cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hoymille
Geografia
Risi de 4 molins, de tèrras maraichères, l'abitat compòrta en 1820 aperaquí 78 ostals o de granjas, ont se produsís sustot de la fem e dels céréales. De la fin del XIXe sègle a la Segonda Guèrra mondiala, l'abitat creis modérément, malgrat l'arribada del camin de fèrre en 1895. A la vespra del conflicte es encara un vilatge rural, fòrça de 12 granjas, per 400 abitants.
Hoymille naquit du retrait de la mer en 1067, lié à l'assèchement des X et XIe siècles. N'existant comme commune que depuis la Révolution française (1790), elle fut longtemps une paroisse dépendant de Bergues, dont elle formait la partie rurale, et qu'elle approvisionnait.
New wave of british heavy metal
La New wave of British Heavy Metal (o NWOBHM) qu'ei un corrent de musica qui apareishó au debut de las annadas 80. Evidentament que son grops de heavy metal britanics.
Cunèja
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Un rapòrt emb lo gallés cuno- « can, lop », mot plan coneissut, sembla pus evident. A partir de cun-, Xavier Delamarre prepausa un nom celtic d'òme *Cunodius non atestat; *Cuno-dio « canin, lupin (de la natura o de l'aparéncia del lop) ». L'evolucion prepausada [kunodia] > [kunödʒə] > [kynɛʒ] respècta pas la règla de la diftongason condicionada per -iòd- (ex : podium > puèg) nimai la fonetica lengadociana. L'evolucion seriá puslèu [ku'nodia] > [ku'nɔjdʒa] ? > [ky'nwɛʒɔ] > [ky'nɛʒɔ] > [ky'nɛzɔ] (prononciacion recenta ) e, en acceptant l'etimologia, la grafia poiriá èsser Cunuèja. Cun(u)èja es benlèu l'anciana propietat de *Cunodios.
Raray
Raray es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Oise e la region dels Nauts de França.
Color
La fisica de la color
Las frequéncias son d'aproximacions e son donadas en terahertz (THz). Las longors d'onda, validas dins lo vuèg, en nanomètres (nm).
Bossac
Bossac pòt èsser :
George Hubert Wilkins
Foguèt anoblit en 1928 après son vòl transartic.
Indici de massa corporala
E mai que siá una simpla aisina estatistica, es largament emplegat coma mesura de l'obesitat o de l'estat nutricional, mai que mai per l'Organizacion Mondiala de la Santat. Emai que siá una estimacion de la preséncia de graissa en çò d'una persona, pren pas  en compte las proporcions de massa ossosa ni musculara. De fait, podriá èsser substituït per un assag d'impedància bioelectrica, mas la realizacion d'aqueste es fòrça mai complexa, mentre que la nautor e lo pes son de bon mesurar.
La seuna valor potenciala, a mai, varia amb l'edat e lo sèxe.
France Inter
France Inter es una ràdio publica francesa generalista del grop Radio France.
Thiancourt
Geografia
Lo vilatge a situat al sud del riu lo Allaine, tot prèp de Joncherey, un pauc a la separacion de la rota nacionala 19 #que connècta Belfòrt a Delle de contunh a la Soïssa tota prèpa. Lo territòri del vilatge es de 265 ectaras e la populacion èra de 224 abitants al recensement de 1999. De 1803 a 1836, aquel nombre es passat de 85 a 148, en acompanhant lo desvolopament industrial dels localités vesinas (Delle, Grandvillars...). Lo nombre d'abitants a de contunh stagné fins en los ans 1970, ont es l'utilizacion de l'automobila #qu'a permeses a las personas en trabalhant en las indústrias e servicis de la region de venir bastir un ostal e viure en aquel endroit plàcid (veire fòto). Lo pòble es a 3 km de Delle e a 21 km de Belfòrt.
Le village est situé au sud de la rivière l'Allaine, tout proche de Joncherey, un peu à l'écart de la route nationale 19 qui relie Belfort à Delle puis à la Suisse toute proche. Le territoire du village est de 265 hectares et la population était de 224 habitants au recensement de 1999. De 1803 à 1836, ce nombre est passé de 85 à 148, accompagnant le développement industriel des localités voisines (Delle, Grandvillars...). Le nombre d'habitants a ensuite stagné jusque dans les années 1970, où c'est l'utilisation de l'automobile qui a permis aux personnes travaillant dans les industries et services de la région de venir construire une maison et vivre dans cet endroit paisible (voir photo). Le village est à 3 km de Delle et à 21 km de Belfort.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
La primièra mencion del nom de Thecort en l'archiu data de 1303 mas lo luòc èra ja ocupat dempuèi longtemps doncas que s'i es mes a jorn una nécropole mérovingienne del. La via romaine #que connectava Mandeure (Doubs) a Augst e Kembs en Alsace en traversant Delle, li caliá pas pas passar fòrça luènh del pòble. Al existissiá a Thiancourt un roure sens dobte fòrça grand e ancian doncas que servissiá de ponch de repère e de hita per marcar lo limit entre los territòris del comte de Montbéliard e d'aquel del évêché de Bâle. Lo bòsc de Thiancourt èra alavetz un terren de caça priviliegiada de l'avesque. Lo pòble fasiá partida del fief de Grandvillars e a possedit un castèl #que i aguèt destruit après 1830. Aquel castèl possedissiá una capèla #que dépendait de la parròquia de Grandvillars. En 1751, lo pòble protegissiá una soixantaine de personas. Un molin i existissiá ja al començament del.
Guido Rimonda
En 1994 que'u ho auhèrt lo vriulon stradivarius qui ho proprietat deu violonista e compositor barròc francés Jean-Marie Leclair de 1721 (lo stradivarius de Leclair, present d'un donator qui vòu demorar desconegut deu public).
References
Order of Merit of the Italian Republic - "Cavaliere Ordine al Merito della Repubblica Italiana" - Rimonda Guido
Écrammeville
Écrammeville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Gwikourvest
Istòria
« A Plougourvest, en la miá mainadesa, parlam encara doas cordelées, la longa e lo brèu, a l'origina subdivisons fiscalas , vengudas associacions de entraide. Foncionavan pas mai, mas se li caliá en principi presenciar lo enterrement de tota persona de la siá cordelée ».
Districte
Lo districte es una division administrativa de segond nivèl.
Birmania
La conquista britanica de la Birmania Bassa
Pasmens, lei tensions s'amaisèron pas e d'incidents entre marchands britanics e autoritats birmanas a Rangon en 1851 entraïnèron una guèrra novèla (Segonda Guèrra Anglobirmana, 1852). L'armada britanica ocupèt la totalitat de la Birmania Bassa que foguèt annexada per Londres. L'annada seguenta, una patz precària foguèt restablida per lo rèi Mindon Min (1853-1878). En 1862, l'ensems dei conquistas britanicas foguèt gropat au sen d'una entitat territòriala unica ambé Rangon coma capitala.
Front popular (Espanha)
Istoric
Lo Front populaire venç lo Front nacional (un rassemblament de partits de drecha e faissistas) e ganha eleccions democraticas del 16 de febrièr de 1936, formant un novèl govèrn espanhòl.
Vescomtat de Lemòtges
Entre Limòtges, Briva e Periguers los vescomtes de Lemòtges, tanben apelats vescomtes de Segur creeren un pitit principat que son darrier eretier fuguet Enric IV. Lo vescomtat de Lemòtges, tanben sonat vescomtat de Segur, Segur en essent la residéncia principala daus vescomtes au còr de lor domeni, passet de la familha de Lemòtges-Segur a la de Bretanha, puei aus Bles-Bretanha, aus de Labrit e fin finala aus Borbons.
Blanzac-Porcheresse
Blanzac e Pòrchareça (en francés Blanzac-Porcheresse) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Cadau e Eth Hereishet
Hereishet
Era prononciacion qu'ei [héré'chét] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : de Fraxineto, en latin, en 1387, Frechet en Loron en 1738, Cazeaux-Dessus en Loron en 1738, Fréchet de Louron en 1790. I a pas d'article.
Frahier-et-Chatebier
Frahier-et-Chatebier es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Caup d'Alh
Istòria
Caup d'Alh s'apelava abans son ereccion La Turbie-sur-Mer (A Torbia de Mar), estant la façada maritima de la comuna d'A Torbia fins que s’en destaquèt en 1908 (creacion de la commune lo 30 de decembre de 1908), quatre ans après la comuna de Bèu-Soleu.
Canis lupus familiaris
Taxonomia
Dempuei l'estudi de son patrimòni genetic, lo can es considerat coma una sosespècia domestica dau lop (Canis lupus). Son nom scientific es donc Canis lupus familiaris. Fa partida dei canids que son una familha de mamifèrs carnivòrs caracterizats per d'ulhaus desvolopats, per un nombre important de caissaus e per l'abséncia d'arpas retractilas. Aperavans, l'espècia foguèt classificada coma Canis familiarus domesticus en 1758 per lo naturalista suedés Carl von Linné (1707-1778).
Esquelèta e musculatura
L'esquelèta dei cans compren entre 279 e 282 òs segon lei raças. Es lo supòrt de muscles poderós que permèton ai cans de realizar d'esfòrç prolongats necessitant una endurança importanta. Per exemple, lei cans utilizats per formar leis atalatges dei tirrassèus pòdon tirar de cargas de plusors desenaus de quilogramas durant de trajèctes lòngs. La velocitat maximala dei cans varia fòrça segon lei raças. Lei pus rapids son lei lebriers anglés que pòdon passar 80 km/h. Pasmens, d'autrei raças de cans de caça son capablas d'agantar de velocitats de 50 a 80 km/h.
Alimentacion
Un can domestic es un carnivòr amb una tendància omnivòra. Un regim alimentari equilibrat es compausat de 30% a 50% de carn e d'un complement fach de produchs farinós e de lieumes verds. Leis aliments susceptibles de fermentar (cebas, lentilhas, divèrsei varietats faiòus...) son desconselhats car pòdon congrear d'indigestions grèvas. En despiech de la tradicion que consistís a donar d'òs ai cans, lo sistèma digestiu canin es pauc adaptat a la digestion d'aqueleis aliments que pòdon egalament entraïnar d'indigestions. Existís una gama larga d'aliments industriaus per lei cans mai es tanben possible de la fabricar a l'ostau. Un can adulte necessita normalament un repàs jornadier e lo cadèu entre dos e tres. Una gamèla d'aiga dèu demorar accessibla.
Reproduccion
L'alachament dura generalament 7 setmanas avans de s'acabar amb la fin de la produccion de lach per lei mamèlas de la canha. La creissença dau cadèu es inicialament rapida amb de variacions importantas segon lei raças (de 20 a 150 g/jorn). Puei, son ritme demenís. Lo cadèu mascle es considerat coma adult après 10 mes. Per la femèla, aquò es pus lòng car 18 mes son en mejana necessaris per acabar son desvolopament.
Inchy
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Foville
Istòria
Dépendait de l'ancienne province des Trois-Evêchés. Ancien domaine du chapitre de la cathédrale. Détruit en 1486 par René II de Lorraine, duc de Lorraine ; dévasté en 1635 par les Suédois guerre de Trente ans. Lors de l'annexion de l'Alsace-lorraine par l'Allemagne en 1871, le village fut nommé "Folkheim". En décembre 1999, la tempête qui balaya la Lorraine arracha le toit de l'église qui s'écrasa devant la porte de la mairie. Il fut reconstruit par la suite.
La Barraca de Fraisse
Geografia
Comuna situada en lo Segalar sus la rota nacionala 88 entre Rodés e Carmauç. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Viverridae
Lo sol representant en Euròpa es la Geneta comuna a l'entorn del bacin mediterranèu. Los autres viverrids (genetas, civetas e binturongs) s'encontran en Africa e en Asia.
Chalamera
Chalamera es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Boèmia Centrala
La Boèmia Centrala (en chèc, Středočeský kraj) es una region de la Republica Chèca creada lo 1èr de julhet de 1960. Dempuèi lo 1èr de genièr de 2000 es venguda una entitat autonòma.
Simbòls
100px
Saint-Nicolas-aux-Bois
Saint-Nicolas-aux-Bois es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Ròborent
Istòria
Semelha que lhi territòris del roborentés sien estats abitats jà en la preistòria, quora sus las montanhas vivion popolacions de pastres, parelhas a aquelas de la Val des Meravilhas, coma documenton lhi autars en peira de l'Alp Robert. En epoca romana lo territòri era traversat da la Via Sònia o Savinia, un important colegament entre la mar d’Albenga e la plana, Augusta Bagiennorum, passant per Garés; sus aquesta via s’ensedion popolacions de Ligurs montans e d’Ingauns. Per las frequentas incursions di Sarrasins, just aprés l'an Mila a Ròborent ven realizat un chastèl; encuei reston un torrion de gardia, dich "la Sarrasina" e simbol comunal, e una part di muralhons.
Pedro Guerra
Debuta a Tenerife
Tre que faguèt setze ans comencèt sas representacions en public dins divèrsas fèstas popularas de l'isla. Son primièr espectacle important se debanèt pendent las fèstas patronalas de Güímar amb d'autres grops canaris importants coma Taburiente e Los Sabandeños, e lo cantautor Luis Eduardo Aute. Ja tre aquela epòca contèt sus la collaboracion ocasionala del musician Luis Fernández (clavièrs).
Quand ne faguèt dètz-e-uèch mudèt dins la vila universitària de La Laguna, ont dintra dins la vida musicala. Lai coneguèt fòrça autres cantautors coma Andrés Molina, Rogelio Botanz e Marisa Delgado. Es precisament amassa amb aquestes tres musicians que Pedro Guerra formèt lo Taller Canario de Canción en 1985.
Sa carrièra en solista
Es un autor dels mai prolifics e aital los disques se succediguèron. Per son disc Mararía (en 1998) foguèt nomenat per l'Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España e prèmi a la Melhora Benda Sonora d'Òbra Cinematografica dels Prèmis de la Musica annadièrament decernits per la Sociedad General de Autores y Editores (S.G.A.E.) e la Sociedad de Artistas, Intérpretes o Ejecutantes (A.I.E.).
Ofrenda (2001) es un cant al mestissatge, en fusionar d'elements musicals d'originas plan divèrsas.
Per las eleccions al Parlament Europèu de 2005 faguèt campanha per Izquierda Unida.
Montreuil-sur-Mer
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Lo nom seriá derivat del latin Monasteriolum (>? Monsteriol), valent a dire "pichon monastièr", "monasteriòl"..
Épernay-sous-Gevrey
Épernay-sous-Gevrey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Parsis
Los primièrs temps
Del sègle XIII a la fin de XVI, los prèires dels zoroastrians del Gujarat envièron al total 22 demandas d'assisténcia a lor coreligionaris en Iran, benlèu que consideravan que los zoroastrians d'Iran èran informats melhor qu’eles en matèria religiosa e de devián aver gardat los usatges ancestrals. Aquestas questions e lors responsas – meninosament servadas per la comunautat jol nom de rivayat (epistòlas) – s’espandisson sus un periòde anant de 1478 a 1766 e tractan de subjèctes religioses e socials.
L'èra de las escasenças
Als sègle XVIII e XIX, los parsis èran venguts « lo grop mai avançat en Índia al nivèl educacional, industrial e social. Èran en punta, amassavan de grandas fortunas e donavan un sosten generós a las òbras de benfasença ». Vèrs la fin del sègle XIX, l'Índia comptava 85,397 parsis, que 48,597 vivián a Bombai, Es a dire 6 % de la populacion totala de la vila (cens de 1881 ).
Fritz Kreisler
thumb|200px|Fritz Kreisler Fritz Kreisler (Viena, lo 2 de heurèr de 1875 – Nava York, lo 29 de genèr de 1962) que ho un deus violonistas màgers deu sègle XX. Vadut a Viena en Àustria d'ua pair judiu e d'ua mair catolica, qu'estudiè au Conservatòri de la soa ciutat nadau dab mèste deus famós : Anton Bruckner, Léo Delibes, Jakob Dont, Joseph Hellmesberger hilh, Joseph Massart, e Jules Massenet.
Anèra
Administrativament qu'èra dens eth canton de Bordèras (uei Bordèras de Loron) e eth districte de La Barta, puish eth arrondiment de Banhèras, deth departament deus Hauts Pirenèus.
Daglan
Toponimia
La prononciacion es [dɒ’glɑ̃n] : -a- pretonic prononciat coma un ò (tipic dels parlars septentrionals del lengadocian), -n finala articulada.
Crusnes
Istòria
Le village est déjà mentionné en 636 sous le nom de Cruna Fluviolu. Il dépendait en 1254 de l'abbaye de Villers-Bettnach. En 1817 il y avait 193 habitants répartis dans 31 maisons. Le village a été érigé en commune en 1833.
Paroy-en-Othe
Paroy-en-Othe es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Saâne-Saint-Just
Saâne-Saint-Just es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Glires
|--o Anagalides |--o †Anagaloidea `--o Glires |--o Rodentia `--o Lagomorpha
Grèc (lenga)
Classificacion
Lo grèc es una branca de la familha dei lengas indoeuropèas e aquela branca se compausa d'una sola lenga, lo grèc (es una situacion similara a aquelei de l'armèni e de l'albanés).
Naissença dau grèc
Lo grèc apareis aproximativament vèrs 2000 avans lo Crist. Emergís a travèrs de l'arribada de populacions d'origina indoeuropèa que s'installan en Grècia e que lai assimilan lingüisticament de populacions anterioras, coma lei misteriós pelasgues e mai lei de la civilizacion cicladica dins lei Cicladas.
Espandiment
La fasa dau grèc micenèu comença pus tard, vèrs 1600 avans lo Crist. Dura dei sègles XVI a XI avans lo Crist e es ligada a la civilizacion micenèa. A la fin de l'epòca micenèa, lo grèc comença de remplaçar lo minoïc, una lenga non indoeuropèa que se parlava en Creta.
Dialèctes arcaïcs
Lo dialècte dorian, originari de Dorida e dau grop dau grèc dau nòrd-oèst, s'installa dins de regions grandas de l'oèst e dau sud de Grècia a travèrs de migracions de populacions (es pas segur que se pòsca parlar d'"invasions dorianas" violentas, segon lei recèrcas istoricas pus recentas). Ansin, lo dorian penètra dins una partida dau domeni dei dialèctes meridionaus, mentre que lo dialècte macedonian demòra acantonat au nòrd.
Sistèma nominau
Se compta tres grands tipes de declinasons, tant per lei noms coma per leis adjectius (tipe en -α/η, tipe tematic en -ος e tipe atematic), qu'an mai d'un sostipe. Lei pronoms seguisson un sistèma que li es pròpri e que, aguent influenciat lei tipes nominaus, ne son gaire aluenchats.
Jean-Marie Leclair
Que ho assessinat dens condicions escuras dens lo quartièr dangerós (rue du Carême-Prenant) on vivèva e a maugrat qui lo duc de Gramont e'u volèva mudar hens ua demòra mei segura. Lo son nebot François Guillaume Vial que ho lo principau suspècte de l'inspector Hubert Receveur e deu comissari Thiot mes non ho pas inculpat. La veuda (qui segon Borowitz semblava entretiéner relacions extranhas dab Vial e qui semblava chic afectada peu decès deu son espós) que venó lo vriulon conegut desempuish com lo stradivarius de Leclair uei.
Stradivarius de Leclair
thumb|200px|left|[[Jean-Marie Leclair]]thumb|200px|[[Guido Rimonda]]Lo stradivarius de Leclair egaument aperat lo Negre qu'ei un vriulon creat per Antonio Stradivari en 1721 a Cremona. Que deu lo son nom au violonista francés Jean-Marie Leclair qui'u possedó dinc au son assessinat après loquau la soa veuda e'u venó.
Alaudidae
vinheta|esquèrra|Alausa
Cadau de Dessús
Administrativament qu'èra dens eth canton de Bordèras (uei Bordèras de Loron) e eth districte de La Barta, puish eth arrondiment de Banhèras, deth departament deus Hauts Pirenèus.
Arrondiments deths Hauts Pirenèus
Istòria
En 1926, eth arrondiment d'Argelèrs de Gasòst qu'ei suprimit. Qu'ei restablit en 1942.
Grumman F4F Wildcat
Lo Grumman F4F Wildcat es un caçaire embarcat estatsunidenc desvolopat a la fin deis ans 1930 e intrat en servici en 1940. Participèt a la Segonda Guèrra Mondiala dins lo camp aliat amb aperaquí 7,900 exemplaris produchs.
Es subretot famós per son engatjament sus lo frònt pacific ont èra tecnicament dominat per lo caçaire japonés A6M en causa d'una motorizacion tròp feble. Pasmens, lo F4F èra dotat d'un blindatge eficaç, capable de suportar de degalhs importants, e lei pilòts estatsunidencs inventèron de tacticas de combat novèlas que li permetèron de resistir fins a l'arribada massísa d'aparelhs pus competitius coma lo F6F Hellcat e lo F4U Corsair au començament de 1943. Après aquela data, lei F4F foguèron subretot utilizats sus lei pòrta-avions d'escòrta.
Batalha d'Stalingrad
Situacion iniciala
Lo comandament alemand estudièt alara las possibilitats d'ofensiva endacòm mai. Un dels objectius màgers podiá èsser Caucàs e sas riquessas en idrocarburs tan coma lo flume de Vòlga, via màger de comunicacion del sovietic. Una mestresa d'aquelas doas regions poiriá portar un còp definitiu a la maquina de guèrra sovietica segon los plans alemands.
Union montanhòla de las Valadas montregalesas
Istoric
L'acte de creacion de l'Union montanhòla, lo 25 de novembre de 2015, se fa entre 14 comunas e definís lo caplòc provisòri a Vicoforte. Pasmens, nòu d'aquelas comunas rejonhon lèu d'autres agropaments:
Gerbaix
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fago
Fago es un municipi de la província espanhòla d'Òsca e de la Comunautat Autonòma d'Aragon.
Jimjimen
Classificacion
Lo jimjimen es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca sud del biu-mandara, ont fa partida del grop bata.
Pradinas
Pradinas pòt èsser :
John Steinbeck
Biografia
Durant la Segonda Guèrra Mondiala trabalhèt coma correspondent de guèrra al New York Herald Tribune. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1962. Moriguèt lo 20 de decembre de 1968 dins la vila de Nòva York d'un infart miocardiac.
Òbra literària
Après The Long Valley (1937) e Their Blood is Strong (1938), un reportatge suls trabalhadors immigrants, publica en 1939 The Grapes of Wrath, la siá òbra mai completa e pus famosa. Mas, considerant qu'aquela òbra èra tròp revolucionària per aver de succès decidiguèt amb son editor de ne far un tiratge pron limitat. Lo libre arriba al succès mas pr'amor del lengatge utilizat e e de las idèas que conteniá, foguèt enebit dins divèrsas vilas de Califòrnia. Per aquela òbra obtenguèt en l'an 1940 lo Prèmi Pulitzer del roman, lo meteis an l'òbra foguèt adapatada al cinèma per John Ford.
En 1962 li foguèt concedit lo Prèmi Nobel de Literatura.
Adervièla
Administrativament qu'èra dens eth canton de Bordèras (uei Bordèras de Loron) e eth districte de La Barta, puish eth arrondiment de Banhèras, deth departament deus Hauts Pirenèus.
Nombre
Entiers naturaus
Per còntra, la sostraccion pausa problèma: se pòt que la diferéncia de dos entiers naturaus siá pas definida dins \mathbb{N}; per exemple, se i pòt pas definir d = 2 − 4 perque existís ges d'entier naturau d tau que 4 + d = 2. Se ditz que l'eqüacion 4 + d = 2 d'inconeguda d a pas de solucion dins \mathbb{N}.
Nombres entiers
Per obviar a aquela dificultat, se definís de nombres novèus, que son leis entiers (estrictament) negatius, permetent de donar sens a una sostraccion coma la precedenta: 2 − 4 = −2. Un tau nombre se pòt interpretar concretament en tèrmes comptables coma un deute. Per exemple, s'una persona dispausant de 2 èuros crompa un article de 4 èuros (lo comerciant li fasent crèdit), dispausarà finalament d'una soma de 2 − 4 = −2 èuros; autrament dich, aurà un deute de 2 èuros. Leis entiers negatius s'utilizan correntament dins l'escala dei temperaturas: una temperatura de − es en dessota de.
Nombres complèxes
L'ensemble \mathbb{C}, provesit de l'addicion e de la multiplicacion, es eu tanben un còrs commutatiu.
Doissac
Doissac (Doissat en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Arrondiment d'Argelèrs de Gasòst
Composicion despuish 2015
Eth nombre de comunas de l'arrondiment d'Argelèrs de Gasòst qu'ei de 89 en 2015, 88 en 2016 et 87 en 2017.
Wulfenita
Es un minerau d'alteracion que se forma dins lei zònas d'oxidacion dei jaciments de plomb e de molibdèn. Pòu èsser associada ambé la cerusita, la vanadinita, la piromorfita ò la mimetica. Es esplechada coma minerau segondari de molibdèn.
Batalha de Murèth
La Batalha a Murèth
La nòva de la mòrt d'En Pèire escampèt la panica entre la rèsta de l'armada, qu'èra completament derrotada al ser surpresa per una ataca de flanc de Montfòrt amb sas tropas de reserva, e los cavalièrs catalans entreprenguèron la retirada. L'armada tolosana, que encara aviá pas partipat a la batalha, se vesent desbordada per l'avalanca d'aragonesos e catalans que fugissián desordenadament, fugiguèt tanben sens atacar, e foguèt percalçada pels cavalièrs franceses, provocant de pèrdas estimadas entre 15,000 e 20,000 òmes. La derrota veniá mai ponhenta pels catalans que lo filh d'En Pèire II, lo futur Jaume I de sièis ans, èra a las mans de Simon de Montfòrt amor del maridatge que se voliá far del prince amb la filha del crosat.
Tsuvan
Localisacion
Lo tsuvan es parlat dins lo canton de Tchevi de l'arrondiment de Bourha, dins lo departament de Mayo-Tsanaga. Aquel darrièr es restacat a la region de l'Extrèm-Nòrd de Cameron.
Giovanni Battista Somis
Que ho eslhève deu gran violonista, compositor e mèste Arcangelo Corelli e, au son torn mèste de violonistas màger com : Jean-Marie Leclair, Felice Giardini, Louis-Gabriel Guillemain, e Gaetano Pugnani.
Esplech
Pels animals
vinheta|353x353px|Una femna gorilha utilizant un esplech (aquí un pal) per s'estabilizar dins una zona paludenca e atal recampar de sa man liura de las erbas aquaticas ([[2005).]] Fòrça d'antropològs consideran que l'usatge d'esplech, facilitat per la bipedia, joguèt un ròtle determinant dins lo desvelopament de la linhada umanas. Pasmens l'observacion mòntra que diferentas espècias d'animals (subretot de l'òrdre dels primates que fan partit los umans, mas tanben d'ausèls, las loiras de mar e tanben unes insèctes coma la formiga corduriera -Œcophylla-) n'utilizan.
Vescomtat de Ventadorn
Istòria
100px|left|thumb|Armas daus Ventadorn: escacat d'[[aur (heraudica)|aur e de gules]] Lo vescomtat de Ventadorn se formet vers 1040, per 'na particion dau vescomtat de Combòrn, au profiech d'Ebles I, filh d'Archambaud II (o III) de Combòrn. Lo noveu vescomtat de Ventadorn correspondiá a la meitat orientala dau vescomtat de Combòrn.
Canton de Vilanava d'Ornon
Istòria
Creèren lo canton de Vilanava d'Ornon damb una sola comuna per decret dau 13 de julhet 1973. En 2015, lo canton hut conservat e agrandit d'una granda partida de la comuna de Bègla, l'auta partida angut dens lo canton de Talança.
Rahart
Istòria
Son église Saint-Raymond fut construite en 1877. Au hameau d'Espéreuse, on trouve une petite chapelle, vestige (sacristie) de l'église, démolie en 1876, de la Commune d'Espéreuse. Elle abrite les statues de la Vierge et de Saint-Mamers.
Wilhelm Röntgen
Investigacion scientifica
Mercés a la siá descobèrta en 1901 foguèt premiat amb lo primièr Prèmi Nobel de Fisica. Lo prèmi se concediguèt oficialament: en reconeissença dels extraordinaris servicis qu'a balhat per la descobèrta dels notables rais que pòrtan lo sieu nom. Röntgen donèt la recompensa monetària a la siá universitat, e de la meteissa manièra que Pierre Curie o fariá qualques ans pus tard, refusèt d'enregistrar qual que siá brevet ligat a la siá descobèrta per de rasons eticas. Los rais foguèron inicialament batejats amb lo sieu nom, mas Röntgen refusèt l'omenatge, per aquesta rason foguèt adoptat lo nom de rais X.
Lac Balqash
Geografia
La vila omonima, la màger de la region (87,000 abitants) foguèt fondada en 1937 sus la riba nòrd.
France 4
Sa color d'identificacion dins lo grop es lo violet e se retroba dins tot son apelhatge d'antena.
Tennis de taula
Lo nombre de practicants pel mond seriá de mai de 250 milions, e la Federacion internacionala de tennis de taula (ITTF) compta mai de 200 nacions e 33 milions de licenciats fins a de professionals de naut nivèl.
Començament en Anglatèrra
En 1901, James Gibb, un Anglés passionat pel jòc, pòrta d'un viatge als Estats Units d'America una bala de celluloíd, mai leugièra que las balas de cauchó utilizadas fins alara. En 1902, E.C. Gould, autre Britanic, introduch pel primièr còp de raquetas cobèrtas de cautchó e de picons cauchotats. Une revista consacrat al tennis de taula pareis brèvament en 1902.
Règlas de basa
Se jòga sus une taula separada a la mitat per un filat naut de, escartat del tant fòra del bòrd de la taula. Cada jogaire es equipat d'una raqueta. La fin es de renviar la bala amb aquela raqueta sus la mitat de taula advèrsa. Un punt es ganhat pel jogaire cada còp que son adversari renvia pas la bala, o daissa rebombar la bala mai d'un còp sus sa mièjataula, o empacha la bala renviada pel jogaire de rebombar sus la sieuna mièjataula (obstruccion). Dins le cas ont la bala es trapada fòra de la taula alara qu'aviá pas tocat lo mòble, lo punt es perdut pel jogaire que ven de lançar la bala. Un punt es tanben ganhat quand l'adversari renvia la bala que tòca un obstacle abans de tocar la mièjataula advèrsa (levat los pals del filat), o tòca la bala autrament qu'amb la raqueta o la man que ten la raqueta. vinheta|Timo Boll e Christian Süss en doble en 2005. Autres cases mai rares que donan lo punt al jogaire : la balq tòca mai d'un còp la raqueta de son adversari, l'adversari tòca la suprfícia de la taula amb la man que ten pas la raqueta, l'adversari fa bolegar la taula pendent lo punt, l'adversari tòca lo filat, la bala es tornada amb una raqueta que l'adversari tenava pas mai en man, l'arbitre jutja que lo servici es pas regular (amagat per exemple), l'arbitre, après aver ja avertit li servidor, es de nòu empachat per s'assegurar de la validitat del servici, o encara lo jogaire realiza un retorn mercé a quina que siá autra causa que la raqueta.
Jòc de doble
vinheta|Diagonala del servici de doble. Dins lo jòc en doble, ambedós 2 jogaires deu renviar la bala a cadun son torn, senon lo punt es perdut. Lo servici se fa obligatòriament dins la diagonala, lo primièr rebomb deu caire dins la partida drecha de la taula. Un còp realizat los sieus dos servicis, lo jogaire daissa la plaça de relançaire a son partenari.
Evolucions dels reglaments
En 2003, las règlas del servici son completadas per l'interdiccion d'amagar la bala pendent lo servici, lo braç que lança la bala devent alara èsser completament levat. Abans èra possible d'amagar la bala e son impacte amb la raqueta amb lo braç tenent pas la raqueta. Es alara malaisit per un espectator non avisat de comprene perque lo relançaire capita quitament pas a tornar lo servici sus la taula. L'interès d'aquela modificacion es donc de far los servicis mai clars, e tanben pels espectators, e de favorizar un jòc basat sus d'escambis puslèu que sus una bona mestresa de servicis susprenents.
Autres elements del material collectiu
Lo panèl de marca se compausa de doas serias de chifres, d'1 a 25 mai sovent, utilizat per l'arbitre per donar la marca de cada jogaire e lo nombre de menas ganhada pendent una partida. Una taula d'arbitratge es utilizada per pausar la marca. La taula es pausada sus un dels costat de la taula de jòc, fàcia al filat e a gaireben 1 m d'escart d'aquel. Dins los encontres oficials, una fuèlha de partida remembra totas las partidas e los resultats obtenguts pendent un encontre entre doas equipas.
Side spin
Lo side spin permet de donar un effièch lateral a la bala en mai del lift. Se realiza gaireben coma un còp classic mas la raqueta deu fregar la bala sul costat, de l'arrièr cap en avant. Aquela tecnica es dificila de realizar mas se l'adversari es pas atentiu, pòt aisidament se far car, puslèu que pojar, la bala va sul costat. Se realiza mai sovent lo side spin (ou « topspin lateral ») en còp drech. Aquel còp es sovent una tecnica favorizada dels esquerrièrs, car lor side spin arriba sul revèrs advèrse, amb d'efièch lateral qu'obliga l'adversari a se desplaçar.
Desviat
A causa de la dificultat d'aplicar aquel efièch, se realiza pas qu'al servici: lo servici desviat. Plan dosat, aquel servici permet a la bala de virar a près de 90° del segond rebomb. La rotacion pòt èsser cap a l'esquèrra o cap a drecha.
Frapa
En teoria, lo jogaire dona pas cap d'efièch a la bala, le gèst se fa a plan e permet de far un còp rapid, per susprene l'adversari e ensajar d'acabar lo punt.
Wilaya
Del turc vilayet provenon las divisions administrativas de primièr nivel d'Afganistan (velayat), Tatgiquistan (viloyat), Turcmenistan (welayat) e Ozbequistan (viloyat).
Sharwa
Lo sharwa es una lenga chadica de la familha afroasiatica parlada en Cameron.
Arrondiments de la Nauta Garona
Las diferentas sosprefecturas de Nauta Garona.
Los 3 arrondiments actuals an coma capluòc : Tolosa, Murèth, Sent Gaudenç.
Ravenel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Celtic Football Club
Lo Celtic Football Club, es un club de fotbòl escocés establit en 1887 a Glasgow per d'imigrants irlandés dins lo quartier de Parkhead, a l'est de la ciutat. De per seis orginas, aqueu club es particularament sostengut per l'ensems de la diaspora irlandesa.
Nene (riu)
Geografia
Aquel riu costièr limita los comtats del Cambridgeshire e del Norfolk sus près de 6 quilomètres partent de la boca dins lo Wash. Amb 146 km de longor, es lo 9 fluvi d'Anglatèrra e lo 12 du Reialme Unit. Dempuèi sa font dins los puèges d'Arbury Hill fins Northampton passa un desnivèl de 90 mètres a 27 quilomètres. Davala encara 60 m fins a la boca.
Saint-Léger-près-Troyes
Saint-Léger-près-Troyes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Auba e la region de Champanha-Ardena.
Corèa del Sud
Après division
Malgrat lo plan inicial per una Corèa unificada propausat en 1943 a la Declaracion del Caire, la pujada de las bregas de la Guèrra Freja entre los EUA e l'Union Sovietica  menèt a l'establiment de dos govèrns separats sostenguts per de poders estrangièrs, cadun amb  la seuna ideologia, a abotiguèt a la division de Corèa en doas entitats politicas: la Corèa del Nòrd e la Corèa del Sud. Dins lo nòrd, un ancian militant comunista de la guerilla antijaponesa, Kim Il-sung ganhèt lo poder a travèrs la mobilizacion politica dels coreans, e al sud, un exiliat e líder politic de drecha Syngman Rhee, foguèt installat coma president.
Lo 25 de junh de 1950, la Corèa del Nòrd faguèt una temptativa d'unificar lo país per la fòrça militara, çò que menèt a la Guèrra de Corèa. A aqueste moment, l'Union Sovietica boicotèt las Nacions Unidas (UN), en utilizar son drech de veto. Aquò menèt las Nacions Unidas a intervenir dins la guèrra civila quand venguèt evident que la superioritat de las fòrças nòrd-coreanas unificariá lo país entièr. L'Union Sovietica e la Republica Populara de China sostenguèron la Corèa del Nòrd, amb la participacion dels milions de soldats de las tropas chinesas. Après las enòrmas avançadas dels dos costats, e las pèrdas massivas dins los civils coreans del nòrd e del sud, la guèrra atenguèt una situacion blocada. L'armistici de 1953, jamai signat per la Corèa del Sud, partegèt la peninsula al long de la zòna desmilitarizada prèp de la linha de demarcacion originala. Cap de tractat de patz foguèt pas signat, ne resultèt que los dos païses demorèron tecnicament en guèrra. Aperaquí 2,500,000 personas moriguèron pendent lo conflicte.
Economia
La Corèa del Sud es lo primièr bastidor de naus als mond, e un dels cinc primièrs fabricant d'automobilas. La Corèa del Sud domina tanben per las importacions de petròli brut, e rafinat e l'industria de la bastison.
La siá capitala, Seol, foguèt classificada sus la tièra de las dètz primièras vilas pel comèrci e la finança per Forbes e Mastercard, e es lo centre de l'industria dels servicis en Corèa del Sud
Aliança ambé leis Estats Units
Dempuei la guèrra de Corèa (1950-1953), Corèa dau Sud e Estats Units son d'aliats pròches. D'efèct, Corèa dau Sud a mandada aperaquí 325,000 òmes per combatre ambé leis Estatsunidencs durant lei diferentei guèrras de la Guèrra Freja, coma la Guèrra de Vietnam, o dau començament dau sègle XXI, coma la Segonda Guèrra d'Iraq en 2003. Enterin, leis Estats Units an totjorn un còrs de 28,500 militars sus lo territòri corean. D'exercices comuns son regularament organizats entre lei doas armadas.
Excenevex
Geografia
Las municipalitats limitrophes son Yvoire al Nòrd-Oèst e a l'Oèst; Massongy al Sud-Oèst; Ressegatz al Sud-Es.
Antoni Gaudí
L'arribada a Barcelona
Los annadas seguentas, entre 1873 e 1878, trabalhèt per Josep Fontserè i Mestre, sul projècte del parc de la Ciutadèla. Las tascas realizadas pel jove Gaudí afectavan subretot la cauna e l'aqüari de la Cascada monumentala e tanben la grasilha que envira lo parc e lo mercat del Born. Coma assistent de l'arquitècte Francesc de Paula del Villar i Carmona, trabalhèt sus l'absis e lo cambril de la Mare de Déu de Montserrat al monastèri benedictin de Montserrat, en 1876. Los trabalhs que realizèt tanben durant aquesta epòca coma delineant per Leandre Serrallach i Mas, foguèron un altar per Masnou, la casa Grabulosa e la vil-l'Arcàdia a Montjuïc.
A partir de 1876 tota una tièra de dramas familials afectèron prigondament Gaudí. Aquel an moriguèron a l'encòp sa maire e son fraire Francesc, e tres ans mai tard los seguiguèt sa sòrre Rosa. Gaudí alara se deguèt trachar de Rosa Egea, la filha andicapada mentalament de sa sòrre Rosa.
Durant son temps d'estudiant elaborèt de dessenhs per maites projèctes ont s'i pòt apreciar son talent de perfeccionista. Exibisson sa capacitat a dominar l'art del dessenh e de l'aquarèla:
Districtes d'Assam
Istòria
Lo 26 de genièr de 2016 autres dos novèls districts foguèron anonciats:
Antoni Gaudí
Istoricisme. A la recerca d'un estil pròpri (1883-1900)
thumb|left|200px|[[Casa Vicens (barri de Gràcia)]]
Qualque temps mai tard, lo paire Enric d'Ossó i Cervelló, del Collègi de las Teresianas de Sant Gervasi de Cassoles, l'endrech principal de l'òrdre teresian a Barcelona, causiguèt Antoni Gaudí per acabar las òbras del Collègi qu'èran estadas començadas per l'arquitècte Joan Baptista Pons i Trabal. L'edifici se bastiguèt amb un caractèr fòrça mai sòbri que las autras construccions contemporanèas que son per exemple lo Palais Güell e lo d'Astorga. L'efièch que capitèt l'arquitècte es d'estil gotic realçat pels gablets estreches. L'interior es devesit en tres naus long del bastiment, al primièr nivèl se tròban de passadisses longs amb d'arcs parabolics que s'espandisson fins ont arriba la vista; aqueles arcs a mai del fach decoratiu an la mission de sostenir de grands peses. La nau centrala es devesida en sèt rectangles amb lo simbolisme extrach del libre Las Moradas o Castillo interior de santa Teresa e la metafòra qu'emplagava de las sèt mansions per descobrir las sèt estratas de la recerca esperitala.
Modernisme. Creacion e innovacion amb estil pròpri (1900-1914)
Lo modernisme se situèt subretot dins los païses que tenián ja un gra pro elevat de desvolopament industrial, e ont se manifestèt tanben, preferentament dins una part del sector intellectual, un desir de renovacion de l'arquitectura. En Catalonha, foguèt gràcias als precedents portats per la Renaissença e la volontat de construire una cultura nacionala catalana, que se produsiguèron de signes pròpris al modernisme. Dempuèi l'Exposicion Universala de Barcelona de 1888 prepausada pel cònsol Francesc de Paula Rius i Taulet, se pausèt la question de l'experiéncia arquitectonica se pensèt, amassa amb lo desvolopament economic, a partir de l'obra que bastiguèt Lluís Domènech i Montaner, lo Cafè-restaurant de l'Exposicion, que venguèt lo primièr exemple del començament de bastiment modernista a Barcelona. Lo cònsol de Barcelona comandèt alara a Antoni Gaudí un plan de reforma interiora de la ciutat. Mas finalament, tot aquò se realizèt pas e Gaudí participèt amb de dessenhs a la Seccion d'Arquitectura e amb la realizacion del pavalhon de la Companhiá Transatlantica dins la Seccion Maritima, s'agissiá d'un remodelatge total que presentèt la Companhiá durant l'Exposicion Navala de Cadis de 1887 e qu'èra un projècte fach per Adolfo García Cabezas. L'arquitècte i apondèt un pòrge e de merlets amb de persianas basculantas que ne cambièron totalament l'aspècte. Dins lo musèu de la Sagrada Familha n'existisson de modèls de geis, ja que lo pavalhon desapareguèt quand se construsiguèt lo passeig Maritim.
La torre Bellesguard (1900-1909), construcha amb de pèira e de malons, presenta fòrça mai de projeccion verticala qu'orizontala, ajudada per una torre troncoconica coronada amb la crotz de quatre braces tan caracteristica de l'arquitectura de Gaudí. Las terrassas amb sos arcs de malon son una demostracion de mestresa dins l'utilizacion d'aqueste material, tal coma se pòt veire tanben dins La Pedrera e dins lo Collègi de Santa Teresa de Ganduixer. Las mosaïcas dessenhadas per Domènec Sugrañes e lo fèrre forjat apondon de fantasiá a l'edifici.
Joan XVIII
Foguèt elegit gràcias au sostèn dau patrician Joan Crescentius qu'aviá pres lo contraròtle de Roma vèrs 1001 gràcias a una revòuta còntra l'emperaire Oton III (983-1002). Dins un contèxte malaisat (guèrras en Itàlia, epidemia de pèsta en Roma...), son pontificat foguèt subretot marcat per una importanta òbra administrativa destinada a melhorar lo foncionament de la Glèisa. Contunièt tanben l'esfòrç de son predecessor per evangelizar leis Eslaus amb la creacion de l'evescat de Bamberg. Enfin, capitèt de melhorar lei relacions entre lei Glèisas Occidentala e Orientala e foguèt reconegut coma evesque de Roma per Constantinòble.
Fontaine-lès-Clerval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Subrejeccion
Definicion
Estent dos ensembles X e Y, una aplicacion f : X → Y es dicha subrejectiva se e solament se : Autrament dich, f es subrejectiva se e solament se son imatge f(X) es egau au codomeni Y.
La Seuva Majora
Toponimia
Sembla qu'un vilatge existissèva avant que se fondèsse l'abadia au sègle XI. Son nom supausat se tròba dens lo cartulari de La Reula, Alt-Vilar.
Fréville-du-Gâtinais
Fréville-du-Gâtinais es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Istòria
Jol Ancian Regim, Fréville dépendait del archidiaconé del Gâtinais e del archevêché de Sens.
Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer
Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer (n. en 1835, m.1917) foguèt un quimista alemand. Recebèt lo Prèmi Nobel de Quimia en 1905.
The Kinks
thumb|right|250px|The Kinks en 1965
Aprèp aver sortit dos 45 torns sens resson, ne sortisson un tresen qui, aqueste còp, obteng un succès colossal en 1964, e es encara a l'ora d'ara un estandard del rock : You Really Got Me. Aital, la cançon es n°1 au Reialme Unit e es quitament un tube aus Estats-Units. Lo 45 torn d'aprèp, All Day and All of the Night, obteng una capitada similara.
Corèa del Nòrd
Istòria
La Corèa del Nord es estada dirigida per Kim Il-sung de 1948 fins a sa mòrt lo 8 de julhèt de 1994. Après, lo 8 d'octobre de 1997, son filh Kim Jong-il foguèt nomenat Secretari General del Partit dels Trabalhaires Corèans. En 1998 foguèt nomenat President de la Comission Nacionala de Defensa e sa posicion foguèt declarada coma "la fonccion pus nauta de l'Estat". Generalament las relacions internacionalas se melhorèron e i aguèt una encontra istorica Nòrd-Sud en junh de 2000. Pasmens, las tensions an tornat a se far vesedoiras amb la represa per la Corèa del Nòrd de son programa d'armas nuclearas.
Arrondiment de Moissac
Istòria
Es creat en 1808 amb lo departament de Tarn e Garona.
Ors (mamifèr)
Regim alimentari
Son principalament omnivòrs, mentre que d'unes ajan un regim mai especializat, coma los orses blancs. Manjan de liquèns, de rasigas, de noses, e de baias. Pòdon tanben anar a un flume o a tota autra aiga de superfícia per capturar de peisses. L'ors es una espècia mellifaga. Li agrada de manjar de mèl quand ne tròba. Los orses viatjan luènh per trobar de fonts de noiridura. Practican abitualament la caça als crepusculs.
Réez-Fosse-Martin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Beneset VIII
Après un començament de pontificat trebolat per la temptativa d'usurpacion menada per l'antipapa Gregòri VI, Beneset VIII concentrèt son rèine sus la lucha còntra lei Sarrasins. D'efiech, Itàlia èra dempuei lo començament dau sègle XI la buta d'incursions maritimas organizadas a partir dei posicions conquistas per lei musulmans en Sicília. Assaiant d'empedir lei conflictes entre vilas e senhors italians, Beneset VIII sostenguèt totei leis operacions militaras còntra lei Sarrasins coma la defensa de Sardenha per Pisa e Gènoa (1015-1016) e l'installacion dei Normands dins lo sud de la peninsula.
Galò
Lo vocabulari del galò, encara qu'aja agut plan d'influéncias del breton, contunha d'èsser basicament latin.
Exemples
Pari qe n-i arae la presse séi Pelo ad'saïr? - ''I aurà plan de gents aqueste vèspre en cò de Pèire, pas 'rai?
Druèla
Geografia
Druelle es situat al nòrd del flume Avairon, just a l'èst de Rodés.
Istòria de Russia
Preistòria e Antiquitat
A partir dau sègle IV, de pòbles germanics s'installèron dins lei regions occidentalas coma lei Gòts en Ucraïna mentre que lei territòris asiatics intrèron dins l'Empèri dei Huns. Aqueu darrier foguèt capable de s'estendre vèrs l'oèst entraïnant la migracion d'unei pòbles germanics vèrs l'Empèri Roman. Pasmens, sa manca d'organizacion e son extension entraïnèt sa disparicion après la mòrt dau rèi Atila en 453. Lei regions occidentalas de Russia foguèron donc conquistas per leis Avars fins au sègle VII e l'arribada dei Kazars e la montada en poissança deis Eslaus que s'establiguèron pauc a pauc en Russia europèa a partir de Bielorussia.
Lo principat de Kiev
Lo principat de Kiev, o Rus' de Kiev, foguèt lo premier estat organizat fondat en Russia. Sei fondators èran de Vikings venguts d'Escandinàvia qu'ocupèron un territòri important en Ucraïna, en Bielorussia e en Russia occidentala sus lei pòbles eslaus de la region que foguèron pauc a pauc conquists. Desvolopèron lei cambis comerciaus entre la Mar Baltica e la Mar Negra e capitèron de resistir militarament còntra lei migracions de pòbles asiatics nomadas. En 988, lei princes de Kiev se convertiguèron au crestianisme que va venir religion d'estat e un element important de l'unitat dau principat. Au sègle seguent, lo principat deguèt faciar d'invasions novèlas a l'èst (pòbles asiatics) e a l'oèst (polonés) e una tièra de crisis intèrnas que van entraïnar sa division entre divèrsei principats independents. Lei senhors d'aquelei principats desvolopèron una organizacion militara que sei caps venguèron pauc a pauc proprietaris de zonas agricòlas importantas marcant l'aparicion d'una aristocràcia terriena poderosa. Lo principat de Novgorod, dins lo nòrd de Russia, es un deis estats principaus d'aqueu periòde.
L'afondrament de l'Union Sovietica e la formacion de la Federacion de Russia
A partir deis annadas 1980, lei dificultats economicas de l'URSS e lei problemas militaras causadas per l'invasion militara d'Afganistan entraïnèt de tensions importantas dins la societat. Desirosa d'un regime pus liure, leis elèits intellectuaus obtenguèron pauc a pauc lo sostèn dau rèsta de la societat entraïnant sa desagragacion lenta. Lei país ocupats dins la mitat orientala d'Euròpa conoguèron d'evolucions similaras mai pus rapidas car una partida importanta dei populacions èran fòrça ostila a la preséncia sovietica (Budapest 1956, Prague 1968, Polonha 1980-1982...). A partir de 1988, lei regimes aliats a l'Union Sovietica foguèron rebutats per de revolucions popularas o per de manòbras politicas sostengudas per la màger part de la populacion.
En URSS, la politica de Mikhaïl Gorbachov per liberalizar la societat sovietica entraïnèt lo revelh de fòrças centrifugas menaçant l'unitat de la federacion coma lo nacionalisme de divèrsei pòbles (estats baltics, Ucraïna...) o la posicion de partit unic dau Partit Comunista de l'Union Sovietica. A la fin de 1991, un còp d'estat mancat menada per lei caps conservadors e lei partisans de l'URSS entraïnèt la dissolucion deis institucions principalas dau poder sovietic puei dirèctament aquela de l'Union.
Rancy
Rancy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.