables cristals d'aragonita La balma de Clamosa se dobrís a Sant Joan de Fòrcs, al pè del causse de Larzac, a qualques centenas de mètres del pont del Diable (medieval, del sègle XI, inscrich coma Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO, que permetiá lo passatge d'Erau als pelegrins de Sant Jaume de Compostèla).
Lo Montet
Istòria
Pendent la Revolucion francesa, lo nom de Lo Montet-a los-Fraires #èsser écourté en Lo Montet.
Ruiselede
Ruiselede es una comuna de la província bèlga de Flandra Occidentala.
Vent Terral
Una iniciativa d’autors que vòlon viure al país l’aventura de la creacion, a la crosada de genres e de parlars divèrses. Una volontat d’enrasigament e d’obertura e una produccion sens frontièras, d’Alemanha a Afganistan, d’Israèl a Magrèb, de Gasconha a Auvèrnha, per la recèrca, la creacion e l’escritura, l’elaboracion d’un material pedagogic e las animacions publicas e escolaras. Un ostal d’edicion, qu’amb la participacion de totes, a permés la publicacion d’un centenat de títols: poesia, romans, contes e racontes, novèlas, assages, lingüistica, istòria, filosofia...
Maiança
Vila natala de Johannes Gutenberg. Ancian capluòc del departament francés de Mont-Tonnerre. Sa catedrala a mai de 1 000 ans. Lo 27 de julhet de 2021, los « Sites SchUM de Spire, Worms e Maiança » foguèron inscrits sus la tièra del Patrimòni Mondial de l'UNESCO.
Ardres
Istòria
Al, Arnoul lo Procurador, baron del comtat de Guînes erigeix lo donjon de Ardres.