cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SIDA
Signes clinics
Lei signes clinics dau SIDA varian segon l'estadi de la malautiá e son gaire especifics. Dins lo cas d'una infeccion primària, lei pus frequents son una fèbre persistenta e un sindròme pseudogripau amb de cefalèas, de mialgias e d'astenia. Una erupcion maculopapulosa sus lo tronc e sus la fàcia es tanben possibla. Dins lo corrent de la segonda setmana, d'adenopatias multiplas, cervicalas, axillaras e inguinalas pòdon aparéisser. Dins un tèrç dei cas, de diarrèas son tanben presentas.
Epidemiologia
Dempuei la fin dau sègle XX, lo SIDA es a l'origina d'una pandemia fòrça grèva amb, entre 1981 e 2017, 77,3 milions de cas recensats e 35,4 milions de mòrts. Lei regions pus tocadas son l'Africa Australa onte la prevaléncia dau virüs au sen de la populacion pòu passar 20%, l'Africa Centrala, l'Africa Subsahariana e l'Africa de l'Oèst. De fogaus segondaris existisson dins la region cariba, en Asia dau Sud-Èst e en Russia. Dins lo rèsta dau mond, de taus de contaminacion febles (mens de 0,5% de prevaléncia) son observats.
L'Hermenault
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Apròchi organizacional de l'informatica
Aitant es pro facil d'automatizar los prètzfaches manuals, aitant es dificil d'automatizar lo trabalh intellectual e tanben creatiu. L'apròchi de l'informatica dins una organizacion comença doncas per l'elucidacion dels procès, valent a dire la modelizacion del mestièr. Aprèp validacion, la Mestresa d'Obratge (MOA) fornís las especificacions foncionalas de l'obratge que van servir de referéncia dins la concepcion per la Mestresa d'òbra (MOE).
Los escambis entre MOA e MOE se resumisson pas a la mestresa dels chantièrs (compte tengut dels relambis e costs e validation dels liurables), la MOA e la MOE son garantas (eventualament responsablas sus un plan juridic) de la coeréncia dels sistèmas d'informacion, e de l'adeqüacion de las solucions informaticas amb los problèmas utilizaires finals inicialament constatats.
Mercy-le-Bas
Mercy-le-Bas es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Village de l'ancienne province du Barrois.
Le Duo des Non
right|200px|thumb|Joan Jacme Cripia (Jean-Jacques Cripia), fondator de caps 1988-1989 del Duo des Non Lo Duo des Non es a l'origina una emission umoristica de ràdio en francés (mai exactament, en francés meridionau), presentada dempuèi 1988 per Jean-Jacques Cripia e sa còla, en seguida tanben adaptada en pèças de teatre. Conta la vida dels abitants de Bourcagneux, vilatjòt fictiu d'Occitània.
Leonardo da Vinci
Formacion dins lo talhièr de Verrochio
Verrocchio foguèt un artista famós, e molt eclectic. De formacion èra orfebre e faure, mas de mai, foguèt pintor, escultor e fondedor. Trabalhèt subretot pel poderós mecènas Lorenzo de Mèdici. Los encargues principals foguèron de retaules e d'estatuas commemorativas per las glèisas, mas las òbras mai grandas foguèron de frescas per las capèlas, coma las que creèt Domenico Ghirlandaio per la Capèla Tornabuoni, e d'esculturas grandas coma las estatuas equèstras de Gattamelata per Donatello e Bartolomeo Colleoni de Verrocchio. Leonardo trabalhèt tanben amb Antonio Pollaiuolo qu'aviá son talhièr plan a costat del de Verrocchio.
Aprèp un an dedicat a la neteja dels pincèls e d'autras pichonas activitats pròprias d'un aprenedís, Leonardo foguèt iniciat per Verrocchio en las nombrosas tecnicas que se practicavan dins un talhièr tradicional, emai qualques artesans s'especializavan en tascas com en elaborar lo quadre, las dauraduras e lo trabalh del bronze. Ansin, en aqueste contèxte, Leonardo aguèt l'oportunitat d'aprendre las basas de la quimia, de la metallurgia, del trabalh del cuèr e del ges, de la mecanica e de la fusteria, aissí que mantas tecnicas artisticas coma lo dessenh, la pintura e l'escultura sus marbre e sus bronze. Egalament, recebèt formacion en abilitats com la preparacion de lad colors, la gravadura e la pintura de las frescas. S'envisant del talent excepcional qu'aviá Leornardo, Verrocchio fisèt a son escolan la cura privilegiada d'acabar sos quadres.
Non se coneid l'existéncia de cap òbra de Leonardo durant l'epòca que trabalhèt amb Verrochio. Segon Vasari, auriá collaborat en una pintura nommada Baptisme de Crist (1472-1475). D'autre latz, segon la legenda, Verrocchio abandonèt l'acabament de l'obra quan se sentiguèt superat per la qualitat del jove Leonardo, que daissèt son tòc magistral en un petit àngel present a l'obra. Tanben, d'acòrd amb la tradicion que l'aprenent èra lo que posava, Leonardo auriá servit de modèl pel David de Verrocchio, una estatua de bronze. De la mesma manièra, tanben se supausa qu'es lo retrach de Leonardo que representa l'Arcàngel Miquel en l'òbra Tobias e l'Àngel de Verrocchio. thumb|left| [[Paisatge de la val de l'Arno (Leonardo da Vinci)|Païsatge de la val de l'Arno (1473), lo primièr dessenh conegut de Leonardo]] En 1472, a l'edat de 20 ans, apareid enregistrat dins lo Libre roge del gremi de Sant Lluc, lo celèbre gremi dels artistas e doctors en medecina, que dins la vila de Florença se reünia amb la denominacion de la "Campagnia de pittori". D'aquesta època existís un de sos primièrs trabalhs coneguts, Paisatge de la val de l'Arno o Paisatge de Santa Maria della neve (1473), un dessenh fach amb ploma e tencha. Comencèt sa carrièra de pintor amb d'òbras ja destacables com L'Anunciació (1472-1475), e melhora la tecnica del sfumato en un punt de refinament pas jamai obtengut abans el.
En 1476 apareid totjorn esmentat coma ajudant de Verrocchio ja que, quitament desempuèi que son paire l'ajudàs a aver lo sieu pròpri atalhièr, motivat per son afècte cap a Verrocchio, continuèt de collaborar amb el. Durant aqueste periòde, recebèt comandas personalas e pintèt lo sieu primièr quadre, La mare de Déu i el clavell (1476). L'arquiu judicial d'aquel an recuèlh que el e tres autres òmes, foguèron acusats de sodomia, prsctica que en aquela epòca en Florença èra illegal, mas tots foguèron absolguts. Aquel document que partia d'una acusacion anonima, pasmens, non permet pas d'afirmar que Leonardo siaguèt homosexual.
Lista deus còdes ISO 639-1
Lista deus còdes de lenga ISO 639-1. A-B
U-Z
Carles III d'Espanha
270px|left|thumb thumb|right|100px|[[Escudo de España|Escut de Carles III, utilizat pelh los reis d'Espanha taiqua 1931]] Carles III (Madrid, lo 20 de janvièir de 1716 — Madrid, lo 14 de decembre de 1788). Foguèt duc de Parma (1731-1735), rei de Nàpols (1734-1759) e rei d'Espanha (1759 - 1788).
Sent Aubin de Nabirac
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sòrts e Òssagòr
Sòrts e Òssagòr (Soorts-Hossegor en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Nava Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
J.B. Orpustan que prepausa un element de la toponimia basca, soro, « prat, camp », dab un sufixe -otz : > *Sorotz > Sór(o)tz > Sortz, « lòc ocupat per pradas »; pr'aquò, lo problèma qu'ei s- iniciau qu'ei ua chotanta. En tot cas que seré pastencs en las partidas umidas de las arribas de Bodigau.
Lizy-sur-Ourcq
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Alexandre II de Russia
Alexandre II de Rusia (1818-1881) foguèt lo tsar de l'Empèri Rus entre 1855 e 1881. Passèt a l'istòria coma lo pus important reformador de la societat russa durant lo periòde tsarista qu'a diferéncia de las realizadas per los sieus antecessors e de successors aguèron una importància transcendentala. Descendents d'Alexandre II de Russia son lo rei Miquel Ièr de Romania, la cap de l'ostal imperial russa Maria de Russia, o lo duc de Kent, Edoard del Reialme Unit.
Cranc (crustacèu)
Mai de 7000 espècias son estadas descrichas, repartidas sus l'ensemble de la planeta. Los crancs colonizan una granda varietat de mitans: aqüatics evidentament mas tanben continentals, cèrtas especias realizant la quasi totalitat de lor cicle en defòra de l'aiga. Es sustot en zòna tropicala que se tròba indiferentament de crancs marins, de crancs d'aiga doça e de crancs terrèstres.
Valor economica
Lo cranc es una importanta ressorsa alimentària pels òmes e fa doncas l'objècte d'una activitat economica particularament desvolopada.
Chifras
S'estima las capturas mondialas de crancs a 1,2 milion de tonas per an (donadas de 2003). Çaquelà, cal soslinhar que lo cranc essent un animal costièr de bon capturar, aquesta chifra ten pas compte de la pesca individuala e de la pesca artesanala, sustot dins los païses paures, lo cranc representant una font de proteïnas fòrça economica. Sus las còstas de l'Africa Eqüatoriala, los enfants atrapan aisidament los crancs blaus que fan simplament rostir a la brasa.
La pesca dels crancs de Kamtchatka sola representa un prelèvament annal d'environ 45,000 tonas.
Les Négresses Vertes
Les Négresses Vertes (Las Negras Verdas) es un grop francés format en 1987 a París (França) per de musicians eissits per d'unes del mitan punk, coma per exemple Noël Rota, qu'a participat a un moment dat als Bérurier Noir. Lo nom del grop ven justament d'una frasa lançada per un gardian dins un estanquet "Tiratz-vos, las negras verdas !", allusion a lors pèls tintats de verd a la mòda punk. De còps aparentats al ròck, en realitat lor musica mescla l'estili guingueta e acordeon-museta a las musicas mediterranèas e al flamenco. Se virèron tanben un pauc cap a la musica electronica a partir de 1992 (amb per exemple versions diferentas, "electro" o "dub", de Sous le soleil de Bodega e Face à la mer).
Barcelos
Barcelos es una vila portuguesa dins lo Distrito de Braga, region del Norte.
Monts de Judèa
Los monts de Judèa que son un massís situat enter lo desèrt de Judèa e las planas litoraus de la mar Mediterranèa. Qu'an ua altitud mejana de e que son despartits en tres regions: los monts de Benjamin o de Bet-Èl (la vila centrau deus quaus ei Ramallah) au nòrd, los monts de Jerusalèm au center e los monts d'Ebron au sud. La temperatura mejana annau qu'ei de mes òm que pòt aver  de diferéncia enter l'estiu e l'ivèrn. Lo nivèu mejan de ploja qu'ei de per an. La cadena que's compausa màgerment d'arròcas sedimentàrias taus com lo calcari, la dolomia, la greda e lo silex e que's tròba sus ua jaça freatica qui alimenta los arrius qui se'n van de cap a la mar Mediterranèa. Que i a ua extraordinària diversitat de paisatges, dab ua riquessa d'espècias de flòra e de fauna. Suu lor territòri que's tròba mantun sit preïstoric e arqueologic (enter autes, lo sit de Ḥatula e l'espeluga de Šuqba).
Faula
Etimologia
Al sens primièr, lo mot « faula » (fabula,ae : la legenda) designa l'istòria o encadenament d'accions qu'es a la basa d'un raconte imaginari, quin que siá. Es dins aqueste sens que, dins la Poetica, Aristòtel designa la « faula » coma un dels sièis elements que constituisson una tragèdia, ensems amb las mòrs, lo lengatge, la pensada, l'aparelh scenic e la melopèa.
Periòde ellenistic
Lo poèta Babri, un Roman ellenizat contemporanèu de Fedra, torna al grèc las faulas esopicas e las versifica. Se conéis d'el dos recuèlhs, que totalizan 123 faulas.
Edat Mejana
Es diferent amb Maria de França (1154-1189), que publica un recuèlh de faulas titolat Ysopet. Sus un centenat de pèças, dos terces son d'origina desconeguda e belèu venon del repertòri oral de l'epòca. Las autras son tiradas d'Esòp.
Renaissença
Endacòm, lo genre dels emblèmas, plan al vam pendent tot lo sègle XVI, expleita jos una forma sintetica e fòrça visuala la matèria de la faula. S'escrich alata alara de libres d’emblèmas, al biais de l’Italian Alciato. En França, Guillaume Guéroult sembla s’èsser especializat dins lo genre amb le Blason des Oyseaux (1551), les Hymnes du Temps et de ses parties (1560) e les Figures de la Bible (1564), sempre compausats sul modèl d’una gravadura acompanhada d’una corta pèça de vers. D'entre los emblèmas de Guéroult tractant de faulas esopics i a Lo Còrb e lo Rainard, Lo Monin e lo Gat, L'Aranha e l'Ironda, La Cort del Leon, L'Astrològ que se daissèt caire dins un potz, La Cigala e la Formiga e La Granòta que vol se far tan grossa coma lo Buòu.
Lo sègle de Jean de La Fontaine
Après avez assejat diferents genres poetics, Jean de La Fontaine (1621-1695) publica son primièr recuèlh de faulas en 1668 (libres I a VI). Amb lo succès obtengut, ne publicarà dos autres, en 1678 e 1694, per un total de pèças, que unas son d'apològs e metan pas en scèna d'animals. Aquestes recuèlhs lo consacrèron coma lo mai grand fabulista de totes los temps.
Sègle XVIII
Un autre nom a costat d'aqueste de La Fontaine es Florian (1755-1794). Son recuèlh compta un centenat de faulas ont se sentís l’inspiracion de l’Anglés John Gay o de l’Espanhól Tomás de Iriarte. unas de sas faulas son d'orientacion publica e an per objectiu de vulgarizar las idèas de la filosofia de las Luses sus la natura umana e la necessitat pels govèrn de respectar de principis morals; d'autres son d'orientacion privada e ensenhan de principis de saviesa, d'amor del trabalh e de caritat.
Dempuèi lo sègle XIX
Dins una dralha mai classica, la faula contunha a interessar d'escrivans del sègle XX. Lo poèta e dramaturg Jean Anouilh publica Fables en 1962. Dins un esperit que l’Encyclopedia Britannica liga dirèctament a La Fontaine, Pierre Gamarra publica La Mandarina e lo Mandarin (1970), que conten de faulas « d'una drollariá remarcabla e d'una granda virtuositat tecnica ».
Esquèma narratiu
vinheta|La Cigala e la Formiga (Ill. de Grandville) vinheta|Lo Caval e lo Lop (Ill. de Grandville) vinheta|Lo Lop e lo Rainard (Ill. de Grandville) Es malaisit de presentar un esquèma narratiu valable per totas las faulas, que dempuèi la mai nauta antiquitat, los recuèlhs de faulas pòdon regropar una granda varietat de racontes: istòria d'animals, contes, racontes mitologics, anecdòtas, bons mots e explicacions de tipe etiologic. Cada seccion concernís sonque las faulas mai tipicas.
La faula classica conta una sola e unica accion, que repausa sus de jòcs d'oposction entre dos personatges, tot coma dins los racontes mitics analisats per Claude Lévi-Strauss. A apartir Esòp e Fedra, aquestas oposicions son enonciadas mai sovent dins lo títol, qu'anóncia, per exemple, una istòria metent a las presas una cèrvia e una vinha, una granhòta e un buòu, un còrb e un rainard, etc. Al començar, lo lector se trapa donc en preséncia d'una situacion conflictuala, que constituirà lo motor de racontes e ne nosar l'intriga. Dins las faulas de dos personatges, « la faula conéis sempre un conflicte, es a dire un antagonisme entre los actors, basat sus d'interesses divergents».
Dimension morala
Se nomena morala promition (o prològ) quand es plaçada en tèsta de la faula, epimition (o epilòg) quand es en seguida. Dins lo Panchatantra, la morala es mencionada al començament e a la fin de cada faula.
Es lo mèsme per las faulas del Panchatantra, qu'un especialista resumís atal las moralas: mai sovent, lo vici es recompensat, alara que la vertut es a vegada castigada, l'engana se revelant lo mejan mai segur de'n capitar.
Faula e allegoria
Los personatges animalièrs se prèstan al jòc de l'allegoria que son sovent identificables per de caracteristicas moralas a causa de lor fisic o comportament. Lo can es atal considerat coma lo simbòl de la fidelitat alara que lo lop simboliza lo costat salvatge e brutal. La colomba representa lo ligam amorós, la formiga l'ardor al trabalh, lo rainard la rusa, l'ase l'etupiditat, l'elefant la fòrça, lo pavon l'ufan, lo leon la poténcia, l'anhèl l'inocéncia, etc. Aqueste biais d'atribuir de trachs umans als animals es d'antropomorfisme. Los animals permeton atal de representar de biais vivent d'idèas abstrachas. centrat|vinheta|510x510px| Grandville, « Ombras portadas », 1830. Aqueste illustrtor èra pivelat per las semblanças entre tipes umans e animals.
Mercy-le-Haut
Istòria
Village de l'ancienne province du Barrois. Commune indépendante jusqu'en 1811, Boudrezy est aujourd'hui rattachée à la commune de Mercy-le-Haut. Franz von Mercy battit Turenne, et fut battu par Louis II de Bourbon-Condé ; il arrêta les Turcs à Tanesvar en Hongrie où l'on trouve les noms des villages lorrains desquels le comte de Mercy avait fait venir les habitants. Village natal du président Albert Lebrun (où il est inhumé).
Mornant
Geografia
Mornant Es una municipalitat #que la populacion avoisine 5300 abitants, situada en lo departament del Rhône a 24 quilomètres al Sud-Oèst de Lion. La siá superficie n'es de 1576 ectaras. Al pè de la bordure Es del massís central, Mornant s'es desvolopat sus un scenari d'una altitud mièja de 370 m., En dominant la vallée del Rhône.
Mornant est une commune dont la population avoisine 5300 habitants, située dans le département du Rhône à 24 kilomètres au Sud-Ouest de Lyon. Sa superficie est de 1576 hectares. Au pied de la bordure Est du massif central, Mornant s’est développée sur un plateau d’une altitude moyenne de 370 m., dominant la vallée du Rhône.
Gal de Barcelos
Simbòl du Portugal
Es un simbòl de fe, de justícia e de bonastre. La legenda remembra aquela del miracle del penjat despenjat, ligada al romavatge de Sant Jaume de Compostèla.
Legenda
Condenat a penjament, l'òme preguèt que se lo mene en preséncia del jutge que l'aviá condenat. Foguèt autorisat, e menat a la residéncia del magistral, que a aquel moment se taulejava amb d'amics. Lo galician tornèt afirmar la seuna inocéncia e, per dessobtar l'incredulidat dels assistents, mostrèt un gal rostit presentat sus la taula e s'exclamèt:
Quarré-les-Tombes
Istòria
La révolte des Enfants de Vermiraux provoqua en 1910 la fermeture de l'orphelinat et un procès qui se tint à à Avallon en 1911. En mettant en évidence l'exploitation abusive des enfants et les carences de l'administration dans la gestion de la tuberculose endémique, en évoquant en outre des abus sexuels possibles, le procès eut un retentissement national qui mis en cause les insuffisances ou les complaisances de ministres de la IIIème République face au partis attachés aux institutions catholiques. L'affaire a marqué l'histoire de l'Assistance Publique et a fait en 2011 l'objet de commémorations.
Nuelh
Lista daus maires
miniatura|dreita|Roge: La [[Comunautat de comunas de Charanta Lemosina|CC de Charanta Lemosina dins Charanta A. Frontiera òc/oïl<br/ >B. Comunas occitanas<br/ >C. Comunas emb un bocin occitan<br/ >D. Comunas peitavinas-sentongesas]]
Lognes
Nòtas
<references group=N/>
Villenauxe-la-Grande
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Vespière
La Vespière es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Loís-Felip I
La Monarquia de Julhet
A l'exterior, Loís-Felip si raprochèt dau Reiaume Unit per assaiar de rompre l'isolament diplomatic de França. Totun, lu limits d'aqueu projècte apareissèron au cors de la crisi orientala dau 1840. De mai, de caps de govèrn coma Thiers èran pusleu en favor d'una aliança emb li poissanças d'Euròpa Centrala. Finalament, es aqueu projècte que foguèt chausit per Guizot. Mas, l'aliança emb li monarquias conservatritz èra impopular. En Africa, Loís-Felip ordonèt de perseguir la colonizacion d'Argeria. En lo 1840, foguèt nomat lo generau Bugeaud per realizar la conquista dei regions interioras. En lo 1844, ganhèt la batalha decisiva d'Isly que permetèt ai Francés d'ocupar la màger part dau nòrd argerian en lo 1847.
A l'interior dau país, favorizèt la borgesia liberala e la Monarquia de Julhet es un periòde de creissença economica inspirat per l'industrializacion d'Anglatèrra (construccion de camins de fèrre, desvolopament de la metallurgia, de la quimia, dau textil, concentracion de l'industria, etc.). Ensin, la longor dau camin de fèrre francés passsèt de 570 km en lo 1842 a 1,930 en lo 1848. Totun, aquela expansion creèt tanben d'inegalitats socialas e geograficas. De mai, lo conservatisme de Loís-Felip e de Guizot descomodèt una partida de la borgesia liberala. Aqueu maucontentament trobèt pauc a pauc una expression dins lo vòte republican.
Senta Aulaia (Perigòrd)
Dempuei lo 1er de genier de 2016 la comuna s'es regropada emb Pueimangor per formar la comuna novela de Senta Aulaia e Pueimangor.
Dialectologia
Ligams
Las paginas del Thesoc (Tesaurus occitan)[]
Marolles-en-Beauce
Marolles-en-Beauce es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Archivistas sens Frontièras
200px|vinheta|Logo d'Archivistas sens Frontièras Archivistas sens Frontièras (AsF) es una organizacion non governamentala sens ànim de lucre de caractèr internacional, constituida lo 1998 a Barcelona, qu'a l'objectiu de cooperar e lutar per la defensa dels dreches individuales dels ciutadans e los dreches collectius dels pòbles, tot en fomentant las valors d'identitat, solidaritat e drech a l'informacion en los camps del archivística, lo patrimòni documentari e la recuperacion de la memòria istorica.
Clergós
Clergós (Clergoux en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Marcilloles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Gamit
Classificacion
Lo gamit fa partida del grop bhil de las lengas indoarianas centralas, una branca de las lengas indoarianas, que fan partida de la familha indoeuropèa.
Província de La Pampa
La Província de La Pampa que's tròba au bèth miei de la Republica Argentina, entornejada per, la Província de San Luis e la Província de Córdoba au nòrd, la província de Buenos Aires a l'est, la Província de Rio Negro au sud, e la Província de Mendoza e la Província deu Neuquén (en pas sonque un punt) a l'oest.
Wahagnies
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Ans 1710
Istòria
1709-1710 : en Etiopia, fin de l'insureccion dau pretendent Nebahne Yohannes. 1710 : perseguida dei reformas dau shogun Tokugawa Ienobu e de son conselhier Arai Hakuseki. Melhorèron lo sistèma judiciari, assaièt de crear una moneda establa e limitèt lo ròtle de la censura car voliá obtenir lei pensadas de la populacion sus sa politica. 1710 : dins l'Ocean Indian, presa dau comptador portugués per leis Omanés. 1711 : en Etiopia, empoisonament dau negus Tewoflos que foguèt remplaçat per son cosin Yostos. Lo negus novèu èra estat chausit per l'aristocracia dins una branca segondària de la dinastia salomoniana per assaiar d'arrestar lo cicle d'assassinats e de venjanças acomençat en 1706 amb lo murtre dau negus Iyasu I. 1711 : aprofichant la mobilizacion dei tropas russas en Suècia, leis Otomans infligiguèron una gròssa desfacha ai Rus en Moldàvia. Lei Rus reconeguèron rapidament sa desfacha e abandonèron Azòv (→ 1735). 1711 : en Japon, perseguida dei reformas e de la politica de modernizacion dau shogun Tokugawa Ienobu. En particular, dins lo corrent de l'annada, melhorèt lei relacions entre lo shogunat e la cort imperiala. Suprimiguèt plusors limitacions impausadas a l'Ostau Imperiau coma l'obligacion per lei cadets de venir prèire. De son caire, son conselhier Arai Hakuseki contunièt sa politica d'estabilizacion de la moneda e de limitacions dei sortidas de metaus preciós en fòra de l'archipèu. 1712 : en China, temptativa de còp d'Estat còntra l'emperaire Kangxi. Menat per lo prince eiretier Yinreng, l'operacion mau capitèt e Yinreng foguèt arrestat. L'emperaire refusèt de nomar un eiretier novèu fins a sa mòrt. 1712 : en Japon, mòrt dau shogun Tokugawa Ienobu que son brèu rèine foguèt marcat per una activitat intensa de reformas e de modernizacion de l'economia e de la societat. Son fiu, un enfant de tres ans dich Tokugawa Ietsugu, li succediguèt. Arai Hakuseki, conselhier principau de son paire, foguèt cargat de sa proteccion e venguèt de facto lo cap de l'archipèu. 1712 : mòrt de l'emperaire mogòl Bahadur Shah I e començament d'una guèrra civila dins l'Empèri a prepaus de sa succession (→ 1719). 1713-1714 : en Japon, començament d'una crisi economica grèva amb una aumentacion importanta dau pretz dau ris. Aquò menèt a l'introduccion d'una novèla moneda metallica que permetèt d'estabilizar l'economia.
Bartolomeu Dias
Bartolomeu Dias foguèt lo primièr explorador que naveguèt al long de la còsta africana dins l'Atlantic Sud, son viatge, contunhat per Vasco de Gama un decenni pus tard (1497-99), contribuguèt al descobriment de la rota maritima de las Índias.
L'Île-d'Elle
Nòtas
<references group="N"/>
Bischheim
Geografia
thumb|left|160px|Çò [[canal de la Marna al Rhin e la plana del Guirbaden]] Amb près de 18000 abitants, Bischheim es la comuna del departament Bas-Rhin e la 10 de Alsace. Fa partida de l'aglomeracion strasbourgeoise (410,000 abitants en la siá part francesa), #que ne constituissi amb d'unas autras municipalitats, coma Schiltigheim, los faubourgs nòrd. Situada a la extremitat es de la terrassa de lœss del Kochersberg, #que se étire en pendent doç d'una linha Molsheim-Saverne cap a la vallée del Rhin, Bischheim a vorejat a l'èst pel Ill e traversada pel canal de la Marna al Rhin. Las coordinadas son 7°45'10" Es en longitude e de 48°36'52" Nòrd en latitud.
Le ban communal est constitué de deux parties non contiguës. La première au sud-ouest est la zone urbanisée et habitée s'étendant de la gare de triage de Hausbergen à l'ouest jusqu'à l'Ill à l'est. La seconde partie au nord-est comprend une zone industrielle, des espaces naturels (forêts, champs, plan d'eau) et abrite le château d'Angleterre. Les communes limitrophes sont Strasbourg, Schiltigheim, Niederhausbergen, Hoenheim et La Wantzenau.
Ashoka
Politica de conquistas
Après la conquista dau tròne maurya, Ashoka acomencèt una politica de conquista que va prefondament marcar la seguida de son rèine en causa de sa conversion au bodisme. D'efèct, dins la segonda mitat dau decenni 260 avC, Ashoka ataquèt l'Estat de Kalinga. Maugrat una superiotat numerica fòrça importanta, lei fòrças mauryas deguèron faciar una defensq acarnada. La guèrra s'acabèt per una tièra de chaples que permetèt finalament de rompre la resisténcia kalinga. L'Estat Kalinga foguèt annexat mai, après aqueu conflicte, Ashoka decidiguèt d'adoptar la religion bodista e sa politica venguèt pus pacifica.
Òbras administrativa e legislativa
Per aquò, un esfòrç important foguèt complit per propagar la conoissança dei lèis dins lei províncias gràcias a la bastida de pielons lei presentant ai subjèctes dau rèi. La talha d'aquelei pielons podián agantar mai d'un desenau de mètres. Se situavan dins lei centres urbans principaus segon de vestigis descubèrts dempuei lo sègle XVI. Una partida importanta d'aquelei lèis regardèt la propagacion dau bodisme e l'instauracion de limits novèus a la consomacion de carn o a l'execucion d'animaus. Lei tractaments marrits còntra leis animaus foguèron tanben defenduts.
Canton de La Linda
'''NB. Per de las rasons tecnicas, una partida de las informacions de l'Infobox (superficia, populacion, densitat, n° INSEE) son las de la situacion d'avant 2015.'''
Istòria
Los cantons de La Linda e de Lieurac se creèron en 1790. Lo 13 de brumaire an X (4 de novembre 1801), lo canton de La Linda fuguèt conservat e lo de Lieurac suprimit, ,.
Saint-Cyr-du-Gault
Geografia
C'est sur la commune de Saint-Cyr-du-Gault que le Gault, affluent de la Brenne, prend sa source, à l'est du village.
Sòrda l'Abadia
Toponimia
Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'ei benlhèu lo gascon sourde (escrit segon las règlas graficas francesas), « hont qui giscla, abondosa », dab lo sufixe diminutiu -ona, puish amudiment de -n- intervocalica : la hont que seré donc petita.
Longperrier
Nòtas
<references group=N/>
Lengas charruanas
Classificacion
Las tres lengas charruanas son :
Lo Chafauc e Sant Jurson
Istòria
Lo fèu d'Espinosa es erigit en marquesat en 1651.
Guatemala
La capitala es Ciutat de Guatemala.
Jaucourt
Jaucourt pòt essèr:
Guatemala
Lo periòde coloniau
Leis Espanhòus evangelizèron la region e n'organizèron son esplecha. D'efèct, sa populacion importanta empachèt la disparicion totala deis indigèns decimats per lei malautiás europèas. Ansin, la man d'òbra locala foguèt utilizada segon lo sistèma de l’encomienda per trabalhar au profiech de grands proprietaris terrencs. La capitala de la colonia, Antigua Guatemala, venguèt un dei vilas pus prospèras de l'Empèri Espanhòu. Pasmens, en 1776, una tiera de catastròfas naturalas entraïnèt la construccion de la Ciutat de Guatemala onte foguèt transferit lo poder centrau.
L'intrada dins l'esfèra d'influéncia estatsunidenca
En 1898, Manuel Estrada Cabrera prenguèt lo poder e establiguèt una dictatura que durèt fins a 1920. Puei, après un periòde d'instabilitat consecutiva a son reversament, foguèt remplaçat per lo generau José Ubico que gardèt lo contraròtle dau país de 1926 a 1944. Aquelei dos dictators obtenguèron lo sostèn deis Estats Units d'America en cambi de la proteccion deis interès dei companhiás estatsunidencas, especialament aquelei de la United Fruit Company.
Lo periòde d'Arevalo e d'Arbenz
José Ubico foguèt reversat en 1944 e Guatemala conoguèt un periòde democratic de 1944 a 1954 ambé lei mandats de Juan José Arevalo (1944-1951) e dau coronèu Jacobo Arbenz (1951-1954). Lo premier liberalizèt la vida politica e donèt lo drech de vòte ai fremas e ais illetrats (es a dire sustot ais indigèns e lei paures qu'èran estats ansin excluchs de la vida politica). Lo segond comencèt una reforma agrària e exproprièt una partida dei tèrras non cultivadas detengudas per la United Fruit Company. Accusat de comunisme, foguèt alora rapidament reversat per un grop militar vengut d'Onduras e sostengut per la CIA.
Vincelles (Iona)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Bòria de l'animalum
Significacion e allegoria
Tanben, la musica dins la novèla, comença per "Bèstias d'Anglatèrra" e los imnes posteriors, es un parallel a "L'Internacionala" e son adopcion e remandament per las autoritats sovietas qu'es l'imne de l'USSR dins las annadas 1920 e 1930.
Rossinholet qui canta
Paraulas
Era, helas'' ! pressentiva'' Lo dia deu partir ! Lo còr que se'm moriva De la véder sofrir. D'ua votz lengorosa, Ditz, m'estrenhent la man : "be'n serí malurosa Si'ns calè separar."
Agulha (Bocas de Ròse)
Istòria
La preséncia umana es atestada sus lo site d'Agulha dempuei lo millenari III av. JC. Dins lo corrent de la segonda mitat dau millenari I av. JC, aquela preséncia venguèt importanta ambé l'existéncia de dos oppidums celtoligurs poblats per de Sallavis. En 124 av. JC, foguèron ansin destruchs pendent l'intervencion romana qu'entraïnèt la destruccion de l'oppidum d'Entremont e de la Confederacion dei Sallavis. Après la conquista romana, un vilatge galloroman se desvolopèt lòng de la Via Aureliana. Pasmens, en causa de la manca de documents, son istòria es mau coneguda dins lo corrent dau periòde roman e son existéncia es pas segura après lei Grandeis Invasions Barbaras.
Curbans
Geografia
Lo vilatge es situat a 650 m d'altitud.
Merviller
Geografia
La commune de Merviller comprend également deux hameaux : Criviller et les Carrières.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
San
Los sans son los abitants pus ancians d’Africa Australa ont vivon dempuèi almens 20,000 ans. Lor abitat es lo vast desèrt de Kalahari. Se definisson coma  en se desplaçant segon las pluèjas per fin de trapar son manjar. La denominacion de bochiman es deguda als boers, de l'afrikaans, boschjesman, mas se nomenan eles meteisses.
Concèsa
Toponimia
Lo nom poiriá venir dau latin concīsa, entalhada (mas normalament -i- long se consèrva). La comba situada a l'èst dau borg poiriá motivar l'etimologia.
Le Bosc-Renoult
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nicolau Copernic
Sos estudis
thumb|right|220px|[[Toruń la vila ont nasquèt Nicolau Copernic]] Aprèp sos estudis, en 1503 faguèt construire un observatòri a Frombork, ont comencèt sas recèrcas en astronomia pendent plusors annadas.
La revolucion « coperniciana »
Abans Copernic, lo biais de veire l'Univèrs repausava sus la tesi aristoteliciana que la Tèrra es al centre de l'Univèrs e que tot torneja a son entorn: « l'univèrs geocentric ». La descripcion dels movements dels astres repausava sul sistèma dich "de Ptolemèu" e la teoria dels epicicles. Aquela vision de l'univèrs (lo geocentrisme) demòra la doctrina establida fins a la fin de la Renaissença e foguèt abandonada de fach per la Glèisa solament vèrs 1750.
Lo sistèma e las teorias de Copernic
Lo sistèma novèl prepausat per Copernic explica lo movement jornadièr del Solelh e de las estelas per la rotacion terrèstra. Explica, encara, qualques fenomèns qu'èran estats explicats amb granda dificultat e d'un biais imperfièit, subretot lo movement retrograd de las planetas extèrnas, (Mart, Jupitèr, Saturne). Sa teoria pren tanben en compte las planetas intèrnas, Vènus e Mercuri, que se situan pus prèp del Solelh que la Tèrra.
Las reticéncias
Sols una desena de cercaires de son epòca li acordèron un sosten. Mas aqueles trabalhavan sovent a l'exterior de las universitats (subvencionadas), dins las corts reialas o imperialas, o encara meteis fòrt prèp de la Gleisa. Las pus celèbras son Galilèu (1564-1642) (qu'es pas contemporanèu de Nicolau Copernic mòrt en 1543) e l'astronòm alemand Johannes Kepler.
Giraud Bedot
Qu'ei l'autor de Lou Parterre Gascoun coumpouzat de Quouate Carreus.
Ecologia
La descubèrta de la nocion d'ecosistèma
Après lei trabalhs d'Humboldt, una rompedura importanta aguèt luòc au començament de la segonda mitat dau sègle XIX amb lei trabalhs de Charles Darwin (1809-1882) e d’Alfred Russel Wallace (1823-1913). D'efiech, permetèron lo passatge d'una concepcion fixa deis espècias a una vision novèla implicant d'espècias en evolucion e en relacion entre elei. En parallèl, de quimistas comencèron d'estudiar lo ròtle de certanei substàncias, especialament l'azòt, sus lo desvolopament de la vida. En 1877, lo zoologista Karl Möbius (1825-1908) definiguèt la biocenòsi coma l'ensemble deis espècias presentas dins un espaci biologic donat. Sèt ans pus tard, dins La fàcia de la Tèrra, Eduard Suess (1831-1914) generalizèt aquela nocion amb aquela de « biosfèra » qu'englòba la fauna, la flòra, lei mineraus ò lei cicles quimics. Ansin, a la fin dau sègle XIX, se multipliquèron leis estudis sus lei relacions entre diferenteis espècias (parasitisme...).
Lei cadenas alimentàrias
Lei cadenas alimentàrias son un ensemble de relacions permetent un transferiment d'energia entre organismes. L'esquèma principau es aqueu de la relacion entre una planta (productor d'energia) e un erbivòr (consumaire primari). Puei, aquel erbivòr es consumat per un carnivòr (consumaire segondari) que pòu tanben èsser manjat per un autre carnivòr (consumaire terciari)... etc. A la cima dau sistèma, se tròban lei superpredators.
Batalha de Fleurus (1794)
La batalha es venguda un episòdi de la mitologia revolucionària francesa en causa de son còst uman e car permetèt la conquista de la quasi totalitat de Belgica liberant ansin la frontiera dau nòrd-èst de la menaça dei Coalizats. De mai, la batalha es famosa per l'utilizacion d'un mongolfier per observar lei movements enemics per lei Francés.
Senneville-sur-Fécamp
Geografia
Vilatge del país de Caux situat sus la part de la còsta normande dicha còsta de Albâtre près de Fécamp.
Istòria
Paraulas :
Byron Bay
Byron Bay es una vila de l'estat de Nòva Galas del Sud a la poncha orientala del territòri màger d'Austràlia. La vila es lo centre del Byron Shire, que compta mai de 30,000 estatjants (ABS, estimacion 2003). Lo Capitani James Cook nomenèt l'endrech Byron en onor de John Byron.
Muron
Muron es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Viviers (Iona)
Geografia
Les habitants habitant de Viviers et de Béru le village voisin situé au sud se disputent le titre de la commune ayant la plus haute altitude. Il s'agit certainement de Viviers, faut-il rappeler que la route menant vers Yrouerre village situé à 3 km à l'est traversant le point culminant du département sous réserve du massif du Morvan au sud-est.
Nòtas
<references group=N/>
Dhatki
Lo dhatki (o o thareli) es una lenga indoariana parlada en Paquistan e en Índia.
Autreville-sur-la-Renne
Geografia
Autreville-Sobratz-la-Renne a situat sus la Renne.En lo moment del darrièr recensement l'an 2006, la populacion èra de 486 abitants. La municipalitat es de compausats pòbles de Valdelancourt, Sant Martin, Lavilleneuve-a lo-Rei e Autreville. Lo 1er en genièr 2012, Lavilleneuve-a lo-Rei a restablit (défusionne)
Sent Bertomiu de Belagarda
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sent Bertomiu de Bussiera
Toponimia
La prononciacion es [sɛ̃mbartu’məʉ] [deby’sjeːrɒ]. Lo nom es atestat en latin, en 1265, Parochia Sanctus Bartholomei. Lo nom de l'apòstol Bartholomaeus es latin d'origina ebraïca. Lo determinant es l'ancian chapluòc de canton, Bussiera Badiu, ,.
Boc emissari
Referents culturals
Lo tèrme de « boc emissari » ven de la traduccion grèga de « boc per Azazèl », un boc portant sus el totes los pecats d'Israèl. Se la tradicion rabinica concep Azazèl coma una val desertica ostila, los autors de la Septanta ligisson ez ozel (« boc al partir ») que traduson en grèc ancian per / apopompaîos trágos, venet en latin caper emissarius. Lo tèrme « boc emissari », tant utilizat al sens figurat dins la cultura judeocrestiana, es citat pas qu'un còp dins l'Ancian Testament qu'introduch lo tèrme: Dieu demanda a Moïses de far portar los pecats de l'òme per un boc. Lo prèire pausa alara las mans sul boc, e lo carga atal, simbolicament de totes los pecats. Puèi lo prèire manda l'animal dins lo desèrt per los portar a Azazèl.
Antropologia mimetica: René Girard
Esquematicament, mai la tension cap a l’objècte es fòrta, mai l’indiferenciacion entre A e B es importanta. Per Girard, es aquesta indiferenciacion dels individús qu'es portaira de violéncia (mejans la tension cap a un mèsme objècte). Fin finala, aquesta rivalitat mimetica tanben engendrada serà creatritz de conflicte e de violéncia. Dins un autre obratge, nota: « Fixar son atencion admirativa sus un modèl, es ja li reconéisser o li acordar un prestigi que ten pas, çò que ven a constatar la sieuna insufisença d'èsser ». Girard nota tanben que « lo subjècte mesconeisserà sempre aquesta anterioritat del modèl, que seriá a l'encòp desvelar son insufisença, son inferioritat, lo fach que son desir es, non pas espontanèu mas imitat. Aurà l'aster enseguida de denonciar la preséncia de l'Autre, mediator de son desir, coma tenent de la sola enveja d'aqueste darrièr ».
Lo fenomèn del boc emissari, collectiu, es la responsa inconscienta (René Girard utiliza « mesconeissença ») d’una comunautat a la violéncia endemica que los sieus membres generèron mejans las rivalitats mimeticas degudas al triangle mimetic.
L'innocéncia del boc emissari, que coneissem plan ara, es revelat pel biblic e subretot per la Crucifixion de Jèsus Crist, mai a vegada nomenat «l'Anhèl de Dieu» en referéncia al boc emissari. Es plan la fola, e per ela, totat l'umanitat, que rebuta sos mancas, culpabilitats e pecats sus Jèsus. Es vengut impensable uèi de se far la representacion d'un òrdre social anterior a la revelacion evangelica. Amb l'avançada de la revelacion evangelica e l'evangelizacion del mond al sens fòrt del tèrme (en mai del sens exclusivament religiós), lo mond, privat de sa solucion preferida, lo mecanisme expitòri, ven sempre mai violent, quitament se las formas de civilizacions de contunh evoluisson per conténer, dins ambedos sens del tèrme, aquesta violéncia dicha « apocaliptica ». vinheta|Bouc emissari, 2012, esculptura de bronze
Frustracion
L'agression es capvirada de  biais privilegiat cap a la font de la frustracion, mas s'aquesta es absenta o non accessibla (ierarquia), l'agression es desplaçada cap a un boc emissari, la cibla mai aisida (grops minoritaris). Dirà tanben que l’agression pòt èsser «dobèrta» o non (fantasmas, sòmis), aquò depend de las enibicions del subjècte e del contèxte. Miller e Berkowitz tornaràn, un pauc mai tard, utilizar lo concèpte a partir de la teoria de Dollard postulant que lo subjècte desplaça l’agression sus una cibla similara a l’agent frustrant. Mai li sembla, e mai las agressions li seràn destinadas. Atal, se compren per « ostilitat desplaçada », una ostilitat dirigida cap a una cibla similara a l’agent frustrant. Mai s’alunham de la similaritat amb la cibla originala, mai dintram dins una ostilitat generalizada. Segon los autors, una mèsma causa s’origina desl dos procediments: lo gra d'enibicion del subjècte frustrat al subjècte de l’agression per l’agent frustrant.
Projeccion d'estats subjectius, e mecanismes de defensa contra de conflictes intèrnes
La projeccion constituís un mecanisme inconscient d'atribucion erronèa dels sieus estats (sentiments, intencions) a altrú e la persona realizant la projeccion es dins la denegacion al subjècte del fach que los estats en question li apartienon. Dins lo fenomèn del boc emissari, la descobèrta d'aspèctes inacceptables per l'individú (o lo grop) inicia la projeccion d'aquestes aspèctes sus d'autres personas, que son enseguida catigadas per la possession d'aquestes trachs negativament percebuts. En efièch, transferissent aqueste « mal » sus la victima patiràs, aqueste processediment permetriá per exemple de demesir la dissonància cognitiva consecutiva a la descobèrta d'aspèctes contradictòris amb l'imatge de se qu'entreten l'individú o lo grop.
Prejutjat
vinheta|Lo Boc emissari de l'Euròpa : lo [[Jusieus|Josieu e l'antisemitisme, caricatura d'Abel Pann (1915)]] En 1948, Bodhan Zawadzki torna utilizar la teoria del boc emissari prepausat per Dollard e sos collaborators (1939) e provesís unes elements suplementaris. En efièch, se la persona descarga pas aquesta frustracion e l'accumula, aquò pòt daissar una marca invisibla que la farà fòrça mai rapidament agressiva a la frustacion venenta. Dona l'exemple de las gents que a fòrça, an un caractèr ostil, amar e blasman lo mond per lor decepcion, lor fracàs e lor misèria. Quand aqueta ostilitat es portada per un grop, pòt trobar dins las minoritats una cibla perfiècha. En efièch, un cèrt acòrdi seriá trobat per designar un grop minoritari sens defensa. L'autor plaça aquò al respècte amb una paur primitiva dels umans fàcia a çò que lor sembla estrangièr.
Impactes psicologics
Tanben, quand lo patiràs es deliberadament causir per desviar la responsabilitat d'unes membres d'un grop o per gardar l'imatge de l'organizacion, la victima enfacia de consequéncias mai o mens importantas (e.g., pèrda d'emplec, desgràcia). Dins d'escasença, a la seguida de persecucions repetidas, de bocs emissaris ne venon a considerar qu'es inevitable per eles de realizar aqueste ròtle, que fa plan partida de lor existéncia. Esperanèsser pres per bocs emissaris o qu'anen e s'expauson atal a de procediments coma la profecia autorealisatritz.
Reaccions possiblas de la victima
Per exemple, de personas incarceradas pendent d'annadas foguèron enseguida trapadas innocentas de crims qu'èra accusadas. Segon Douglas, aquestas errors judiciàrias pòdon èsser interpretadas coma un fenomèn de boc emissari modèrne. En efièch, los crims comeses dins aqueste genre de cas al subjècte mai sovent dels actes violents, que tustan l'opinion publica, que met la pression sus las fòrças de l'òrdre per trobar los copables. Qu'est mai aisit de trobar de suspèctes que de pròvas irrefutablas de lor culpabilitat, una persona pòt èsser causida segon los mèsmes critèris utilizats per causir tot autre boc emissari (e.g., diferéncia, antipatiá, disponibilitat etc.). Dins aqueste sens, lo fenomèn actual del boc emissari a la capacitat de s'autoperpetuar un còp iniciat, que la victima que torna demandar justícia pels damtges realizats contra el pòt tornar desencadenar tot lo procediment. Dins l'exemple de l'error judiciària, l'inspector de polícia encargat de l'afar poirà èsser retrogradat o constrench de demissionar per desviar lo blasme e calmar los esperits, venent atal lo boc emissari novèl.
Preson de Sant Miquèl
Segonda Guèrra Mondiala e resistança
Dins aquela preson André Malraux, alara cap dels maquises d'Òlt jol nom de Colonèl Berger dins la clandestinitat, demorèt esperant la liberacion de la vila pendent de la Segonda Guèrra Mondiala. S'escapèt mercé a l'intervencion dels fraires Angel jols òrdres de Jean-Pierre Vernant lo jorn abans la data prevista pel transferiment de Malraux en Alemanha.
Cap a la barradura progressiva
Los 30 darrièr presonièrs mudèron a Sèishes en octobre de 2009.
Contraste exterior/interior
Son arquitectura fa pensar a aquela dels castèls fòrts medievals. La preson de Sant Miquèl desentonar. Una particularitat arquitecturala volontària en plan sègle XIX. Se caliá impressionar e que demore l'idèa de la presons amb de condicions malas: l'aspècte d'un castèl medieval amb doas tors massissas emmerletadas realizavan l'efièch. Mas de dedins aquela preson de sègle XIX èra dotada de sistèmas de ventilacion e de caufatge per tudèla d'aire caud, e d'autras normas igienicas que gaireben totes los abitants de Tolosa avián a l'ostal. thumb|default|Faciada de la prison
Corrent landés
Presentacion
thumb|150px|right|Lo corrent de Mamisan
Vilaspin
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luòc:
Nòta (solfegi)
Uei la frequéncia relativa de las nòtas qu'ei definida a partir deu La de 440 Hz, mes aquesta frequéncia de referéncia qu'a coneguda variantas leugèras qui inspiran los acordatges deus ensembles de musica anciana e, en particular barròca.
Fòbia
Las fòbias fan partit de la categoria mai generala dels trebles ancioses.
Paradigme psicanalitic
Sigmund Freud remarca en 1894-1895 que de simptòmas fobics existisson dins de fòrça neuròsis o psicòsis, coma la neuròsi obsessionala e la neuròsi d'ànsia, coma conversion de l’ànsia en terror a la seguida d'una abstinéncia o d'una repulsion fàcia a la sexualitat.
Epidemiologia
Las fòbias venon de « patologias » que quand provòcan un patiment grand pel pacient, e una deterioracion de sa qualitat de vida. Venon alara invalidantas pels simptòmas en preséncia de l'estimul fobogèn, e per las estrategias que deu realizat lo pacient per los evitar.
Factors
Los factors d'aparicion d'una fòbia son mal coneguts. En mai d'una possibla compausanta organica e/o genetica, se pòt supausar mai sovent una origina psicologica (intrapsiquica e inconscienta) e, a vegada, un factor familhal. Los psicològs cognitivistas considèran la fòbia coma un comportament aprés e enforçat pendent la vida del pacient. La quiata natura de l'objècte fobogèn es pas essenciala a la compreneson de l'etiologia de la fòbia; s'interessam puslèu als mecanismes cognitius qu'ancòran lo pacient dins sa fòbia.
Tractament
Existís tres vejaires principals: cognitiu comportemental, psicanalitic, e medical.
Paur
vinheta|La paur per l'enfant. La paur es una emocion sentida mai sovent en preséncia o dins la perspectiva d'un dangièr o d'una menaça. En d'autres tèrmes, la paur es una consequéncia de l'analisi del dangièr e permet al subjècte de lo fugir o de le combatre.
Del vejaire neurologic, la paur es subretot una activacion de l'amigdala (ensemble de nuclèus al nivèl dels lòbes temporals). L'activacion de l'amigdala correspond mai sovent a un sentiment de dangièr subte. Pòt povocar una enebicion de la pensada e prepara l'individú a fugir o a se defendre.
Variantas
La paur es grandament classificada en dos tipes : paur extèrna e paur intèrna.
La Riche
Istòria
La vila a lo sieu nom de la glèisa La nòstra-Corona-la-Rica de Tors (anciennement trucat Glèisa La nòstra-Corona-la-Paura de Tors), ancian faubourg separat de lo sieu nuclèu pel bastiment de la enceinte de fortificació modèrna al mièg del ; la vila tira doncas lo sieu nom d'una bastissa religiosa #que se tròba pas pas sus lo sieu territòri (lo cas es identic a l'èst de Tors amb Sant-Pierre-de detlos-Còrsses e al nòrd amb Sant-Symphorien).