cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reialme d'Arle
La succession de Loís lo Cèc (930-942) e l'annexion al reialme de Borgonha transjurana (942-1032)
Malgrat l'intervencion de Raol de França, que paréis a Anse a partir de junh de 932, , Carles Constantin capita sonque a gardar lo govèrn de Viena e del Vienat. Aquesta d'Oton I contra Uc d'Arle, qu'assag un darrièr retorn a la mòrt de Rodolf II de Borgonha en 937 en esposant Bèrta de Soaba, permetèt fin finala al jove Conrad III d'accedir al tròn. vinheta|Lo Sant Empèri roman germanic vèrs l'an mila (en jaune: lo Reilame de Borgonha). vinheta|Lo Reialme d'Arle entre lo [[Reiaume de França|Reialme de França e lo Sant Empèri roman germanic en 1030.]] vinheta|Lo comtat de Provença dins lo [[Sant Empèri Roman Germanic|Sant Empèri roman germanic en 1180]] La patz tornant après 940, un acòrdi de tres partidas entre Franceses, Otonians e Bosonids confòrta la posicion du novèl rei de Borgonha per una seriá de maridatges reials: Conrad esposa Matilda, la sòrra del rei de França. En parallel, lo poderós marqués comte Uc lo Negre aparéis alara coma garda de l'eritatge bivinid als marges del reialme de França e del reialme de Conrad.
La reialtat d'Arle efectivament assegurada pels emperaires (1032-1250)
Finalement, se farà sacrar Rei d'Arle en 1231 per aqueste darrièr personatge e tornèt prene en dirècte, per un temps, lo govèrn del reialme, utilizant un pròche nomenat Cai de Gurzan, legatèri de l'autoritat reiala, coma relai de son autoritat dins la region. Los afars d'Itàlia li impausa pasmens de tornar daissar lo sud-èst de la Gàllia, e 4 autres vicaris se succediguèron: Enric de Revello (? - 1238), Supramonte Lupo (1238), Bernart de Lorèta (1238 - 1240) e Gautièr de Manupello (1240 - ?). Pasmens aquestes darrièrs, pichons senhors Italians, èran pas de nòbles locals nimai important, e jamai aguèron los mejans de lor ofici.
La fin del reialme d'Arle
Lo principat de Montbeliard (darrièra possession imperiala del reialme d'Arle) ven francés en 1793 pendent las guèrras revolucionàrias. Aqiuesta presa marca l'alargament maximal de França dins l'ancian reialme de Borgonha. Primièr, lo comtat de Valentinés casèt dins l'escarcèla dels reis de França en 1419, la Bresse, lo Bugey e lo país de Gex son preses en 1601 pendent lo tractat de Lion (1601), lo comtat de Borgonha amb lo tractat de Nimèga en 1678, la principat d'Auranja en 1713 pendent los tractats d'Utrecht (1713) e lo Comtat Venaicin amb la vila d'Avinhon en 1791.
Bouin
Bouin es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Vendea e la region daus País de Leire.
Escrivan
235px|thumb|Monge trabalhan a son escritòri. Un escrivan es una persona que es dedia a la composicion literària. De forma larg, un escrivan es una persona qu'escriu tèxtes mejans quin que siá tipe de document, un autor d'obres escrichas o inttrepresa qu'utiliza l'escriptura per difusar sa idèas o a aqueles des autes. Dempuèi l'alfabetizacion de l'enfant, es pòt considerar que quine que siá persona siá un escrivan, mas lo tèrme abitualament se redusís a aqueles que fan profession d'aquela activitat. Pasmens, s'agís pas d'aver un vejaire sonque comercial: aquel que desira o èsser pòt venir escrivan malgrat que l'òbre sapita pas a se publicar jos quin que siá cap format. Dins las innombrablas formas en que un escrivan pòt exercir i a lo teatre, la poesia, la prosa, l'assag, lo jornalisme, l'senari, e dins quin que siá genres literaris existissent.
Canejan (Val d'Aran)
Vilatges e masatges
Es vilatges son :
Eraldica
Blasonament: De sinòple, ua glèisa, d’argent, dubèrta, de sable. Timbrat damb corona dubèrta deth sègle XIV des reis d’Aragon.
Jaguar europèu
Es prumères réstes fossils d'aguest animal sigueren trapades en Olivola, Itàlia. Se n'an trapat d'autes en Anglatèrra, Alemanha, Occitània, Espanha e eth País Bas. D'autes réstes semblantes an sigut trapades en Africa de l'Èst e poirien éster tanben apartenhents a aguesta espècia. Eth jaguar europèu avie carcateristiques comunes damb eth tigre e eth leon e dilhèu ère dera madeisha familha.
Descripcion
31 de julhet
Decèsses
Vejatz tanben:
Economia de la coneissença
Fin finala, se podèt parlar de « novèla economia » o « d'economia postindustriala ».
America
L'epicentre de l'« economia del saber » se trapa de segur en Califòrnia. I a per exemple a l'universitat Stanford dos professors: Paul Romer, campion dels nòus concèptes de la creissença economica, e Stephen Krasner, que conceptualiza los analisis modèrnes de la sobeiranetat. Paul Romer intègra dins sos analisis la contrencha constituida per las limitacions de las ressorças naturalas pel mond.
Japon / China
Un dels melhors pensaires sul subjècte es lo professor japonés Ikujiro Nonaka. Lo Japon es fòrça vigilant sus la proteccion de la coneissença, coma amb l'utilizacion de metadonadas dins la descripcion de las ressorças informaticas correspondent als imatges numerics, per l'industria fotografica.
Botanista
vinheta
Classa sociala
La nocion de classa sociala designa, dins son sens mai larg, un grop social de grand espandiment (çò que lo diferencia de las simplas professions), pres dins una ierarquia sociala de fach e non de drech (çò que lo diferencia dels òrdres e de las castas). Se constituís un motiu central de la critica marxista del capitalisme, li es pas pròpre: aquela nocion fa partit del lexic sociologic corrent. Los debats pòrtan sus la natura dels rapòrts entre classas socialas, sul critèri de lor diferenciacion, e sus la quita pertinéncia del concèpte a la vista de las transformacions sociologicas que coneguèron las societats (post)industrialas.
Las classas socialas eissidas d'un rapòrt antagonista
Karl Marx dins sos analisis de la societat industrializada revelèt l'existéncia de classas socialas, gropaments d'individús partejant d'intereses comuns. Lo nombre d'aqulas classas socialas foguèt pas estrictament definit. Aquò depend dels seus obratges e de l'epòca de lor redaccion. Lo nombre considerat variava de tres a sèt. Dins son obratge Las Luchas de las classas en França, definís sèt classas socialas :
Jarrie
Geografia
La municipalitat de Jarrie es prèp de Vizille, Grenòble e Camp-sus-Dragon.
Istòria
le 19 août 1587 eut lieu la bataille de Jarrie.
A Love Supreme
A Love Supreme es un album de John Coltrane qu'espeliguèt en 1964. Es considerat coma un dels albums màgers del jazz e una de las melhoras òbras del musician.
Windows 8
Windows 8 es la version del sistèma operatiu Windows multiplatafòrma qu'es comercialisada dempuèi lo 26 d'octobre de 2012. Ben que lo sistèma s'apela Windows 8, s'agís de la version NT 6.2, la primièra version de Windows NT 6 essent Windows Vista (NT 6.0). La version Windows 8.1 (version 6.3) es una mesa a jorn gratuita de Windows 8 qu'es disponible dempuèi lo 17 d'octobre 2013. Son successor es Windows 10, sortit en julhet de 2015.
Califat
Aquel mot servís tanben a designar lo quita regim politic e lo periòde pendent que s'exercís.
Los Omeias (661-750)
Los Omeias èran ligadas amb lo tresen califa, Othman. Quand aquel fuguèt assassinat, d'oposants portèron al poder Ali, cosin e gendre de Maomet, ambedos èran ligats a Othman cridèron venjança, per exemple l'omeia Muawiya I, qu'èra alara governaire de Siria. A la seguida de combats, Ali foguèt escartat del poder per un arbitratge, e Muawiya fuguèt proclamat califa pels Sirians (661). Sols los chiitas reconeisson la legitimitat d'Ali. Aquel que foguèt assassinat onga pels kharidjitas, sos ancians partisans, pas res pus s'opausa enseguida al reialme dels califas omeias. thumb|Vista de la Granda Mosqueta de Kairuan tanben nomenada mosqueta Oqba Ibn Nafi; fondada en 670 pel general omeia Oqba Ibn Nafi (mas son aspècte actual data subretot del sègle IX), es la mai anciana e prestigiosa de l'Occident musulman e testimònia de l'espandiment del califat omeia fins al Magrèb . La Granda Mosquée de Kairuan es situada dins la ville de Kairoan en [[Tunisia.]] Pasmens, dempuèi los ans 680, de trebolums intèrnes gaireben acabèron amb aquela dinastia, mas capita totjorn a reviscolar :
Los Omeias longtemps preferissián far pagar al non musulmans d'impòsts (capitacion e impòst fonzièr) puslèu que de los convertir. Pasmens los successors d'Abd al-Malik causiguèron una solucion mai flaca : èran encoratjadas las conversions, e pels convertits la capitaciones remplaçada per l'almòina legala del cresent; mas l'impòst fonzièr contunhava sus lors tèrras (jol pretèxte qu'aquelas avián pas estat convertidas).
Los Abbassidas (750-1258)
La novèla dinastia abbassida conservèt la foncion de califa fins al sègle XVI mas aqueles califas an exercit lo poder pendent de periòdes limitats.
Lo califat jos tutèla (945-1180)
Après que mermèt pauc a pauc, l'estatut del califa venguèt pas qu'aquel, simbolic, de « comandaire dels cresents », e la realitat del poder politic la realiza de dinastias non arabas.
Los Seldjokidas (1055-1180)
De fait, le pouvoir seldjoukide s'empara de la Syrie (mais los crosats prenon Jerusalèm en 1099) e l'Asia minora. Mas rapidament de rivalitats espelisson entres los clans turcs e lo poder dels sultans s'aclapa.
Sent Aforian
Sent Euforian (Saint-Symphorien-sur-Couze en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de la Nauta Vinhana e la region de la Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Senots
Geografia
Pichon vilatge situat al sud-oèst de l'Oise en la Picardie, Senots fa partida del costat de Chaumont en vexin.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Villars-le-Sec
Geografia
La commune est administrativement rattachée au canton de Beaucourt. Selon les plaisantins, Villars-le-Sec doit son nom au fait qu'il serait le village français le plus éloigné de toute côte.
Blumenau
Blumenau es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina. Sa populacion èra estimada a 304 162 abitants en 2007. Sa superfícia totala es 520 km².
Villars-le-Sec
Istòria
La première mention de la localité dans les archives date de 1282, sous le nom de Ueler.
La Bocariá
La Bocariá (Labouquerie en francés) es una anciana comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Dempuèi lo 1èr de genièr 2016 es comuna delegada de la comuna novèla de Beaumontois en Périgord.
Alby-sur-Chéran
Istòria
Le 14, le comte Amédée II de Genève accorda au bourg d'Alby une charte de franchises, avec marché hebdomadaire et une foire annuelle à la Saint-Martin qui se tient depuis tous les 11 novembre,.
Batalha de Palèrme (1676)
Lo bilanç dau combat foguèt catastrofic per leis Espanhòus e leis Olandés que perdiguèron 12 vaissèus, 6 galèras, 4 brutlòts e 2,000 a 2,500 marins tuats, compres leis amiraus Don Diego de Ibarra e Jan den Haen que comandavan respectivament lei naviris espanhòus e olandés. De son caire, la marina francesa perdiguèt solament 200 tuats e bleçats e ganhèt lo contraròtle de la Mar Mediterranèa.
Comunautat de comunas de Convergéncia Garona
Evolucion
Lo 1èir de genèir 2018, Cardan, venguda de la Comunautat de comunas dau Crionés, e Escoçans, venguda de la Comunautat de las Comunas Ruralas de l'Entre Duas Mars, aderín a la comunautat.
Neuf-Mesnil
Istòria
La commune a été touché le 3 août 2008 par une violente tornade ayant également frappé les communes environnantes particulièrement Hautmont et Boussières-sur-Sambre.
Ràdio Lenga d'Òc
Ràdio Lenga d'Òc pòt designar :
.NET (Microsoft)
.NET (prononciat sovent a l'anglesa, "dòtnet") es un ensems de compausants logicials que pòdon èsser aponduts comprés dins lo Sistèma operatiu Windows de Microsoft. Es l'entorn per la creacion, distribucion e execucion de totas las aplicacions que supòrtan aquel entorn. La tecnologia .NET foguèt introducha en 2000 per Microsoft. Al començament foguèt concebuda coma alternativa a Java, de l'entrepresa Sun Microsystems.
Ruta graveolens
Cultura
Una talha sevèra a la prima favoriza l'aparicion de rebrots.
Havange
Istòria
Actuellement, Gondrange, hameau de Havange, est encore représenté par deux fermes.
Ruta graveolens
Cultura
La planta se semena aisidament.
Istòria
Es un repulsiu pels insèctes, coma las nièras e los pesolhs. alt=Ruta in a cup of coffee (Ethiopia)|vinheta|Fuèlhas de ruda dins una tassa de cafè en Etiopia. alt=Ruta in tea (Ethiopia)|vinheta|Fuèlhas de ruda dins una tassa de tè en Etiopia. Es tanben reputada per alunhar las vipèras. Tanben pòt servir a alunhar los cats.
Lista dels caps d'Estat de Ghana
Caps d'Estat de Ghana (1957 fins a uèi)
Après l'independéncia de Ghana (formada per l'union entre Còsta d'Aur e la Togolandia Britanica) l'an 1957 fins a l'an 1960, lo país aguèri coma cap d'Estat la reina Elisabeta II del Reialme Unit representada per de governadors-generales
Republica de Ghana (1960 fins a uèi)
Ghana devenèt republica lo 1 de julhet 1960. Vaquí la lista dels presidents de Ghana fins a uèi.
Narcis Mršić
Narcis Mršić (Jesenice, 2 d'agost de 1951 - Kranj, 16 de setembre de 1997) foguèt un biologista croateslovèn.
Salinas (Califòrnia)
Salinas, situada dins una val fluviala del meteis nom aperaquí 13 km de l'Ocean Pacific, es lo sèti e la mai granda vila del Comtat de Monterey, en Califòrnia. En 2018, sa populacion èra estimada a 156 259 abitants.
Vila natala de l'escrivan John Steinbeck, podèm tròbar aicí l'ostal de sa jovença, aital que los decòrs d'unes de sos libres, coma Cannery Row, qu'es lo nom d'una rota a Salinas.
Bourg-Charente
Bourg-Charente es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
4 de julhet
Decèsses
Vejatz tanben:
Soize
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Djer
Que seré estat lo hilh de Her-Aha e lo son regnta qu'auré començat de cap a -3100. Qu'èra un rei deu periòde tinita e Tinis que ho justament la soa capitala. Com lo autes rei de la soa dinastia que ho sepelit dens la necropòli d'Abidòs (a Umm el-Qa'ab).
Dinky Toys
Los purmèrs modèls qu'èran de plomb abans d'emplegar l'aliatge zamac.
Oadji
esquèrra|vinheta|100px|Estela muishant lo nom de Her de Oadj, sala tinita deu [[Lovre]] Oadji (nom ipotetic interpretat peu hèit qu'èra escrivut dab lo ieroglif qui representa ua sèrp, oadj en egipcian antic) que ho un faraon de la I dinastia durant lo periòde Tinita.
Durban de las Corbièras
thumb|left||Torre del castèl vièlh de Durban de las Corbièras.
Planeta
Lei limits actuaus
La definicion adoptada en 2006 per l'UAI foguèt criticada car s'aplica unicament ai planetas dau Sistèma Solar. I a ges de critèri ò d'indicacion per l'estendre ais exoplanetas. Òr, dempuei lo començament dau sègle XXI, lei descubèrtas se multiplican ambé 3,874 exoplanetas identificadas au 1 de novembre de 2018.
Per lei diferenciar, leis astronòms assaian de precisar la massa critica que permet d'entraïnar lei reaccions de fusion nucleara. Lo lindau seriá situat entre 12 e 14 massas jovianas mai, a l'ora d'ara, aquelei valors son pas universalament acceptadas. Per exemple, la basa de donadas deis exoplanetas de la NASA lo fixèt a 30 massas de Jupitèr
La formacion dei planetas
Durant aquela fasa, lei còrs protoplanetaris coneisson de perturbacions orbitalas importantas. Certanei son susceptiblas d'entraïnar l'expulsion de l'objècte en defòra dau sistèma planetari. Pasmens, pòdon tanben favorizar la creissença dei protoplanetas desplaçadas vèrs de regions onte pòdon trobar d'importantei quantitats de gas e de poussa. La dispersion dei rèstas dau nívol protoestellar per lo vent solar emés per l'estela centrala marca l'acabament dau procès de formacion dei planetas e l'estabilizacion progressiva deis orbitas.
Segon lei simulacions numericas, un tal mecanisme permet d'explicar la formacion d'una planeta tellurica coma la Tèrra en 10 a 100 milions d'ans. De mai, se la massa de la protoplaneta passa un lindau estimat entre 3 e 5 massas terrèstras, es tanben capable d'explicar la formacion de gigantas gasosas dau tipe Jupitèr que son probable formadas d'un nuclèu rocassós (ò metallic) cubèrts de jaç d'idrogèn. En revènge, a encara de dificultats per explicar totei lei cambiaments d'orbita dei planetas ò per precisar mai la durada de formacion d'un objècte.
Atmosfèra
La màger part dei planetas conegudas an – ò semblan d'aver – una atmosfèra substanciala. Aqueu fenomèn s'explica per sa gravitat relativament importanta que permet de mantenir de gas a l'entorn de sa superficia. La composicion iniciala d'aquelei gas es probable la meteissa d'aquela de la nebulosa estellara a l'origina de la formacion dau sistèma planetari. Puei, evoluciona en foncion :
La Linda
Toponimia
La prononciacion es [la’lindɒ]. Las fòrmas ancianas son Castrum de la Lynde en 1270, La Lindia en 1289, vocatum in vulgari la Linda en 1351, Villa Lindeye en 1316. Dauzat explica La Linda per lo nom del senescal anglés Joan de la Lynde, que fondèt la bastida en 1267, mas, explican Chantal Tanet e Tristan Hordé, lo nom del senescal ven del nom de la vila. La Linda s'explica pas per lo nom de la vila de l'antica Diolindum, per de las rasons foneticas. Segon Tanet e Hordé, pr'amor de la preséncia de fonts, lo nom de La Linda es lo femenin de l'adjectiu occitan linde, vengut del latin limpidus. Segon lo site de las comunas de Dordonha, La Linda ven probablement del latin limitem « limit, frontièra[; mas de qué ?] », puèi l'attraction de l’occitan linda explica lo nom actual.
thumb|250px|center|Panèl bilingue de la gara de La Linda.
Neuville-en-Avesnois
Istòria
Les premières informations datent de la fin du. Neuville est répertorié comme une paroisse du décénat d'Haspres. La seigneurie est mouvante du comte de Hainaut à qui la ville doit ost et chevauchée; l'abbaye de Maroilles possède un dîmage et le droit de conférer un bénéfice ecclésiastique. Neuville subit de nombreuses incursions et invasions. Les l'ont particulièrement touché.
Organizacion del Tractat de l'Atlantic Nòrd
La formacion dau Pacte de Varsòvia
Lo rearmament de la RFA, acceptat per permetre l'intrada dau país dins l'OTAN, suscitèt de reaccions vivas de part de sei vesins europèus. Per limitar lo risc d'una reaparicion dau militarisme alemand, URSS prepausèt la reünificacion dau país que seriá vengut un estat neutre. Puei, après lo refús dei poissanças occidentalas, lei Sovietics demandèron de jonhér dirèctament l'OTAN. Enfin, après un segond refús, decidèron de formar la sieuna aliança en vista de negociar la dissolucion simultanèa dei doas organizacions.
De la Destenduda a la disparicion de l'Union Sovietica
La Destenduda permetèt tanben de negociar d'acòrds amb lo blòt sovietic per amaisar lei tensions e empedir un conflicte dirèct. Aquela politica foguèt oficialament mesa en plaça en 1978 amb l'adopcion de dos objectius novèus per l'aliança qu'èran lo mantenement de la patz e lo melhorament dei relacions entre l'Èst e l'Oèst. Aquò favorizèt la signatura dau Tractat de Non Proliferacion deis Armas Nuclearas (1968) e de divèrsei tractats permetent d'empedir una corsa ais armaments (tractat ABM, acòrds SALT I e SALT II).
Acòrdis de cooperacion e d'associacion amb d'autrei país
thumb|Partenariats principaus de l'OTAN en 2019.
Chagrin d'Amour
Grégory Ken defuntèt en 1996.
Björn Borg
Lo bilanç
Tanben ne son de destriar ambedoas las siás finalas de Wimbledon contra John McEnroe, la primièra ganhada, en 1980, e la segonda, perduda (aprèp 41 victòrias adereng, recòrd del torneg) en 1981.
Los recòrds
Los recòrds detenguts per Björn Borg, levat los citats çai-sus, son:
Élégance
Élégance èra un grop de pop funk francés de las annadas 1980, compausat mai que mai dels Franceses Marc Ricci e Pierre Zito.
Amin Maalouf
Biografia
Recebèt lo Prèmi Prince d'Astúrias de literatura en 2010.
Mal uèlh
Grècia
I a una autra forma de "tèst" que lo "garisseira" prepara de dòlsas perçadas d'espinglas. Puèi enluca una candèla e trapa una dòlsa espinglada amb de cisèls. Puèi l'utiliza per far lo signe de crotz sul malaut She then uses it to do the sign of the cross over the afflicted pendent que se demanda a l'adolentit de pensar a aqueste que poirà aver getat lo mal uèlh. Puèi la garisseire plaça las dòlsas sus la flama. Se brutla en siléncia, i a pas de mal uèlh present; pasmens, se la dòlça peta o brutla amb de bruch, aquò significa que la persona a que pensa a l'adolentit es aquesta que lancèt lo mal uèlh. Quand la dòlça peta, lo mal uèlh desluira l'adolentit. Las dòlças que brutlan amb de bruch son consideradas coma essent λόγια - mots - bocada bruta que s'e'n deuriá mesfiar. La dòlças brutladas son atudadas dins un veire d'aiga e son interradas pel jardin amb las espinglas que lo tot es considerat coma contaminat. Lo grècs tanben devian lo mal uèlh disent φτου να μη σε ματιάξω! which translates to "Que que siá, m'agaches pas!" Al contrari d'una cresença populara, lo mal uèlh es pas necessàriament geta per quaqu'un que vos vol damatge, mas aquò ven l'admiracion. Qu'es tecnicament possible de se donar lo mal uèlh, es conselhat d'èsser umil.
Batalha de Cassel
La batalha de Cassel ò batalha de la Peene se debanèt lo 11 d'abriu de 1677 durant la Guèrra d'Olanda. Opausèt una armada francesa dirigida per Felip d'Orleans, assistit per lo manescau d'Humières e lo manescau de Luxemborg, (34,000 ­òmes) a una armada olandesa comandada per lo stadhouder Guilhem d'Aurenja (32,000 òmes). S'acabèt per una victòria francesa majora qu'entraïnèt la conquista de la màger part d'Artés que foguèt definitivament annexada a l'eissida de la guèrra l'annada seguenta. Lei Francés perdiguèron entre 4,000 e 4,500 tuats e bleçats e leis Olandés de 7,000 a 8,000 tuats e bleçats e 4,000 presoniers.
Mal uèlh
Brasil
Al contrari de fòrça culturas lo mal uèlh es pas de riscar pels nenons. Los "Pagans" o nenon sens baptisme son puslèu considerat coma un risc per las mascas. Es benlèu un rebat de la cresença galiciana de las meigas o portugusa de las magas. Aquestas magas foguèron interpretadas coma de mites, mai sovent sornes, que destorba los enfants la nuèch e lèvan lo energia. Per aquò, los brasilians cretians plaçan d'amulets en forma de crotz, sota e desús los lièchs ont dormisson los mainats.
Índia
En general en Índia, venent dels mites istoricas, los nenosn e recent nascut and newborn infants aran lors uèlhs maquilhats. Se farà denegre, que segon las cresenças indianas, lo negre alunha lo mal uèlh o l'aura malfasenta. Dins l'Andhra Pradesh e Telangana, la gents nomenan aquò 'Disti' o 'Drusti'. Per levar Disti las gents seguisson diferets metòdes basats sus las diferetas cultura o zonas. Los elements utilizats per levar lo Disti son la pèira de sal, pigments roges o pelhòts onchats. En mai de personas amb aquestes elements fan lo torn de la persona tocada per Disti e lo brutlan après.
Damase Arbaud
D'un ponch de vista de la grafia, Arbaud, erudit acostumat a la grafia classica dei tèxtes vièlhs s'opausèt au Felibritge coma o sotalinha Renat Merle.
Malhèras
Toponimia
Las fòrmas ancianas que son ''par. Sancte Quiterie de Malheras, en 1274, ecclesia de Malheriis, en latin, cap a 1320, de Malheriis, en latin, en 1336 e 1340, Malheres, en 1336 e 1340, capellanus de Malheriis'', cap a 1375. La prononciacion qu'ei [ma'ʎɛrəs].
Ititas
Origina
L'origina dels ititas es pas clarament establida. Èran un pòble indoeuropèu, que sa preséncia en Anatolia orientala es atestada a la fin del millenni II abC, amb dos autres pòbles que parlavan de lengas aparentadas, los palaïtas, dins lo nòrd e los lovians dins l'oèst. Aquels pòbles son identificats gràcias als noms de lors lengas coneguts per los tèxtes, lo palaumnili, dins la lenga de Pala, lo luwili, dins la lenga de Luwiya e lo nešili dins la lenga de Nesa, es a dire l'itita.
Beauvoir (Iona)
Geografia
La municipalitat de Beauvoir se tròba en plena cœur del Yonne (89), pas luènh d'Aussèrra, de Toucy (coneguda coma vila natala de Pèira Larousse, l'illustra fondator dels diccionaris del meteis nom). Aquela municipalitat se tròba nichée a la cœur d'una sòrta de vallée, es surplombée pel tuc de la Champagne. Aquel tuc alberga d'en un autre luòc lo réservoir municipal #qu'alimenti una bona part de la comuna (La Epinoy per ex). L'autra part en essent jos la tutelle del Sindicat de las aigas (Las Tessons o lo lotissement la Pelle de la Vila).
Nòtas
<references group=N/>
.ipiranga
(nom d’entrepresa brasilièra, mot tupi que significa "riu roge") es un nom de domeni generic depausat per societat brasilièra Ipiranga Produtos de Petroleo S.A. Es en servici dempuèi lo 26 de julhet de 2015.
Germiny
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mistral (vent)
Efièches del vent
180px|right|thumb|Arbres desraiçats pel vent thumb|Preguiera dins lo [[Lo Martegue|pòrt de Carrò destinada a protegir lei marins durant lei brefoniás de mistrau.]]
Un exemple de sa fòrça foguèt visible pendent la partida França-Sud-Africa pendent la Copa del Monde de Fotbòl 1998, ont l'equipa atacant contra lo vent aguèt de dificultats e far avançar lo balon per de tirs longs.
Particula elementària
Leptons
I a sièis menas, o sabors de leptons, que tres an una carga electrica negativa e tres son neutres. Mas, a la diferéncia dels quarks, un lepton pòt s’encontrar sol.
Martinvelle
Martinvelle es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Particula elementària
Boson de Higgs
Lo boson de Higgs aviá pas encara jamai detectat. Sa traca dempuèi lo començament del sègle XXI èra l’escomesa màger de la fisica de las particulas. Lo Large Hadron Collider (LHC) europèu, en foncion dempuèi lo 10 de setembre de 2008, foguèt concebut largament per poder balhar una responsa sus l'existéncia del boson de Higgs.
Robèrt Lafont
Biografia
Robèrt Lafont nasquèt a Nimes en 1923 dins una familha protestanta de Vaunaja dau costat de sa maire Alícia Virgínia Noguier. Après lo divòrci de sei parents anèt viure en cò de sei grands dins un vilatjon de l'èst de Nimes, Cauviçon. Partiguèt dins son adolescéncia en 1936 amb son paire, qu'èra foncionari de Finanças, a Lons-le-Saunier, e aquel exili li faguèt recuperar mai fòrtament l'occitan.
Territòri dau País d'Ais
Lo Territòri d’Ais, Beurecuelh, Boc Bèl Èrm, Cabriés, Castèunòu lo Roge, Codoç, Agulhas, Fuvèu, Gardana, Griasca, Jocas, Lambesc, La Ròca d'Antarron, Lo Pueg de Santa Reparada, Lo Tolonet, Lei Penas de Mirabèu, Mairarga, Mairuelh, Mimet, Pertús, Puegnier, Peiròla, Pueglobier, Ronha, Rosset, Sant Antonin de Baion, Sant Canat, Sant Estève Genson, Sant Marc de Jaumegarda, Sant Pau de Durença, Sumiana e Caulònga, Tretz, Vauvenarga, Venèla, Ventabren e Vitròla (oficialament en francés, Territoire d’Aix-en-Provence, Beaurecueil, Bouc-Bel-Air, Cabriès, Châteauneuf-le-Rouge, Coudoux, Eguilles, Fuveau, Gardanne, Gréasque, Jouques, Lambesc, La Roque-d'Anthéron, Le Puy-Sainte-Réparade, Le Tholonet, Les Pennes-Mirabeau, Meyrargues, Meyreuil, Mimet, Pertuis, Peynier, Peyrolles-en-Provence, Puyloubier, Rognes, Rousset, Saint-Antonin-sur-Bayon, Saint-Cannat, Saint-Estève-Janson, Saint-Marc-Jaumegarde, Saint-Paul-lès-Durance, Simiane-Collongue, Trets, Vauvenargues, Venelles, Ventabren, Vitrolles ) es un territòri de la Metropòli d'Ais Marselha Provença. Correspond a l’anciana comunautat d’aglomeracion dau País d’Ais.
Saint-Clément-des-Levées
Geografia
Aquela municipalitat ligérienne se situa en amont dels Rosèrs-sus-Loire, partejada entre la vallée de la Loire e lo Baugeois.
Istòria
Ancian vilatge de mariniers de Loire amb sèt pòrts partits la longitud de la comuna.
Archius/Gen Feb 2006
15 de febrièr
se un consensús clar se desgatja lo 23 de febrièr, l'article es, segon lo consensús obtengut, siá conservat siá suprimit per un administrator e la discussion archivada. Dins lo cas contrari, la discussion se perseguís fins al 2 de març.
.lexus
(marca d’automobilas) es un nom de domeni generic depausat per societat japonesa Toyota. Es en servici dempuèi lo 26 de julhet de 2015.
Miermaigne
Istòria
A, 1648, disette a Miermaigne. En 1709, lo blat congèla. En 1749 i i aviá un instituteur a Miermaigne. Lo comtat de Miermaigne a donat per cartas brevets pel rei Louis XVI lo 2 de setembre de 1775 en favor del marques Gueau de Reverseaux, un poteau del drech d'anautita justícia del comtat i aviá plantat al bourg,que # s'establissiá sus el los affichages .Primièr e darrièr comte de Miermaigne, aquel a jutjat e executat jol govèrn revolucionari lo 22 de febrièr de 1794 .Lo curé de Miermaigne a la meteissa epòca es la abbé de Chabot prénommé "Charlemagne" a gerit la parròquia dempuèi setembre 1758, presta serment a la nòva constitucion lo 9 de genièr de 1791, a elegit cònsol de la municipalitat #qu'èra parròquia de contunh expulsada coma rebèla écroué a Chartres, salvat per la devocion e l'influéncia de la siá nièce Charlotte de Chabot sus Bentabole convencionala en mission sobrenomenat lo "pichon Marat". Lo 7 de novembre de 1795, apreciat de la populacion, "Charlemagne" a restablit en la siá foncion de cònsol.
Lo Sambuc e Pèirapuerc
Lo Sambuc e Pèirapuerc (en italian, Sambuco-Pietraporzio ) la es una anciana comuna occitana creaa en 1928 per la fusion del Sambuc e de Pèirapuerc e suprimia en 1947 a l'escasença de la reconstitucion d'aquelas comunas.
Chamrousse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Adenina
Proprietat
Aquesta capacitat de formar ligams idrogèn que hè pujar lo punt de fusion de cap a -  (puish que cau mei d'energia entà dissociar un compausat qui los son elements be son estacats per aqueths ligams idrogèn).
Economia del Vanuatu
La font principala d'impòstes es principalament las importacions. Lo desvolopament economic es limitat per la dependéncia de relativament paucs de produches d'exportacion, per la vulnerabilitat a las catastròfas naturalas, e per de distàncias longas dels principals mercats de consumidors.
Salàs de Pallars
Geografia
Salàs de Pallars es un dels pauques municipis del Pallars Jussà que se mantenon inalterats al long del temps: l'an pas espandit dins los darrèrs cent ans ambe cap autre municipi suprimit, nimai l'an pas ajustat a cap autre, nimai li an pas augmentat o demingat lo territori.
Perimètre del territòri
Territòris municipals limitròfes :
Semerkhet
thumb|left|200px|Plaqueta d'evòri deu temps de Semerkhet Semerkhet que ho un deus darrèrs faraons de la I dinastia egipciana. Eth e lo son predecessor Adjib que succedín au long regnat de Den e que sembla que i aja avut trobles dens aquesta succeccion puish que los nom deus dus monarcas que's tròban a còps desfaçats (dilhèu mutuaument per rivalitat ?). En tot cas, lo son successor Qaa que ho lo darrèr rei de la dinastia.
Parçay-sur-Vienne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paratròn
thumb|right|[[Fotografia de la Torre Eiffel foncionament coma un paratròn gigant en 1902.]]
Guèrra Freja
La Guèrra Freja (var. Guèrra Freida, Guèrra Freda, Guèrra Hreda), generalament datada de 1947-1948 a 1991, èra un periòde de tensions politicas e militaras entre l'Organizacion dau Tractat de l'Atlantic Nòrd, dominada per leis Estats Units d'America e tanben dicha blòt de l'Oèst, e l'Organizacion dau Pacte de Varsòvia, dominada per l'Union Sovietica e tanben dicha blòt de l'Èst. Nombrosas, leis originas d'aquela division èran magerament politicas (imperialisme estatsunidenc còntra imperialisme rus o sovietic) e ideologicas (capitalisme estatsunidenc còntra comunisme sovietic). Una tresena faccion, dicha Movement dei Non Alinhats, gropant subretot de país dau Tèrç Monde se formèt a partir de 1955. Pasmens, lei membres d'aqueu tresen blòt avián d'interès tròp diferents per permetre l'aparicion d'una vertadiera aliança. De còps, se pòu tanben rescontrar de definicions pus largas que sei datas de començament se situan entre 1917 e 1919 a partir de la Guèrra Civila Russa o de l'intervencion estrangiera durant la Revolucion Russa.
Ansin, après la Segonda Guèrra Mondiala, lo debanament de la Guèrra Freja es devesit entre sièis periòdes. Lo premier se debanèt de 1945 a 1947-1948 e foguèt caracterizat per la rompedura progressiva de la Granda Aliança victoriosa dei país de l'Axe. Puei, leis annadas de 1947-1948 fins a la mòrt de Stalin en 1953 foguèron una epòca de confrontacion fòrça activa que veguèt la formacion dei dos blòts enemics. Dins aquò, après la mòrt de Stalin, sei successors adoptèron una politica pus moderada dicha « Coexisténcia Pacifica » que s'acabèt en 1962 ambé la Crisi de Cuba. La gravitat d'aquela crisi entraïnèt lo besonh de crear una destenduda vertadiera entre leis Estats Units e l'Union Sovietica per defugir un conflicte nuclear. De 1962 a 1979, lei relacions entre lei dos país foguèron donc relativament bònas e aqueleis annadas, dichas « Destenduda », foguèron marcadas per la signatura d'uneis acòrds per assegurar la patz entre Estatsunidencs, Sovietics e leis aliats europèus respectius dei dos poissanças. L'invasion sovietica d'Afganistan marquèt la fin d'aqueu periòde e la reactivacion de la logica de confrontacion de 1980 a 1985. Pasmens, l'economia sovietica èra plus capabla de tenir lo ritme impausat per la novèla corsa ais armaments dau president Reagan. Entre 1985 e 1986, lo govèrn sovietic acceptèt de negociar una reduccion fòrça importanta deis armaments nuclears e convencionaus per assaiar de se concentrar sus la reforma de son sistèma economic. A partir de 1989, sa decision d'arrestar d'intervenir dins leis afaires interiors dei país dau Pacte de Varsòvia entraïnèt una revòuta generalizada dei populacions d'Euròpa Orientala, l'afondrament dau blòt de l'Èst e lo revelh dei nacionalitats de la region desirosas d'independéncia après de decennis de dominacion sovietica. De 1990 a 1991, aquelei nacionalitats anavan proclamar una tièra d'estats novèus e entraïnèron la disparicion dau poder sovietic e finalament sa dissolucion oficiala lo 31 de decembre de 1991.
La Guèrra Freja s'acabèt donc una victòria deis Estats Units d'America que venguèron l'unica superpoténcia mondiala a partir de 1991. D'efèct, en fòra de l'afondrament de l'Union Sovietica e de l'afebliment de la Federacion de Russia que li succediguèt, l'annada 1956 e la Crisi de Suez aviá vist la confirmacion de l'afebliment e dau declin dau Reiaume Unit e de França, lei dos poissanças colonialas dau sègle XIX, reduchs au ròtle de poténcias segondàrias e satellits de Washington. Lo rèsta dau blòt comunista èra d'ara endavant centrat sus China, enemiga de l'URSS dempuei leis annadas 1990, e sei govèrns deguèron pauc a pauc acceptar de reformas per se raprochar dau modèl economic capitalista.
La formacion dau « Cordon sanitari »
Après la revirada deis intervencions estrangieras e la desfacha imminenta deis armadas blancas, Georges Clemenceau decidiguèt d'isolar l'Union Sovietica per empachar l'extension de l'onda revolucionària au rèsta d'Euròpa. Lo principi d'aquela creacion foguèt la creacion d'una zòna tampon formada d'estats ostils ai Sovietics. Aquel ensemble d'estats foguèt dich « Cordon Sanitari » e foguèt constituït per de país eissits de la desintegracion de l'Empèri Rus (Finlàndia, país baltes, Polonha) e per Romania qu'aviá aprofichat lei dificultats russas per conquistar quauquei territòris de l'èx-empèri. Aqueu sistèma permetèt de limitar l'influéncia sovietica en Euròpa. Pasmens, creèt tanben de condicions favorablas au raprochament entre leis estats vençuts de la Premiera Guèrra Mondiala e lei Sovietics per modificar lei clausas dau Tractat de Versalhas.
La Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945)
La Segonda Guèrra Mondiala (1939-1945) acomencèt sus lo continent europèu per lo partiment de l'Euròpa Orientala entre l'Union Sovietica e lo III Reich. Aquò èra la consequéncia d'un pacte de non agression entre lei dos país signat en aost de 1939 après d'esitacions novèlas de part dei país capitalistas qu'empachèron la formacion d'una aliança París-Londres-Moscòu. Pasmens, l'objectiu d'aqueu pacte èra solament de retardar una guèrra germanosovietica que comencèt en junh de 1941. Menaçats per lei victòrias alemandas, país capitalistas e Sovietics deguèron signar una aliança comuna que foguèt dicha « Granda Aliança ». Permetèt la desfacha d'Alemanha en mai de 1945. Sa participacion decisiva a la victòria permetèt a l'URSS de venir una dei doas superpoissanças. Pasmens, leis ambicions contràrias dei venceires principaus de la guèrra empachèron de trobar un reglament definitiu dau conflicte e causèt rapidament de tensions importantas qu'entraïnèt lo començament de la Guèrra Freja en 1947-1948.
La guèrra e la formacion de la Granda Aliança
Aquela victòria permetèt ai Sovietics de faire partida dei venceires principaus de la guèrra amb leis Estats Units d'America e lo Reiaume Unit. Ocupavan la mitat orientala d'Euròpa e èran venguts una poissança mondiala majora. Ocupèron donc un ròtle major dins lo reglament de la guèrra. La victòria aguèt un ròtle similar per leis Estats Units, d'ara endavant premiera poissança mondiala, que poguèron installar de tropas en Euròpa. Dins aquò, leis interès dei nacions aliadas èran diferents, ço que menèt rapidament a de dificultats entre lei venceires e, especialament, entre Moscòu, Washington e Londres.
La desnazificacion
thumb|right|Fotògrafia dau Procès de Nuremberg.
La desnazificacion èra estada prevista per lei conferéncias aliadas de la fin de la guèrra, especialament aquela de Postdam. Son objectiu èra d'eliminar l'influéncia dau nazisme en Alemanha. Per aquò, dins un premier temps, lei Quatre Poissanças organizèron lo jutjament dei dignitaris nazis capturats durant lo Procès de Nuremberg (novembre de 1945 - octòbre de 1946). Per aquò, un tribunau especiau foguèt creat per lei Sovietics, lei Britanics, leis Estatsunidencs e lei Francés. Leis acusats foguèron jutjats per crime e complòt còntra la patz, crimes de guèrra e crimes còntra l'Umanitat. Divèrsei caps importants dau Tresen Reich foguèron condamnats a mòrt coma Göring, Keitel, Rosenberg, Frank ò Jodl. Leis organizacions politicas ò paramilitaras nazis, coma lo NSDAP e la SS, foguèron tanben condamnadas coma « organizacions criminalas ». Per la seguida, d'autrei procès se debanèron sus aqueu modèl per jutjar lei caps nazis mens importants e lei caps japonés après la fin finala de la guèrra en setembre de 1945.
Lei mesuras estatsunidencas per restancar lei progrès dau comunisme
La doctrina Truman marquèt la volontat estatsunidenca de s'opausar a l'expansion dau comunisme e definiguèt lei principis politics e ideologics d'aquela oposicion. D'efèct, lo president estatsunidenc definiguèt dins un discors au Congrès lei diferéncias entre lo « monde liure » menat per leis Estats Units d'America, basat sus d'eleccions liuras e l'expression de la volontat de la majoritat, e l'autre camp menat per l'URSS, basat sus « l'imposicion de la volontat d'una minoritat gràcias a la terror ». Per aquò, d'ajudas militaras foguèron donadas ai país en guèrra còntra de movements comunistas (Grècia) o menaçats per lei Sovietics (Turquia) e una ajuda economica per lei país europèus foguèt decidida car « lo comunisme [èra] un cancer que se desvolopa solament sus de teissuts malauts ».
La formacion dau blòt sovietic
En Checoslovaquia, lo debanament d'aqueu plan foguèt diferent e necessitèt un còp vertadier car la coalicion comunista averèt solament 38% dei vòtes. Ansin, lei comunistas deguèron formar un govèrn de coalicion e intrèron rapidament en conflicte ambé lei partits liberaus. Pasmens, la condamnacion sovietica dei projèctes d'aliança francochecoslovaca còntra Alemanha e la repression dei collaborators eslovacs menacèt la popularitat dei comunistas. En febrier de 1948, chausiguèron donc d'entraïnar una crisi politica. Aprofichant la demission dei ministres liberaus, lo Premier Ministre comunista Gottwald organizèt de manifestacions massivas d'obriers armats dins Praga e capitèt d'obtenir l'organizacion deis eleccions previstas en mai segon un sistèma favorable ai comunistas. Lo 30 de mai, aquò permetèt l'eleccion de 239 deputats comunistas còntra 61 ais autrei partits. En junh, lei comunistas poguèron donc prendre lo contraròtle totau de Checoslovaquia qu'intrèt dins lo blòt sovietic.
La formacion dau blòt estatsunidenc
La formacion dau blòt estatsunidenc se debanèt magerament a la fin de 1948 e au començament de 1950. L'etapa principala foguèt la formacion de l'OTAN en abriu de 1949 que foguèt completada per quauquei mesuras complementàrias.
La fondacion de l'OTAN entraïnèt la formacion d'un comandament militar unic sota lo contraròtle de Washington e l'installacion de fòrças estatsunidencas importantas en Euròpa. Pasmens, aqueu dispositiu èra pas sufisent per leis Estatsunidencs que prenguèron quauquei mesuras per limitar l'independéncia dei membres de l'aliança. Per exemple, la lèi Export Control Act de 1949 permetèt de limitar lei cambis militars entre país europèus e blòts sovietics. Autre exemple, un Consèu foguèt tanben creat per limitar lei cambis comerciaus d'aquelei país ambé lei Sovietics. Dins totei lei cas, leis estats opausats a aquelei decisions èran menaçats d'un aplant de l'ajuda economica dau plan Marshall. Ansin, se París e Londres gardèron una autonòmia relativa fins a la crisi de Suez de 1956, la dominacion deis Estats Units sus leis afaires importants èra ja quasi totala a la fin de 1949.
La confrontacion de 1947-1949 sus la question alemanda
Aquela crisi acomencèt a la fin de 1947 quand leis Estatsunidencs, lei Britanics e lei Francés se reüniguèron a Londres per preparar divèrsei reformas economicas dins lei zònas occidentalas — rapidament fusionadas per formar una zòna economica unica — sensa la preséncia dei Sovietics. Per protestar, aquelei darriers abandonèron lo Consèu de Contraròtle qu'èra l'institucion de govèrn dei territòris alemands. Puei, decidiguèron de faire lo blocus de la zòna occidentala de Berlin per obligar la retirada deis armadas occidentalas de l'endrech. Aquò entraïnèt donc la premiera crisi grèva entre lei dos blòts.
Lei purgas ideologicas
Lei premierei purgas se debanèron dins lo camp sovietic a partir de 1948 après la rompedura entre Moscòu e Belgrad. D'efèct, leis Iogoslaus dirigits per Tito èran desirós d'aver una politica estrangiera e una organizacion economica diferentas d'aquelei de Moscòu. Coma lei Sovietics avián ges de tropa d'ocupacion en Iogoslavia, poguèron pas rebutar Tito e deguèron se contentar de rompre lei relacions diplomaticas entre lei dos país. Dins leis autrei país dau blòt sovietic, ocupats per de garnisons de l'Armada Roja, aquò entraïnèt una tièra de purgas còntra de caps comunistas sospichats de divergéncias ambé la politica de Stalin coma Rajk en Ongria, Clementis o Slansky en Checoslovaquia o Gomulka en Polonha. Per la seguida, lei Sovietics organizèron tanben de campanhas de propaganda pacifista dins lei país occidentaus gràcias au sostèn d'artistas o d'intellectuaus pròches dei movements comunistas coma Pablo Picasso (Chaple en Corèa, 1951) o Frédéric Joliot-Curie. Enfin, a la fin deis annadas 1950, l'afaire dau complòt dei « Blòdas Blancas » semblava lo començament d'una tièra novèla de purgas importantas au sen de l'estat e dau partit comunista sovietics. La mòrt de Stalin ne'n limitèt l'importància.
Lei tensions sinosovieticas e la rompedura entre Moscòu e Pequin
Lei consequéncias d'aquela rompedura entraïnèron l'aparicion de tensions novèlas entre Èst e Oèst e la fin progressiva de la Coexisténcia Pacifica car la competicion sinosovietica per lo contraròtle dau blòt comunista va possar Sovietics e Chinés a marcar dei ponchs còntra leis Estatsunidencs. D'autra part, lei combats frontaliers entre l'Union Sovietica e China dins leis annadas 1960 obliguèron l'Armada Roja de desplegar de fòrças importantas en fàcia de la frontiera chinesa (25 divisions e 1,200 aeronaus en 1968) e de bastir leis infrastructuras necessàrias per assegurar l'avitalhament d'aqueleis unitats. Puei, a partir de 1970, Pequin chausiguèt de cambiar totalament son estrategia e de se raprochar de Washington per equilibrar la poissança sovietica en Asia. Ansin, fins a 1991, la confrontacion politica e militara entre Pequin e Moscòu lòng de la frontiera comuna entre lei dos país e au sen dei movements comunistas internacionaus foguèt quasi similara a la Guèrra Freja entre leis Estats Units e l'URSS.
La Crisi de Cuba
La Crisi de Cuba se debanèt en 1962 e marquèt la fin de la Coexisténcia Pacifica. Foguèt entraïnada per l'installacion de missils nuclears sus l'illa per lei Sovietics. Foguèt lo periòde de tensions pus importantas entre lei dos blòts en causa de la confrontacion dirècta entre tropas sovieticas e estatsunidencas e dau risc d'utilizacion de la fòrça per lei dos camps, compres d'armas nuclearas.
La guèrra de Vietnam e lei dificultats intèrnas estatsunidencas
A partir de 1969, lo president Nixon decidiguèt de retirar sei tropas e de desvolopar lei capacitats de l'armada sudvietnamiana per lei remplaçar. Dicha « politica de vietnamizacion », aqueu periòde se debanèt de 1969 a 1973 e foguèt caracterizat per l'aumentacion dei bombardaments aerians estatsunidencs per obligar lei comunistas d'acceptar lo mantenement dau govèrn de Saigon. Aquò s'acabèt en genier de 1973 per un tractat d'alta-au-fuòc permetent la retirada de l'armada estatsunidenca. Pasmens, la guèrra acomencèt tornarmai rapidament. En 1975, lo regime de Thieu foguèt rebutat per lei comunistas e Vietnam dau Nòrd e Vietnam dau Sud foguèron fusionats per formar un estat unic aliat de l'Union Sovietica.
Lo retorn dei tensions entre lei dos blòts e la fin de la Destenduda
Maugrat la conclusion d'acòrds nombrós entre lei dos blòts fins a 1975, lo decenni 1970 veguèt tanben lo retorn progressiu dei tensions. La premiera fònt de dificultats foguèt la denonciacion de la situacion dei drechs de l'Òme en URSS. La segonda, pus grèva, foguèt entraïnat per lei conflictes entre aliats dei dos blòts que van necessitar l'intervencion dei Estats Units e de l'Union Sovietica.
La Crisi deis euròmissils
Acomencèt vèrs 1977 quand lo cancelier alemand Helmut Schmidt denoncièt l'installacion de missils sovietics SS-20 en Euròpa. Aqueleis armas èran consideradas coma de missils de portada intermediari e èran pas tocadas per lei discussions sus la limitacion deis armaments estrategics. Remplaçavan de missils SS-4 e SS-5 mai lei melhoraments dei SS-20 en matèria de precision permetián una utilizacion coma arma tactica ofensiva. D'efèct, un tir generau d'aquelei missils permetián de destrurre la màger part dei fòrças europèas de l'OTAN per favorizar una invasion convencionala d'Euròpa Occidentala. Òr, dins aqueu cas, l'unica possibilitat de repòsta èra l'armament estrategic situat sus lo continent american que son utilizacion auriá entraïnat l'aplicacion de la Destruccion Mutuala Assegurada per lei Sovietics. Ansin, lei caps europèus encoratgèron l'installacion de missils estatsunidencs de portada intermediària en RFA e au Reiaume Unit per menaçar lei tropas sovieticas entraïnant una crisi grèva entre lei dos blòts que va trobar una premiera solucion en 1984 ambé l'instauracion d'un equilibri de fach entre lei dos camps e una solucion finala en 1987 ambé la retirada de totei lei missils.
L'afondrament de l'Union Sovietica e la fin de la Guèrra Freja (1985-1991)
Leis annadas 1985-1991 foguèron marcada per una destenduda novèla iniciada per Ronald Reagan e per Mikhaïl Gorbachov. Aqueu darrier aviá pres lo poder en 1985 e assaièt de reformar prefondament lo sistèma economic de l'URSS. Pasmens, sei temptativas entraïnèron un afondrament de son sistèma politic en fàcia de la question dei nacionalitats compausant l'Union. La dissolucion de l'URSS en decembre de 1991 marquèt sa revirada e la fin de la confrontacion entre Estatsunidencs e Sovietics.
Brokskat
Localisacion
La lenga es parlada dins lo territòri de Ladakh, per los brokpa. Los brokpa son subretot bodistes e lor lenga es influençada per lo ladakhi, un dialècte tibetan, qu'i manlevèt fòrça vocabulari.
Tredòs
Era zòna ère ja aucupada durant era epòca romana que se trobèren vestigis divèrsi d'aqueth temps ath costat des Banhs coma un bust dera diva Isis.
Avèm un bèu castèu
Paraulas
Lo nòstre 'es ben plus bèu ...