cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iòssif Stàlin
La Revolucion de 1905
En 1905, après lei desfachas en Orient còntra Japon, l'Empèri Rus conoguèt un periòde d'agitacions, de grèvas e de manifestacions. Per amaisar la situacion, lo govèrn de Nicolau II utilizèt la repression mai deguèt tanben far de concessions a certanei movements reformistas. Koba-Jogachvili participèt activament a l'agitacion en Caucàs e foguèt elegit delegat a la conferéncia nacionala dau partit bolchevic organizada a Tammerfors en Finlàndia. Aquò li permetèt de rescontrar Lenin per lo premier còp e de viatjar en Euròpa. Ansin, de 1906 a 1907, anèt a Estocòlme e a Londres per participar ai congrès dau partit. I prenguèt rapidament una certana importància politica.
La Guèrra Civila e la fondacion de l'URSS
De 1918 a 1923, Russia conoguèt un periòde de guèrra civila saunosa marcat per l'afrontament entre lei Roges (lei bolchevics), lei Blancs (coalicion eteroclita gropant divèrseis adversaris dei bolchevics), divèrsei movements nacionalistas desirós d'establir l'independéncia de certanei pòbles periferics de l'Empèri Rus, de movements de païsans armats e d'intervencions estrangieras (Reiaume Unit, França, Japon...). Durant aqueu periòde, Stàlin confiermèt son ròtle de premiera importància au sen dau partit e dau movement bolchevic.
Après aqueu succès, Stàlin foguèt mandat sus d'autrei frònts, totjorn coma comissari politic. En 1919, luchèt còntra lo generau Anton Denikine e en 1920, foguèt mandat en Polonha. Dins aqueu segond cas, son comandament foguèt marrit e foguèt en partida responsable de la desfacha sovietica a l'entorn de Varsòvia. Aquò agravèt l'antagonisme ambé Trotski que l'accusèt d'èsser lo responsable principau de la revirada polonesa. Pasmens, per seis accions durant la guèrra civila, Stàlin foguèt guierdonat de l'Òrdre dau Drapèu Roge e ganhèt una reputacion d'organizator eficaç. Ansin, Lenin li fisèt la direccion de l'Inspeccion obriera e païsana, un organisme novèu destinat a luchar còntra la burocràcia.
La politica de terror e lei purgas
Lo bilanç de la politica de terror deis ans 1930 es pasmens mau conegut car lei recèrcas dònan d'estimacions fòrça diferentas. Segon leis archius dau KGB, i aguèt aperaquí 682,000 execucions durant lei purgas de 1936-1938. Lo nombre d'arrestacions es pauc clar – es probablament inferior a un milion per an – mai la populacion dei camps dau Gulag passèt de 1,2 a 1,9 milions de personas entre 1937 e 1938. De mai, i aguèt benlèu 140,000 mòrts dins lei camps durant leis ans 1936-1938. Lo bilanç de la collectivizacion dei tèrras es encara pus malaisat d'establir. Lo nombre d'executats sembla relativament feble (30,000) mai aperaquí 4 milions de païsans foguèron desportats e 600,000 moriguèron durant aquelei transferiments. Sustot, lei faminas causèron la mòrt de 5 a 7 milions de Sovietics, principalament en Ucraïna.
De la desfacha a la victòria
Après aquelei succès, lei fòrças sovieticas rebutèron pauc a pauc la Wehmarcht e foguèron a l'origina de la destruccion de la màger part de l'armada alemanda. Ansin, en abriu e mai de 1945, leis Occidentaus li laissèron l'onor de conquistar Berlin a l'eissida d'una batalha saunosa de doas setmanas. Lo prestigi de l'URSS e de Stàlin agantèt alora son apogèu e lo cap sovietic foguèt celebrat per totei lei venceires de la guèrra, compres lei país capitalistas.
L'emergéncia de l'URSS coma superpoissança
En despiech d'una situacion economica catastròfica au començament deis ans 1920, deis atrocitats de la collectivizacion fòrçada dei tèrras e dei periòdes de terror e de l'invasion saunosa dau territòri sovietic per l'armada alemanda, Stàlin capitèt de transformar l'URSS en una superpoissança que dominèt lo mond – ambé leis Estats Units d'America – fins a 1991. D'efèct, en matèria economica, lo país èra vengut la segonda economia mondiala a sa mòrt e èra passat de l'estatut agricòla an aqueu de poissança industriala. Per exemple, la produccion d'acier èra estada multiplicada per 14 entre 1925 e 1951. En revènge, leis industrias pesucas e de l'armament èran privilegiadas, çò que limitavan la produccion de bens de consumacion. De mai, l'agricultura retrobèt jamai sei nivèus de produccion d'avans la collectivizacion avans l'afondrament de l'Union.
Familha e vida privada
Iòssif Stàlin se maridèt dos còps. Sa premiera frema, Ekaterina Svanidze (1885-1907), foguèt tuada per lo tífus ò la tuberculòsi. Lo pareu aguèt un fiu, Iàkov Jogachvili (1907-1943). Lei relacions entre lo paire e l'enfant foguèron fòrça marridas e Iàkov Jogachvili assaièt mai d'un còp de se suicidar. Luòctenent dins l'armada sovietica en 1941, Iàkov foguèt capturat per la Wehrmacht que lo gardèt coma moneda de cambi. Pasmens, Stàlin refusèt e apliquèt la lèi còntra lei traites. Sa nòra passèt ansin dos ans en preson en causa de la rediccion de son marit. Finalament, Iàkov foguèt tuat en 1943 dins lo camp de Sachsenhausen siá durant una temptativa d'evasion siá après aver refusat d'obeïr a sei gardas.
Neufvillage
Neufvillage es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region del Grand Èst.
Idrocarbur
Existisson tres tipes basics d'idrocarburs:
Saint-Aubin-du-Perron
Saint-Aubin-du-Perron es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Domèvre-sur-Avière
Geografia
Domèvre se trouve à 10 km au nord-ouest d'Épinal. L'Avière la traverse du sud au nord, quittant Uxegney pour rejoindre Oncourt en passant par le hameau de Perrey. La forêt de Souche-Thaon sépare la commune de la vallée de la Moselle.
Domèvre compte 121 hectares de forêts répartis en cinq massifs :
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Blaslay
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Pelahiga
Pelahiga/Pèlafiga
Segon Dauzat e Rostaing, Pelahiga/Pèlafiga que's un compausat verbau de pela/pèla « pilha » (latin pilare) e de higa/figa. Segon Negre, Pelahiga/Pèlafiga que veng deu gascon pèla-higas « pelhèr, gratapuç, longanèr, pèdescauç, gus » segon lo diccionari Palay (per péle-higuè).
Presidents del govèrn de Croàcia
Lo govèrn de la Republica de Croàcia (Vlada Republike Hrvatske), apelacion comunament abreujada en « govèrn croat » (hrvatska Vlada) es dirigit per un president del govèrn (Predsjednik Vlade), apelacion generalament transformada en « Primièr ministre » dins los medias anglosaxons e francofòns.
Francisco León de la Barra
Francisco León de la Barra y Quijano (Querétaro, Mexic, 16 de junh de 1863 - Biàrritz, França, 23 de setembre de 1939) foguèt president interim de Mexic del 26 de mai al 6 de novembre de 1911.
Messier 1
Rèsta de la supernòva de 1054, que son explosion foguèt visibla de julhet de 1054 a abriu de 1056, foguèt descubèrta en 1731 per l'astronòm anglés John Bevis (1695-1771). Puei, Charles Messier (1730-1817) la classèt en premiera posicion au sen de son catalòg d'objèctes celèsts. D'una magnitud aparenta de 8,3 e d'una talha angulara de 420″ × 290″, es aisament visibla amb un instrument amator.
Montigny-le-Guesdier
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Monts (Tolosan)
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Senta Quitèira (nom supausat) èra una parròquia de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa de La Valeta, es, de segur, Senta Quitèira. La parròquia èra en partida sus la comuna de Monts. Senta Quitèira es al nòrd-èst del borg de Monts.
Couargues
Couargues es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Roing
Roing es una vila de l'estat d'Arunachal Pradesh en Índia.
Escriba sedut
thumb|L'escriba sedut qu'èi ua egipciana en calcari datada de la IVau o Vau dinastia (tant vau díser, de cap a -2600), trobada dens ua tomba de Saqqara en Egipte per l'arqueològ francés Auguste Mariette en 1850 a l'escasènça de la soa recercta escaduda deu Serapeum.
Le Châtellier
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Maillezais
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Jordania
Istòria
Jordania es un país recent eissit de la fragmentacion de l'Empèri Otoman a l'eissida de la Premiera Guèrra Mondiala.
Eduardo Falú
A despart de las mantuas pèças tradicionaus qu'a compausadas, qu'ei tanben l'autor d'ua Suite Argentina (interpretada e enregistrada per la Camerata Bariloche) ; que's tracta d'ua òbra classica sinfonica basada suus ritmes de las danças folcloricas argentinas.
Irun
Irun qu’es ua comuna gascona, de lenga basca. Administrativament, qu’es de la província de Guipuscoa dens la comunautat autonòma espanhòla deu Bascoat.
Garbic
Garbic (nom supausat)
Ni Dauzat nimei Negre non disen arren de Garbic.
Roézé-sur-Sarthe
Roézé-sur-Sarthe es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Bonnes (Vinhana)
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Florenç
Es una comuna de la Tolosa Metropòli.
Varna (Bulgaria)
Varna (En bulgar Варна, AFI: /ˈvar.nə/) es una vila situada en Bulgaria al ras de la mar Negra. Es la tresena vila del país de per sa populacion amb 371,131 estatjants en 2008.
Montigny-Lencoup
Montigny-Lencoup es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Neunkirchen-lès-Bouzonville
Neunkirchen-lès-Bouzonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mosèla e la region de Lorena.
Pinhon (botanica)
A l'Edat Mejana, se fa mencion d’una lecariá a basa d’amètlas, de pistachas, de pinhons e de sucre. Aqueste pinholat es una mena primièra de nogat.
Escòla de Margarida
L’Escòla gascona de Margarida èra ua escòla felibrenca fondada en 1901 a Nerac. Sos purmèrs gavidaires eston Marcèu Deurèir, cabiscòu, Aubanh Carrèra, soscabiscòu, G. e A. Dupin (dinerèr e sossecretari) e Pau Corrent (secretari generau). N'ei pas mei en activitat uei.
Elasmosaurus
Paleobiologia
Es fossils d'Elasmosaurus an sigut trapats en es estrats deth campanian deth cretacèu superior ena formacion Pierre Shale, en er oèst de Kansas. Aguesta formacion a ua deposicion marina dera Mar de Niobrara, una mar pauc prohonda qu'es trapaua en eth cèntre d'America del Nòrd pendent eth cretacèu (5).
Bobfergusonita
La bobfergusonita es un mineral de formula Na2Mn5FeAl(PO4)6. Descobèrt en 1986 dins la region canadiana de Manitòba, deu son nom al mineralogista canadian Robert Bury Ferguson, donat a títol d'omenatge pel 65en anniversaire d'aquel professor de l'Universitat de Manitòba. Sa color varia dempuèi lo verd-marron al roge-marron. Actualament lo mineral es estat trobat sonque a Canadà e en Argentina.
Sèrgi Bec
Òbras
Cronicas dau reire-jorn = Chroniques à contre-jour, Editions Vent terral, 1978
La malédiction d'Hadès : polar, Editions de la Cardère, 2004 Les marchés du Midi, en collaboration avec Alain Christof, Camille Moirenc & Étienne Marie, Editions Equinoxe, 1997
Franca Comtat
La Franca Comtat o la Francha Comtat (en francés la Franche-Comté, en francomtés lai Fraintche-Comtè, en francoprovençal la Franche Comtât) es una anciana província e una anciana region administrativa de França.
Acid fosforic
thumb|right|Estructura de l'[[acid fosforic]] L'acid fosforic tanben conegut coma acid ortofosforic es un compausat quimic de formula H3PO4.
Germaine (Marna)
Germaine es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region del Grand Èst.
Traversèras
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Traversèras que veng deu latin transversa « embrac, embraca, embraquèra, acorcida; passatge ». Segon Negre, Traversèras qu'ei lo plurau deu gascon travessèra « rega transversala dens un camp per l'escorra de las aigas », segon lo diccionari Palay.
Citers
Citers es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Marqués de Pombal
Tenent grands projèctes per son país, temptèt de tractar una patz europèa mas aboquèt. Lo rei Joan V apreciava pas plan Pombal e lo rapelèt a Lisbona, mas aprèp la mòrt del rei, en 1750, lo seu filh venguèt rei (Josèp Ièr). Aquel apreciava lo marqués e lo nomenèt Secretari d'Estat en 1755 puèi comte d'Oeiras en 1759 e marqués de Pombal en 1770.
Aquel eveniment li permetèt enfin, dins lo domeni politic, d'alunhar tots sos opausants (la noblessa e los jesuistas) e d'exercir un poder absolut. Pendent vint ans foguèt l'òme fòrt del país, lo rei Joseph Ièr tenent una personalitat suava. Redrecèt lo país economicament e politicament e li faguèt recobrar son retard.
Foguèt tanben a l'origina d'una importanta reforma de l'ensenhament que permetrà al país d'obténer de quadres e d'administrators dignes d'un Estat modèrne centralizant lo poder al prejudici de la noblessa. Desvolopèt l'Universitat de Coïmbra. Metèt en plaça un sistèma de polícia modèrna.
Sent Medard d'Eissiduelh
Sent Meard d'Eissiduelh (en francés: Saint-Médard-d'Excideuil) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Dieffenthal
Istòria
Lo vilatge es sens dobte ja conegut jos l' epòca romaine. En l'an mil a mencionat jol toponyme de Tieffenthal. Los abbayes de Honcourt e de Eschau i possedís alavetz de bens. En 1525 lo pòble a deteriorat en lo moment de la guèrra de las paysans. Lo pòble serà de nòu partiellement reconstruit. La granda part del territòri a cobèrt de vinha. Lo pòble deu doncas la siá prospérité mercés a la vinha. Los larèrs #qu'an situat al nòrd del pòble apertenon a Dambach-la-Vila. Al, Dieffenthal a conegut per la dubertura del "ban dels vendanges" en Alsace, es-a dire #que dona la taxa de maturité del raisin. Los confréries de vignerons pòdon alavetz començar las vendanges en tota la region.
le village est sans doute déjà connu sous l'époque romaine. En l'an mille il est mentionné sous le toponyme de Tieffenthal. Les abbayes de Honcourt et d'Eschau y possède alors des biens. En 1525 le village est endommagé lors de la guerre des paysans. Le village sera de nouveau partiellement reconstruit. La grande partie du territoire est couvert de vigne. Le village doit donc sa prospérité grâce à la vigne. Les foyers qui sont situés au nord du village appartiennent à Dambach-la-Ville. Au, Dieffenthal est connu pour l'ouverture du "ban des vendanges" en Alsace, c'est-à-dire qu'il donne le taux de maturité du raisin. Les confréries de vignerons peuvent alors commencer les vendanges dans toute la région.
Edmond H. Fischer
Biografia
Nasquèt lo 6 d'abril de 1920 dins la vila chinesa de Shanghai mas als 7 ans retornèt amb la siá familha dins lo sieu país d'origina, Soïssa. Estudièt quimia a l'Universitat de Genèva, ont se licencièt l'an 1947 en s'especializant primièr en quimia organica. L'an 1950 se transportèt als Estats Units per trabalhar coma investigador associat de l'Institut Tecnologic de Califòrnia, carga qu'abandonèt per venir membre de l'equipa de recèrca e catedratic de bioquimia a l'Universitat de Washington situada a Seattle.
Clamençana
Istòria
Pendent la Revolucion, la municipalitat compta una societat patriotique, creada aprés la fin de 1792.
Montselgas
Istòria
L'histoire de la commune a été principalement marquée par les muletiers qui passaient par là pour aller au Lo Puèi de Velai. Pendant la Seconde Guerre mondiale, des maquis ont été recensés non loin de Montselgas à Thines et des parachutages d'armes auraient été effectués sur le plateau de Montselgues.
Sent Sebastian (Guipuscoa)
Toponimia e preséncia de l'occitan
Ua part de la toponimia locau qu’es gascona, com:
Antoni de Bofarull
thumb|250px|Retrach d'Antoni de Bofarull Antoni de Bofarull i de Brocà (Reus, 1821 – Barcelona, 1892) èra un istorian, poèta, autor de teatre e de romans catalan. Ven majoral del Felibritge en 1876.
Servir lo pòble maori - Front de liberacion de la Polinesia
Lo partit Tāvini huiraʻatira nō te ao māʻohi - FLP (Servir lo pòble maori - Front de liberacion de la Polinesia) es un partit politic de la Polinesia francesa.
Bioquimia
La bioquimia es la disciplina scientifica qu'estúdia lei procès quimics que se debanan au sen deis organismes vivents, especialament dins lei cellulas. Eissida de la quimia e de la biologia, la bioquimia s'interessa donc principalament ais estructuras, ai foncions e ais interaccions dei macromoleculas biologicas coma lei glucids, lei lipids, lei proteïnas e leis acids nucleïcs. Per aquò, obsèrva tanben lo comportament dei moleculas pus pichonas e deis ions que participan ai reaccions quimicas intracellularas. Seis aplicacions de la bioquimia son largas car la disciplina a de liames amb plusors autrei brancas dei sciéncias coma la quimia analitica, la quimia organica e la fisica. Es ansin venguda un domeni important en agricultura, en agronomia e en medecina
Lei glucids
Leis oligosacarids e lei polisacarids intervènon dins plusors organismes per permetre l'estocatge de l'energia (amidon, glicogèn...) ò per assegurar la rigiditat de certanei teissuts (cellulòsa, quitina...). En lei bacterias, forman la màger part de la membrana bacteriana e, per aquela rason, an un ròtle important dins lo sistèma immunitari car pòdon èsser caracteristics de la preséncia d'un antigèn. Enfin, determinan lei grops sanguins e participan a l'expression dau complèx major d'istocompatibilitat.
Lo catabolisme
Lo catabolisme es l'ensemble dei procès metabolics que permèton la degradacion dei biomoleculas. En particular, comprèn lei mecanismes de degradacion e d'oxidacion dei nutriments. Lo catabolisme a ansin per foncion de provesir l'energia e lei constituents elementaris necessaris au metabolisme cellular. Segon la natura de sei fònts d'energia e de carbòni, leis organismes son classats dins de categorias diferentas, dichas tipe trofic.
L'anabolisme
Leis organismes presentan de capacitats de sintèsi fòrça diferentas. Per exemple, leis autotròfs, coma lei plantas, son capables de produrre de moleculas organicas complèxas a partir de substàncias simplas coma lo dioxid de carbòni e l'aiga. En revènge, per arribar a un resultat similar, leis eterotròfs an besonh de nutriments pus complèxs coma de sucres ò d'acids aminats.
Yèvres-le-Petit
Istòria
Son nom s’orthographiait autrefois Yèvre. C’est une altération du latin Evrea, Evra. L’addition de l’s final ne date que du. Quant au qualificatif le Petit, il a été autorisé par un décret du 4 février 1919.
Sur le cadastre de 1811 on note les nom des territoires: Averly, le Biat, la Borde, le Chemin des Romains, les Fours, étang Gilles ou Gillet, Perte-Sèche.
Bioquimia
Lei brancas principalas de la bioquimia
A partir de la fisica, la bioquimia a permés de fondar la biologia estructurala qu'assaia de determinar l'estructura espaciala dei macromoleculas. Per aquò, son utilizats de metòdes coma la microscopia electronica, la cristallografia, la diffraccion dei rais X ò la resonància magnetica nucleara (RMN). En parallèl, gràcias au desvolopament dei tecnologias de l'informacion, son tanben aparegudas de disciplinas mesclant bioquimia e informatica. Permèton de realizar de modèls tridimensionaus de compausats bioquimics e de realizar pus rapidament de comparasons entre sequéncias dins de bancas de donadas de substàncias.
Yèvres-le-Petit
Istòria
Le bailliage était le tribunal qui rendait la justice sous l’autorité d’un officier du roi, le bailli.
Premsa escricha occitana
Editor: Lou Felibrige, Oustau de Prouvènço, Parc Jourdan, 8bis av. Jules Ferry, 13100 Aix en Provence, tel. 04 42 26 23 41 Association fondée en 1854 Periodicitat: trimestral Lenga: 100% en provençal (grafia mistralenca) Tematica: lenga, bulletin d'associacion
Nicolau Maquiavèl
Nicolau Maquiavèl, en italian Niccolò Machiavelli, (Florença, lo 3 de mai de 1469 — Florença, lo 21 de junh de 1527) foguèt un istorian, poèta, diplomata e musician italian de la Renaissença. Es reconegut coma fondador del pensament e de la sciéncia politica modèrna, perque escriguèt sus l'Estat e lo govèrn coma son vertadièrament e non pas coma deurián èsser. Los estudis recents de l'autor e de son òbra mòstran que son pensament foguèt mal interpretat istoricament. Dempuèi las primièras criticas postumas per un cardinal anglés, las opinions, mai d'un còp contradictòrias, se multiplican, tan que l'adjectiu maquiavelic, creat amb lo seu nom, significa.
Coma òme de la Renaissença, Maquiavèl utilizèt d'autors e de concèptes de l'Antiquitat Classica d'un biais nòu. Un dels autors principals foguèt Titus Livius, e d'autres que legiguèt per de traduccions latinas.
Contèxte istoric
200px|thumb|La division de la Peninsula a la Renaissença. A la Renaissença, las cinc principalas poténcias de la Peninsula Italica èran: lo Ducat de Milan, la Republica de Venècia, la Republica de Florença, lo Reialme de Nàpols e los Estats Pontificals. La màger part dels Estats de la peninsula foguèron illegitims, pres per de mercenaris nomenats condottieri.
Casuda de Soderini
Aprèp que Loís XII convoquèt un concili cismatic a Pisa, domeni florentin, lo papa amenacèt Florença d'escomenge e Maquiavèl deguèt negociar l'ajornament de la reünion. Malgrat lo succès de la mission — los paires se dirigiguèron a Milan — lo papa metèt fin al govèrn de Soderini. Se liguèt amb lo rei d'Aragon contra França e coma Florença refusèt son sosten, la Dieta de Manto ataquèt la vila e destituiguèt Soderini, fasent tornar los Medicis al poder.
Escritura de sas òbras principalas
Liberat, anèt a Sant'Andrea in Percussina a sèt quilomètres de San Casciano. Es durant aquel ostracisme e inactivitat, lo qual durèt fins a sa mòrt, qu'escriguèt sas òbras pus conegudas: "Lo Prince" e los "Discors sus lo primièr decenni de Titus Livius" (1512-1517). coneguèt divèrs, e se raprochèt de Francesco Guicciardini. Escriguèt entre autres lo poèma Ase d'aur (1517), a pèça La Mandragora (1518), considerat una òbra de primèra de comedia italiana, e Novella di Belfagor (roman, 1515), e d'innombrables tractats politicoistorics, poèmas e sa correspondéncia particulara (organizada per los descendents) coma Dialogo intorno alla nostra língua (1514), Andria (1517), Discorso sopra il riformare lo stato di Firenze (1520), Sommario delle cose della citta di Lucca (1520), Discorso delle cose florentine dopo la morte di Lorenzo (1520), Clizia, comedia em proa (1525), Frammenti storici (1525) e autres poèmas coma Sonetti, Canzoni, Ottave, e Canti carnascialeschi.
Discorses sus lo primièr decenni de Titus Livius
Los Discorses s'opausan al ''Prince" per lo tèma, pasmens las doas òbras an qualques concèptes en comun. Foguèron pensats coma una analisi e comentari de tota l'òbra de Titus Livius, mas demòran incomplèts, van pas al delà del primièr decenni.
Conselhièr del tiran
Foguèt fòrça difusada al sègle XVI e se tròban prèp de 400 òbras que citan Maquiavèl, totas ligant son nom a la crudeltat, a l'engana e a la manca d'escrupuls. William Shakespeare dins sa pèça Enric VI.
Lola Novaković
Moriguèt lo 3 d'abril de 2016, unas setmanas abans son 81n aniversari.
Teleferic
Origina del mot
Los primièrs teleferics èran nomenats "Camins de fèrre sus cable". Lo màger aujòl grèc del radical "fèrre", es lo mot φορα, fora, « accion de portar ».
Disposicion dels cables
vinheta|Carriót de teleferic, amb lo cable portaire (sus que son pausadas de rodetas) e lo cable tractor. La linha d'un teleferic es constituida de :
Principi du calcul dels cables portaires
vinheta|Logicial GHTyro 2.00 : Calcul d'una linha d'una travada; cable ancorat passivament als tèrmes. Perfil en long, trajectòria, geometria e esfòrces per una carge rotlanta a L/4, L/2 e 3L/4 Dins lo cas d'una tiroliana, existís doas familhas de metòdes de calcul per calcular lo cable portaire. Pels cables tibats per contrapes, se realiza un calcul de primièr òrdre pel metòde dels triangles d'equilibri, la tension iniciala essent donnada. Pels cables ancorats passivament, un calcul del segond òrdre es indispensable pels metòdes numerics, elements finits...
ont H es l'esfòrç de tension, w es lo pes lineic, L es la portada, e f es la flècha.
Lo teleferic doble via de vai-e-ven
Cada veïcul es « ligat » a un costat de la bocla tancada pel(s) cable(s) tractor(s), atals la cabinas circulan cap a l'opausat l'una de l'autra de biais alternat de vai-e-ven : un veïcul se'n va de A per rejònher B alara que l’autre se'n va de B per rejònher A.
Lucian Mengaud
thumb|right|Lucian Mengaud Lucian Mengaud (en francés: Lucien Mengaud; La Vaur, 1804 - Tolosa, 12 de julh de 1877) foguèt un escrivan occitan del país tolosenc que recebèt sovent l'escais de "discípol de Godolin".
Teleferic
Transpòrt privat
vinheta|Teleferic blondin a la restanca EDF du Sautet ([[França|France).]]
Terraformacion
De la ficcion cap a la sciéncia
Las algas deurian generar de dioxigèn per fotosintèsi e de carbòni mineral se decompausant. La bassa del taus de C O 2 provocariá alara lo refregiment e la condensacion de la vapor d'aiga. Mas, lo carbòni a tendéncia a tornar formar del C O 2 jos fòrta temperatura; l'objectiu sembla donc pas accessible.
Riumas
Geografia
Commune de l'airal urban de Tolosa situada en Savés a 40 km al sud-oèst de Tolosa e a 18 km al sud-oèst de Murèth
Francisco Macías Nguema
Francisco Macías Nguema (n. Mez-m Ngueme en 1924, m. 1979) foguèt lo primièr president de la Guinèa Eqüatoriala. Governèt de facto coma un dictator, entre los ans 1968 e 1979. Foguèt depausat lo 3 d'agost e executat lo 29 de setembre de 1979.
Lengadocian
Lo lengadocian es un dialècte occitan parlat sus una granda part del Lengadòc istoric (fòra Velai, lo nòrd de Vivarés e la region de Nimes), una part de Guiana (Roergue, Carcin e qualques parçans d'Agenés e de Peiregòrd) e tanben dins lo sud-oèst d'Auvèrnha. Lo nimesenc, generalament considerat coma una varietat del provençal rodanenc, es en realitat una varietat ibrida, lengadociana a l'origina de transicion amb l'ensems provençal.
Alt Pirineu i Aran
]] thumb|200px|Poblacions per percentatge per çò qu'ei dera poblacion totau. [[File:Espais d'interés natural de l'Alt Pirineu i Aran.svg|thumb|200px|Espacis d'interès naturau deth Alt Pirineu i Aran.
Nom
Informatica
En informatica, los noms son mai sovent d’identificants. Es lo cas, per exemple, dels noms de domèni.
Sciéncias
En biologia, lo momenatge dels organismes vivents es ligat a la taxonomia, domèni ont s’inscrich la nomenclatura.
Diglossia
Segon la sociolingüistica americana
La sociolingüistica èra a mand d'emergir coma corrent conscient de la lingüistica, a l'alba dels ans 1960 e a partir dels Estats Units. Dins aquel contèxt, es lo sociolingüista nòrd-american Charles André Ferguson qu'en 1959 definiguèt de critèris pus sistematics per poder qualificar una situacion de diglossica. Per Ferguson, coma per Psycharis, la diglossia concernissiá sonque doas varietats d'una meteissa lenga. Es Fergusson que formalizèt los concèptes de varietat auta e de varietat bassa.
Serrat de la Capella
Eth Serrat dera Capèla ei un barri de la Seu d'Urgèl, ath Aut Urgèl, çò 2001 auie 84 abitants. Eth barri se tròbe ath nòrd de la Seu d'Urgèl, fòrça separat deth nuclèu principau. Se tròbe jos eth pujau deth plan des forques, apròp der arriu Valira, peth dessús dera rotonda dera N-260 e ath miei dera carretèra que va en direccion entà Andòrra.
Diglossia
Referéncias
Categoria : Lingüistica
Germigny (Marna)
Germigny es una comuna francesa administrada per lo departament de Marna de la region de Champanha-Ardena.
Algol
thumb|right|[[Persèu (constellacion)|Constellacion de Persèu amb la localizacion d'Algol (a drecha).]]
Lengas de Romania
Situacion linguistica, recensament de 2011
Demest las autras lengas recensadas se tròban tanben de locutors per las lengas seguentas: rus 18946, tatar 17 677, sèrbe 16 805, eslovac 12 802, bulgar 6 518, croat 5 167, italian 2 949, grèc 2 561, chèc 2 174, polonés 2 079, chinés 2 039, armèni 739, macedonian 769, yidish 643, autras 16 841.
Mallièvre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beuluòc (Vivarés)
Toponimia
Lo sens es evident : conten una intencion de marcar la belesa dau site, o que l'endret es bèu per s'i establir,. Lo nom es frequent dins los cas de monestièr, mès pas necessàriament.
Art rupèstre
Segon lo preïstorian Emmanuel Anati, i auriá 45 milions de pinturas rupèstras subre ròcs e dins de baumas, dins 170000 sits de 160 país.
Lenin
Engatjament en politica
L'execucion d'Alexandre entraïnèt la radicalizacion de Vladimir que s'engatjèt a son torn amb lo movement revolucionari. Excluch de l'Universitat de Kazan en 1887, acabèt seis estudis de drech a Sant Petersborg en 1891. Dins aquela vila, ja fòrtament industrializada, participèt a l'instruccion dei ceucles obriers. Puei, en 1893, comencèt d'escriure de tèxtes politics, principalament dirigits còntra lei sociaus democratas, còntra lei populistas e còntra d'organizacions revolucionàrias rivalas.
Lengas tuu
thumb|300px|Reparticion de las lengas tuu, en ròse Las lengas tuu son una familha de lengas parladas en Botswana e en Sud-Africa.
Lenin
L'exili e la formacion dau corrent bolchevic
En parallèl, lo POSDR foguèt tornar organizar a son II Congrès que se debanèt en julhet e aost de 1903. Un cinquantenau de delegats i sostenguèron lei tèsis de Plekhanov e de Lenin. I defendiguèron la formacion d'un partit d'avans-gàrdia, disciplinat e professionalizat, que sa mission seriá d'organizar la Revolucion sensa esperar una revòuta espontanèa dau pòble. Aquelei prepausicions suscitèron una oposicion viva de part deis autrei tendàncias dau partit mai la partença dei delegats dau Bund e deis « economistas » permetèt ai dos òmes d'obtenir la majoritat. Se formèron alora au sen dau POSDR dos corrents dichs bolchevic (majoritari) e menchevic (minoritari). Rapidament, aquò entraïnèt una rompedura entre Plekhanov, preocupat de restablir un minimom de consensus entre lei doas tendàncias, e Lenin. Excluch dau comitat de redaccion de l’Iskra, aqueu darrier fondèt V period en genier de 1905.
Lo comunisme de guèrra e la victòria militara dei Roges
L'autra mesura importanta adoptada per ganhar lo conflicte foguèt la mesa en plaça dau comunisme de guèrra. Decidida per lo VIII Congrès en març de 1919, organizèt la mobilizacion e la presa de contraròtle de totei lei ressorsas dau país. De mai, Lenin sostenguèt l'organizacion de l'Armada Roja, fisada a Trotski, que necessitèt d'instaurar la conscripcion e de laissar en plaça d'oficiers de l'armada tsarista per comandar lei tropas sus lo prat batalhier. Rapidament, aquelei mesuras permetèron ai tropas rojas, ben ajudadas per lo ret ferroviari rus, de rebutar totei leis atacas advèrsas. Pasmens, Lenin acceptèt pas lei projèctes de Trotski pertocant la militarizacion dau trabalh.
Culles-les-Roches
Culles-les-Roches es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Sòbec
Sòbec qu'ei un diu egipcian deu cap de crocodil e deu còs d'òmi. Qu'ei venerat depuish au mens la purmèra dinastia e los sons lòcs de culte qu'èran mei que mei Kòm Ombò e la region deu Faiom.
Aldealengua de Santa María
Aldealengua de Santa María es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Faissisme
La crisi italiana e la presa dau poder per lei faissistas
Lo faissisme se formèt dins aqueu contèxte quand Benito Mussolini (1883-1945) fondèt lei « faisseus italians de combat » en març de 1919. Inicialament, situèt son accion au sen dau movement intervencionista (es a dire favorable a l'intrada de la guèrra d'Itàlia en 1915) de senèstra e lausèt un programa nacionalista e anticapitalista (jornada d'uech oras, reforma agràcia, participacion dei trabalhaires a la gestion dei companhiás...). Dins aquò, après una revirada ais eleccions de novembre de 1919, lo movement trobèt un sostèn de part dei païsans de la vau de Pò en lucha còntra lei revendicacions dei sindicats d'obriers agricòlas. Ansin, en novembre de 1920, l'assassinat d'un elegit comunau de drecha entraïnèt la repression dei movements sociaus per lei faissistas.
Aparicion e evolucion dau faissisme dins d'autrei país
Dins lo rèsta d'Euròpa, lo faissisme se difusèt dins d'autrei país coma França ò lo Reiaume Unit. Pasmens, son influéncia i demorèt limitada. En revènge, inspirèt divèrsei regims autoritaris coma aqueu de l'amirau Horthy en Ongria ò dei militars portugués.
L'extension dau faissisme durant leis ans 1930
Regardant lei país democratics, de partits faissistas se desvolopèron en França, au Reiaume Unit e ais Estats Units d'America. En França, aquò permetèt l'emergéncia de partits fascisants mai lei partits de senèstra capitèron de s'unir per s'opausar a aquela montada (victòria dau Frònt Popular en 1936). Au Reiaume Unit, la British Union of Fascists obtenguèt una certana notorietat mai sei resultats electoraus demorèron marginaus.
Lo faissisme dempuei 1945
Dins aquò, son influéncia tornèt aumentar a partir deis ans 1980 en causa de la natura desestabilizatora dei crisis economicas entraïnadas per lo capitalisme neoliberau (crac de 1987, crac de 2000-2001, crisi de 2008...). D'efiech, aqueleis episòdis an tornarmai causat l'aparicion d'un caumatge de massa dins mai plusors país industrializats e an minat l'autoritat deis elèits eissits de l'après guèrra (patronat, classa politica, mèdias...). Aquò a donc favorizat la resurgéncia de tendàncias fascisantas, e pus rarament de partits se revendicant oficialament dau faissisme, dins lo discors dei partits de drecha extrèma e mai de drecha. L'audiéncia d'aquelei movements es en cors d'aumentacion dins plusors país europèus amb de participacions minoritàrias a certanei govèrns (Itàlia, Àustria...).
Especificitats dau nazisme
thumb|right|Arribada de judieus dins lo camp d'Ausschwitz-Birkenau organizat per la SS per esplechar la man d'òbra capabla de trabalhar avans d'eliminar amb lo rèsta dei personas incapables de trabalhar.
Lengas kx'a
Classificacion
Las lengas kx'a son constituidas de dos grops:
Grisòlas
Grisòlas (Grisolles (en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament de Tarn e Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Grisòlas èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Grisòlas èra caplòc de son canton.
Samasan (Astarac)
Toponimia
Per Dauzat e Rostaing, Samasan que ven deu nom d'òme *Samitius o *Samatius (lo libe que plaça aqueths noms après lo nom d'òme gallés Samos), dab lo sufixe latin -anum.
Brasil
L'expansion portuguesa vèrs lo sud
Au començament dau sègle XVIII, lei territòris au sud de São Paulo èran pauc colonizats maugrat l'establiment en 1680 d'un pòste portugués, dich Colonia do Sacramento, a l'origina de l'Uruguai actuau. Après son expulsion de Minas Gerais, lei Paulistas s'interessèron a la region e i establiguèron divèrsei pòstes amb lo sostèn deis autoritats colonialas. Tre 1737, un camin permetiá d'anar de São Paulo a São Pedro de Rio Grande do Sul. Pasmens, aquela expansion entraïnèt de conflictes amb leis Espanhòus e amb lei reduccions jesuistas de Paraguai.
La regéncia de Pèire II
Lei revòutas socialas opausèron sustot lei classas pauras a l'aristocracia. Lei pus importantas se debanèron en Pernambuc (1832-1835), dins la region de Belém (1835-1836, 30,000 mòrts) e en Maranhão (1838-1841). Leis insureccions politicas apareguèron puslèu dins lei regions perifericas ò dins lei vilas importantas coma Salvador (1837-1838) ò lo Rio Grande do Sul (1836-1842).
L'abolicion de l'esclavatge e la fin de l'Empèri
Après 1870, Pèire II deguèt faciar de dificultats novèlas que menèron a la fin de l'Empèri en 1889. Una partida èra liada a l'emperaire eu meteis qu'èra vengut pus autoritari. Pasmens, lo sistèma qu'aviá permes d'estabilizar Brasil dempuei lei trèbols deis annadas 1830 èra tanben en crisi. L'oligarquia èra tornarmai devesida en causa de la question esclavagista e l'armada victoriosa de Paraguai voliá obtenir mai de reconóissença e d'autonòmia.
L'establiment de la republica
Lo manescau Deodoro da Fonseca e lei republicans moderats establiguèron un regime federau inspirat per leis Estats Units d'America. Desseparèron tanben la Glèisa e l'Estat en 1890 e adoptèron una constitucion en 1891. Cada província venguèt un estat federat amb la sieuna constitucion e lo sieu govèrn. Au nivèu federau, lo president èra elegit per un mandat de quatre ans e èra pas reeligible. Leis analfabèts perdiguèron lo drech de vòte — çò que permetiá d'exclure lei Negres deis eleccions.
Lo periòde « café com leite »
En 1894, Marais Barros foguèt elegit president de la Republica. Prudent, foguèt a l'origina de la politica dicha « café com leite » (« cafè amb de lach » en occitan) que permetèt de dirigir lo país fins a 1930. Segon aqueu sistèma, renfòrçat per Manuel de Campos Sales (1898-1902), lo president federau passava d'acòrds amb lei presidents d'Estats que s'ocupavan de contraròtlar lei parlamentaris elegits au Congrès. En cambi, lo president favorizava pas l'oposicion dins leis Estats. Aquò favorizèt l'emergéncia d'una classa de captaus locaus dichs coroneis qu'avián pron d'influéncia per contraròtlar lo vòte de la populacion. Autonòms dins lo nòrd, èran organizats au sen dei declinasons dau Partit republican (d'inspiracion liberala) dins lo sud.
Pappo
Que joguè tanben dab Led Zeppelin e dab B. B. King qui l'invintè a júnher dens lo Madison Square Garden.
Que's morí en 2005 en càder dab la soa Harley Davidson dens lo Partit de Luján.
Brasil
La fin de l'Estado Novo
A partir de 1944, Vargas perdiguèt lo sostèn de plusors generaus e son regime deguèt faciar divèrsei problemas economics. En febrier de 1945, foguèt obligat d'organizar l'eleccion d'una novèla assemblada constituenta e d'autorizar la creacion de partits politics. Lei tres pus importants foguèron lo Partit Sociau-Democrata (PSD) que gropava lei partisans de Vargas, lo Partit Trabalhista Brasilier (PTB) qu'èra pròche dei sindicats e pas tròp alunchat dau poder e l'Union Democratica Nacionala (UDN) que gropava leis oposicions liberalas.
Aquò permetèt a Getulio Vargas d'èsser tornarmai elegit president dau país en octòbre de 1950. Tornèt lançar l'intervencionisme de l'Estat amb d'investiments publics importants e la creacion de Petrobras per gerir la produccion nacionala d'idrocarburs. Se turtèt a una oposicion acarnada de part dei liberaus de l'UDN e de Carlos Lacerda. Aqueu darrier foguèt victima d'una temptativa d'assassinat organizada en 1954 per un conselhier dau president. Somat de demissionar, Vargas refusèt e se suicidiguèt lo 24 d'aost.
Geografia
Ciutats mai grandas - (abitants en 2005)
Economia
Per redusir la dependència deu petròli importat, lo govèrn federau a desvolopat la production d'energia idroelectrica (grands paissièras) ò nucleara (Estat de Rio de Janeiro).
Patrimòni istoric
La Ressèga da Capivara es una dels airals mai protegits de Brasil, doncas es jos la gàrdia de l'Iphan, Ministèri del Mitan ambient (MMA), Fundahm e del Ibama local, qu'a poder de polícia. En aquel meteis airal se localiza lo Musèu de l'Òme American, ont se tròba çò de mès de vièlh fossil uman trobat en America e lo segond mai vièlh del mond.
Antropologia
thumb|upright|[[Bernardino de Sahagún|Bernardin de Safagun es considerat coma lo fondador de l'antropologia modèrna. ]] L'antropologia ─del grèc άνθρωπος («òme») e λόγος («leiçon, conèissença»)─ es l'estudi scientific de l'umanitat, concernida pel comportament uman, la biologia umana, las culturas, las societats e la lingüistica, a l'encòp dins lo present e lo passat, e mai las espècias umanas passadas. L'antropologia sociala estúdia los modèls de comportament, mentre que l'antropologia culturala estúdia la significacion culturala, e mai las nòrmas e las valors. Un tèrme-valisa d'antropologia socioculturala es correntament utilizat uèi. L'antropologia lingüistica estúdia coma la lenga influéncia la vida sociala. L'antropologia biologica o fisica estúdia lo desvolopament biologic de l'òme.
Mitridat VI
Un rèi conquistaire
En 111 avC, Mitridat VI prenguèt lo poder, probablament gràcias a una revòuta populara e militara. Arrestèt sa maire e son fraire que moriguèron rapidament après lo començament de son rèine personau dins de circonstàncias desconegudas. Puei, se maridèt amb sa sòrre, egalament dicha Laodicèa, segon la tradicion dei sobeirans ellenics. Per dirigir lo reiaume, gardèt lei conselhiers e leis oficiers de son paire e integrèt quauqueis amics au govèrn.
La Segonda Guèrra Mitridatica
Lo generau Lucius Licinius Murena, un luòctenent de Sulla, decidèt donc d'aprofichar la preséncia de la màger part de l'armada pontica en Crimèa per atacar. Pilhèt ansin la vila de Comana de Pònt, un important centre religiós e marchand. Mitridat protestèt e mandèt una ambaissada a Roma. Pasmens, entetin, Murena aviá començat una ataca dirècta de Pònt. Lo combat decisiu se debanèt lòng de la ribiera Halys e s'acabèt per una victòria pontica. Lei Romans deguèron se retirar en Frígia. Sulla ordonèt alora la dubertura de negociacions mai sa mòrt empachèt la conclusion d'un acòrd duradís. De son caire, Mitridat arrestèt son avançada car aviá tornarmai una revòuta de reprimir en Crimèa.
Districte de Zunheboto
Lo districte de Zunheboto es un districte de l'estat de Nagaland en Índia.
Pèirapertusés
Pèirapertusés es un sosparçan e territòri istoric dependent del castèl de Pèirapertusa almens dempuèi lo sègle IX. Dependent a l'origina del comtat de Rasés, lo territòri del Pèirapertusés es longtemps ligat al vescomtat de Fenolhedés. A partir de 874, los comtes de Rasés pèrdon lo contraròtle d'aqueles territòris al profièch del comte Miron Ièr de Cerdanha. Es la Crosada dels Albigeses al sègle XIII que fa dintrar definitivament lo Pèirapertusés dins lo Reialme de França.
Eduardo Arolas
Qu'èra chafrat lo togre deu bandoneon.
Perrouse
Perrouse es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
La Chapelle-de-Surieu
Geografia
La Chapelle-de-Surieu est situé à 20 km de Vienne
Saint-Carreuc
Sant-Kareg en breton ( Saint-Carreuc en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Belluec
Toponimia
La prononciacion bò [bɔ] per Bèl sembla venir de la tendencia de canjar è en a quora es plaçat davant de las consonnas geminadas coma essajar > assajar. Lo passatge a > ò es commun dins aquel caire.
Epictet
Biografia
Epictet fa sa retirada a Nicopolis d'Epir, vila de passatge dels nòbles grècs e romans en viatge cap a Itàlia o Grècia. I demorèt dins la pauretat en companhiá d'una femna e d'un enfant qu'adoptèt. A Nicopolis, obriguèt una escòla estoïciana amb succés. Pendent d'ans, ensenhava jos la forma de discussions e disputas. Sos contemporanèus semblan aver mai granda estima per la qualitat de son ensenhament. Segon Spartian, tornèt a Roma e venguèt familhèr de l'emperaire Adrian, mas lo fach es nautament improbable. L'episòdi es tanben contat per l'Istòria Augusta, mas aquel tèxte es en granda partida una impostura, e la letra d'Epictet a Adrian es de segur un apocrif. Mas, lo respècte de l'emperaire per Epictet sembla atestat per mai d'una fonts. Selon la Suidas, visquèt fins al regne de Marc Aurèli, mas segon Aulu-Gelle, Epictet ja èra mòrt quand arribèt al poder. Se pensa qu'ensenhèt a Juli Rustic, que venguèt mai tard l'ensenhaire de Marc Aurèli e l'introduguèt a la filosofia estoïciana mejans d'Epictet.
La leisson de filosofia d'Epictet pòt èsser ipoteticament reconstituit dempuèi de fragments d'informacions tornadas dins los tèxtes d'Arrian. Segon Émile Bréhier, « La sesilha començava per una leisson tecnica, facha pel mèstre o per un discípol : comentari d'un tèxte de Crisippe o de Zenon o alara un exercici de logica; après, sovent seguent una question pausada per un auditor, lo mèstre fasiá una improvisacion, libra de tota forma tecnica, dins un estil sovent enlusit e imatjat, amb d'anecdòtas, fachas d'indignacion e d'ironia. ».
La psicologia d’Epictet
Per Epictet, la màger e mai urgenta es la primièra, la disciplina del désir, al subjècte de las passions, car son elas que fan los trebles, las agitacions, las infortunas, las calamitats, los tristums, los planhs, la malignitat. Las passions nos fan envioses, geloses quitament empachan d'ausir la rason. Aquela disciplina del desir permet de s'ocupar sonque de çò que depend de nosaltre e d'aculhir amb jòia tot çò qu'es donat en partatge per la natura universala. Permet de desvolopar la temperéncia e l'ataraxia o abséncia de treble e d'agitacion.
Marcilhac la Cròsa
Marcilhac la Cròsa (Marcillac-la-Croze en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Rochecorbon
Istòria
L'istòria de Rochecorbon a ligat a la Loire, #qu'adaiga lo pòble. I i aviá un oppidum gaulois sul territòri de la municipalitat plan abans lo ère crestiana. Las tutas naturalas avián ocupat a l'epòca de la aurignacien, coma ne testifica la descobèrta de silex talhats.
En 1808, Rochecorbon annexe la commune de Saint-Georges. En 2000, la commune intègre la Communauté de communes du Vouvrillon.
Pinus pinaster
Aparelh vegetatiu
Es un arbre que pòt aténher 30 m de naut (mai sovent entre 20 a 30 m), que ven madur vèrs 40 o 50 ans e que pòt viure fins a 500 ans.
Problèmas fitosanitaris
Los estenografs, pesolhs e las torçairas de tijas fan tanben damatge del Pin maritim. Aquesta espècias es tanben la cibla de la processionària del pin e de la Matsucoccus feytaudi.
Rutherford Birchard Hayes
Rutherford Birchard Hayes, militar, avocat, foguèt president dels Estats Units d'America entre 1877 e 1881.
Taure
Etimologia e nomenclatura
Lo substantifu masculin ven del latin taurus, manlevat del grèc ταῦρος designant tanben una nau liciana avent un taure coma proa).
Lo mascle castrat es lo buòu, lo jove mascle es un taurèl. Sa femèla es la vaca e lor pichon es lo (la) vedèl(a).
Bòsc
L'evolucion dins lo temps
Una seuva evoluís dins lo temps en causa de factors multiples mai ò mens liats entre elei. La durada d'aqueu fenomèn varia segon lei regions e lei tipes de seuva. La premiera causa de transformacion es liada a la creissença deis aubres. Una competicion acarnada mena a l'eliminacion deis individús pus febles. Lei subrevivents vènon pus gròs e dominan son environament fins a sa mòrt.
Lei seuvas tropicalas
thumb|right|[[Fotografia d'una seuva tropicala umida en Guaiana.]]
En mai d'aquelei doas familhas majoras de bòsc, lei regions tropicalas assostan dos autrei tipes de seuva que son pus rars. Lo premier es la seuva tropicala de resinós que se tròba subretot en America Centrala e en Imalaia. Es caracteristic dei regions tropicalas d'altitud. Lo segond es la mangròva (ò seuva inondada). Es definit per la preséncia fòrça importanta d'aiga dins lo mitan, çò qu'a necessitat lo desvolopament d'evolucions especificas de part deis aubres (racinas aerianas, resisténcia a la salinitat... etc.). Se desvolopa generalament dins lei regions litoralas ò lòng dei rius.
La reparticion mondialas dei seuvas
thumb|right|Carta dei seuvas en [[2009.]]
Armuña
Armuña es un municipi de la província espanhòla de Segovia dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Clion (Endre)
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Sviatoslav Ièr
Jovença e formacion
La jovença de Sviatoslav I es pas descricha dins lei fònts istoricas disponiblas. Sa maire, Olga de Kiev, èra regenta de la Rus' dempuei la mòrt d'Igor de Kiev en 945. Oficialament convertida au cristianisme, aviá reprimit plusors revòutas, estabilizat l'Estat gràcias au renforçament de l'aliança amb l'Empèri Bizantin e luchat còntra leis incursions dei Pechenègs, un pòble nomada originari de l'estèpa. Sviatoslav aguèt un tutor varèg, tradicion que se mantenguèt fins au sègle XI au sen de la dinastia rurikida. Pasmens, es lo premier sobeiran de la Rus' amb un nom eslau, çò que marquèt l'integracion creissenta dei Rurikidas au sen de la populacion locala.
Mesa
Situation
La comuna de Mesa èra lo capluòc del canton de Mesa. Es situada a d'Agde,  de Seta e  de Montpelhièr.