cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dusau Guèrra Mondiau
D'Estalingrad a la liberacion d'Ucraïna
L'ofensiva seguenta comencèt en novembre de 1943. Fòrça saunosa, permetèt a l'Armada Roja de passar Dnièpr en despiech d'una violenta còntra-ofensiva alemanda dins la region de Jitomir. Lo mes seguent, lei Sovietics organizèron una campanha d'ivèrn a partir dau 18. Capitèron de reprendre Narva e Pskov au nòrd (genier), d'agantar Bug (febrier) e Dniestr (març) au sud e d'intrar en Galícia. Puei, lo 15 d'abriu, intrèron dins Odessa, çò que marquèt l'acabament de la reconquista d'Ucraïna.
La capitulacion d'Alemanha
A la prima de 1945, comencèt la campanha finala còntra lo Tresen Reich. A l'oèst, 93 divisions aliadas passèron Ren (7 de març) e rompèron la Linha Siegfried que protegiá la frontiera occidentala alemanda. L'avançada foguèt facilitada per la concentracion dei fòrças alemandas a l'èst e tota resisténcia organizada dispareguèt sus aqueu frònt dins lo corrent dau mes d'abriu. En particular, 18 divisions alemandas foguèron enceucladas en Ruhr onte lo generau alemand Walter Model se suicidiguèt. Au sud, lei Francés e leis Estatsunidencs intrèron en Àustria e, au nòrd, lei Britanics agantèron Amborg.
La conferéncia de Postdam
La conferéncia de Postdam foguèt la conferéncia principala que permetèt d'organizar l'après guèrra en Euròpa. Son premier pensament foguèt de redurre la poissança alemanda e l'eliminacion dei minoritats germanofònas. Ansin, lei tres Grands acceptèron l'expulsion de 12 a 16 milions d'Alemands d'Euròpa Centrala ò Orientala, principalament installats en Polonha (7 milions), en Checoslovaquia (3 milions) e dins lei regions balticas. Alemanha deguèt abandonar totei sei conquistas e perdiguèt 25% de son territòri de 1937. Son territòri foguèt ocupat per leis Estatsunidencs, lei Britanics, lei Sovietics e lei Francés e devesit durant mai de 40 ans. Lo principi de la denazificacion e de l'organizacion de jutjaments publics per leis autors deis atrocitats alemandas foguèron tanben acceptats.
Caroline Lucas
thumb|250px|Caroline Lucas en 2010 Caroline Lucas (Malvern, Anglatèrra, 9 de decembre de 1960) es una politiciana britanica. Membre del Partit verd d'Anglatèrra e del País de Galas foguèt deputada europèa de 1999 a 2010.
Aikido
Las leiçons consistisson a observar la demostracion de tecnicas qu'executa un mèstre e de seguida cal aprèp trabalhar - amb un o divèrses sòcis - en ensajant de repetir los movements, en melhorant la tecnica en consequéncia d'aiçò e en atenhent una pus granda compreneson de l'aikido. La mobilitat, la posicion, la precision e la coordinacion son d'elements importants per executar las tecnicas que los estudiants aprenon de realizar de manièra flexibla e adaptativa.
Sijac
Toponimia
6 atestacions son de las latinizacions, que cal pas confondre emb la fòrma d'origina, pas coneissuda. La primièra fai veire que la tendéncia a l'aferèsi (tombada del començament del mot), que s'es impausada dins la prononciacion modèrna, es plan anciana. Fuguèt combatuda, non pas solament per purisme dins la lenga escrita, mas tanben dins la realitat (lo qu'escriguèt Eychigiacum al sègle XIV, o Eyssigeac al sègle XVI, auriá pas inventat aquela fòrma emb E- inicial non etimologic se la sillaba Ei- èra pas presenta dins la realitat parlada). La preséncia de E- inicial s'explica fòrt plan : dins de frasas coma Vau a Issijac o Demòra a Issijac, [-e-] sèrv de transicion entre a e i- en iatus; quand la novèla prononciacion comencèt a s'installar, semblava tota naturala dins un parlar que multiplica los cas de [ej-] o [ɛj-], mai que mai abans l'accent tonic (venguts de ai- pretonic o de es + consonanta). E lo fenomèn, encara present a Eiçac e a Eilhac, en dialècte lemosin, e tanben probablament a Isac/Eisac, en lengadocian brajairagués, a disparegut a Sijac, qu'auriá poscut demorar *Eissijac, emb tota la primièra sillaba.
21 de junh
Decèsses
Vejatz tanben:
Primièra Guèrra Mondiala
Lo tornant deis annadas 1890
Enfin, la concepcion de l'Estat de Bismarck, ierarquica e centralizada, aguèt tendéncia de negligir lei reaccions dei pòbles, en particular la fòrça dau panslavisme ò dau patriotisme francés. Per exemple en 1887, l'afaire Schnaebelé (un comissari arrestat illegament per Alemands après de sospicions d'espionatge) e la crisi boulangista manquèron de degenerar en guèrra tre la fin dau sègle XIX. De campanhas de premsa aumentèron la tension mai finalament, la patz foguèt sauvada per una intervencion dirècta dau cancelier dins la liberacion dau comissari e la remanda dau generau Boulanger per lo govèrn francés.
Lei crisis marroquinas
La crisi de Tànger foguèt la premiera crisi deis ans d'avans la guèrra. Foguèt una consequéncia dau desvolopament de l'influéncia francesa en Marròc a partir de 1898. D'efiech, en novembre de 1904, un prest francés arribèt a la mesa sota tutèla dei finanças marroquinas e a un quasi protectorat. Alemanha foguèt pas consultada e lo 31 de març de 1905, Guilhèm II anoncièt son intencion de defendre leis interès alemands en Marròc e l'independéncia de son sultan. Una conferéncia internacionala foguèt reunïda a Algesiras a partir de genier de 1906 a la demanda dau sultan conselhat per leis Alemands. Pasmens, la conferéncia d'Algesiras mostrèt l'isolament alemand e la soliditat de la Tripla Entenduda, França obtenent lo contraròtle de la polícia e dei finanças de Marròc.
Lei crisis balcanicas entre 1908 e 1913
Lo Congrès de Berlin en 1878 aviá amaisat lei tensions balcanicas durant trenta ans e desvirat leis ambicions russas vèrs Asia. De mai, en 1898 e 1903, Russia e Àustria s'entendèron per mantenir l'statu quo dins la region. Pasmens, la desfacha de l'empèri dau tsar còntra l'armada japonesa en 1905 cambièt la situacion e i entornèt l'interès rus.
Leis autrei questions de la diplomacia internacionala
D'autrei questions marquèron la diplomacia internacionala, aumentant considerablament lei tensions europèas :
La corsa ais armaments
La corsa ais armaments èra un autre factor d'instabilitat major de la politica internacionala. La reconstitucion de l'armada francesa entre 1872 e 1875 (servici militar obligatòri, aumentacion dau nombre d'oficiers, desvolopament de la pensada militara...) permetèt lo mantement d'una patz armada maugrat un suplement de 80,000 soudats alemands decidit durant l'afaire Schnaebelé. Dins aquò, aquel equilibri foguèt romput per l'aliança entre França e Russia accelerant mai una corsa ais armaments dins tres domenis diferents.
Enfin, sus lei mars, lei flòtas anglesa e alemanda se liurèron una concurréncia acarnada. D'efiech, lo passatge dau carbon au mazot entraïnèt una aumentacion dei tonatges e dei canons embarcats. Ansin, Alemanha e Anglatèrra lancèron tres o quatre unitats majoras cada an durant aqueu periòde (amb sei naviris d'escòrta e d'acompanhament). Pasmens, maugrat la menaça, Londres gardèt son avantatge navau.
La crisi de l'estiu de 1914
thumb|right|Representacion de l'assassinat de l'archiduc eiretier d'[[Àustria-Ongria dins lo jornau satiric Le Petit Journal.]]
Rua Augusta
thumb|right|250px|La Rua Augusta dins lo quartièr de [[Baixa a Lisbona.]]
Se trapa una granda concentracion de comèrcis per çò que tota la carrièra es bordejada per de botigas, fòrça de las de grandas marcas internacionalas. E dempuèi la fin de las annadas 1980 qu'es tancada a la circulacion automobila es frequentament ocupada per d'artistas de carrièras, d'artesans e de mercants corredisses.
Primièra Guèrra Mondiala
Luchas diplomaticas e arribada de participants suplementaris
Lei país balcanics cerquèron tanben lei melhorei compensacions a respècte dei consequéncias dei guèrras de 1912-1913. Bulgaria chausiguèt lo camp deis empèris centraus en setembre de 1915 e Romania aqueu de l'Entenduda un an après. Enfin, Grècia, après de tensions importantas entre lo rèi favorable ais Alemands e lo premier ministre favorable a l'Entenduda, prenguèt lei parts dei segonds.
La desfacha deis aligats d'Alemanha
thumb|right|[[Fotografia de tropas estatsunidencas equipadas per de carris francés.]]
Lo Tractat de Versalhas
thumb|right|Carta d'[[Euròpa en 1924 après la signatura de totei lei tractats de patz de la Premiera Guèrra Mondiala.]]
Varian Fry
Testimòni de la barbariá nazia en Alemanha tre 1935, organizèt un ret d'evacuacion en Marselha après la desfacha francesa de 1940. Arribat lo 14 d'aost, demorèt 13 mes dins la Ciutat Focèa e obtenguèt l'ajuda dau vice-cònsol estatsunidenc Hiram Bingham IV qu'acceptèt de deliurar de passapòrts a cada persona recomandada per Fry. Aquò entraïnèt lo maucontentament deis autoritats de Vichy e Varian Fry deguèt quitar França lo 16 de setembre de 1941. Rintrat dins son país, assaièt de sensibilizar l'opinion publica au genocidi dei judieus menat per leis Alemands.
Saint-Vérand
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alienacion
Universalitat del concèpte
Ne son lèumens inconscients del fach e de la lor situacion e se ne creson del tot liures o autonòms, independents de tota mena d'influéncia exteriora e liurament responsables del lor albir idem albire idem liure o franc albir(e) idem liure o franc arbitri. Aicesta condicion de l'individú o del(s) pòble(s) çai-sus mencionats es plan espandida sus Tèrra, fruch de l'istòria de las societats. Se ne pòt concretizar aquò de mantun biais, atal coma dependéncia en drech d'autrú, diglossia sul plan lingüistic o infeudacion suls plans cultural, economic, ideologic o politic... e causa autra etc.
Mouazé
Istòria
A, fòrça guèrras localas @frapper la contrée, en destruissent la glèisa iniciala de Mouazé. Cal esperar 1086 perque los fraires de Sant-Melaine, de Roazhon, reconstruisent la bastissa.
Departament e region d'otramar
Los departaments e regions d'otramer son regís per l'article 73 de la Constitucion de la Cinquena Republica : las leis e reglaments aplicables en França metropolitana i son aplicables de plen drech mas d'adaptacions son possiblas. Se destrian de las collectivitats d'otramar dotadas d'estatuts especifics.
Istòria
En 1976, lo territòri d'otramar de Sant Pèire e Miquelon, tanben eritat del primièr empèri colonial, ven lo cinquen departament d'otramar abans de venir una collectivitat territoriala d'estatut particular en 1985.
Estatut
Pasmens, la Constitucion prevei tanben que d'« adaptacions tenent a las caracteristicas e constrenchas particularas d'aquestas collectivitats » se pòdon far.
Institucions
Cada DROM essent a l'encòp un departament e una region, dispausa d'un conselh departamental e d'un conselh regional encargat cadun d'exercir las competéncias d'aquestas collectivitats. Pasmesn, l'article 73 de la Constitucion prevei qu'una collectivitat territoriala unica pòt se substituir a un departament e una region d'otramar. Aquesta disposicion s'aplica a :
Fèbre de Zika
Signes e de simptòmas
En novembre de 2015, las informacions del Ministèri de Santat del Brasil alertèt las gents d'un ligam fins ara desconegut entre lo virus Zika e de cases de microcefalia del noirigat al nòrd-èst del Brasil, basat dins dos cases de fetus grevament afectats que l'amniocentèsi confirmèt la preséncia del virus Zika al liquid amniotic. Los resultats de l'ecografia per aqueles dos fetus, segon las informacions del 5 de genièr de 2016, mostrèt qu'ambedos avián la microcefelia, a causa de la destruccion de diferentas partidas del cervèl. Un dels fetus presentava de calcificacions intraocularas e microftalmiá. Lo Ministèri brasilian confirmèt mai tard la supausat ligam entre l'infeccion pel virus de Zika de las femnas emprenhadas e la microcefalia del moirigat, amb almens 2.400 cases reportats de microcefalia dins lo país lo 2015, lo 12 de decembre, e 29 mòrts. Segon l'informacion de CNN, los foncionaris de santat brasiliana recomandavan tanben que los parents envisatjan de retardar posposar l'emprenhament a causa del fòrt aument dels cases de microcefalia.
Hallering
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ice MC
Biografia
Cantaire anglo-jamaïcan, Ice MC s'installa au mièg de las annadas 1980 en Itàlia, a Florença. Es a n'aquela epòca que se lança dins la musica, e en 1989, en plena periòde house, sortís lo títol Easy, son primièr single e sa primièra collaboracion amb lo productor italian Robyx. Easy es una capitada internacionala e ven aital un estandard de la musica house.
Mazinghien
Geografia
Las siás alineacions d'ostals a pignon sus la carrièra fan lo sieu originalitat.
Vrigne-Meuse
Istòria
Vrigne-Meuse Es sustot conegut per i aver #èsser lo marc de la darrièra ofensiva de la Primièra Guèrra mondiala del 9 al 11 de novembre de 1918.
Marmandés
Marmandés es un parçan d'Occitània situat mai que mai en Agenés (Guiana), mas sas frontèiras son tanben considerats partida de Condomés o de Vasadés.
Sa vila principala es Marmanda.
Dr. Alban
Biografia
A 23 ans, Alban Nwapa comença d'estudis de doctor dentista en Suècia. Es d'aquí que ven son nom de scèna, Lo Doctor Albanh, pr'amor de sos estudis en medecina dentari. Per las finançar, se lança dins la musica e trabalha coma discjòquei dins « Alphabet Street », una discotèca coneguda d'Estocòlme.
Clunhic
Clunhic (Cluny en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha Franca Comtat.
Virus de Zika
Diagnostic
Lo virus Zika se pòt identificar amb una pròva de RT-PCR sus de pacients grevament malauts e per serologia mejançant la deteccion d'anticosses IgM especifics a comptar del cinquen jorn aprés a l'apareission de la fèbre. Es possible que se presenten de reaccions serologicas crosadas amb d'autres flavivirus estretament ligats, coma la dengue.
Prasun
Localisacion
Lo prasun es parlat dins lo Noristan, dins la valada de Parun.
Catherine Frot
Catherine Frot (nascuda lo 1 de mai de 1956 a París 13) es una actritz francesa de cinèma e de teatre. Recebèt un César de la melhora segunda actritz per Un air de famille e un "Molière" de la melhora segunda actritz per Yolande Ménard.
Geografia d'Occitània
Regions istoricas o culturalas
thumb|right|440px|Parçans d'Occitania Las regions istoricas o culturalas que compausan Occitània son las seguentas:
Las tombadas e los aisses interiors
Occitània es un ensems de zonas autas e de zonas bassas que son complementàrias: aquò se sona lo fenomèn de las tombadas. Occitània s'estructura a l'entorn:
Capitala
Occitània a pas ges de capitala particulara perque dins l'istòria, Occitània es totjorn estada una entitat lingüistica e culturala mas pas jamai una entitat politica. Tanpauc lo movement occitanista a pas jamai decidit de manièra convencionala quina vila seriá la capitala d'Occitània. Ça que la qualques consideracions an existit sus la question.
Tarent
Colonia esparciata dins l'Antiquitat e una de las ciutats mai ricas de la Granda Grècia, Tarent es uèi un grand pòrt, un arsenal militari e un impausant complèxe industrial, l'ILVA.
Massabrac
Geografia
Comuna de l'airal urban de Tolosa al tèrme amb lo departament d'Arièja situada en Volvèstre sus l'anciana RN 626 a 34 km al Sud de Murèth e a 53 km au sud de Tolosa.
Saint-Urbain-Maconcourt
Saint-Urbain-Maconcourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Geldrop-Mierlo
thumb|250px|Vista del centre de Geldrop Geldrop-Mierlo es una comuna neerlandesa situada dins la província del Brabant septentrional. Nasquèt l'1 de genièr de 2004 a partir de la fusion de doas municipalitats, Geldrop e Mierlo.
Sphagnum
Gametofit
A çò de Sphagnum, coma per los autres briofits, lo gametofit es l'estadi dominant. Al contrari de l'esporofit (descrit pus bas), lo gametofit es persistant.
(315) Constantia
(315) Constantia es un asteroïde.
Norbert Ratsirahonana
Norbert Lala Ratsirahonana (n. 1938) jutge e òme politic foguèt president de Madagascar entre 1996 e 1997.
Banca Mondiala
Agéncias de la Banca Mondiala
Lo Grope de la Banca Mondiala designa dempuèi 2007 aquelas cinc institucions :
Assemblada dels governadors
Lo Conselh dels Governadors delega la responsabilitat de projèctes e decisions als Directors Executius amb excepcion de: admission de nòus membres, aumentar o amendrir lo capital per accions de la Banca, suspendre un membre, e determinar la distribucion de las intradas netas dins la Banca.
Contribucions e vòtes
La majoritat dels fons de la Banca disponibles per de prèstes provenon de pas las soscripcions de capital. L'argent proven de las vendas de sos bons pròpris dins los mercats financièrs mondials. Aprèp encarga sos prestataris un tipe d'interès leugièrament superior al que li cal pagar sos accionaris pròpris. Los bons de la Banca son garantits en darrièra instància pels govèrns del monde, se considèran coma d(investiments estables. Qualques investidors privats e institucionals an accès a la crompa d'aqueles bons.
Retirada de Veneçuèla
Lo 1 de mai de 2007, lo president de Veneçuèla, Hugo Chávez anoncièt son intencion de retirar son país de la Banca Mondiala e del Fons Monetari Internacional, amb aqueles mots: "Es melhor que nos sortam abans que siam pilhats".E aprèp en 2006 de la totala devolucion del deute extèrne de Veneçuèla, lo 30 de junh de 2007, aquela retirada èra pas efectiva.
Lo Pitit Sent Junian
Sent Junian o Lo Pitit Sent Junian (Saint-Junien-les-Combes en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Santa Aulària (Aude)
Toponimia
Veire tanben Senta Aulària.
(318) Magdalena
(318) Magdalena es un asteroïde.
Macaco rhesus
Animal de laboratòri
Çò que sabèm del compòrtament salvatge del macaco rhesus ven dels estudis menats dins una colonia fondada sus l'illa de Cayo Santiago pel Centre de recerca caribèu suls primats de l'Universitat de Puerto Rico. I a pas cap predator sus aquela illa, e la preséncia umana i es autorizada pas que per las recercas scientificas.
AMX-10 RC
L’AMX-10 RC es veïcul militar de reconoissença francés concenbut durant leis ans 1970. D'una massa de 15,8 a 17 t, es dotat d'un blindatge leugier, d'un sistèma de propulsion eficaç (85 km/h sus lo prat batalhier) e d'un canon de 105 mm. Intrat en servici en 1981 dins l'armada francesa, foguèt egalament exportat vèrs Marròc e Qatar. Destinat ais unitats blindadas leugieras encargadas de la reconoissença, son canon poderós li permet de representar una menaça vertadiera per un carri de combat e d'assegurar de missions de proteccion deis espacis liures entre doas unitats. Au començament deis ans 2020, es en cors de remplaçament en França per l'EBRC.
Clemenç Besomba
Biografia
Parlava occitan de familha. Sortissiá de l'Aurlhagués e s'establiguèt pro d'ora a Mauriac. Trabalhèt fòrça pel parlar auvernhat de la vila e per la consciéncia occitana.
Vétrigne
Vétrigne es una comuna francesa, situada dins lo departament del Territòri de Belfòrt e la region de Borgonha Franca Comtat.
Forcelles-Saint-Gorgon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En tot, 13698 tonas de petròli de qualitat "bruta leugièra" an #èsser extrachas del jos-sòl de Forcelles entre lo 27 de mai de 1983 e lo 31 de decembre de 1998 (D'après la plaque commemorativa #qu'a #èsser depausat pas luènh ancians potzes). Uèi, demòra pas mai #qu'un monument commemoratiu entre FORCELLES e PRAYE. (Fòto a drecha)
Clos-Fontaine
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Belém (Lisbona)
thumb|220px|right|La torre de Belém. thumb|220px|right|Una carrièra de Belém. thumb|220px|right|Centre cultural Belém "CCB".
Belém es un quartièr de Lisbona situat a 6 km a l'oèst del centre actual de la vila e a 2 km a l'oèst del pont del 25 d'abrial. Lo seu nom ven d'una deformacion al cors del temps de « Betleèm ». Correspond a una parròquia de Lisbona, la parròquia de Santa Maria de Belém.
Lo celèbre club esportiu lisboèta Belenenses es situat a Belém.
Saint-Germer-de-Fly
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Odobenidae
Taxinomia
La familha èra versemblablament autrecòps devesida en las 5 sosfamilhas seguentas : † Desmatophocinae, † Kamtschatarctinae, † Imagotariinae, † Dusignathinae e Odobeninae, mas l'apartenéncia d'aquestas a la familha dels odobenidats demòra incerta fàcia als otariids e phocids.
Il existe également le genre Ontocetus, initialement nommé Alachtherium.
(325) Heidelberga
(325) Heidelberga es un asteroïde.
Culture Beat
thumb|right|250px|L'actual grop Culture Beat (ambe Jacky Sangster au cant) sus l'empont en 2019
L'actuala cantaira de Culture Beat sus l'empont es la britanica Jacky Sangster.
Merckeghem
Geografia
thumb|left|Merckeghem En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
País d'Ate
Lo País d'Ate o País d'At es un parçan d'Occitània situat en Provença.
Region ultraperiferica
Lista de las regions ultraperifericas
Depuèi lo 1èr de genièr de 2017 i a 9 regions ultrapérifericas:
2a legislatura 2014-2019
La conferéncia dels Deputats de las RUP se renovelèt en 2014 a l'eissida de las eleccions europèas. Es compausada per la legislatura 2014-2020 de Younous Omarjee, Maurice Ponga, Louis-Joseph Manscour, Gabriel Mato, Luis Fernando Lopez Aguillar, Sofia Ribeiro, Claudia Monteiro de Aguiar, Ricardo Serrao Santo, Liliana Rodrigues.
Miklós Jancsó
estudis e formacion
Ne pòt atal seguir endavant dins lo cursus e s'inscriu alavetz a l'Universitat de Kolozsvár en Transilvània.
Ne sortirà doctor de drech en 1944.
la guèrra
Ne serà estat çaquelà forçat de far soldat e, capturat pels sovietics en 1944, passarà un brieu dins un camp de preisonièrs de guèrra que lai ne comencèt de se fargar una vision del mond pro personala que lo menèt, tre èsser liure, a començar de s'engatjar dins los movements politics estrambordats e afogats, aprèp tantas annadas negras d'horthysme e de faissisme al poder, de l'aprèp-guèrra magiar.
País d'Aush
Lo País d'Aush es un parçan d'Occitània situat en.
La soa vila principala es Aush.
Miklós Jancsó
1954...
Es lo grand bal del jòi immens de l'etèrna nacion de la Puszta, l'immensa plana ongresa dels asuèlhs infinits ( d'una autra actritz e màger, magica, dels filmes jancsians). thumb|300 px|left| [[Somogyvámos...lo temple dins la Puszta]]
1956...
Tot que pòt tornar començar.
1957... en lai...
Qu'al cap d'unas annadas çaquelà, abans los eveniments, aprèp la mòrt d'Estalin en 1953 e dès la denóncia de sos crimes per Nikita Khrushchov al XXen Congrès del Partit Comunista de l'Union Sovietica (que n'èra tan long lo sieu nom oficial dins totas las lengas oficialas de l' Union coma pesugas pesugassas las jacas emmedalhadas a refòfi dels lors generals, e marescals d'empèri...), e malgrat lo traumatisme de 1956, ne va començar la societat ongresa de s'aluenhar e emancipar - o almens o s'assajarà... - mai que pus de l'influéncia del " grand país fraire ", per crear las condicions objectivas d'una certa independéncia o autonomia rapòrt al contaròtle imperial.
L'afortiment estetic
E sempre o diguèt lo quite en Jancsó que: " Es d'Antonioni que me n'aprenguèri tre las originas l'estil. "
Estakhanovistas de l'art
T'aviá una fòrça incresibla de trabalh en Jancsó, coma sol benlèu dins lo cinèma, mai tard, un Rainer Werner Fassbinder aguèt la pariona... (Çò ne mencionèt el del grand miracle de Berna, dins Die Ehe der Maria Braun (Lo matrimòni de Maria Braun), 1979... lo sieu filme benlèu que màger, en tot se ne pensar tanplan a l'encara jove Miklós que d'el encara ne somiava de revolucion possibla e de pòble per desliurar...) mas el, pauròt, se moriguèt qu'aviá pas encara manjat los 40 !!!
Még kér a nép ...Salme roge (1972)
La siá e tant unica coregrafia filmica ont personatges e actors e actrises (çò sempre tant important de las victimas femeninas per "simbolizar" o puslèu sublimar la sofrença del pòble ...) ne forman un balet vertadièr, en tot n'anar a la ronça, a la descisa de l'accion, d'unes que i a poirián dire l'istòria, l'Istòria amb un I gigant!!!
Es dins aquel filme que, aprèp lo negre e blanc un chic escandinau o rus, eslau (lo dels filmes de Carl Dreyer o los de Sergei Mikhailovich Eisenstein fotografiats per Eduard Tissé, e çò malgrat los a priori jancsians contra l'autor del Cuirassat Potemkin...) de sos filmes anteriors, e aprèp sos assages en color e agascòpi (Vents lusents e Agnus Dei), que se ne va revelar, afortir, tot l' engèni d'en János Kende (nascut a Marselha, Occitània, en 1941...), cap operator e director de la fotografia del mèstre magiar de la fin de las annadas 60 fins al sègle seguent o quasi.
Se causiguèt el la via autra, la de çò concret pus uman... e frairal... dintre lo combat.
Veniatis dins la Puszta
Seriá bon wikipedisme aplicat, interactiu e constructiu... isn't it?
La tecnica e lo rite (1971)
Un telefilme a l'origina mas que passèt dins las salas.
D'una mena de filme de tògas, a d'annadas-lutz çaquelà dels " peplums " ( i cosidetti filmi di Spada e sandalo ... & Sword and sandal movies & sandalenfilmen... patin cofin... all kinds of Pepla!!) de l' Antiquitat ketchup que tota cartonàs pastonha dels estudios hollywoodians...
Annadas 1980 en lai...
Cal contunhar de viure... plan planin... e tirar camin.
Vida privada
E ne contunhèt de se desvolzar la siá vida, entremièg Itàlia e Ongria sustot.
Conclusion... entremièg Itàlia e Ongria...
Venècia... Venezia... Venes...s...z...ia... Totas las Venèsias d'Itàlia... de Venecia...
Alhòli
thumb|200px|Preparacion de l'alhòli vinheta|Alhòli. Salsa "all i oli". vinheta|Alhòli. Salsa "all i oli". L'alhòli es un plat de Provença, Lengadòc, Comtat de Niça, Rosselhon, Catalonha, País Valencian e Itàlia conegut modialament ambé son nom provençau perqué es una mena de sauça que se fa ambé d'alh e d'òli d'oliva e exclusivament aquestei dos ingredients.
Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars
Istòria de las ancianas intercomunalitats
La comuna de Sent Laurenç deu Bòsc venèva de la Comunautat de comunas deus Tuquets Macarians, dissòuvuda lo 31 de decembre 2016.
Evolucion
Lo 1èir de genèir 2018, Escoçans quitèt la comunautat per la comunautat de comunas de Convergéncia Garona, çò que beishèt lo nombre de comunas a 51.
Lengas d'Occitània
La lenga que definís l'espaci occitan es la lenga occitana.
I a pas d'estadistica oficiala de l'usatge de l'occitan per l'ensems d'Occitània.
Saintines
Saintines es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region de Picardia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Basse-Ham
Geografia
La commune est divisée en trois parties :
Panthera tigris
Còrs
Las aurelhas del tigre son redondas, lor fàcia extèrna es negra amb una granda taca blanca al mitan. Las pupilhas son redondas, l'irís es de color daurada a verda, a vegada blava. Lo nas es ròse amb a vegadas de tacas negras, las vibrissas son nombrosas sus un morre cort. Lo front es bombut. Lo còl es cobèrt d'una forradura fòrça mai densa e espessa formant una colareta, subretot pel mascle. Las caninas del tigre son las mai longas de totes los felins actuals: pòdon aténher una longor de nòu centimètres. Coma totes los membres del genre Panthera, l’osoíd es en partida ossificada, aquò li permet de rugir.
Territorialitat
thumb|left|Los tigres aiman l'aiga e se repausan sovent dins una sompa o un estanh als periòdes cauds de la jornada. Solitari, lo tigre aima pas partejar son territòri, subretot entre mascles. Lo tigre mascle possedís un territòri que conten doas a tres domenis reservats a las femèlas; lo recòrd es de sèt femèlas sul territòri d'un mascle. Los mascles percorron lor territòri regularament, aquò li pren qualques setmanas.
Totes los tigres, mascles o femèlas, marcan lor territòri amb lor urina o lors excrements. Per evitar los intruses, pòdon tanben senhalar lor preséncia en grafinhant los arbres. Fòra dels periòdes de reproduccion, o quand la femèla elèva los pichons, los encontres son evitats: Kailash Sankhala observèt qu'un parelh de tigres dins un meteis claus del zoo de Delhi anavan jamai suls meteis camins e avián de zonas separadas dins lor espaci.
Estatut legal
L'espècia es tanben considerada coma En dangièr (EN) per l'UICN dempuèi 1986. Las sosespècias pòdon aver un estatut diferent: le tigre de Siberia foguèt considerat coma En dangièr critic d'extincion (CE) de 1996 a 2008 per tornar trobar l'estatut d'En dangièr, lo tigre de China e lo tigre de Sumatra son considerats coma En dangièr critic d'extincion dempuèi 1996 e lo tigres de la Caspiana, de Bali e de Java son considerats coma Atudats (EX).
Saint-Georges-sur-Fontaine
Istòria
Henri IV travèrsa lo vilatge l'an 1592 abans de caçar la garnison del Pòrti de Parme de Fontaine-lo-Bourg.
Sa vocation agricole s'efface peu à peu à partir de 1965.
Hilda Heine
thumb|Hilda Heine Hilda C. Heine, nascuda lo 6 d’abril de 1951 a Jaluit, es una femna politica marshalesa, presidenta de la Republica de 2016 a 2020.
Biografia
Foguèt deputada de l’atòl d'Aur, e tanben ministra de l’educacion.
Forcelles-sous-Gugney
Forcelles-sous-Gugney es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Lo Boschatge
Lo Boschatge (Le Bouchage en francés) es una comuna peitavina de Peitau, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Sent Laurenç de Gòra
Sent Laurenç (Saint-Laurent-sur-Gorre en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Reguèrg
La florida es en mai-junh (foncion de l'altitud).
Estil Mission (arquitectura)
Nom
En espanhòl, l'estil es apelat "Estil Misión" o "Estil Neomisión" (pr'amor qu'es una recreacion de l'estil arquitecturala de las missions de Califòrnia; los dos estils son pas identics.).
Boièr (constellacion)
Mitologia
Bootes (lo boièr) es una constellacion ligada a las orsas. De legendas ancianas contan que se tròba prèp de Polaris, e atal seriá l'òme que supòrta lo cèl (Atlàs). Los seus grops de sèt filhas serián las pichonas constellacions de sèt estelas: las Esperidas (Pichona Orsa), las Eiadas (las banas de la constellacion actuala del Taure) e las Pleiadas (tanben dins l'actuala constellacion del Taure). Actualament se dich que lo Boièr es lo «Gardian de las Orsas». Una segonda version d'aquel mite seriá considera lo gigant Gerion, d'ont vendriá lo nom donat a la constellacion: lo Boièr, acompanhat, a l'epòca modèrna, dels cans de caça.
Turnover
Lo turnover (anglicisme passat pel francés) es lo taus de rotacion dau personau dins una entrepresa. S'obtèn en devesissent lo nombre d'intradas e de sortidas durant un periòde donat per lo doble dau nombre de trabalhaires de l'entrepresa. Es un indicator important per lei ressorsas umanas que lo turnover es influenciat per lei condicions de trabalh, lei salaris e lo marcat dau trabalh.
Taylor Swift
vinheta Taylor Alison Swift, (Reading, Pennsilvània, 13 de decembre de 1989) es una cantaira, cantautora e actritz americana. Partida a Nashville (Tennessee) quand aviá pas que 14 ans per entamenar una carrièra dins la musica country, signèt un contracte amb la companhiá independenta Big Machine Records e venguèt l'artista mai jove qu'aguèsse jamai signat amb l'ostal discografic Sony/ATV Music.
Bernat de Ventadorn
Extrach
Lo tems vai e ven e vire
Perrigny-sur-Armançon
Nòtas
<references group=N/>
Rama Ièr
Rama I (20 de març de 1737, Ayutthaya - 7 de setembre de 1809, Bangkòk) foguèt rèi de Siam dau 6 d'abriu de 1782 au 7 de setembre de 1809. Succediguèt a Taksin (1767-1782) e foguèt remplaçat per Rama II (1809-1824).
Pitillas
Pitillas es una comuna de la Comunautat Forala de Navarra al nòrd d'Espanha.
(338) Budrosa
(338) Budrosa es un asteroïde.
.ubs
(acorcha de Union des Banques Suisses, "union de las bancas soïssas", en francés) es un nom de domeni generic depausat per la banca soïssa Schweizerischer Bankverein. Es en servici dempuèi l’11 de julhet de 2015.
.lancaster
(nom comercial) es un nom de domeni generic depausat per la societat francesa de comèrci en linha Lancaster. Es en servici dempuèi lo 15 de julhet de 2015.
Saint-Parres-aux-Tertres
Istòria
Santas-Trelhas a situat a dos quilomètres de Tròias, sus la nautor del tuc trucat Mont-de detlos-Idoles, ont de santas Trelhas, nòble ciutadan de Tròias, #sofrir o martir en l'an 275. Es en lo luòc ont #èsser enterré que lo archiprêtre Eusèbe, quand la presécution i aguèt cessat, #far bastir una capèla venguda mai tard una parròquia, jol patrocini de sant Patrocle. La glèisa actuala i aguèt bastit cap als primièrs ans del XVIe sègle.
Vrizy
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Somalia
Lengas
Divèrsei lengas minoritàrias son identificadas sus lo territòri somalian. An ges d'estatut particular. Lei pus importantas son d'origina bantó e son parladas per lei descendents deis esclaus importats dins la peninsula per leis Arabis ò leis Europèus. Si troban principalament dins lo sud dau país.
Batalhon Donbàs
thumb|250px|Emblèma del Batalhon Donbàs Lo Batalhon Donbàs (en ucraïnian: Батальйон Донбас) es una formacion paramilitara ucraïniana. Lo batalhon basat a Dnipropetròvsk, fondat en abril de 2014 e capitanejat per Semèn Semènchenko, es compausat de volontaris generalament originaris de la region de Donbàs (èst d'Ucraïna) en reaccion al separatisme pro-rus. Es un dels batalhons mai prestigioses del país amb lo Batalhon Azòv e lo Batalhon Aidar.
Damas-aux-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Somalia
La colonizacion
Somalia foguèt colonizada per lo Reiaume Unit e per Itàlia qu'aprofichèron lo declin dau Sultanat de Zanzibar a la fin dau sègle XIX. Interessats per la region dau Golf Persic e per lo sud de la Peninsula Aràbia en causa de sa posicion sus la rota d'Índia, lei Britanics ocupèron Zeila e Berbera en 1884. Puei, establiguèron son protectorat dins lei regions interioras en 1887. De negociacions amb Itàlia e Etiopia permetèron de fixar lo traçat dei frontieras respectivas en 1894 e 1897.
Thein Sein
Thein Sein ([θéiɴ sèiɴ]) nascut a Pyu lo 20 d'abril de 1945 es lo president de Birmania de 2011 a 2016. Èra abans primièr ministre.
Sent Legèr
Sent Legèr (de la Montanha) (Saint-Léger-la-Montagne en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Adelans-et-le-Val-de-Bithaine
Geografia
Adelans-E-lo-Val-de-Bithaine a situat a Unitat|15|km}} a l'oèst de Lure, en un entorn vallonné. La municipalitat a dominat pel mont Jarroz e recorreguda per tres cors d'aiga : lo Bourbier, lo Bauvier e la Colombine.
Istòria
Bithaine A apertengut a la meteissa distincion, fins al, epòca #que los senhors li donan a el los sieus dreches e las siás tèrras a la abbaye de la òrdre de Cîteaux, bastida sus la comuna. Pendent la primièra mitat del una importanta filature de coton i a foncionat, lo luòc en avent #èsser vendut cossí plan nacional a la Revolucion francesa.
Troarn
Geografia
Lo bourg de Troarn a traversat per la rota en connectant Can a Roan e #èsser longtemps un bourg d'estapa. En principi rota nacionala 815 o RN 815, continuament a la reforma de 1972, a #èsser renumérotée RN 175 de contunh descatalogada en départementale D 675 l'an 2006. Aquel tròç es dédoublé pel autoroute A 13 #que la sortida 30 al km 216 dessert Troarn e Sannerville.
Sòja
Etimologia
Lo mot deriva d'un mot manchó, passat al neerlandés, el meteis manlevat al japonés shoyu (« salsa sòja »).
Genomica
Es la primièra leguminosa que son genòma foguèt entièrament sequenciat, amb la meta de melhorar o de produire d'OGM. Aquel trabalh s'acabèt a la començança de l'an 2010.
Trissatge
Las granas son trissadas e transformadas en:
Democracia participativa
L'imperatiu delibératiu: de melhors debats per de melhoras decisions
Tota la question pòrta alara sus las condicions d’un bon debat amb per exemple la qualitat de la procedura deliberativa per arribar a çò qu'Habermas nomena « una ententa racionalament motivada », per exemple la libertat dels participants al debat (devon èssser « actius e dobèrts », « levat de tota forma de constrencha ») e del quita debat (deu èsser public e potencialament dobèrt a totes). Aquò, plan segur, sens abotir a una definicion de tròp normativa del « ciutadan ideal » que l'efièch pervèrs pòt èsser la disqualificacion del « ciutadan real ».
Consultacion
La consultacion implica pas la presa en compte dels avises donats. Dins lo cas de las enquèstas publicas lo comissari enquestaire dona un avis personal qu’es pas necessàriament pas aquesta de la majoritat dels depausants. L'autoritat publica es tampauc pas tenguda de seguir l’avis del comissarie enquestaire. Lo debat public es una consultacion e non pas una confrontacion.
Las limitas de la democracia participativa
La democravia participativa es concebuda coma un medecina possibla a la crisi de fisança que tòca l’esfèra politica. S'agís de tornar bastir de ligams entre la societat civila e las institucions. Dins los fachs son sovent de consultacions per far validar de decisions ja presas. Segon Bacque e Sintomer gaireben totes los assags de democracia participativa produguèron pas que de cambiaments modèstes dins los rapòrts de poder e dins la distribucion de las fonts. Las institucions e los grops dominants an de bonas capacitats d’evoluir per que pas res de substancial cambie. fin finala las classas desfavorizadas, jos sosrepresentadas al Parlament, soven dispausan pas dels mejans culturals de participar al procediment deliberatiu, levat las conferéncias de ciutadans on lo panèl dels profans deu èsser representatiu de populacion e ont una formacion indispensabla lor es donada.
Reconéisser lo poder dels « quin que siá »
A l'opausat d'aqueste vejaire arcaïc, Yves Sintomer constata l'existéncia de diferents « sabers » mobilisables pel citutadan. Lo « saber d'usatge », per exemple, qu'enriquís lo saber tecnic dels expèrts coma l'escriviá John Dewey en 1927 : « Es la persona que pòrta la cauçadura que sap melhor se li fa mal e ont li fa mal, quitament se lo sabatièr es l'expèrt qu'es lo melhor jutge per saber cossí i remediar. [...] Une classa d'expèrts est inevitablament tan alunhat de l'interés comun que ven necessàriament una classa amb d'interesses particulars e un saber privat – çò que, sus de matèrias que tòcan la societat, equival a un non saber ».
Sent Legíer
Sent Legíer Manhasés o Sent Legíer (Saint-Léger-Magnazeix en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Chauchat
Lo Chauchat (nom complèt : fusiu mitralhaire Mle 1915 CSRG) èra un fusiu mitralhaire francés desvolopat durant la Premiera Guèrra Mondiala e intrat en servici en 1916. Èra una arma leugiera d'encombrament relativament limitat. Permetiá d'aumentar la poissança de l'infantariá durant leis assauts mai en causa d'una concepcion tròp simplificada per favorizar una produccion rapida e aisada, l'arma èra gaire fisabla e foguèt pauc apreciada. Pasmens, coma aviá pas d'equivalents, foguèt adoptada per mai d'una armada aliada (França, Estats Units, Belgica, Russia... etc.). En causa de l'importància deis estòcs (262,000 unitats produchas entre 1915 e 1918), lo Chauchat foguèt encara utilizat per totei lei camps durant la Segonda Guèrra Mondiala.
H
Aquesta letra s'emplega tanben mai que mai dins la transcripcion de mantun toponim estrangièr.
Saint-Hilaire-de-Gondilly
Saint-Hilaire-de-Gondilly es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Las Tèrnas
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Terni, en latin, en 1492, las Ternos, Esternes, en 1618, Les Ternes, en 1645, Les Ternez-en-Planez, en 1694. Lo nom vendriá d'un mot « provençal » ancian, terna [compréner tèrna], « recampament de tres chausas, benleu tres bens, tres senhoriás »,. Una fòrma delh sègle XVII, urosament en occitan, es clarament femenina. Lo nom es Las Tèrnas, çò que confirma l'ALF (punt d'enquesta 719) [lah tˈɛːrnɔɕ]. La prononciacion a Cerièrs es [las 'tɛrnə].
Ronald David Laing
Ronald David Laing (1927 - 1989), foguèt un psiquiatre escocés qu'escriguèt sus la malautiá mentala, especialament la psicòsi. Es conegut per las seunas teorias sus las causas de las perturbacions mentalas. La seuna teoria sus los paires "esquizogens" foguèt a contrapel de l'ortodòxia psiquiatrica de son temps. Frequentament foguèt asociat amb lo movement antipsiquiatric, emai que refusesse l'epitèt.
Dire Straits
right|250px|thumb|Dire Straits sus l'empont en 1985 Dire Straits (sovent escrich dIRE sTRAITS) èra un grop de rock britanic fondat en 1977 pel cantaire, guitarrista e compositor anglés Mark Knopfler (nascut en 1949) ambe son fraire David Knopfler a la guitarra ritmica, John Illsley a la bassa, Pick Withers a la batariá, e oficialament desseparat en 1995 (en realitat, èra inactiu dempuèi 1993). Foguèt un grop màger del rock de las annadas 80 e del començament de las annadas 90.
Albatàrrec
Albatàrrec es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Max Roqueta
L'eiretatge de Max Roqueta
Max Roqueta èra benlèu l'autor mai grand de l'Occitània del sègle XX. Traduch dins divèrsas lengas (catalan, francés, alemand,...), estudiat en universitat als Estats Units d'America, èra un multitalent en pròsa, poesia e teatre. Una de las facietas mens conegudas de l'autor èra son interès pel dessenh. Aviá una observacion fina de la natura e tanben, gràcias a sa formacion de mètge, de la condicion umana. Lo poèta d'Argelièrs laissèt tanben fòrça tèxtes e documents inedits que probablament seràn publicats lèu per l'Associacion Max Roqueta, capitanejada per l'escrivan Joan Frederic Brun e gràcias tanben a Joan Guilhèm Roqueta que faguèt de recercas e d'escanerizacions dins lo patrimòni inexplorat de l'autor. Sas pèças de teatre an conegut una capitada considerabla e d'unas coma Medèa son estadas reviradas a d'autras lengas coma l'italian e interpretadas en Itàlia.
Istòria d'Africa
Paleolitic
La granda val del Rift donètun fum de rèstess arqueologics e de fossils ligats a la preséncia dels primièrs ominids preïstorics. Aquesta concentracion traduch pas necessàriament una ocupacion privilégiada d'aquesta region mas puslèu un ensemble de factors favorizant la preservacion puèi la descobèrta e l'estudi d'aquestes testimoniatges ancians: esquèrra|vinheta|507x507px|Lucy, un esquelèta pro complèt d’[[Australopithecus afarensis]] La granda val del rift d'Africa de l'Èst es donc una region ont de terrens plan ancians, marcats per una sedimentacion paludenca rapida e gaireben de contunh, son accessibles e possiblament datables. Lo caractèr epars de la vegetacion de sabana facilita tanben las prospeccions.
A partir de 1,6 Ma BP, encara en Africa, apareisson de novèlas espècias d’Ominids fossils e una novèla industria litica: L'Òme modèrne (Homo sapiens) apareguèt benlèu en Africa fa unes 150 000 ans.
Civilizacions neoliticas
Los petroglifs e los megalits trobats dins Sahara, sul territòri de l’actuala Libia, tesmònhan d’una cultura de caçaire culhèire dins la pradariá seca de l’Africa del nòrd pendent l’èra glaciària.
L'Egipte antica
A l'èst, los grècs fondèron la vila de Cirene vèrs -631. La Cirenaïca ven una colonia florissenta, quitament isolada pels desèrts a l'entorn. Los Grècs aguèron tanben una poderosa influéncia en Egipte. La fondacion d'Alexàndria e tanben atribuida à Alexandre lo Grand e lo reialme lagida ensag d'espandre son territòri cap al sud, legant al passatge dels documents sus l'Etiopia.
Africa de l’Oèst
A partir del sègle IX, d'Etats dinastics se succedisson lo long de la sabana subsahariana, de la còsta Atlantica al centre del Sodan, que los mai poderoses son l'empèri del Ghana, lo reialme de Gao e lo reialme du Kanèm-Bornó. Lo Ghana comença a declinar al sègle XI e l'empèri del Mali li succedís dos sègles mai tard. Al sègle XV, alara que lo Mali comença a pèrdre de territòris, lo cap songhaï Sonni Ali Ber escapa a l'autoritat de son sobeiran e fonda l'empèri songhaï, al centre del Nigèr actual, a partir de çò qu'èra pas qu'un reialme vassal del Mali.
Parallèlament, a partir del sègle XI, de vilas Haussàs, subretot Kano al nòrd de l'actual Nigèria, se desvelopan mercé a la practica del comèrci e de l'industria, fins a formar de ciutats-Estats. Demoran al bòrd dels principals empèris sodanics fins al sègle XV, pagant de tributs a l'empèri Songhaï a l'oèst e al reialme del Kanèm-Bornó a l'èst.
Colonizacion
[[Fichièr:Colonial_Africa_1913_map.svg|vinheta|L'Africa coloniala en 1913 : lo partetja d'un continent.
Entre 1880 e 1910, en un temps fòrça cort a causa de la superioritat tecnologica dels Europèus, la gaireben tot son territòri es conquerit e ocupada per las poténcia imperialistas qu'instauran un sistèma colonial. Lo periòde après 1910 es subretot aqueste de la consolidacion del sistèma.
L'impacte de la Primièra Guèrra mondiale
L'Etiopia es lo sol Estat african, amb le Libèria, que foguèt pas colonizat per una poténcia europèa, lo país coneguèt una brèva occupacion de 5 annadas (1936-1941). Lo Libèria foguèt colonizat pels Estats Units d'America per i installar d'esclaus negres liberats. Una de las rasons es coma per de rares païses africans (Egipte, Marròc), l'Etiopia es un Estat istoricament constituit (lo país de Kousch descrich dins la Bíblia). Foguèt pas « inventada » per las colonizacions europèas del sègle XIX. Aquò explica, al mens en partida, la causida d'Addis Abeba per aculhir lo sètge de l'Union africana en 1963.
Vilafranca de Mar
Geografia
Vilafranca es situada sobre la Còsta d'Azur, tra Niça e Mónegue, en riba de la mar Mediterranèa.
Iron Maiden
right|250px|thumb|Iron Maiden sus l'empont. En decòr, lor mascòta Eddie amb dins sas mans la [[Grand Bretanha|bandièra britanica]] Iron Maiden (La verge de fèrre) es un grop de heavy metal britanic, originari de Londres (Anglatèrra). Lo grop es estat format en decembre de 1975 pel bassista Steve Harris, rejonch lèu-lèu pel guitarrista Dave Murray. Pionièrs de la new wave of British heavy metal (NWOBHM, la novèla èrsa del heavy metal britanic de las annadas 80), Iron Maiden es un dels gops mai coneguts d'aqueste estil e a vendut mai de cent milions d'albums.
right|250px|thumb|Lo bassista Steve Harris, fondator de Iron Maiden right|250px|thumb|Dave Murray, guitarrista de Iron Maiden right|250px|thumb|Bruce Dickinson, lo mai conegut dels cantaires de Iron Maiden
Eddie, la mascòta de Iron Maiden, es una mena d'esqueleta zòmbi imaginat pel dessenhaire Derek Riggs. A causa d'aquesta imatjariá macabra, tant del nom coma de la mascòta e pr'amor d'unes dels tèxtes ambe referéncias a la Bíblia, Iron Maiden es sovent estat acusat de satanisme, çò que los sòcis del grop an totjorn recusat.
Dinteville
Dinteville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region del Grand Èst.
Saint-Just-en-Chaussée
Istòria
La parca de Sant-Just-en-Cauçada, dobèrta l'an 1846, èra antany un encreuament ferroviaire important entre la linha París - Lille de la Companhiá del Nòrd e d'unes autres mai pichonas, la linha de la Carrièra-Santa-Pierre e la linha de #Dotar. De 1891 a 1961, èra egalament la cœur de la pichona linha d'interès local a via métrique dintre Estrées-Sant-Denis, Froissy e Crèvecœur-çò de-Grand, espetada per una companhiá privada, la Companhiá generala de vias ferrées d'interès local.
Moyon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Saragossa
Lo gentilici es saragossan -a.