cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olimp Benaset
Loís Olimp Benaset (en francés: Olympe Bénazet; Bèumont de Lomanha, 25 d'agost de 1802 – Tolosa, 1879) foguèt un escrivan occitan de Lengadòc.
Xermaménil
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Toponimia
Lo nom de Xermaménil ven dau latin Germani Mansionile. Com en fòrça toponims Lorencs, la x se pronóncia [x].
Dentèlas de Montmiralh
Lei Dentèlas de Montmiralh son una cadena de montanha de Provença que marcan lo limit occidental daus monts de Vauclusa. Son situadas au nòrd de Carpentràs, au sud de Vaison e a l'oèst dau Ventor. Lor ponch culminant es la crèsta de Sant Amanç, que s'enauça a.
Califat Fatimida
Lo transferiment dau poder vèrs Lo Caire
En revènge, lo projècte de perseguida la conquista e l'unificacion dau mond musulman mau capitèt car Orient Mejan èra tengut per de poissanças importantas (Crosats, Bizantins, Turcs Seldjokides... etc.) que podián resistir ais armadas fatimidas. Lei temptativas de conquista de la region s'acabèron per de resultats limitats coma lo contraròtle d'Iemèn (987-1039), de La Mèca e de Medina (fins a la fin dau sègle XI) e d'una partida de Palestina e de Siria (Damasc e Alèp (durant la fin dau sègle X e la premiera mitat dau sègle XI). En parallèl, l'autoritat fatimida sus Magrèb demeniguèt rapidament e en 1051, Muizz ben Badis venguèt independent. Ansin, lei limits dau Califat Fatimida venguèron rapidament aquelei d'Egipte.
In sin grin
In sin grin son los primièrs mots d'una comptina pels mainatges.
Istòria de la Tèrra
Origina
left|thumb|200x200px|Formacion d'un disc protoplanetari a l'entorn d'una [[estela (vista artistica)]] La formacion de la Tèrra comencèt amb la naissença del sistèma solar; çò que mai tard vendrá lo sistèma solar existissiá d'en primièr coma un grand nívol de polvera, ròcas e gases en rotacion. Èra compausat d'Idrogen e d'èli produsits al Big Bang, e amb d'elements quimics expulsats per las explosions de las supernòvas. Puèi, fa 4.600 milions d'ans, se pensa qu'una estela pròcha venguèt una supernova. L'explosion envièt una onda expansiva per la nebulosa presolar, ne causant l'implosion. A mesura que lo nívol contunhava sa rocion, la gravetat e l'inercia l'aplanèron en un disc protoplanetari, orientat perpendicularment al seu axe de rotacion. La majoritat de la massa se concentrèt al centre e comencèt a se calfar. L'implosion d'aquela matèria donèt una calor cinetica; e que podava pas escapar, lo centre del nívol calfèt, en permetent la fusion de l'idrogèn e de l'èli. Lo resultat foguèt un estela del tipe T Tauri, lo Solelh primitiu. Mentretant, a mesura que la gravetat fasiá la matèria se condensar a l'entorn de las particulas de polvera, lo rèste del disc comencèt a separar en anèls. Los fragments mai pichons se trucavan e venguèron de fragments mai grands, e de protoplanetas. Entre eles i aguèt una acumulacion de matèria a 150 milions de quilomètres del centre: la Tèrra. A mesura que lo Solelh se condensava e se calfava, comencèt a se produire la fusion nucleara, e lo vent solar que ne resultèt emportèt la majoritat del material del disc que s'èra pas condensat en cosses mai grands.
L'eon Adean
Cambièron las causas quand la Tèrra atenguèt un radi de 40% de l'actual, e l'atraccion gravitacionala permetèt la retenguda d'una atmosfèra amb d'aiga. Las temperaturas s'enfondrèron e la rusca de la planeta se solidifiquèt en superfícia, amb de zònas de fusion causadas per de grands impactes. Los impactes a grand escala aurián causat una fusion regionala e una diferenciacion parciala, portant d'elements mai leugièrs a la superfícia o dins l'atmosfèra.
Lo replicador
La preséncia d'unas moleculas poiriá aver accelerar las reaccions quimicas. Tot aquò contunhèt pendent longtemps, e las reaccions se debanavan de biais mai o mens aleatòri, fins a que per azard apareguèt una nòva molecula: lo replicador. Aquela molecula aviá l'estranha proprietat de causar de reaccions quimicas que ne produsissián una còpia, e atal comencèt l'evolucion. D'autras teorias prepausan un replicador diferent. Quin que siá, lo ròtle del replicador foguèt pròche per l'ADN; totas las formas de vida coneguda (levat unes virus e los prions) utilizan l'ADN coma replicador, d'un biais gaireben identic (vejatz còde genetic).
Fotosintèsi e oxigèn
thumb|200x200px|L'utilizacion de l'[[energia solara provoquèt diverses cambiaments capitals dins la vida de la Tèrra.]] Benlèu las cellulas inicialas èran totas eterotròfas, utilizant las moleculas organicas pròchas (quitament las d'autras cellulas) coma matèria primièra e font d'energia. A mesura que las fonts alimentàrias s'agotèron, de cellulas desvolopèron una estrategia novèla. En luòc d'expleitar las fonts mermamentas de moleculas organicas dins estat liure, aquelas cellulas adoptèron la lutz solara coma font d'energia. I a divèrsas estimacions, mas fa 3.000 milions d'ans (a  8:00 del nòstre relòtge), benlèu ja èra aparegut quicòm de semblable a la fotosintèsi modèrna. Aquò faguèt que l'energia solara podèt èsser aprofechada non solament pels autotròfs, mas tanben pels eterotròfs que los consomavan. La fotosintèsi utiliza los abondoses dioxid de carbòni e aiga coma matèrias primièras e, amb l'energia de la lutz solara, produson de moleculas organicas ricas en energia (carboidrats).
Los organismes pluricellulars
Fa 1.100 milions d'ans apareguèron las primièras plantas pluricellularas, benlèu clorofitas, malgrat que de la linha que separa una colònia amb de cellulas especializadas dels organismes pluricellulars es pas totjorn clara. Es probable que fa 900 milions d'ans, la vertadièra pluricellularitat se desvolopèt tanben pels animals. Se supausa qu'al començament èra semblable a aquela de las espongas actualas, en qué totas las cellulas son totipotentas e un organisme domatjat se pòt regenerar. A mesura que la division de las foncions se fasiá mai completa dins totes los linhatges d'organismes pluricellulars, las cellulas venguèron mai especializadas e mai depenentas la una de l'autra; las cellulas isoladas morissián.
Eveniments recents
Lo 1957, l'Union Sovietica lancèr la Sputnik 1, lo primièr satellit artificial e, pauc après, Iurii Gagarin venguèt lo primièr òme dins l'espaci. En 1969 Neil Armstrong es lo primièr èsser uman a caminar sus la Luna. Cinc agéncias espacialas, que representan mai de quinze païses diferents, trabalhèron ensems per bastir l'Estacion Espaciala Internacionala. A bòrd de l'estacion, i a agut d'umans dins l'espaci decontunh dempuèi 2000.
Valadin
Toponimia
thumb|250px|right|Panèl de dintrada a Valadin.
Cormery
Cormery es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Indre e Léger e la region dau Centre.
Geografia
Lo territòri de la municipalitat a adaigat pel riu Indre.
Albert Camus
left|80px|Medalha prèmi Nobel
Albert Camus (Mondovi, 7 de novembre de 1913- Villeblevin, 4 de genièr de 1960) foguèt un escrivan e filosòf francés e pè-negre, representant de l'existencialisme. Trabalhèt tanben coma jornalista militant, engatjat dins la Resisténcia francesa. Son òbra es plan eclectica que compren d'òbras de teatre, de romans, de novèlas, de poèmas e mai d'ensages. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1957.
Michelangelo Buonarroti
Biografia
Tornant a Florença, de 1519 a 1531, Miquèl Àngel bastiguèt pels Medicis la Sagrestia Nuova (sacristia novèla), una de las Cappelle Medicee, ont escultèt entre autres los tombèls dels ducs Laurenç e Julian de Medici abans de laissar terminar l'ensemble per sos discípols (Montorsoli). Pendent aquela meteissa demorança, la familha florentina li comandèt la Bibliotèca Laurenciana, per recolhir los libres de Laurenç lo Magnific : començada en 1524, demorèt inacabada quand partiguèt l’artista e foguèt acabada entre 1551 e 1571 per Ammanati.
Barby
Barby en arpitan (Barby en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de Savòia e la region de Ròse-Aups.
Istòria
Ancien village, la commune s'est très fortement développée au cours des années 1960 et 70, avec de nombreux immeubles de logements sociaux (Clos Gaillard, Les Épinettes). Cela lui permet d'ailleurs de faire partie des seuls villages du département à dépasser les 30 % de logements sociaux.
Michelangelo Buonarroti
Arquitectura
En 1521, bastiguèt un dels caps d'òbra de l'arquitectura de la Renaissença amb la novèla sacristia de la basilica de San Lorenzo de Florença, ont i a los tombèls dels Medicis. Lo papa Clemenç VII (un Medici) comandèt Miquèl Àngel per la decoracion de la Bibliotèca Laurenciana.
Sant Brendan
Interpretacions del recit
En 1976, l'Irlandés Tim Severin bastiguèt una barca de pèl tirada e tocan Tèrra Nòva per las illas Feròe e l'Islanda, pròva que lo viatge de Brendan fins en America es tecnicament possible. D’especialistas de literatura medievala e de geografia istorica veson pasmens dins la navigacion la retranscripcion exacta d'un autentic viatge e considèran qu'i a pas de pròvas que Brendan aja podut passar l'Islanda,.
Michelangelo Buonarroti
Poesias
A la fin de sa vida, Miquèl Àngel tanben foguèt poèta e coma un dels pus grands poètas italians aprèp Petrarca e Dante. Escriguèt mai de cinquanta poèmas, sonets e madrigals, datables de 1535 a 1541, d'inspiracion sovent umanista. Qualques sonets foguèron meses en musica, notablament per Benjamin Britten e Dmitrii Shostakovich. Aqueles poèmas, inedits de son viu, foguèron publicats per son nebot, Michelangelo lo Jove, en 1623.
Fraires Grimm
En parallèl, aqueu trabalh permetèt ai fraires Grimm d'estudiar de dialèctes germanics ancians. S'interessèron donc a identificar leis evolucions de la lenga alemanda. Publiquèron sei resultats dins una Gramatica (1837), una Istòria de la lenga alemanda (1848) e un diccionari istoric (1861), obratges a l'origina de la filologia alemanda.
J. M. Barrie
Biografia
Recebèt las onors — un titre de Baronnet en 1913, l'Òrdre del Merite en 1922 e lo rectorat de l'Universitat de St. Andrews, ont faguèt una emocionanta allocucion (Coratge, 1922), puèi las foncions de cancelièr de l'Universitat d'Edimborg.
Tutor dels filhs Llewelyn Davies
Dos dels enfants coneguèron un destin tragic que toquèt Barrie fòrça prigondament. George foguèt tuat en 1915 pendent la Primièra Guèrra Mondiala ; Michael, amb qui Barrie correspondèt quotidiana fins a l'universitat, ont se neguèt en 1921 amb son amic Rupert Buxton, a Sandford Lock prèp d'Oxford, gaireben un mes abans son 21 aniversari.
.hn
.hn es lo nom de domeni d'Internet per Honduras.
Carles XVI Gustau
Es un decendent de la dinastia fondada pel rei suèc d'origina bearnesa Bernadòta.
Mesura fisica
Los resultats possibles d’ua mesura en fisica quantica
Que vesen ací lo principi de quantificacion : Las mesuras ne pòden pas balhar sonque résultats qui corresponen a las valors pròprias deus operators matematics. Totas las valors ne son pas possiblas.
Nécy
Istòria
Lo nom de la localité a testificat jos o forma latinisée Niciacus cap a 1034 O encara latin Nicias.
OK Boomer
Usatge
L'expression es utilizat de manièra pejorativa per contracarrar o virar en derision de jutjaments percebuts coma mesquins, despassats o condescendents, de la part de personas atjadas, particularament los baby-boomers. Lo tèrme a estat utilizat per replicar a çò qu'es percebut coma una resisténcia al cambiament (tecnologic, climatic) , la marginalizacion de las minoritats, l'oposicion a una drecha identitària o als ideals de las generacions ascendentas.
Espandiment
Sembla que lo tèrme aja estat utilizat a partir d'abril de 2018, mas intra dins la cultura populara a partir de genièr de 2019. Atira l'atencion dels mèdias al debut de novembre de 2019, quand mantun articles li son consacrats.
Nòtas
<references group="N" />
Monswiller
Geografia
Monswiller Se situa a l'intrada es de Saverne e a Unitat|40|km a l'oèst aperaquí de Estrasburg. Meses a despart las vilas e pòbles vesins, Monswiller a environat de bòsques e de camps.
Linha B del mètro de Tolosa
La linha B del mètro de Tolosa es una de las doas linhas del mètro tolosenc. Religa l'estacion Bòrdaroja al nòrd, a l'estacion Ramonvila, sus la comuna de Ramonvila e Sent Anha, al sud-èst.
Nintendo
La GameCube
Consòla de salon 128 bits que sortiguèt en 2001.
Lei juecs Nintendo
La popularitat dei consòlas de juecs de Nintendo a de veire tanben ambé lei prestigiosas licéncias que sachèt fabregar lo gigant japonés de lòng de son istòria. Cada consòla nòva es l'escasença per Nintendo de desvelopar una nòva iteracion de sei personatges. Despuei Donkey Kong fins ai Pikmin en passant per Mario (lo personatge mai famós), Zelda e Metroid, leis univèrs de la firma dau plombier (que Nintendo es ansin escais-nomat estent que Mario es un plombier) son fòrça diversificats.
Linha B del mètro de Tolosa
Personal d'espleitacion
Lo mètro es çaquelà principalament gerit per d'operators del mètro, atal que per d'agents d'entreten.
Sigmund Freud
Conscient e inconscient
Encara que pus tard Freud ensagèt de trapar de patrons de repression entre sos pacients per tal de far un modèl general de la ment, observèt que divèrses pacients reprimissián de faches diferents. Al delà, Freud observèt que lo procèssus de la repression es un acte non conscient (que arribava pas a travèrs l'intencion de las pensadas o sentiments conscients). Freud supausèt que las repressions de las personas èran determinadas en partida per lor inconscient, doncas l'inconscient èra a l'encòp la causa e l'efièch de la repression.
L'Aquò
Segon la concepcion freudiana de l'estructura de la personalitat, l'Aquò es l'element mai primitiu d'aquela. Quand una persona nais, es solament dotada d'Aquò, qu'es totalament inconscient e irracional e qu'es lo luòc ont se trapan nòstras pulsions, una *poussée [fr] pontuala e motritz que *vise [fr] a una satisfaccion e qu'es lo mejan inicial d'aquela satisfaccion. Freud crei qu'aquelas pulsions motivan lo comportament uman, e dins una primèra teoria pulsionala las dividís en doas pulsions:
Fraissinhas (Carcin)
Toponimia
Fraissinhas, al plural, ven del latin fraxinus, « fraisse », ambe'l sufixe collectiu -ea, donc de fraxinea ; lo sens es de « luòc ont i a de fraisses »,.
Riumartin
Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
Lista dels presidents de Malta
Vaquí la lista dels presidents de Malta dempuèi 1974.
Thomas Malory
Òbras
Las fonts de roman Le Morte d'Arthur, e lo biais de far de Malory amb aquestas, correspond gaireben a aquestas de The Wedding of Sir Gawain and Dame Ragnelle; ambedos s'acaban amb una preguària de mèsma formulacion per èsser liberat de preson. Aquò fa pensar que d'especialistas recentament penson que Malory seriá l'autor del poèma.
Afganistan
Situat lòng de la Rota de la Seda, foguèt lo sèti d'estats desvolopats e sovent rics tre la fin de l'Antiquitat maugrat d'invasions regularas venguts dei regions nomadas d'Asia. En particular, leis invasions timuridas aguèron de consequéncias grèvas en causa de la destruccion d'unei rets d'aigatge que favorizèt la desertificacion de la region. Passat sota l'influéncia pèrsa, la region se revoutèt au començament dau sègle XVIII e formèt en 1747 un estat sobeiran a l'origina de l'Afganistan actuau. Au sègle XIX, capitèt de gardar son independéncia e aguèt lo ròtle d'estat tampon entre leis Empèris Rus e Britanic. Au començament dau sègle XX, de temptativas de modernizacion mau capitèron en causa dau conservatisme de la populacion. Dins leis annadas 1970, doas revolucions entraïnèron la casuda de la monarquia puei la formacion d'un regime comunista. En 1978, comencèt una guèrra civila entre lo govèrn centrau e d'insureccions islamicas. En 1979, l'URSS intervenguèt dirèctament sus lo territòri afgan per esquichar aquelei movements mai deguèt se'n retirar en 1989 sensa succès. En 1992, lo govèrn comunista foguèt reversat e la guèrra civila contunièt entre lei venceires a l'avantatge dau movement religiós dei Taliban. En 2001, sospichats de sostèn ais atempats dau 11 de setembre de 2001, lei Taliban foguèron atacats e reversats per leis Estats Units d'America qu'installèron un govèrn compausat d'advèrsaris dei Taliban. Pasmens, en causa de l'afondrament de l'estat afgan dins lo corrent deis annadas 1990, aqueu govèrn mau capitèt d'assegurar son autoritat qu'es menaçat per de guerilhas, magerament menats per lei Taliban, una corrupcion fòrça importanta e la division dau país entre senhors de guèrra rivaus.
Geografia fisica
Afganistan es un país montanhós franc de dos plans situats au nòrd e au sud-oèst. Son relèu es dominat per la cadena de Hindu Kush que s'estend dei regions centralas en direccion de Paquistan e China per jónher Imalaia. Lei cimas d'aquela cadena son autas e la montanha afgana pus importanta, Nowshak, aganta 7,485 m d'altitud. Representan un obstacle major que bloca lei comunicacions entre lei regions nòrd e sud durant lei sasons frejas.
Economia
L'economia d'Afganistan es caracterizada dempuei lo començament dau sègle XXI per un creissença e un dinamisme importants maugrat la guèrra quasi permanenta començada en 1978-1979, una corrupcion fòrça estenduda e de conflictes lòng de la frontiera ambé Paquistan còntra de guerilhas ò de traficants de tota mena (en particular d'òpi). Lo fondament principau d'aquela expansion es l'ajuda deis institucions internacionalas e deis Estats Units ambé l'injeccion de 26,8 miliards de dolars dins l'economia afgana entre 2001 e 2007.
Quincié-en-Beaujolais
Quincié-en-Beaujolais en arpitan (Quincié-en-Beaujolais en francés) es una comuna arpitana, situada dins lo departament de Ròse e la region de Ròse-Aups.
Istòria
Plan dels sègles mai tard, pendent la Segonda Guèrra mondiala, dels resistentes an #èsser executats al luòc-dich Lo Pont-de detlos-Samsons, ont una stèle a #èsser erigida en la siá memòria.
Le village de Quincié-en-Beaujolais a été déplacé pendant les guerres de religion au Moyen Âge. Avant ça, celui-ci se trouvait quelques kilomètres plus bas, sur le hameau de Saint-Nizier-le-Brûlé, qui a totalement été brûlé comme son nom l'indique. Le village a été reconstruit à son emplacement actuel.
Silvina Ocampo
Biografia
Silvina Ocampo Nasquèt lo 21 de julhet de 1903 en Buenos Aires, dins un ostal de carrièra Viamonte 550. Èra la mai jova de las sièis de filhas de Manuel Silvio Cecilio Ocampo e Ramona Aguirre Herrera (Victoria, Angélica, Francisca, Rosa, Clara María e Silvina). Sa familha aparteniá a la nauta borgesiá, fach que li permetèt d’aver una formacion fòrça complèta, amb tres institutriças (una francesa e doas anglesas), un professor d'espanhòl e d'autre d'italian, de tal biais que Silvina coma sas sòrres creissèron en aprenent a legir en anglés e francés abans l’espanhòl. Aquesta formacion trilenga influiguèt posteriorament en son escritura, segon los quite dichs de l’escrivana.
Recepcion critica
Aquesta abitud de Ocampo de negar a ne decir fòrça sus sa vida privada, la metodologia e la literatura fa malaisit per las criticas de desvolopar una analisi sus sa intencions. Per Judith Podlubne, las òbras de Ocampo son metaliterarias. Ditz que la manca d’informacion sus las originas de la escritora resulta d’una dependéncia sus las nòrmas literàrias: "Paréis clar, alara, que l’intencionalitat metaliterària e la justificacion parodica respondon lèu a un interés ja present per la critica: aqueste de legir aquestes recits en ligam estrecha amb l’exigéncia de la nòrma". Sylvia Molloy suggerís que la critica assag reduire l’originalitat a quicòm conegut, "Legissent çò que se legís" puslèu que legir los contes de Ocampo dins lor originalitat.
Agnatha
Classificacion
Se los agnats actuals son pauc nombroses, cal gardar a l'esperit que de nombroses fossils d'agnats son presents dins los sediments del paleozoïc. Los agnats foguèron los bèles primièrs craniats a aparéisser.
Stg 44
Lo Sturmgewehr 44 ò Stg 44 es un fusiu d'assaut desvolopat a partir de 1942 per Alemanha. Es generalament considerat coma lo premier fusiu d'assaut modèrne. Aperaquí 500,000 unitats foguèron produchas e lo Stg 44 venguèt una arma apreciada au sen de la Wehrmacht. Après la guèrra, leis estòcs foguèron principalament capturats per l'Union Sovietica que lei donèt a seis aliats coma Iogoslovia ò la RDA. Lo Stg 44 inspirèt tanben la concepcion de l'AK-47.
Vaucourtois
Nòtas
<references group=N/>
Nozay
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Carl Sandburg
thumb|right|[[Fotografia de Carl Sandburg en 1955.]]
Francés
Lo francés (autonim: français, ) es una lenga romanica. Es la lenga oficiala de França e es una dei lengas oficialas de Belgica (Valonia, Region de Brussèlas Capitala), de Canadà, de Soïssa. Tanben es lenga oficiala dins certaneis estats non europèus que foguèron a passat temps de colonias francesas ò belgas, especialament en Africa.
Lo francés mejan
Lo periòde dau francés mejan foguèt tanben aqueu dau començament de sa difusion organizada a l'ensemble dau territòri francés per leis autoritats centralas. L'Ordonança de Villers-Cotterêts, signada en 1539, es l'eveniment fondator d'aquela politica. Ordonèt d'utilizar lo francés dins totei lei tèxtes oficiaus e juridics. Se la feblessa dau poder reiau limitèt son aplicacion efectiva, l'ordonança marquèt lo començament dau declin de l'usatge dau latin, de l'occitan e deis autrei parlars d'oïl dins leis afaires dau Reiaume. D'un biais pus marginau, la Reforma favorizèt egalament aquela evolucion car lo francés foguèt la lenga privilegiada per lei protestants.
Neoplatonisme
Lo neoplatonisme es una doctrina qu'existiguèt entre los sègles III ApC e VI ApC. Lo neoplatonisme es una doctrina basada suls pensaires precedents (Filon d'Alexàndria, Apollòni de Tiana e los pensaires del platonisme mejan, per exemple), se pòt dire que lo creador (o sistematitzador) del neoplatonisme es Plotin.
Lo neoplatonisme aprèp Plotin
Segon los comentaris, Proclés es fòrça fidèl a las teorias d'Jamblic, ignorant la pensada originala neoplatoniciana de Plotin. Pasmens, i a una diferéncia importanta entre Jamblic e Proclés: se lo primièr se consacra subretot a far una òbra de comentator (de Platon e mai sabents d'aquel temps), Proclés el desvolopa una pensada gaireben sistematica, ont i a diferents gras entre la divinitat e l'èsser. E mai Proclés foguèsse pas en general un filosòf original, desvolopèt d'elements teosofics e doctrinals que son pas lo meteisses del quite Plotin.
Bassoles-Aulers
Bassoles-Aulers es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region dels Nauts de França.
Semionotiformes
Lista de las familhas
Segon ITIS :
Bassoles-Aulers
Istòria
La glèisa fut reconstruite après la Guerre de 1914-1918 par André Perrin.
Granges-le-Bourg
Granges-le-Bourg es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Sòna e la region de la Franca Comtat.
Frontenac (Carcin)
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Guèrra
D'efiech, en causa de sa natura destructritz, la guèrra es considerada coma una calamitat d'evitar e d'institucions internacionalas especializadas son estadas creadas per mantenir la patz ò per jutjar leis excès dei combatents (Nacions Unidas, tribunaus internacionaus...). Pasmens, es tanben una fònt d'inspiracion majora coma leis artistas qu'an representat la guèrra dempuei l'Antiquitat sus tot tipe de supòrt.
Causas
La màger part dei guèrras son entraïnadas per l'existéncia de dos grops, mai ò organizats, susceptibles de se combatre collectivament. D'efiech, una guèrra necessita la preséncia de dos camps estimant preferible de prendre leis armas per defendre son ponch de vista sus una question conflictuala. Aqueu comportament sembla frequent car, dins l'Istòria, 90% a 95% dei societats umanas conegudas a l'ora d'ara an participat a au mens una guèrra durant son existéncia. En revènge, lei guèrras implicant mai de dos camps son excepcionalas e, sus un prat batalhier donat, lei combats amb mai de dos participants son fòrça rars.
Lei convencions medievalas
A partir de l'Edat Mejana, lei teologians crestians assaièron d'expausar de rasons racionalas de començar una guèrra. Lo pus famós es Tòmas d'Aquin (1224 ò 1225 - 1274) que presentèt tres condicions necessàrias per justificar una guèrra, dichs auctoritas principis, causa justa e intentio recta. Fòrça important, lo premier limitava lo drech de menar una guèrra a la poissança publica. Dins lo cas contrari, un conflicte privat per exemple, l'usatge de la violéncia èra un crime. Lo segond demandava d'aver una causa justa de defendre e lo tresen exigiá de declarar seis intencions vertadieras (pas de projèctes secrèts) e de menar lo combat per lo ben comun. Tres sègles pus tard, foguèt completat per Francisco de Vitoria (1483 ò 1486 - 1546) que declarèt la guèrra legitima per empedir un mau encara pus important. Pasmens, avans, èra necessari de negociar e d'adreiçar un avertiment ultim a son adversari potenciau.
La guèrra primitiva
A l'escala d'una pichona comunautat, aqueu tipe de conflicte pòu èsser fòrça murtrier e lòng car es pauc propici ai batalhas decisivas. Una tiera d'escaramochas pòu donc opausar dos adversaris durant d'annadas e entraïnar la mòrt d'un nombre significatiu de combatents. Se l'ocasion se presenta, l'enemic es sovent exterminat.
Lo periòde feudau
Après la fin de l'Antiquitat, plusors regions dau mond, coma Euròpa ò Japon, conoguèron un regime de feudalitat onte la guèrra èra reservada a un elèit militar cargat de protegir lo pòble. Aquò causèt una reduccion importanta deis efectius que foguèt compensada per un melhorament de l'equipament. Apareguèron ansin de tipes novèus de combatents (lo chivalier europèu, lo samurai japonés...) qu'èran dotats d'armaments pesucs, cars e necessitant un entraïnament lòng e especializat. Tecnologicament, de progrès majors foguèron realizats, especialament en matèria de fabricacion d'armaduras.
Evolucion dei relacions entre grops sociaus
Maniera de resòuvre, per la violéncia, un conflicte entre dos grops sociaus, la guèrra entraïna generalament d'evolucions dins lei relacions entre aqueleis entitats. Lei cambiaments principaus son d'òrdre politic (cambiament de caps, de regime...), territòriau (modificacion frontaliera, disparicion d'un estat...) ò economic (aquistament de ressorsas, cambiament de l'òrdre economic...). Lei conflictes son donc un factor major d'evolucion dei rapòrts entre leis estats, lei culturas e lei civilizacions.
Pèrdas umanas e destruccions
thumb|right|[[Fotografia d'un vilatge destruch e de soudats francés tuats durant la Premiera Guèrra Mondiala.]]
Tomás Albaladejo
Tomás Albaladejo Mayordomo (La Union, 1955) es un romanista e teorician de la literatura.
Torteron
Torteron es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Imatòng
Lo primièr governador n’es Natisio Loluke, nomenat pel president de la Republica lo 24 de decembre de 2015.
Sevilleja de la Jara
Sevilleja de la Jara es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Capoeta
Capoeta (Kapoeta en anglés) es una vila de la region d’Equatoria dins lo Sodan del Sud. Es la capitala de l'estat de Namoronhang.
En 2008 aviá aperaquí 7000 abitants.
Parlament
Fins al sègle XVIII
Lo pus ancian parlament en Euròpa sembla d'èsser estat l'Althing, creat en 930 en Islàndia e se reüniguèron cada an. A subretot de foncions de cort de justícia.
Abans la Revolucion, lo tèrme de parlament designa en França una cort de justícia jutjant en apèl de las jurisdiccions d'una region, e que son poder legislatiu es purament jurisprudencial. Los arrèstes dels reglaments, pres collegialament totas cambras reünidas, permeton de codificar de questions de drech en fasent una sintèsi de la jurisprudéncia.
Las cambras dels parlaments representèron pas de categorias socialas, mas las diferentas matèrias del contenciós. An pas lo poder de votar los impòstes, o de contrarotlar las decisions del govèrn, o de representar las classas socialas coma en Anglatèrra aprèp la Gloriosa Revolucion.
Catadau
Catadau es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Namoronhang
thumb|right|350px|L’estat dins lo Sodan del Sud thumb|right|350px|L’estat dins l’Equatòria Orientala L’Estat de Namoronhang (Namorunyang en anglés e oficialament) es un estat del Sodan del Sud, dins la region istorica d’Equatòria. La capitala n’es Capoeta.
L’estat es creat en 2015 per la division de l’anciana Equatòria Orientala, que n’es la mitat orientala.
Francis Fukuyama
La Fin de l'istòria
Fukuyama publiquèt un primièr article sul subjècte (The end of History?) pendent l'estiu de 1989. Desvolpèt sas tèsis dins un libre que fasiá contovèrcia publicat en 1992, La Fin de l'Istòria e lo darrièr òme, que defend l'idèa que la progression de l'istòria umana, envisatjada coma un combat entre las ideologias, s'acabarà amb la fin del consensus sus la democracia liberala e lo capitalisme qu'auriá tendéncia a se far aprèp la fin de la Guèrra Freja.
Oïdium
Tractaments naturals
L'utilizaion d'aiga de ferm d'Equisetopsida, contenent de selze, o una infusion d'alh que s'apond de lach (compausats sofrats per l'alh, lo lach servissent d'adjuvant d'aderéncia e tanben d'antifongic: vejatz mai al bas), permeton de suprimir l'oïdium tot aparant l'environament e la fertilitat del sol. A utilizar dempuèi l'apareisson dels primièrs simptòmas.
Alègre (Auvèrnhe)
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Endre (aiga)
Endre es una ribiera que nais en Occitània (Lemosin) e que cor en França, en essent un afluent mance de Léger, e mai dona son nom au departament d’Endre.
Virgínia
Virgínia (Virginia en anglés) es un estat del sud dels Estats Units d'America, que pòrta tradicionalament lo nom de Commonwealth of Virginia. Sa capitala actuala es Richmond.
.it
Referéncias
סיומת אינטרנט Toppdomän
.joy
("gaug", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 de decembre de 2015.
Lo Casterar e Verdusan
Toponimia
Casterar qu'ei eretèr deu latin castellu e deu sufixe -are, de sens qui seré diminutiu (?), segon Dauzat. Los Casterars son donc l'equivalent deus Castelars en lengadocian, contractats çò mèi sovent en Carlar, Cailar. Los noms d'aqueth tipe que gardan la memòria d'un ancian site fortificat, d'una mòta feudala o d'un castèth primitiu,. Lo nom qu'ei lo deu Casterar Vielh, situat au sud de l'estacion termala.
Imne Nacionau Argentin
En situacion oficiau, qu'ei sovent abracat un chic mei en bèth interpretar sonque l'introsuccion puish directament l'arrepic.
Ramon Berenguièr IV de Barcelona
Biografia
Lo tractat entre Ramon Berenguièr IV e son sògre estipulava que sos descendents governarián conjuntament los dos reialmes. Quitament se Peironela moriguèt abans que lo maridatge foguès consomat, lo comte de Barcelona eiretèt de la corona d'Aragon. Los dos reialmes conservèron lors leis pròprias, lors institucions e lor autonomia, e demorèron distints sul plan de las leis mas units jol règne d'una sola dinastia.
Genghis Khan
Fiu d'un cap mongòl important, foguèt abandonat a la mòrt de son paire en 1171 per lo cap qu'usurpèt lo poder au sen de son clan. Pasmens, gràcias a l'ajuda de sa maire e d'aliats de sa familha, retrobèt una posicion sociala importanta dins leis ans 1180. Cap reconegut e innovator abil, rompèt amb lei tradicions aristocraticas de son pòble per fondar un sistèma basat sus lo meriti personau. Aquò li permetèt pauc a pauc de recampar una fòrça militara sufisenta per unificar lei Mongòls sota sa direccion. En 1206, foguèt elegit Grand Khan (ò Genghis Khan) per una assemblada tradicionala e comencèt d'atacar lei regions vesinas. Gràcias a una organizacion militara fòrça eficaça, conquistèt la màger part dau nòrd de China, de l'Asia Centrala e lo nòrd-èst de Pèrsia. A sa mòrt, sei fius e sei felens perseguiguèron sei campanhas, çò que menèt a la formacion d'un empèri eurasiatic de mai de 33 milions de quilomètres carrats a son apogèu.
L'eleccion coma « sobeiran universau »
En mai de l'organizacion e de la promoccion d'oficiers competents, Genghis Khan introduguèt ò generalizèt de nocions operacionalas fondamentalas coma la collècta d'informacions sus l'enemic, la planificacion dei campanhas, la repeticion dei manòbras a l'entraïnament, l'organizacion de la logistica, l'utilizacion de la terror e la necessitat d'afeblir ò de devesir lei fòrças advèrsas avans d'engatjar una batalha. Òr, aqueleis aspèctes de la guèrra èran sovent desconeguts – ò pauc desvolopats – au sen dei autreis armadas eurasiaticas. Conjugats a la mobilitat dei Mongòls, aqueleis avantatges explican largament la superioritat deis armadas de Genghis Khan e de sei successors durant lo sègle XIII.
La fondacion de l'Empèri Mongòl
Tre 1203, Genghis Khan ordonèt d'incursions còntra lei reiaumes dau nòrd de China. Aqueleis expedicions demorèron dins lei limits classics deis atacas nomadas destinadas a pilhar lei regions dei sedentaris. L'objectiu èra de capturar d'esclaus, de trobar d'objèctes artesanaus e d'obtenir lo pagament de tributs. Pasmens, a partir de 1206, l'amplor deis atacas cambièt e enghis Khan i mobilizèt de mejans fòrça importants (plusors desenaus de miliers d'òmes). Son projècte iniciau sembla motivat per la volontat d'estendre l'estèpa mai Genghis Khan s'interessèt pauc a pauc a l'ocupacion permanentas dei regions conquistadas. Aquò entraïnèt la formacion progressiva d'un important empèri.
Platonisme
Lo platonisme dins l’Antiquitat
La primièra forma de platonisme foguèt defenduda per Platon dins l'encastre de la teoria de las idèas. Mas cal saber qu'aquela teoria jamai foguèt explicitament expausada per Platon mai que sostend una granda partida de la pensada platoniciana: los tèxtes mai importants per conéisser la teoria de las idèas son La Republica, lo Fedon, lo Banquet e lo Parmenides, e dins un biais los dialògs socratics. Lo darrièr Platon (ensenhament oral), mai que mai influenciat par la pensada pitagoriciana, tend a identificar las Idèas e los Nombres, çò qu'èra pas lo cas dins sos escrits pus ancians. Dins la Republica, l'Idèa suprèma èra lo Ben, al sens de convenéncia, non de bontat morala. Dins Lo Banquet, l'Idèa suprèma èra lo Bèl. Pels neoplatonicians, lo domeni de las Idèas vendrà l'Intellècte, e la Fòrma suprèma vendrà l'Un.
Kwangbok (mètro de Pyeongyang)
Situacion sul malhum
Kwangbok es un cap de la linha Hyŏksin del mètro de Pyeongyang. L'estacion venenta es Kŏn'guk.
Nǀu
La lenga nǀu tanben sonada nǀuu, nǀhuki, ǂkhomani o nǁngǃke es una Khoisan de la familha de las lengas tuu qu'es per se morir que mens de 10 personas del pòble Nǁnǂe la parlan en Africa del Sud. Lo nom ǂKhomani utilizat per las autoritats es pas reconegut pels Nǁnǂe.
.বাংলা
.বাংলা (Bangladèsh‏‎, còdi punycode: .xn--54b7fta0cc) es lo nom de domeni en bengalin per Bangladèsh‏‎. Foguèt delegat lo 30 de març de 2011.
Vèrbe
Dins las lengas indoeuropèas lo vèrbe es lo màger nuclèu d'una frasa, mas existís de frasas sens vèrbe. Un vèrbe amb sos complements e sos atributs forma un grop verbal.
Ciutat de Londres
La Ciutat de Londres (en anglés: City of London), pus coneguda coma la City es lo quartièr del la metropòli de Londres qu'ocupa la posicion istoricament pus anciana de l'aglomeracion urbana. Ten a l'encòp l'estatut de Ciutat e de Comtat. Es tanben la pus pichona de las circonscripcions administrativas del Grand Londres.
Morêtel-de-Mailles
Morêtel-de-Mailles es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
Jean Sibelius
thumb|200px|Jean SibeliusJean Sibelius (Tavastehus, lo 8 de deceme de 1865 – Järvenpää, lo 20 de seteme de 1957) que ho un compositor finlandés. Qu'ei mei que mei famós per l'influéncia deu folclòre nordic dens la soa musica qui las òbras mei conegudas e son las soas sèt sinfonias e lo son concerto per vriulon.
El Toboso
El Toboso es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Albert Lautman
Prèp dels fondators del grop Bourbaki, Albert Lautman defendiá lo platonisme matematic:
Nkutu
Localisacion
Lo nkutu es parlat dins lo territòri de Lomela, dins la província de Sankuru.
Neuilly-sur-Eure
Geografia
La municipalitat de Neuilly-sus-Eure s'estend sus formatnum:2147 ectaras e se tròba en la part orientala del parc natural regional del Portamantèl.
Isaac Stern
Que's maridè tres còps e qu'avó tres mainatges dab la soa segonda esposa.
Maurici André
thumb|upright|Maurici André ([[1969)]]200px|thumb|left|Ua trompeta piccoloMaurici André (quartièr de Ròca Bèla, Alès, lo 21 de mai de 1933 ; en francés Maurice André) qu'ei un trompetista occitan de nacionalitat francesa e un deus màgers virtuòses d'aqueth instrument au long de la soa istòria per'mor de la soa poténcia dens lo registre suberagut qui ne he un mèste de l'interpretacion barròca o deus capricis escrivut per la trompeta (com lo Vòu deu Bordon o lo Carnavau de Venècia).
Maurici André qu'a un hilh trompetista e ua hilha clarinista ; ambs que dèn concerts dab lo lor pair.
Edmundo Rivero
Qu'escrivó ua autobiografia titolada Una luz de almacén  ("ua luz de botiga" en referéncia au nom de "El Viejo Almacén") e que ho membre de l'Acadèmia deu Lunfardo.
Joan-Claudi Pertusèr
Biografia
Coma arriba endeus grans dessinators, se reconeguèva a còps son trach sense conéguer lo nom de l’autor. Fòrça ligat a l’ostau d’edicion Lobatièras, i publiquèc tota una bibliografia importanta.
Terequeca (Estat)
L’estat es creat en 2015 per la division de l’anciana Equatòria Centrala, que n’es la part septentrionala. Son governador actual, Juma Ali Malou, foguèt nomenat lo 24 de decembre del meteis an.
Mr. Mister
Mr. Mister es un grop de musica pop/rock american. La formacion se creèt a Los Angeles en 1982. Venguèron celèbres mondialament gràcias a la cançon Broken Wings, succès confirmat per una segonda cançon Kyrie en 1985 del meteis album Welcome to the Real World. Aprèp de s'èsser disseparats en 1989, los membres del grop se tornèron amassar en 2010.
Olivet (Mayenne)
Olivet (Mayenne) es una comuna francesa administrada per lo departament de Mayenne de la region dels Païses de Léger.
Crustacèu
Los crustacèus (Crustacea) son un grop important d'artropòdes, normalament considerats coma un sosembrancament, amb gaireben 68,000 espècias actualas e sens dobte fòrça mai que mancan encara de descriure.
Sant Flor
Toponimia
Lo primièr nom de Sant Flor es Indiciacum.
Comunautat de comunas de Val de la Dordonha e Forèst Beceda
Composicion
Mapa de la CC de Val de la Dordonha e Forèst Beceda lo 1èr de genièr de 2019|thumb|center|upright=2.1 Densitat de populacion de las comunas de Val de la Dordonha e Forèst Beceda lo 1èr de genièr de 2019.|thumb|center|upright=2.1
Sebasac
Istòria
Puits de Gajac
Demografia de Sebasac, puèi de l'ensemble de la comuna (1821--->)
Concorès :
.tci
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 5 de decembre de 2015.
Torrico
Torrico es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Eugène Casalis
Qu'èi sustot coneishut dab lo sos estudis sus e l'etnografia e la lingüistica de la lenga setswana o sechuana o sesothò, domeni scientific dens lo quau e aqueths estudis e son tostemps utilizats uèi lo dia.
امارات.
امارات. (emarat, còdi punycode: .xn--mgbaam7a8h) es lo nom de domeni en arabi pels Emirats Arabis Units. Foguèt activat amb مصر. e ‎السعودية. lo 5 de mai de 2010.
Chulilla
Chulilla es un municipi de la província espanhòla de Valéncia dins la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Farges-Allichamps
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Merlet
thumb|right|Merlets a la cima dau barri dau [[Palais dei papas d'Avinhon.]]
Entre-deux-Eaux
Geografia
Situada sus un tuc, la municipalitat deu lo sieu nom a l'abséncia de ruisseau notabla la en traversant. Domina a l'oèst la vallée de la Meurthe e al nòrd aquela de la Fave.
Ar Granneg
Istòria
La capèla de la abbaye del Tronchet dépendait de la parròquia de Plerguer, fasiá partida del doyenné de Dòl en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de La nòstra-Madama.
Cofrentes
vinheta|408x408px|Cofrentes
Perciformes
Los percifòrmes son un òrdre de peisses ossoses comprenent de familhas nombrosas, al qual apartenon los peisses mai comuns de nòstras mars (per exemple, lo mèro, l'ombrina, la daurada, lo roget, lo mujol o muge, o lo macarèl) e de nòstras ribièras e lacs (per exemple, la pèrca, lo sandre, etc.). Una espècia africana, la pèrca de Nil, es lo simbòl de la destruccion de la biodiversitat dempuèi qu'a suplantat la màger part de las espècias del lac Victòria.
Antanas Baranauskas
Antanas Baranauskas (Anykščiai, 17 de genièr de 1835 – Sejny, 26 de novembre de 1902) foguèt un eclesiastic, poèta e matematician lituanian. A mai d'èsser estat l'avesque catolic de Sejny, Baranauskas, que tanben escriguèt de poesia en polonés, es conegut subretot coma autor del poèma en lituanian Anykščių šilelis. Dins sa produccion utilizèt mantun pseudonim coma per exemple A.B., Bangputys, Jurksztas Smalaūsis, Jurkštas Smalaūsis e Baronas.
Saint-Laurent-en-Gâtines
Geografia
notifions que la duchesse Dame Gigi de calvi fut brûler sur la grande place le 21 fevrier 1169.
Malcolm X
Malcolm X, nascut Malcolm Little e tanben conegut jols noms de Assad Mahmood, Detroit Red e El-Hajj Malik El-Shabazz (Omaha, 19 de mai de 1925 - Nòva York, 21 de febrièr de 1965) foguèt un activista american que luchèt pels dreches de la comunitat negra americana. Èra lo portavotz american del grop conegut jol nom de Nacion de l'Islam (NOI) e lo fondador de la Muslim Mosque, Inc. e tanben de l'Organizacion de l'Unitat Afroamericana (en anglés: Organization of Afro-American Unity). Foguèt assassinat lo 21 de febrièr de 1965 per tres membres de Nacion de l'Islam del temps qu'èra a far una conferéncia lo primièr jorn de la Setmana Nacionala de la Fraternitat a Manhattan. es una buen persona
Creissent
L'atribucion dau Creissent a l'occitan
Maitot, l'escrivan occitan d'expression francesa Valèri Larbaud (1881-1957), qu'èra originari de Vichèi, dins lo Creissent, exprimiguèt dins Jaune bleu blanc (1927) son afeccion per l'idèa d'una granda Occitània que se desvolopariá dins lo futur.
Andrew Lloyd Webber
Andrew Lloyd Webber, Baron Lloyd-Webber (n. 1948 en Londres) es un compositor britanic de musicals de teatre. A trabalhat en los musicals Jèsus Crist Superstar, Cats, e autres.
Albièras
Toponimia
Albièras es motivat per la preséncia d'albars (latin albarus, sufixe -aria, al plural) dins la ribièra del riu que pòrta lo nom del vilatge, qu'es el situat sus una sèrra.
Califòrnia
Califòrnia (en anglés e espanhòl California) es un estat dels Estats Units d'America, Es situat sus la còsta oèst en bordadura de l'Ocean Pacific, America del Nòrd. Es ara l'estat mai poblat dels Estats Units d'America amb mai de 39,500,000 abitants (2018).
Geografia
Es bordada a l'oèst per l'ocean Pacific, al nòrd per Oregon, a l'èst per Nevada e Arizòna e al sud per l'estat mexican de Bassa Califòrnia. Ten de païsatges fòrça contrastats, amb de vals fòrça drudas, de nautas montanhas.
Ugena
Ugena es un municipi de la província espanhòla de Toledo dins la Comunautat Autonòma de Castelha-La Mancha.
Sergei Stanishev
Sergei Dmitrievich Stanishev foguèt lo Primièr ministre de Bulgaria.
Rei Rainier
thumb|right|200px|Lo bòn rei Reinier, Duc d'Anjau e Còmte de Provença, per [[Nicolas Froment]]thumb|230px|Estatua dau rei Rainier as [[Ais de Provença]] Lo Rei Rainier o Rainier lo Bòn (var. non locala: Rainièr/Rainèir/Rainèr), sonat pus formalament Rainier I de Provença o Rainier I de Nàpols, Anjau, Sicília e Provença (nascut en 1409 a Angieus - mòrt lo 10 de julhet de 1480 as Ais de Provença), foguèt lo darrier còmte important de Provença (1434-1480) avans l'annexion francesa de 1481 e es restat dins la memòria collectiva coma un dei pus grands senhors medievaus d'Occitània.
Exactament, renhèt pas sonque en Provença. Foguèt senhor puei còmte de Guisa (1417-1425), duc de Bar (1430-1480) de fach tre 1420, duc de Lorena (1431-1453), rei de Nàpols e Sicília (1435-1442), duc d'Anjau (1434-1480), còmte de Provença e de Forcauquier (1434-1480), e rei titular (teoric) de Jerusalèm (1435-1480) e d'Aragon (1466-1480). Teniá son títol de "rei" gràcias au reiaume de Nàpols.
Arsaces II
Arsaces II (mòrt en 191 abC) foguèt lo rei de l'estat part de 217 abC a sa mòrt, en 191 abC. Succidiguèt a son paire Arsaces Ièr. En 191 abC, Friapati li succediguèt.
Règne
Lo règne d'Arsaces II es mal conegut. Es segur que parvenguèt a mantenir l'estat fondat per son paire sus las ancianas satrapias de Partènia e d'Ircània.
Rei Rainier
As Ais de Provença e a Angieus, entretenguèt una cort literària e sabenta e desdenhèt pas eu mesme de compausar d'òbras (Traité de la forme et devis comme on fait les tournois, 1451-1452 ; le Livre du cœur d'amour épris, 1457). Foguèt especialament lo protector en Avinhon dau pintor Nicolau Froment. Comandèt vèrs 1460-1470 l'òbra Le Mystère des Actes des Apôtres a Simon Greban, canonge dau Mans e a son fraire Arnoul Greban, dramaturg francés.
Vaux-sur-Lunain
Vaux-sur-Lunain es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Murassan
Istòria
Murassan foguèt del marquesat de Saluças del s. XIII a 1397, qu'es atestat jos la dominacion del marquesat de Montferrat. Pasmens confronta de comunas demoradas mai longtemps dins lo marquesat.
Comte de Saint Simon
Foguèt l'autor qu'influiguèt mai los primièrs socialistas, e tanben fòrça los romantics, dins la sociologia d'Auguste Comte, John Stuart Mill e fin finala sus Napoleon III. Tanben son influéncia arribèt a Karl Marx, perque Marx tanben partejava aquel optimisme scientific e fe dins lo ròtle tecnologic.
Còl d'Isoard
Activitats
Lo còl, frequentament dins lo Torn de França, es tant dempuèi 1990 sul traçat del triatlon de l'Embrunman, qui li deu en part d'èsser considerat coma un dels mai dura al mond.
Torn e França
Lo còl de l'Isoard es estat 36 còps dins lo Torn de França, dont 26 dempuèi 1947, e es estat classat fòra categoria durant sos darrièrs 7 passatges. En lo Torn de França 2017, Warren Barguil a batut lo recòrd de l'ascension en son versant sud amb un temps de 38 minutas e 15 segondas. Vaicí los correires qu'an passat los primièrs lo còl : drecha|vinheta|Lo còl d'Isoard escalat en lo Torn 1936.
Ovidi
Vida
thumb|200px|Estatua d'Ovidi a Constanza
Pèire Baile
Nouvelles de la République des Lettres
En 1684, Pèire Baile crea e redigís un periodic de critica literari, istoric, filosofic e teologica, les Nouvelles de la république des lettres (novèlas de las republica de las lètras) qu'encontra en tota l’Euròpa un rapid succès. Redigís de comptes renduts de libres publicats e dona totas menas d'entresenhas suls autors dins un estil e sus un ton que demòran abordables. Intra atal en relacion amb los sabents màger de son temps. I a alara pas de diferéncias neta entre la « literatura » e la « sciéncia ». En 1687, Baile, malaut, deu abandonar la redaction d'aquel periodic que contunhèt subretot amb l'avocat Henri Basnage de Beauval, que crèa l'Istòria dels obratges dels sabents.
Le Dictionnaire historique et critique
Verai labirint, aquel diccionari es compausat d’articles empeutats los uns dins los autres, en mai de las nombrosas notas e citas ont se trapa en realitat l'essencial de la reflexion. D’un cert biais, Baile, dins aquel diccionari, practic l’ipertèxte coma lo peritèxte es mai abondant que lo còrs del tèxte. Mejans una pensada en aparéncia erranta, l'ensenhament màger de Baile est que lo mond ne se redusís jamai a una vision manicquèa e supausa lo crosament permanent dels punts de vista e d'opinions contradictòrias.
En 1906, una estatua en son onor foguèt erigida a Pàmias coma « reparacion d’un long oblit ».
Les Grandes-Armoises
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Departament de Léger
Léger o Leir (42) es un departament francés dins la region d’. Léger correspond aproximativament amb l'anciana província de Forés. L'Insee e la Pòsta lu atribuïsson lo còde 42. La prefectura es Sant Estève.
Le Pas (Mayenne)
Istòria
Le Pas était déjà occupé dès la préhistoire comme en témoigne le menhir de Saint-Civière.
Gaëtan Roussel
thumb|Gaëtan Roussel a Pause Guitare a Albi, en 2016 Gaëtan Roussel es un cantaire e compositor francés, nascut lo 13 d'octobre de 1972 a Rodés (Avairon). Foguèt lo cantaire dels grops de rock Louise Attaque e Tarmac.
Banhòus (omonimia)
Banhòus es lo nom de diferentas comunas d'Occitània :