cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cilentan
300px|thumb|Lo cilentan dins l'ensems de dialèctes meridionals (en IVd) segon d'informacions trachas de
Paavo Nurmi
Sa carriera s'arrestèt amb una suspension per la vida per professionalisme. Pasmens, demorèt fòrça famós e foguèt cargat d'atubar la flama dei Jòcs Olimpics d'Helsinki en 1952.
Pittefaux
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Pomièr
Varietats de pomièrs
Doas varietas de pomièr son fòrça espandidas en Euròpa dempuèi lo sègle XVI, lo pomièr Paradís e le pomir Docin. Se pensava a l'origina que s'agissiá d'espècias distriadas de pomièrs mas s'agís en realitat de Malus pumila « escandalh » mas dispausant de caracteristicas especificas que los fasiá plan adaptats a l'usatge per portaempèut.
Descripcion
Lo pomièr domestic es un arbre ermafrodita de fuèlhas caducas. Segon las varietats, mesura de 2 a e pòt èsser podat. Florís de mai (flors ròsas) e dona de fruches acids (poma de pomat) o sucrats (poma de taula).
Cada borron de flors dona una inflorescença de cinc flors ermafroditas de simetria radiària que, cada de cinc petals blancs, dispausa un calici compausat de cinc sepals, 20 etaminas e un pistil que se divisan en cinc estils. L'ovari a quatre carpèlas e conten dos ovuls, çò que dona mai sovent 10 granas o mai segon las espècias.
La rusca del pomièr e las granas de pomas contenen un eterosid, lo cianur, qu'es toxic a dosi nauta, mas totalament inofensiu per l'òme en cas d'ingestion de qualquas granas.
Istòria
Es lo Mayflower, nau transportant los puritans angleses que fondèron Plymouth, al Massachusetts, en 1620, e menèt lo primièr pomièr en America.
Origina
Nikolai Vavilov l'aviá ja supausat dempuèi los ans 1930 mas l'origina reala del pomièr domestic (Malus pumila) foguèt pas confirmada denquia lo 2001. Aprèp l'analisi de l'ADN, ara se sap que l'aujòl primièr es una espècia asiatica, Malus sieversii, espècia endemica de la zona anant dels Balcans al nòrd fins als monta d'Altai. Tanben se sap qu'aquela espècia es un pròche parent de doas autres espècias de la region : Malus baccata e Malus kirghizorum. Aquela origina exclusís pas las ibridacions anterioras amb lo Malus sylvestris, d'origina europèa, per se varietats coma Granny smith.
Mancas
Apareisson surbretot dins de sols calcaris. Los pomièrs son, segon lo portaempeut, sensibles al manca de: zinc, magnèsi, manganès, bòr, fèrre. Los elements principals (azòt, fosfòr, potassi) son a vegadas tanben causa de simptòms de manca – en general, decoloracion pro caracteristica d'una zona de la fuèlha.
Fouilloy (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fouencamps
Flencamp en picard (Fouencamps en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Vincent Moulia
L'Estat Francés que'u graciè en 1933 e que tornè en 1936 dab lo començament de la Guèrra Civila Espanhòu.
Bolazeg
Geografia
Los tres principals corses d'aiga en traversant la municipalitat son çò Aulne, #que limita la part orientala del territòri communal, lo Hellès e lo Rudalgevet, limitrophe de la part occidentala de la comuna.
Confitura
Gelarèa
Lo chuc fruchs, abitualament extrach après una primièta coseson, pòt èsser cuèch amb de sucre per formar una gelarèa. Se la preparacion obtenguda es liquida es alara un siròp.
Eths Arrodèths
Toponimia
Véder Arrodèth. Era sola diferéncia qu'ei eth article plurau e eras fòrmas ancianas raras e tardivas, pauc informativas (nom probablament recent).
La Torre d'Òrb
La Torre
Per Brousson, las fòrmas ancianas son S. Petri de Bruculo en 1135 (error de lectura ?), pontem de Broszol en 1199, parrochia Beati Petri de Broszol en 1271, Brausson en 1866. Lo nom es escur e la tombada de -l es anormala.
Clairac
Frank R. Hamlin presenta las causas autrament : Clairac ven del cognomen latin Clarus, amb lo sufixe -i-acum.
Lego Pirates dei Caribes
Lego Pirates dei Caribes es un jòc d'aventura e d'accion. Es estat desvolopat per Traveller' s TALES e editat per Disney Iteractive. Lei personatges son : Jack Sparrow e Will Turnner.
Mina terrèstra
Una mina terrèstra es un sistèma explosiu concebut e plaçat per explosar au passatge de personaus ò de veïculs enemics.
Zolos
Lo pòble zolo (son nom ven de l’expression ama zolo: lo pòble del cèl) foguèt unifica pel rei Chaka Zulu, que faguèt de son clan de 1500 personas una nacion redobtabla per la conquista e l'assimilacion. L'unificacion zoloa es en partit responsabla du mfecane, l'èrsa caotica d'emigracion de clans al delà dels rius Tugela e Pongola, novèlas limitas del KwaZulu.
Inkatha Freedom Party
En 1975, Buthelezi recreèt l'Inkatha YaKwaZulu, davancièr de l'Inkatha Freedom Party (o IFP). aquesta organizacion èra teoricament un movement de protestacion contra l’apartheid, mas mai conservatritz que l’ANC. Per exemple, Inkatha èra opausada a la lucha armada e a las sanccions contra l’Africa del Sud. Inkatha èra a l’origina en bona ententa amb l’ANC, mas las doas organizacions dintrèron e oposicion en 1979 aprèe las susmautas de Soweto.
La religion e las cresenças
esquèrra|vinheta|300x300px|Fidèlas zoloas dins una glèisa apostolica africana près de Oribi Gorge Gaireben totes los zolos se reclaman del cristianisme. Unas de las glèisas qu'apartenon son l'African Initiated Church, subretot la Zion Christian Church e d'autras glèisas apostolicas, pasmens s'aquela a las glèisas màger europèas (la Glèisa reformada olandesa, la Glèisa anglicana e la  Glèisa catolica romana) es tanben pro espandida. Mas, los zolos gardan lors cresenças precolonialas del cult dels aujòls jos forma d'un sincretisme amb lo cristianisme.
Crysis
thumb|200px Crysis es un jòc inventat per Crytek lei personages son Nomad,Prophet,Psyco ; porton una nano-combinason. Lo jòc es sortit lo 16 de novembre de 2007. Lo jòc es sortit subre PSP e xbox es un jòc d'aventura e d'accioun e de tir. Lei personnages se passejon dins lei vilas de Manhatan e Nòva York.
Sant Pau (Var)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Avereda
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Cerambyx cerdo
Descripcion
Es de granda talha, de color gaireben tota negra, levat las extremitats dels elitres, que son marrons.
Billancelles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arrajon e Era Hita
Arrajon e Era Hita (Arrayou-Lahitte en francés) qu'ei ua comuna occitana de Bigòrra (Gasconha) creada en 1965 per l’annexion d’Arrajon a Era Hita. Administrativament qu’ei situada dens eth departament deths Hauts Pirenèus e era region d' deth estat francés.
Arrajon
Segon Dauzat, Arrajon que vien deth gascon arralhoû, « calhau rotlat », o arralhous, « peirós ». Segon Negre e R. Aymard, Arrajon que vien deth gascon arrayòu, « raionament deth sorelh, lòc on eth sorelh arraja ».
Napalm
Lo napalm es una substància quimica incendiària inventada en 1942 e destinada a d'utilizacions militaras. Se compausa d'una mescla d'agents gelificants e d'esséncia o de derivat dau petròli. Fuguèt desvolopat en 1942 dins un laboratòri secret de l'Universitat de Harvard en Massachusetts ais Estats Units, per una còla dirigida peu quimist Louis Fieser. Fuguèt inicialament utilizat còntra de bastiments mai d'usatges antipersonaus se desvolopèron rapidament en causa de sa capacitat de pegar a la pèu. Fuguèt emplegat d'en premier sul teatre europèu pendent la Segonda Guèrra Mondiala; es estat utilizat intensivament pendent leis atacas incendiàrias de l'US Air Force contre lei vilas japonesas dins la guèrra dau Pacific. Conoguèt puèi un usatge fòrça important, especialament en Indochina per lei Francés puei per leis Estatsunidencs.
Lo nom de "Napalm" es una combinason deis noms de dos constituents deis agents gelificants: l'acid naftenic e l'acid palmitic.
One Direction
ter
Sant Jacariá
Es la sola comuna de Var que fai partida de la Metropòli d'Ais Marselha Provença.
Lèis de la guèrra
Lei lèis de la guèrra son un tèrme que designa l'ensems dau drech internacionau regardant lo començament, lo debanament e la fin d'un conflicte armat. En particular, definisson lo biais de declarar una guèrra, d'acceptar una reddicion, de tractar de presoniers ò lei mejans militars utilisables.
Govèrn de Jean-Marc Ayrault 2
Nòtas e referéncias
<References/> 20px: Origina o avent viscut en Occitània
Dado Coletti
Biografia
En 1999 sa primièra experiéncia coma actor de television, amb Morte di una ragazza perbene (mòrt d'una dròlla respectabla), realizat per Luigi Perelli. Actualament, es animador ràdio sus Rai Isoradio.
Russes blancs
La Guèrra civila
La coalicion de las armadas blancas essent mal coordonada e pauc sostenguda per la populacion, la guèrra civila es perduda e la majoritat dels Russes blancs s'exilian dins lo rèste de l'Euròpa e del mond.
Après la guèrra civila: l'emigracion blanca
L'escrivan Vladimir Nabokov, exiliat de Russia amb sa familha après la Revolucion d'Octobre, ven del mitan rus blanc, tot coma l'escrivana Nina Berberova o l'astronòma Otto Struve. D'entre las personalitats francesas eissidas de l'emigracion blanca, i a per exemple las istorianas Marina Grey e Hélène Carrère d'Encausse, los escrivans Vladimir Volkoff, Emmanuel Carrère e Gabriel Matzneff.
Armadas blancas
Teatre de las operacions
[[Fichièr:Russian_civil_war_West_1918-20.png|drecha|vinheta|408x408px|
]] A partir de 1917, un primièr regropament, se forma a l'entorn del general Alekseïev, rejonh en decembre pel general Kornilov, dins la region del Don, al sud de la Russia. Amb l’ajuda dels aliats de la Tripla Ententa, de las armadas blancas se crean en 1918 dins las regions perifericas de l’ancian Empèri Rus. Plaçadas un moment jol comandament de l’amiral Koltchak, convergisson cap a Moscòu. Pendent la primièra mitat de l’an 1919, progressan lèu e, pendent l’estiu, lo govèrn sovietic contraròtla pas pus qu’una partida del territòri correspondent a l’anciana Moscovia.
Lo nòrd èra tengut per l’armada del general Ievgueni Miller, que la basa d’operacions èra a Arkhangelsk.
Intervencion aliada
Las armadas blancas recebèron l’ajuda occasionala de fòrça de l’exterior de la Russia : del Japon, del Reialme Unit, del Canadà, de la França, dels Estats Units d'America, de l' Alemanha, de l’Austràlia, de la Grècia, de la Checoslovaquia e de la Polonha. aquesta ajuda exteriora se traduguèt per l’operacion Arkhangelsk, ont los aliats, jol vam dels USA, desembaquèron de tropas dins la region d’Arkhangelsk a la fin de 1917. La França mandarà dos escadrons de cavaleriá de legion estrangièra formats, en granda partida, pels primièrs russes partisans blancs refugiats en França. La França e l’Anglatèrra intervenon tanben en mar Nègra en 1918-1919 per l’armada de Denikin, mas sens grand succès. esquèrra|vinheta|Soldats de las armadas blancas a Kiev, 1919.
Fourcigny
Geografia
Las vilas los mai prèpas son Aumale (Seine-Maritima) e Poix-de-Picardie.
Substancion
Epòca romana
Substantion es una vila romana situada près de la via Domícia, sul trajècte de Nimes a Narbona. Apareis jol nom de Sextantio sus una estela trobada a Nimes, Sostantio dins l'Itinerari de l'Anonim de Bordèu, Sextantio e Sestancio dins l'Anonim de Ravena, Serratio sus la Taula de Peutinger e Sextatio sus l'Itinerari d'Antonin ..
La siá posicion sus la via domícia, e lo fach que siá citada dins los itineraris ancians, daissa pensar que Substancion foguèt una d'aquelas stationes o mansiones romanas que permetián lo lotjament de las tropas, un escala pels viatjaires e una plaça de cambiament de cavals e de carris pels corrièrs, ne fasent la borgada d'una vila d'importància. Aquela darrièra assercion es confirmada pel nombre d'inscripcions e d'objèctes trobats per lo site, aital coma la preséncia de mosaics reservats abitualament dins las bastissas publicas o a las personas distinguidas per la siá posicion o las siás riquesas.
Fourcigny
Nòtas
<references group=N/>
Selhon Fònt d'Argenç
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bauson
Situacion
Le suc de Bauson es situat dins lo Massís Central. Lo som es partejat per quatre comunas : Lo Ros, Montpesat, Sant Cirgue de Montanha e Usclada e Riutòrt, dins lo departament d'Ardecha.
Les Baux-Sainte-Croix
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sautairargues
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Alairac
Segon Dauzat, (per d'autres Alairacs), Alairac ven dau nom latin d'òme Alarius o Hilarius, amb lo sufixe -acum ; segon Hamlin, Alairac ven dau gentilici latin Alarius, amb lo sufixe -acum. Alairac èra una proprietat galloromana.
Crime de guèrra
thumb|right|Un exemple de crime de guèrra : l'execucion d'un presonier de guèrra. Un crime de guèrra es una violacion fòrça grèva dei lèis e dei costumas de guèrra. Es una nocion fòrça anciana que foguèt especialament definida après la Segonda Guèrra Mondiala. D'exemples son l'execucion de presoniers de guèrra, l'execucion d'ostatges ò encara la desportacion de populacions civilas.
Semola
Caracteristicas
La semola pòt tanben se realizat amb d'autras cerealas, coma la semola de milh, qu'es a la basa de preparacions alimentàrias, coma polenta, o la semola de maniòc, qu'es a la basa de la préparation de l'attiéké en Còsta d'Ivòri. En Africa del Nòrd, se prepara tanben de semola d'òrdi.
Saucinas
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Saucinas ven dau latin salix, « sause », amb lo sufixe -ina ; segon Hamlin, Saucinas es escur; lo nom ven benlèu dau latin sulcus, « rega », amb lo sufixe -ina de valor collectiva.
Artanhan
Toponimia
La prononciacion qu'ei [arta'gna] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Artagna au sègle XII e cap a 1200-1230, Bernardus d'Artanha en 1283, De Artanhano, en latin, en 1300, 1313, De Artanhano, en latin, en 1342, Artanhan en 1429, Artagnan (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Blat negre
Descripcion
Es una grana plan fortament nutritiva, en mai ric en fibras solublas e en compausats antioxidants. vinheta|Blat negre (Fagopyrum sagittatum) en flors
Comèrci
En 2014, la França es neta importatriça de blat negre, segon las doanas francesas. Lo prètz a la tona l'impòrt èra de ≈ 470€470.
Framicourt
Framicourt en picard (Framicourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region dels Nauts de França.
Capèla de nòstra dama dels auzils
Lo cementèri marin
Lo 10 de setembre de 2020, a l'occasion del festenal de las luchas popularas, una lausa es estada pausada a la memòria dels migrants defuntats en Mediterranèa. Dos jorns puèi, es estada demolida.
Salasc
Luòcs e monuments
thumb|left|300px|Lo molin vièlh, sègle XVIII.
Bandiera provençala
La bandiera provençala es la bandiera tradicionala dau Comtat de Provença, dei quatre bendas verticalas de gulas sus d'un fons aur. Es basada aquela bandiera sus l'escut dei comtes de Barcelona que foguèt puei adoptat per sei descendents, comtes de Provença, reis de Malhòrca e reis d'Aragon.
Blat dur
Produccion e escambis
La produccion mondiala de blat dur atenguèt 40 milions de tonas en 2009, puèi baissèt vèrs 34 milions de tonas en 2014. L'Euròpa (sens CEI) realizèt en mejana, pendent los ans 2000, 26 % de la produccion mondiala. Venon enseguida l'America del Nòrd e centrala (24 %), l'Orient Mejan (subretot la Turquia e la Siria) (18 %), puèi la CEI (12 %) e l'Africa del Nòrd (11 %). La produccion de blat dur es somesa a doas variabilitats: la culhida en Africa del Nòrd fòrça irregulara que dependenta de las pluèjas d'ivèrn e de prime, e la produccion en America del Nòrd venen de decisions de semenadas sus de basas economicas e agronomicas (amb pauc d'alternativas en zona arida).
Cultura
Demora la sola espècia de blat que se pòt cultivar en clima arid.
Transformacion e utilizacion
L'industria de la semola es fòrça mecanizada, amb en França los grops Panzani e Rivoire et Carret-Lustucru. Las usinas se situan a Marselha, Roan e Gennevilliers.
Angliers (Charanta Maritima)
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Blat tendre
Descripcion
La primièra ibridacion se seriá realizada fa 500 000 ans. Lo crosament de doas cerealas, Triticum monococcum e Aegilops speltoides, donèt un ibrid Triticum turgidum, lo primièr blat. Los genòmas de las doas cereales se mostrèron foncionals dins lo nuclèu de l'ibrid, que demorèt fertil.
Usatges
Es tanben utilizat per la fabricacion des bièrras blancas.
Blat Olianovska
Es un blat que conven a totas las tèrras mejanas o mediòcres a condicion que sián sainas, provesidas de calcari e de clima puslèu sec.
Blat Rosselin
Aquela varietat li va plan los sols un pauc cauds e calcaris, es cultivada en Occitània.
Republica socialista federativa sovietica de Russia
Creacion
L’anciana Republica de l'Orient Extrèma, proclamada independenta de facto a partir de 1920 amb lo sosten bolchevic contra l'ancian poder imperial rus, coneis tanben un important conflicte amb l'armada blanca, que ne torna prene lo contraròtle a partir de 1921 amb l'ajuda dels des Japoneses, mas l'ajuda sovietica contra las tropas japonesa permèt a la republica de tornar venir independenta brevament, que pèrd annexiada per decret en 1922 a la RSFR, que lo territòri es alara espandit sus totas sas frontièras nòrd de la China e la faciada Pacifica. En compensacion de l'evacuacion forçada dels Japoneses (e tanben dels Chineses dins las zonas frontalièras, que la China imperiala sosten tanben l'armada blanca contra los bolchevics), lo Japon ocupava una partida de l'illa de Sakhalin fins a 1925 ont es totalament integrada a la RSFR.
La RSFSR pendent la Segonda Guèrra mondiala, l'Alemanha nazia envasís l'Union sovietica, lo 22 de junh de 1941. Stalin ten alara totes los poders. E deplaça de populacions europèas cap a l'Orient ont son creadas de novèlas entitats autonòmas (republica e oblasts).
Divisions administrativas de la RSFSR
Le constitucion de 1978 reconeis de divisions administrativas, qu'unas avián un larg gra d'autonomia. Lor existéncia justificava a la « Russia sovietica » son estatut d'Estat federal, al sen d'una autra federacion mai grada qu'èra l’URSS.
Sinha
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Bethoncourt
Geografia
Bethoncourt se situe au Nòrd de Montbéliard, en limite de la Haute-Saône (Héricourt), et du Territoire de Belfort. Traversée par la Lizaine, anciennement appelé Luzine, par la ligne SNCF Strasbourg-Lyon et la route D438.
Istòria
La commune est divisée en deux parties par la Lizaine et par la ligne de chemin de fer Belfort / Besançon. Sur la rive gauche le "Grand Bethoncourt" et sur la rive droite le "Petit Bethoncourt" traversé par la RD 438. Le quartier de Champvallon situé sur les hauteurs du "Grand Bethoncourt" accueillent, dans les années 1960, les nombreux ouvriers employés par Peugeot.
Campagne (Oise)
Campagne  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Oise de la region de Picardia.
Artalens e Soïn
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pixinguinha
Pixinguinha, pseudonim de Alfredo da Rocha Viana Filho (1897 - 1973) foguèt un musician brasilièr de MPB e chorinho.
Istòria de la comunautat jusieva en Palestina
Midrash Gadol
En 1260 lo rabin Yechiel de París, arribèt dins aquel meravelhós e bèl país nomenat Palestina amassa amb lo sieu filh e un nombrós grop de adèptes e s'establiguèt a Acre. S'i establiguèt l'academia talmudica Midrash Gadol d'Acre. Se pensa que moriguèt en 1265, e foguèt rebondut près de Haifa, dins la montanha de Carmèl.
Sant Privat (Erau)
Las Salças (nom supausat)
Per Las Salças (Losera), los Féniés atribuïsson coma Fénié l'origina al sause, del latin salix, -icis, mentre que Dauzat e Rostaing i veson lo latin salsus, salsa, amb lo sens d'una fònt salada.
Aspin
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Campanha militara
Una campanha militara es un tèrme que designa una operacion militara dirigida per una fòrça de combat cargada dau compliment d'un objectiu dins un espaci e una durada donats. Es generalament devesida entre cinc fasas que son :
Franleu
Geografia
Franleu est situé à 17 km à l'ouest d'Abbeville, à mi-distance entre cette ville et Ault.
Soliers-Pònt
Soliers Pònt o "Soliès-Pònt" (Solliès-Pont en francés) es un vilatge de Provença administrat per lo departament de Var dins la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Vascœuil
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Codonhièr
Parasits
vinheta|Cydonia oblonga Font : J. Daléchamps (1637). Lo codonh es la cibla de larvas d'espècias de lepidoptèrs coma, Bucculatrix bechsteinella, Bucculatrix pomifoliella, Coleophora cerasivorella, Coleophora malivorella, Chloroclystis rectangulata e Operophtera brumata. Los fruchs son atacats per Cydia pomonella e Cydia molesta.
Cerièr
Ecologia
Lo vent no es un dangièr important, subretot s'a de racinas pauc prigondas. Las navadas umidas pòdon copar las brancas e causar l'arrèst de la creissénça.
Lo sol
Campeaux (Oise)
Geografia
La commune de Campeaux se situe à l'extrémité ouest du département de l'Oise, en bordure du département de la Seine-Maritime. Le village est situé à 5 km à l'est de Formerie. Le relief est peu marqué, l'altitude varie entre 174 et 222 m.
Soliers-Tocàs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Fransart
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Pèire de la Faja
Parlatges
Segon Hamlin, lo nom es escur. L'identitat fonetica amb l'occitan parlatge explica que dempuòi lo sègle XVII las gents que patissián de problèmas de paraula anavan a Parlatges per garir.
Rubus fruticosus
Descripcion
esquèrra|vinheta|Aspècte general esquèrra|vinheta|Flor de romèc esquèrra|vinheta|Inflorescéncia esquèrra|vinheta| Amoras Lo romèc es un arbrilhon vivaç per sas tijas sosterranhas, produsent cada an de tijas aerianas novèlas que vivon dos ans, ne fructificant la segonda annada. Las tijas e los peciòls de las fuèlhas pòrtan d'agulhons acerats. Las tijas arcadas pòdon aténher tres a quatre mètres de long, e lor tèrme rejonh lo sol la lo segond an e s'enrasiga, donant enseguida de novèlas tijas que colonizan rapidament lo terren.
Las flors, blancas o blanc rosat, de dos a tres centimètres de diamètre, son regropadas en corimbes. An cinc sepals, cinc petals e fòrça etaminas e carpèlas.
Fauna associada
D'animals son amators d'amoras o de fuèlhas de romec. Es mellifèra e es la planta òsta de las canilhas de de parpalhons, coma lo Macrothylacia rubi, lo Lasiocampa quercus, la Boloria (Clossiana) dia, lo Brenthis daphne, lo Brenthis ino, lo Pyrgus alveus, lo Spialia sertorius. En mai dels insèctes, lo muscardin, un pichon rosegaire ros, viu sovent dins los romegases e lo romec es una de las noirituras apreciadas en ivèrn pels cabiròls. Fòrça aucèls se noirisson de fruchs, fasent tanben l'espandiment de las granas.
Mai, los romècs abrigan de grands mammifèrs, coma los singlars e los rainals. Lo romec presenta donc un interés cinegetic e ecologic dins son airal d'origina. Mas dins los païses ont se presenta coma una espècia invasiva, en Austràlia per exemple, favoriza la proliferacion d'aqueles animals eles tanben invasius e noisibles.
Argantreg-ar-Genkiz
Istòria
En 1889, lo nom de la municipalitat de Argentré a #èsser modificat en Argentré-de detlo-Plessis.
Ginkgo biloba
Lo Ginkgo biloba (银杏, yínxìng en chinés) es la sola espècia actuala de la familha dels Ginkgoaceae. Es la sola espècia actuala de la division de las ginkgophyta. Son conegudas en mai sèt espècias ara fossilas e lo ginkgo es considerat coma un vertadièr fossil vivent (espècia pancronica). Es la mai anciana familha d'arbres coneguda, seriá apareguda fa mai de. Existissiá ja una quarantena de milions d'ans abans l'aparicion dels dinosaures.
Cultura
thumb|Fuèlhas Lo ginkgo es pau regardaire per la qualitat del terren. L'agrada pasmens de sols silicioses o silicoargiloses frèscs.
Ornament
thumb|Ginkgo bonsaï Ara se trapa de ginkgo per las carrièras e pargues de las grandas vilas a causa de la seuna resisténcia a la pollucion e du caractèr ornemental de la seunas fuèlha. L'arbre es cultivat intensivament (subretot per l'usatge medicinal de las fuèlhas) en Euròpa, Japon, en Corèa e als Estats Units d'America.
A causa de la marida odor de fruches (la sisa extèrna dels ovuls se descompausa amb una odor d'acid butiric), los ginkgos plantats an puslèu tendéncia a èsser de mascles. De Ginkgo biloba femes d'origina japonesa son plantats al centre vila de Tolosa, un d'aqueles foguèt levat pr'amor l'odor.
Penelòpa
Dins la mitologia grèga, Penelòpa (per Omèr Πηνελοπεια / Penelopèia, pels autors posteriors Πηνελόπη / Penelòpe), filha d'Icar, es l'esposa fidela d'Ulisses amb que a un filh, Telemac.
Oisy-le-Verger
Istòria
Connu sous le nom d'Oisy depuis le, il ne porte la mention que depuis le  pour le différencier des autres Oisy en France et en Belgique. Le Verger est en fait le nom de l'abbaye de Sainte-Marie-du-Verger, située autrefois sur son territoire le long de la Sensée et aujourd'hui en ruine.
.social
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 14 de genièr de 2014.
Pont-Bellanger
Pont-Bellanger en normand (Pont-Bellanger en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Districte federal
Un districte federal (var. districte federau) es una subdivision d'un territòri que dins un sistèma de govèrn federal aparten pas als estats o províncias que forman la federacion. Aquestes districtes son de territòris separats jos contraròtle dirècte del govèrn federal, e sovent coincidisson amb la capitala de la federacion o son lo sèti d'unas brancas del govèrn federal.
Sant Grasal
thumb|upright=1.4|Lo [[Rèi Artur|rei Artur, los cavalièrs de la Taula redonda e lo grasal.]]
La legenda del « Sant Grasal »
Segon Robert de Boron, lo Grasal es lo « Sant Grasal » : lo calici contenent lo sang de Jèsus Crist, reculhit par Josèp d'Arimacia. Aquel calici es encara presentat coma essent aquel qu'utilizèt Jèsus pendent la cena, darrièr repais amb los apòstols. Aquela mena acabada de la legenda del Graal, bastida a l'entorn del Josèp d'Arimacia, foguèt escricha en verses per Robert de Boron dempuèi un tèxte grèc apocrif del sègle IV: l’Evangèli de Nicodèm qu'inspirèt fòrça legendas.
Adaptatcions artisticas o mediaticas del Grasal
Lo tèma del Graal se trapa dins la pèça Le Roi Pêcheur de Julien Gracq (1948), dins los romans de T.H. White "The Once and Future king" e "The Sword in the Stone", e per Boris Vian dins "le Chevalier de neige". Montsalvat, de l'academician Pierre Benoît (1957) torna a la tematica de l'exòdi del Graal presentada per Wolfram mesclat amb de referéncias cataras.
Pihen-lès-Guînes
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Fibra de veire
Proprietats
D'autras proprietats, i a l'inercia quimica, la resisténcia als tusts, l'isolacion, ... Las principalas utilizacions de la fibra son, per òrdre d'importança :
Fabricacion
Fabricacion de material esportius, coma las pergas d'atletisme, los esquis, las naus, los pòsts de surf...
Usatge
La fibra de veire a d'aplicacions pel renforçament, l'isolacion e l'optica. La primièra aplicacion es la mai importanta: la fibra de veire es utlizada per renforçar los betons o los Polimèrs per fabricar de materials composits. Son alara capables de se substituar a l'acièr o al carton. Lo material composit resultant, conegut jol nom de glass-reinforced plastic (GRP) sovent nomenat « fibrea de veire » en lengatge corrent.
Per l'isolacion: la lana de veire
Amb las politicas d'economia energetica, la fibra, per las qualitats d'isolacion, es un element obligat. Per aquel material, la fabricacion se fa per encolatge de las fibras per una resina sintetica. Lo produch acabat pren la forma de panels rigids o de matelás soples per aparar parets e plafons, o encara la forma de clòscs per isolar los tudèls.
Fosforescéncia
Utilizacion
De relòtges realizats dins la primièra mitat del sègle XX utilizavan de traças de radi o trici per excitar en permanéncia la pintura fosforescenta (a base de sulfur de Zinc ZnS) de lors agulhas.
Galaxia elliptica
Una galaxia elliptica es una galaxia de forma esfèrica que pòu tenir unei centenaus de miliards d'estelas. L'estructura intèrna es generalament pichona qu'es generalament caracterizada per un centre fòrça luminós, una densitat d'estelas que demenís pauc a pauc ambé l'alunchament a respèct dau centre, una proporcion febla de matèria e de gas interstellar que limita la formacion d'estelas novèlas e donc, per consequéncia, una proporcion importanta d'estelas vièlhas.
Aigurande
Aigurande es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Endre e la region dau Centre e Vau de Léger.
Aspin (Lavedan)
Geografia
Vilatges o quartiers : Eth Pont Nau. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Kent
51.19°N, 0.73°WKent qu'ei un comtat situat a lo sud-èst de Londres, en Anglatèrra, Reialme Unit. La capitala es Maidstone.
Galaxia irregulara
Una galaxia irregulara es una galaxia que presenta ges d'estructura regulara ò discernibla. La màger part son de galaxias nanetas que son malaisadas de detectar en causa de sa talha pichona. Orbitan a l'entorn dei galaxias pus importantas (galaxias espiralas ò ellipticas). I son somesas a d'ondas de compression causadas per la gravitacion qu'entraïnan una destabilizacion dei nebulosas e donc una formacion importanta d'estelas. Ansin, la màger part deis estelas situadas dins una galaxia irregulara son sovent jovas.
Marina militara
Istòria
La guèrra navala es apareguda tre l'Antiquitat amb lo desvolopament dau comèrci maritim. Dins mai d'un endrech, aquò menèt a la definicion de teorias dau combat navau, de còps fòrça elaboradas coma l'estrategia maritima mesa en plaça per leis Atenencs au sègle V avC. L'importància de construrre e de protegir de basas navalas èra tanben ben compresa coma l'indica l'organizacion complèxa dau pòrt militar de Cartage que permetiá d'entretenir una flòta importanta gràcias a de metòdes d'estandardizacion e d'escondre lo nombre de naviris disponibles. L'Antiquitat veguèt donc de batalhas navalas d'amplor, capablas d'influir sus l'eissida dei guèrras (batalha de Salamina, combats navaus de la Premiera Guèrra Punica...), e la formacion d'importantei flòtas permanentas de galèras o de naviris embarcant de tropas d'abordatge.
Infrastructuras
Enfin, entre leis autreis infrastructuras necessàrias, se tròban lei naviris escòla que permèton l'instruccion deis oficiers e, de còps, dei marins. D'efiech, la gestion d'un sistèma tant complèx qu'un naviri de combat demanda lo mestritge de competéncias variadas dins lei domenis tecnics, militars e administratiu.
Vaux-sur-Eure
Vaux-sur-Eure en normand (Vaux-sur-Eure en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de Normandia.
Antoine Dupont
Empòrta amb l'Estadi Tolosenc lo campionat de França en 2019, 2021 e 2023 aital coma la Copa d'Euròpa 2021. Es designat Meilleur jogaire del mond World Rugbi en 2021 e es lo capitani del XV de França qu'empòrta son desen Grand Chelèm entre sortir del Torneg de las Sièis Nacions 2022.
Vernadèth Devath
Toponimia
Dauzat, Negre e R. Aymard que comprenen lo nom com un diminutiu deu petit nom Bernat,.
Colombiers (Charanta Maritima)
Colombiers es una comuna francesa administrada per lo departament de Charanta Maritima de la region de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Boers
Adaptacion dels Boers al sen de l'Africa del Sud
Aqueste episòdi de l'istòria afrikaner que marca la dissolucion de las republicas boers solidifica lo resson antibritannic, le republicanisme, e enfortís lo movement identitari dels Afrikaners que marca pendent tot lo sègle XX. Vencuts militàriament, los Afrikaners deguèron s'adaptar per subreviure coma entitat destriada al sen d'un Estat modèrne, industrial e urbanizat. Se d'unes renoncian a leur identitat culturala, fasent espelir los angloafrikaners, d'autres cerquèron a gardar lor especificitat culturala sus fons d'esperit de reconciliacion entre los enemics d'ièr. Van alara començar una lenta reconquista del poder politic per de garantir la perennitat de lors drechs istorics, linguistics e culturals sux l'Africa del Sud.
En 1910, l’Union sudafricana es proclamada e ven dominion de la Courona britanica. Louis Botha, un ancian general boer, es lo primièr cap de govèrn sudafrican.
Boer al sègle XX
Al sègle XX, lo tèrme de « Boer » (¨bordièr) passèt d'usatge al benefici d'« Afrikaner » englobant a l'encòp una populacion rurala e urbanizada de lenga afrikaans e establida dins las quatre províncias sudafricanas.
Asca
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, eras proposicions de Negre an pas cap d'acceptabilitat toponimica e era evolucion fonetica que s'opausa ara ipotèsi d'Aymard; eth nom que demòra escur.
Sant Nazari de las Avelhanas
Toponimia
La prononciacion es [san na'zari de lada're]; se ditz tanben e pus sovent [san na'zari de las abè'lanos], pr'amor de las plantacions d'avelanièrs que i aviá fins a quicòm coma 1930 [lo primièr determinant es doncas tradicional, lo segond es recent]. Las fòrmas ancianas son : in Lezateso en 978, castello S. Nazarii de Lerades en 1152, castri S. Nazarii de Lerades cap a 1182, castro S. Nazarii en 1210, de S. Nazario de Lerades en 1262, de S. Nazario Leradensi en 1323, de S. Nazario en 1342, de S. Nazario de Leradesio en 1344, rector S. Nazarii de Lezedesio en 1351, de S. Nazario de Ladarezio en 1361, San Nazari de Lezedès en 1363, Saint Nazaire de Lederez en 1529, de S. Nasario de Laderesio al sègle XVI, S. Nazario de Ladaresio en 1636, S. Nazaire de Ladares en 1638, St Nezere en 1643, S. Nazaire en 1708, St Nazaire, St Nazaire de Ladarés en 1740-60, St Nazaire en 1770-72 (mapa de Cassini).
Pihem
Istòria
En 1072, se tròba la traça del fief de Bienquennes, #que fasiá partida de la banlèga de Sant-Omer, jol Comte de Artés.
Arnèr
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [ar'nè] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Arnerio, en latin, en 1387, Arné (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Miquèu Grosclaude que's basa sus era atestacion de 1387, De Arnerio, qui mia a un nom latinizat Arnerius, donc probablament eth nom germanic d'òme Arnèr. L'etime qu'es shens sufixe. Cf. La Ileta e Arnès.
Franvillers
Istòria
thumb|Le monument aux morts de 1870 et celui de 1914 sont érigés côte à côte dans le cimetière, contre la haie du cimetière militaire. Les 23 et 24 décembre 1870, se déroula la Bataille de l'Hallue entre Prussiens et Français durant la Guerre de 1870. Le village fut donc aux premières loges, ce qui explique la présence d'un monument à la mémoire des victimes.
Sant Miquèl (Erau)
Luòcs e monuments
• Las Roïnas del Castèl de St-Miquèl, qu'a l'origina se sonava Castrum de la Trajena, culminant a mai de 800m d'altitud.
Fréchencourt
Fèrchincourt en picard (Fréchencourt en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Marco Marazzoli
Opèras
thumb|Venus jogant l'arpa, tèla de [[Giovanni Lanfranco, hèita entà Marazzoli e representant la soa arpa]]
Ascídies
Los ascidiacis (Ascidiacea), coneguts vulgarment coma ascídias, constituisson una classa d'animals urocordats. Se distribuisson per las mars de tota la planeta. A diferéncia dels autres tunicats, que nadan liures en fasent partida del plàncton, las ascídias son sèssils. Se'n coneisson aperaquí 2.300 espècias, e tres tipes principals: ascídias solitàrias, ascídias socialas e ascídias compausadas. S'agís de invertebrats marins amb forma de sac, que s'alimentan per filtracion.
Mayflower
Lo viatge
D'entre los ocupants de la nau i aviá trenta e cinc dissidents angleses, de Paires pelegrins, fòrça pioses, fugissent las persecucions de Jaume I d'Anglatèrra e en cerca d'un luòc per practicar liurament lor religion; e tanbe d'autres Europèus de diferentas nacionalitats. Gaireben totes los passatgièrs venián de mitans modèstes (pichons bordièrs, artesans…) e èran de puritans.
Ascídies
Consomacion a Occitània
Aqueles noms derivan de vit, penis, per semblança a un fallus (cf. La pebrina en catalan es dicha tanben vitxo o vitet o la siá homonimizacion en ditet).
Taxonomia
En l'actual classament son estats considerats obsolets los òrdres dels enterogons e los pleurogons e son estats elevats al reng d'òrdre los sosòrdres: Aplousobranchia, Phlebobranchia e  Stolidobranchia.
Mayflower
Lista dels passatgièrs
Una naissença fuguèt registrada a bòrd pendent la traversada : aquesta d'un nenon, del nom d'Oceanus Hopkins, e lo vailet d'Edward Fuller, William Butten, morriguèt pendent lo viatge. Una naissença foguèt tanben registrat alara que lo Mayflower aviá pas encara acostat e que los pelegrins cercavan un luòc ont s'establir : aquesta Peregrine White. drecha|vinheta|Baia del [[cap Cod.]] drecha|vinheta|Placa de remembre, dins la glèisa St. James, a Shipton (Shropshire), en memòria del bateg dels enfants More (foto de Phil Revell).
William Shockley
Biografia
William Shockey moriguèt lo 1989 dins la vila californiana de Stanford a consequéncia d'un càncer de prostata.
Recèrca scientifica
Inicièt los sieus primièrs trabalhs a l'entorn dels electrons als Laboratòris Bèles de Nòva Jersei, contunhant posteriorament en l'investigacion sul radar, fins que lo 1942 abandonèt lo sieu càrrer als Laboratòris Bèles per venir director del Grop de recèrca de la guèrra anti-submarina de l'Universitat de Columbia.
Cultura de Mississipí
Lei rasons de son declin son mau conegudas mai la màger part dei centres importants èran abandonats quand lei premiers explorators arribèron dins la region durant la premiera mitat dau sègle XVI. Pasmens, se mantenguèt dins certanei regions fins au sègle XVIII e la colonizacion sistematica dau territòri deis Estats Units d'America actuaus per de colons blancs.
Carpats
Las vilas pus importantas dans ou à proximité dels Carpats son: Bratislava e Košice en Eslovaquia, Cracòvia en Polonha, Cluj-Napoca, Sibiu e Brașov en Romania, e Uzhhorod en Ucraïna.
Bodsorc'hel
Geografia
Lo tres-quatren nòrd de la municipalitat forman un scenari pro bosselé, mas #que l'altitud mièja décroit progressivament cap al nòrd, transeünt de 230-240 mètres cap al sud a 150 mètres aperaquí en la part nòrd. Lo bourg de Botsorhel ne n'ocupa la part médiane, cap a 200 mètres d'altitud. Los dos corses d'aiga précités, Douron e Squiriou, forman als limits occidentales e orientales de la municipalitat dels vallées estrechas e dintradas d'una cinquantena de mètres per çò qu'es del scenari avoisinant e abandonan la municipalitat en direccion del Ponthou a un pauc mens de 100 mètres d'altitud. Pel passat, aqueles corses d'aiga an permeses lo bastiment de nombroses molins, la majoritat en ruïnes d'ara endavant. Botsorhel Es marrit desservi pels mejans modèrns de comunicacion, en restant una municipalitat enclavée en detriment de la relativa proximitat de la via exprimissi RN 12 París-Brèst (échangeurs de Plouégat-Moysan en direccion de París e de Plouigneau en direccion de Brèst. La via ferrée París-Brèst passa en efièch un pauc mai al nòrd sul territòri de la municipalitat del Ponthou e meteis a Sant-Éloy (comuna de Plouigneau), mas las estacions los mai prèpas se tròban a Plounérin (a unitat|8.5|km ) e Plouigneau (a Unitat|6|km ).
Àdet
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [a'dét] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : ''Bernat Wlm. d-Azet, Bernard W. de Aset, en latin, cap a 1180, Odo d'Aset en 1190, De Aseto'', en latin, en 1387.
La Sanha
Geografia fisica
La Sanha es una vila portuària que si situa sus la partida orientala de la peninsula formada per lo massís dau Cap Sicie. Lo relèu es donc ben marcat sus la màger part dau territòri comunau amb de variacions anant de 0 a 352 m sus una superficia de 22 km². La partida urbanizada ocupa lei dos tèrç nòrd d'aquel espaci. Lo pòrt principau si tròba au nòrd e sa forma generala es liada ai trabalhs realizats per lei chantiers navaus durant lei sègles XIX e XX. Lo sud es cubèrt per de seuvas mediterranèas. Lo liech de l'Oide, un riu costier de quauquei quilomètres en provenància dau massís dau Cap Sicie, marca mai o mens lo limit entre la vila e la seuva. I a pas d'autrei rius importants sus lo territòri de la Sanha.
De l'Antiquitat au sègle XIX
Segon lei recèrcas arqueologicas menadas dins la region de Tolon durant lo sègle XX, lo territòri de la Sanha dèu èsser poblat per de comunautats umanas dempuei au mens la fin dau darrier periòde glaciari. Pasmens, fins a la fin de l'Edat Mejana, la Sanha foguèt un endrech isolat onte si formèt un pichon vilatge que fasiá partida dau territòri de Sièis Forns. Leis informacions sus l'istòria dau luòc son donc raras avans lo sègle XVII.
Lo periòde dei Fabregas e Chantiers de Mediterranèa
Durant la segonda mitat dau sègle XIX e la premiera mitat dau sègle XX, la construccion navala assegurèt la prosperitat de la vila. En particular, gràcias a la crompa d'un segond chantier au Havre, lei Fabregas e Chantiers de Mediterranèa venguèron un actor major de la fabricacion de naviris civius e militars. En 1884, son ansin citats coma lo pus important chantier navau de França dins un rapòrt de la marina amb mai de 2,300 trabalhaires e 10 calas de construccion. Durant l'entre doas guèrras, la companhiá diversiquèt seis activitats dins l'armament amb la concepcion e la produccion de carris de combat per l'armada francesa.
Khanat bulgar de Vòlga
Lo Khanat bulgar de Vòlga èra un estat medievau qu'existiguèt dau sègle VII a 1236. S'installèron dins la region de confluéncia de Vòlga e de Kama dins lo corrent dei migracions nomadas dau pòble bulgar acomençadas vèrs 650. Au sègle VIII, lei Bulgars èran venguts majoritaris dins la region mai i foguèron probablament sota lo dominacion dei Cazars, un autre pòble nomada d'origina turca. Après l'afondrament de la poissança dei Khazars en 965, lo Khanat venguèt independent e aprofichèt sa posicion sus una crosiera comerciala importanta per se renfòrçar. Pasmens, deguèt faciar uneis incursions de pilhatge menadas per lei principats rus. Au sègle XII, aquò entraïnèt lo desplaçament de la capitala de Bolghar a Bilar. Enfin, au sègle XIII, lei Bulgars de Vòlga jonhèron la coalicion formada per la màger part deis estats de la region per resistir ais invasions mongòlas. Dins aquò, maugrat una victòria iniciala dei coalizats a Kernek (1223), lei Mongòls foguèron venceires en 1229. Annexèron definitivament lo Khanat en 1236.
Frémontiers
Geografia
Se tròba sus la rota en connectant Poix-de-Picardie a Conty, e es accessibla per la sortida  de la autoroute A16.
Il se trouve sur la route reliant Poix-de-Picardie à Conty, et est accessible par la sortie  de l'autoroute A16.
Davy Crockett
Carrièra politica
En 1834, publica una autobiografia A Narrative of the Life of David Crockett. En 1835, encara pèrd l'eleccion e se'n va al Tèxas.
La Revolucion texana
Participa a la defensa d’Alamo (23 de febrièr - 6 de març de 1836) e li es confiat la garda del palenc sud. La legenda dich qu'auriá desaparegut a l'escasença d'una sortida; lo jornal de José Enrique de la Peña afirma que foguèt fach prisonièr pel general mexican Manuel Fernández Castrillón e que foguèt executat somariament amb un dotsena d’òmes surs òrdre del comandant de las tropas Antonio López de Santa Anna. Mas aquesta version es contestada. Los rares sbrevivents d’Alamo afirman aver vist lo còrs de Davy Crockett pendent de l’assalt final. Son fuslh nomenat « Vielha Betsy » en omenatge a sa sòrre es expausat a San Antonio dins lo musèu Alamo.
Penin (Pas de Calais)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
L'Istòria de Pénin es liurament téléchargeable jos Word sul luòc : http://genealogies.ternois.free.fr/ Totas las généalogies de las familhas del vilatge (un centenat) son reconstituées sus aquel meteis luòc.
Venables
Venables en normand (Venables en francés) es una comuna normanda, situada dins lo departament d'Eure e la region de la Nauta Normandia.
Trigança
Trigança (Trigance en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament de Var e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Pernes
Geografia
Pernes Se tròba a 83 m d'altitud.
Pernes se trouve à 83 m d'altitude.
Istòria
A l'image de nombroses pòbles, Pernes a dotat d'un passat ric en sobeiranetats multiplas #que se son succedits sus las siás tèrras. Entre aquelas autoritats en exercint lo contraròtle de la châtellerie, los comtes de Sant-Pol en #èsser segurament los primièrs. En 1569, èran totjorn de mèstres del castèl, del molin, dels jardins, dels marais dichas marais del comte, de la prévôté e unes autres bens d'importància.
Les Essards (Charanta Maritima)
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
Sant Martin de l'Arçon
Toponimia
Lo determinant : Arçon es lo nom d'una proprietat galloromana, la d'Arcius, amb lo sufixe -onem. Arçon tombèt jos l'atraccion paronimica del mot francés [e occitan] arçon, « armadura de la sèla », d'aitant qu'aquela nocion correspond a la situacion topografica del vilatge. Ne resultèt que l'article s'i ajustèt. Lo determinant es ara desconegut dins l'usatge popular.
Nakalipithecus
Descripcion
Las dents fossilas èran cobèrtas per un esmalt prigond, çò que vòl dire que foguèt un mamifèr que se noirissiá de fòrça vegetals durs, coma de noses o de granas. Segon aquò, la mesura de l’espècia foguèt determinada coma la d’un ominid a mièg camin entre una gorilla femela e un orangotan.
Grèc ancian
D'en primièr notada pel lineari B, un sillabari, la lenga grèga antica utiliza mai durablament l'alfabet grèc, influenciat per l'alfabet fenician. Coma lenga fleccionala, lo grèc ancian possedís tres declinasons estructuradas segon cinc cas, tres genres gramaticals (masculin, femenin e neutre) e tres nombres (singular, dual, plurial). Los verbes grècs ancians an tres diatèsis (activa, mejana e passiva) e son classificadas en dos grands sistèmas de conjugason que son tematics o atematics. La sintaxe es fòrça sopla.
Escritura
D’escrituras mai ancianas existèron en Grècia, mas aurián pas a estat utilizat a notar lo grèc:
Es enseguida l'alfabet grèc, eritat dels Fenicians e de lor alfabet, que foguèt utilizat jos diferentas versions (dichas epicoricas) a partir del sègle IX AbC. o del sègle VIII AbC. puèi foguèt normalizat e impausat al rèste del mond ellenofòn per Atenas en 403 AbC. Apondent de vocalas a aqueste abjad semitic, los Grècs son los inventors dels alfabets occidentals. En efièch, manlevat pels Etruscs (cf. Alfabet etrusc), que lo transmetèron als Romans, Que faguèron espelir l'alfabet latin mas tanben, sens passar pels Etruscs, à l'alfabet gotic, a l'alfabet cirillic, a l'alfabet còpte, etc.
Jonatan (Bíblia)
Jonatan (en ebrieu: יְהוֹנָתָן / יוֹנָתָן « aqueste que Dieu a donat ») es un persontge biblic. Es prince del reialme d'Israèl a l'epòca ont son paire Saül es rei.
Pas-en-Artois
Geografia
Elle se situe à 12 kilomètres de Doullens, 26 d'Arras, 34 d'Amiens et 82 de Lille.
Istòria d'Espanha
Preïstòria e premiers pòblaments antics
Lei traças pus ancianas de preséncia d'ominidats (Homo antecessor) en Espanha foguèron descubèrtas sus lo sèti paleontologic d'Atapuerca e datan de 1,2 milions d'annadas. Puei, s'i desvolopèron ò s'i installèron divèrseis espècias pus desvolopadas coma Homo heidelbergensis ò Homo neanderthalensis. Enfin, l'òme modèrne (Homo sapiens) i arribèt i a 35,000 ans après lo passatge dei Pirenèus.
Periòde visigòts e conquista musulmana
thumb|right|[[Peninsula Iberica vèrs 750.]]