cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teatre
Teatre roman
Lo bastit del teatre roman es un grand emicicle tapat per un gigantesc mur de scèna, lo frons scaenae. Contrariament als Grècs es bastit amb estatges sus un terren plan. Las decoracions èran fixas, repausant sus la paret de scèna gigantesca (aquela del Teatre antic d'Aurenja mesura 36 m de naut e 103 m de larg) ornat de colomnas e d'estatuas, e dubèrt de pòrtas. Se trapava sovent al centre l'estatua d’un emperaire e mai fòrça riquesas, butin de batalhas ganhadas per la vila. Per aparar lo public del solelh una granda vela èra estenduda. Darrièr èran las colissas (postscaenium). Lo suc èra clinat cap a l’abans per renviar la votz dels comedians. Eretièr del teatre grèc antic, lo teatre roman se n'alunha en fòrça punts. Se a l'origina es associat a de ceremonias religiosas, evoluiguèt lèu cap a de formas de representacion profanas, ont l'escritura, lo jòc dels actors e la mesa en scèna èran plan codificadas.
Teatre en Itàlia
Lo teatre Olimpic de Vicènça es sovent citat coma lo primièr dels teatres modèrnes; dessenhat per Andrea Palladio e acabat en 1585, èra una variacion dels modèls romans e presentava, al fons de la scèna, una perspectiva tridimensionala amb de vistas urbanas. Lo modèl classic del teatre italian foguèt lo teatre Farnese de Parma, erigit en 1618; l'estructura se compausava de la scèna, emmarcada per un arc proscenic e separada del public per una tela, e un pertèrra en forma de ferradura entornejada per divèrses estatges de galariás. Pendent aqueles temps se desvolopava tanben en Itàlia una forma de teatre popular, la comèdia de l'art, que amb son enfasi e la libertat de l'improvisacion de l'actor donèt una granda avançada a la tecnica de l'interpretacion.
Espanha: los Corrales de Comedias
En Espanha, e a la meteissa epòca que lo teatre Elisabetan en Anglatèrra (sègles XVI e XVII) se creava d'installacions fixas per jogar teatre a l'aire liure nomenadas Corrales de Comedias per exemple lo corral de comedias d'Almagro. A l'epòca Lope de Vega, Tirso de Molina e Calderón de la Barca, son los exemples del Sègle d'aur espanhol.
Jòc al natural e realisme dins lo teatre dels sègles XIX e XX
Lo jòc al natural comencèt en França en 1870, pauc aprèp apareissiá lo teatre de jòc al natural en Euròpa (subretot en Anglatèrra, Alemanha, França) e als Estats Units d'America.
Los dramaturgues abandonèron l'istòria per situar l'accion dins l'epòca contemporanèa. Los dramaturgues pus significatius d'aquela estapa son Frederic Soler e Àngel Guimerà.
Florida de Liébana
Florida de Liébana es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Krar
Lo krar es un instrument de musica de còrdas d'Etiopia e d'Eritrèa. Es una mena de lira de cinc ò de sièis còrdas tradicionala de la musica etiopiana. Uèi, es de còps utilizat amb un amplificator.
Tropic del Capricòrne
Dominacion
Lo Tropic del Capricòrne pòrta aquel nom perque, fa gaireben 2000 ans, lo Solelh dintrava dins la constellacion del Capricòrne al solstici de decembre.
(843) Nicolaia
(843) Nicolaia es un asteroïde.
Dieu
thumb|right|Lei dieus son sovent imaginats coma una fòrça naturala ò coma una entitat que se manifesta gràcias a un fenomèn naturau.
Lei dieus africans tradicionaus
L'aspèct major d'aquelei religions es lo respèct dei tradicions que renfòrçan l'òrdre sacrat e ancian dei reires. D'efiech, aquelei darriers son considerats coma lei messatgiers dei divinitats que pòrtan d'ensenhaments ais òmes (fuòc, reproduccion, agricultura...). Retirat deis afaires umans, lo dieu creator es cargat de jutjar leis armas dei fidèus que pòdon perseguir son cicle de reïncarnacions, ragantar lo dieu e èsser destruchas. Dins aquò, demòra alunchat deis umans e son culte dirèct es donc fòrça limitat. En plaça, leis cresents preferisson pregar d'esperits intermediaris que tènon lo ròtle de messatgiers.
Justificacion de l'existéncia
Tres arguments son tradicionalament utilizats per justificar l'existéncia dei dieus. Formulat per Sant Ansèume (1033 ò 1034 - 1109), René Descartes (1596-1650) ò per Kurt Gödel (1906-1978) , lo premier, dich « argument ontologic », es basat sus lo sillogisme seguent : coma Dieu es un èsser perfèct e coma l'existéncia es une perfeccion, Dieu a per proprietat l'existéncia.
Critica scientifica
Lei relacions entre sciéncia e religions son fòrça variablas segon leis epòcas e lei luòcs. D'un caire, certanei pensaires pensan que lei dos domenis son capables de collaborar d'un biais armoniós. D'autre caire, d'autrei veson una incompatibilitat totala. Dins totei lei cas, lo metòde scientific modèrne sembla pas capable de conclure quant a l'existéncia ò l'inexisténcia de Dieu car i a ges de possibilitat de bastir una experiéncia per la verificar.
Tropic
Lo mot de tropic ven del grèc tropos que significa.
En rason de l'enclinason de l'axe terrèstre totjorn se pòt veire dins la meteissa posicion las estelas de fons, dins lo periòde d'una orbita completa a l'entorn del solelh, sus la Tèrra i a de regions que l'enclinason dels rais del solelh càmbia jornalament fins a interferir sus la durada del jorn. Amb la teneson de las observacions, los pòbles ancians concluguèron qu'existissián de latituds sus la superfícia del glòbe que delimitan las enclinasons maximalas e minimalas de las ombras del solelh e aquelas zònas se nomenèron torn (tropo, en grèc), son lo Tropic del Càncer e lo Tropic del Capricòrne.
Beinas
Istòria
Los Ligueurs assiègent lo castèl en 1591, abans #que siá démoli.
Un marquisat de Beinas a creat l'an 1673 per Pèira de Castillon.
Montferrand de Savés
Montferrand de Savés o Montferran Savés (Monferran-Savès en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Sent Pèr deu Mont
Sent Pèr deu Mont (Saint-Pierre-du-Mont en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Districte d'Ariyalur
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 754 894 abitants. La populacion èra fortament campèstra amb 88,90 % d'abitants rurals e sonque 11,10 % de ciutadins.
Economia de Botswana
Botswana foguèt un dels paucs païses que mantenguèron una fòrta creissença de la siá economia dempuèi 1996, an de siá independéncia, fins a 1999. Malgrat aiçò, la creissença queiguec a bas de 5% en los ans 2007 e 2008, e sofriguèt una fòrta retraccion lo 2009, en essent que la indústria sofriguèt una reduccion de gaireben 30%.
Ruca
Geografia
Ruca Es una municipalitat situada en lo departament de las Còstas-de Armor en la region de Bretanha. La vila de Ruca aperten a la arrondissement de Dinan.
Istòria
I a al una familha nomenada de Ruca en la parròquia del meteis nom. Muliel, Filha de Hamon de Ruscha o de Rucha esposa Olivier Rio, chevalier dempuèi 1232, e lududes transmet en matrimòni la dîme de Rucha. Pierre de Rucha es chevalier dempuèi 1233. La distincion de Ruca a provesit d'una quita mesura "mensuram veteram" (vièlha mesura de Ruca) e un recteur "personna" (Anc. év. III, 41 e suiv.).
Le nom Ruca viendrait du breton « ruskad », qui pourrait signifier "ruche". C'est une des hypothèses de l'origine de ce nom, hypothèses qui sont nombreuses et discutées. La paroisse de Ruca, issue d’un démembrement de l'ancienne paroisse primitive de Pléboulle, est fondée par la famille Boisriou du Boisgerbault.
Dogneville
Dogneville es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region de Lorena.
Uetersen
53.68333°N, 9.73333°W thumb|rigth|Museum Uetersen
Uetersen es una vila l'oèst d'Alemanha (Schleswig-Holstein) prèp Amborg. En 2006 aviá una populacion de 17,865 abitants. Sa superfícia totala es 11,43 km².
Avolsheim
Geografia
Avolsheim est une commune française, située dans le département du Bas-Rhin et la région Alsace.
Elle est située à 1.6 km de Wolxheim, 1.8 km de Soultz-les-Bains, 2.5 km de Dachstein, 2.8 km d' Ergersheim-sur-Bruche, 3 km de Molsheim et 31 km de Strasbourg. Avolsheim a une superficie de 1.83 km et une densité de 381 habitants/km.
Sufur de dimetil
Cicle del sofre
Robert Charlson, James Lovelock, Meinrat Andreae e Stephen Warren fan d'aquela molecula un element important del cicle del sofre e de la regulacion del clima dins l'ipotèsi CLAW.
Coneissença
La nocion de coneissença
La coneissença es, d'una banda, l'estat d'aquel que coneis o sap quicòm, e d'autra banda, las causas sabudas o conegudas. Per extension, se nomena « coneissença » tot çò que cal saber o conéisser per un individú o una societat donats. Las sciéncias son una de las principalas formas de coneissença, e la sciéncia en general es un ensemble de metòdes sistematics per aquerir de coneissenças. Existisson pasmens fòrça formas de coneissenças que, sens èsser scientificas, mentretant perfèitament adaptadas a lor objècte: le saber far (l'artesanat, saber nadar, etc.), la coneissença de las lengas, la coneissença de las tradicions, legendas, costumas o idèas d'una cultura particulara, la coneissença qu'an los individús de lor pròpria istòria (conéisser son pròpri nom, sos parents, son passat), o encara las coneissenças comunas d'una societat donada o de l'umanitat (saber a que servís un martèl, o que l'aiga apaga lo fuòc).
En economia
Qualques economistas e sociologs e expèrts en gestion de coneissença nomenan « societats de la coneissença » las societats de granda difusion e flux d'informacions e de saber.
Coneissenças exclusivas e non exclusivas
La nocion de proprietat literària e artistica es anciana. La Convencion de Bèrna ne fixèt un nombre de règlas al plan internacional en 1886. Mas la nocion de proprietat intellectuala, inicialament puslèu ligada al domeni artistic, s'alarguèt dins las annadas 1950 per integrar totes los espleches de proteccion de la proprietat industriala : brevets, marcas, dessenhs e modèls industrials... L'Organizacion Mondiala de la Proprietat Intellectuala (OMPI) foguèt creada en 1967.
Aquel aspècte es un enjòc important de las discussions que se fan a l'Organizacion Mondiala del Comèrci (OMC), fòrtament incitada pels Estats Units d'America que lor economia ne ven de mai en mai dependenta. Se sonan ADPIC Aspèctes dels dreches de proprietat intellectuala que tòcan al comèrci ; en anglés TRIPS (Agreement on Trade-Related Aspects of intellectual Property Rights). L'Acòrd suls ADPIC a per but d'integrar los dreches de proprietat intellectuala (dreches d'autor, marcas de fabrica o de comèrci, brevets, etc.) dins lo sistèma GATT/OMC. S'agís d'una partida de mai en mai importanta del comèrci internacional.
La transmission orala
Lo rapòrt amb lo sacrat evocat çai subre n'es una causa. Los pitagoricians coma los druides celtas donavan un ensenhament estrictament oral e secret e la practica de l'iniciacion. Las escòlas dels companhons eissidas dels bastidors de catedralas ne son los eretièrs. Los maistres obrièrs an pas lors sabers dels libres.
L'escrit
A l'ora d'ara, lo supòrt electronic, la numerizacion de las òbras e l'Internet, van cap a donar un accès universal a las coneissenças.
Pèire Godolin
Extrach
''Siôn quitis dan les que dounon del nas à la lengo moundino, tant per nou se poude pas enprigoudi dedins la couneissenço de sa gracio, coumo per nous fa creire qu'elis an troubat la fao à la coco de la sufisenço. Acampen le mesprèts dan le mesprèts, et de toutos lours paraulos uflados et trufandièros fazan autant de mobles de boudouflo, RE. ''[...]
Sonet de la Segonda Floreta
Que de mila plasers nos corona la vida.
Poullann
Istòria
Du XIIIe siècle (1254) au XVIe siècle (1541), la forme Ploe-lan reste en usage. Par la suite, au XVIIe siècle, cette forme se modifie comme d'ailleurs celle de Plo-erlé qui aboutit après plusieurs étapes à Ploaré et Ploe-ergat qui devient Pouldergat puis retrouve une forme proche de la situation initiale Pouldergat.
Fresno Alhándiga
Fresno Alhándiga es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Viuça
Toponimia
Viuça vendriá del nom d'òme latin *Villicius, de Villius (Dauzat e Rostaing) o Vinicius (los Féniés), amb lo sufixe latin -anum, puèi reculament de l'accent, frequent dins la region, probablament aprèp la data de las atestacions. L'òrdre cronologic de las atestacions e la preséncia dins la partida centrala del lengadocian d'una evolucion vocala + n --> vocala + u (cf. l'exemple de Confolèuç (Tarn) : Confluentes > Cofolentz, atestacion de 1224, vengut Co(n)folèuç) fan puslèu supausar Vinicius amb la sequéncia *Vinça(n) > *Viuça(n) (finala articulada [-ɔ] jos l'influéncia de la nasala) > Viuça (influéncia de las finalas atònas en [-ɔ]). Hamlin, que dispausava de mai de fòrmas ancianas, interprèta pr'aquò lo nom coma lo resultat del cognomen Vilicius amb -anum (escrit curiosament Vilicus e -i-anum). Cossí que siá, Vioça èra una proprietat galloromana.
(853) Nansenia
(853) Nansenia es un asteroïde.
Pueimangor
Dempuei lo 1er de genier de 2016 la comuna s'es gropelada emb Senta Aulaia per formar la comuna novela de Senta Aulaia e Pueimangor.
Districte de Tenkasi
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Tenkasi. Lo districte foguèt creat lo 22 novembre 2019, en destacant son territòri del districte de Tirunelveli.
Fuenterroble de Salvatierra
Fuenterroble de Salvatierra es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sèt Denièrs – Estadi Tolosenc (mètro de Tolosa)
Sèt Denièrs – Estadi Tolosenc (Sept Deniers - Stade Toulousain en francés) es una futura estacion del mètro de Tolosa, situada dins lo quartièr dels Sèt Denièrs. Son obertura es prevista per 2025.
Malzéville
Geografia
La vila a adaigat per la Meurthe e adossada al scenari de Malzéville, #qu'una part n'a classificat dins zòna Natura 2000.
La ville est arrosée par la Meurthe et adossée au plateau de Malzéville, dont une partie est classé en zone Natura 2000.
Zooplancton
Se nomena zooplancton la partida del plancton constituida per d'èssers que s'alimentan de matèria organica ja modificada per ingestion. Es constituit per de protozoaris, es a dire, protistas divèrses, fagotròfs qu'englòban la noiridura la fagocitant. Tanben per de larvas d'animals mai grands, coma porifèrs, vèrms, equinodèrmes, molluscs o crustacèus, e d'autres artropòdes aqüatics, e tanben de formas d'adultas de crustacèu de pichona talha —coma copepòdes o cladocèrs—, rotifèrs, e de fasas juvenilas de peisses (alevins).
.docs
(acorcha de "documents", en anglés) es un nom de domeni generic enregistrat per Google. Es en servici dempuèi lo 18 de decembre de 2014.
Montfòrt (Gers)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Esclinhac
Pas d'informacions. Benlèu Sclinius e sufixe -acum. A las epòcas recentas, lo nom que designa un castèth, mes a l'origina ua grana proprietat antica, shens cap de dobtes.
Lòcs e monuments
Lo còr deu vilatge presenta un ordonançament de l'espaci urban tipic d'una bastida medievala : a saber un plan de quadrilhatge dab carrèras d'angle dret, e ua plaça centrala bordada per ostaus dab cobèrts ont se situa lo mercat comunau. Lo vilatge ei una alta toristica pitoresca, tant per la qualitat de son patrimòni arquitecturau que de son aspècte de vilatge medievau quilhat qui domina lo riu Orbe.
Districte de Tirunelveli
Administracion
thumb|left|400px|Lo riu Thamirabarani
Clémont
Clémont es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Purmèr Periòde Intermediari egipcian
De véder:
Cercle artic
Posicion
La posicion del cercle artic es determinada per l'enclinason de l'axe de rotacion de la Tèrra a respièch de l'ecliptica. Aquel angle es pas constant e seguís de cicles amb de periòdes divèrses. A causa de la nutacion, l'enclinason oscilla de 9" (gaireben a la superfícia) sus un periòde de 18,6 ans. Lo cicle principal a un periòde de 41,000 ans e una amplitud de 0,68°, o  a la superfícia. Actualament, l'enclinason demenís de gaireben 0,47" cada an e lo cercle artic se muda cap al nòrd de  cada an.
Bazoches-au-Houlme
Istòria
Abans la Revolucion de 1789, Bazoches èra lo banc d'una sergenterie (subdivision judicial de la vicomté de Falaise).
Lo Castelet (Aups d'Auta Provença)
Lo Castelet (Le Castellet en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Istòria
Als e s, lo prieuré Sant-Pierre e las siás intradas apertenián al abbaye Sant-André de Villeneuve-lès-Avignon. Lo hospice lududes i aguèt ligat al.
La comunitat del Castellet levava de la viguerie de Risètz.
Galindo y Perahuy
Galindo y Perahuy es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Motor de combustion
Un motor de combustion es un mecanisme que produtz una fòrça motritz per la transformacion de l'energia d'un combustible.
De cicle tancat
Lo fluid de trabalh se recicla entre lo foguièr freg e lo foguièr caud, sempre es lo meteis gas. Aital se pòt utilizar un fluid "de dessenh", CFC's, sòdi liquid, mercuri, CO2 etc.. mas lo problèma es que devèm refregir lo fluid dins un foguièr freg.
Motors de combustion intèrna
Dins lo cas de las automobilas lo piston es unit a una bièla e aquesta fa de palanca sus un virabiquí qu'es un ais que convertís lo movement linear en un movement continú de rotacion.
Thun-l'Évêque
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Maizeroy
Istòria
Los abitants de Maizeroy avián trucat los « câgnards de Matihe-reu » en significant los « òmes mòves de Maizeroy » e aqueles de Chevillon « lès minous de guéyins » es-a dire « los mangeurs de fromages dur ».
Saint-Bonnet-le-Courreau
Saint-Bonnet-le-Courreau es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region de Ròse-Aups.
Montguilhèm
Montguilhèm  (Monguilhem en francés) qu'ei ua comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Toponimia
Montguilhèm que veng de mont e deu nom d'òme Guilhèm (deu germanic Wil-helm),.
Pòrt de la Vigariá
En 2008, lo pòrt foguèt restaurat e una passarèla lo religa ara al jardin de Raimond IV anant davant los murs de l'Espital de la Grava.
(865) Zubaida
(865) Zubaida es un asteroïde.
Pòl geografic
Un astre possedís doncas dos pòls geografics, situats a 90° de son eqüator, de part e d'autra d'aquel. Se l'astre es esferic, los dos pòls son situats a meteissa distància de l'eqüator.
Bazoches-sur-Hoëne
Bazoches-sur-Hoëne es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Mar epicontinentala
Una mar epicontinentala es una partida d'ocean que cuerb una partida d'una plataforma continentala. Es donc caracterizada per un fons pauc prefond, sovent inferior a 200 m. Ansin, se comunica largament amb la superficia de l'ocean, l'influéncia oceanica i es en realitat relativament limitada. En particular, i a ges de corrent de prefondor e lei corrents marins de superficia son principalament dictats per lo regim dei vents dominants.
Balbronn
Bàlwere en alemanic (Balbronn en francés) es una comuna francesa del departament del Bas Ren e de la region d'Alsàcia.
Calendièr gregorian
La reforma gregoriana
L'introduccion dau calendièr gregorian comencèt tre lo 4 d'octobre de 1582 en Itàlia, en Espanha e en Portugal. Aquò permetèt a aqueles païses de tornar fixar l'equinòcci de printemps lo 21 de març coma a l'epòca del concili de Nicèa (325). Los autres païses catolics d'Euròpa Occidentala seguiguèron lèu lo movement. Per exemple, en França, la mesa en aplicacion de la reforma foguèt fixada del 9 al 20 de decembre. En revenge, los Estats protestants refusèron la reforma fins al sègle XVIII. Pamsmens, l'acceptèron pauc a cha pauc a causa de sa justesa scientifica e de l'agravacion dels escarts del calendièr julian (Prússia en 1610, Províncias Unidas, Alemanha, Soïssa e Danemarc-Norvègia en 1700, Reialme Unit en 1752 e Suècia en 1753). Aquelas adopcions successivas rendèron complicada la coordinacion dels calendièrs europèus durant lo periòde modèrne.
Los ajustaments ulteriors
Plan robust, lo calendièr gregorian es pas estat l'objècte de reformas importantas dempuèi son invencion. Pasmens, los progrèsses astronomics an permés de descobrir de causas novèlas d'escart. En particular, es estat descobèrt lo ralentiment de la velocitat de rotacion de la Tèrra qu'entraïna un alongament progressiu de la durada del jorn. Qualques correccions suplementàrias son donc estadas adoptadas, coma l'apondi de segonda intercalara, per mantenir lo calendièr sul cicle solar adoptat en 1582.
Càncer
Causas
L'activitat d'aqueleis oncogèns es normalament contraròtlada per de gèns inibitòris, dichs antioncogèns. Pasmens, leis antioncogèns pòdon èsser absents (predisposicion genetica au cancèr), ineficaç ò subir de mutacions perturbant son foncionament. Ansin, la reduccion de l'inibicion deis oncogèns que ne resulta pòu entraïnar d'errors de multiplicacions ò de diferenciacions dei cellulas a l'origina de cancèrs.
Substàncias cancerigènas
Uei, lei proprietats cancerigènas de plusors centenaus de produchs son conegudas. Seis efècts son relativament variats. Lei perturbators endocrinians pòdon, per exemple, imitar d'ormònas e entraïnar de cancèrs liats a de modificacions de la regulacion ormonala. Divèrsei metaus (cadmi... etc.) ò idrocarburs (benzèn... etc.) pòdon perturbar la replicacion de l'ADN e entraïnar de mutacions a l'origina de tumors.
Tractament
Tres metòdes principaus de tractament existisson e son sovent combinadas :
De tecnicas pus especificas existisson tanben :
Crin
Lo crin que pòt estar emplegada entà confeccionar pincèus e tanben arquets d'instruments de còrdas hregadas. Dens aqueste cas, òm emplega mei particularament crins de chivau per'mor que demòran nets (mentre qui los crins de cavala be son guastats per las urinas). Los crins blancs que son generaument utilizats per la màger part deus arquets a despart deus arquets de contrabassa on òm presa mei lo crin negre, mei resistent.
Maomet
Lo contèxte politic
Vèrs la fin dau sègle VI, la Peninsula Aràbia èra devesida entre una tièra d'estats e de tribús independents mai o mens somés ais influéncias dei poissanças regionalas situadas a l'entorn de la region, especialament l'Empèri Bizantin, l'Empèri Sassanida e lo reiaume etiopian d'Axom. Aquela divison va èstre un dei factors dau succès de Maomet car li permetiá d'utilizar lei rivalitats localas per formar una fòrça militara. Puei, après lei premierei conquistas e l'unificacion d'un territòri pron important, lo rèsta deis estats vesins èran plus capables de s'oposar ais efectius superioras de l'armada musulmana.
Ansin, lo nòrd e lo centre foguèron una zona d'afrontament entre l'Empèri Roman e lei Pèrs fins a la signatura d'un acòrd de patz en 384. Durant aquelei conflictes, lei Romans prenguèron lo contraròtle provisòri o permanent d'una partida de Mesopotamia e de Siria. Pasmens, après la conclusion de la patz, l'interés de la region perdiguèt son interés tant per lei Romans que per lei Sassanidas e, a partir de la fin dau sègle IV, leis estructuras etaticas acomencèron de declinar au profiech d'un mòde d'organizacion basat sus la tribú dirigida per un cap elegit e un conseu format per la familha d'aqueu cap. Aqueu declin de la poissança deis administracions centralas se renforcèt au sègle VI quand s'acabèt en 502 lo periòde de patz entre Bizantins e Sassanidas.
Reiaume de Kaffa
thumb|right|Lo Reiaume de Kaffa e l'expansionisme etiopian a la fin dau sègle XIX.
Maomet
La naissença e la jovença de Maomet
Segon la tradicion, Maomet nasquèt vèrs 570 dins la vila de La Mèca au sen dau clan Hashim de la tribú Quraych. A l'epòca, La Mèca aviá aprofichat lo caòs politic de la Peninsula Aràbia per venir una etapa importanta sus lei rotas comercialas entre Iemèn au sud e l'Orient Pròche au nòrd. Per aquò, la tribú Quraych aviá desvolopat divèrseis activitats comercialas e financieras (bancas, entrepaus...) e aviá segurizada una partida dei rotas de la region. Pasmens, maugrat aqueu desvolopament, la vida èra encara malaisada e la pauretat, i comprés de periòdes de famina, regardava la màger part deis abitants de la vila.
Reiaume de Kaffa
Lo Reiaume de Kaffa èra un estat ancian situat dins lo sud-oèst de l'Etiopia actuala. Apareguèt vèrs la fin de l'Edat Mejana (vèrs 1390 segon la tradicion) e demorèt independent fins a sa conquista per l'Empèri Etiopian en 1897.
Maomet
Lei premiers pas de l'Islam
thumb|right|Exils musulmans de 615 e de 622.
Leis annadas entre 610 e 622 son mau conegudas per leis istorians. Durant aqueu periòde, lo nombre de partisans deis ensenhaments de Maomet, que se diguèron pauc a pauc musulmans, aumentèt pauc a pauc a partir dau nuclèu de sa familha e de seis amics. Pasmens, aqueu desvolopament se turtèt ais interés de l'aristocràcia e deis autoritats de La Mèca. De mai, una partida de la populacion èra ostila a seis atacas còntra lei divinitats tradicionalas. Ansin, lei fidèus desprovesits de proteccions clanicas deguèron faciar de persecucions e certanei s'exilèron en Abissinia vèrs 615. Maomet eu meteis, maugrat la proteccion de son oncle fins a sa mòrt (en 619), foguèt la victima de vexacions.
L'annada 619 foguèt lo tornant decisiu dau periòde. D'efèct, lei mòrts quasi simultanèas d'Abu Talib e de Khadidja privèron Maomet de sei sostèns principaus. D'efèct, lo cap novèu dau clan Hashim foguèt son oncle Abu Lahab qu'èra ostil ais idèas de son nebot. Pasmens, gràcias ai ligams familiaus entre elei — Maomet èra son nebot — acceptèt de li donar una proteccion provisòria. Aquela proteccion permetèt au profèta de demorar dins La Mèca per cercar un sostèn dins una autra vila. En 621, capitèt a la demanda deis abitants, una mediacion entre doas tribús dau relarg de Medina. Satisfachs, leis abitants abandonèron lo culte politeïsta tradicionau e mandèron una delagacion per l'assegurar de son sostèn e de son proteccion. Maomet e sei partisans quitèron pauc a pauc La Mèca per s'installar a Medina. La fin d'aquela partença, dicha l'Hègira, se debanèt lo 24 de setembre de 622 e marquèt lo començament dau calendièr musulman.
Jean-Paul Belmondo
Filmografia
Lista non exaustiva, notament per las primièras annadas de carrièra (1956-1964)
Edward Jenner
thumb|250px|Edward Jenner Edward Jenner (Berkeley, Anglatèrra, 17 de mai de 1749 - Berkeley, 26 de genièr de 1823) foguèt un mètge, cercaire e poèta anglés. Sa contribucion medicala foguèt essenciala que descobriquèt lo vaccion contra la veròla.
Vèrm
Lo vèrm (variantas vèrme, vèrmi, vèrmo) es un animal invertebrat. Lo membre mai conegut d'aquesta espécia es lo vèrm de tèrra, un annelid, mas existisson de centenats de milièrs d'espècias que vivon dins una bèla varietat d'abitats a mai del sòl.
Caissac
Toponimia
La prononciacion es [kɛj’ʂa]. Las fòrmas ancianas son Corssac al sègle XIII (Dauzat e Rostaing escrivon Coissac), Quayssacum, en latin, en 1382. Caissac ven d'un nom latin d'òme, Cassius, emb lo sufixe -acum; Caissac èra la proprietat de Cassius, ,.
Good Charlotte
Sòcis
Good Charlotte se compausa ara de cinc membres: un bassista, dos guitarristas, un bateire e un cantaire.
Discografia
2000: Good Charlotte Totei leis cançons son escrichas per Benji e Joel Madden.
Ací Gasconha
Ací Gasconha qu'es ua associacion culturala occitanista que defen la plaça de l'occitan gascon coma lenga tradicionala e prumèra deu Baish Ador (lo parçan a l'entorn de Baiona, Anglet e Biàrritz). Que protèsta contra l'idea faussa presentant lo Baish Ador coma ua zòna exclusivament basca, quan l'occitan i es la lenga tradicionala (que's ved en particular dens l'Atlas linguistique de la Gascogne). L'associacion se creè en 1975 dab lo nom Amics Gascons e Bearnés e prengó lo son nom actuau en 1992
Garcirrey
Garcirrey es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Sery (Iona)
Sery  es una comuna francesa administrada per lo departament d'Iona de la region de Borgonha.
Geografia
Il y a aussi a Sery un lieu-dit qui se nomme "les hardillats" ainsi que "les santé" et "l'ile au clochet".
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Fontaine-Française
Fontaine-Française es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha Franca Comtat.
Còdi Morse internacionau
Lo Còdi Morse internacionau (ò alfabet Morse internacionau) es un còdi permetent de transmetre un tèxte per lo mejan d'una seria d'impulsions cortas e lòngas produchas per de signes, una lutz ò un sòn. Son invencion es atribuïda a Samuel Morse (1791-1872) mai aquela paternitat es de còps contestada au profiech d'Alfred Vail (1807-1859), un de seis assistents.
Saint-Victor-l'Abbaye
Saint-Victor-l'Abbaye es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Istòria
Ce village s'est organisé autour de son ancienne abbaye, dont l'église est construite à proximité d'une motte gallo-romaine. En 1051, un clerc du nom de Tromor ou Tormord (cacographie pour Tormod, nom de personne normand d'origine norroise Thormodr. Cf. Trémauville et Tourmauville) fait don de sa propriété comprenant l'église, des dîmes et un patronage à l'abbaye saint-Ouen de Rouen.
Mais la position fortifiée de l'abbaye en fait aussi une place privilégiée au cours des guerres de Religion et des troubles de la Ligue. En 1589, le sieur Vincent se fortifie dans l'abbaye avec plusieurs compagnies de ligueurs et met le pays en coupe réglée. Les différents assauts qui suivent pour essayer de déloger les ligueurs contribuent à l'appauvrissement de l'abbaye bénédictine dont la décadence commence après le départ des ligueurs. Le nombre des religieux diminue progressivement et la puissance de l'abbaye décroît. Aux alentours de 1690, elle cesse d'exister mais n'est pas sécularisée. La ruine de l'abbaye se poursuit jusqu'à la Révolution où ses biens sont saisis et vendus.
Brives-sur-Charente
Brives-sur-Charente es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de, ancianament de Peitau-Charantas.
(877) Walküre
(877) Walküre es un asteroïde.
Literatura occitana
La literatura occitana gropa l'ensems deis òbras literàrias escrichas en occitan. Apareguda entre lei sègles IX e X, es la premiera literatura escricha dins una lenga romanica e es en partida a l'origina de l'adopcion dei lengas vernacularas au sen de la literatura medievala europèa. Ansin, a una istòria rica, marcada per una gròssa diversitat de genres, d'estils e de registres, que se devesís generalament en quatre periòdes principaus. La premiera, dicha l'Edat d'Aur, es probable la pus prestigiosa e se debanèt dins lo corrent dei sègles XII e XIII. Es dominada per lei trobadors que desvolopèron un important còrpus de poesia lirica.
L'epopèia
Pasmens, l'epopèia occitana pus famosa es la Cançon de la Crosada. Escricha entre 1208 e 1219 per Guilhèm de Tudèla (actiu en 1199-1214) e per un autor anonim ostil ai crosats, es compausada de 9,578 vèrs que depintan lo debanament de la Crosada de sei causas dirèctas a la victòria occitana de Basièja. Coma la poesia dau periòde « classic », presenta de trachs innovants importants. En particular, es modernizacion majora de la cançon de gèsta que foguèt raprochada de la cronica istorica.
Lei sègles XIV e XV : l'Èra escolastica
Pasmens l'Edat d'aur s'acaba per la conquista d'una granda partida de l'Occitània pendent la Crosada dei Albigés que sei eveniments son contats dins la Cançon de la Crosada (Canso de la crosada). Dins l'Occitània conquistada, l'usança administrativa e literària dau francés comença alora lentament de s'impausar tre lo sègle XV sus lo de l'occitan (pasmens en Bearn l'usança administrativa si mantendrà parcialament fins a la Revolucion). Si considèra que lei sègles XIV e XV son coma una lenta agonia per lei letras d'òc e per la lenga literària occitana.
Lo movement provençau
Micolau Sabòli (1614-1675) es l'autre autor major de la Renaissença Provençala. Nascut dins una familha de pastres, escriguèt una tiera de cants de Nadau que son totjorn cantats e reeditats a l'ora d'ara. Son estil es marcat per la cèrca de la beutat de la lenga e per l'expression de la devocion. Èra tanben un musician de remarca que sa musica inspirèt Frederic Mistrau durant la composicion de la Copa Santa. Enfin, entre leis autors importants dau periòde, se fau citar Glaudi Brueis (vèrs 1570-1636), que foguèt famós per sa poesia (Jardin deys Musos provensalos), sei pèças de teatre e sei balets, Joan de Cabanas (1654-1717), autor de còntes e de pèças de teatre, e Gaspar Zerbin (1590-1650) que publiquèt plusors comèdias fòrtament influenciadas per lo teatre italian.
Lo movement tolosenc
Lo tresen periòde de la Renaissença foguèt centrat sus Tolosa e comencèt pus tardivament durant lei premiers decennis dau sègle XVII. Es en partida liat au movement gascon e d'autors coma Guilhèm Adèr i son de còps restacats. Sei figuras principalas son Bertran Larada (1581 - vèrs 1635) e Pèire Godolin (1580-1649).La vida dau premier es mau coneguda mai Larada es demorat famós per son Margalida Gascoa qu'es un recuelh de poesia autobiografic depintant un amor deçauput. Lo segond se destrièt sustot ambé son recuelh dich Ramelet Moundi. Aguèt un estil fòrça variat e s'interessèt a plusors genres de poesia. Inspirèt certanei passatges dei comèdias de Cyrano de Bergerac e de Molière.
Lo declin de la literatura occitana durant lo sègle XVIII
Dins lo corrent dau sègle XVIII, la literatura occitana conoguèt un periòde de declin. D'efiech, la centralizacion creissenta de França, especialament a partir de l'organizacion d'institucions culturalas coma l'Acadèmia per Richelieu, alunchèt l'occitan de l'elèit intellectuau dau reiaume. Ansin, aqueu sègle veguèt sustot l'edicion de gramaticas destinadas a corregir lei fautas deis occitanofòns assaiant de parlar francés (Gasconismes corrigés). L'activitat deis escrivans se limitèt ai domenis tradicionaus coma lo cant religiós ò la comèdia (per exemple Antòni Clet]).
Dins aqueu contèxte, se destrièt lo Gascon Ciprian Desporrins (1698-1758) que sei poèmas foguèron cantats a la Cort de Versalhas per Pèir de Jeliòt. Lei pus famós son Rossinholet qui canta e Quant vòs ganhar pastoreta charmanta.
Lo Felibritge e la Segonda Renaissença
La Segonda Renaissença foguèt l'òbra d'un elèit intellectuau qu'aviá prés consciéncia de l'existéncia d'un pòble occitan. Sa premiera partida cuerb la premiera mitat dau sègle XIX. Es caracterizada per un interès novèu portat a la lenga occitana per de cercaires mai ò mens inspirat per lo romantisme ambient. La segonda partida, que comença dins lo corrent deis ans 1850, es centrada sus la Provença Rodanenca e es marcada per son organizacion estructurada au sen dau Felibritge.
Programas e principis dau Felibritge
Lo bilanç d'aqueleis accions es mitigat. D'un caire, la literatura occitana venguèt tornarmai fòrça prestigiós, especialament gràcias a l'òbra de Frederic Mistrau, e la grafia mistralenca facilitèt la circulacion deis òbras. Pasmens, d'un autre caire, lo programa politic dau Felibritge foguèt jamai ben definit e lei revendicacions lingüisticas dei felibres mau capitèron totalament. De mai, sa promocion de la lenga foguèt sustot aquela dau dialècte rodanenc dau provençau e excluguèt – generalament – leis autrei formas de la lenga. Enfin, l'usatge de l'occitan contunhèt de demenir au sen de la societat occitana, sustot a partir deis ans 1920-1930.
La literatura occitana dau sègle XXI
La cançon es tanben fòrça ben representada, especialament ambé lei grops Nadau (fondat en 1973), Lou Dalfin (fondat en 1982) Massilia Sound System (fondat en 1984) e Lou Seriol (fondat en 1994). En particular, illustran una gròssa diversitat de genre (reggae per Massilia Sound System, mèscla d'instruments ancians e modèrnes per Lou Dalfin...). De mai, De cap tà l'immortèla e L'encantada de Nadau fan uei partida dau repertòri tradicionau de la cançon populara occitana.
Vilafranca de Conflent
Vilafranca de Conflent (Villefranche-de-Conflent en francés) es una comuna francesa del departament dels Pirenèus Orientals e de la region d'. Es tanben una comuna de Catalonha del Nòrd dins la comarca de Conflent.
Guadramiro
Guadramiro es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Viking
200px|right|thumb|Vilatge viking Lei vikings, apelats noroècs en occitan ancian o tanben normands, èran un grop etnic originari d'Escandinàvia. Lor nom significa 'òmes de la mar' o 'del nòrd'. Foguèron coneguts dins tota Euròpa per lor supremacia navala, que lor permetèt de conquistar de ciutats costièras e lor legenda d'incursions crudèlas es encara uèi rebrembada. Pendent fòrça ans sometèron Anglatèrra, lo nòrd de França (s'establiguèron dins la region actualament coneguda coma Normandia) e lo sud d'Itàlia, e se crei que foguèron lei primièrs europèus qu'arribèron fins au continent american. Eric lo Roge o Leif Ericson (primièr europèu qu'arribèt en America, e i fondèt la colonia de Vinland), foguèron de personalitats vikingas famosas.
L'expansion vikinga
Lo premier element major foguèt lo desplaçament dau centre dau comèrci european vèrs lo nòrd dau continent a partir dau sègle VIII. Aqueu centre èra inicialament situat dins la Mar Mediterranèa. Pasmens, a partir dau sègle VII, l'expansion aràbia entraïnèt l'emergéncia d'un piratariá fòrça activa sus aquela mar e lei cambis comerciaus i venguèron fòrça malaisats. Dispausant de naviris eficaç, d'estructuras socialas permetent de viatjar lòngtemps e de tradicions marchandas lòngas, lei Vikings reprenguèron aqueu ròtle explicant l'expansion rapidà de lor preséncia dins lo rèsta d'Euròpa acomençada durant lo sègle VIII.
Debanament
Se pòu devesir lo fenomèn viking en quatre periòdes principaus que van de 800 a 1135. Pasmens, existiá d'autrei divisions e lei datas son principalament indicativas. De mai, segon lei regions, e la capacitat de sei senhors de protegir lei populacions, lei Vikings foguèron mai o mens agressius e audaciós. Enfin, lei regions assostant d'endrechs rics e mau defenduts, coma una abadiá, èran d'objectius fòrça atractius e regularament atacats.
Organizacion territoriala e direccion de la societat
Au nivèu territoriau, lo sistèma d'organizacion es mau conegut per lei periòdes situats avans la crestianizacion. L'unitat principala èra probablament lo land. Son unitat èra generalament assegurada per de practicas religiosas similaras e d'un meme ensems economic. Teniá tanben una assemblada centrala unica e l'autoritat i èra tenguda per un rèi, un captau solet o un grop de captaus. Lo herred èra un autre tipe d'unitat territoriala fòrça presenta au Danemarc e en Islàndia. Enfin, existiá lo fylki qu'èra probablament una unitat administrativa de la talha d'una region francesa actuala.
Conversion au crestianisme
La conversion dau nòrd d'Euròpa au crestianisme foguèt un fenomèn que se debanèt durant tot lo periòde viking a partir dau sègle IX. Vèrs l'an 1000, la màger part dei sobeirans nòrdics èran venguts oficialament crestians e la conversion foguèt quasi acabada au sègle XII. De mai, aquela conversion èra sincèra car la religion indigèna dispareguèt totalament de la region e es encara fòrça mau coneguda.
Libre dels faches
Contengut
thumb|Llibre dels Fets de Jaume I, amb l'illustracion del «Sopar de Tarragona», que s'i auriá decidit la conquista de Malhòrca Lo contengut de la Cronica se podriá dividir en quatre parts:
Acadèmia Valenciana de la Lenga
Nòrma constituenta e de competéncies
L'AVL es formada per vint-e-un academics qu'an de complir es següentes condicions:
Als cinc ans del renovament precenden òm procedirà, de la madeisha faiçon, al renovament d'un autre tèrç dels elegits iniciaument o los sòns substitusenti. Lo tèrç restant se renovarà cinc ans après lo segon renovament pel madeish procediment.
Cada cinc ans, e pel madeish sistèma, òm procedirà al renovament d'un tèrç dels academics qu'agen dejà complit lo periòde de quinze ans.
(884) Priamus
(884) Priamus es un asteroïde.
Guilhòs
Guilhòs (Guillos en francés) es una comuna bordalesa de Gasconha situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Saint-Vigor-d'Ymonville
Saint-Vigor-d'Ymonville es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Sant Savornin
Sant Savornin pòt èsser:
Enciclopèdia
De la Renaissença au sègle dei Lutz
Au nivèu de la difusion, la premiera enciclopèdia estampada, la Margarita philosophica de Gregor Reisch (1467-1525), data de 1504. Lo tèrme « enciclopèdia » apareguèt per lo premier còp en 1517 dins lo títol de l’Encyclopedia orbisque doctrinarum, hoc est omnium artium, scientiarum, ipsius philosophiae index ac divisio de Johann Turmair (1477-1534).
Contengut
Leis enciclopèdias an per objectiu de presentar l'ensemble dau saber d'un ponch de vista universau o dins una tematica donada. Pasmens, aqueu projècte es limitat per lei conoissenças dau periòde d'escritura. Per exemple, leis obratges medievaus donavan sovent una localizacion dau Paradís, element qu'es desenant absent deis enciclopèdias modèrnas. De mai, podián descriure amb precision la vida de creaturas imaginàrias qu'èran supausadas existir dins de regions alunchadas.
Districte de Nagapattinam
Demografia
thumb|left|340px|L'ocean a Velankanni
(886) Washingtonia
(886) Washingtonia es un asteroïde.
Canton d'Aubinh
Lo canton d'Aubinh es una anciana division administrativa de Roergue, suprimida en 2015, situada dins l'arrondiment de Vilafranca de Roergue, lo departament d'Avairon e la region de Miègjorn-Pirenèus, ara d'. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, Vivièrs passèt dins lo canton novèl d'Òlt e Dordon (burèu centralizator : La Sala) e las autras tres comunas dins lo canton novèl d'Enne e Alzou (nom francés); Aubinh n'es lo burèu centralizator.
Istòria
En 1801, lo canton d'Aubinh siaguèt conservat e lo de Flanhac suprimit.
A las eleccions departamentalas del 22 de març de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-205 del 21 de febrièr de 2014, lo canton d'Aubinh siaguèt suprimit, o se se vòl espandit al canton novèl d'Enne et Alzou (en francés).
Comunautat de comunas d'Arrats-Gimona
Istòria
Lo 1èr de genièr de 2014, la comunautat de comunas deus Costalats de Gimona e la comunautat de comunas d'Arrats-Gimona que fusionèn entà crear la Comunautat de comunas deus Costalats Arrats Gimona.
Ecot-la-Combe
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nolens
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Nolens que veng deu nom germanic d'òme Nodelus, dab lo sufixe germanic -ing, mailèu que la germanizacion d'un Novelliacum o Novellianum, com Gamillscheg e pensava. Segon Negre, Nolens que veng deu nom germanic de persona Nevolus, dab lo sufixe germanic -ingos.
Herguijuela del Campo
Herguijuela del Campo es un municipi de la província espanhòla de Salamanca dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Economia de Tònga
Lo país depend tanben de las remesas de sòus de las comunitats tonganesas residentas en l'exterior per equilibrar lo sieu deficit comercial. Lo torisme representa la segonda font de revenguts del país: en 2006, 39,000 personas visitèron lo país.
Beauchêne (Orne)
Geografia
Le point culminant (277 m) se situe au nord, près du lieu-dit la Chaterrière. Le point le plus bas (147 m) correspond à la sortie de l'Égrenne du territoire, au sud. La commune est bocagère.
Daniel Defoe
Daniel Defoe (Londres, 1660 - ibidem, 21 d'abril de 1731) foguèt un jornalista escrivan anglés, considerat coma lo fondador de la novèla realista al Reialme Unit. Nascut amb lo nom Daniel Foe, i apondèt posteriorament lo "De" 'aristocratic. Es l'autor del celèbre roman Robinson Crusoe.
Espaci (filosofia)
La question de l'Espaci foguèt tractat per diferents vejaires filisaofics dempuèi l'Antiquitat. Se destria subretot un abans Descartes e un après Descartes. Dempuèi Descartes fins ara « l'espaci es comprés coma un receptacle, coma contenent vuèg, omogenèu, dotat de tres dimensions […], s'espandís de biais unifòrme e equivalent en totas aquestas direccions ». L'origina metafisica d'aquesta caracterizacion geometrico-fisica, es perfièchament daissada de costat e demora fins ara, inquestionada. Pasmesn, los Grècs, e subretot Aristòtel, avián pas aquesta experiéncia de l'espacial a partir de l'extension, rasonavan a partir de la nocion de luòcs τοπος      coma « chòra », χώρα, que lo sens es de prene, segon Martin Heidegger, coma aquesta dimension que garda e fa plaça a los « Daquòs » per èsser çò tant qu'an lor luòc pròpre. Se pòt prene coma exemple, aqueste luòc mitic qu'es l'Agora al subjècte de las reünions politicas a Atenas, la Polis o lo lièch del flum.
L'espaci per Descartes
L'ontologia cartesiana es dominada pel concèpte de substància eritat de l'Escolastica, e mai naut encora d'Aristòtel, qu'adopta l'apròche, sens pas cap de moment, s'interrogar sus l'origina e la condicion del fenomèn. Privilegiant la « substàcia » e la « subsisténcia », Descartes es menat per deduccion logica a aviar lo concèpte d'« espandida », coma l'atribut essencial de la causa corporala e coma atribut sol de natura de poder sosténer lo caractèr de permanéncia dels còrs. L'espandida es divisibla, continúa, figurabla e mobila.
Districte de Tiruppur
Administracion
Lo capluòc del districte es la vila de Tiruppur.
Demografia
Al recensament de 2011, la populacion del districte èra de 2 479 052 abitants. La populacion èra majoritariament urbana amb 61,36 % de ciutadins e 38,64 % d'abitants rurals.
Dètz plagas d'Egipte
VII - La granissa (Exòde 9:13-35)
La setena plaga d'Egipte foguèt una destructiva granissa. Dieu diguèt a Moïses qu'estirèsse la siá vara cap al cèl, ponch que la tempèsta comencèt una granissa amb lamps coma s'èra jamai vist a Egipte. La tempèsta va danyar grèvament als òrts e cultius egipcians, aital coma a las personas e lo bestial. La tempèsta batèt Egipte tota, a l'excepcion de la region de Goshen ont vivián los israelitas. Lo Faraon demandèt a Moïses qu'eliminèsse aquela plaga e prometèt permetre los israelitas adorar a Dieu en lo desèrt, en disent qu'Aquel còp reconeissi qu'ai pecat; lo Senhor es just, e ieu e lo mieu pòble sèm colpables. Coma una demostracion de domeni de Dieu sul mond, la pluèja s'arrestèt tanlèu coma Moïses comencèt a pregar a Dieu. Ça que la, après que la tempèsta acabés, lo Faraon de nòu enduresiguèt lo sieu còr e se volguèt pas manténer la siá promesa.
Canton de Livernon
Istòria
A las eleccions departamentalas del 22 de març 2015, en aplicacion del decret del 13 de febrièr 2014 que delimita los cantons del departament d'Òut, lo canton de Livernon foguèt suprimit.
Toufflers
Geografia
thumb|left|Toufflers En lo sieu costat e lo sieu arrondissement|180px
Sent Jàguen
Sent Jàguen (Saint-Yaguen en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Aragonés
Origina
L'aragonés es una lenga derivada del latin. Cal notar que sul territòri d'origina de la lenga, se parlèron fins a la fin del sègle X de parlars bascos que coexistissián amb de parlars romanics que passavan del latin a l'aragonés. Aquel fach pòt explicar en partida cèrtas afinitats que ten l'aragonés amb los parlars gascons pirenencs, que tanben an un substrat basco important.
Reculada
La violéncia contra l'aragonés foguèt maximala sota lo regim del dictator Franco al sègle XX. Los magistres tustavan los escolans qu'emplegavan l'aragonés a l'escòla e la legislacion enebiguèt l'usatge public de tota lenga que foguèsse pas l'espanhòl.