cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arfuelha e Sant Prich
Eraudica
thumb|200px|center|Escut d'Arfuelha e Sant Prich.
Canta rossinhòl
Coma l'enfant camina paurós un pauc garrèl Tot un pòble s'endralha dins un camin novel
Iòt
Etimologia e istòria
Los iòts èran a l'origina de velièrs rapids utilizats per la Marina Olandesa a partir del sègle XVII per perseguir las embarcacions de piratas e contrabandièrs dins las aigas pauc prigondas de la còsta dels Païses Basses. Foguèron utilizats tanben per de fins non militaras coma lo contraròtle de doanas e lo transpòrt de pilòts als vaissèls en espera per dintrar a pòrt.
Navegacion leugièra
Un autre tipe d'embarcacion que se pòdon comprene dins aquela categoria i a lo daysailer en anglés. Es una categoria larga, e an sovent una logor e tirant mai grands que las embarcacions de vela leugièra. Se caracterizan pel la facilitat de montar l'armeg, de la lançar a l'aiga e navegar amb un o dos equipiers. Los mai grands an una pichona cabina per servar l'equipament o se parar de los elements.
Materials e de tecnicias de construccion
Los autres materials que s'utilizan son dins una mendre mesura son l'acièr (subretot dins los iòts de mai grandas dimensions) e l'alumini qu'ofrís mai de lleugieretat mas de fabricacion e de reparacion mai complèxe e laboriosa. Dins ambedos cases s'utilizan d'aliatges adaptats per son usatge en mitan marins. La fusta utilizada se limita pas mai jos la forma tradicionala de pòsts, son d'usatge corrent los pòsts contraplacat marin, lo lamelat-empegat e la fusta de balsa. Sovent se cobrís la fusta amb de resinas epoxi. Fin finala un material d'usatge pauc abitual es lo ferrociment (ciment amb una trama metallica).
Waldwisse
Waldwisse es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Yala
Lo yala (o nkum) es una lenga idomoïda parlada en Nigèria.
Nâdiya
200px|right|thumb|Nâdiya
Biografia
A la debuta de 2006, Nâdiya publica un novèl single (un còp de mai ambe lo rapaire Smartzee), Tous ces mots : la cançon se classa 2da. Son tresen album sortís lo 5 de junh de 2006 e ven son primièr album n°1 en França. Un segond single pareis, Roc, qu'el tanben se classa a la 2da plaça, seguit per un tresen single tirat d'aqueste tresen album, Amies-Ennemies (classat 4en).
Lo Bòsc (Erau)
Geografia
La comuna es a Loiraç (nom supausat), lo vilatge mai important e plaçat a un crosament de rotas departamentalas. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Le Cheylas
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Matèu (apòstol)
Biografia
Segon Eusebi de Cesarea, prediquèt pendent quinze ans a Palestina e après, segon Rufin, se n'anèt cap a Etiopia ont foguèt lapidat, cremat e decapitat. Segon l'evèsque de Chipre Epifani I de Constància, Matèu moriguèt a Ierapolis de Siria e aquel que foguèt martirizat en Etiopia foguèt l'apostòl Matias.
Libertat (cançon)
En clau de sol te contarai l'umanitat son impoténcia E las causas que te dirai saràn color de ma violéncia
Le Bauç
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, la parròquia de Saint-Pierre-des-Aygats (Sant/Sent Pèire dels Aigats), ara Sent/Sant Pèire, èra de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Cambiac, es Sant Pèire. La parròquia, èra situada dins la comunautat de Sant Felitz, mès auèi la glèisa es dins la comuna del Bauç. La mapa IGN actuala pòrta St-Pierre d'Aygats al nòrd-nòrd-oèst del Bauç (St Pierre-des-Aygats sus la mapa de las annadas 50). Lo lòc, sus una tuqueta, es pas expausat als risques d'aigats.
Frejús
La fondacion de Frejús
Per Roma, la region aviá mai d'un interès. Lei Focèus l'avián ignorada, çò que permetiá de defugir de tensions frontalieras entre lei dos aliats. De mai, l'endrech permetiá de susvelhar la rota litorala que permetiá la circulacion èst-oèst dins la partida romana de Gàllia. Après la guèrra civila entre Cesar e Pompèu e la presa de Marselha per lei fòrças dau premier, la region de Frejús conoissèt de trabalhs d'agrandiment importants. La vila de Frejús foguèt alora fondada (o agrandida) e foguèt nomenada Forum Julii. En 43 avC, èra venguda una colonia mejana qu'es mencionada dins la correspòndia de Ciceron. L'idèa de Cesar èra benlèu de crear una vila fidèla e capable de rivalizar amb Marselha.
L'Edat Mejana
En 1471, lo recensament organizat per lo poder trobèt solament 266 ostaus restadas. Quatre ans pus tard, una incursion de piratas barbarescs roïnèt l'esfòrç de reconstruccion. Pasmens, la vila foguèt pas tocada per leis epidemias seguentas de pèsta. Aqueu miracle foguèt atribuit a Francés de Paula que venguèt lo sant protector de la ciutat. Dins aquò, lei problemas de Frejús s'acabèron pas. Vèrs 1482, lo rèi Loís XI decidèt d'installar lo Parlament de Provença a Ais. Durant l'operacion, Frejús perdèt la màger part de son autonòmia. Seis evesques perdèron tanben mai d'un drech feodau.
Las Varenas (Lauragués)
Regim Ancian
Las Varenas a l'epòca èran administradas per un baile e tres cònsols, que un nòble, amb annèxes coma Morvilas Bassas, Sant Germièr, una partida de Mauremont e Esquilha dins Trebons de la Grassa. Esquilha èra una pichona comunautat situada entre Mauremont, Sant Germièr e las Varenas. Arribats a las Varenas, los dos agents del rei son obligats d'aver afar al baile del vilatge que representava lo senhor, perque poguèron pas encontrar los cònsols qu'èran anats a una nòça a Morvila. Destituiguèron lo baile coma representant d'Arnaut de Castèl-Verdun, e lo nomenèron representant del rei. Per significar la possession al nom del rei, après aver adreçat un inventari dels bens d'Arnaut, faguèron clavelar una flor de lis sus la pòrta de l'ostal del senhor nomenat fortulatum (in « Confiscation et donation du fief de Varennes-Pasquier », 1902, Bulletin de la Société ariègeoise des sciences). Lo 26 de febrièr de 1398 la tèrra de las Varenas foguèt balhada a Pèire de Puègbusca e que ja aviá Mauremont.
Akoko
Classificacion
L'akoko constituís una branca isolada dins l'ensem de las lengas vòlta-nigèr. La lenga es en fach un continuum dialèctal, que los membres ne'n son l'afa, l'arigidi, l'esuru, l'ese, l'igasi, l'oge, l'ojo, l'oyin, l'udo, l'uro.
Pierolapithecus
Pierolapithecus qu'auia adaptacions especiaus tà pujar as arbes coma es umans e tamben d'autes grans simis: auia ua gabia costelhar plana e ampla, ua esquia més baisha, cauilhars flexibles e ues espàtles qu'arriben enquia era esquia.
Frejús
La Renaissença
Durant lei Guèrras de Religion, leis abitants demorèron fidèus au catolicisme. En 1568, assassinèron o expulsèron lei protestants de la vila. Pasmens, en 1586, l'arribada d'una garnison de soudats gascons catolics entraïnèt una reaccion ostila. Lei Frejulencs demandèron l'ajuda dau marqués de Trans per leis eliminar. Gràcias a son ajuda, la garnison foguèt suspresa durant una nuech de decembre de 1588 e totei lei soudats foguèron tuats. Après aquel eveniment, Frejús foguèt atacada per de caps catolics mai sei defensas resistiguèron sensa dificultat.
Las Varenas (Lauragués)
Regim Ancian
Le castèl de Las Varenas demorèt dins la familha dels Sant Felitz fins al sègle XVIII, puèi totjorn dins la meteissa familha per descendéncia femenina fins a uèi
Chaumont-sur-Aire
Geografia
thumb|left|Lo monument dels mòrts.
Las Varenas (Lauragués)
Regim Ancian
Pendent l'Ancian Regime, Las Varenas èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa es Sant Joan Baptista. En 1790, Las Varenas èra del canton de Basièja; passèc al canton de Montgiscard en l'an IX.
Pierolapithecus
Més qu'un ancessor comun, se suggereish qu'aguesta espècie podia éster un ancessor des umans e es chimpanzés atau coma es gorilles més pas des orangutans segontes es caracteristiques dera sua faça.
Frejús
Frejús dempuei leis ans 1960
Durant aqueu periòde, Frejús orientèt mai son economia vèrs lo torisme car l'armada li demenissèt pauc a pauc son implantacion. En particular, la basa aeronavala e l'espitau militar foguèron sarrats en 1995. Uei, l'unica unitat militara en garnison dins la vila es lo 21 regiment d'infantariá de marina. Lo rèsta de l'economia es sostenguda per l'agricultura presenta dins la vau d'Argenç e de Reiran e per lei servicis publics (espitau, administracions...).
Pierolapithecus
Referencies
º a b Moya-Sola, S.; Köhler, M.; Alba, D. M.; Casanovas-Vilar, I.; Galindo, J. (2004). "Pierolapithecus catalaunicus, a New Middle Miocene Great Ape from Spain". Science 306 (5700): 1339–1344. doi:10.1126/science.1103094. PMID 15550663. edit
Colómbia Britanica
Geografia
Dins la part sud situada entre las cadenas montanhosas de l'Oèst e las de l'èst, se trapa un vast replanat, lo replanat Interior (Interior Plateau), mentre que lo canton nòrd-èst de la província es ocupat per de planas leugièrament onduladas dins lo prolongament de las grandas planas d'Albèrta e de Saskatchewan.
La còsta, fòrça montanhosa, es famosa per sos fjòrds nombrosas bordats de bòsques, que fan los paisatges espectacularis.
Sent Cristau
Sent Cristau pòt èsser :
Gara de Lardena
thumb|Gara de Lardena La gara de Lardena (anciana gara de las Capèlas), o estacion de Lardena, es una gara ferroviària de la linha de Sent Anha a Aush situada sus la comuna de Tolosa. La gara fa partit de la linha expleitada dins l'encastre de la linha C del malhum dels transpòrts en comun de Tolosa.
Istòria
La gara se nomenava « gara de las Capèlas » abans 2003, an que tornèt esser nomenada « gara de Lardena ».
Salbris
Istòria
La via romaine en venent de Meung-sus-Loire passava lo riu al nivèl de l'actual atzucac de la Curació, seguissiá de contunh la carrièra del Berrí e contunhava cap a Borges ; al nòrd de la Sauldre, seguissiá sensiblement la carrièra dels Pittingues, de contunh la rota de Sant-Viâtre.
Moròni
Moròni (en swahili Moroni) es la capitala dei Comòras. Sa populacion èra estimada a 60,200 abitants, en 2003.
Calhan (Aude)
Calhan (Cailla en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. Aparten al Fenolhedés mas ancianament fasiá partida del País de Les.
Sent Sòsi
Toponimia
Lo nom ancian de la comuna èra Lenzac (donc diferent de Lanzac), segon Basalgas, e foguèt remplaçat per un agionime (un nom de sent), Sent Sòsi, que representa Socius, martir a Pozzuoli al sègle IV , o Sosius.
Akpes
Classificacion
L'akpes constituís una branca isolada dins l'ensem de las lengas vòlta-nigèr. La lenga es en fach un continuum dialèctal, que los membres ne'n son l'akpes, l'ase, l'efifa, l'esuku, l'ibaram, l'ikaram e l'iyani.
Economia de la Republica Democratica de Còngo
La Republica Democratica de Còngo - una nacion rica en ressorsas naturalas - pauc a pauc se recupera de dos decènnis de retraccion. Lo conflicte que comencèt en 1998 redusiguèt fòrça las exportacions e los revenguts del govèrn, aumentèt lo deute extèrne e causèt mai de 5 milions de mòrts.
Nòtas & referéncias
República Democrática do Congo
Galariá dels mamifèrs
E
<CENTER> </CENTER>
I
<CENTER> </CENTER>
W
<CENTER> </CENTER>
Polit sòmi
A l'auba totes dos s'aimeron tot lo vilatge èra present Quand los gendarmes arriveron lo solelh éra naissent Cadun sentissiá la colera cada man sarrava una man E un silenci grand cridava çò que segur seriá deman
Ptolemèu II
Règne
Ptolemèu venguèt coregent del reialme amb son paire Ptolemèu Ièr en -285, abans d'èsser rei a la mòrt d'aquel en -282. En 277 esposèt sa sòrre Arsinoe II. Quand Arsinoe moriguèt, en 270, son fraire ne'n faguèt una divessa amb un cult que li èra avodat.
Reialme lagida
Govèrn
Tot parièr, daissan los egipcians practica la religion tradicionala. L'usança dels ieroglifs per los prèires autoctòns se perpetua dins los temples. La dominacion macedoniana mena pasmens a de revòltas, per exemple en Egipte nauta, ont de 205 a 184 abC, los egipcians Harmachis e Anchmachis contestan lo poder lagida. L'Egipte lagida es pasmens multinacionala. A la cima de l'estat, los macedonians dirigisson e tenon lo poder sus los autoctòns egipcians e tamben sus las comunitats imigradas, los grècs o los josieus.
Saint-Pierre (Bas Ren)
Istòria
Au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale, la commune a porté le nom d'Oberstossen.
Álvaro Mutis
Biografia
Abandonèt los estudis quand faguèt 18 ans, en 1941, e se maridèt aquel meteis an amb Mireya Durán Solano. Aguèron tres enfants amassa: María Cristina, Santiago e Jorge Manuel. Tre 1942 comencèt a trabalhar coma jornalista a la ràdio Nuevo Mundo, ont i remplacèt l'escrivan e jornalista Eduardo Zalamea Borda. Puèi càmbia sovent de luòc de trabalh e faguèt las relacions publicas de divèrsas companhiá coma Esso, Standard Oil, Panamerican e mai Columbia Pictures. En 1948 publicquèt son primièr volum de poesía La Balanza, escrich amassa amb Carlos Patiño.
Sidney
Sidney, pichon nom d'origina britanica.
Soccia
A Soccia en còrs (Soccia en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Canton de Cotinhac
Istòria
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Cotinhac foguèt suprimit.
Ermengarda de Carcassona
Esposèt Raimon Bernat Trencavel († 1074), vescomte d’Albi e de Nimes. D'aquel maridatge es eissida l'ostal Trencavel, e nasquèt :
Walschbronn
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Teròl
200px|thumb|left|Catedrau mudéjar de Teròl 100px|thumb|right|Escut de Teròl Teròl (en aragonés SLA/GO Teruel; en castelhan Teruel) qu'ei ua vila d'Aragon capitala de la província deu medish nom.
Qu'ei reputada peus sons monuments d'estil mudéjar (classificat au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat de l'UNESCO) e tanben peus sons cambajons. Enter los sons monuments que cau destacar la catedrala d'estil mudéjar e lo mausoleu deus Aimadors de Teròl.
Sent Cristau (Gers)
Toponimia
Sent Cristau qu'es atestat en latin au sègle XIII, parrochia S. Christofori. Cristau qu'es la fòrma gascona deu grèc Christophoros, « portaire deu Crist », nom d'un martir au sègle III,.
Lista dels comtes de Carcassona
879-908 : Bencio († 908), comte de Carcassona, filh del precedent.
908-933 : Acfred († 933), comte de Carcassona, fraire del precedent.
Leopòld Constans
Leopòld Constans (Milhau, 5 de setembre de 1845–Ais de Provença, 9 de novembre de 1916) foguèt un filològ occitan que foguèt professor de literatura e lenga occitana a l'Universitat d'Ais.
Villasexmir
Villasexmir es un municipi de la província espanhòla de Valhadolid dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Lista dels presidents de Polonha
Presidents del Conselh del Poble (1944-1947)
thumb|110px|right|President del Conselh del Pòble (1944-1947).
Caps d'Estat de la Republica Populara de Polonha (1947-1990)
thumb|right|110px|Bandièra de la Republica Populara de Polonha (1947-1990)
Ruòms
Ruòms (Ruoms en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Istòria
Lo País de Ruoms es un país de carrièras, encara espetadas i a cinquanta ans. La pèira calcaire de Ruoms a #èsser utilizada per la realizacion de nombroses monuments e labors d'art, s'a quitament citat lo socle de la decidís de la Libertat a Naua Yòrk, mas cap de document en testifica.
Ruoms est un vieux village médiéval, fondé à la fin du à proximité d'une abbaye clunisienne dont il reste la chapelle Notre-Dame-des-Pommiers et son enclos. Les vieux remparts qui l'entourent forment un plan rectangulaire. Ils sont dotés de 7 tours rondes et d'une église d'architecture romane et furent érigés au, lors de la guerre de Cent Ans.
Saint-Julien-Molin-Molette
Sant Julian-Molin-Moleta? (oficialament en francés Saint-Julien-Molin-Molette) es una comuna occitana situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Pliopitèc
Pliopithecus auia un tamanh semblant as des gibbons d'aué. Qu'ei familha d'aguests. Totun, non ei probable que sigués una ancessor directe d'aguesti. Auia pès e braci força longui. De segur que marchaua a trauers des branques e se mouia enter es arbes tot utilizant es sòns braci. Ei disparièr deth gibbon pr'amor qu'auia ua coa cuerta e sonque ua vision estereoscopica parcial (1).
Proconsul (primat)
Discurbiment e classament
Era istòria deth classament ominid des de 1950 ei donques plan complicada e poderíam escríuer quauques libes d'açò. Plan de paleoantropològs auien escambiat d'idia coma mínim un còp pendent que de naus fossils eren trapats e se héien naus esguards. Eth classament trapat ena literatura, de hé sonque détz annades ei pas eth madeish qu'eth d'adara (5). Per exemple, en 1987 Peter Andrews e Lawrence Martin, coneguts paleoantropològs, digueren que Proconsul erá pas un ominid més ua linha fraia d'aguest (6).
Notes
2.- Walker & Shipman 2004
Sant Ponç de Tomièiras
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Centrala nucleara de Fessenheim
La centrala nucleara de Fessenheim foguèt la primièra centrala nucleara francesa REP de la filièra 900 MW mesa definitivament a l'arrèst. Implantada en bordura del Grand canal d'Alsàcia sul territòri de la comuna de Fessenheim (Aut Ren), sa construccion, decidida a la fin dels ans 1960 pels presidents Charles de Gaulle puèi Jòrge Pompidor, repausava sus la tecnologia dels reactors d'aiga pressurisada de l'entrepresa americana Westinghouse Electric. La centrala èra equipada de dos reactors d'una poissença installada de 900 MWe cadun que permetián d’estalviar un demai d’emission de gas d'efièch de sèrra comprés entre 6 e 12 milions de tonas equivalent CO2 per an, respècte a una produccion equivalenta per de centralas de gas o de carbon, , ..
Neda (Lemosin)
Neda (Nedde en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Neda en Nauta Vinhana
Koryčany
Istòria
En 1976 annexèt las comunas de Jestřabice e Lískovec.
Camins de fèrre de Long Island
Los camins de fèrre de Long Island (en anglés, Long Island Rail Road), o LIRR, son lo malhum de trens de banlèga que desservís l'illa de Long Island, notadament las banlègas èst de Nòva York. Aparten e es gerit per la Metropolitan Transportation Authority (MTA).
Geografia
esquèrra|vinheta|Mapa del malhum actual. Lo Long Island Rail Road constituís las linhas de banlèga las mai utilizadas dels Estats Units, amb 89,3 milions de passatgièrs transportats per an, e lo mai ancian a encara circular jos son nom d'origina. Las doas principalas linhas del LIRR se devesís en uèch brancas e desservisson 124 garas sus mai de de vias sus las doas còstas de l'illa. Cada jorn de la setmana, assegura mai de 303,000 viatjes a sos usatgièrs. Aparten a la Metropolitan Transportation Authority, que l'a batejat MTA Long Island Rail Road.
Lo Long Island Rail Road fonciona dempuèi 1834 e possedís de nombrosas correspondéncias amb lo mètro de Nòva York.
Hada
Povàs de hada
thumb|300px
Condes de hades
Es condes de hades son aqueri que conténen d'elements fantastics, pr'amor qu'es hades pòden hèr fòrça menes d'encantaments. Era sua estructura ei normaument simpla (començament, desvolopament e finau) e i aparéishen personatges tipics des condes (un dolent, un eròi, etc). Abituaument, er argument ei sus ua situacion complexa qu'en fòrça casi acaba damb un finau erós. En aguesti condes, que hèn partida dera nòstra cultura des de tempsi immemoriaus, i aparéishen diuèrses sòrtes de hades: hades bones, hades que demòren as bòsqui, hades voladores...
Era hada des dents
Era hada mès aimada per toti es mainatges ei, plan qu'òc, era hada des dents. Era escàmbie es dents de lèit que quèn as dròlles per sòs e/o un petit present. Açò passe as Estats Units, ath Canadà e a determinadi parçans deth Reiaume Unit. Non se sap certanament quina ei era sua origina perque ei ua tradicion plan antica : s'a podut saber que hè mès de mil ans es mainatges vikings recebien dejà un present quan les quèie un dent. En fòrça luòcs d'Euròpa, coma Espanha, existís era madeisha tradicion mès damb un arratet, e as Païsi Catalans e en d'auti luòcs tanhents i a er angelet e eth gripet des dents (en catalan Angelet de les dents e follet de les dents).
Era hada mairia
Era hada mairia ei un personatge tipic des condes tradicionaus que hè magia entà cambiar era fortuna des èrois e ajudar-los enes moments mès dificils. Ei ua descendenta des parques romanes e des gènis islamics. Apareish tà revelar ua realitat oculta, autrejar un don o un desir o transformar bèths objèctes o personatges. Normaument era sua preséncia ei esporadica, molti viatges era sua foncion ei desboçar era trama e alara desapareish. Quauques des istòries on apareish ua hada mairia son era Cendroseta o era Bèra Dorment.
Es hades de Cottingley, ua estafalaria que revolucionèc era societat
En junhsèga de 1918, dues gojates obtengueren ua fotografia ont apareishie un grop de hades. Elsie Wright, de dètz-e-sèt ans, hec ua fotografia ont se vedie era sua cosia, Frances Griffths, ath bòsc rondejada d'ues petites cretures alades. La ensenhèren ara sua familha en tot assegurar que non ère cap de montatge e qu'èren hades reaus. Ben qu'es paires d'Elsie se mostrassen esceptics damb eth tèma, era maire passèc era fotografia a quauques amistats interessades en mond paranormau. Un mes après, es gojates artenhèren ua fotografia ont apareishie Elsie acompanhada d'un holet. Era nòva se difonec lèu e apareishec en nombroses publicacions, que creeren fòrça tarrambòri. Pòc temps dempús, fòrça gent ère interessada en tèma, entre d'autres eth celèbre romancier Sir Arthur Conan Doyle. Òm encomandèc a uns saberuts que examinessen es imatges, mès no artenhèren espròves concludentes d'enganh. Se publiquèren nombrosi articles sus era question, coma «Hades fotografiades, un eveniment que hè epòca» de Conan Doyle (1919). Er an 1920 es mainades hèren tres fotografies mès de hades, es quaus gesseren lèu ara premsa. Eth debat sus era autenticitat des hades contunhèc intensament es següenti decènis. Finaument, ath cap de mès de seishanta ans, Elsie e Frances admeteren que tot auie estat ua farsa.
Saint-Sylvain-d'Anjou
Saint-Sylvain-d'Anjou es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Geografia
Situada a 10 km al nòrd-es de Angieus. Lo autoroute A11 travèrsa la comuna.
Une aire d'autoroute, baptisée « Aire des Portes d'Angers », est située sur la commune au kilomètre 238, près du Parc des Expositions d'Angers. Elle se compose d'une station essence, de deux restaurants et d'un hôtel.
Istòria
Ayant connu entre autres la grande peste de 1626, la famine de 1661 et 1662, la disette en 1693 et 1694, et la dysenterie en 1779, Saint-Sylvain devient commune après la Révolution française, un maire et ses conseillers municipaux la dirigeant.
Jens Böhrnsen
Lo 31 de mai de 2010, après la demission del president Köhler, ven de drech president de la republica d'Alemanha per interim, entrò l'eleccion de Christian Wulff.
Castèth de Bles
200px|thumb|left|Ala Francés I e l'escalèr en vitz Lo castèth de Bles que ho residéncia principau deus reis de França durant la Reneishença. Que constitueish un ensemble arquitecturau qui ostenda mantun estil (deu medievau au classic). 200px|thumb|Ala Loís XII dab la capèra de Sant Calais La vielha hortalessa d'origina que ho transformada peu rei Loís XII (qui i èra vadut) e lo son successor Francés I, e, fin finala, au sègle XVII per Gaston d'Orleans dab l'arquitècte François Mansard.
Sermange
Sermange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Franca Comtat
Lengas ayere-ahan
Classificacion
La classificacion intèrna de l'ayere-ahan es:
Gara d'Albi Magdalena
La gara
Foguèt creada jol nom d'Albi Miègjorn coma cap de linha d'Albi-Carmauç bastida de 1855 a 1857, per desservir las minas de carbon de Carmauç, alara proprietat del marqués de Solages. La linha inaugurada lo 7 de decembre de 1857 èra expleitada per la companiá del Camin de fèrre de Solages. Totjorn en activitat sus la linha Tolosa - Rodés, la gara d'Albi Magdalena permet de desservir lo quartièr de la Magdalena, quartièr d'Albi alunhat d'Albi centre, e tot lo nòrd del país d'Albi (Castèlnòu de Lèvis, Canhac de las Minas, L'Escura d'Albigés). Lo bastiment actual de la gara data de 1899.
Serineta
La serineta (deu francés serinette deu nom francés de l'ausèth sharin) qu'ei un instrument de musica deu registre agut fabricat desempuish lo sègle XVIII e probablement d'origina francesa. Que deu lo son nom au hèit qu'èra destinat ad apréner a cantar aus ausèths per repeticion.
Loís XII de França
En 1498 que succedó au rei Carles VIII (hilh de Loís XI) e qu'èra lo cosin e lo sògre de Francés I puish qu'aqueth darrèr e avèva esposat la soa hilha (la reina Clauda).
Toivo Mikael Kivimäki
Toivo Mikael Kivimäki (1886-1968) diplomatic e òme politic foguèt primièr ministre de Finlàndia entre 1932 e 1936.
Giuseppe Torelli
Torelli que publiquè 8 opus, mantuns concertos e sinfonias (dab ua contribucion importanta entà la trompeta e concertos per 1 e tanben 4 trompetas). Las soas composicions que son escrivudas a còps per orquèstras sinfonicas dab còrdas e de vents. Que compausè tanben un oratorio suu tèma d'Adam acaçat deu paradís.
Bray-Saint-Christophe
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sent Cristau (Nauta Garona)
Istòria
Tersac (probablament Terçac en occitan) èra una comunautat non parròquia de l'eleccion de Comenge, donc de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la senescaucia de Pàmias. En 1790, èra deu canton de Casèras. La comuna estó suprimida tanlèu l'an II e incorporada a Sent Cristau.
Telefòn roge
Lo telefòn roge es una linha de comunicacion dirècta establida lo 30 d'aost de 1963 entre leis Estats Units d'America e l'Union Sovietica après la crisi de Cuba que menacèt d'entraïnar un conflicte mondiau en 1962. Son objectiu èra de permetre una comunicacion entre lei caps dei dos blòts de la Guèrra Freja dins lo cas d'una crisi grèva menaçant de se transformar en guèrra nucleara. Maugrat son nom, la linha èra en realitat magerament constituida d'un telescriptor que foguèt pauc a pauc modernizat en foncion dei progrès de la tecnologia informatica. D'autrei linhas son estadas apondudas dempuei 1963 entrei d'autrei poissanças nuclearas coma França e URSS, Paquistan e Índia ò Estats Units e China.
Phu Quoc
Las illas Phú Quốc (en vietnamian Phú Quốc) son un archipèla de sèt illas majoras, quatre illas menoras e dos illons de l'ocean Pacific, golf de Thailand, situats al sud-oèst del Hà Tiên, davant las còstas de Cambòtja. Se tròba entre los 10° 13' 44 de latitud Nòrd, e entre los 103° 57' 26 de longitud èst. Administrativament, constituisson una districte de la província de Kien Giang amb lo nom de Huyện Phú Quốc. La siá capitala es Dương Đông. Phu Quoc a una superfícia de 574 km² (leugièrament mai pichon qu'Alemanha). Lo clima es tropical e monsonic; l'umiditat es de 74% en mejana durant l'an. Las temperaturas oscillan entre 22 °C e 35 °C. I a doas capitalas: Dương Đông.
Urubamba
Urubamba es un riu de Peró, en Qechua es aperada Willkamayu (Riu sacrat).
Mondonvila
Mondonvila pòt èsser:
Jardres
Nòtas
<references group="N"/>
Emilio Aceval
Emilio Aceval Merín (1853-1931) òme politic, foguèt president de Paraguai entre 1898 e 1902.
Giovanni Battista Pergolesi
Pergolesi qu'ei tanben famós per la soa musica religiosa e mei que mei peu son Stabat Mater (1736) comandat peus monges de la Confraternita dei Cavalier di San Luigi di Palazzo per remplaçar lo Satbat Mater d'Alessandro Scarlati qui cantavan cada Divès Sant. Aquesta òbra que ho famosa e mantuns còps estampada au cors deu sègle XVIII e que ho transcrivuda per Johann Sebastian Bach (per lo psaume Tilge, Höchster, meine Sünden, BWV 1083).
Que compausè tanben musica instrumentau : ua sonata e un concerto peu vriulon.
Insureccion de Napòli
Bibliografia
Giuseppe Aragno, Le Quattro Giornate di Napoli - Storie di Antifascisti, Edizioni Intra Moenia, Napoli, 2017, ISBN 9788874212033
Nòuvic (Montanha Lemosina)
Nòuvic (Neuvic-Entier en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Geografia
miniatura|gaucha|Situacion de Nòu Vic (Montanha Lemosina) en Nauta Vinhana
Batalha dau riu Moro
La batalha dau riu Moro se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala dau 4 au 26 de decembre de 1943. Foguèt la consequéncia d'una ofensiva britanica, canadenca e neozelandesa còntra una tiera de linhas defensivas alemandas situadas dins lo sector dau riu Moro en Itàlia Orientala. En despiech de la pèrda de plusors posicions importantas, leis Alemands capitèron d'arrestar l'ataca.
Espeluga de Gargàs
250px|right|thumb|Vista interiora der'espeluga abans 1910 - [[Félix Régnault]] 250px|left|thumb|Mans negativas 250px|right|thumb|Incisiva de [[Bovidae|bovid – Gravetian - anciana colleccion de Félix Régnault – musèu d'istòria naturau de Tolosa]] Er'espeluga Gargàs, en Bigòrra, qu'embarra un deths ensembles picturaus rupèstres mei importants deth Paleolitic Superior en Euròpa. Que vadó monument istoric lo 9 d'abriu de 1910.
Burna-Buriash Ier
Burna-Buriash foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Agum II e foguèt remplaçat per Kashtiliash III. Reinèt vèrs 1500 aC e foguèt lo premier rèi de la dinastia que possediguèt tot lo territòri a l'entorn de Babilònia.
Claramon e Poiet
Claramon e Poiet, o Claramon Poiet o Claramont Poiet o Claramont e Poiet (Clermont-Pouyguillès en francés) qu'ei ua comuna gascoa, situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Kashtiliash III
Kashtiliash III foguèt un rèi de la dinastia kasita dau reiaume de Babilònia. Succediguèt a Burna-Buriash (rèine vèrs 1500 aC) e foguèt remplaçat per Ulamburiash.
Igbo
L'igbo (o ibo, ebo) es una lenga igboïda parlada en Nigèria.
Lanas (vilatge)
200px|thumb|left
Toponimia
Lo lòc qu'ei situat en amont de la confluéncia d'Ador e deus Gaves Réunis e qu'estó un pòrt. Que i avè un peatge per passar l'Ador per un transbordador suu camin gran de la vath deu Gave de Pau. Enter Lanas e Pei, que i a un lòc Rasport (mentavut Birport sus la mapa de Godocus en 1630) qui èra ua plaça deus « arrèr-pòrts ».
Dunèira (Naut Léger)
Istòria
Mai tard i aguèt bastit un castèl fòrt, que lo Pape Alexandre III #metre en 1164 jos la dependéncia de la Evêque del Puy, comte del Velay.
Dyo
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'aucupacion del luòc remonta sens dobte a l'epòca carolingienne. A marcat per l'ostal de Dyo – dicha tanben a partir d'una cèrta epòca « Palatin de Dyo », del nom d'una familha #qu'aquel ostal s'i èra aliat –, familha nòbla de Bourgogne #que #possedir divèrsas fiefs, sustot aquel de Dyo en Mâconnais. I li aviá a el per armas : « Fascé d'aur e de azur, a la bordure de caras. ».
Bèlpuèg (Tarn e Garona)
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Bèlpuèg èra de l'eleccion de Ribèra-Verdun, donc de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescaucia de Tolosa. Tanlèu 1790, Bèlpuèg èra deu canton de Verdun.
Cecenon
Toponimia
Cecenon vendriá d'un nom d'òme latin *Cincinus, inatestat, de Cincius, e sufixe -onem. Segon Hamlin, Cecenon ven del nom, gallic puslèu que latin, d'òme *Cincinus, amb lo sufixe -onem (curiosament, Frank R. Hamlin cita lo nom latin Cincinnatus). Cecenon èra una proprietat galloromana.
Camins de fèrre Metro-North
A l'oèst de l'Hudson
Las 2 linhas a l'oèst de l'Hudson partisson de Hoboken Terminal dins Nòva Jersei, e, las linhas essent principalament dins aqueste estat, son espleitadas pel New Jersey Transit. Çaquelà, los terminus nòrds son totes dins l'estat de Nòva York. Las linhas son :
Loís I d'Amboise
Biografia
Pendent la disgràcia de son paire se retirèt en Guiana dins la cort del fraire de Loís XI de França, Carles, duc de Guiana, puèi, un còp son paire restaurat, dintrèt al conselh del rei. En primièr, Loís XI de França l'encarguèt d'enquestar sus la mòrt, per empoisonament, de son fraire Carles. Lo nomenèt aprèp al cap de l'abadiá de Jumièges (Sèina Maritima).
Loís I d'Amboise e la reforma
Fondèt tanben la congregacion reformada dels Carmes d'Albi, en 1499. Organizèt las anonciadas a Albi, sola vila en França a las organizar, aprèp Borges. Reformèt, amb dificultat, los franciscans d'Albi e faguèt venir, per i pregar, Olivier Mallard, en 1494. Lo testament de Loís d'Amboise mòstra, tanben, de ligams amb las divèrsas reformas dels òrdres mendicants. |thumb|left|Pòrge de la [[Catedrala de Santa Ceselha d'Albi, comanditada per Loís I d'Amboise]]
Batalha de la crosiera de la Croix-Rouge
La batalha de la crosiera de la Croix-Rouge foguèt una batalha de la Setmana Saunosa pendent la Comuna de París (1871). Se debanèt dau 23 au 24 de mai de 1871. Foguèt una victòria versalhesa importanta per que dubriguèt lo quartier dau Panteon a l'armada dau govèrn d'Adolphe Thiers.
Sent Criac (Nauts Pirenèus)
Toponimia
Per Miquèu Grosclaude, que i a 39 sents deths medish nom (segon Ernèst Negre), Dauzat en causeish un e Aymard un aute. En realitat, Aymard e Grosclaude que barrejan Cyriacus (Sent Criac) e Cyricus (Sent Cric), eth prumèr que pòt estar un patriarca, eth segond qu'ei un mainatge martir e hilh de Julita,.
Ernest Puget
Ernest Puget foguèt una personalitat de la Comuna de París (1871).
Perspectiva (representacion)
La perspectiva axonometrica o perspectiva cilindrica
Aquel tipe de perspectiva consèrva los repòrts entre tota longor presa segon una direccion de l'espaci e aquela meteissa longor mesurada sus la representacion que ne fa lo dessenh. Ne va del meteis biais dels repòrts entre la realitat e sa representacion per de superfícias d'objèctes situats dins de plans parallèls.
Dins la practica, s'utiliza a vegadas de perspectivas dimetricas (conservacion de las longors segon doas direccions) e subretot la perspectiva isometrica (conservacion de las longors segon tres direccions situadas a 60° las unas a respièch de las autras.)
Sarcey
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Campbernat
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 12 km al Nòrd-Oèst de Murèth.
Velocitat de la lutz
Definicion e notacion
Per decision dau Burèu Internacionau dei Pes e dei Mesuras, la valor exacta de la velocitat de la lutz dins lo vuege es de 299,792,458 m/s. Es generalament notada c (per « constanta » e « celeritat »). Pasmens, dins de tèxtes ancians, pòu se trobar la notacion V que foguèt adoptada per James Clerk Maxwell dins sei trabalhs. Albert Einstein utilizèt tanben aquela notacion dins sei premierei publicacions. Pasmens, la notacion c, introducha en 1894 per Paul Drude, s'impausèt après son adopcion per Einstein en 1907. Dins un mitan de propagacion materiau, la velocitat de la lutz es generalament notada v (per « velocitat ») e l'indici de refraccion d'aqueu mitan n.
Lei premiereis experiéncias
thumb|right|Retrach d'[[Ole Christensen Romer (1644-1710), autor de la premiera mesura quantitativa de la velocitat de la lutz.]]
La question de l'etèr
Durant la segonda mitat dau sègle XIX, la question de l'existéncia de l'etèr venguèt pauc a pauc un objècte de debats importants. D'efiech, segon lei lèis de la mecanica en vigor a aquela epòca, l'existéncia d'un referenciau èra indispensable per calcular una velocitat. Ansin, foguèt imaginada una substància ipotetica, l'etèr, qu'emplissiá la totalitat de l'Univèrs. Après lei trabalhs de Maxwell, aquel etèr foguèt tanben supausat servir de supòrt a la propagacion deis ondas electromagneticas.
Alizée
Son primièr single, Moi... Lolita, es l'un dels mai gròsses tubes de l'annada de 2000 en França (classat n°2) ; la capitada d'aquela cançon es tala que, quitament cantada en francés, s'expòrta en Euròpa tota (n°1 en Russia, n°1 en Espanha, n°1 en Itàlia, n°2 aus Païses Basses, n°5 en Alemanha, n°9 al Reialme Unit...) e quitament dins d'unes païses d'Asia. En tot, mai de 2 000 000 d'exemplars del single son estats venduts.
Velocitat de la lutz
Lei mesuras novèlas de la velocitat de la lutz
Durant la segonda mitat dau sègle XX, lo progrès tecnic permetèt de melhorar fòrça la precision dei metòdes de mesuras de la velocitat de la lutz e de'n trobar de novèlas. En particular, foguèron desvolopadas de tecnicas basadas sus l'estudi de cavitats de resonància e sus l'interferometria lasèr. Lo melhorament de la definicion dau mètre e de la segonda sostenguèt aquela evolucion. Ansin, en 1950, lo fisician anglés Louis Essen (1908-1997) mesurèt una valor de 299,792,5 km/s.
Informatica
Per certaneis aplicacions, aquò entraïna l'abandon de la fibra optica au profiech de sistèmas utilizant de microondas. D'efiech, a l'ora d'ara, lei microondas ofrisson una velocitat de transmission de 30% a 40% pus rapida qu'una fibra optica classica. Pasmens, aquela tecnica es pauc adaptada a de transmissions sus de distàncias lòngas.
Canton de Rians
Istòria
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton de Rians foguèt suprimit.
Sengrièda
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Conilh del mètro parisenc
A Londres
Un fenomèn similar existís dins lo mètro de Londres : l'inscripcion, que met en garda los viatjaires qu'un void separa lo bòrd del cai e lo planchèir del tren, es vengut un mème de la cultura populara londinenca.
Chauvency-le-Château
Istòria
En 1285, lo comte de Chiny, Louis de Looz, establit a Montmédy, e lo sieu fraire, Gérard de Looz, senhor de Chauvency, n'organizan de somptueuses festivités e i convidan per joutes e per un tournoi mai de 500 chevaliers, venguts de Alsace, de Lorraine, dels marges del lac Léman o de las ribas de la mar del Nòrd, e meteis de Angleterre !
En 1490, s'es produsit un eveniment fòrça mens espectacular que lo tournoi mas plan de coneguts istorians perque i aguèt contat en detalh per #çò qu'en #èsser lo principal protagoniste. N'efièch, Philippe de Vigneulles, chroniqueur messin de renom, i aguèt trach a Mètz amb lo sieu paire lo 3 de novembre 1490 e empresonat dins lo castèl de Chauvency pendent catorze mes. A contat en long e n'ample aquela mésaventure en la siá Cronica e en lo sieu Periodic. Aqueles dos relats complémentaires son fòrça interessantes en mai d'un títol. Ofrisson n'efièch un testimoniatge extraordinari sus la mœurs de l'epòca tant per çò qu'es de cèrtas formas de criminalité #que maints usatges de la vida jornalièra. En fach, de Vigneulles pas vacil·la pas a entretallar lo sieu relat de notations mai o mens longas en relacion amb los eveniments #que se son produsits a Mètz o en un autre luòc pendent lo sieu incarcération, sustot la traïson de Texans de Landremont #que voliá liurar Mètz al pòrti de Lorraine. Aqueles tèxtes #que se podiá pas trobar #que ne ancià francés en l'edicion venguda escassa de Charles Bruneau an #èsser reeditats en francés modèrn l'an 2002 a las edicions de la Joyeuserie sises a Dampicourt a Belgica jol títol « I aviá la cœur entre doas pèiras », frasa de l'autor #qu'exprimís aital la siá angoisha de presoèr.
Edat dau Fèrre
L'Edat dau Fèrre europèa
Aquest periòde intègra l'Epòca grèga arcaïca, la civilizacion deis Etruscs, la de Tartessos dins la Peninsula Iberica, seguidas deis Ibèrs e de sei vesins peninsulars lei Celtibèrs e dei Gals en Gàllia, qu'atenhèron totei un nivèu culturau important... En Euròpa Centrala l'Edat dau Fèrre se dividís en dos periòdes:
Zheng He
Zheng He (1371, Kunming - 1435 ò 1435), nascut Mǎ Sānbǎo (馬 三保, en chinés simplificat: 马 三保) es un amirau, un diplomata e un explorator chinés dau periòde Ming. Nascut dins una familha de Yunnan au servici d'un prince mongòl fidèu ai Yuan, foguèt en 1471 e castrat per venir un eunuc de la cort dau prince Zhu Di. Dispausant ansin d'una educacion avançada, venguèt conselhier de son senhor e participèt dins son camp a la guèrra civila que li permetèt de venir emperaire sota lo nom de Yongle (1402-1424).
Òbra
thumb|right|Carta maritima realizat per [[Mao Yuanyi, un membre deis expedicions, representant lo Destrech de Malacca e donant d'instruccions de navegacion per passar la zòna.]]
Espaly-Saint-Marcel
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Raid militar
Istòria
Lo raid es una accion militara fòrça anciana car son existéncia es ben atestada dins lo quadre de la guèrra tribala. D'efiech, per una tribü, un raid es una accion leugiera e rapida que permet de pilhar de ressorsas ò de capturar de presoniers e de s'entornar sus son territòri per esperar la reaccion de l'adversari (repòsta, negociacions...). Aqueu tipe d'accion perdiguèt pas son interès amb l'aparicion de la guèrra entre Estats. D'incursions son donc atestadas de l'Antiquitat Auta ai guèrras pus recentas. La cavalariá n'es l'arma principala gràcias a sa mobilitat mai, de còps, s'obsèrvan de raids menats a partir d'una flòta. D'especialistas d'aquelei tacticas foguèron lei pòbles nomadas de l'estèpa eurasiatica per lei raids de cavaliers e lei Vikings per lei raids navaus.
Lo raid de Grierson
Grierson comencèt son ataca lo 17 d'abriu a partir de la region de Memphis en Tennessee. Lo 19, ataquèt per suspresa de pòstes d'observacion sudistas. I capturèt quauquei desenaus d'òmes e preparèt una finta. Prenguèt de mesuras per organizar una retirada vèrs lo nòrd amb sei presoniers. Pasmens, solament un regiment assegurèt aquela mission. Amb lei dos autrei regiments de sa bregada (950 òmes), Grierson se dirigiguèt vèrs lo sud. Aquò susprenguèt lei sudistas que perdiguèron una jornada avans de començar la perseguida.
Celles-sur-Ource
Celles-sur-Ource es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Zoroastrisme
L'aparicion dau zoroastrisme
Zoroastre auriá començat sa vida coma prèire dau culte d'Ahura Mazda. Après una tiera de visions, acomencèt de predicar una reforma d'aquela religion segon quatre principis majors : Coma la religion tradicionala èra magerament sostenguda per l'aristocracia guerriera, leis arguments de justicía e de conscéncia personala acipèron lei classas au poder e Zoroastre deguèt s'exilar en Asia Centrala. Obtenguèt la proteccion dau rèi de Bactriana que se convertiguèt au zoroastrisme e qu'obliguèt lo rèsta de sei subjèctes d'adoptar la religion novèla. A partir d'aqueu territòri, lo zoroastrisme s'espandiguèt pauc a pauc en Pèrsia e lei Parts li donèron d'institucions ecclesiasticas amb la creacion de la casta dei Mobads que son influéncia sus leis afaires de l'Estat venguèt pauc a pauc fòrça importanta.
Brancas principalas e evolucions recentas
Fins ais ans 1980, se convertir au zoroastrisme èra pas una causa simpla. Pasmens, en causa de la demenicion dau nombre de fidèus e de l'aumentacion dau nombre de demandas, lei prèires an finalament acceptat de simplificar lo procès. Aquelei convertits son dichs behdins (ò ancianament vehdins). Sei motivacions son variablas. En Iran, son generalament l'expression d'una oposicion au conservatisme chiita. Dins lo rèsta dau monde, son sovent a estacar au movement New Age que s'interèssa au zoroastrisme en causa de seis originas ancianas e de son culte dau fuòc.
Gouberville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ikwo
L'ikwo es una lenga igboïda parlada en Nigèria.
Ptolemèu V
Règne
En -194, Ptolemèu esposèt la princessa seleucida Cleopatra I de Siria. En -184, la revòlta d'Egipte nauta foguèt vencuda.
Bossey
Geografia
Lo vilatge a situat près de Sant-Julien-en-Genevois e de Genève.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saint-Léger-lès-Paray
Saint-Léger-lès-Paray es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Colonha (Gers)
Toponimia
Lo nom qu'es atestat a la fin deu sègle XV, Colonha. Colonha qu'es ua bastida fondada per lo comte d'Armanhac en 1284 (Negre) o 1286 (Dauzat). Lo son nom qu'es un transferiment de Colonha (Alemanha),.
Lòcs e monuments
Aqueth vilatge qu'ei situat entremiei la gersesa e la Gasconha tolosana, e a caracteristicas arquitecturalas d'aqueths dus país.
Mitologia
La mitologia egipciana
Apareguda tre l'Antiquitat Auta, la mitologia egipciana aguèt una influéncia importanta en Mediterranèa e en Orient Mejan en causa dau prestigi e de la poissança de l'Egipte Antica. Permetèt ansin de legitimar lo poder dei faraons avans d'influenciar lei mitologias grèga e romana qu'adoptèron ò assimilèron certanei divinitats egipcianas. De mai, la mitologia egipciana fa partida dei mitologicas ben conegudas gràcias ai traduccions dei tèxtes descubèrts en Egipte.
Lenga construcha
Abans lo sègle XIX
Las lengas artificialas pus ancianas èran mens consideradas coma construchas que coma subrenaturalas o misticas. La lingua ignota, producha per Ildegarda de Bingen al sègle XII, n'es un exemple. Es una mena d'argòt mistic. Un autre exemple de consequéncia es lo bâleybelen de Muhyi-i Gülseni, que son diccionari data de 1574. Aquel fa la pròva que las lengas construchas son pas exclusivas de l'occident europèu.
Las lengas musicalas de la Renaissença èran ligadas al misticisme, a la magia e a l'alquimia. Se'n parla de còps coma la lenga dels aucèls. Lo projècte Solresol de 1817 reprenguèt lo concèpte d'un biais mai pragmatic.
Mitologia
Lei mitologias nordicas
Lei mitologias nordicas son l'ensemble dei mites originaris d'Euròpa dau Nòrd, especialament d'Escandinàvia, a la basa dau politeïsme practicat dins aquelei regions avans lor evangelizacion. Es una varianta regionala de la mitologia germanica. Es a l'origina d'una literatura rica que foguèt compilada a la fin de l'Edat Mejana dins de tèxtes coma l’Edda poetica. Oblidada, foguèt redescubèrta au sègle XVIII. Sei mites son marcats per la vision de l'Univèrs dei populacions nordicas e per son aspècte ciclic. Presentan donc un univèrs compausat de plusors monds liats entre elei per l'aubre cosmic Yggdrasil e per lei combats liats au Ragnarök, la fin dau mond dins lei crèires nordics.
Lenga construcha
Dempuèi lo sègle XIX
En 1869, Lucian Geoffroy, un poèta provençal, propausa d'utilizar l'occitan que considèra coma una lenga mòrta : La questioun d'uno lengo universalo es sóulevado despièi long-tèms... D'ùni an prepausa lou francé ; d'autre volon uno lengo novo, filousoufico o sintetico, facho à priori'' [ sic ]. Aquesto belèu sarié seco ; l'autro, farié d'envejous. La lengo prouvençalo es touto lèsto : es richo e armouniouso ; li Troubadour l'an rendudo celèbro. D'autre caire pòu èstre counsiderado coume lengo morto despièi que lou dialèite dóu Nord a pres sa plaço ; farié dounc ges de jalous. Si raport emé lou latin, lou francés, l'italian, l'espagnòu, n'en rèndon l'estùdi facile. Perqué sarié-ti pas chausido pèr religa li nacioun ? E poudrié belèu pu mau faire.
A la debuta del sègle XXI, es vengut comun dins los romans de sciéncia-ficcion o de fantasia de conténer de tròces de lenga construcha, mai rarament de lengas construchas complètament descrichas. Se vei per exemple dins los filmes e las serias televisadas Star Wars, Star Trek, Stargate SG-1, Atlantis: The Lost Empire, o la seria Myst de jòcs sus ordinator. L'exemple mai conegut es la lenga klingon, de la seria Star Trek, qu'a un vocabulari e de règlas complètas de gramatica.
Porto
Porto es la segonda vila de Portugau per òrdre d'importància. Sa populacion èra estimada a 238,465 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 41,3 km².
Kassaman
Nahnu jundun fî sabîl il-haqqi thurnâ Wa 'ilâ-stiqlâlinâ bi-l-harbi qumnâ. Lam yakun yusghî lanâ lammâ nataqnâ Fa-ttakhadhnâ rannat al-bârûdi waznâ. Wa 'azafnâ naghmat ar-rachchâchi lahnâ Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir. fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !
Yâ firansâ qad madhâ waqt ul-'itâb Wa tawaynâhu kamâ yutwa l-kitâb Yâ firansâ inna dhâ yawm ul-hisâb fa-sta'iddî wa khudhî minnâ l-jawâb Inna fî thawratinâ fasl al-khitâb Wa 'aqadnâ l-'azma an tahya l-jazâ'ir. fa-chhadû ! fa-chhadû ! fa-chhadû !