cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bossay-sur-Claise
Geografia
thumb|alt=Bossay-sur-Claise en Indre et Loire|left|upright=0.8|Bossay-sur-Claise en Indre et Loire..
Ciutadan
Etimologicament, ven del mot ciutat, perque a l'origina aquela èra l'unitat politica mai importanta. Amb lo temps l'unitat politica passèt a l'Estat, e a l'ora d'ara quand òm se referís al concèpte de ciutadans, aquò se fa en referéncia a un Estat determinat (per exemple, ciutadans monegasques, italians, franceses, espanhòls o bèlgas).
Guèrra Sovietopolonesa
Après aqueras batalhas, los dos camps comencèn de negociar e un tractat de patz estó signat lo 18 de març de 1921. Polonés e Sovietics reivindiquèn la victòria. Çaquelà, las consequéncias de la patz respectavan mèi los objectius polonés que sovietics.
Friedrich von Schiller
Johann Christoph Friedrich (von) Schiller est un poèta e escrivan alemand, nascut lo 10 de novembre de 1759 a Marbach am Neckar e mòrt lo 9 de mai de 1805 a Weimar.
Biografia
En 1780, esciu son Diplomarbeit (memòri de fin d’estudis) e ven mètge militar a Stuttgart. En 1781, publica Die Räuber (Los raubaires) anonimament. En 1782, Schiller, mètge militar, es emprisonat un temps a Asperg per causa d’alunhament non autorizat (gaireben de la desercion). Èra anar escochar a Mannheim la représencation de sa pèça Die Räuber sens autorizacion.
Recepcion
D'entre los grands admirators de Schiller, i a Fiodor Dostoievskii mas tanben Ludwig van Beethoven, Giuseppe Verdi, Thomas Mann e Victor Hugo.
Khaled
thumb|Khaled (2011) Khalidu Hajji Brahim (Sidi-Lo-Houri, Oran, Argeria, 29 de febrièr de 1960), mai conegut jols noms d'artista Khaled e, abans, Cheb Khaled, es un musician argerian de raï.
François Liberti
Francés Liberti (n. lo 17 de septembre de 1947 a Seta (Erau), es un òme politic occitan.
Vescomtat d'Albi
Lista dels vescomtes d'Albi
20pxOstal de Trencavel
Illifaut
Istòria
La parròquia de Illifaut enclavée en la évêché de Sant-Malo fasiá partida del doyenné de Bobital en levant del évêché de Dòl e èra jol vocable de sant Samson.
Ainvelle (Nauta Sòna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Long (Sòma)
Istòria
Le 22 août 1346, lors de la chevauchée, les troupes anglaises d'Edouard III tente de prendre Long, qui disposait d'un pont, pour franchir la Somme mais ils sont repoussés par les troupes françaises.
Restinclièiras
Restinclièiras (Restinclières en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Gwerledan
Gwerledan (en francés, oficialament, Guerlédan) es una comuna bretona. Administrativament, es dins lo departament francés de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Mediator europèu
Lo Mediateur europèa a per mission d’enquestat sus de cases d'« administracion marrida » dins las accions de las institucions, dels organs e dels organismes de l’Union Europèa. Le terme « administracion marrida » designa una situacion onte una institucion de l’Union enfranh las proceduras administrativas, los principis de bona administracion o los dreches de l'òme. Los cases de « administracion marrida » concernisson subretot las irregularitats administrativas, l’injustícia e las practicas inequitables, la discriminacion, los abuses de podes, la manca o lo refús d’informacion coma los retards injustificats.
Estatut e organizacion
Lo Mediator europèu. Pendent la durada de las seunas foncions, lo Mediator europèu (art. 228§3 TFUE ).
Primièra Guèrra de Chechenia
La Primièra Guèrra de Chechenia se debanèt dau 11 de decembre de 1994 au 31 d'aost de 1996 entre Russia e Chechenia. Foguèt entraïnada per la declaracion d'independéncia de Chechenia. Menaçada per d'autrei declaracions d'aqueu tipe, Russia decidiguèt de mandar son armada per esquichar lei nacionalistas chechèns. Pasmens, en causa dei dificultats causadas per la casuda de l'URSS, l'armada russa mancava d'entraïnament e d'un comandament capable d'organizar e de dirigir una guèrra. Lo conflicte s'acabèt donc per una revirada russa e lo mantenement d'un estat chechèn oficialament autonòm mai de facto independent.
Cambra escura
Principi
Lo principi de basa es fòrça simple : coma la lutz se rebat pels objèctes dins totas las direccions eguent las lors qualitats d'absorpcion, de rebat, de difusion, cada punt de la superfícia d'un ecran recep de rais luminoses eissits de totes los objèctes a l'entorn; aquestes rais se mesclan e se combinan (sintèsi additiva). L'ecran aparéis blanc (o de la tinta majora esclairant lo decòrs).
Realizacion
Las traças escrichas mai ancianas dels principis de la cambra escura venon del sègle IV AbC dins un libre chines nomenat Mozi, e atribuit al filòsf chinés d'aqueste nom. Explica cossí un imatge inversada se forma mejan un estenòp, per l'interseccion dels rais luminoses. Un pauc mai tard, se fa tanben mencion de la cambra escura dins lo libre XV dels Problèmas d'Aristòtel.
Premiera Guèrra d'Ossetia
La Premiera Guèrra d'Ossetia se debanèt dau 5 de genier de 1991 au 24 de junh de 1992 entre lei fòrças de Georgia e aquelei de la region independentista d'Ossetia dau Sud, sostengudas per de volontaris rus e per la diplomàcia de Moscó. S'acabèt per una victòria osseta après la signatura d'un acòrd d'alta-au-fuòc a la seguida de negociacions menadas per Russia. Ossetia dau Sud venguèt de facto un estat independent mai aquela independéncia foguèt pas reconeguda per la comunautat internacionala.
Dolor
Definicion
Una definicion de referéncia de la dolor foguèt donada en 1979 par L'IASP (International Association for the Study of Pain) : « La dolor es una experiéncia sensoriala e emocionala desagradiva, ligada a una lesion istologica reala o potenciala, o descricha en tèrmes d'una tala lesion. »
Efièchs
Progressivament lo comportament se pòt modificar de signes de depression amb ànsia, agressivitat cap a l'entorn, podent anar fins a de vertadièr trèbles depressius màger e una despersonificacion. En parallèl la persona patissent de dolor cronica se pòt desocializar tot avent benlèu l'imatge de qualqu'un avent aqurit de « beneficis secondaris » pendent lo periòde de cronicizacion de la dolor.
Dolor a l'esfòç e medecina de l'espòrt
De toxinas bacterianas, vegetalas, fongicas o animalas (verins) pòdon èsser de fonts vivas de dolors
Psicologics
Las terapias cognitiva e comportamentalas (TCC) son eficaças per reduire las sofrenças associadas a las dolors per unes pacients, mas aquela diminucion de la dolor demora insufisentas e amb un nivèl de pròva encara tròp fèble. Las psicoterapias d'inspiracion psicanalitica (P.I.P) pòdon tanben reduire las sofrenças provocadas per las dolors cronicas, aqueles resultats positius demandan pasmens pel pacient un interés per sa vida psiquica e lo procediment d'introspeccion.
Epidemiologia
Una enquèsta de 6 636 enfants (edats entre 0–18 ans) afirma que, sus 5 424 enfants interrogats, 54 % faguèron l'experiéncias de dolors dins los darrièrs meses. Un quart d'entre eles contan que fan l'experiéncia de dolors presentas o perlongadas dempuèi tres meses veire mai, e un tèrç d'entre eles contan que fan l'esperiéncia de dolor frequentas e inteusas. L'intensitat de las dolors cronicas èra mai nauta per las filhas, e la dolor cronica aumenta per las filhas de 12 e 14 ans d'edats.
Antropologia, sociologia
Vaquí un exemple qu'illustra fòrça plan las diferéncias qu'existisson entre las culturas al subjècte lo quita sens que se dona a la dolor  : « Un etnològ conta que dins la societat qu'estudia, una femna sabent qu'el possedís una troça de secors li mena son enfant, ele li ditz que l'enfent ten un leugièr « malon » al pé, la maire coma l'enfant sembla pas considerar la nafra amb gravetat. Quand l'etnològ deliga lo bendatge de fuèlha de bananièr, descobrís estabosit que l’òs de l’enfant de son pé aparéis, segon los tèrmes de l’etnològ « una massa gelatinosa » se pòt veire. Dins aquela meteissa societat, es cridat un autre còp al lièch d'una dolla patissent de constipacion. Aquel darrièr cas, d’una gravetat mendre al vejaire de l'etnològ es considerat coma fòrça greu membres d'aquela societat del sud oèst de Tanzania, qu'aquela constipacion pòt aver per causa una accion malvolenta, per exemple aquela d'un masc. ». Per evaluar la dolor cal don considerar l’origina etnica, la religion o la filosofia de vida de las personas sonhadas, e, dins lo cas dels enfants espitalizats, de l’origina de lor parents.
Evaluacion
L'evaluacion ten a vegada de l'escomesa. Seguent l'espècia animala e lo tipe de dolor, l'evaluacion pòt èsser puslèu aisida o impossibla.
Zumpango (municipi)
Istòria del municipi
Vueitat durant lo sèti astèca de Mexic-Tenochtitlan, que ho tornat poblar en 1452.
Raqqa
Periòde recent
Lo 17 d'octobre de 2017, las milícias curdas e arabias (amb al cap la Fòrças Democraticas Sirias), amb l'ajusda dels Estats Units d'America, anoncièron qu'avián reconquistat la vila de Raqqa, acabant atal amb tres ans d'ocupacion. Pasmens, segund d'observators, de combats esporadics encara per la region.
Esfèra
thumb|Una esfèra En geometria, una esfèra (del grèc σφαῖρα, «sfaira») es la superfícia formada per totes los punts de l'espaci tals que la distància (nomenada rai) a un punt determinat (nomenat centre) es totjorn la meteissa, formant una estructura de tres dimensions. Los punts que lor distància al centre es inferiora al rai constituisson una bola (lo solide interior a l'esfèra).
Zona e segment esferics
V = 1/6 · π · h · (h2 + 3·a2)
Un emisfèri es una calòta esferica delimitada per un sol plan que passa per un cercle maximum de l'esfèra.
Alfabet còpte
Usatge
Coma la lenga còpta, l'alfabet còpte a quasi desaparegut de l'usatge corrent. Es mai que mai utilizat dins l'encastre de la liturgia còpta.
Imatge:CopticLetters.svg
Jacques Derrida
Biografia
Durant la prima adolescéncia, quand èra ja installat en França, comencèt a s'interessar a la filosofia legissent Rousseau, Nietzsche, André Gide e Albert Camus. En 1952 dintrèt a l’Ecole Normale Supérieure, ont legissiá Kierkegaard, Martin Heidegger e Louis Althusser.
Cal destacar lo seu engatjament dins lo seu trabalh, la seuna participacion als movements estudiants de maig de 68, o las seunas accions contra la guèrra del Vietnam. En 1981 fondèt l’associacion Jean-Huss per ajudar los intellectuals chècs disidents. En 1983 tanben participèt a las activitats culturalas en favor de Nelson Mandela e contra lo govèrn de Apartheid de Sud-Africa. Cal destacar la collaboracion dins la campanha per liberar lo jornalista negre Mumia Abu-Jamal e l'oposicion a l’ocupacion de l’Iraq en 2003.
Ferdinand de Saussure
Ferdinand de Saussure (Genèva, 26 de novembre de 1857 - Vufflens-le-Château, 22 de febrièr de 1913) èra un lingüista soís, considerat coma lo paire de la lingüistica modèrna. Estudièt a Leipzig e Berlin (Alemanha) en 1876-1878, e foguèt lo cap de l' École pratique des Hautes Etudes del 1880 al 1891. Es tanben considerat coma lo paire de la semiotica.
La Celeta (Puèi de Doma)
Nòtas
<references group="N"/>
Sant Aunès
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Sant Aunès ven de Santa Agnès, au cas regime sanctam Agneter, alterat ; segon Hamlin, la fòrma femenina dau nom femenin Agnès es vengut masculin, per assimilacion de -a (*Santa Aunès > Sant Aunès).
La Bastida de Seron
La Bastida de Seron (La Bastide-de-Sérou en francés) es una comuna foissenca, mès coseranesa per l'anciana diocèsi, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Taca solara
Cicles de las tacas solaras
Las tacas solaras mòstran la conveccion del plasma solar: aquesta matèria ionizada forma de cellulas de conveccions, sos fluses cabuçon al nivèl de l'eqüator e tornan pujar al nivèl dels pòls. Amb una velocitat mejana de 65 km/h, aquestes fluses de plasma passan onze annadas per boclar la cellula de conveccion e son a l'origina del cicle solar. Aqueste cicle solar se traduch per una fòrta modulacion del nombre de tacas solaras visiblas. Mai, s'obsèrva una modulacion de mai granda escala de temps de l'activitat solara per sas tacas: lo nombre maxim de tacas solaras visible al maxim del cicle solar varia amb lo temps e es ligat a la variacion dels camps magnetics solars.
Òrtols
Òrtols es una montanha (512 m) de Lengadòc situada subre la comuna de Valfaunés (Erau), a aperaquí 20 km au nòrd de Montpelhièr, tot prèp dau puòg de Sant Lop. Es constituida per la fractura dau plan de Pompinhan.
Geologia
Bauç de calcari dau cretacèu aparegut per diaclasi e afondrament dau plan de Pompinhan (patus) entre Òrtols e lo puòg de Sant Lop.
Louis Althusser
Lo Murtre d'Hélène Rytmann (1980)
Una pèça de teatre intitolada Le caïman (2006) met en scèna le murtre apondent un chic d'ambiguïtat a las rasons d'aquel.
L'Espitalet (omonimia)
L’Espitalet pòt designar divèrses toponims en Occitània:
Calòta glaciària
Paleoenvironaments, paleoclimats
La paleoclimatologia los considèra coma un dels archius climatics de la Tèrra, accessible per l'analisi isotopica e quimica de bofigas d'aire e de compausats contenguts dins les caròtas de glaç que se pòt extraire amb de foratges especials. Per exemple, lo foratge de basa antartica Vostok atenguèt mai de 3 620 mètres de prigondor.
Superfícias
De calòtas s'espandisson puèi regressan al ritme dels cicles glaciaris e interglaciaris.
Efièches de las activitats umanas sus las calòtas glaciàrias
La fonda dels glaces polluits pòt tanben èsser font de liberacion dins l'aiga o l'aire (lo mercuri per exemple) de polluents servats dins los glaçs o nèus superficialas.
Sant Bausèli de Montmèl
Toponimia
Las fòrmas ancianas son : sub castro Sustantione Atennorinellico [legir : atque Mormellico], abans 923, vicaria que vocant Mormellico en 980, S. Baudilii de Mormelgue en 1163, ecclesie S. Baudilii de Mormetgue, parrochie S. Baudilii de Mormetgue en 1165, de Morm[e]rico en 1173, de Mormetgue en 1185, de Montemelo, pro ecclesia S. Baudilii, monasterium S. Baudilii de Montemelo, ecclesia S. Baudilii de Montemelo, sense data [sègle XII ?], parochia S. Baudilii de Mormeige, de Mormeigue en 1206, ecclesie S. Leonis de Mormetge en 1219, de Mormellico en 1234, de Monmetge en 1260, ecclesiam S. Baudilii de Montemelo en 1291, prior de Montemelo en 1392, de Montmel en 1740-60, 1759, St Beausile de Montmel en 1770-71 (mapa de Cassini).
Desconstruccion
La desconstruccion per Heidegger
Lo tèrme de desconstruccion apareguèt dins l'òbra de Derrida pel primièr còp dins De la gramatologia sens traduire explicitament de tèrmes heideggerians. Derrida explica que voliá « entre autres causas » prepausar una traduccion pels tèrmes alemands de Destruktion e Abbau, qu'Heidegger emplec dins Èsser e Temps; Derrida estima aquela traduccion mai pertinenta que la traduccion classica per destruccion, per que s'agís pas per tant, dins la desconstruccion de la metafisica, de la reduire al neient, que de mostrar cossí se bastiguèt.
Aberdeenshire
Aberdeenshire (Siorrachd Obar Dheathain en gaelic escocés, Aiberdeenshire en scots) es un deus 32 council areas d'Escòcia.
Laventie
Istòria
Laventie A fach partida d'una region apertenenta a l'origina dins las 17 províncias dels Païses Basses espanhòls, dicha país del Alloeu, reagrupant 4 comunas : Fleurbaix, (Laventie), Sailly (Sailly-sobratz-la-Lys) e La Gorgue, en mai de Laventie.
Sublimacion (fisica)
Tot solid estable es susceptible d'èsser sublimat se se calfa a une pression inferiora a aquesta de son ponch triple.
Quimia
En quimia, le produch eissit de la sublimacion d'una mèscla o d'un produch impur es nomenat "sublimat".
Aplicacions
Mai, las fotografias obtengudas per sublimacion patisson de pas cap de bavadura, lo passatge dirècte de la cera de l'estat solid a l'estat gasós puèi, inversament, del gasós al solid, permetent d'evitar aqueste problèma. Sol inconvenient d'aquesta tecnologia: l’impossibilitat d’obténer un negre plan net. La color negra es obtenguda per superposicion de las tres colors en densitat maximala. Aqueste tipe d'impression es donc inadaptat a las impressions en blanc e negre. E mai, lo cost es car élevé,en efièch, a cada impression, un longor egal a aqueste de fuèlha es debanada dels tres ròtles del riban cera.
Suéter
Suéter que ho un deus màgers grops de ròck d'Argentina e deu monde ispanic en generau enter la soa fondacion en 1981 e la soa dissolucion en 2007 arron ua virada internacionau e per encausa de conflictes personaus enter los sons membres.
Mercat
Lo foncionament dels mercats en concurréncia perfiècha
Al prètz ont se determina l'equilibri d'un mercat competitiu las entrepresas auràn pas, en general, los meteisses beneficis. La causa es que, supausant que totas las entrepresas coneisson la meteissa tecnologia a cort tèrme, las installacions fixas de cada entrepresa son diferentas, de biais que los còstes e de beneficis seràn diferents.
Lo tèrme "s'agota lo mercat", ven d'aquò meteis: se realiza l'objectiu de la concurréncia pura e perfiècha, que se maximiza los excèsses d'ofèrta dels entreprenaires, e l'excès de demanda dels consomators. Un "mercat agotat" es ont se vendèt e se crompèt tot çò que se produguèt.
Sul plan geografic
Exemples de mercat internacional que constituisson a l'encòp un mercat regional son:
Dètz (Collectiu audiovisual)
Cogordas Awards
La primièra ceremònia de las Cogordas Awards se debanèt a Tolosa en març de 2012 per recompensar las accions comesas en 2011. Aquela primièra edicion foguèt filmada en public, e permetèt la creacion d'una emission producha en occitan.
Categorias de recompensas
Public Cogordeta / Cogordeta del public pels occitans.
Lo laurejat de la categoria Cogordeta del public es definit en foncion dels vòtes dels internautas sul site de las Cogordas
Cogordas awards 2013
Per ierarquizar las lengas d'Espanha, en desvalorizant la lenga catalana fàcia al castelhan, al moment de sa declaracion a la sesilha parlamentària del 10 d'octobre : « Nuestro interés es españolizar a los alumnos catalanes ». Frenchy Cogorda :Technikart, les branchés parisiens
Gora l'occitanista
Gora l’occitanista (interpretat per Laurenç L'Abadiá ), que lo nom e lo fisic rapèlan Dora l'exploratrice, prepausa regularament de sketches corts en occitan per Dètz.
Annèxes
http://blogs.mediapart.fr/blog/friture-mag/120114/les-nouveaux-troubadours-de-la-musique-occitane
http://occitanica.eu/omeka/items/show/3228
Lambres
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Paul Ricœur
Biografia
Lo 7 de genièr de 19987, morís Simone Ricœur, après seissenta e tres ans de vida partejada amb Paul. Fins a sa mòrt en 2005, lo filosòf contunha son òbra.
La fenomenologia
Lo títol del primièr tòma de la Filosofia de la volontat marca d'aquela dualitat (Lo volontari e l'involontari) : la fenomenologia aplicada a l'estudi de la volontat fa fracàs a donar una intelligibilitat totala o pel mens unificada d'aquel fenomèn, tibat entre lo pòl volontari e lo pòl involontari. Es perque Ricœur s'esfòrça de contunh de trobar l'unitat del fenomèn de la volontat a un plan non fenomenologic, a un plan ontologic.
Ermeneutica
L'ermeneutica per Ricœur es sostenguda per la question de l'interpretacion (interpretacion de las Escrituras que son los tèxtes biblics), interpretacion dels simptòmas psicanalitics coma dins ''De l'interpretacion. Ensag sus Freud), dins sos fondaments e dins sas fins. L'ermeneutica se desvolopa en passant per exemple per una analisis del simbòl, çò que lo mena a una discussion amb la psicanalisi dins son ensag sus Freud : De l'interpretacion''.
Ivernacion
Definicion
Los animals de omeotèrmas consumisson d'aliment per produire de calor e mantenir atal sa temperatura corporala mas o mens constanta. Dins aquela produccion de calor necessària per suportar aquel periòde ivernal, interven dins lo mecanisme molecular de la termogenèsi adaptativa. E mai, dins los païses onte i a una sason cauda e seca, e l'aiga e lo menjar s'escassan pendent l'estiu, fòrça animals dintran dins un estat que sembla fòrça a l'ivernacion, dich Estivacion, per subreviure a la secada e economisar l'energia. fòrça granhòtas e grapauds s'amagan per l'estivacion en tutas subterranas, frescas e umidas.
Chabralòcha
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sant Cristòu (Erau)
Lo gentilici es sant cristolenc -enca.
Jugon-les-Lacs
Geografia
Situé près de l'axe Dinan - Saint Brieuc, le village de Jugon borde un étang de 70 ha, alimenté par le cours d'eau « La Rosette ». L'étang se verse ensuite dans l'Arguenon pour finir dans la Manche après avoir traversé Plancoët.
Pichona Edat glaciària
Activitat volcanica
De teorias foguèron avançadas per explicar l'existéncia e subretot la persisténcia de la Pichona Edat glaciària. La primièra, fondada sus las descobèrtas realizadas en estratigrafia, liga la Pichona Edat glaciària de las annadas 1800 a l'erupcion fòrça violenta de mai d'un volcans, coma lo Tambora. Es en efièch conegut que los aerosòls largats per cèrt tipe de volcan pòdon far diminuir fòrça l'eficacitat del rai solar. Lo començament de la Pichona Edat glaciària al sègle XIII poiriá èsser, en partida, ligat a un fenomèn d'ivèrn volcanic.
Caracteristicas e impactes
La Pichona Edat glaciària correspond concrètament a un leugièr refregiment climatic, de l'òrdre de mens d'1°C. Aquesta diminucion pòt pareisser flac, mas èra sufisent per provocar dels ivèrns rigoroses e alentir las activitats umanas : per exemple la produccion agricòla, subretot al sègle XVII. D'archius istorics o comercials, de pinturas de l'epòca testimònia d'ivèrns rufes e ennevats. En Savòia, quitament s'organiza de processions dins l'esper d'arrestat l'avançada dels glaces. Lo paroxisme de freg es atenh entre los ans 1570 e 1730.
Champagney (Nauta Sòna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Iperfrenia
Vocabulari
Èstre iperfrenic es donc sinonime d’aver nautas capacitats intellectualas, d’èstre subredotat o d’èstre (o d’èstre estat) un mainatge intellectualament precòç.
Nuçargues en Pinatèla
Demografia
Per la demografia de chasca anciana comuna, veire a Cèlas, Chinargues, Chavanhac, Nuçargues e Moissac e a Senta Ostàsia.
Menneville (Pas de Calais)
Istòria
La vila a aculhit entre 1985 e 1987 dels déchets radioactifs issus d'un luòc de produccion a Olanda. Veire lo luòc del ANDRA (Descarga de déchets industriales autorizada per Decrèts préfectoraux dels 17/02/1977, 27/01/1978, 18/10/1984, 08/10/1985, 10/10/1985 e 26/03/1986)
Vescomtat de Castèlnòu
right|thumb|150px|[[Heraudica|Armas dels vescomtes de Castèlnòu (armas parlantas)]] Lo Vescomtat de Castèlnòu s'instituiguèt a la fin del sègle X e sa jurisdiccion èra l'ancian pagus de Valespir jos la suzeiranetat dels comtes de Besalú. Compreniá lo naut e mièg Tec entrò a Morellàs, lo parçan d'Aspres e la val mejana de Tet. Los vescomtes de Castèlnòu prenguèron part a fòrça afars dins lo Rosselhon e lo Valespir dels sègles XI e XII, sensiblament per l'importància de lor malhum feudal e lor poder sus las tèrras de l'evescat d'Elna.
Lo primièr vescomte conegut es Guilhèm, titolat vescomte en 1007 e vicecomes Asperiensis (vescomte d'Aspres o de Valespir) en 1017. Son filh Jaspèrt (esposat amb Vidiana) foguèt vescomte entrò a 1066 e son fraire Udalgar foguèt arquidiague d'Elna (moriguèt en 1064). Udalgar I, filh de Jaspèrt, esposèt Estefania e foguèt vescomte entrò a 1075. Son fraire Guilhèm II, arquidiague d'Elna e abat de Sant Pèire de Narbona, li succediguèt coma regent de son nebot, lo futur Guilhèm III, mas renoncièt en 1091 amb sa partença en Tèrra Santa. Guilhèm III governèt de 1091 a 1119. Lo Comtat de Besalú foguèt incorporat al de Barcelona en 1111, alara los vescomtes venguèron de vassals dirèctes del comte de Barcelona, vengut rei d'Aragon. Guilhèm III esposèt Ermessenda, que n'aguèt tres filhs : Artau, linhatge dels senhors de Millars ; Udalgar, evesque d'Elna de 1130 al 1147 ; e Jaspèrt II que seguís. Al començament del sègle XIII, lo rei Pèire II d'Aragon balhèt en apanatge los comtats de Rosselhon e de Cerdanha a son cosin l'infant Sanç. Valespir foguèt alavetz destacat del comtat de Barcelona per se restacar al de Rosselhon. Los Castèlnòu venguèron alara vassals de Sanç e de son filh e successor Nunó Sanç fins a la mòrt d'aqueste, cap a 1240. Semblariá que Nunó Sanç se foguèsse pas fisat dels vescomtes, vassals tròp poderoses. Dotèt sensiblament de privilègis a la vila reiala de Tuïr, situada ran de Castèlnòu, per gaitar contra una rebellion eventuala de la familha. Temptèt tanben de far de la vila dels Banhs d'Arles lo sèti d'una sosvigariá de Valespir, laissant de caire las anticas prerogativas jurisdiccionalas dels Castèlnòu. A la mòrt de Nunó Sanç, Rosselhon tornèt al rei Jaume Ièr d'Aragon. Lo vescomte Jaspèrt IV venguèt en 1251 responsable de l'educacion de l'infant Pèire, lo futur rei Pèire III d'Aragon.
Villey-sur-Tille
Villey-sur-Tille es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
(1518) Rovaniemi
(1518) Rovaniemi es un asteroïde.
Odilon Redon
Odilon Redon, nascut Bertrand Redon le 22 d'abril 1840 a Bordèu e mòrt le 6 de julhet 1916 a París. Foguèt un pintre simbolista e colorista de la fin del sègle XIX. Son art explòra les rebolhs de la pensada, l'aspèct sorne e esoteric de l'amna umana, emprenhat per las mecanicas del sòmi.
Arma (guèrra)
Lei armas preïstoricas
Segon lei conoissenças actualas, leis armas pus ancianas identificadas per leis arqueològs foguèron fabricadas durant lo Paleolitic Inferior. Èran de javelinas ò d'espieuts destinats a la caça. Datan d'au mens 400,000 ans. La fusta, la pèira e l'òs foguèron lei materiaus principaus per la fabricacion dei premiereis armas e la caça e la pesca foguèron probablament lei motors de l'innovacion. En particular, la domesticacion dau can aguèt un ròtle important car modifiquèt lei tacticas de caça. Lei progrès en matèria de talha de la pèira permetèron tanben d'aumentar l'eficacitat de l'armament. Puei, vèrs 12800 avC, se debanèt una autra evolucion importanta amb l'invencion de l'arc. Remplacèt lo propulsor, aparegut vèrs 35000 avC, que permetiá d'aumentar la portada dei javelinas.
Lo perfeccionament deis armas de fuòc
thumb|right|Cartocha metallica de percussion centrala permetent de tirar de [[bala Minié|balas Minié (.44 Henry).]]
Lo desvolopament de l'automatisme foguèt un autre aspècte de la transformacion deis armas de fuòc durant lo sègle XIX. Premier, favorizèt l'aparicion de la mitralhièra. Pasmens, aquela invencion aguèt de dificultats per s'impausar en causa de problemas conceptualas quant a sa plaça dins lei combats. Après d'observacions durant lei guèrras colonialas e la Guèrra Russojaponesa (1904-1905), d'idèas per l'utilizar en sostèn de l'infantariá foguèron pauc a pauc validadas per cada armada. Dins aquò, aqueu procès s'acabèt pas avans 1914. Ansin, l'evolucion pus importanta regardèt la cadéncia de tir dei fusius e dei canons. Venguèt impossible per l'infantariá ò per la cavalariá de « passar lo fuòc ». En plaça, lei tropas deguèron desenant s'escondre sus lo prat batalhier per defugir una destruccion quasi instantanèa per l'enemic.
La Premiera Guèrra Mondiala
Lei combats de 1914-1918 revelèron egalament un aspècte novèu de la guèrra amb l'utilizacion massisa de l'arma quimica. En despiech de la mesa en plaça rapida de mejans de proteccion coma lei mascas de gas, lei gas de combat infligiguèron de bleçaduras grèvas a de centenaus de miliers de combatents. La remembrança d'aqueleis armas empachèt sa reutilizacion durant la Segonda Guèrra Mondiala.
La generalizacion dei tecnologias de l'informacion
Lo desvolopament dei tecnologias de l'informacion durant la darriera partida dau sègle XX aguèt d'efiechs sus la guèrra e sus la concepcion deis armas e dei sistèmas de combat. Lo melhorament dei comunicacions èra l'objectiu premier d'aquela integracion. Pasmens, aquelei tecnicas pòdon tenir d'autrei ròtles. En particular, son capablas de facilitar la deteccion de l'enemic ò una presa de decision. En revènge, es necessari de lei protegir còntra lei mejans de guèrra electronica de l'adversari. La tenguda de combat FELIN de l'armada francesa es un exemple d'aqueu tipe de sistèmas. Basada sus d'equipaments capables de comunicar amb totei leis autreis armas dei fòrças francesas, intègra un ordinator capable de tractar d'informacions e una alimentacion. Permet de melhorar la comunicacion, l'observacion, la proteccion, la mobilitat e la letalitat dau fantassin.
Vèrs la robotizacion dau prat batalhier
Dempuei lo començament dau sègle XXI, la robotizacion dau prat batalhier sembla d'èsser venguda una prioritat majora de la màger part deis armadas pus importantas de la planeta. D'efiech, un robòt podriá permetre de missions dins d'endrechs perilhós sensa expausar d'èssers umans ai tirs de l'adversari. A tèrme lòng, certanei teoricians pensan que serà egalament possible d'aver de robòts militars autonòms dirigits per una intelligéncia artificiala. Pasmens, aquò pausa de questions importantas quant au drech de la guèrra.
Armas civilas
Existís un cas particular d'arma civila que son leis armas d'aparat. Destinadas a onorar un individú, son sovent d'armas tradicionalas ornadas de decoracions mai ò mens importantas. Rarament afiladas, aqueleis armas son normalament pas concebudas per lo combat.
Armas de fuòc pesucas
Leis armas de fuòc pesucas son d'armas collectivas que necessitan una còla per plusors combatents per èsser utilizadas. Pasmens, i a d'excepcions coma lei mitralhièras leugieras e certanei lança-roquetas. Aqueleis armas son generalament fòrça poderosas car son destinadas a la mesa en òbra de cargas explosivas poderosas ò de sistèmas permetent de tirar rapidament una gròssa quantitat de projectils. Per exemple, una pèça d'artilhariá modèrna pòu tirar, en una minuta, plusors obús d'un desenau de quilogramas a una distància de plusors desenaus de quilomètres.
Legislacions nacionalas
Au nivèu nacionau, leis Estats reglementan generalament la circulacion deis armas sus son territòri. Dins aquò, lo contengut d'aquelei reglementacions es fòrça variable. Per exemple, ais Estats Units d'America, lo drech d'aver una arma es protegit per la constitucion e la màger part deis Estats autorizan ansin la possession d'armas de fuòc poderosas per de particulars. Dins d'autrei país, lo pòrt de fusius d'assaut es autorizat per carriera. En revènge, en Euròpa Occidentala, la possession d'una arma es sovent limitada e quauquei cas particulars.
Bois-Arnault
Istòria
Le village a été créé, après des défrichements dans la forêt de Breteuil en 1120 par le troisième fils Arnault, surnommé « Arnault du Bois ».
Ana María Moix
Ana María Moix Meseguer, o Anna Maria Moix i Meseguer en catalan (Barcelona, 12 d'abril de 1947 – Barcelona, 28 de febrièr de 2014) foguèt una poetessa, romancièra, contaira e traductora espanhòla de Catalonha. Son fraire cabdèt èra l'escrivan Terenci Moix.
Sant Estève de Gorgàs
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Mercatel
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Proprietat
Istoric de la proprietat
En drech roman, la proprietat èra despartida en bens mòbles e bens immòbles. En drech anglosaxon (common law), i a una distinccion gaireben semblabla entre bens personals (proprietat personala) e bens immòbles (proprietat immobilièra).
Tacoma
Tacoma es una vila americana, sètge del comtat de Pierce dins l'Estat de Washington, en banlega sud de Seattle. Segon lo recensament de 2010, la populacion èra de. Tacoma fa partit de l'ara metropolitana de Seattle.
Bligny-lès-Beaune
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Michael Sata
thumb|left|250px|Michael Sata en 2013 Michael Chilufya Sata (Mpika, 6 de julh de 1937 – Londres, 28 d'octobre de 2014) èx-oficial de polícia e òme politic foguèt lo president de Zambia.
Jihad
Etimologia
Etimologicament, la raiç del mot « jihad » en arabi significa « esfòrç »,. Atal, lo jihad es sovent definit per « fasètz un esfòrç dins lo camin de Dieu ».
Jihad major
Lo profèta Maomet auriá dich, de retorn d'una batalha : « Sèm revenguts del mai pichon jihad (al-jihad al-Asghar) pel jahad mai grand (al-jihad al-akbar) ». Quand se li demandèt : Qual es lo grand jihad ? », respondèt: « Es la luta contra se meteis ».
Jihad menor e luta armada
Es sol establit pel fiqh (drech musulman) que lo definís coma un esfòrç e un dever collectiu. La guèrra santa es pas inclusida dins las obligacions religiosas de l'islam, levat pels carijitas qu'aucèron lo jihad al reng de siesen pilar de l'islam. Pasmens, l'Alcoran destria aqueles que lo practica d'aqueles que se'n abstenon.
Lo jihad menor se pòt menat contra los infidèls (kûffar) o contra de faccions de musulmans consideradas coma oposantas e revoltadas.
Icar
Tèmas
Lo mite d'Icar abòrda de tèmas coma las relacions paire-filh, l'efècte nefast que pòt aver un conselh o una enebicion, coma lo desir de l'òme d'anar totjorn pus luènh, amb lo risc de dever tornar cap a sa condicion de simple èsser uman.
Joan Espònda
Joan Espònda (Joanes Ezponda en basco, Jean de Sponde en francés), vadut a Maulion en 1557 e mort a Bordèu lo 18 de març de 1595, qu'estó un poèta barròc soletin de lenga francesa. Qu'èra lo hrair d'Enric Espònda.
Champeilhs
Nòtas
<references group="N"/>
Mailly-Maillet
Mailly-Maillet en picard (Mailly-Maillet en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
La Rocque
Geografia
La municipalitat a situat a l'èst del Bocage virois. Lo sieu pichon bourg es al nòrd de Vassy, a Unitat|15|km  al nòrd-oèst de Condé-sus-Noireau, a Unitat|18|km  al sud-oèst de Aunay-sus-Odon e a Unitat|19|km  a l'èst de Vire.
Bibliotèca Nacionala d'Espanha
thumb|Biblioteca Nacional de España
Diomedes Cato
Diomedes Cato (entre 1560 e 1565 - après 1618) foguèt un musician e un tocaire de laüt italian que visquèt la màger part de sa vida en Polonha. I venguèt famós gràcias a sa musica instrumentala que s'inspirèt deis estiles musicaus de la Renaissença tardiva e dau periòde barròc.
Tròc
Realitat o fabla del tròc?
Dempuèi Adam Smith los economistas mai sovent postulèron que lo tròc aviá estat lo sol mòde d'escambi de fòrça economias ancianas coma aquela de l'Egipte dels Faraons o aquela dels pòbles amerindians. L'abséncia de moneda circulanta empachava pas l'usatge d'unitats de compte. Lo fèble nombre de produccions fasiá que los agents economics sabián per còr los rapòrts d'escambis entre eles qu'èran mai sovent fixes e a vegada constatats dins de mercurialas. Las indemnitats judiciàrias èran tanben basadas sus de rapòrts de valors fixadas entre los diferents objèctes usuals, sovent dins l'espaci mediterranèu antic lo cap d'un bestial (mai sovent lo buòu).
Kombrid
Kombrid en breton ( Combrit en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Tròc
Concurréncia
Generalizar la règla del prètz melhor a de rapòrts non-bilaterals consistís a ordenar los cicles d'escambis creats pel depaus d'una novèla ofèrta; definissent per exemple una foncion reala de maximizar, dependent dels e independante de lor òrdre. N'exitisson al mens doas:
Kombrid
Geografia
La commune dispose d'un port de plaisance, Sainte-Marine, qui est situé à l'embouchure de l'Odet, sur la rive opposée à celle abritant le port de Bénodet.
Istòria
Cette commune abrite des vestiges néolithiques et gallo-romains.
Titanic
Projècte e concepcion
Los plans de l'Olympic e del Titanic (la construccion del Gigantic deviá començar mai tard) son dessenhats dins los estudis dels talhièrs navals Harland & Wolff sus la Queen's Island a Belfast, en Irlanda del Nòrd. Al cap i aviá Alexander Montgomery Carlisle, director general dels talhièrs navals e responsable dels arrenjaments, de la decoracion e dels dispositius de salvament dels paquebòts e Thomas Andrews, cap del departement Dessenh e arquitècte naval. Al la retirada per edat d'Alexander Montgomery Carlisle, en 1910, Thomas Andrews pren sa plaça e ven tanben director general dels talhièrs de la concepcion.
Arribada dels salvats
Pendent la matinada del 15 d'abril, de las informacions sul naufrag arriban mas sens que se pòsca ne verificar los detalhs, alara los jornals americans demoran reservats. Prudent, lo « Herald » titula : « Lo Titanic tusta un icebèrg e crida al secors. De naus en rota ». Sol lp « Times » anoncia dins sas primièras editions que lo paquebòt de segur s'enfonzèt que se recebèt pas res pus après los primièrs messatges.
3 jours passan e pauc de novèlas arriban. Per manca d’informacions, de jornals se'n prenon al Carpathia. L’ « Evening Mail » denoncia « lo silenco assordissent del Caparthia », alara que lo « World » ataca l’equipatge que « vòl pas mandar la lista dels desapareguts ».
Champhol
Istòria
Au Moyen Âge, alors que chaque commune produisait son propre vin, celui de Champhol, dit « Sèchecôte », était considéré comme le meilleur de la région. L'écusson de la ville représente d'ailleurs deux pieds de vigne entourant une serpe.
Titanic
Causas
Lo naufrag del Titanic a mai d'una causas, naturalas e umanas. Son bilanç, qu'es un dels mai greu de l'istòria maritina, s'explica per mantun factors. Las escasenças del naufarg son de segur particularas. Varai qu'es rare de trapar d'icebèrgs dins aquesta region de l'Atlantic al mes d'abril, mas la preséncia monbroses glaces ongan s'explica per un ivèrn pro doç. Aquò explica que lo Titanic, que naviga pasmens mai al sud que la rota conselhada, se siá dirgit cap aban un camp de glaces. Mai, la nuèch es escura, sens luna e sens vent, çò que fa malaisit encara mai la localizacion dels icebèrgs. Aquò es agravat per l'abséncia de gemèlas dins lo pòste de gaita, per negligéncia dels oficièrs: segon Frederick Fleet, lo velhaire qu'apercebèt e signalèt l'icebèrg, amb las gemèlas benlèu aurián podut lo veire a temps.
Dispositius de seguretat
La còca del Titanic es divisida en setze compartiments estancs. La tencadura de las dotze pòrtas estancas, situadas al luòcs on un passatge es necessari a la bona marcha de la nau, se pòt amb un interruptor situat sus pòste de comanda. Tanben se fa de biais automatic en cas de via d'aiga. Pasmens, se los compartiments abans e rèire pujan fins als ponts D a B, los compartiments centrals passan pas lo pont E. Alara, se considèra que se dos compartiments adjacents son inondats, la nau contunha de flotar. Aquesta limita va fins a quatre compartiments se son ls compartiments davant de la nau,.
Una « malediccion »
alt=Portrait de William Thomas Stead.|esquèrra|vinheta|William Thomas Stead, autor de novèlas sul manca de barcas de salvament, es mòrt a bòrd del Titanic. Unes revelèron l'existéncia d'escrichs a vegada considerats coma premonitòris. Quatorze ans abans lo naufrag, Morgan Robertson ecriu Lo Naufrag del « Titan ». Après lo naufrag del Titanic, aqueste libre torna al vam, apareissent premonitòri es de nòu editat ongan. I a de grandas similituds entre l'istòri del libre e la realitat: la nau, nomenada Titan, es lo mai impausant al mond e presentat coma insubmersible. Dispausa del nombre minim de barcas de salvament requeridas per la lei. Tusta un icebèrg, s'enfonza e la majoritat dels passatgièrs es victima del naufrag.
Films, telefilms e documentaris
En 1996, la miniseriá de Robert Lieberman Lo Titanic amb Peter Gallagher, Eva Marie Saint et Catherine Zeta-Jones conta l'istòria del paquebòt en dos partidas d'un ora vint caduna. L'istòria dels personatges fictius seguí la trama de fonds d'unes anecdòtas realas, coma l'istòria de la familha Allison.
Ben (economia)
Teoria del productor
La teoria del consomator precisa pas vertadièrament d'ont venon los bens de consomacion: o son ja presents dins l'economia o son produchs per una firma.
Tipologia al sens de Samuelson
Paul Samuelson prepausa una classificacion teorica pro simpla dels bens economics, comparant dos principis. Combinant aqueles dos principis s'obten doas denominacions elementàrias: Mas la microeconomia desvolopèt fòrça teorias al subjècte qu'aquel bens e puslèu s'utiliza una denominacion simplificada, per abús de langatge :
Kerbors
Geografia
commune située sur la rive Est de l'estuaire du Jaudy
Fouchécourt (Nauta Sòna)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Kommanna
Kommanna en breton ( Commana en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de Finistèrra e la region de Bretanha.
Chanat
Istòria
La comuna se creèt en 1882 per desmembrament de la comuna de Nonent.
Bouverans
Bouverans es una comuna francesa, situada dins lo departament de Dobs e la region de la Franca Comtat.
Istòria
Toute la localité n'appartenait pas à la maison de Chalon-Arlay, elle devait la partager avec des co-seigneurs qui en prenaient parfois le nom. Il y avait la seigneurie des Tailles-de-Montjeon, celle de Jean Darbon, des Montrichard, des Chancey (ou Claudet), des Vaythe, des Valion, des Prieur et surtout des Montjoie. En 1396 Jean I de Montjoie l'avait assignée pour 173 florins, en argent et en chevaux, à Perrin dit Caisel, écuyer de La Cluse. En 1402 Jean III de Chalon-Arlay achetait à celui-ci pour 826 florins tous ses droits sur Bouverans.
Bouverans était épargné par Bernard de Saxe-Weimar pendant la guerre de Trente Ans, en effet un nommé Vuillaume aurait rendu service à quelques-uns de ses cavaliers en ferrant leurs chevaux, cette famille existait encore au sous le nom de Chez-les-Maréchaux.
Mica
Utilizacion jos forme de pampalhetas o de polvera
La mica es utilizada per sas proprietats de resisténcia al fuòc, son inercia quimica, son poder cobrissent, sa capacitat d'isolacion acostica. Per aquesta tòca es utilizada com carga dins de pinturas, de rebatedisses, de matèrias plasticas (per sa resisténcia a la traccion e a la flexion). Tanben s'apond a d'autres materials coma isolant acostic (automobilas) o antifuòc (pòrta copafuòc). Tanen s'utiliza per son aspècte estetic e decoratiu (cosmetics).
Commèrci
En 2014, la França es plan exportatritz de mica, segon las doanas francesas. Lo prètz mejan a la tona a l'expòrt èra de 430 €.
Moken
Son entre 3 000 e 7 000. Parlan lo moken e, de còps, birman, tai o karen coma lenga segonda.
Le Bois-Hellain
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Chapdes-Beaufort
Chapdes-Bèufòrt?? (Chapdes-Beaufort en francés) es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Charnau
Toponimia
Le nom z-es atestat Canonacus en 935. L'origina z-es le nom latin d'òme Cano, Canonis embei le sufixe -acum segon Albèrt Dauzat. La succession daus n a provocat una dissimilacion : Chanon- > *Charon-, seguda d'una contraccion Charn-. Aquels accidents s'escrivon regularament. Per la segonda sillaba, -nat es impossible, la sola grafia fonologica es -nau e una grafia Charnac seriá faussament etimologica (abusivament, per çò que le nom a pas jamai existit coma aquò) o un exonime  o una fòrma convencionala analogica d'autras finalas de toponimes auvernhats. Chau escriure Charnau de preferença.
Nòtas
<references group="N"/>
Le Gault-en-Beauce
Istòria
Le Gault-Saint-Denis résulte de la fusion de deux communes : Le Gault-en-Beauce et Saint-Denis-de-Cernelles, par Ordonnance Royale du 21 septembre 1827 (Archives Nationales-F 2 II Eure-et-Loir 2, plan annexé à la minute).
F-16 Fighting Falcon
Lo F-16 Fighting Falcon es un avion de combat multiròtle estatsunidenc inicialament desvolopat per la companhiá General Dynamics e d'ara endavant per Lockheed Martin. Sa produccion acomencèt en 1976 e unei versions diferentas foguèron desvolopadas. Maugrat l'aplant dei comandas dei fòrças armadas estatsunidencas, es totjorn vendut e produch a l'ora d'ara. En 2013, mai de 4,500 unitats èran estadas produchas e lo F-16 equipava 26 país.
Piroraptòr
Que ho popularizat per un film que'u vodè Discovery Channel dab lo chafre Pod (acronyme de Pyroraptor Olympius Dinosaur).
Marles-les-Mines
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Malai
Los Malais son un grop de pòbles que vivon en Asia del sud-est insulara, en Malàisia e en Tailandia.
Los Protomalais
1. Teoria del Yunnan: los Protomalais serián venguts del Yunnan, en seguissent lo riu Mekong.
Los Deuteromalais
Aquelas populacion èran compausadas principalament d'Austronesians e d'Austroasiatics. Son considerats coma los rèires dels Malais.
Lo toponime « Aiguranda »
Equoranda/Egoranda ?
Lo sens dels tèrmes precedents es pels autors « frontièra », « limit d'aiga » o « limit juste ». A l'interior del mot compausat, lo mot *randa auriá precisament lo sens de « limit, frontièra ». Lo sens de « frontièra, limit » es garantit perqué los toponimes del tipe Aiguranda / I(n)grande(s) son de còps nommats Fines en latin pendant l'Antiquitat (Ingrandes (Endre), al sègle IV, Ingrandes (Vinhana), en 140.
Heinrich Olbers
Biografia
Lo paradòxe d'Olbers foguèt nomenat d'après el, aital coma l'asteroïde (1002) Olbersia, e un cratèr sus la Luna (cratèr Olbers).
Le Bòsc
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [le'βɔsk]. Las fòrmas ancianas non son conegudas. Véser la partida istòria per començar a comprene. Malurosament, Patrici Pojada a pas creat d'article sus La Cabiròla.
Jade
Tres jades
esquèrra|vinheta|Jade expausat a Jade City, [[Colómbia Britanica (Canadà).]] Lo jade designa en realitat de minerals difererents podent aver una aparéncia e de proprietats pro semblablas : la jadeïta, la nefrita e lo cosmoclor. Los dos premièrs minerals èran pas diferencias per abans.
Vocala barrada anteriora arredondida
En Occitan
En occitan, la [y] se tròba dins gaireben totes los dialèctes. Se representa per una "u". Pasmens, la u pòt far lo son [w] (après una vocala, o en [gascon] abans una vocala), [j] (abans una "o" o "ò", levat en gascon), [ɥ] (abans una vocala fòra o/ò e pas en gascon). La "ü" fa lon son [y] quand la "u" far lo son [w], e [w] quand la "u" fa [y]. En gardiòl, la [y] existís pas. Quand la "u" se pronócia [y] dins los autres dialèctes, lo gardiòl fa lo son [ʏ].
Vocala semidobèrta posteriora arredondida
La vocala semidobèrta posteriora arredondida es una vocala emplegada dins qualques lengas parladas. Lo simbòu que representa aqueste son dins l'alfabet fonetic internacionau es ⟨ɔ⟩, valent a dire una "c" virada que se sona generalament "o dobèrta". Son equivalent X-SAMPA es "o".
Vocala barrada posteriora arredondida
En Occitan
En occitan, la [u] es representada per una "o". Pasmens, la "o" pòt far de còps que i a lo son [w] segon sa plaça dins lo mot e segon lo mot el-meteis (exemple: oïski ['wi.ki], pingoïn (taben escrich pingüin) [piŋ'gwi]/[piⁿgwiⁿ]. Vejatz pronóncia de l'occitan per mai d'entre-senhas.
Héricourt (Nauta Sòna)
Héricourt  es una comuna francesa administrada per lo departament de la Nauta Sòna de la region de Borgonha Franca Comtat.
Messor sanctus
Messor sanctus es una formiga dei regions mediterranèas.
Es una formiga polimorfica de talha intermediaria (4-8 mm) de color negra lusenta. Lo formiguier a una rèina unica e es generalament installat dins un sòu sec. Pòu tenir quauquei milièrs d'individús. Son regime alimentar es magerament granivòr e leis intradas dau formiguier pòdon de còps èsser enviroutadas per de molons de gruelhas de grana.
Bocenac
Nòtas
https://web.archive.org/web/20160109192032/http://jkarcher.com/
Saint-Denis-de-Cernelles
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Posòls
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rocques
Geografia
Rocques Acuèlh los Oblatès de santa Thérèse de Lisieux, fondat l'an 1933.
Naturalisme (filosofia)
Aquela doctrina a de senses variats, e a vegadas contradictòris, en foncion del sens exacte qu'atribuissèm al concèpte de natura, segon que se fa d'aquela l'objècte privilègi de las "sciéncias naturalas" o experimentalas, o pr'amor li donam un sens ontologicament mai espandit, o encara que la consideram coma estructurada a l'entorn de las leis necessàrias o al contrari coma pura contingéncia, etc. Distinguissèm tres grandas formas del naturalisme: