cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metz-Tessy
Geografia
Du point de vue paysager, la commune se présente comme un vaste amphithéâtre entouré d'une ceinture verte, largement ouvert au sud sur un paysage de montagnes, où les éléments naturels sont fortement visibles.
Isòtges
Toponimia
Segon Dauzat, Isòtges que vengueré d'un mot prelatin is-, « aiga », dab un sufixe de mau determinar. Dauzat qu'escarta donc lo nom gallés d'òme Itios, probable pr'amor de la dificultat a trobar un sufixe adeqüat. Isòtges qu'es dens ua arribèra palustrana, enter Ador e Arròs, just avant lo jonhent; un idronime que sembla adaptat, sense estar segur. Negre ditz pas arren d'Isòtges. Lo mistèri que demòra sancèr.
Nutacion
Lo Solelh produtz un autre efècte de nutacion d'importància fòrça menora, amb d'un periòde mejan de mièg an e un desplaçament polar maximal de 0,55" d'arc. Las autras planetas produsisson tanben de variacions, apeladas pertorbaments (pertorbasons), mas que mancan d'importància per lor valor pichona.
Olha
Caracteristicas
Es interssant que lo contengut en cendres siá bas per reduire lo contengut de matèria que cal avançar per brutlar lo carbon. De mai, los carbonats se pegan a las parets del sistèma de combustion e lo deterioran. Los sulfurs pòdon arribar a far partida de l'smog e crear de pluèjas acidas.
Grop (matematicas)
Commutacion d'elements
Per exemple, tot element a commuta :
Iterats d'un element per la lèi dau grop
S'es ja vist la nocion d'iterats d'un element per la lèi d'un monoïde. Se limitam aicí au cas d'un grop multiplicatiu e d'un grop additiu (la soleta diferéncia entre lei dos cas es la notacion).
Multiples d'un element d'un grop additiu
Se definís ansin una aplicacion qu'es un exemple de lèi de composicion extèrna dins G. Se ditz que l'element \ n \cdot x es lo multiple de coefficient n de x.
Les Istres-et-Bury
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Tonquédec
Tonkedeg en breton ( Tonquédec en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Geografia
Tonquédec Se tròba en lo Centre del Trégor (Argoat, lo país dels bòsques), region situada a l'oèst del departament de las Còstas de Armor (22), a aperaquí al sud-es de Lannion (veire mapa).
Istòria
Tonquédec Tira probablament lo sieu nom del castèl. Pierre-Yves Lambert I vei lo breton tonket, destinat (basa celtique *tonk-, tirar un astre, prédestiner) e lo suffixe -eg (confondut amb -og, suffixe en localizant), d'ont *Tonketeg, #que se'n tròba l'equivalent exacte en vièlh irlandais Tu(n)cthech, tradusit pel latin Fortunatus. S'agiriá doncas, coma es sovent lo cas en toponymie, d'un nom de persona presa absoludament.
Bettant
Geografia
Comuna del Bugey, situada en l'aglomeracion de Ambérieu-en-Bugey. Situada en la plana de la Albarine, la municipalitat a constituit de doas parts : Bettant-Anautit (a l'èst) e Bettant-Bas (a l'oèst). Los limits nòrd e es de la municipalitat seguisson a pauc près del riu. La part sud de la municipalitat reven al flanc nòrd de la Montanha de Colloverge.
Lo GR59 seguís una part del pourtour de la comuna.
Communes limitrophes : au nord, Ambérieu-en-Bugey, au sud-est Torcieu, au sud-ouest Vaux-en-Bugey, à l'ouest Ambutrix, et au nord-ouest Saint-Denis-en-Bugey.
Truèlh d'òli
Truèlh amb sistèmas modèrnes
A diferéncia del sistèma tradicional qu'es discontinú, los sistèmas modernes de doas o tres fasas son continús.
Tanapag (lenga)
Localizacion
Lo tanapag es parlat dins lo vilatge de meteis nom situat dins lo nòrd de l'illa de Saipan, dins las Illas Mariannas. La lenga es menaçada. .
Hermanville-sur-Mer
Istòria
La plaja Sword Beach a #èsser una de las plajas del débarquement angleses del 6 de junh 1944.
Beat Generation
Lo grop inicial èra format de Jack Kerouac, Neal Cassady, William S. Burroughs, Herbert Huncke, John Clellon Holmes e Allen Ginsberg. En 1948 s'i apondèron Carl Salomon e Philip Lamantia; en 1950 Gregory Corso; e en 1954 Lawrence Ferlinghetti e Peter Orlovsky.
Plan de Belha
Tanben, pel plan de Belha passa lo carrairon GR 10 que travèrsa los Pirenèus d'èst cap a l'oèst.
Corrent electric
Efièches sus la santat
Los efièches negatius principals son :
Alan Moore
Alan Moore, qu'escriguèt tanben jos mantun pseudonim coma Curt Vile, Jill de Ray o Translucia Baboon (Northampton, Anglatèrra, 18 de novembre) es un scenarista e escrivan anglés, conegut mai que mai per son trabalh d'escritura dins lo mond de las bendas dessenhadas que los protagonistas son de supereròis. Sas aportacions dins aquel domeni foguèron plan importantas que contribusiguèt a desvolopar la dimension psicologica de mantun supereròi famós coma Batman o Superman. Una de sas creacions mai popularas es V per Vendetta qu'inspirèt lo movement Anonymous.
Saint-Lubin-de-Cravant
Saint-Lubin-de-Cravant es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Eure e Loir e la region dau Centre.
Carlos Monsiváis
thumb|Carlos Monsivais. Carlos Monsiváis Aceves (Ciutat de Mexic, 4 de mai de 1938 - 19 de junh de 2010) es un dels escrivans mai importants del Mexic de la debuta del sègle XXI.
Biografia
Foguèt secretari de redaccion de las revistas Medio Siglo (de 1956 a 1958) e Estaciones (de 1957 a 1959) e director del suplement «La cultura en México» de la revista Siempre! (entre 1972 e 1987). Tanben foguèt director de la colleccion de discs Voz Viva de México, de l'UNAM.
Canton d'Ieras Oèst
Istòria
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton d'Ieras Oèst foguèt suprimit. Ieras es devesit en canton d'Ieras e, per una part pichona au nòrd, canton de La Crau d'Ieras.
Eix
Geografia
Ais se tròba en lo departament de la Meuse en la region de la Lorraine e se tròba a aperaquí 10 quilomètres de Verdun
Eix se trouve dans le département de la Meuse dans la région de la Lorraine et se trouve à environ 10 kilomètres de Verdun
Luna 15
Luna 15 foguèt una mission espaciala sovietica mandada en 1969 per entornar sus la Tèrra de mòstras de la superficia lunara. Pasmens, mau preparada en causa de la competicion ambé lo programa Apollo de la NASA, la sonda s'escrachèt a la superficia lunara lo 21 de julhèt de 1969.
PVC
Sintèsi
Sa polimerizacion es iniciada per de radicals.
Reciclatge
La creacion de l’initiativa Recovinyl e lo desvelopament del procediments de reciclatge coma Vinyloop e Texyloop permetèron d’aténher l'objectiu. Le procediemnt Vinyloop es un metòde de reciclatge mecanic que permet de reciclar lo PVC jos forma de descais composits. Aquel difèra del procediment mai utilizat de tissatge.
Istòria de Nepal
La fin de la monarquia e la guèrra civila
En 1990, aquò entraïnèt de manifestacions importantas a Katmandó e lo rèi foguèt obligat de restablir la constitucion de 1959. D'eleccions organizadas en 1991 veguèron la victòria dau partit dau Congrès mai son poder demorèt fragil. Ansin, dins lo corrent deis annadas 1990, lo poder foguèt mai ò mens partejat entre lo Congrès e un partit comunista moderat. En 1996, una insureccion maoïsta acomencèt dins lei regions pauras de l'oèst qu'èran totalament oblidadas per lo poder centrau. La guerilha prenguèt rapidament lo contraròtle d'una partida importanta dau territòri mentre que lo govèrn se concentrèt sus lo contraròtle de la Vau de Katmandó, còr economic e demografic dau país.
Ades
Sobeiran dels Enfers
thumb|right|Ades tenent la [[bana d'abondança, detalh d'una anfòra atica de figuras rojas del pintre d'Oionoclés, v. 470 AbC., Lovre.]]
Esquil lo presenta per dos còps coma lo jutge dels mòrts. Dins Las Suplicantas, Danaos clama que « Ala tanben Qualqu'un fa justícia dels crimes, se dich – un autra Zèus : per el, a çò dels defuntats, lo darrièt Jutjament. » Dins Los Eumenids, lo còr declara quitament que
Culte
Ades es « Zèus sosterren », coma lo « Zèus ctonian » qu'Esiòde recomanda al lauraire d'invocar abans d'utilizar l'araire. Es mai sovent venerar jos d'epiclèsis qu'an valor d'eufemisme. Es tanben nomenat Πλούτων / Ploútôn, « lo Ric », perqu'es mèstre de las riquessas del sol, que sián mineralas o vegetalas; un temple li es consacrat jol seu nom e Eleusis e recebèt d'onors a Atenas.
Paizay-le-Sec
Paizay-le-Sec es una comuna peitavina, situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Jigun
Jigun
Ni Dauzat nimei Negre disen pas arren de Jigun. Xavièr Ravier qu'emet la possibilitat Jigun sia un nom celtic en dunum, shens poder anar mei lonh.
Cauna del Mas d'Asilh
Preïstòria
Puèi s'i installèron de grops preïstorics. La cauna es celèbra pels nombroses vestigis preïstorics, que lo, un propulsor magdalenian fòrça bèl (17,000 ans a 12,000 ans abans lo present) descobèrt per l'arqueològ Saint-Just Péquart. Un boton ont figura gravat al rècto un ur feme e al vèrso son vedèl e un cran de dròlla (14,000 ans) amb doas placas d'òs talhadas simulant los uèlhs dins las orbitas i foguèron tanben descobèrts.
Armin van Buuren
Albums
• 10 Years (2006)
Balneário Barra do Sul
Balneário Barra do Sul es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Avera
Toponimia
Miquèu Grosclaude qu'explica Avera per lo latin abellana o *abella, « averan, auran, aulana », emplegat com collectiu, « averanhèra », mès lo son rasonament que pòt semblar estranh : lo latin abellana que mia en gascon a averan [abe'ra n ] e non pas avera; que caleré donc ua fòrma dab finala desnasalizada, puish un reculament de l'accent tonic, donc un passatge per [abe'ra]. Mès que i a ua auta possibilitat, ua derivacion a partir deu latin *abella. Ernèst Negre, dens La Toponymie du canton de Rabastens que tròba lòcs aperats Belle, La Belle, dont un atestat avelanum en 1211. L'autor se demanda pas perqué abellana mia a averan.
Bachy
Bachy es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Balneário Piçarras
Balneário Piçarras es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Constitucion espanhòla de 1978
Elaboracion
Aprèp 3100 esmendaments al tèxte inicial foguèt redigit un segond projècte que foguèt aprovat per ambedoas Cambras e, per referendum, pels espanhòls lo 6 de decembre de 1978 amb 88,54% de vòtes.
Preambul
La Nacion espanhòla, desirosa d'establir la justícia, la libertat e la securitat e de promòure lo ben de totes los que la compausan, dins l'exercici de sa sobeiranetat, proclama sa volontat de:
Sent Claud
Sent Claud (Saint-Claud en francés) es una comuna lemosina, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Constitucion espanhòla de 1978
Títol Preliminari
3. La riquesa dels diferents mòdes lingüistics d’Espanha es un patrimòni cultural que farà objècte d'un respècte e aparament especial.
Article 5
1. Las Fòrças Armadas, constituidas per l’Armada de Tèrra, la Marina e l’Armada de l’Aire, an per mission de garantir la sobeirania e l'independéncia d’Espanha, n'aparant l'integritat territoriala e l’òrdre constitucional.
1. Los ciutadans e los poders publics demòran subjèctes de la Constitucion e al rèsta de l’òrdre juridic.
3. La Constitucion garantís lo principi de legalitat, la ierarquia normativa, la publicitat de las nòrmas, la non retroactivitat de las disposicions compelidas desfavorablas o restrictivas al drechs individuals, la seguritat juridica, la responsabilitat e l'interdiccion de l’arbitrari dels poders publics.
Ocean
Separacion
Sus Tèrra, existís una sola espandida d'aiga salada pas interrompuda, encerclant los continents e los archipèlas, que se nomena « l'ocean mondial », « l'ocean planetari » o encora pus simplament « l'Ocean » (amb majuscula). L'Ocean foguèt dividit a l'origina en tres grands ensembles (Atlantic, Indian e Pacific), en utilisant los limits dels continents, mas tanben las caracteristicas estructuralas dels oceans, lor composicion e lor circulacion d'aiga.
Geologia marina : los fons sosmarins
thumb|Dubertura e tancadura d'un ocean, descrich sus aquel [[cicle orogenic.]] thumb|Qualques caracteristicas d'un bacin oceanic.
La crosta oceanica es tanben pus jove, perqu'es tancada pels escapaments de lava al suc de las dorsalas oceanicas. Coma aquò, las pus ancianas rocas trobadas venent de la crosta continentala datan de 3700 milions d'annadas, alara que las pus ancianas venent de la crosta oceanica datan de 220 milions d'annadas. La transicion entre crostas oceanica e continentala s'efectua al nivèl del Plan continental, d'un biais gradual (marcha passiva) o d'un biais pus brutal amb una marcha activa (o zòna de subduccion.
Corrents marins
Los corrents marins an d'originas divèrsas. Los corrents de marèa son en fasa amb la marèa, e son doncas quasiperiodics; pòdon aténher plusors noses dins qualques luòcs, subretot a l'entorn dels caps. Los corrents non periodics an per origina las èrsas, lo vent e las diferéncias de densitat.
Exploracion
Lo sòl oceanic es gaireben pas explorat e pas cartografiat. Una mapa globala dels fons marins amb una resolucion de, creada en 1995 sus la basa de las anomalias gravitacionalas de la superfícia oceanica, es totjorn en progrès , amb l'acumulacion de las mesuras altimetricas.
Pollucion
L'ocean mondial es lo receptacle de nombrosas pollucions balhadas par l'aire, pels rius, pels littorals o dirèctament dins la mar: foratges petrolièrs e extraccions de sablas, algas, descais, sediments e fanga de curatge, municions immergidas, accidents, que las marèas negras o verdas.
Oceans desapareguts
La tectonica de las placas cambièt la fisionomia de la Tèrra, existiguèt plusors oceans coma:
Epifania
En un sens mai general
Es una sensacion de realizacion o compreneson de l'esséncia o de la significacion de quicòm.
Yapés
Escritura
a, aa, ä, ae, b, ch, d, e, ë, ea, ee, f, g, h, i, ii, j, k, k’, l, l’, m, m’, n, n’, ng, ng’, o, ö, oe, oo, p, p’, q, r, s, t, t’, th, th’, u, uu, w, w’, y, y’
Pinòus
Pinòus (Pinòus en francés) z-es una comuna auvernhassa situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Olanda
Los abitants son los olandeses e las olandesas.
Anker Jørgensen
Inicièt jove la siá carrièra politica, lo 1950 se faguèt ja membre d'un sindicat. El liderèt l'Union dels Trabalhadors Daneses (SiD en danés) entre lo 1968 e lo 1972. Mentre èra director sindical atenguèt s'eligir pel Parlament de Danemarc pel primièr còp lo 1964.
Vendenheim
(en alsacian Vengene) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Alfabet romanés
Diacritics
Î î — /ɨ/ desconegut en occitan (entre un i e un u guturau), utilizat a la fin d'un mòt (a vomî : vomir/badar).
La Celle-sur-Loire
Istòria
Es a la preséncia d'un oratoire consagrat dempuèi la VIII sègle a sant Rémi que lo vilatge deu lo sieu nom : Ussa sancti Remigii (L'Aquela-Sant-Rémi).
Bouzeron
Geografia
Ce village viticole est situé à proximité de Chagny, et à environ 15-20 kilomètres de Beaune et 25 kilomètres de Chalon sur Saône.
Canton d'Ieras
Istòria
A las eleccions departamentalas dau 22 de març de 2015, en aplicacion dau decret n° 2014-270 dau 27 de febrier de 2014, que pòrta delimitacion dei cantons dins lo departament de Var, lo canton d'Ieras foguèt restablit, ambé la majoritat de la vila d'Ieras, estant una pichona partida nòrd dins lo canton de La Crau d'Ieras.
Birieux
Geografia
Birieux fait partie de la Dombes. L'étang de Grand-Birieux est le plus grand de la Dombes.
Nomécourt
Nomécourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
Sceaux-d'Anjou
Istòria
Les habitants s'appellent les Salciens et Salciennes
Lo Pertús
Istòria
Dès le siècle existait sur le col du Pertuis (passage obligé pour les pèlerins se rendant au Puy ou à Saint-Jacques-de-Compostelle) un hospice de lépreux, auquel était attaché une chapelle.
Arbocava
Toponimia
La prononciacion qu'ei [arbu'kaβɔ]. Las fòrmas ancianas que son castrum d'Orbacava, en 1274, Arboucaue (mapa de 1638), Arboucave (mapas de 1714 e 1733).
Canton de La Crau d'Ieras
'''NB. Per de rasons tecnicas, una partida deis informacions de l'Infobox (populacion, n° INSEE) son las d'avans 2015. Lo n° INSEE es ara 8302. La populacion es de 51 240 abitants en 2017. La superficia e la densitat son pas conegudas (quicòm coma 260 km² e 200 ab/km²), perqué lo canton comprend una partida de comuna.'''
Brunópolis
Brunópolis es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Antòni Clet
Escriguèt tanben una peça en francés, Le Borgne (1770), una istòria de mosquetaris.
Lo musèu Crosatièr del Puèi ten un retrait de vès 1710 reputat estre lo poëta Clet drollèt.
Vida
Èra lo filh de Gaspard Klett, un estampaire saxon sortit de Drèsda arribat al Puèi a la fin del s. XVII coma companhon a l’estampariá de Delagarde.
Extrach :
Per gripar los coquins que tabustan a las pòrtas
Debian
Assimilas generalament aquestes sistèmas operatius al sistèma Debian GNU/Linux, la distribucion GNU/Linux de Debian, pr'amor que fins a 2009 aquò èra la sola branca perfièchament foncionala. Mas d'autras distribucions Debian son en lo transcors de desvolopament : Debian GNU/Hurd e Debian GNU/kFreeBSD.
Mikhaïl Mishustin
Lo 15 de genièr de 2020, foguèt nomenat al pòste de Primièr ministre de la Federacion de Russia per lo president Vladímir Pótin. D'audiéncias sus sa nominacion se tenguèron a la Doma d'Estat lo 16 de genièr.
SELENE
SELENE foguèt una mission espaciala japonesa mandada entre 2007 e 2009 per estudiar la Luna. Permetèt tanben de transportar doas sondas pus pichonas (RSTAR e VSTAR) per completar sa mission e melhorar lei comunicacions ambé la Tèrra.
Marka
Localisacion
Lo marka es parlat dins las regions frontalièras de Burkina Faso e de Mali.
Marduk-ahhe-eriba
Marduk-ahhe-eriba foguèt un rèi de la Segonda dinastia d'Isin que reinèt sus lo reiaume de Babilònia vèrs 1135-1027 aC. Succediguèt a Adad-apla-iddina (vèrs 1069-1048 aC) e reinèt solament pendent sièis mes vèrs 1047 aC. Son successor foguèt Marduk-zêr-(...) (vèrs 1046-1035 aC).
Republica d'Irlanda
Leis invasions vikingas
thumb|right|Illas Britanicas a la fin dau sègle IX.
Pam de Nas
Qu'ei situada carrèra deus Grans Augustins.
Campo Alegre (Santa Catarina)
Campo Alegre (Santa Catarina) es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Dean Edwards
Dean Edwards (nascut en 1970) es un actor american de comèdia.
Leuglay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Wikipèdia
Wikipèdia (prononciat [lg./ga. wikiˈpɛðjɔ/bikiˈpɛðjɔ, pr. wikiˈpɛdjɔ/vikiˈpɛdjɔ, ni./va. wikiˈpɛdja/vikiˈpɛdja, au. wikjiˈpedjɔ/vjikjiˈpedjɔ, lm. wikiˈpedjɔ/vikiˈpedjɔ], en tot realizar eth w com en anglés o ben adaptar-la ath son deth v baish e, en çò que tanh ar a finau, com en toti es casi, era pronóncia vàrie segontes eth lòc) ei ua basa de donades dreçada sus Internet e eth projècte cooperatiu que s'encargue d'aumplir-la en tot crear ua enciclopèdia liura e multilingüa. Des deth començament, ei emparada pera Fondacion Wikimèdia, ua associacion sense anim de lucre qu'amie endeuant d'autri projèctes coma eth wikinòves, eth wikispècies, o eth wikiccionari. Eth sòn objectiu ei amassar tot eth coneishement universau e méter-lo ar avitalh de toti. Malurosament, pas toti pòden accedir ad aguest coneishement, pr'amor qu'ena planeta i a fòrça persones damb pògui recorsi e non a an eth benastre de dispausar d'un ordenador damb accès a Internet. Ath delà, fòrça govèrns an blocat er accès ara Wikipèdia.
En totau a dejà mès de 19 milions d'articles, mès de tres milions des quaus son en anglés, era lengua que ne possedís mès, e son en occitan, era 51au lengua damb mès articles. Es lengües wikipedianes son dejà 276. Era enciclopèdia s'escriu damb era aportacion que hèn cada dia milions de volontaris de tot eth mond. Cada dia receb mès de cinquanta milions de visites. Era Wikipèdia siguec enprincipiada en 2001 per Jimmy Wales e Larry Sanger  e ara era sua escaduda ei indiscutible. Aucupe era setau posicion laguens des pagines mès liejudes der hilat ena classificacion d'Alexa damb mès de 365 milions liegedors. e a devengut un trabalh de referéncia mondiau. Des deth 2007 ei era enciclopèdia mès longa deth mond.
Istòria
Quand era revista Time autregèc eth prèmi "Persona dera annada 2006" a "You", reconeishec era escaduda dera colaboracion en linha e mentèc era Wikipèdia coma un des tres exemples des servicis "Web 2.0" amassa damb es portaus YouTube e MySpace.
Era equipa informatica
thumb|220px|Servidors dera Wikipèdia en [[Florida.]] Era informacion dera Wikipèdia a besonh d'un espaci a ont magasinar-se. Es servidors son es ordinadors ont se sauve era informacion der hilat. Enquia 2004 era Wikipèdia emplegaue un solet servidor. Era escaduda deth projècte hec que non n'i auesse pro damb un e era chifra anèc en cheishuda, de sòrta qu'en gèr de 2005 n'auie trenta nau, toti plaçats en Florida (EUA). Es servidors dera Wikipèdia empleguen eth sistèma operatiu Linux (principaument Ubuntu ), damb bèths OpenSolaris per ZFS. En hereuèr de 2008 i auie tres-cents servidors plaçats en Florida, vint-e-sies en Amsterdam (Païsi Baishi), vint-e-tres servidors dera entrepresa Yahoo! en Seol (Corèa deth Sud). Era Wikipèdia recep entre 25,000 e 60,000 peticions cada segon, depenent dera ora deth dia. Es servidors mès grandi son plaçadi enes Païsi Baishi e en Corèa e receben actuaument bona partida deth transit.
Caracteristiques
Era Universitat Carnegie Mellon e eth Palo Alto Research Center realizèren un estudi sus es grandi caletres d'articles ara Wikipèdia en anglés dempús junhsèga de 2006 enquiath mai de 2010, es resultats sigueren es que seguissen :
Edicion
Es articles listats dins era categoria Wikipèdia:Reciclatge son pagines sus es quaus eth bendèl de reciclatge ei estat apausat. Hèr un reciclatge significa remodelar'c tot ath hons: ortografia, redaccion, tipografia, orde, concèptes, eca.
Utilizaires enregistradi
Eth passat 29 de noveme de 2009, eth jornau espanhòu El País publiquèc un article qu'afirmaue qu'era Wikipèdia auie subit ua amendrida notable d'editors en totes es versions lingüistiques pendent er an 2009 segontes es analisis der arrecercaire espanhòu Felipe Ortega, deth grop Libresoft, dera Universitat Rey Juan Carlos Aguesta informacion encara ei discutida e Jimmy Wales la desmentic. Era vertat ei qu'era Wikipèdia creish e mielhora de mès en mès e açò ei possible gràcies as volontaris.
Administradors
S'un usatgèr a besonh de qu'un administrador intervengue en bèth ahèr ac pòt demanar a Wikipèdia:Requèsta als administrators. Aciu auez toti es administradors dera Wikipèdia occitana.
Salamanca
Salamanca (en castelhan tanplan coma en occitan; Salamanco en nòrma mistralenca ) es la capitala de la província de Salamanca dins la comunautat autonòma espanhòla de Castelha e Leon.
Wikipèdia
Projèctes fraires
Era Wikipèdia a diuersi projèctes fraires que complementen era enciclopèdia. Toti aguesti son tanben multilingües, liures, apiejadi ena tecnologia wiki e administradi pera Fondacion Wikimèdia. Aguesti son es autri projèctes dera Wikimèdia :
Nòms alternatiui
Cada lengua a sues particularitats e eth nòm Wikipèdia (deth mot hawaiian wiki) apareish en un modelhon de formes distintes. Vejatz quin an adaptat Wikipèdia es autres lengües wikipedianes :
Biziat
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Luòc ocupat dempuèi l'epòca gauloise, pòble testificat jos la forma Bisiacum l'an 675.
Un des nombreux *Bisiacum qui a donné selon les régions Bizy, Bizay, Bizé, etc. Il se compose des éléments celtiques Bisius (anthroponyme gaulois dérivé de bissu-, doigt. Cf. breton biz « doigt », bizou, « anneau du doigt », d'où français "bijou") et le suffixe bien connu -acum,.
Aubrac
Delimitacion
S'Aubrac es plan tipat tan culturalament coma pels païsatges, a pas cap d'unitat istorica. Foguèt totjorn despartit entre Auvèrnha (per una pichòta part), Roergue e Gavaudan als quals succediguèron Cantal, Avairon e Losera. Lo punt d'encontre dels tres païses es la Crotz dels tres avesques.
Idrologia
Aubrac mena sas aigas pas que al bacin de Garona que siá per Òlt (los rius del Sud e Sud-oèst del replanat) o per Trueire (oèst, èst, centre e nòrd del replanat). Lo riu màger que a la font sus Aubrac es Bès, orientat sud-nòrd e qu'amassa las aigas del replanat central.
Volksberg
Geografia
Volksberg se trouve dans la région naturelle de l'Alsace Bossue.
Capão Alto
Capão Alto es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Sennevoy-le-Haut
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nòtas
<references group=N/>
Porto Velho
Porto Velho es la capitala de l'estat brasilièr de Rondônia. Sa populacion es estimada a 380,988 abitants en 2006. Sa superfícia totala es de.
Natal (Rio Grande do Norte)
Geografia
Es una importanta vila toristica del Nòrd-èst de Brasil, amb mai de 2 milions de toristas per an. Es tanben la capitala d'estat brasilièra pus pròcha d'Euròpa e d'Africa.
Julhac (Gers)
Geografia
Que sembla que i aja pas, o pas mei, de lòc nomentat Julhac. La maison comuna es a Gaillet (en francés, donc probablament Galhet), en un lòc meilèu planèr. Ua glèisa modèrna qu'ei un chic mei au sud, près de Coaille (en francés) : mès ei pas lo lòc on èra Julhac, adara coneishut devath lo nom de La Sèrra e qui guarda sonque lo cementèri, au bòrn d'un camin mei a l'oèst en bona partida desafectat, parallèle a la RD 255 e installat sus, justament, ua sèrra qui domina Arròs. Énter Coaille e La Sèrra, un toponime qu'ei interessant, Las Muralhas. Au sud de la comuna, que i a un lòc desabitat, Andenac, anciana parròpia; lo camin que n'avèm parlat qu'i mia, haut o baish; sus la tuca d'Andenac, que i a adara ua pilòna de telefòne mobile. La populacion que's concentra mei que mei a l'entorn de la RD 255, qui ven de Marciac, e sus un aute camin parallèle a l'èst, mès n'èra benlèu pas atau au sègle XVIII e en tot cas los ancians centres, Julhac e Andenac, qu'èran sus la sèrra. Au cap d'aqueth camin e de la sèrra, en direccion deu nòrd-nòrd-èst, que i a un castèth. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Pont-Salomon
Lo Pont de Salamon (Pont-Salomon en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
La Thuile
Geografia
La Thuile a situat en lo Massís dels Bauges, e surplombe lo lac de la Thuile.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Curac
Curac es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània.
Istòria
Pendent la Revolucion, la municipalitat s'es apelada provisoriament Lauzance.
Balmar
Balmar (Balma en francés) es una comuna occitana de Lengadòc, del departament francés de la Nauta Garona, en region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Chapadão do Lageado
Chapadão do Lageado es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Emporion
Emporion (en grèc ancian: Ἐμπόριον Empórion) èra una ciutat grèga. Foguèt creada coma una colonia de la ciutat de Focea, al tèrme sud del golf de Roses, al nòrd-èst de l'actuala vila de l'Escala, ara nomenat Empúries.
Baives
Baives es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de  França. .
Geografia
Es doncas un entorn calcaire, que # se tròba en particular la famosa « pèira bleue » correspondenta al nivèl givétien, telefonada abusivement « marbre blau », #que marca l'arquitectura de la Thiérache del Nòrd, de la Thiérache bèlga, de la Fagne e de la region de Givet.
Baives fait partie :
Boa Vista (Roraima)
Boa Vista es la capitala de l'estat brasilièr de Roraima. Sa populacion èra estimada a 260,930 abitants en 2008. Sa superfícia totala es 5712 km².
Estiu
Efèits
Dins las latituds al delà dels cercles polars, lo fenomèn de solelh de mièjanuèch se produtz pendent l’estiu e lo Solelh se cloca pas pendent plusors jorns. Sus de latituds pus bassas, lo crepuscul dura una ora al mens e de còps qu'i a al fenomèn de nuèches blancas, coma Sant Petersborg o en Escandinàvia.
Pontcharra
Istòria
La politica ducale de la se caracteriza doncas per alliances fragilas e éphémères amb la França e l'Espanha en foncion dels interèsses de l'Estat e del sobiran. Aquel jòc de alliances es un besonh per aquel pichon estat, perque entre aquelas doas grandas poténcias, la siá independéncia pòt a tot moment èsser questionada. Mas servís tanben los sieus interèsses doncas que lo duché va a divèrsas recuperacions temptar de accroitre lo sieu territòri als dépens de los sieus vesins. Lo pòrti Charles-Emmanuel (1580-1630) #escuélher per çò qu'es de lududes la alliance espanhòla, simbolizada per lo sieu matrimòni amb la filha de Philippe II, rei d'Espanha. A l'epòca, la França a esperrecat per las guèrras de religion. Lo pòrti savoyard va doncas temptar d'aprofechar de la situacion per engrandir lo sieu territòri per incursiós en Provence e en lo Dauphiné. En 1591, la batalha de Pontcharra metèt un tèrme a las aspiracions del duché.
Le Duché de Savoie est un état situé entre la France et l'Italie. Sous la Pax Hispanica, ce petit duché va faire office de zone tampon entre les deux puissances rivales que sont la France et l'Espagne. Le duché de Savoie se trouve au milieu de deux grandes aires culturelles : côté savoyard une zone culturellement française et côté piémontais une zone culturellement italienne. En 1563, la capitale est déplacée de Chambéry vers Turin. Le duché espère ainsi prendre ses distances vis-à-vis de la France en devenant davantage italien.
Mogofin
Localisacion
Lo mogofin es parlat dins lo nòrd de Guinèa, dins las sosprefecturas de Kolaboui e Bintimodiya, dins la prefectura de Boké, que fa partida de la region de mateis nom.
La Boisse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Partit Comunista Reünionés
Lo PCR foguèt fondat per Paul Vergès en mai de 1959 quand lo Partit Comunista Francés (PCF) encoratjava sas seccions d'otramar a venir completament independentas.
Damery
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Savigny-sur-Braye
Geografia
La petite ville est baignée par la Braye, affluent du Loir.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Le village tirerait son nom du latin « saviniacum super brigiam », qui se traduit comme « domaine de Sabinius » (qui en aurait été l'occupant), ou encore "lieu sablonneux".
Valencian
Lexic
Lo lexic del valencian es generalament comun amb lo catalan occidental (coma per exemple xiquet vs. noi, melic vs. llombrígol o corder vs. xai) mas a l'encòp pòt presentar qualques solucions mai ancianas de la lenga coma espill (parent de l'italian specchio) vs. mirall, eixir vs. sortir, este, eixe vs. aquest, aqueix e gitar-se que significa "anar al lièch". Possedís tanben las variantas originalas del catalan coma hui (per avui) o huit (per vuit). Coma en balear s'i emplega lo vèrb torcar, desconegut dins los dialèctes del nòrd. Lo nom del ferrat i es poal que correspond a la galleda del catalan estandard, la patata i es creïlla (< cria d'illa), e un maçon i es un obrer (paleta al Principat).
Pont-de-Chéruy
Geografia
Pont-de-Chéruy es una comuna d'Isèra situaa a de Lion,  de Bourgoin-Jallieu e  de Grenòble.
Banteux
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Istòria de Paquistan
Paquistan dempuei 1999
Pervez Musharraf venguèt oficialament president en 2001 e capitèt de renfòrçar son poder gràcias a una tiera d'emendaments votats en 2003. Coma lo generau Zia, aprofichèt tanben lo contèxte internacionau favorable (Segonda Guèrra d'Afganistan) per obtenir un sostèn estatsunidenc. Dins aquò, mau capitèt de reglar lei dificultats economicas paquistanesas ni d'empachar l'expansion dau conflicte afgan ai zònas tribalas de la frontiera nòrd-oèst. En 2007, deguèt acceptar l'organizacion d'eleccions ganhadas en 2008 per Asif Ali Zardari, marit de Benazir Bhutto assassinada lo 27 de decembre de 2007. Una reforma constitucionala permetèt au Premier Ministre de tornar prendre la màger part dau poder executiu. Pasmens, la situacion economica se melhorèt pas e leis eleccions de 2013 an permes lo retorn au poder de Nawaz Sharif.
David Guetta
thumb David Guetta aliàs Jack Back, de son nom vertadièr Pierre David Guetta (París, 7 de novembre, 1967) es un DJ e productor musical francés; a començat coma una figura de la  nuech parisenca, puèi, gràci a sei titres coma Love don't let me go (2002), When Love Takes Over, Titanium (ambe Sia al cant : foguèt aquesta cançon que la revelèt en 2011 en Occitània), Love is gone, Sexy Bitch, Lovers on the sun, Play hard (ambe Akon) o Gettin' Over You, s'es classificat e se classifica encar en tèsta de vèndas de disques a travèrs lo monde. Auriá vendut pus de 15 millions de simples e 18 millions d'albums.
Almeria
Istòria
Una vila sembla aver existit en l'antiquitat, fondada pels cartagineses. Scipion l'African la prenguèt e renomenèt Portus Magnus (Grand Pòrt). La vila foguèt puèi ocupada pels vandals, los visigòts, los bizantins, un còp de mei pels visigòts, puèi pels arabs, que la nomenèron Al-Mariyat (« la torre del gait »). Lo califa omeia Abd al-Rahman III i faguèt construire una ciutadèla, l'Alcazaba, en 955. La vila prosperèt gràcias a son pòrt, important ligam comercial amb Africa.
Tractat de Maastricht
Títol III : institucions
Lo títol III definís las set institucions de l'Union Europèa e descrit las grandas linhas de lor foncionament:
Tres pilars
Marca la fondacion de l'Union Europèa, definida coma repausant sus tres pilars:
Modificacions a respècte del tractat de Roma de 1957
a) L'eliminacion entre los Estats Membres dels dreches de doana e de las restriccions quantitativas a la dintrada e a la sortida de las merças,
e) una politica comuna dins los camps de l'agricultura e de la pesca,
f) una politica comuna dins lo camp dels transpòrts,
g) un regim assegurant que la concurréncia es pas falsa dins lo mercat interior,
Supression de l'ancian alinea g): l'aplicacion de proceduras permetent de coordenar las politicas economicas dels Estats membres e de salvar los equilibris dins lors balanças dels pagaments.
h) lo rapròchament de las legislacions nacionalas dins la mesura necessària al foncionament del mercat comun,
Revisions del tractat sus l'Union Europèa
Aquela conferéncia intergovernamentala, dobèrta a Turin lo de 29 març de 1996, produiguèt lo tractat d'Amsterdam, signat lo 2 d'octobre de 1997 e dintrat en vigor lo 1 de mai de 1999. Aquel tractat torna numerotar los articles del tractat sud l'Union Europèa. Per permètre l'agrandiment de l'Union, inventèt la procedura de la « cooperacion refortida », atal qualques Estats pòdon anar cap en davans dins la construccion comunautària sens esperar los autres païses. Programa tanben l'istauracion en plaça d'un espaci de libertat, de securitat e de justícia dins l'encastre del tresen pilar.
Cunhataí
Cunhataí es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Malàisia
La colonizacion de la Peninsula
Après la disparicion de la Companhiá, aqueu grop de pression obtenguèt l'instauracion de protectorats pus constrenhents dins lei sultanats de Perak e de Selangor (1874). Puei, en 1896, Selangor, Perak, Pahang e Negeri Sembilan foguèron gropats au sen d'una federacion dirigida per un resident britanic installat a Kuala Lumpur. En 1909, Siam deguèt cedir sa senhoriá sus lei sultanats de Kedah, de Kelantan, de Perlis e de Trengganu que demorèron pasmens en fòra de la federacion. Lo sultanat de Johore conoguèt un sòrt similar en 1914.
L'union amb Sarawak
Coma la Peninsula Malaia, lo nòrd de Bornèo foguèt ocupat per lei Japonés de 1941 a 1945. En 1946, Charles Vyner Brooke jutjèt impossible lo restabliment a tèrme lòng de son poder e laissèt la possession dirècta de Sarawak a Londres. Una evolucion similara se debanèt dins lo nòrd extrèm de l'illa amb lo territòri administrat per la BNBC.
Fuòc
thumb|right|300px|Fuòc de lenha. thumb|300px|Fuòc de lenha en movement. Lo fuòc (var. fòc, fuec, huec) es la produccion d'una flamba eissida d'una reaccion quimica exotermica d'oxidacion nomenada combustion.
Quimia e fisica del fuòc
La combustion es una reaccion quimica produsent de calor (exotermica) e de lutz. Existís quand se reünisson tres factors : dos compausats quimics (un combustible e un comburent) e una font d'energia (energia d'activacion), çò que se nomena lo triangle del fuòc.
Heuilley-Cotton
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Frain
Frain es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
La Salvetat (d'Agot)
Toponimia
Segon Hamlin, lo nom s'explica per lo latin salvetat, « luòc d'asil »; lo determinant del sègle XVIII se referís a Angles (Tarn).
Lo nom, del latin salvitas, es totjorn d'origina medievala, e pus precisament dels sègles XI e XII. Las salvetats èran a l'Edat Mejana, en Occitània, de zònas de refugi creadas per la Glèisa catolica e delimitadas a l'entorn d'una glèisa. Garantissián lo drech d'asil, dins l'encastre de la Patz de Diu. Avián un ròtle de pòblament e de colonizacion de las tèrras verges,.
Dona Emma
Dona Emma es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Saint-Léger-sur-Roanne
Saint-Léger-sur-Roanne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Montebello (vaissèu, 1812)
thumb|Lo Montebello en 1850 Lo Montebello foguèt un vaissèu de la Marina Francesa de la Classa dau Comèrci de Marselha. Foguèt bastit a Tolon a partir de 1810 puei lançat en 1812, una propulsion de vapor li foguèt aponduda en 1851 e, fin finala, lo Montebello foguèt avalit en 1889.
Comunautat de comunas d'Eila e Cremsa en Perigòrd
Istòria
Lo nombre de comunas passa de 28 a 25 a causa de la creacion de la comuna novela d'Eiraud-Cremsa-Maurens que gropela 4 comunas, Maurens, Sent Joan d'Eiraud, Sent Júlian de Cremsa e La Vaissièra.
Batèl viking
Los batèls viking èran los vaissèls utilizats pendent l'era vikinga (entre 793 e 1066) dins lo nòrd d'Euròpa. La tradicion escandinava de construccion navala pendent aqueste periòde èra caracterizada per de batèls fins e plegadisses, amb una proa e una popa simetricas e una quilha vertadièra. Èran bastits amb una tecnica particulara, que los bordatges i se superpausavan e èran riblats entre eles. Podián presentar una figura escalprada per ondrar la proa o la popa, que sovent èra un cap de dragon.
Los batèus èran abitualament devesit en classas basadas sus sa talha e sa foncion. Mesuravan entre 10 e 30 metres de long.
Érize-la-Brûlée
Istòria
Erize Es una anciana distincion #qu'aperteniá a la fin del XIVe sègle a la familha de Serocourt.
Francisco Antonio Rodríguez Poveda
Francisco Antonio Rodríguez Poveda, politician n. 1938, foguèt president interin de Panamà entre lo 1 de setembre e lo 20 de decembre de 1989.
Saint-Ouen-de-Sécherouvre
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Kurt Cobain
Kurt Donald Cobain (1967–1994) foguèt un musician e cantaire estatunidenc. Foguèt lo cantaire e lo menaire del grop rock Nirvana, que marquèt prigondament l'istoria del rock durant los ans 1990. Sembla que Kurt Cobain aguèt pas una existéncia fòrça urosa e venguèt lèu dependent de l'eroïna. Se maridèt amb Courtney Love e aguèron una dròlla qu'el veguèt pas créisser fòrça temps. L'encausa oficiala de la mòrt de Kurt Cobain es lo suicidi. Se tirèt una bala dins lo cap. Simbòl d'una generacion malgrat el, cercant de fugir lo succès, Kurt Cobain a rejonch lo club de las estelas del rock mòrtas a 27 ans coma Janis Joplin, Jim Morrison e Jimi Hendrix.
Herry
Herry es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Rovenieg
Rovenieg en breton ( Romagné  en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Tajan
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Las
Geografia
Comuna de Gasconha situada en Astarac. vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Forquilhinha
Forquilhinha es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Lugo
Luòcs e monuments
Los barris romans de Lugo son sus la lista del Patrimòni Mondial de l'Umanitat.
Maizières-la-Grande-Paroisse
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha d'Andrinòple (378)
La batalha d'Andrinòple se debanèt lo 9 d'aost de 378. Opausèt una armada de l'Empèri Roman d'Orient comandada per l'emperaire Valens (364-378) ai fòrças dei Gòts dirigits per lo rèi Fritigern. Leis efectius dei dos camps son mau coneguts. Leis estimacions varian de 15,000 a 30,000 òmes per lei Romans e de 12,000 a 100,000 combatents per lei Gòts. Fòrça saunós, lo combat s'acabèt per una victòria majora dei tropas de Fritigern que destruguèron l'armada advèrsa e tuèron l'emperaire entraïnant l'afondrament d'una partida importanta dei defensas romanas dins lei Balcans.
Sent Constanç
Intercomunalitat
Dempuei lo de genier de 2017, Sent Constanç fa partida de la comunautat de comunas de Charanta Lemosina. Abans la fusion d'intercomunalitats que fòrman la Charanta Lemosina, la comuna fasiá partida de la comunautat de comunas de Confolentés.
Fraiburgo
Fraiburgo es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Tractat de Niça
Lo Tractat de Niça es un tractat contractat dins la vila de Niça pel Conselh Europèu entre lo 7 e 9 de decembre de 2000 e signat lo 26 de febrièr de 2001. Aprèp que foguèt ratificat pels 15 Estats membres de l'Union Europèa (UE) segon los procèssus de ratificacion prevists respectivament efectuats dins cadun dels Estats a la fin de fins 2002 dintrèt en vigor lo 1 de febrièr de 2003.
Objectius del Tractat
Lo Tractat establiguèt la creacion de tribunals segondaris de reng inferior al Tribunal de Justícia e lo Tribunal de Primièra Instància per de matèrias juridicas especificas com aquela dels brevets. Lo Tractat de Niça creèt de nòvas nòrmas per regular una collaboracion pus estrecha, perque considerèt ineficaças las nòrmas introdusidas pel Tractat d'Amsterdam e remarquèt qu'aquelas nòrmas èran pas encara estadas utilizadas.
Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés
La Comunautat d'aglomeracion del Grand Vilanovés es un establiment public de cooperacion intercomunala (E.P.C.I.) de la Republica Francesa. Es situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. Son còdi SIREN es 200023307.
Bantigny
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais. Sa populacion en.
Istòria
L'avesque Lietbert #donar en 1604 al abbaye de St-Sepulcre de Cambrai #que n'es fondator, dels jardins e entèrras labourables situats a Bantigny. Lo pape Innocent II, per cartas del 21 de decembre 1142, #confirmar a l'avesque Nicolas e als sieus successores tot lo terroir d'aquel meteis pòble.
En 1677, lors du siège de Cambrai par les Français, alors au pouvoir des Espagnols, ce village fut entièrement rasé à l’exception de trois maisons qui servaient de fours de munitions pour l’armée assiégeante.
Circonferéncia
La nocion de circonferéncia s'aplica tanben plan al cas vesin d'una ellipsa
Canton de Soliers Pònt
La lenga autoctòna es l'occitan provençau.
Composicion avans 2015
thumb|350px|centre|Lo canton de Soliers Pònt avans 2015
Garopaba
Garopaba es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
La Bruère-sur-Loir
La Bruère-sur-Loir es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Airal protegit
Los airals protegits son d'espacis creats per la societat dins son ensems, articulant d'esfòrces que garantiscan la vida en condicions de benestança, es a dire, la conservacion de la biodiversitat coma lo manten dels processús ecologics necessaris a sa preservacion e al desvolopament de l'òme.
Tractat (drech)
Un tractat es un acòrdi escrich que liga juridicament dos subjèctes del drech internacional; (los Estats plan segur mas tanben las organizacions internacionalas, cèrts movements de liberacion nacionala, los estats federats dins la mesura qu'es previst per la constitucion federala, e dins una cèrta mesura los individús, los combatents e las organizacions non govèrnamentalas).
Comunautat de comunas de Fumèl Val d'Òut
Veire tanben
thumb|600px|center|Mapa dels EPCI d'Òut e Garona al 1èr de genièr 2019
Gaspar
Gaspar es un es una vila de l'estat brasilièr de Santa Catarina.
Lahàs
Toponimia
Ni Dauzat nimei Negre disen pas arren de Lahàs.
.test
.test es un còde de domeni d'assag.
Bantouzelle
Geografia
Situada sul Canal de Sant-Quentin.
Istòria de l'Arabia Saudita
L'aparicion de l'islam e l'expansion aràbia
La conquista foguèt favorizada per una politica d'amaisament amb lei pòbles autoctòns. Leis aristocracias localas qu'acceptèron la dominacion aràbia demorèron en plaça e lei tèrras dirèctament tenguts per lo poder bizantin ò sassanida èran pron importantas per contentar lei soudats musulmans. Dins aquò, de tensions apareguèron au sen de la direccion dau Califat a prepaus de la reparticion deis impòsts ò de la succession dei califas. Après l'assassinat d'Othman, la situacion se desgradèt e entraïnèt una guèrra civila entre lei partisans d'Ali, cosin de Maomet, e Mu'awiyya, governador de Damasc, eissit dau meteis clan d'Othman e tenent lo sostèn dei Quoraichites. Lo conflicte se doblèt de desacòrdis religiós entre lei dos camps car Ali desvolopèt una tiera de tèsis en favor de l'egalitat entre lei musulmans e d'una reduccion dau ròtle dau califa ais afaires religiós. En particular, lei partisans d'Ali èran opausats a la transformacion dau califa en sobeiran temporau. En 657, lo conflicte venguèt militar. Per resòuvre la crisi, Ali acceptèt de se sometre a un arbitratge exterior. Aquò afebliguèt pauc a pauc sa posicion fins a son assassinat en 661. En causa de la manca de sostèn, son fiu ainat li succediguèt pas e Mu'awiyya venguèt lèu califa.
La conversion dei Sauditas au wahhabisme
En 1745, lo senhor Muhammad Ibn Saud, cap d'una tribü installada en Nedjd, se convertiguèt au wahhabisme, un corrent religiós fòrça conservator favorable a la restauracion de la puretat originala de l'islam. En particular, èra opausat au culte dei sants musulmans, au sofisme e ai reformas aparegudas après lo periòde de Maomet. Aquelei tèsis se turtèron a l'islam popular mai permetèron a Muhammad Ibn Saud de reünir una armada pron importanta per sometre la màger part dei tribüs arabas dei regions centralas de la peninsula. En 1773, la conquista de Riyad permetèt a sa dinastia d'acomençar l'estructuracion d'un estat unificat. Après aquela victòria, lei Sauditas conquistèron Hasa (1793), obtenguèron la somission de Qatar (1794) e pilhèron Karbala onte lei luòcs sants dau chiisme foguèron destruchs (1802). En 1803, conquistèron La Mèca e enebiguèron ai musulmans dau nòrd, acusats de practicas non islamicas, de participar ai romavatges anuaus.
L'expansionisme saudita e la formacion de l'Aràbia Saudita
thumb|Expansion dau territòri saudita entre 1914 e 1934.
Plaisance (Vinhana)
Benleu Plasença (Plaisance en francés) es una comuna peitavina situada dins lo departament de Viena e la region de Novela Aquitània.