cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guilhèm de Belibasta
Per se recaptar, se n'anèt amb de catars. Foguèt iniciat e lèu ordonat "perfièch" a Rabastens a çò de Felip d'Alairac, e faguèt la coneissença de Raimon de Castèlnòu, un dels mai emblematics dels darrièrs perfièchs de l'epòca. Capturat amb los seus companhs e mandat a la preson de Carcassona, capitèt a fugir en Catalonha. Aprèp èsser demorat un temps en Empordan se fixèt lèu prèp de Valéncia, dins la ciutat de Morella. Exerciguèt la foncion de predicaire dins una pichona comunautat catara, constituida subretot d'exiliats occitans, que gaireben totes èran establits a Sant Mateu, majoritàriament de refugiats originaris del vilatge de Montalhon. Faguèt qualques dècas amb la règla, en avent entre autre un enfant amb sa concubina, Raimonda Martin. Al començament de la grossessa per paur de veire son autoritat esperituala s'afondrar, faguèt portar la paternitat de l'enfant a Pèire Maurin, pastre de Montalhon e lo seu amic d'enfança, en organizant un maridatge aviat, lo cacèt sul còp per gelosiá tot en fasent creire que l'enfant èra lo fruch de las jòias de la nuèch de noça.
Villy-en-Auxois
Villy-en-Auxois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Menat dins de condicions malaisidas en causa de la posicion defensiva fòrta dau castèu, dei dificultats dau relèu de la region e de l'ostilitat d'una partida de seis abitants, lo sètge s'acabèt lo 2 de març de 1244 per la capitulacion de la garnison. Un nombre grand de membres de la Glèisa catara, compres de membres importants de la ierarquia, foguèron alora capturats. La màger part refusèt d'abjurar e mai de 200 personas foguèron cremadas a l'eissida dau sètge. Aqueu darrier foguèt donc una desfacha importanta per la Glèisa Catara que conoguèt per la seguida de dificultats permanentas d'organizacion que van menar a sa disparicion.
La Crosada deis Albigés e sei consequéncias
La Crosada deis Albigés se debanèt de 1209 a 1229 a l'iniciativa de la Glèisa Catolica per anientar lo catarisme considerada coma una eresia. Tre lo començament, la guèrra religiosa se transformèt en guèrra de conquista quand Simon de Montfòrt acceptèt de venir lo senhor de Carcassona que son cap legitim, Ramon Rogièr Trencavel, èra estat capturat e condamnat coma complici deis eretics. Pasmens, en 1223, lei Montfort e seis armadas foguèron replegats per lei senhors occitans. La papautat decidiguèt alora d'encoratjar l'intervencion dirècte dau rèi de França que capitèt en 1229 d'impausar sa dominacion sus lo Comtat de Tolosa e l'imposicion d'un tractat permetent ai Capetians de prendre possession d'aqueu comtat a la mòrt de son senhor Ramon VII de Tolosa.
Humières
Istòria
Louis XIV #erigir aquela tèrra en duché-pairie en 1690.
Sètge de Montsegur (1243-1244)
Lo debanament dau sètge
vinheta|347x347px|Vestigis de la batalha sus lo pech de Montsegur. La data precisa dau començament dau sètge es pas coneguda. Se situa durant la prima de 1243. En causa dau relèu malaisat de la region a l'entorn de Montsegur, l'enceuclament totau dau castèu foguèt pas realizat immediatament. De mai, meme durant lei darriereis operacions dau sètge, èra possible per de grops de soudats o de messatgiers de la garnison d'intrar o de sortir de Montsegur gràcias a de complicitats ambé lei combatents mobilizats per Hugues d'Arcis dins leis environs dau castèu.
Consequéncias dau sètge
thumb|right|Monument modèrn bastit en memòria dei catars cremats a la fin dau sètge.
Combronda
Combronda [kɔ̃ˈbʁɔ̃dɔ] (en occitan ancian Conbronde, Combronde en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Guèrra d'Argeria
Evolucion demografica
Las vilas son tradicionalament poblada subretot d'Europèus, josieus sefaraditas comprés, mas la populacion musulmana urbana progressa pendent tota la primièra mitat del sègle XX. En 1954, de vilas son a majoritat musulmana coma Setif (85 %), Constantina (72 %) o Mostaganèm (67 %).
Estatuts juridics colonials
vinheta|240x240px| Scènas de carrirèra a Argièr, quartièrs europèu e musulman (Bab el Oèd e Casba), abans los eveniments de novembre de 1954. En 1954, la populacion argeriana es divisida en doas categorias distinctas, somesas a d'estatuts juridics inegals nascuts du senatus-consulte del 14 juilhet de 1865 : d'una partida, un milion d'Europèus, ciutadans franceses d'estatut civil de drech comun (que vendrán los « Pés Negres ») qu'èran installats en Argeria sovent dempuèi de generacions e qu'èran associats los josieus autoctòns (levat pel periòde de l'estatut deks Josieus de 1940 a 1943 amb l'abrogacion de decrèt Crémieux), e d'autra partida, près de nòu milions d'Argerians, subjècte francés d'estatut personal de drech local (nomenats « Musulmans » o « indigèns »).
Economia argeriana
Après la fin de la Segonda Guèrra mondiala, lo plan Marshall preveit una ajuda economica a la França e l'Argeria.
L’evolucion cap a un engatjament europèu, contradictòri amb lo manten de l’ancian Empèri
Lo 18 d'avril de 1951, la França signa lo tractat instituissent la Comunautat europèa del carbon e de l'acièr (CECA). Lo 27 de mai de 1952, lo tractat instituissent la Comunautat europèu de defensa (CED) es adoptat pel govèrn francés (mas pas ratificada pel Parlament). Lo 1èr de junh de 1955 se ten la conferéncia de Messina preparant lo tractat de Roma del 25 de març de 1957 qu'instituís la Comunautat economica europèa, preludi a l’Union europèa, nascuda lo 7 de febrièr de 1992.
Condat (Combralha)
Nòtas
<references group="N"/>
Estragon
Descripcion
Flors jaune verdenca, pro raras, mai sovent esterilas.
Tesèu
Maturitat e mòrt
Tesèu rauba Elena, e los Dioscurs li faguèron una guèrra per la recuperar. Tesèu ven enseguida a leajuda de son amic Piritoòs pendent la batalha contre los Centaures, e li assegura la victòria. Amb Piritoòs, davalan als Enfèrns per raubar Persefòna mas son capturats per Ades e entravats per un ròc. Eracles capita enseguida a desliurar Tesèu, mas fa fracàs a ajudar Piritoòs, que demora per sempre segelats dins la pèira.
Taxus
Orticultura
thumb|Tueis talahts dins los jardins del [[castèl de Villandry]] Lo tueis es sovent utilizat dins los pargues per èsser talhat de formas decorativas..
Terapeutica
En 1971, los quimistas Wani, Wall e Taylor isolan una molecula, lo paclitaxel o Taxòl. La rusca de Taxus brevifolia (tueis del Pacific) - que se trapa en America del Nòrd a l'escai de « mètge de las selvas » - foguèt utilizada per las seunas proprietats anticancerosas. I a dins los brots joves dels taxanes (moleculas toxicas) que contenon de substàncias anticancerosas. Sol inconvenient: es rare. de rusca de tueis del Pacific donan sonque 1 grama de produch actiu. Saven que levar la rusca d'aqueles arbres los tua. Mai tard se produguèt per emisintèsa, amb la DAB-III una molecula presenta dins las agulhas de Taxus baccata, le taxotèr, una substéncia vesina del taxòl, mas dos còps mai eficaç. Aquela molecula es al vam de la luta anticàncer, fòrça eficaç contra los càncers del sen, de l'ovari, del palmon.
Auton (Erau)
Auton
La prononciacion es [ou'tu], diferenta de la donada en introduccion. Las fòrmas ancianas son : [ecclesiam] de Othone en 1162, S. Stephani de Othone en 1240, ecclesia S. Stephani de Otone (varianta : Othone) en 1252, ecclesia S. Stephani de Othone en 1484, de Octone al sègle XVI, l'esglise d'Hoton en 1626, Otton en 1722, Acton en 1740-60, Octon en 1740-60 e en 1770-72 (mapa de Cassini). Segon Hamlin, Auton ven de l'escais-nom latin Otho, al locatiu-ablatiu (Othone) e sense sufixe. Auton èra una proprietat galloromana. Othone poiriá menar a Auton ? Los Féniés seguisson Hamlin e prepausan un nom d'òme Otho(n). Dauzat e Rostaing citan las fòrmas ancianas (tiradas del marrit diccionari topografic d'Eugène Thomas e que correspondon en realitat a un luòc desparegut de Magalaç, Santa Magdalena d'Octavian) pagus Octavianis, en 893, de Octabianis, en 1323, çò que fa que prepausan un nom latin Octavius amb lo sufixe -anum; mas per la fòrma actuala, contradictòria amb las atestacions, l'explica per un compausat mixte, octo- + -magos, « mercat », que donariá « lo mercat de l'ochen milliari » ; per Xavier Delamarre, s'agís d'*ougtu-magos > *ōctu-magos, « mercat d'ivèrn », amb una reinterpretacion de la finala, comprene que la finala en -òm es passada al tipe mai corrent -on e la nasala a poscut s'amudir. La sola dificultat es lo passatge per *ōctu-magos qu'auriá menat regularament a Och-. Cal donc supausar una conservacion del diftongue Ou- (passat a Au- per dissimilacion tardiva). Las autras prononciacions occitanas Aloton o Aroton (rotacizacion del precedent) parton probablament d'una autra, Auton. Auton fa creire que lo nom es Lo Ton, d'aquí una aglutinacion de la preposicion : a Lo Ton (una fòrma que sembla çaquelà un chic forçada e de caractèr administratiu dins son intencion) > Aloton. Se lo nom foguèt un moment Oton, suposicion pas de las mai versemblablas, l'aglutinacion de la preposicion a menariá a Auton.
Erupcion estromboliana
Lo risc es generalament limitat per lei populacions es despend subretot de la distància entre lo cratèr e lei centres urbans. L'Indici d'Explosivitat Volcanica d'aqueu tipe d'erupcion se situa entre 1 e 2.
Còndat
Còndat [ˈkɔ̃da] (Condat-lès-Montboissier en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Le Mazis
Èl Mazi en picard (Le Mazis en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Londras
Geografia
thumb|center|350px|Fotografia entre 1890 e 1910 vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Liamuiga
Liamuiga es lo nom origina de l’illa de Sant Cristòl, dins las Pichonas Antilhas.
La Chapelle-d'Aunainville
La Chapelle-d'Aunainville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Erupcion freatica
התפרצות געשית
Nisaç
Lo gentilici es nisaçòl -òla, mens etimologic nisassòl -òla (fr nizassois -oise). Un sobriquet dels gens de la vila es fenhant -anta (feiniant en grafia mistralenca )
Rots
Istòria
La commune fut âprement disputée lors des combats de la bataille de Normandie. 122 grenadiers allemands y laissèrent la vie. Les Commandos britanniques du 46th Royal Marine battirent les SS de la Compagnie du Régiment 26 de la Hitlerjugend. Les chars du Fort Garry Horse combattirent les Panther dans les rues anciennes du village. Rots fut finalement libérée le 12.
Erupcion subglaciala
Lei riscs per lei populacions varian segon l'endrech de l'erupcion pòdon venir importants se de centres urbans son situats a proximitat dau volcan o dins una region menaçada per leis inondacions o per lei tsunamis. L'Indici d'Explosivitat Volcanica varia segon lo magma implicat.
America precolombiana
Desvolopament de las civilizacions d'America del Nòrd
La cultura del Mississipi dominava l'airal del riu omonim pendent l'istòria precolombiana. Una de las caracteristicas d'aquela cultura foguèt lo bastiment de grandas mòtas de tèrra de forma piramidala. Cultivavan lo milh e participavan a una ret de comèrci vast; desvolopèron tanben una societat estratificada complèxa. Lo pòble del Mississipi s'establiguèt a l'entorn de 1000 AbC. Mas, aviá ja descasut pendent l'arribada dels primièrs europèus.
Abadiá de Moissac
Presentacion
Bastit al sègle XII, illustra la vision apocaliptica de Sant Joan l'Evangelista dins un fum de detalhs expressius, veire allucinats.
America precolombiana
Civilizacions sudamericanas
Entre 900 AbC e 300 AbC se desvolopèt la civilizacion chavin, tanben di la region del Peró. Aquesta seriá una civilizacion fòrça avançada qu'auriá desvolopat l'agricultura, l'art e la metallurgia. Après lo atudament d'aquesta cultura, sorgiguèt la cultura moche.
Empèri Astèca
vinheta|Espandida efectiva de l'Empèri astèca vinheta|Codèx asteca Los astècas o mexicas constituiguèron un pòble de cultura nahua dins la zòna de Mesoamerica presenta dempuèi lo sègle XII fins al XVI. Bastiguèron un grand empèri que la capitala èra Tenochtitlan, sus una illa del lac de Texcoco, ont se tròba uèi la ciutat de Mexic. Los astèca parlavan la lenga nahuatl, qu'èra la lingua franca de tota la region. L'Empèri astèca èra diferent dels empèris europèus contemporanèus. Coma los empèris europèus, èra etnicament diferent; mas, l'Empèri astèca se basava subretot sus un sistèma tributari, e non pas en un sistèma de govèrn. E mai se las vilas jol contraròtle astèca realizèron d'enòrmas pagaments de tributs, l'arqueologia mostrèt que lo benestar social dels pòbles melhorava après èsser conquistats. Èra la causa de l'aument del comèrci e dels melhoraments dins los camins e las comunicacions amb d'autres pòbles.
Empèri Inca
Los incas nomenavan lor territòri Tawantinsuyu, qu'en quíchoa, la lenga dels incas, significa "las quatre partidas". S'agís d'un territòri que compren de difrentas menas de terrens e climats fòrça marcats. La mot inca designa lo quita dirigent e a l'encòp lo pòble de la val de Cusco, la capitala de l'empèri. A vegadas es utilizat per designar totes los pòbles compreses en lo Tawantinsuyu, mas aquel usatge es pas corrècte. La majoritat de las desenas dels pòbles pichons mantengavan lor identitat malgrat èsser ligats politicament e economicament als incas. Lo quíchoa èra la lenga oficiala e parlat dins la majoritat de las comunitats fins a l'arribada dels espanhòls, mas almens vint dialèctes locals demoravan dins diferentas partidas de l'empèri.
Abadiá de Moissac
Lo restacament a Clunhic, per Sant Odilon
Jos la Revolucion en 1790, foguèt suprimida, venduda a un ciutadan patriòta, que la donèt a la vila e los claustres e la glèisa en octòbre de 1793, lo mobilièr de la glèisa e los veirals, los ornaments e las pèças d'orfebreria del Tresaur, foguèron pilhats.
Encara mai, los engenhaires del Camin de fèrre cugèron destruir los claustres que se situavan sul traçat previst de la linha. Fòrça protestacions permetèron de lo salvar in extremis, que la corba dessenhada aquí pel ralh, per l'evitar. Pasmens, lo grand refectòri e las cosinas dels monges, al nòrd, foguèron sacrificats. L'eveniment permetèt d'alertar la jova administracion dels monuments istorics de França que, jol govèrn de l'arquitècte Viollet-le-Duc, comencèt las primièras òbras de salvegardia.
Los claustres romanics
Aqueles capitèls istoriats, escultats sua quatre fàcias, vertadièrs caps d'òbra de l'escultura romanica illustran, Genèsi, Enfança del Crist, Miracles de sant Beneset, tèmas florals o estolizats, de personatges, de vegetals o d'animals, d'inspiracion orientala.
Cicne
Aspècte cultural
En Anglatèrra e País de Galas (mas pas en Escòcia o en Irlanda), la possession de cicnes muts (en anglés, mute swans) es reglamentada per una lei, l'Act of Swans, adoptada pel Parlament anglés en 1482. .
Contrapés
Movement de rotacion
Carri elevator : Un pés, normalament situat dins la partida posteriora del veïcul garantís l'estabilitat.
Moviment lineari
Ascensor : Per auçar de peses s'utilizan de contrapeses en un ascensor de cables, que son fixats a la cabina mejans de còdols e se capviran cap al teulat (o lo contrari). D'aquela mena, lo motor que desplaça la cabina sonque deu auçar la diferéncia entre la carga e lo contrapés. E mai, lo contrapés aumenta l'acceleracion de pujada, al meteis temps que la disminuís quand descend. Tanben los ponts levadises e basculants utilizan lo meteis principi.
Escritura chinesa
Qu'ei considerada com un deus factors d'unificacion de la cultura chinesa puish qu'enlòc de notar los sons e nòta las idèas au mejan d'ideogramas designats com sinogramas. Que da atau la possibilitat de notar d'un medish biais medishas idèas en lengas diferentas. Que ho atau emplegada dens los divèrses dialèctes deu chinés, mes tanben au Vietnam au temps d'autes còps, en Corèa dens ua mendra mesura e, enqüèra au dia de uei au Japon (combinats dab los alfabets sillabics qui e'n son gessits : los hiraganas e lo katakanas).
Volcan bloquier
Un volcan bloquier es un tipe de volcan que son diamètre es fòrça superior a l'autor en causa de la fluiditat dei lavas que pòdon s'estendre sus de distàncias importantas.
Narcís Monturiol
Enfància e adolescéncia
Narcís Monturiol nasquèt dins lo carrer de Sant Guillem de Figueres en 1819, dins una familha d'artesans. Èra lo segond enfant de Joaquim Monturiol, un barricaire, e de Mariana Estarriol, qu'aprèp l'ainat, Joaquim, e Narcís aguèron tres autres enfants: Francesc, Rosa e Joan. Per encausa de sa posicion d'ainat, Joaquim deguèt perpetuar la profession del paire mentre que Narcís deviá anar far d'estudis. Sos parents lo mandèron a Vilabertran en cò d'un capelan que li ensenhava lo latin, e puèi, quand venguèt mai grand, tre que faguèt 11 ans, partiguèt a Cervera per i preparar lo bacheleirat amb un autre dròlle de l'airal, Sebastià Gibert, que lèu venguèt son grand amic.
Lo fracàs economic
Son activitat frenetica contunhèt dins d'autres airals coma la premsa, e aital en 1882 publiquèt, tornarmai un jornal, El Anunciador Financiero.
Cantons nauts d'Erau
Los cantons nauts d'Erau son la partida nòrd del departament d'Erau. Son constituïts per un paisatge de montanhas amb los monts d'Espinosa, d'Escandòrgue, los Monts d'Òrb, de Serrana e lo sud Larzac.
Ophiuchus
Aquela constellacion tèn plusors amàs globulars que pòdon s'observar amb un pòrtavista. Assosta tanben l'estèla de Barnard qu'es una nana roja situada a 6,3 ans lutz de la Tèrra.
Bonaür
Qu’est aquò lo bonaür?
vinheta|Lo bonaür d'èsser simplament aquí. Segon Kant la quita nocion de bonaür pausa d’en primièr un problèma, que lo contengut concrèt (empiric) n'es impossible a enrodar.
Lo bonaür coma fin
Kant mòstra que lo dever de trabalhar al bonaür d’altrú correspond plan al critèri de l’imperatiu categoric pel rasonament seguent :
Ipodròm de la Cepièra
Presentacion
Es un ipodròm obèrt : La còrda se situa a dreita. Las tribunas comptan 2 000 plaças setadas.
Syd Barrett
Roger Keith Barrett (Cambridge, Anglatèrra, 6 de genièr de 1946 – † Cambridge, Anglatèrra, 7 de julhet de 2006), conegut coma Syd Barrett, foguèt un dels fondators del grop de ròck psicodèlic Pink Floyd.
Bonaür
Un fach politic
Sens jamai contestar la pertinéncia del concèpte de bonaür, lo vam de 1968 alara cercava d'autras formas de bonaür, mejans los encontres umans, un biais de vida mai comunautari, lo retorn a la natura, una vida mai simpla e levada de las constrenchas, la practica dels arts, etc. Unes, coma la sociològa Anne Chaté, tornan a l'idèa, remontant a l'Antiquitat (Senèca...) de practicar la moderacion, la tornar inscriure dins las problematicas contemporanèas (consciéncia environamentala per exemple). Valéry Giscard d'Estaing, venen Président de la Republica, insistís sus l'espeliment personal e respond a aquela critica installant un ministèri de la Qualitat de la vida.
Una ereditat del bonaür?
Los estudis son pasmens al començament e los cercaires pretendon pas aver resolgur la question del bonaür.
Cornon (Auvèrnha)
Cornon [kuʁˈnwœ] (Cournon-d'Auvergne en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Minotaure
Literatura
Jorge Luis Borges, dins sa novèla La Demora d'Asterion (dins El Aleph), escriu a son torn lo mite fasent del Minotaure un èsser inocent pasmens se paréis un pauc monstruós e se daissant tuar per un Tesèu remandat al reng de personatge segondari, descriu dins le monològ del Minotaure coma un salvador vengut lo desliurar.
Friedrich Dürrenmatt tanben escriu sul mite del Minotaure, ne fasent una parodia, dins la Balada del Minotaure. Dürrenmatt inversèt los caractèrs dels personatges, fasent de Tesèu un assassin e descrivant lo Minotaure coma un èsser doç, solitari e sensible.
Mezeg
Geografia
La commune est sur la rive gauche la Vilaine. Elle fait face à celle de Guipry située sur la rive droite. Les deux bourgs sont reliés via un pont par les ports de Messac et de Guipry.
Istòria
En 843, la batalha de Messac vei la victòria de Renaud de Nantas sul cap viking Hasting, aliat al comte de Nantas Lambert e al Breton Nominoë.
Méaulte
Mieute en picard (Méaulte en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Méaulte Es vesina de lo sieu cap-luòc de costat Albert, e a traversat per la riu çò Àncora e lo un de los sieus afluents lo Fossé.
Braye-sous-Faye
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Catapulta (arma)
Autres usatges de la catapulta
Actualament s'estudia per utilizar l'electromagnetisme per impulsar la catapulta, perque la progressiva introduccion de las turbinas de gas de las naus modèrnas rend difil lo dispositiu de vapor jos pression.
Catacrèsi
Creacion d'expressions novèlas
Lo sens pròpri de "pè" a desaparegut per poder crear una unitat lexicala novèla.
Josep Oller
La revolucion del mond de l'espectacle
En 1919 se moriguèt son esposa, Carmen, qu'èra estada per el una font d'inspiracion e d'encoratjament e mai aguèssen pas jamai d'enfants amassa. Son fraire Jean difuntèt lo meteis an.
Coma president de l'associacion dels catalans de París, dirigiguèt en 1921 l'acte d'omenatge al marescal Joffre, eròi de la Primièra Guèrra Mondiala originari de Catalonha del Nòrd.
Creste
Creste (Creste en francés) z-es 'na comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Houchin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Bossòla
En navigacion maritima e aeriana, o sus un veïcul, s'utiliza puslèu un compàs : es alara la partida mobila que pòta las graduacions (a vegada en sens invèrs d'aquela d'una bossòla). Torneja debans una mira fixa parallèla a l'axe de la nau o de l'aeronau e dona directament lo cap seguir. vinheta|Una bossòla de pochet. vinheta|Bossòla ultra-leugièra per la correguda d'orientacion.
Ipodròm
Istòria
Las corregudas de cavals contunhan pendent tot l'Edat Mejana e fins a l'Edat modèrna en França, en Itàlia e en Angletèrra subretot, mas sens que siá mencion de pistas d'ipodròm. Las primièras espròvas d'espòrt ipic modèrnas se debanan a París lo 15 de mai de 1651 en preséncia de Loís XIV e del futur Carles II d'Anglatèrra, encara sen mention d'ipodròm. Cal esperar lo començament del sègle XVII per que lo primièr ipodròm modèrne siá bastit a Newmarket, en Angletèrra. Lo rei Carles II d'Anglatèrra li permet d'obténer la superioritat sus totes los autres ipodròms. La tradicionala correguda de mai, nomenada « Craven », es instituida en 1671.
Enallage
Fonccionament e exemples
- Utiizacion inapropriada de la persona (utilizar la tèrça persona per parlar de se après aver utilizat la primièra).
Santat
thumb|right|Campanha per la promocion de la santat.
Josep Bonaplata
Emancipacion e formacion d'entrepreneire
Pasmens, l'evolucion de l'afar se vegèt contrarrestat per las revòltas que se debanèron durant la nuèch del 4 al 5 d'agost de 1835, una reaccion populara del mond obrièr per protestar contra sas marridas condicions de trabalh, que degenerèron, portèron a l'ataca, e ulteriorament, a l'incendi de la fabrica. Las pèrdias ocasionadas per aquel desastre montaven a 2.696.625 reals e 17 maravedís. Bonaplata decidiguèt doncas de se plànher davant lo govèrn espanyol e de lo declarar responsable ultim de pas aver sabut arrestar la revòlta. Encara qu'a la debuta, las autoritats de l'estat rebutèron tota demanda en negar sas responsabilitats, se demandèt puèi la permission a las Corts espanhòlas de preveire una indemnizacion.
Dalon
Dalon (Daloun, Dalou en grafia mistralenca ; Dalou en francés) es una comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Dòna Carcàs
Istoriografia
Segon l'istoriografia, Dòna Carcàs es un personatge d'òrdre del legendari. La legenda pòt segon d'unes derivar de cançons de gèstas medievalas desaparegudas. Aquela istòria foguèt recolhída segon la tradicion orala per divèrses autors subretot al # per Jean Dupré e al   per Guillaume Besse e Guillaume Catel. Carlesmanhe a probablament pas fach lo sètge de Carcassona, son paire Pépin lo Brèu l'avent ja presa als sarrasins cap a 759, mentre que Carlesmanhe aviá dètz-e-sèt ans.
Méharicourt
Istòria
En 1899, Méharicourt comptava 3 fabricas a vapor per confeccionar lo tissage de la lana. Ocupavan 500 obrièrs e produsissián basses, dels michons e dels justets de caça.
Nòtas
<references group=N/>
Candé-sur-Beuvron
Istòria
Lo castèl, sièis en lo bourg, al extremitat nòrd, a #èsser donat per la familha de la Vila Baugé al diocèse de Orléans. Pendent la Segonda Guèrra mondiala, dels joves i an #èsser dissimulats a las autoritats de aucupacion. Aquel castèl de La Vila Baugé es, dempuèi 1993, la marida-maire e lo séminaire de la Comunitat Santa-Martin, societat de sacerdòts fondats a Gènoa l'an 1976 per Mgr Jean-François Guérin.
Au début du, le curé a fait transférer l'église paroissiale (au titre de saint Bienheuré) depuis le bord du Beuvron à flanc de coteau. Il reste une élégante demeure en son lieu et place.
Chavin (Endre)
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Trabuc
Las armas de contrapés
Lo trebuc fuguèt remplaçat per l’artilhariá de polvera fins a que se daissèt l'usatge pendent lo sègle XVI. Ambedos sistèmas d’armament coexistèron en efècte pendent prèp de tres sègles alara que l’artilhariá de polvera foguèt introducha al començament de la guèrra de Cent Ans opausant los Franceses als Angleses, e pendent lo sètge d’Orleans. Cal dire qu'a l’epòca, lo trebuc èra d’un usatge mai aisit e subretot mens dangierós que l’artilhariá de polvera.
Foncionament del trabuc
Lo foncionament del trabuc utiliza lo principi mecanic del palfèr per propulsar una pèira o d'autres projectils fòrça mai luenh e amb mai de precision qu’una catapulta balança fins a la posicion verticala e, amb l’ajuda un croquet, una de las extremitats de la fronda se desliga, propulsant lo projectil cap a la cibla amb una granda fòrça.
An Heizeg
An Heizeg es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
La parròquia sembla remontar a. La glèisa a #èsser bastida a, levat del torn (1844). S'informa que las carrièras de Orgères an porgit matériaux per las fortificacions de Roazhon a.
Lo sant patron de la parròquia es Martin. dins lo país de Bretanha, los fisèles #que Martin i aviá convertis #formar una pieuse colònia a la extremitat de las landes de Orgères, lo luòc ont se levava la cellula de Sant-Martin es uèi un masatge caseriu nomenat "lo Hermitière", unes oasis de verdure, que # los arbres amagan los ostals.
Cellé
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Messidor
Franska revolutionskalendern
Joan Francés de La Ròca de Roberval
vinheta|Jean-François de La Rocque de Roberval, per [[Jean Clouet, 1540, Chantilly, Musée Condé.]] Joan Francés de La Ròca de Roberval, (Carcassona, vèrs 1495 - París, 1560), filh de maire desconeguda e de Bernat de La Ròca militar e ancian senescal de Carcassona. Foguèt un militar francés, nomenat vicerei de Canadà per Francés Ièr e preses lo cap de la primièra temptativa coloniala francesa dins la val del Sant Laurenç dins la primièra mitat del sègle XVI amb l'exploraire Jacques Cartier.
Méneslies
Nòtas
<references group=N/>
Saint-Germain (Nauta Sòna)
Istòria
Une voie romaine passait par ce qui deviendra plus tard le village. Un pèlerinage avait lieu dans la région.
Mòstra de solelh
Una mòstra de solelh es un instrument silenciós, e immobil qu'indica lo temps solar pel desplaçament de l'ombra d'un objècte de forma variabla, lo gnomòn o l'estil, sus una superfícia, la taula quadrant, associat a un ensemble de graduacions marcadas sus aquela superfícia. La taula es mai sovent plana mas tanben pòt èsser concava, convèxa, esferica, cilindrica, etc. esquèrra|vinheta|Mòstra de solelh a Cracòvia amb un traçat d'arcs diurnes. A costat del bendèl marcant, en negre sus fond blanc, las oras matinalas (VII a IX, a esquèrra) e vesperalas (III a VI, adrecha), figuran al revèrs del bendèl marcant las oras pròches de miègjorn (X a XII e I à II) e desenhat en blanc sus fond negre, los signes del zodiac (sièis a esquèrra e sièis a drecha), que los limits correspondon al traçat de 7 arcs diurnes (que son d'arcs d'iperbòla). L'ora indicada es 1 h 50 min de vèspre, lo 16 de julhet, 25 jorns après lo [[Solstici|solstici d'estiu.]] vinheta|Mòstra de solelh a [[Sant Romieg]]
Logicials
De logicials son ara disponibles liurament sus de sites internet. Permeton d'obtenir rapidament lo traçat d'una mòstra seguent lo luòc d'implantacion, lo tipe de mòstra e los comausantas desiradas (arcs diürns, equacion del temps) per aquel traçat. Demora alara a la persona de reportar lo traçat sul supòrt causit. Se pòt citar Shadows, Cadsol, Solarium et Calcad.
Ligams extèrnes
Manuscrits arabs
Laberint
Grècia antica
Una pèiriera situada près de Gortina, nomenada Labyrinthe e mencionada per diferents autors dempuèi l'Edat Mejana, es tanben a vegada considerada per aquestes coma lo site del laberint mitologic.
Autras civilizacions
Los Romans representan sovent lo laberint en mosaïcs per exemple, coma dins la villà del Labirint a Pompèi.
Caracteristicas generalas
vinheta|Laberint de la catedrala d'[[Amians.]] Quand se desvelopa lo cristianisme, mai sovent puslèu que d'escafar o de combatre los signes dels rites precedents, lo culte novèl l'utiliza : alara absorbèron los dieus, los temples, las catedralas, las relíquias, las fèstas agricòlas e los labirints présents dins los tombèls o los diferents espacis sagrats dels cultes pagans. de notar que la Bíblia evòca pas jamai l'existéncia de laberints, levat, de biais indirècte, aqueste format pels barris enrodant e aparant la ciutat de Jerico.
Laberints modèrnes
vinheta|Labirint modèrne, de pèira sus aiga, a Nimègue als Païses Basses.
Dracma
La dracma es lo nom donat a de monedas grèga batudas durant l'Antiquitat. N'existís una gròssa diversitat bòrd que sa fabricacion e sa mesa en circulacion èran un simbòl de l'independéncia d'una ciutat. Pasmens, lei pus famosas son aquelei que pòrtan la machòta d'Atenas coma efigia. Certanei dracmas èran totjorn utilizadas durant la premiera partida de l'Edat Mejana coma l'indican de mencions dins l'Alcoran. Etimologicament, lo tèrme es a l'origina dau mot diram que designa divèrsei monedas aràbias. Inspirèt tanben lo nom de la dracma grèga, la moneda utilizada per la Grècia modèrna de 1833 a 2002.
Santez-Koulm
Santez-Koulm en breton ( Sainte-Colombe en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Cunlhac
Cunlhac [tjɥɛ̃ˈʎa] (Cunlhat en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Acrostic
En francés
En cette foi je veux vivre et mourir.
Teresa Claramunt
Enfància e adolescéncia
Teresa Claramunt nasquèt en 1862 a Sabadell, vila de granda tradicion textila vesina de Barcelona, dins una familha modèsta. Èra la segonda filha, aprèp sa sòrre Maria nascuda quatre ans abans, de Ramon Claramunt, un mecanician de las maquinas textilas originari d'Alcoi, e de Joaquina Creus. Quand Teresa aguèt tres ans, tota la familha se partiguèt installar en Aragon, e foguèt a Barbastre que nasquèron tres autres enfants: Josep, Àngel e Purificació. Encara que foguèsse catolic, lo paire de Teresa èra un republican federal mentre que sa maire aviá un caractèr fòrt e se diguèt posteriorament que Teresa aviá eiretat de totes dos aquelas caracteristicas. Del temps que demorèron a Barbastre, lo paire capitèt de se far elegit coma cònsol de la vila. Tota la familha tornèt a Sabadell en 1875. Durant tota sa joventut Teresa aguèt una educacion pro rudimentària, que sos parents pensavan qu'èra un perilh que las dròllas passèssen tròp de temps a l'escòla.
León Febres Cordero
León Febres Cordero (n. 1931-1988) òme politic foguèt president de l'Eqüator entre 1984 e 1988.
Aglomeracion
Aquesta nocion pòu aver perèu un sens politic. Dins aqueu cas correspònde a plusioreis entitats administrativas interconnectadas mai pas necessàriament aglomeradas que gestionan sei projèctes cotria (Transpòrts, urbanisme, bordilhas, etc...). Es lo cas en França dei Comunautats d'Aglomeracions.
Méréaucourt
Geografia
80 % del sòl de la municipalitat es calcaire e siliceux, la darrièra part fa partida de la anciana vallée de las Évoissons, aquel riu en avent cambiat lo sieu cors.
Sarre (ribièra)
Sarre en francés, Saar en alemand, es una ribièra de Lorena, d'Alsàcia e dels lands alemands de Saarland e de Renània-Palatinat (Rheinland-Pfalz). Es un afluent de la Mosèla e donc un sosafluent de Ren.
Méricourt-l'Abbé
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Drulha (Arièja)
Drulha o Druèlha (Dreuilhe en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Toponimia
La prononciacion es ['dryʎo]. La fòrma occitana segon Patrici Pojada es Drulha. Las fòrmas ancianas son Drula en 1148, Drulha en 1313-1314, Drulano (?) en 1390. Segon Dauzat, lo nom de Drulha ven del bas-latin *derullia, tirat del gallic *dervos « casse, garric », ambe un doble sufixe -ull-ia. Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Drulha ven del gallic *drull-« casse, garric »; l'occitan druèlha a per sens « aliga, aliguièr, ensemble d'aliguièrs » ?. Segon Astor, tanben citat per P. Pojada, Drulha ven del gallic dervos, sòrta de casse > dervullia « aliguièr ». Segon Delamarre, Drulha ven del celtic druliā « la proprietat de *Drulios, inatestat » o eventualament « los casses ». Segon Patrici Pojada, una origina celtica es plan probabla. Un derivat del mot gallic que designa los casses es l'ipotèsi a privilegiar, aquel mot es a l'origina d'un dels noms de l'aliguièr (drulhièr). Çaquelà, l'ipotèsi d'un nom de proprietat sostenguda per Delamarre es pas impossibla.
Francesc Ferrer
Enfància e joventut
Francesc Ferrer nasquèt en 1859 a Alella, un vilatge del litoral barcelonés e comarca del Maresme. Sos parents, Jaume Ferrer e Maria Àngels Guàrdia, èran de pageses amonedats, proprietaris del mas Boter (Coma Clara). Dins aquela familha tradicionalista, fòrça catolica e mai monarquica, lo futur pedagòg e son fraire Josep se sentissián pas gaire d'aise, çò que fa que posteriorament venguèron totes dos anticlericals. Mai tard Francesc se faguèt membre de la lòtja maçonica Veritat de Barcelona. Aprèp un problèma amb lo capelan del vilatge que fasiá son educacion, sa familha decidiguèt de lo castigar. Aital quand faguèt 14 ans, sos parents lo mandèron trabalhar a Barcelona, ​​ont dintrèt en aprendissatge dins un comèrci de farinas del districte de Sant Martí de Provençals. Lo proprietari d'aquel negòci l'inscriguèt a de corses del vèspre e li faguèt descobrir los ideals republicans. Aprèp, d'un biais autodidacta, s'interessèt e estudièt d'a fons la doctrina de Francesc Pi i Margall e las tèsis internacionalistas.
L'engatjament dins l'anarquisme
L'an seguent, en 1893 se disseparèt de son esposa, Teresa. Aquesta, qu'èra en desacòrdi sus la garda de sas filhas, ensagèt de lo tuar lo 12 de junh de 1894. Malgrat aquel ensag d'assassinat, Ferrer volguèt pas denonciar son anciana molhèr e l'afar anèt pas jamai al tribunal. Foguèt durant aquel temps que coneguèt alara l'ensenhaira liurapensadora Léopoldine Bonnard que se maridèt amb ela qualque ans mai tard, en 1899.
Dineol
Nature
Dinéault a été classée pour quatre années dans le projet LIFE-Nature qui apporte son aide financière pour aider à la protection de la biodiversité. À Dinéault, il s'agit en l'occurrence du site de Rosconec et de ses roselières. Désormais les roselières pourront être entretenues, car elles servent d'étape et de cantine sur le chemin migratoire d'une petite fauvette, le phragmite, qui part des grands marais de Pologne et d'Ukraine vers l'Afrique.
Ascensor espacial
Équilibri del sistèma
L'ascensor espacial poiriá aver la forma d'un long cable sus que circulerarián de naus.
Cada porcion del cable es somese d'una partida a l'atraccion gravitacionala terrèstre, e d'autra partida a l'acceleracion d'entraïnament (la fòrça centrifuga), que s'equilibran a l'altitud de l'orbita geoestacionària. La pesantor domina en dejós d'aquela altitud, e cal doncas una longor sufisenta de cable (o una massa sufisenta, per exemple constituida del lançador avent lançat inicialament lo cable, çò que permetriá de raccorcir aquel darrièr) al dessús, per assegurar una tension cap al naut.
Gressan
Istòria
A la creacion d'Itàlia, Gressan es de la província de Turin. A la creacion de la província d'Aosta (1927), li es transferida. Jol regim fascista, en 1928, Gressan es annexada a Aosta. Es restablida a la liberacion (1946). En 2020, escàmbia de parçans de territòri amb la comuna vesina de Sarre.
Elias Baup
Carrièra d'entrenaire
Passèt pel club de Castèlnòu d'Arri en 1982 abans que d'arribar al Tolosa FC coma responsable de la formacion en 1984. En 1991, partís per l'AS Saint Etienne, al centre de formacion tanben abans que de venir entrenaire de l'equipa primièra en 1994 fins a 1996. En 1997 arriba als Girondins e i demorarà cap a 2003. Aurà ganhat sos primièrs títols amb lo club aquitan. Tornarà aprèp a l'As Saint Etienne de 2004 a 2006 abans que de tornar al país, al Tolosa FC de 2006 a 2008 ont capitarà de qualificar lo club per la Liga dels Campions en 2007 pel primièr còp de son istòria. En 2008 vendrà entrenaire del FC Nantes. Al cap d'una annada, capitarà pas d'empachar lo club de tornar en segonda division.
Danièl Montbars
Biografia
Ataquèt las colonias espanhòlas sus la còsta de Mexic, de Cuba e de Pòrt Ric. Ataquèt egalament de colonias a las Antilhas e a Onduras, capturant Vera Cruz e Cartagèna. Defent son acte de resvenjadissa contra los espanhòls, es vengut conegut dins tot lo Spanish Main jol nom de "*Montbars l'exterminator" per aver exigit sas pròprias cruseltats contra los espanhòls. A pilhat e incendiat Porto Caballo, San Pedro, Gibartar veneçolan e Maricaibo, entre autres bastions espanhòls, e capturèt o destruïguèt de nombroses autres fòrts e colonias. Malgrat qu'aja pas assassinat de sangfreg, coma cèrtes de sos contemporanèus, faguèt ges de quartièr a sos enemics e èra conegut per torturar los soldats espanhòls subrevivents. L'una de sos metòdes los mai infames consistissiá a dobrir l'abdomèn d'un de sos presonièrs, a traire una extremitat de l'intestin gròs e a lo clavelar a un postèl, puèi a forçar l'òme a "dançar fins a sa mòrt en el frapant l'esquina amb una tronc enflamada".
Christine Biccah Montauban e son filh son estats secorreguts per Roche Braziliano, un amic e membre de la confrariá dels bocanièrs, après una temptativa d'execucion de Danièl Montbars per la flòta espanhòla. Braziliano los mesèt inofensius en America del Sud.
En cultura populara
vinheta|Representation teatric de Montbars, 1807. vinheta|Litograf de Montbars fach per una empresa de [[cigaretas, ca 1888.]] vinheta|Retrach de Montbars dins lo libre "Los 'Fraires de la Còsta'", [[1928.]]
Víctor Català
Enfància e joventut
Caterina Albert nasquèt en 1869 dins una familha amonedada de l'Escala, qu'èra en aquel temps un vilatjòt de la còsta empordana. Èra la filha ainada de Lluís Albert, un avocat e proprietari rural, e de Dolors Paradís, qu'aguèron amassa tres autres enfants: dos dròlles Francesc e Martí e una filha, Amèlia. La maire, de santat fragila, aviá una fibra artistica; coneissiá la musica e escriviá, çò que benlèu endralhèt la filha cap a las arts. L'influéncia del paire, un ancian deputat republican qu'aguèt de s'exiliar per encausa de la rebellion federalista empordanesa d'octobre de 1869, se pòt notar dins la concepcion del mond de l'escrivana e a l'encòp dins son fòrt catalanisme, ligats ambedós a las idèas del politician Enric Prat de la Riba.
Selles (Nauta Sòna)
Selles  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Guèrra d'Abcazia de 1998
La Guèrra d'Abcazia de 1998 se debanèt dau 20 au 26 de mai de 1998 dins la region de la vila de Gali entre la region de facto independenta d'Abcazia e d'insureccions progeorgianas. S'acabèt per una victòria abcaziana e l'afebliment dei guerilhas.
Fòrça centrifuga
Estorriment del linge
Es l'emplec mai simple de l'efècte centrifug. Lo movement de rotacion impausat al linge induch de las acceleracions transmesas tanben a las particulas d'aiga. Alara que demoravan empegadas al repòs, per viscositat als textils, las fòrças de coesion venon insufisentas quand l'ensems vira sufisentament aviat. L'equilibri local es pas mai garantir, l'aiga es ejectada.
Chazelet
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Fòrça centrifuga
Regulators a efècte centrifug (sus las ancianas maquinas de vapor)
L'esquema donat reproduch lo principi del regulator de James Watt. Entraïnat, via la correja, per la maquina, lo rotor vei las seunas masselòtas s'escartar. Una barretariá comanda alara una pala. L'accion sus la pala a un efècte contrari sus la poténcia porgida a la maquina: es lo principi de l'asserviment. Tròp aviat se tampa la vapor, tròp lent se dubrís, lo sistèma finissent per trapar lo juste equilibri, e en consequéncia un regime regulat.
Pés
La Tèrra constituís pas un referencial estrictament inercial. Al respècte del referencial geocentric, la Tèrra es animada d'un movement de rotacion (que produch dins un autre tema l'alternança jorn/nuèch). Los còrs sus Tèrra son doncas somés a la fòrça centrifuga; es per aquela rason que los camp de tir de las fusadas son situats de preferéncia a proximitat de l'eqüator, perque es aquí que l'efècte es maximal (efècte de « fronda ») ; es lo cas del Centre espacial de Kourou (env. de latitud Nòrd) e del Cap Kennedy (env.   de latitud Nòrd).
Avion efectuant un viratge dins lo cèl
En considerant un Tomcat F-14 Grumman, capable de volar a, o un Mig-29, atenhent Mach 2,3 (2,3 còp la velocitat del son) se comprend alara qu'un pilòt a las comandes d'aquel tipe d'avion subís d'acceleracions de l'òrdre de 8 o 9g (8 o 9 còps la gravitat terrèstre).
Los pilòts de caça son especialament entraïnats per suportar aquelas acceleracions extrèmas. E mai, son equipats d'una combinason antiG per contrebalançar los efèctes que poirián entraïnar (vela roge o vela negre).
Idèas falsas
D'un biais general l'expression 'fòrce d'inercia' es incorrècta ven de l'ignorança del sens dels tèrmes fòrça e inercia. L'inercia es une reaccion de la matèria a la mesa en movement que la modificadion du movement (exprima la passivitat, l'imobilisme de la matèria o dins lo sens larg d'un grop de personas); La fòrça exprima per opposicion la volontat d'accion (mesa en movement, arrèst d'un movement, cambi de velocidat o de direccion de movement coma dins lo cas de la rotacion). Lo mòt fòrça pòt pas qualificar una inercia; quitament le mòt inercia pòt pas qualificar una fòrça.
Doranjas
Nòtas
<references group="N"/>
Ingrandes-Le Fresne sur Loire
Geografia
Veire a Ingrandes e a Le Fresne-sur-Loire.
Ange Mathurin Blanchet
Pendent son ministèri Mathurin Blanchet fondèt o refondèt sèt novèlas parròquias e ordenèt 78 prèires. Daissèt son avescat lo 15 d'octobre de 1968 e defuntèt al priorat de Sant-Jacquême a Saint-Pierre lo 9 de novembre de 1974. ;
Natasha Henstridge
Natasha Henstridge (n. en 1974) es una famosa actritz canadenca de cinèma. Se faguèt conéisser per la reproduccion de Sil a Species.
Iscla (comuna)
Toponimia
Lo nom d'Iscla deriva del latin Insula Maior ("Illa Major") tradusit puèi en Iscla que donèt l'italian Ischia d'uei. La comuna ten una zòna abitada principala devesida en dos nuclèus: lo chapluec, cridat oficialament solament "Ischia", mas comunament cridat "Ischia Porto"; e la zòna d'"Ischia Ponte", que tira son nom del pont de fusta (que venguèt mai tard de maçonariá) que, fins al sègle XVIII, religava lo chastèl aragonés al borg. Segon d'autres cercaires, pasmens, lo nom vendriá de l'adjectiu grèc "(v)ixos" (pegant) amb la chasuda abituala de la "v" iniciala.
Anastròfe
Aquela figura aparten a l'iperbat lato sensu.
Hermaville
Geografia
Hermaville Fa partida del classament de las municipalitats jos-soscavades prepausat per l'associacion "Sub-artésia".
Heuringhem
Geografia
La municipalitat, puslèu rurala, a situat al còr del Nòrd—calava,pas luènh de la frontièra entre los dos departaments, près de Sant-Omer sul Scenari de Helfaut, dins una zòna #que va de Helfaut a Coubronne (Ecques), jouxtée al nòrd per Blendecques.
Hermaville
Geografia
Hermaville fait partie du classement des communes sous-cavées proposé par l'association "Sub-artésia".
Tautograma
En latin
Òm trobava tanben sovent subre las mòstras solaras:
Sant Estève de Genson
Sant Estève de Genson o Sant Estève es una anciana comuna provençala, fusionada au començament dau periòde revolucionari amb Genson dins la comuna de Sant Estève e Genson, dins lo departament dei Bocas de Ròse.
Carmen Amaya
L'accession a la glòria
Tre sa tornada en Euròpa en 1947 comencèt una sèria de representacions a nivèl internacional. Foguèt en Espanha ont presentèt d'en primièr son grand espectacle de dança e de cant de qualitat elevada, malgrat que s'i poguèsse sentir una cèrta influéncia americana. L'an seguent partiguèt far una autra virada pels païses d'America latina e ailà tanben capitèt d'obtenir d'audiéncias enòrmas e un grand succès. Mai tard son espectacle correguèt per Euròpa e mai lo nòrd d'Africa.
Viatgèt per Anglaterra ont foguèt aplaudida pel primièr ministre Winston Churchill, que se mostrèt entosiasmat. En 1955 foguèt recebuda tornarmai als Estats Units d'un biais apoteosic; lo quite president d'aquel temps, Harry S. Truman, li envièt una escòrta de motocicletas e se passegèt aital per Nòva York amb trionf. La seva presentació al Carneggie Hall constituí un gran esdeveniment. thumb|250px|La font Carmen Anaya sul Passeig Marítim En 1958 tornèt en Espanha amb un espectacle que i servava lo vam e l'autenticitat de sas danças gitanas, e mai s'avián adoptat un ton clarament american dins los quadres d'espectacle, çò que produsiguèt cèrtas reticéncias de la critica. Coma es estat dich abans, participèt dins qualques films coma protagonista, malgrat que gaireben de longa sas intervencions foguèron fugaças coma dançaira. Demest aquestes films conven de citar: La hija de Juan Simón, Los amores de un torero, Follow the Boys, Maria de la O, Los Tarantos, etc.
La pèrdia de l'artista causèt una fòrta emocion e tristesa dins lo mond del flamenco.
Dòra (Comuna)
Dòra [ˈdoʁɔ] (Dore-l'Église en francés) es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Villers-le-Sec (Nauta Sòna)
Villers-le-Sec  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de la Franca Comtat.
Maçacan
Un maçacan es un pèira, talhada vò non, de pichòta dimension, servissent dins la maçonariá.
Le Mesge
Nòtas
<references group=N/>
Roullours
Geografia
La expedís départementale 512 (anciana rota nacionala 812) en connectant Vire a Condé-sus-Noireau voreja lo territòri al nòrd, del temps que la D524 (anciana rota nacionala 24bis) Vire-Flers lo travèrsa de l'oèst al sud. Del bourg, al centre del territòri, la D188 permet de prene la D512 al nòrd e Viessoix a l'èst.
Ildefons Cerdà
Biografia
thumb|right|Ostau de naissença d'Ildefons Cerdà a [[Centelles.]] thumb|right|[[Tomba d'Ildefons Cerdà dins lo cementèri de Montjuïc.]]
L'acceptacion malaisada dau plan Cerdà
thumb|right|[[Fotografia modèrna (presa en 2007) de l'Eixample e de son estructura geometrica.]]
Mesnil-Bruntel
Mesnil-Bruntel es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.