cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfabet
Cadun d’aquestes simbòls es apelat una letra ; cada letra, en teoria, deuriá notar un fonèma.
Faguem ribòta
Títols de las cançons
04 - La ressegaira
Alfabet
Alfabet occitan
Per mai de detalhs, consultatz: alfabet occitan.
Per escriure l'occitan, s'utiliza l'alfabet latin modèrne amb sas vint e tres letras :
Faguem ribòta
Títols de las cançons
22 - Polka prussienne
24 - La viron
Chaple de Wounded Knee
Lo chaple de Wounded Knee foguèt l'exterminacion gaireben totala d'una tribú sioux lakota per lo Seten de cavalariá dels Estats Units lo 29 de decembre de 1890 prèp de Wounded Knee Creek (en lakota: Čhaŋkpé Ópi Wakpála) sul territòri que ara apertan a la resèrva lakota de Pine Ridge (Dakota del Sud).
Ans 1600
Istòria
1602 : fondacion de la Companha neerlandesa deis Índias orientalas (Vereenigde Ooste Indishe Compagnie, VOC) a l'iniciativa de Johan van Oldenbarnevelt. Obtenguèt una carta que li donèt lo monopòli dau comèrci dins l'Ocean Indian — especialament aqueu deis espècias — e lo drech d'i tractar amb leis estats locaus, d'i menar de guèrras, d'i levar de tropas e de naviris marchands ò militars e d'i bastir dei fortificacions. Aquò venguèt un element major dau colonialisme neerlandés dins la region e un factor important dau desvolopament economic e comerciau dei Províncias Unidas. 1602 : dins l'Ocean Indian, desbarcament dau navegaire Joris van Spilbergen en Ceilan onte concluguèt divèrseis acòrdis amb lo rèi de Kandy. 1602 : pèrda de l'illa de Bahrayn per lei Portugués. 1602 : aliança entre Espanha e Pèrsia en vista d'una guèrra còntra l'Empèri Otoman. 1603 : installacion de l'adminstracion dau Shogunat Tokugawa dins lo vilatge d'Edo (que vendrà Tòquio en 1868). Kyoto demorèt oficialament la capitala e la residéncia de l'emperaire mai Edo mai son ròtle politic foguèt desenant limitat. 1603-1604 : en Etiopia, còp d'Estat de Za Dengel que capitèt de prendre lo poder. Pasmens, sei posicions religiosas (conversion au catolicisme...) entraïnèt son excomunicacion e son reversament. L'èx-negus Yaqob foguèt restablit mai deguèt faciar lei partisans de son cosin Susenyos sostenguts per leis Oròmos (→ 1607). 1605 : dins l'Empèri Mogòl, mòrt de l'emperaire Akbar que foguèt remplaçat per son fiu Jahangir. 1607-1608 : en Etiopia, victòria dau pretendent Susenyos que capitèt de tuar lo negus Yaqob a la batalha de Gol (10 de març). Pasmens, lo sobeiran novèu deguèt rapidament se preocupar de la situacion au sud d'Etiopia onte lei nomadas oròmos èran a atacar. Puei, una revòuta aguèt luòc au nòrd. Après de combats saunós, Susenyos capitèt finalament d'estabilizar son poder e de restablir la patz. 1609 : dubertura dau pòrt de Hirado, situat au sud-oèst de l'archipèu, au comèrci amb leis Olandés (→ 1616).
Bramadís
es lo títol d'un album del grop musical occitan La Talvera.
Títols de las cançons
Un poeta per cantar, (Bramadís)
Adolph Marx
Adolph Marx (Colonha, Alemanha, 18 de febrièr de 1915 – 1 de novembre de 1965) foguèt lo primièr avesque catolic de la diocèsi de Brownsville, Tèxas.
Plateau-des-Petites-Roches
Plateau-des-Petites-Roches es una comuna novèla francesa sortida de la fusion lo 1èr de genièr de 2019 de las comunas de Saint-Bernard, Saint-Hilaire e Saint-Pancrasse, situaa dins lo departament francés d'Isèra, en region Auvèrnhe Ròse Aups.
Endemisme
L’endemisme caracteriza la preséncia naturala exclusiva d'una espècia biologica dins una region geografica ben definit. Es generalament causat : Lo taus d'endemisme es un marcaire important de la bioversitat d'un mitan donat.
Ossi-Pekka Valta
Ossi-Pekka Valta (Marttila, Finlàndia, 22 de novembre 1991) es un sautaire amb esquís finlandés.
Le Quesnoy
Geografia
Le Quesnoy se situe dans le sud-est du département du Nord (Hainaut) et fait partie du parc naturel régional de l'Avesnois.
Tarare
Tarare en arpitan (Tarare en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Octeville-l'Avenel
Octeville-l'Avenel es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Lançament de pes
Lo lançament de pes es una disciplina de l'atletisme, que consistís a lançar una bola de metal tant luenh que possible. La disciplina es presenta als Jòcs olimpics d’estiu e al Campionat del Mond d'atletisme dempuèi son començament. Los recòrds del mond actuals son detenguts per los òmes per Randy Barnes amb una distància de (1990) e per las femnas per Natalya Lisovskaya amb una distància de  (1987).
Yankee Doodle
Primièras versions
Segon un raconte, Shuckburgh escriguèt las paraulas originalas après aver vist l'aparéncia de las tropas colonialas del coronèl Thomas Fitch, filh del governador de Connecticut, Thomas Fitch. Segon Etymology Online, "la version actuala sembla èsser estada escricha en 1776 per Edward Bangs, un estudiant en segonda annada de Harvard qu'èra egalament un Minuteman". Escriguèt una balada amb 15 verses qu'a circulat a Boston e dins las vilas als entorns en 1775 o 1776.
Étrépilly
Nòtas
<references group=N/>
Pedro Lascuráin Paredes
Pedro José Domingo de la Calzada Manuel María Lascuráin Paredes (1856-1952) foguèt un òme politic que governèt Mexic coma president durant 45 minutas, lo 18 de febrièr de 1913. Foguèt lo govèrn pus cort del mond.
Rogna
Rogna es una comuna francesa, situada dins lo departament de Jura e la region de Borgonha Franca Comtat
Parauta
Parauta es un municipi de la província espanhòla de Malaga e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
La Chapelle-Achard
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Hiragana
Taula d'hiragana-rōmaji
La taula seguenta mostra l'hiragana, sa romanizacion Hepburn e la prononciacion en AFI.
Abelion
Etimologia
Los linguistas Koldo Mitxelena e Joaquín Gorrochategui, comparant las divèrsas etimologias prepausadas lor validitat al vejaire linguistic, penjan per l'ipotèsi de Philippon, mas amb retengudas.
Mapa de Cassini
Aquela mapa representa per l'epòca una vertadièra innovacion e una avançada tecnica decisiva. Es la primièra mapa de s'apiejar sus una triangulacion geodesica que l'establiment prenguèt mai de seisenta ans. Las quatre generacions de Cassini se succediguèron per realizar aqueste trabalh. La mapa localiza pas precisament las abitacions o los limits de las sanhas o dels bòsques, mas lo nivèl de precision del malhum rotièr representat es tal qu'en superpausant de fòtos satellitas ortorectificadas als fuèlhs de la mapa, òm obten de resutats espectacularis.
Region de Brussèlas Capitala
Istòria
Lo bilingüisme (francés e neerlandés) foguèt reconegut dins l'Arrondiment administratiu de BrussèlasCapitala per la lei del 2 d'agost de 1963, après la creacion de la frontièra lingüistica un an mai d'ora. Encercladas per la província de Brabant, las dètz e nòu comunas de la region foguèron restacadas unicament a aquesta pendent la quatrena reforma de l'Estat e de la scission de la província de Brabant lo 1èr de genièr de 1995.
Tanben véser
Brussel
Cerbèr
Cerbèr (en grèc ancian Κέρϐερος Kérberos) es dins la mitologia grèga un can mostruós de tres caps (50 segon Esiòde, 100 en cò d'Oraci) que representan passat, present e futur o segon d'autras fonts: naissença, joventut e vielhum. Son ròtle èra de gardar las pòrtas de l'infèrn, plantat en riba de l'Estitge (un dels flumes del reialme d'Adès) e deviá empachar los mòrts de ne sortir e los èssers vius d'i dintrar. D'un aspècte colossal, aviá lo còl espelofit de sèrps e las mordidas de sas dents terriblas èran verinosas.
Vic de Cera
Nòtas
<references group="N"/>
Quesnoy-sur-Deûle
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Geografia
thumb|left|Quesnoy-Sus-Deûle en lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px Sus l'ex-rota nacionala 49 (venguda l'an 2006 la rota départementale 949), Quesnoy-sus-Deûle dètz lo sieu nom al passatge de la Deûle #que talha la vila en doas.
Istòria
Quesnoy-Sur-Deûle est située sur l'unique route reliant Lille à Comines, sa voisine. Jusqu'au, Quesnoy souffre des pillages des armées françaises aux s. Quesnoy doit son essor à la Deûle où pas moins de 2400 bateaux passent par an. Dès le, au village rural s'ajoutent de nombreuses industries (lin, huileries, brasseries, distilleries, sucrerie…). Elles apportent une prospérité économique. De par sa position, Quesnoy a souffert des guerres, notamment celle de 1914-1918 durant laquelle la ville est détruite à 95 %. La ville, chef-lieu du canton, appartient à la communauté urbaine de Lille depuis 1966 et s'est jumelée en 1990 à Swisttal-Buschhoven en Allemagne.
Alamodactylus
Aguest pterosaure de tamanh miei tamben auia un foramen pneumatic petit autapomorfic sus ua superficie ventral dera fin der umer proximal. Ath delà, era sua cresta deltopectoral deth umer qu'ère plan proche (1).
Alamodactylus byrdi e es nictosaurids èren recuperats coma familhes fraies dens des Pteranodontidae dens deth qual Pteranodon sonque ei un taxon. Tot e qu'eth nom Pteranodontia sonque s'utilizava tà aperar pteranodontids e nyctosaurids, Unwin en 2003 ac cambièc tà inclúder Pteranodon e Nyctosaurus e tamben es Ornithocheirae e d'autes espècies. Fin finau, Alamodactylus byrdi siguec classat coma un pteranodontian qu'ère pas un pteranodon, mès auia dret a un nau genre e espècie.
Sent Airard
Sent Airard demorèt parròquia
Lo curat e los abitants de Duràs declaran que i aviá sus una plaça una glèisa (e pas una capèla) a Duràs, pròva segon eles d'un ancian estatut parroquial, qu'aquesta glèisa èra consagrada a Nòstra Dòna e que los uganauds la desroquèron en 1562. Pr'aquò, es impossible de trobar traça d'aquesta glèisa dins los documents, nimai d'una parròquia de Duràs independenta de Sent Airard, çò que fa pensar que tot, glèisa e parròquia de Duràs, es una ficcion. Los istorians locals del sègle XIX ajustan que la glèisa èra gotica e qu'èra ampla; l'istòria es acceptada modèrnament per un autre istorian local, René Blanc, que dessenha, dins un plan de Duràs en 1500, l'emplaçament de la glèisa, sus la plaça situada davant lo castèl.
La demografia de Sent Airard a la fin de l'Ancian Regime
Segon una estimacion dels fòcs de la segonda mitat del sègle XVIII, la partida duraquesa de l'eleccion d'Agen compta 701 fòcs e Sent Airard n'a gaireben la mitat : 300 fòcs. A l'interior del total de Sent Airard, Duràs n'a un centenat (se tracta logicament de la vila intra muros) e l'annèxa de Sent Airard, Senta Fe la Petita, n'a 65. Lo nombre total de fòcs de la futura comuna de Duràs seriá donc de quicòm coma 365. Es un nombre coërent ambe'ls dels recensaments de 1793, que dona 1649 abitants, e de 1800 que ne dona 1501.
Lo Pin
Lo Pin pòt designar:
Marcelhan (Gers)
Marcelhan (Marseillan en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
James Garner
thumb|250px|James Garner en 1987 James Garner, nascut James Scott Bumgarner (Norman, Oklahoma, 7 d'abril de 1928 – Los Angeles, 19 de julh de 2014) foguèt un actor american. Venguèt un actor popular als Estats Units gràcias a son ròtle de Bret Maverick dins la sèria de television de las annadas 1950 Maverick.
Andanas Jules Guesde
Aquesta artèria fa partida de las artèrias encerclant l'ipercentre de la vila, perlongada al nòrd-èst per las andanas Francés Verdier, e a l'oèst per las andanas Paul Feuga puèi lo pont de Sant Miquèl.
Dialècte ariegés
Los parlars ariegeses
Franz Oberthür
Franz Oberthür (Würzburg, 6 d'agost de 1745 – Würzburg, 30 d'agost de 1831) foguèt un teologian alemand.
Uppsala
Es famosa per son Universitat fondada en 1477.
Pi
Utilizacion en matematicas e en sciéncias
Lei formulas interessantas que contenon π son innombrablas e apareisson dins gaireben totei lei domenis dei matematicas e dei sciéncias. Una dei pus celèbras après aquelei que pertòcan la definicion geometrica de π es l’identitat d'Euler. Aquela formula es estada presentada coma la formula « mai remarcabla » per sa particularitat de far intervenir 1, 0, e, i e, de segur, π, que son entre lei nombres pus « remarcables » dei matematicas.
Autrei definicions
Mai se pòt tanben definir π gràcias au calcul integrau en pausant: çò qu'equivau a calcular l’aira d’un quart de disc.
O ben per mejan dau denombrament, en sonant lo nombre de pareus d’entiers naturaus (p, q) taus que  e en definissent: çò qu'es un autre biais de carrar lo quart de disc.
O encara, se la foncion cosinus es estada definida analiticament (per sa seria de poténcias o per l’unica solucion f de l’eqüacion diferenciala y=-y verificant lei condicions f(0)=1 e f\, '(0)=0), lo nombre π se pòt definir coma lo pus pichon reau positiu a tau que cos(a'')= -1.
Probabilitats e estatisticas
Una autra experiéncia aleatòria consistís a prendre a l'azard un ponch dins un carrat de costat 1; la probabilitat qu'aqueu ponch siá dins lo quart de disc de rai 1 vau π/4; aiçò es de bòn comprendre, que la superfícia dau quart de cercle es π/4 mentre que la superfícia dau carrat es 1. Se pòt simular aquela experiéncia aleatòria (metòde de Montcarles) per avalorar π.
Ulisses
thumb|280px|Ulisses estacat a l'arbre de sa nau per cedir pas al cant de las [[Serena (mitologia)|serenas, Musèu Nacional Arqueologic d'Atenas (Inv. 1130)]]
Vauxcéré
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Hussigny-Godbrange
Hussigny-Godbrange es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Villevenard
Villevenard es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region del Grand Èst.
Giotto di Bondone
Citacions al subjècte de Giotto
Mai d'un testimòni literari, que ditz pas gaire sus la vida de Giotto, senhalan l'impacte de l'òbra de Giotto sus sos contemporanèus coma Dante, que foguèt son amic, dins lo cant XI del Purgatòri, coma Boccacio dins la novèla VI,5 Decameron, coma dins Le Vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori.
Palya
Localisacion
La lenga es parlada per los palya, una populacion bhil, dins los tahsils de Barwani e Rajpur del districte de Barwani en Madhya Pradesh.
Giotto di Bondone
Las frescas de la basilica de Sant Francés d'Assisi
thumb|Un abitant d'Assisi estend son mantèl jos los passes de Francés davant lo [[Temple de Minerva (Assisi)|Temple de Minerva]] Las parets de la glèisa superiora de la basilica de Sant Francés d'Assisi, son cobèrtas de las frescas extraordinàrias realizadas dins lo darrièr decenni del sègle XIII.
18 d'agost
Decèsses
2018 - Kofi Annan, diplomata ghanés, seten secretari generau de las Nacions Unidas, Prèmi Nobel de la patz en 2001 (n. 1938)
Giotto di Bondone
Giotto arquitècte : lo campanal de Giotto
Son òbra incontestabla es lo campanal, torre carrada amb tres estatges de fenèstras, a 84 mètres de naut. Es decorat fins al som d'incrustacions de marbres colorats, enauçat de bas-relèus e d'estatuas.
Ausèl
Menaças de disparicion
De mesuras de proteccion son estadas adoptadas per divèrsei govèrns per limitar la destruccion deis abitats, especialament aquelei necessaris ai migracions. Pasmens, aquò es encara insufisent car lei causas principalas de la disparicion deis aucèus son gaire tocadas per aquelei decisions.
Generalitats e trachs caracteristics
thumb|center|600px|Aspècte generau d'un aucèu ([[Passer domesticus).]]
Lo bèc
thumb|right|[[Fotografia dau bèc e de la ciera d'un pijon.]]
Lei ritmes biologics
thumb|right|Carta representant lei zònas de nidificacion ([[arange), lei zònas d'ivernatge (blau) e lei zònas d'abitat permanent dau milan negre.]]
Epopèia
L'epopèia a Roma
L'istòria a retengut 3 tipes d'epopèia
Meria
Meria es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Nimadi
Classificacion
Lo nimadi fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Ans 1610
Cultura
1610 : publicacion dau Gentilòme gascon de Guilhem Ader. thumb|right|[[Fotografia de la Mosqueta Blava.]] 1616 : acabament de la bastida de la Mosqueta Blava d'Istambul. Es una mosqueta de sièis minarets que venguèt la pus granda de la capitala otomana. Es considerat coma la darriera construccion majora de l'estil otoman classic qu'èra inspirat per l'art bizantin mai gardava dei trachs eissits deis estats musulmans de Mediterrèna Orientala e d'Orient Mejan (Seldjokids, Iranians, Egipcians). Foguèt classada au Patrimòni Mondial de l'Umanitat per l'UNESCO en 1985.
Agassac
Agaçac (Agassac en francés) qu'es ua comuna gascona situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Los abitants son aperats los agaçaqueses.
Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Agaçac qu'èra de l'eleccion de Comenge, doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'Aush, de la diocèsi de Lombèrs e de la senescaucia de Tolosa. Lo vocable de la glèisa qu'es Nòsta Dauna. Tanlèu 1790, Agaçac qu'èra deu canton de L'Isla de Haut.
Robèrt Rufi
Que's he tanben istorian de Marselha dens Le vray discours de la réduction de la ville de Marseille en l'obéissance du roy com ac haren après son hilh Antòni Rufi e son arrèrhilh Loís Antòni Rufi.
Préval
Nòtas
<references group=N/>
Coolio
Coma actor, a jogat dins qualques films americans coma Dear God (1996), Batman e Robin (1997), Scary Scream Movie (2000) o encara Daredevil (2003).
Valetas (Agenés)
Geografia
Valetas es al nòrd de la comuna de Lograta. La glèisa es sola. Pas luènh, i a un castèl del meteis nom de Valeta(s).
Ouro Preto
thumb|260px|left|Pintura religiosa de Manuel da Costa Ataíde (mai conegut coma Mèstre Ataíde) en la glèisa de Sant Francés d'Assisi, dins la vila d'Ouro Preto.
Saint-Martin-de-Boscherville
Istòria
Lo glèisa paroissiale dédiée a sants Martin #èsser délaissée jos la Revolucion en benefici de la glèisa abbatiale Sant-Georges. #Servir un temps de talhièr de salpêtre abans de desaparéisser/desaparéisser.
Vaux-en-Vermandois
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Lenape
Los Lenape (pus tard nomenats Indians Delaware pels europèus) èran al sègle XVII, un ensems de grops organizats d'americans natius amb de caracteristicas culturalas e lingüisticas comunas.
Amage
Amage es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de Borgonha Franca Comtat.
Economia de Iemèn
L'agricultura es variada, mas aprofècha mens de 10% del territòri e es favorida per èsser l'unica region de la Peninsula Aràbia amb pluèjas regularas. Solament 1% de la superfícia es irrigable, e la economia contunha d'èsser fòrça arcaïca. I a de coitius de vinha, frucha de clima temperat e tropical, camps de granatges, las ortalécias, lo cafè e lo tabac.
Rire
Causas
Lo rire pòt tanben èsser provocat pel gratilh. L'estress, la consomacion d'alcòl o de drògas pòdon tanben conduire cap al rire, quite en l'abséncia d'estimulus extèrne. Lo protoxid d'azòt es nomenat gas ilarant perque provòca tanben lo rire.
Significacions
Totes los umans sabon rire dempuèi la naissença. De rire s'apren pas, contrariament a las lengas, es innat.
Alejandro Agustín Lanusse
Ministres deu govèrn de Lanusse
Ministre de l'Educacion: Gustavo Malek
Ministre de la Dehensa Nacionau: José R. Cáceres Monié; Eduardo Aguirre Obarrio
Ministre de la Justícia: Jaime L. Perriaux; Ismael Bruno Quijano; Gervasio R. Colombres
22 d'agost
Signe del zodiac: darrièr jorn del Leon
Clesles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chaple del 3 de març de 1976 a Gasteiz
Istòria
Moriguèron sul còp Pedro María Martínez Ocio, de 27 ans, Francisco Aznar Clemente, de 17 ans, Romualdo Barroso Chaparro, de 19 ans, José Castillo, de 32 ans. Dos mes après tanben moriguèt de sas nafraduras Bienvenido Pereda, de 30 ans. Mai de 60 nafrats grèus (la mitat per balas) e de centenats de nafrats lèugièrs complètan lo balanç.
Comuna francesa
La comuna es en França una division territoriala, la circonscripcion administrativa e collectivitat territoriala mai pichona del territòri. Una comuna correspond generalament al territòri d'una vila o d'un vilatge. Sa superfícia e sustot sa populacion pòdon variar considerablament (la pus poblada, París, possedís mai de dos milions d'abitants, las mens pobladas un (Ròchaforchaa, en Occitània) o zèro. Çaquelà, las comunas de París, Lion e Marselha son de comunas francesas subdevesidas en arrondiments. E existisson las seccions comunalas e las comunas delegadas.
La lista seguenta recapitula lo nombre de comunas per departament o comunautat d'otramar. D'un biais general, los departaments situats al nòrd e a l'èst de França comptan mai de comunas que los situats al sud e a l'oèst. Los departaments e comunautats d'otramar tanben son largament mens devesits que los de la França metropolitana. Enfin, París e los departaments de sa pichona corona, del fach de lor talha pichona, ne còmptan fòrça mens.
Municipi ena Val d’Aran
Pels municipis de la Val d’Aran o la nocion generala de comuna e d’entitat municipala, veire municipi.
Walther Bothe
Walther Wilhelm Georg Bothe (n. en 1891, m.1957) foguèt un fisician alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1954 amb Max Born.
La Chapelle-aux-Lys
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per lhuec:
Wikipèdia en hindi
La Wikipèdia en hindi (विकिपीडिया, wikipīḍiyā) es la version en hindi de l’enciclopèdia en linha Wikipèdia. Foguèt fondada lo 11 de julhet de 2003.
Miranda de Ebro
Miranda de Ebro es un municipi de la província de Burgos (Castelha e Leon, Espanha), situat dins la comarca d'Èbre. Sa populacion èra estimada a 38,417 abitants en 2007. Sa superfícia totala es de 101,33 km².
Kelvin
Construccion de l'unitat kelvin
Lo gra Celsius es basat istoricament sus la temperatura de congelacion de l'aiga, que definís lo zèro, e la temperatura d'ebullicion, fixada a, donant ansin la valor de la variacion d'un gra.
Essent adoptats aquelei dos ponchs de referéncia, rèsta a definir la variacion o l'interval d'un kelvin. Aquest es estat chausit de la meteissa valor qu'aqueu dau gra Celsius, siá 1/100 de la diferéncia de temperatura entre la temperatura d'ebullicion e la temperatura de congelacion de l'aiga sota una atmosfèra de pression. Coma la valor dau zèro absolut es de, se i apond la diferéncia entre ponch de congelacion e ponch triple, siá. L'interval entre lo zèro absolut e lo ponch triple de l'aiga en kelvins se deu donc dividir en.
La Marseillaise
thumb|right|280px|[[Rouget de Lisle cantant la Marseillaise dins lo salon del cònsol Dietrich a Estrasborg.]] La Marseillaise (La Marselhesa) es l'imne nacional de França.
Tèxte francés
II. Que veut cette horde d’esclaves De traîtres, de rois conjurés ? Pour qui ces ignobles entraves Ces fers dès longtemps préparés ? (bis) Français, pour nous, ah ! quel outrage Quels transports il doit exciter ? C’est nous qu’on ose méditer De rendre à l’antique esclavage ! (al refranh)
VII. Couplet des enfants (1/2) Nous entrerons dans la carrière Quand nos aînés n’y seront plus Nous y trouverons leur poussière Et la trace de leurs vertus (bis) Bien moins jaloux de leur survivre Que de partager leur cercueil Nous aurons le sublime orgueil De les venger ou de les suivre ! (al refranh)
XV. Couplet des enfants (2/2) Enfants, que l’Honneur, la Patrie Fassent l’objet de tous nos vœux ! Ayons toujours l’âme nourrie Des feux qu’ils inspirent tous deux. (bis) Soyons unis ! Tout est possible ; Nos vils ennemis tomberont, Alors les Français cesseront De chanter ce refrain terrible : (al refranh)
Versions catalanas
avant, avant, plens de coratge lluitem a mort amb l'opressor, vessant la sang sense dolor que estem cansats de l'esclavatge.
Fills de la terra catalana primer morir que viure esclaus,
Mathons
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
John Macdonald
John Macdonald (Dunedin, Nava Zelanda, 7 de noveme de 1920 - 16 de deceme de 2007) qu'estó un mètge psiquiatre mei conegut per la soa descobèrta de la triada qui pòrta lo son nom, trèits sociopatas dens l'enfança e l'adolescéncia deus futurs tuaires en seria. Qu'escrivó ua dotzena d'òbras dens aqueth domeni.
Jussy
E tanben:
Efèb
L'efebiá a Atenas
L'efebiá dura dos ans. Primièr, lo jovent es inscrich coma efèb sus la lista de son dèma. L'assemblada dels demotas verifica qu'ateguèt plan l'edat que cal, e que sos parents son de ciutadans atenians, cque dempuèi lo decrèt de Pericles en 451 AbC. est citoyen tot òme de d'edat avent un paire nascut d'un paire ciutadana atenian e una maire filha de ciutadan atenian. Es l'inscripcion als dèma que fa del jovent un ciutadan ( / politês). Puèi los efèbs son recampat per de sofronistas, elegits per cada tribú d'Atenas, es a dire detz en tot. Aquestes magistrats an per objectiu d'incorporar los jovents, e de provesir lor manjar e lotjament. Après aver recampat los efèbs, lor fan far la virada de diferents sanctuaris, puèi se separan en dos grops, un cantonat a Muniquia e l'autra a l'Actèu, dos luòcs situits al Pirèu.
Ans 1620
Cultura
1622 : trabalhs de restauracion importants dau Sanctuari d'Al-Hussayn ibn Ali a l'iniciativa dau cha Abbas I lo Grand (1588-1629). En particular, lo dòme foguèt restaurat amb de teules novèus e lo sarcofag bastit en 1514 foguèt enriquit d'ornaments novèus de bronze e de coire.
Mascaràs
Toponimia
Que cau logicament estudiar amassa lo Mascaràs de Gers, Mascarans e Haron de Bearn, Mascarans deus Hauts Pirenèus, Mascarvila de Lauragués e Mascarens (comuna de Lautrèc, Tarn). Dauzat e Rostaing qu'explican los tres Mascarà(n)s per un nom germanic d'òme, Mascarius (latinizacion), devath la fòrma Mascaranis, genitiu de la declinason femenina franca. La medisha explica que vau per Mascarvila, dab l'apondi deu resultat de villa, « grana proprietat ». Qu'es logic : la finala vila a la fin deu nom e pas au començament qu'es sovent associada a la colonizacion franca e Mascar qu'a plan de rasons d'estar un nom germanic. Per Mascarens, dab lo sufixe -ingos, Ernèst Negre que precisa Mascar es un nom gallés d'òme, que los germans adoptèn ; en efècte, Negre, çò precisan Grosclaude e Le Nail, qu'avèva mostrat dens sa Toponymie du canton de Rabastens, Mascarus èra dens ua inscripcion latina de 55, çò qui empacha de l'interpretar com germanic; Mascarus que seré gallic e Ernèst Negre qu'escriu Mascar(us) auré probablament lo sens de « negre » [suposicion benlhèu explicada peu vèrbe occitan mascarar]. Xavier Delamarre coneish pas Mascaros, mès sonque Mascios. Miquèu Grosclaude qu'explica los Mascarà(n)s deus Pirenèus Atlantics e Hauts per un nom d'òme Mascarus; las fòrmas dab doble -aa que serén la marca d'ua n e d'un plurau, -anos o -anas (observacion de Jacques Boisgontier). Los Mascarà(n)s que serén benlhèu *mascaranas (villas), « las proprietats de Mascarus », (o las tèrras ?). Peus vilatges biarnés e bigordan, Grosclaude qu'accèpta l'explicacion de Boisgontier (meilèu ua fòrma femenina), mès [encoratjat per las fòrmas ancianas] que causeish la grafia masculina Mascarans. Dens la Toponymie générale de la France, Negre qu'interprèta Mascaràs com lo resultat deu nom germanic de persona Mascaranus sufixat en -as; que precisa en gascon -anas mia en -aas.
Blòc 0108
Sa superfícia es de 0.
Plozeved
en breton (Plozévet en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Blau
Lo blau o blu es una color, es l'una de las tres colors primàrias. Sa longor d'onda es compresa a quicòm prèp entre 440 e 490 nanomètres.
Comunautat de comunas de La Ròcha Focaud e Pòrta de Perigòrd
Compausicion
Regropa vint-e-set comunas au 1er de genier 2019 (fusion de La Ròcha Focaud e Sent Priech e Sent Constanç per formar La Ròcha Focaud d'Engolmés, e de Vilonor e Ranconha per formar Molins de Tardoira):
Jouy-aux-Arches
Istòria
Los primièrs registres archéologique a Jouy-a los-Arcs an permeses de descobrir qu'aquel vessant de la Moselle èra viscut dempuèi la Préhistoire per las Médiomatriques, un vilatge gaulois pas-sedentari. Jouy-A los-Arcs èra ja convoitée pels Romains en rason de la siá situacion géographique. L'ais Lion-Mètz-Trèves (Lugdunum-Divodurum-Augusta Treverorum) #èsser un ais fòrça freqüentat per las connexions vendeiras de la Gaule inferiora a la rèsta de la Empèri romain. Importanta vila gallo-romaine (bastiment d'un aqueduc). Mencionat en una charte de 745 jol nom de « Gaudiacum ». Dépendit Del comtat de Bar, i aguèt de contunh annexat dins lo país messin. S'i tròba las familhas messines : Baudoche, Raigecourt, Gournay, Aja. Ponch de supòrt dels Franceses contra Mètz 1444. Coma los autres comunas de l'actual departament de la Moselle, Jouy-a los-Arcs, rebatejada "Gaudach", a annexat a la Empèri alemand de 1871 a 1918.
Chimpanzé
Fossils
Se trobèt fòrça fossils umans, mas los fossils de chimpanzés se descriguèron pas abans 2005. Las populacions de chimpanzés existissent en Occident e Africa Central se superpausan pas amb los sites essencials de fossils umans en Africa Orientala. Pasmens, ara se sap suls fossils de chimpanzés de Kenya. Aquò indicariá que tant los umans coma los membres de la classa dels Pan foguèron presents dins la Val del Rift pendent la mitan del Pleïstocèn.
Empatia
left|thumb|Maire chimpanzé e son nenon. Los estudis recents an mostrat que los chimpanzés s'implican dins de comportaments aparentament altruistas.
De scientifics escoceses descobriguèron que la relacion dels chimpanzés amb la mòrt es pas plan diferenta de la percepcion umana. Un estudi estudièt lo comportament dels primats davant la mòrt d'una femèla de mai de cinquanta ans nomenada Pansy, qu'avian una malautiá terminala. Quand dintrèt en coma, los scientifics observèron que los autres membres de la comunitat foguèron pus calmes que d'abitud e careçavan la femèla moribonda pendent las nuèches. Aprèp sa mòrt, sa filha demorèt al costat de son còs. La rèsta del grop evitava de passar pel luòc ont èra mòrta. Un autre estudi, realizat a Oxford, confirma l'existéncia de fòrts ligams entre las maires e sos enfants e que demòran, aprèp la mort dels filhs.
Lengatge
thumb|Perfil d'un chimpanzé. Los scientifics foguèron fascinats longemps amb los estudis del lengatge, considerant qu'es una activitat cognitiva umana unica. Per provar aquela ipotèsi, los scientifics temptèron aprendre lo lengatge a qualques espècias d'grands monins. Una primièra temptativa per Allen e Beatrice Gardner pendent los ans 1960 en passant 51 meses aprendent Lenga dels signes americana a un chimpanzé nomenat Washoe. Washoe aprenguèt 151 signes e volontàriament los ensenhèt d'autres. Pendant un periòde de temps pus long, Washoe aprenguèt prèp de 800 signes. Dempuèi, fòrça autres estudis, notablament amb un chimpanzé nomenat Nim Chimpsky, foguèron dirigits amb divèrses nivèls de succès. I a debas en còs entre qualques scientifics, notablament Noam Chomsky e David Premack, sus la possibilitat dels grands monins pas umans per aprene lo lengatge.
Arena movedissa
Pòt mai que mai designar un fenomèn natural que, sos d'unas condicions que i a, crèa de zònas de sòl que sembla solidas, mas que pòdon pas suportar d'unes pesses. A aquelas zònas li dison tanben sablas movedissas.
Jaillon
Istòria
Une commanderie des Templiers a existé au lieu-dit Pont de Jaillon.
Bhili
Localisacion
La lenga es parlada per los bhils, dins los districtes de Dhar e Jhabua en Madhya Pradesh e dins lo districte de Dahod en Gujarat.
Classificacion
Lo bhili fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Chodri
Lo chodri es una lenga indoariana parlada en Índia.
Vendelles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fonzes pròpris
Fonzes pròpris dins l'immobiliari anglosaxon
Dins un contèxte anglosaxon los particulars fan correntament referéncia a çò que li dison "the equity" de lor ostal. Calculan la diferéncia entre lo montant que poirián vendre lor ostal uèi (prètz corrent o valor mercanda) e lo montant que lor demòra de pagar de lor prèst. En Anglatèrra coma als Estats Units utilizan aquela nocion per manlevar d'argent, mentre qu'en França, fins ara, las bancas pòdon prestar sonca en foncion del revengut del manlevaire. Se l'immobiliari monta considerablament, los proprietaris pòdon utilizar lor "equity" per consomar, viatjar, investir dins l'art o tornarmai dins l'immobiliari. D'aquí un trin de vida que pòt estonar: veituras esportivas, residéncias segondàrias, viatge del torn del mond. Pasmens se l'immobiliari s'esfondra, l'equity pòt venir negativa (en anglés: negative equity) e corron lo risc de veire lor ostal vendut per la banca (en anglés: forclosure).
Panteon pirenenc
vinheta|Glèisa [[Sent Avantin|Sent Aventin, en val del Larbost : remplecs de dos altars galoromans al dieu Abelio, encastrant lo cip funerari d'un parelh.]] Lo panteon pirenenc es l'ensemble de las divinitats que faguèron l'objècte d'un cult en Pirenèus abans conquista romana e pendent lo periòde galloroman. Las divinitats d'aquel panteon prolific e eteroclit (gaireben una quarantena) semblan aver estat venerats, levat unas excepcions, de biais local, sus de zonas fòrça pauc espandidas. Unas foguèron assimiladas als dieus romans.
Lor reparticion geografica
La plana de Ribèra (plana Garona), amb las comunas de Cièr d'Arribèra, Ardièja, Martras de Ribèra, Era Barta d'Arribèra, coneguèt a l'epòca galloromana una ocupacion importanta, que justifica la cresença locala, de segur exagerida, segon que « un cat poiriát anar de Sent Bertran de Comenge a Valentina sautant de teulat en teulat ».
L'influéncia d'una vila importanta a l'epòca coma Lugdunum Convenarum e dels tèrmes celèbres de Banhèras de Luishon, la preséncia en consequéncia dins aquelas regions de fraccions de la populacion convertidas a las mòrs romanas e sacrificant als dieus al biais roman, la proximitat de peirièra de marbre (coma a Sent Biat), explicariá aquel destriament.
Origina dels teonims
La terminason en -e es frequenta dins los noms dels dieus pirenencs. Aquela terminason es o un datiu, o una forma indeclinabla de la lenga aquitanica. Al subjècte de las diferentas variantas d'un meteis nom (per exemple aqueles de Baigorix o de Harauso), trobadas a vegadas sus d'altars d'un meteis luòc (coma es lo cas per Alardos / Alardost a Cièrp Gaud), pòdon daissar entendre de diffcultats de transcriptcon en latin de las sonoritats de la lenga aquitanica, d'adaptacion a la declinasons de la lenga latina mas tanben una coneissença aproximativa d'aquel quitament al sen de las classas mai o mens romanizadas de la populacion.
(523) Ada
(523) Ada es un asteroïde.
Juventus Football Club
La Juventus Football Club es un club de fotbòl de la vila de Turin en Itàlia. Fondat en 1897, es lo tresen club pus ancian dau país. Venguèt professionau en 1929 enterin que la Seria A.
Illas Normandas
Lo ducat de Normandia es devesit en dos bailatges, lo de Jersei (illa del meteis nom) e lo de Guernesei (que govèrna totas las autras illas).
Renaissença
Lo contèxte economic dau sègle XVI
Dins lo contèxte de redreiçament generau dau continent europèu, la fin dau sègle XV foguèt un periòde d'expansion economica e de creacions o de restauracions de circuits economics. Pasmens, l'aumentacion demografica e lei dificultats tecnicas per aumentar l'ofèrta va entraïnar pauc a pauc una aumentacion de prètz e una demenicion dau nivèu de vida de la màger par deis abitants. Aqueu movement apareguèt ai Províncias Unidas vèrs 1515 e se generalizèt fins a 1550. Aquò empachèt l'aparicion e lo desvolopament de mutacions importantas e lei revenguts feodaus demorèron la nòrma e l'objectiu d'agantar per leis elèits eissidas de la borgesiá novèlas. Ansin, lo quadre economic e lei desiranças socialas de la populacion de la Renaissença èran fòrça similars a aquelei dau periòde precedent.
Coma l'agricultura, lei basas de l'indústria e de l'artesanat demorèron aquelei de l'Edat Mejana : la produccion dei païsans durant l'ivèrn, lo textil e la metallurgia. Pasmens, aquela darriar va conóisser a partir dau sègle XVI un periòde de progrès tecnic e una demanda importanta per lei besonhs novèus coma aquelei de la produccion d'armas de fuòc. Lo rèsta de l'indústria es plus limitat mai assosta la màger part deis innovacions de l'epòca coma l'estampariá que permetèt tanben de desvolopar l'indústria de la produccion de papièr.
La difusion e lei consequéncias de l'Umanisme
Una dei consequéncias principalas dau desvolopament de l'Umanisme foguèt l'aparicion e la formacion d'una estetica novèla basat sus lo principi que la contemplacion de l'òbra divina (tanben dicha la beutat) èra un mejan de conóissança de la realitat. Creatura viventa pus pròcha de Dieu, l'èsser uman a la capacitat per leis umanistes de crear de causas bèlas gràcias a l'imitacion e l'idealizacion de la natura. Dins aqueu quadre, l'art vèn alora un acte de creacion permetent a l'artista de participar a l'òbra divina e de mostrar un monde ideau ais espectators. Aquò va venir una concepcion centrala per leis artistas de la Renaissença e va entraïnar l'aparicion de definicions e d'objectius novèus per leis arts de l'epòca. Per exemple, d'ara endavant, l'arquitectura foguèt cargada de tradurre l'òrdre naturau gràcias a l'armonia dei formas e l'equilibri dei massas.
L'iniciacion italiana de la Renaissença
thumb|right|Interior de la Chapèla dei Pazzi.
Lo classicisme italian
thumb|right|[[Capèla Sixtina.]]
Quiévrechain
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Renaissença
Lo classicisme italian
Aqueu darrier èra basat sus la contuniacion de l'idèa de sacralizacion de la Beutat caracterizant lo movement umanista. D'efèct, a l'epòca, aquela nocion èra fortàment definidi per de critèris racionaus e objectius coma l'armonia dei formas o l'armonia matematica. Lo classicisme va donc chausir dirèctament e idealizar lei formas pus pròchas de l'òbra divina per ne'n exprimir l'òrdre, l'armonia e la fòrça. Será donc basat sus de principis matematics coma la simetria.
Aristofanes
Los personatges d'Aristofanes
Pendent lo prològ, aquestes personatges se mostran sempre inventius: imatginan una solucion tan miraculosa qu'utopic, l’asúcia dessenat, mas segon eles imparable, que va lor permetre d'escapar a una situacion intolerabla. Es aquesta initiaciativa espectaclosa qu'avia l'accion fasent capvirar las normas e de las valors e realizacion d'una ficcion escenica. Atal, Diceopolis, un brave Atenenc, anóncia « una initiativa estonanta e grandiosa », conclure una trèva per son compte personal. Lisistrata encontrèt un mejan de « salvar la Grècia » : far la grèva del dever conjugal per obligar los òmes a far la patz.
Marga (mar)
vinheta|400px|drecha|Vista de la Marga per satellit drecha La Marga o la Manja (var. la Mànega) (en anglés the Channel / the English Channel, en francés la Manche, en breton Mor Breizh, en cornic Chanel) es una mar d'Euròpa e un annèxe de l'ocean Atlantic. Separa l'illa de Grand Bretanha del continent europèu e religa l'ocean Atlantic a la mar del Nòrd.
600px|right|Ocean e mars d'Euròpa
Quiévrechain
Istòria
C'est grâce à sa forte industrialisation et donc à un chômage faible et des entreprises ancrées dans la vie communale, que la ville fait preuve d'une effervescente (vie associative et festive) durant les années 1970 ; on pourrait citer les fameuses "24 heures de Quiévrechain" (course cycliste et fête non-stop pendant 24 heures courant juin) ou encore la fête de la bière. Des associations influentes s'investissent dans ces manifestations, comme la fanfare des sapeurs-pompiers, la société des 8 ("les gros zozios"). Une radio locale apparaît même sur les ondes dès 1981 (loi sur la radio libre) : nommée Radio Aunelle, celle-ci s'éteindra en 1991 après avoir changé de nom pour passer momentanément sous le nom de Radio Atlantis.
L'Ostal Universal
vinheta|280px|L'immòble sus la [[carrièra d'Alsàcia e Lorena.]] vinheta|L'immòble vist en 2006. L'Ostal Universal (en francés : La Maison Universelle) es un immòble tolosenc construch en 1874 per l'arquitècte Achille Ambialet e un dels mai emblematics de l'estil haussmannian a Tolosa. Es situat fàcia al jardin Charles de Gaulle, entre las carrièras d'Alsàcia e Lorena, de La Faieta e del Pes de l'Òli. Son adreça es lo 28 de la carrièra d'Alsàcia e Lorena.
Diocèsi de Sarlat
Territòri
La diocèsi confrontava : al nòrd, emb la de Peireguers e de Limòtges ; a l'èst, emb la de Caors; al sud, emb la d'Agen; al sud-oèst, emb la de Vasats; e, a l'oèst, emb l'archidiocèsi metropolitana de Bordèu. Consultar las mapas de Joan Tarde (1561 o 1562-1636), canonge teologal e vicari general de la diocèsi de Sarlat, (1624 e 1625) :
Andry Rajoelina
Andry Nirina Rajoelina (nascut lo 30 de mai de 1974 ) es un òme politic e entrepreneire malgash. Es l'actual president de Madagascar dempuèi lo 18 de genièr de 2019. Foguèt president de la Nauta autoritat de transicion entre lo 21 de març de 2009 e lo 25 de genièr de 2014, après èsser estat installat dins aquesta posicion per los militars, après la crisi politica malgasha 2009. Rajoelina foguèt lo cònsol d'Antananarivo, la capitala de Madagascar, de decembre de 2007 a març de 2009. Quand èra cònsol, èra fòrça opausat al president Marc Ravalomanana, èra lo cap de la protèsta que menèt Ravalomanana a la demission.
(525) Adelaide
(525) Adelaide es un asteroïde.
Castèth de Montanèr
200px|thumb|left|Tor deu castèth thumb|200px|Inscripcion Febus me fe Lo Castèth de Montanèr qu'ei ua hortalessa bearnesa de capvath (dens lo parçan septentrionau deu Montanerés) bastida au sègle XIV per Gaston Febus segon los plans deu son arquitècte Sicard de Lordat.
Sèrgi Berardo
Biografia
Sèrgi Berardo nasquèt a Turin, vila de son paire mentre que sa maire es originària d'un vilatge de las Valadas Occitanas, Caralh. Dins son jovent passèt fòrça temps entre Caralh e Turin, entre montanha e val, vilatge e vila. Foguèt entre sos quinze e setze ans que comencèt de s'interessar a la musica. Al meteis moment coneguèt l'ideològ occitan Francés Fontan e s'interessèt vivament a las reivindicacions occitanistas. Tre aquel moment sa carrièra s'orientèt dins aquesta direccion dobla: la musica e l'occitanisme. En 1982 amb qualques amics creèt un grop lo Bachàs, puèi la Chaparossa, una formacion de musica piemontesa entre 1987 e 1990. Foguèt finalament en 1991 que faguèt espelir Lo Dalfin, la formacion musicala mai coneguda per la cultura occitana de las Valadas.
Lo Mas d'Auvinhon
Lo Mas d'Auvinhon (Mas-d'Auvignon en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Laruntz
Laruntz o Laruns (Laruns en francés) qu'ei ua comuna biarnesa montanhòla de la vath d'Aussau. Qu'ei administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics de la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, lo nom que compren lo basco larre « lana, pastenc de montanha », qui's pòt arredusir en lar en tant que prumèr element d'un mot compausat, -un, sufixe locatiu, -tz, sufixe collectiu. Lo sens globau qu'ei lo de « lòc on i a hèra lanas » Cf. Laruns en Sola qui's ditz Lahüntze.
Asasp e Arròs
Asasp e Arròs (Asasp-Arros en francés) qu'ei ua comuna de Bearn situada ena vath d'Aspa. Qu'ei administrada peth departament deths Pirenèus Atlantics dera region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Asasp
Era prononciacion qu'ei [a'zasp]. Eras fòrmas ancianas que son Asap, en 1364, Azasp en 1385, Asasp cap a 1630, Asasp (mapa de Cassini, ara fin deth sègla XVIIIau).
Dauzat qu'explica Asasp per eth basco as/aitz, « punta rocosa » e asp, « darrèr ».
Miquèu Grosclaude que tròba era proposicion bilingüa de Rohlfs mauaisida. J.B Orpustan que constata Asasp sembla ath compausat basco aitz-aspi, « en devath deth ròc » (aspi qu'ei « partida inferiora »). En espiant despuish eth pont deth Gave, eth borg ath pè dera montanha ponchuda nomada eth Castèth, era explicacion que sembla evidenta.
Saint-Martin-du-Bec
Geografia
Vilatge a costat de turretot, pres de montivilliers, e prèpa d ' Etretat
village à côté de turretot, pres de montivilliers, et proche d ' Etretat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ueire Lui
Ueire Lui o Uèire Lui (prononciacion locala ) (Oeyreluy en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
Dauzat e Rostaing coneishèvan pas las fòrmas ancianas e la sua explicacion qu'ei impossibla. La necessitat de diferenciar los dus Ueire qu'explica l'ajustament de gave e de Lui.
Faremoutiers
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Castèth de Mauvesin
Situacion geografica
Lo castèth que’s situa en Bigòrra, enter Lanamesa e Banhèras de Bigòrra. Que senhoreja las Baronias, lo vath de l’Arròs on se pòt véser l’abadia de l’Escaladiu. La vista suus Pirenèus qu’ei grandiosa.
Illas Britanicas
thumb|Localizacion de las illas Britanicas thumb|Mapa de las illas Britanicas Las illas Britanicas (en anglés British Isles, en galés Ynysoedd Prydain, en irlandés Oileáin Iarthair Eorpa, en manx Ellanyn Goaldagh, en escocés Eileanan Breatannach) son un archipèla important del nòrd-oèst d'Euròpa que compren las illas seguentas:
Castèth de Mauvesin
Nòtas e referéncias
(fr) Gaston Febus construit le château de Mauvezin, 2018
(fr) Le Château fort de Mauvezin, La Bigorre dans l'Histoire..., Séverin Dubarry, 1962
.eco
(acorcha d’"ecologia" o "economia") es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 28 d’agost de 2016.
Lesotho
La capitala es Maseru.
Lo periòde coloniau
Maucontents de l'annexion britanica, lei Sotho se revoutèron en 1880. L'insureccion s'acabèt per un acòrd que permetiá d'enebir la crompada de tèrras basutos per de colons blancs. Lei caps tradicionaus gardèron tanben un poder important. Lo projècte britanic èra alora d'integrar Basutoland au sen de l'Union Sud-Africana en formacion. Pasmens, la mesa en plaça de l’apartheid suscitèt l'ostilitat dei caps basutos que capitèron de mantenir son autonòmia en 1910. Dins lo corrent dau sègle XX, Basutoland demorèt ansin un protectorat distint de Sud-Africa que l'utilizèt coma sèrva de man d'òbra.
Maseròlas (omonimia)
En francés: Mazerolles pòt èsser:
(526) Jena
(526) Jena es un asteroïde.
Apoidea
La Apoidea (o dels apoïdes), dins l' dels imenoptèrs, acampa los insèctes tanben apelats las abelhas.
Amico Bignami
Professor de l'Universitat de Roma de patologia (1883) e de medecina (1921), s'interessèt ai patologias dau cervèu. Pasmens, es subretot famós per sa cèrca dau moissau vector dau paludisme. En particular, capitèt de demostrar, en 1898, l'ipotèsi emesa per Ronald Ross (1857-1932) d'una transmission assegurada per lei moissaus dau genre Anopheles.
Guadalupe Victoria
José Miguel Ramón Adaucto Fernández y Félix, pseudonim Guadalupe Victoria, (1786-1843) militar, foguèt lo primièr president de Mexic. Governèt entre 1824 e 1829.
Arròs de Nai
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rescalfament climatic
Evolucion de las temperaturas
Segon l'evaluacion de 2013 del Grop Intergovernamental sul Cambiament Climatic, l'elevacion de la temperatura mejana a la superfícia del glòbe entre 1901 e 2012 es estimada a (amb una probabilitat de 90 % per que lo rescafament siá comprés entre  e ). En mai, lo primièr decenni del sègle XXI foguèt lo decenni pus caud dempuèi la mesa en plaça dels sistèmas modèrnes de relevats de temperatura e cadun dels tres darrièrs decennis (de 1980 a 2010) foguèron successivament pus caud a la superfícia de la Tèrra que totes los decennis precedents dempuèi 1850.