cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maniqueïsme
Libres sagrats
Mani escriguèt sèt o uèit libres, que contenon los ensenhaments de la religion. Pasmens qualques fragments escampilhats e de traduccions dels originals se faguèron.
Joan Baptista Còia
Vida
Lei edicions d'Achard e de Mesnier balhan quauqueis indicacions subre sa vida, mai pauc de causa pasmens : Joan Baptista Còia naissèt a Moriés, Marquesat dei Bauç, (encuei comuna dei Bocas de Ròse). Son paire Pèire Còia (Pierre en francés] èra paisan mainatgier e sa maire s'apelava Catarina Bonet (Catherine Bonnet). Passèt una granda partida de sa vida an Arles mai moriguèt dins sa vila nadala monte s'èra retirat. Visiblament autodidacta, son òbra mòstra una granda coneissença de la literatura francesa classica e antica. Èra una dei grandei personalitat maçonica d'Arle.
Lo Crèç
Lo Crèç o Lo Crès (Le Crès en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Abu Sufyan ibn Harb
Abu Sufyan ibn Harb († sègle VII) es un cap tribau de La Mèca durant la premiera mitat dau sègle VII. Eissit dau clan omeia de la tribü Qurays, s'opausèt rapidament a Maomet e ai premiers musulmans que menaçavan leis avantatges militars e economics de la tribü. Dins lo corrent deis ans 620, foguèt un dei caps militars de la vila durant la guèrra entre La Mèca e Maomet. Pasmens, a partir de 628, Abu Sufyan ibn Harb acceptèt de negociar amb Maomet. En cambi de plusors concessions importantas destinadas a mantenir la posicion economica dei Qurays, la tribü se convertiguèt pauc a pauc entre 628 e 630.
Aulon
Aulon pòt èsser :
Bourg-Achard
Geografia
Ville dynamique du pays du Roumois, au carrefour routier des axes Rouen-Caen et Yvetot-Alençon, située à environ 150 km de Paris. À noter la présence d'un échangeur autoroutier important et d'une station de péage à seulement quelques kilomètres de celles de Bourneville et Beuzeville, occasionnant un trafic surabondant ayant pour conséquences une dangerosité accrue de la N175 entre La Maison-Brûlée et Beuzeville, ainsi que des nuisances pour tous les riverains. Cependant Bourg-Achard doit une partie de ses ressources économiques aux commerces organisés quasi exclusivement le long de cette route au trafic dense.
Marton
Istòria
Sieti de baroniá en 1789, emb 10 parròfias (o partidas) dependentas e 4 enclavas.
Aristides d'Atenas
Aristides d'Atenas (Αριστείδης Aristeides en grèc) qu'esté un apologista e filosòf crestian deu sègle II.
Kastell-Noez
Istòria
La via romaine de Roazhon a Alet passava per Châteauneuf jos la forma d'una cauçada surélevée entre las marais. Es per aquela rota que los primièrs évangélisateurs crestianes venguts de Bretanha arriban, dirigits per un cèrt Colomban. Eles édifient un prieuré al bòrd de las marais (las Noës).
Cap a la, un primièr castèl en bòsc protegís lo passatge en portant cap al Barrat-Pol (plòu aleth : país de Aleth). La parròquia de Castellum de las Noës a certificat dempuèi la (1181). Lo castèl fòrt en pèira, la fortalesa de Bure, faches senhors de Châteauneuf de la Noë una importanta chatellenie amb drech d'anautita justícia sus 25 parròquias.
Sent Igòni
Istòria
Entre 1793 e 1795 la comuna pren le nom de La Roche sur Allier o Roche sur Allier (La Ròcha d'Alèir).
El Brull
El Brull es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Ilinca Băcilă
thumb|Alex Florea e Ilinca Ilinca Băcilă (Târgu Mureș, lo 17 d'agost de 1998) qu'ei ua cantaira romana que ganhè la segonda sason deu concors de cant Românii au talent e que representè lo son país au Concors Eurovision de la Cançon de 2017 dab lo títol Yodel It!, interpretada dab lo cantaire Alex Florea e on e osteteish la soa abilitat entau yodel.
Samos (illa)
vinheta|200x200px|Vista de Vathy
Adoniran Barbosa
João Rubinato, mai conegut coma Adoniran Barbosa (Valinhos, (SP), 6 d'agost de 1910 — São Paulo, 13 de novembre de 1982) foguèt un compositor, cantaire e actor brasilièr.
Samos (illa)
Mitologia
Samos fa partit de las tres illas (amb Imbros e Lemnos) ont Aquilles vendit de filhs del rei Priam qu'aviá capturats.
Païsatge dins la nèbla
Sinòpsi
Voula e lo siu fraire Alexandros vénon cada jorn a la gara d'Atenas per s'agachar partir los trens.D'un jorn pr'aquò decidisson de ne prene un... Sens argent nimai papièrs daissan lo lor ostal per se n'anar veire lo lor paire que pas jamai lo coneguèron e que segon çò ne diguèt la lor maire viu endacòm en Alemanha...
Yazdgart III
Yazdgart III (mòrt en 651) fuguèt lo darrier emperaire sassanida que reinèt de 632 a sa mòrt. Succediguèt a Cosrau II (590-628) e a un periòde de crisis de succession de 628 a 632. Tre lo començament de son rèine, èra lo cap d'un estat fòrça afeblit per la lònga guèrra de 602-628 còntra lei Bizantins e deguèt faciar leis invasions deis Arabis musulmans unificats per l'islam. Vencut mai d'un còp de 634 a 642, deguèt finalament s'enfugir e fuguèt assassinat per un vassau en 651. Sa mòrt marquèt la disparicion de l'Empèri Sassanida.
Calelhon
Biografia
Juliana Fraisse nasquèt en 1891 dins la bòria d'una familha pagesa modèsta de Privasac. S'interessèt lèu a la lenga occitana, a sa cultura e mai que mai a sos contes e legendas. Aprèp aver estudiat a l'Escòla Normala venguèt regenta e ensenhèt a Liamonton de Cantoenh e puèi a Complibat ont coneguèt un dels escrivans occitans mai famoses de Roergue, Enric Molin. Foguèt gràcias a Molin, que portèt son amic Eugèni Seguret a Complibat, que Juliana Fraisse faguèt la coneissença de son futur marit. Totes dos se maridèron en 1922 e amassa aguèron quatre enfants. Foguèt puèi professora de letras a l'Escòla Normala de Rodés de 1929 a 1949. Participèt activament a la revista del país, Lo Grelh Roergàs, qu'aviá fondada amb son marit e Enric Molin en 1922 e que ne venguèt e demorèt probablament la mai ferventa collaborairitz e aparaira. Foguèt gràcias a ela que l'escrivan Joan Bodon ne venguèt membre quand començava a escriure qualques poèmas en occitan. L'11 de març de 1928 amb son marit publiquèron un article "La langue d'Oc à l'école" dins lo Journal de l'Aveyron que presentava lo manifèst de La liga per la lenga d'òc a l'escòla. Foguèt una de las personas mai presentas dins la defensa de l'occitan amb sos amics Prospèr Estieu, Antonin Perbòsc, l'abat Salvat... Escriguèt sas primièras òbras (Molins d'un còp èra en 1928 e puèi Nanet del rampalm en 1933) amb son espós abans d'escriure soleta. Ganhèt divèrses prèmis als Jòcs Florals.
Othniel Charles Marsh
Othniel Charles Marsh (1831-1899) siguéc un paleontològ american. Siguéc tanben un des descurbidors de mès d'ua dotzena de naues espècies e teories sus l'origen des audèths. Neishéc dens ua familha umila mès poguec auer ua fòrça nauta educacion mercès ara generositat deth sòn oncle George Peabody. Es va grasar en eth Yale College en 1860 (1). Acabiguéc ena posicion de professor a Yale. Des des annades 1870 enquia 1890 competiguéc damb eth sòn rival paleontològ Edward Drinker Cope dens un periòde qu'en eth oest american s'aperéc era "Guèrra des ossi" (The Bone wars).
Empèri Part
Au sègle I avC, l'arribada dei Romans dins lei regions orientalas de la Mar Mediterranèa marquèt la fin dei progrès parts vèrs l'oèst. Dins lei regions orientalas de l'Empèri, de migracions novèlas de pòbles nomadas asiatics entraïnèt una pression militara importanta e s'acabèt per l'abandon de l'Afganistan modèrn. Lo plan iranian venguèt donc lo centre de l'Empèri Part qu'installèt sa capitala a Ctesifont per susvelhar sa frontiera occidentala. D'efèct, unei guèrras se debanèron entre lei Romans e lei Parts, magerament per lo contraròtle d'Armenia. Dins aquò, maugrat de batalhas resclantissentas, coma la batalha de Carrhes en 53 avC o la campanha de Mesopotamia de Trajan de 116, lei dos camps mau capitèron d'averar una victòria decisiva e, fin finala, lo limit entre lei dos empèris demorèt establa.
Muawiya
Biografia
Èra lo fiu d'Abu Sufyan ibn Harb que foguèt un adversari acarnat dei premierei comunautats musulmanas fins a sa conversion l'islam en 630 a l'eissida dei negocacions que menèron a la presa de La Mèca per Maomet. D'efiech, Abu Sufyan ibn Harb fasiá partida dau clan omeia de la tribü Qurays, un actor important de l'aristocracia tribala que dominava La Mèca, e son clan s'opausèt lòngtemps a la menaça d'una pèrda de sei privilègis militars e economics liats a son ròtle dins l'organizacion dau romavatge dins la vila. Pasmens, après l'obtencion d'asseguranças sus lo mantenement dau romavatge – sota una forma compatibla amb l'islam – Abu Sufyan ibn Harb demorèt fidèu au Profèta e a sei successors. Muawiya adoptèt la meteissa posicion e venguèt escriba de Maomet. Participèt ansin ai premierei campanhas dei conquistas aràbias e l'influéncia deis Omeias aumentèt pauc a pauc gràcias a son experiéncia en matèria d'organizacion.
Durant lo rèine dau califa Othman ibn Affan (644-656), Muawiya foguèt nomat governador de Siria, succès qu'illustra lo poder dau clan omeia e lei competéncias personalas de Muawiya. Après l'assassinat d'Othman, lei Omeias venguèron lei menaires de la faccion conservatritz de l'elèit arabi. Intrèron ansin en conflicte a prepaus de la succession amb Ali ibn Abi-Talib, cosin de Maomet mai partisan de reformas per integrar mai lei pòbles convertits dins la comunautat musulmana. En particular, Ali èra opausat a l'institucionalizacion de l'islam e a la transformacion dau califa en sobeiran temporau. Èra tanben en favor de l'idèa qu'un califa poguèsse èsser chausit per lei musulmans en fòra dau pòble arabi e dei tribüs de La Mèca. Au contrari, leis Omeias se prononcièron en favor de la legitimitat deis abitants de La Mèca per dirigir lo mond musulman. Obtenguèron rapidament lo sostèn de la màger part de l'aristocracia militara aràbia.
Sacha Baron Cohen
Sacha Noam Baron Cohen (nascut lo 13 d'octobre de 1971 a Londres) es un actor e umorista britanic, conegut per sos personatges comics controversiats e populars, coma Ali G, une parodia de MC e gangsta, Borat, un jornalista cazac, Brüno, un jornalista de mòda omosexual austriac, e enfin l'amiral general Hafez Aladeen dins The Dictator.
Batilly-en-Puisaye
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Novèla Union Populara, Ecologica e Sociala
vinheta|Logo de NUPES. La NUPES [ˈnypes] o la Novèla Union Populara, Ecologica e Sociala (var. la Navèra Union Populara, Ecologica e Sociala) (en francés la NUPES [nyp, nyps, nypɛs] o la Nouvelle union populaire, écologique et sociale) es una coalicion de partits politics de l'esquèrra francesa.
Bourc'hnevez-Raez
Bourc'hnevez-Raez en breton ( Bourgneuf-en-Retz en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Rouvrel
Istòria
Le village a subi des destructions importantes pendant la Première Guerre mondiale
Nòtas
<references group=N/>
Krzeszowice
Krzeszowice es la desena vila de Polonha.
Benjamin de Tudèla
Benjamin de Tudèla (ebrieu: בִּנְיָמִין מִטּוּדֶלָה, prononciat [binjaˈmin mituˈdela]; arab: بنيامين التطيلي Binyamin al-Tutayli;‎ Tudèla, Reialme de Navarra, 1130 – Castelha, 1173) foguèt un viatjaire navarrés jusieu, sovent anomenat rabin pels cronistes pas jusieus, e famós per las crònicas dels sieus viatges. Coneisseire de divèrsas lengas—entre los, l'ebrieu, aramèu, grèc, latin e arab—e avid d'aventuras, entreprenguèt un viatge de mai o mens catòrze ans (benlèu tanben per far lo comèrci de las pèiras preciosas, malgrat qu'aquel fach siá pas confirmat) e amassèt sas impressions dins un libre entitolat Sefer Maasaot.
Clover Ewing
Clover Ewing dicha Clover es un personatge principau de la seria animada Totally Spies!. Es una blonda ambé d'uelhs blaus e l'arquetipe de l'adolescenta estatsunidenca. Passionada de shopping, de mòda, de suenhs estetics e d'aventuras amorosas, es fòrça seriosa en mission. Es equipada d'una combinason roja.
Castellbisbal
Castellbisbal es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Totally Spies!
Totally Spies! es una seria animada francesa e canadiana producha per Marathon Media e creada per Vincent Chalvon-Demersay, David Michel e Gil Formosa. Es difusada ais Estats Units dempuei lo 3 de novembre de 2001, en França dempuei lo 3 d'abriu de 2002 au Quebèc. Un film foguèt difusat en França lo 22 de julhet de 2009.
Viry (Nauta Savòia)
Istòria
Per mai de detalhs sus l' istòria de Viry, poscatz vosautras référer a las publicacions de l'associacion d'istòria regionala La Salévienne.
La commune est également connue pour son fort Sainte Catherine édifié par le duc de Savoie pour attaquer Genève : il sera toutefois entièrement détruit par Genève et ses alliés français. Henri IV séjourna au village de l'Éluiset en décembre 1600 et un tableau, peint au et exposé à la mairie, rappelle cet événement. La glèisa actuelle du village est reconstruite en 1843.
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
Intriga
alt=dessin d'un passage d'une adaptation théâtrale de 1823|vinheta|L'actor T. P. Cooke jogant le rôle lo mostre al teatre, en 1823. Frankenstein es un roman epistolari, genre literri popular al sègle XVIII. Es compausat de sisas de récits encastrats venent de diferents correspondents e, plaçats dins l'ensemble, d'istòrias de vida.
Las fonts d'inspiracion de Mary Shelley
Aqueste sòmi èra al vam: las fonts essent a l'encòp intimas e objectivas, rebatarián una alma trebolada e la turbuléncias d'un sègle capvirant dins una autra modernitat.
Castellfollit del Boix
Castellfollit del Boix es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Beaucouzé
Geografia
La ville est desservie par :
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
Critica contemporanèa
Dins son obratge de 1981, Dança Macabra, Stephen King considèra que lo mostre de Frankenstein, tot coma Dracula e lo lop garon, representan los prototipes de la dralha de l'orror avent sasit tan la literatura que lo film. Se, çò pensa, lo roman es un verai drama shakespearenc, "son unitat classica es trencada sonque per l'incertitud de l'autor al subjècte de sa falha originala: se la cal trobar dins l'hubris de Victor usurpant un poder apartenent pas qu'a Dieu o dins son manca de responsabilitat après que li aja balhat la beluga de la vida?" .
Lannuon
Istòria
Lannion est un passage obligé pour franchir le Léguer au plus près de la côte, surtout à marée haute. Du temps des Romains, pour aller du Yaudet par la terre vers l'est, les routes passaient inévitablement par Lannion. Le Léguer, comme les autres cours d'eau, était une voie de pénétration facile pour les envahisseurs, aussi Lannion est dotée d'un château attesté dès le Moyen Âge.
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
Una seria de racontes en miralh
En un parallelisme rigorós, en efièch, aquestes racontes se prefiguran l'un l'autre: l'entrepresa de Walton, auçarda e transgressiva d'esperela, anóncia los passatges à l'acte, puèi  erràncias de Frankenstein per las tèrras de desolacion; lo primièr a otrapassat l'injonccion de son paire tot coma lo farà Victor, e lo mostre el tanben pagelarà los pics e las planas abans de semenar la terror e la desolacion. Coma la melopèa del còr antic, totes, patissent de la mèsma alienacion al vejaire de la cadena umana, se lamentan de lor solitud, Walton a partir de la segonda letra, Victor après son encontra amb el, lo mostre pendent de sa presa de paraula. Totes abocan tanben a comunicar, d'ont las catastròfas que se succesdisson e, sens dobte, los transferiments de contunh de la responsabilitat narrativa.
Al còr del raconte, dins sa « matritz » (womb), coma l'escriu Gregory Schneider, demora lo mostre, çò que compren e revèla Walton dins sa darrièra letra :
Macron (diacritic)
Es tanben utilizat per modificar la valor d'unas consonantas coma l̄, m̄, n̄, r̄, v̄, ȳ per escriure unas lengas, o d’autras consonantas coma ḡ dins de transliteracions. Lo macron se trapa tanben en dejós d'unas lettras modificant alara lor son, es lo macron soscrich o linha soscricha.
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
La « figura en forma de uèit » (Muriel Spark)
En soma, l'arquitectura narrativa del roman apareis coma un jòc entre çò probable e çò determinat, la libertat e lo destin, tant d'impulsions contradictòrias per de personatges en fàcia de situacions incontrarotlablas, provocan la simpatia tot encorissent lo blaime, actors d'un drama espaventable secodit per d'interpretacions antagonistas: una oscillacion entre çò que Rand Miller nomena « l'evolucion e l'entropia ».
Los teoricians del sègle XVIII
Las fonts del raconte son multiples, comprenent a l'encòp dels elements biografics e çò que Max Duperray nomena "la nebolosa intellectuala e filisofica qu'enròda la genèsi".
Deodat Roche
Biografia
Venguèt avocat en 1901, puèi magistrat en 1906, primièrament a Limós, puèi a Carcassona. Çaquelà restèt ligat a la filosofia en participant a revistas e associacions ligadas a l'espiritualitat, coma la «Societat de Cultura Morala e de Recercas Psiquicas». A Carcassona s'inicièt en francmaçonariá al Grand Orient de França, dins la lòtja maçonica «Los Verais Amics Reünits». Venguèt aquí «venerable mèstre» e restèt membre pendent tota sa vida.
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
Fonts objectivas
alt=Illustration de La Complainte du vieux marin de Coleridge|esquèrra|vinheta|Illustracion de Lo Planh del vièlh marin. Segon Muriel Spark, doas fòrças son a l'òbra per poder al material del roman, la fòrça subjectiva ligada al subrenatural e lo concèpte scientific de la reanimacion. Max Duperray apond qu'aqueste dobla còrda crida la comparason amb Lo Planh del vièlh marin de Coleridge, referéncia permanenta al subrenatural, que siá o imaginari, mas tanben aquesta de l'empirisme de Godwin.
Influéncia de l'òbra de John Milton
La referéncia al mite de Prometèu que conten lo títol va de par amb l'epigraf eissit del Paradis Perdut: « Did I request thee, Maker, from my clay / To mould a man? Did I solicit thee? / From darkness to promote me? » (Te demandèri, Creator, amb mon argil / De motlar un òme? Te sollicitèri? / Dempuèi l'escur de me promòure?, . L'epopèia de Milton fascinava l'ostal Godwin e Mary parla dins son jornal de l'influéncia que ne recebèt, subretot le tèma de "la tenacion de la coneissença e lo castig de l'alienacion" (« the temptation of knowledge and the punishment of estrangement ») . Mai, le poèma ven una de las lecturas preferida del monstre, e coma lo Dieu de Milton, Victor a l'ambicion de crear una novèla espècia, alara qu'ironicament, la creatura daissada sens sonhs se transforma en un segond Satan , rebèl per desesper.
Gwerliskin
Geografia
« Guerlesquin est un gros bourg qui a l'air d'une ville ».
Frankenstein o lo Prometèu modèrne
Mite de Prometèu
alt=sculpture de Prométhée par Eduard Müller|vinheta|[[Prometèu per Eduard Müller.]] Mary Shelley d'en primièr insistís sus la renovacion de la vielha legenda de Prometèu, qu'ela l'aviá conegut subretot legissent Ovidi, mai que la quista del saber interdit es centrala a la poesia romantica, subretot per Byron e Shelley. Max Duperray nota que lo sens del nom "Prometèu" ("aqueste de sosca"), ven sul pic ironic qu'es justament la qualitat que manca a Victor, creator inconscient de las implicacions moralas de son acte e dels besonhs sentits per sa creatura. Son istòria es aquesta d'una progressiva destruccion, coma se, al biais romantic, corteja la tortura de se : passa la lei naturala en deschifrant lo secret de l'univèrs, e sa creacion, resultat pasmens tecnicament fruchós de sas recercas, anienta sa familha e sos amics, tot l'alienant de sos fraires.
Cinèma e television
I a tanben Gotic (Gothic) de Ken Russell, sorti en 1986, e Un estiu trevat (Haunted summer)  de Ivan Passer, sortit en 1988, dos films que s'inspiran non pas del roman mas de sa genèsi, contan la demorança dels Shelley e de los amics sus las broas del lac Leman.
Benda dessenhada
D'autors de benda dessenha tanben utilizèron las istòrias e los personatges de Frankenstein, que sián europèus, asiatics o americans. Tanben utilizan los grands tèmas dins un atota novèla istòria. L'Italian Guido Crepax signa en 2002 un Frankenstein qu'adapta dirèctament lo roman de Mary Shelley.
Diacritic
Presentacion
Per exemple, l'accent grèu en occitan modifica la valor fonetica de la o, generalament prononciada [u]: ò val alara [o]. L'accent agut sus una e, pasmens, permet de destinguer los omografs: perque (conjonccion) ~ perqué (adverbe interrogatiu), valen ambedos [pɛrke].
Nicolas-Marie-Joseph Chapuy
Biografia
Nicolas-Marie-Joseph Chapuy estudièt a l'Escòla Politecnica de París. Mai tard venguèt oficièr dins lo còs d'engenhaires de l'armada francesa. Puèi, trabalhèt coma arquitècte dins la foncion publica francesa e l'avaluació de l'estat e la restauracion de bastiments medievals amb una granda capitada. Pasmens, foguèt acantonat per encausa de son engatjament amb lo movement bonapartista tre 1817 e puèi se retirèt.
Castellví de la Marca
Castellví de la Marca es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Scientific
Un scientific qu'ei una persona que tribalha dens lo domeni de las Sciéncias.
Turda
Turda (Torda en ongrés, Thorenburg en alemand, anciana Potaissa dàcia) es una vila de Transilvània en Romania, dins lo județ de Cluj. Turda s'atròba a 30 km au sud-èst de Cluj-Napoca.
Corbera de Llobregat
Corbera de Llobregat es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Muzaffaridas
Lei Muzaffaridas fuguèron una dinastia medievala iranina que formèt un estat independent en 1336 après la disparicion de l'Ilkhanat. Una tièra de luchas intèrnas afebliguèt per la seguida la dinastia que fuguèt destrucha per Tamburlan en 1393.
Sistèma de posicionament per satellits
Aqueles sistèmas passius pòdon èsser completats per d'emetors de radiolocalizacion per d'aplicacions de seguit logistic (APRS), de salvetatge (SAR), de susvelhança del trafec maritim (AIS), d’estudi oceanografic, de biologia (radiotracking).
Principi
Lo receptor, que pòt èsser al sòl o embarcat sus un veïcul (una automobila, una nau, un avion, eca.), recep de sinhals venent dels satellits que li permeton de calcular aquelas coordenadas geograficas tanben en altitud.
Lo receptor pòt tanben èsser interfaciat a un ordinator portable provesit d'un logicial cartografic, o a una centrala de navegacion integrant tanben totes los mai captors al bòrd (compas, taquimètre, autres sistèmas de radionavegacion..).
Autres sistèmas de posicionament satellitaris
Los sistèmas ARGOS e Cospas-Sarsat son pas vertadièrament de sistèmas de navegacion, mas de posicionament a distància: lo mobil conten pas qu'un emetor, e la posicion es coneguda pel centre de calcul del sistèma. Quitament se la precision es mediòcra (1 a ) son utilizats per la securitat aeriana e maritima o lo radiotracking d'animals, mercé a la simplicitat de las marcass embarcadas. Foncionat, coma le TRANSIT, per mesura d'efècte doppler.
Sistèmas d'aumentacion de performàncias
Classam mai sovent aqueles sistèmas d'aumentacion en tres categorias, segon lo biais que la correccion es calculadas e transmesa: Aqueles sistèmas permeton d'obtenir una precision anant fins al centimètre. Per la navegacion aeriana, lo concèpte GNSS (Global Navigation Satellite System) de l'OACI demanda que l'integritat dels sistèmas de navegacion per satellit siá susvelhada, e qu'una alèrta siá emisa a bòrd en cas de pèrda de l'integritat necessària (que depend de la fasa du vòl).
Utilizacions
thumb|Un receptor GPS dins un taxi Los usatges civils dels GNSS son multiples:
Bourg-Beaudouin
Geografia
Bourg-Beaudouin, Entre los païses de Caux e del Vexin, es un vilatge rural normand.
Istòria
Bourg-Beaudouin est un vieux village dont l’origine remonte aux premières années de l’an mil. Avant 1058, le village portait le nom de Opines. Ce n'est qu'après qu'il fut donné à Baudouin de Meules, cousin de Guillaume le Conquérant que le village changea de nom. Avant 1650, le village appartenait au canton de Pont-Saint-Pierre et à l’archidiocèse de Rouen. Après la Révolution, il passa au canton de Grainville et à l’archidiocèse d’Evreux. C’est au Concordat que Bourg-Beaudouin devint une commun du département de l’Eure.
Accent agut
Longor
En Ongrés, l’accent aigu servís a indicar una vocala longa á, é, í, ó, ú, mas dins lo cas de a e e, tanben modifica li timbre de la vocala: a → á  ; e  → ''é'. Plaçat sus la ö e la ü, pren la forma d’un doble accent agut ő, ű.''
Palatizacion
En bielorús e en Polonés l'accent sevís a indicar una palatalizaion: ć dona, ń dona , ś dona , ź dona , dź dona.
Equacion
Descripcion
Una equacion es compausat de dos membres d'egalitat ─ de dos costats del signat egal. La solucion d'equacion es la valor de la desconeguda per que los membres equacionaris respècten l'egalitat, qu'es vertadièra o inexistenta.
Macron (pintre)
vinheta|Macron, Scèna de [[libacion representada al centre d'un cilix de figuras rojas (c. 480 av. J.-C., Lovre).]]
Sauviac (Puèi Domat)
Toponimia
Prononciacion delh toponim:
Fitor
Economia
La principala activitat economica es la viticultura que las appellacions son: Fitor, Vin de país de las Costièras del Litoral Audés, Ribesaltes
Patrocle
A Tròia
Tètis, maire d'Aquilles, fa beure a Patròcle lo nectar e l'ambrosia per evitar que son cadavre se corrompe pas. Mentretant, Aquilles encontra Ectòr e lo venç. Dona enseguida als Grècs, en l'onor de Patròcle, un festin a la fin de que lo mòrt li apareis, li suplica de brutlar son cadavre lèu lèu e de plaçar sos òsses dins la meteissa urna qu'amassarà aqueles d'Aquilles.
Jòcs funeraris
Citat al libre XXIII de l'Iliada, aqueles jòcs, coma aqueles organiats per Alcinòos dins l'Odissèa, son un dels testimònis mai ancians al subjècte de espòrt en Grècia antica.
Nartubi
Nartubi es una aiga provençala de 34,4 km. Sa fònt se situa dins la region cauquiera dau Plan de Canjuers sus lo territòri de la comuna de Montferrat. Se gita dins Argenç au nivèu dau Muei. Per un riu mediterranèu, a un debit relativament estable que varia entre 0,5 m3 /s durant l'estiu e 2 3 /s durant lo rèsta de l'annada. Aquela estabilitat es una consequéncia de la natura carstica de sa region de formacion. Pasmens, aquò i empacha pas la formacion de vengudas deis aigas importantas. Per exemple, lo 23 de novembre de 2019, lo debit instantanèu agantèt 132 3 /s a Tranç.
Trèma
En espanhòl
Una tresena escasença es aquela de la poetica, ont un trèma sus la primièra de las doas vocalas per destruire lo diftong resultant e crear atal un iat: süave [su.ˈa.βe] non pas [ˈswa.βe].
Lengas oceanianas
Es utilisat en tahitian per notar la particula de rempèl ïa.
Salses
Edat Modèrna
Amb lo tractat dels Pirenèus, signat en 1659, la frontièra entre França e Espanha se transportèt mai de cap al miègjorn e doncas lo castèl de Salses perdèt son importància militara. Venguèt en 1682 una preson.
Ali
Lo califat
Après l'assassinat d'Othman per un tuaire iranian, Ali foguèt elegit califa en 657. Pasmens, se turtèt rapidament a l'elèit conservator, especialament l'aristocracia militara. D'efiech, en causa deis originas de l'assassin, foguèt accusat d'aver sostengut, au mens moralament, lo murtre. De mai, lei conservators exigiguèron, segon la costuma aràbia tradicionala, lo castig dau murtrier. Òr, Ali, qu'èra sostengut per lei musulmans non arabis, poguèt pas aisament autorizar de represalhas d'amplor en Pèrsia. Tre 657, lo conflicte se transformèt en guèrra civila.
Saint-Denis-Maisoncelles
Saint-Denis-Maisoncelles es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Lo ponch en culminant se situa sus un tuc al nòrd-oèst del bourg. Lo ponch mai bas correspond a la sortida del Roucamps del territòri, al sud. La municipalitat es bocagère.
La commune est en Bocage virois. Son bourg est à 4 km au sud de Saint-Martin-des-Besaces, à 8.5 km au nord-ouest du Bény-Bocage et à 21 km au nord de Vire.
Gara centrala d'Umeå
Demest las òbras de melhorament de l'endrech una òbra d'art de veire longa de 700 mètres sonada Lev! foguèt installada dins un tunèl que pòrta a la gara.
Nirvana (grop)
Nirvana foguèt un grop de musica rock estatunidenc originari d'Aberdeen, dins l'estat de Washington. Aquel grop es considerat coma lo lider del movement grunge.
Adopcion
Reabilitacion de l'adopcion
En Espanha la Lei 21/1987, de l'11 de novembre, cambia la concepcion de l'institucion introdusent dos principis de basa a l'adopcion: que siá un element de plena integracion familhala e l'interés de l'enfant que los domina totes.
La diversitat dels sistèmas d'adopcion
Qualques païses coneisson doas formas concurrentas d'adopcion (per França e Espanha: adopcion simpla e adopcion plenièra), d'autres ne conneisson qu'una sola (Aïtí per exemple ). A vegadas l'adopcion es dicha « obèrta », o alara « confidenciala ». Pòt èsser definitiva o revocabla. (Aquel principi de rompadura del ligam de filiacion d'origina existís per exemple en França, en Espanha, o als Estats Units d'America, al Canadà ).
Organizacion de l'unitat africana (OUA)
La carta dona una precision al concèpte de « familha alargada » per l'enfant, introducha per la Convencion internacionala dels drech de l'enfant, per la mencion del tutor dins lo mitan familhal; e tanben aquela de « separacion temporària » per fachs de « desplaçament intèrne e extèrne provocat per de conflites armats o de catastrofas culturalas ». Una tala separacion demandan en consequéncia l'establiment de mesuras favorisant la reünion dels enfants amb lors paires. Es l'Union africana, que succediguèt a l'OUA, qu'assegura ara la seguida de la carta, sebretot mejans lo comitat african dels expèrts suls drechs e lo ben èsser de l'enfant.
Conselh d'Euròpa
Fin finala, la Cort europèa dels drechs de l'òme, tribunal especial del Conselh d'Euròpa coneguèt d'afars tocant l'adopcion en rason d'una violacion allegada dels articles 8 (drech a la vida privada e familhala) e 14 (discriminacion) de la Convencion. Las conditcons de l'abandon dels enfants qu'avián estat criticadas mas los darrièrs temps es sustot la tencdura de l'adopcion pels omosexuals que foguèt criticada. Atal dempuèi l'afar E.B. contra França la motivacion d'omosexualitat sembla pas mai poder èsser invocada per justificar, sol, d'un refús d'agradança per l'adopcion.
Proceduras
Cossí es d'usatge, las proceduras generalas son gaire descrichas dins las convencions en vigor en matèria de drechs de l'enfant e d'adopcion internaciaonala. Pr'amor, definisson un nombre de règlas supranationalas que l'ensems dels Estats signataris es supausat respectar.
Adopcion internacionala
En sonque quaranta ans, entre 1969 e 2010 e segon las estatisticas conegudas, los desplaçaments d'enfants pel mond al motiu d'una adopcion internacionala coneguèron un aument quantitatiu màger, passant de 1,239 (1969) a 675,243 enfants (2010), siá près de 545 còp de mai. Las mancas de contraròtle sus l'adoptabilitat vetadièra dels enfants prepausats dins los orfanelats dels païses d'origina podèt menar a d'abuses e de trafecs d'enfants. Es lo quita objectiu de las reglamentacions internacionalas que de n'aparar los enfants, e los candidats a l'adopcion, coma o precisa l'UNICEF dins sa posicion sus l'adopcion internacionala.
Baule
Baule es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre e Vau de Léger.
Duquessa d'Engoleime (pera)
vinheta| vinheta| La Duquessa d'Engoleime (Duquesso d'Engoulèime en grafia mistralenca ) es una varietat de pera.
Servant (Puèi de Doma)
Nòtas
<references group="N"/>
Mariehemsängarna
thumb|230px|Mariehemsängarna. Mariehemsängarna es un espaci verd situat dins la vila suedesa d'Umeå, que se tròba entre Mariehem e Stadsliden. Aqueste airal, que ten un riusset e qualques lacas ont se banhan cignes e tirons durant l'estiu, es caracterizat per sos grands espandis erboses.
Lev!
La realizacion foguèt inaugurada lo 17 de novembre de 2012 parallèlament al festival Autumn Light e a la reobertura de la Gara centrala d'Umeå.
Leucata
Geografia
Leucata es al tèrme d'Occitània e Catalonha vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Pèire Deluns-Montaut
Biografia
Foguèt plan amic d'Armand Falièras.
Brenn
Brenn (Bouez) en breton ( Brains en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Léger Atlantic e la region dels Païses de Léger.
Felina de Menerbés
Toponimia
La prononciacion es [fèli'no]. Las fòrmas ancianas son : villa quae dicitur Fellinas en 899, de Felinis en 1318, Félines-et-Ventajou en 1699-1733, Felines en 1740-1760, Hautpoul Felines en 1770 (mapa de Cassini).
Makhnovshchina
Chançon-omenatge
LA MAKHNOVCHTCHINA
''Se levaient nos partisans.
Allainville (Ivelinas)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Makhnovshchina
Chançon-omenatge
''Contre les rouges et les blancs.
Lanrelas
Lanrelas en galò; Lanrelaz en breton ( Lanrelas en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Concriers
Concriers es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loir e Char e la region dau Centre e Vau de Léger.
Conselh Constitucional (França)
Al contrari d'autres tribunals competents en matèria constitucionala coma lo tribunal constitucional espanhòl o la Cort suprèma dels Estats Units, lo Conselh constitucional francés es pas al cap d'una ierarquia dels tribunals, que sian judiciaris o administratius. Ambedoas ierarquias son dominadas respectivament par la Cort de cassacion e lo Conselh d'Estat. Pasmens las seunas decisions s'impausan « als poders publics e a totas las autoritats administrativas e juridiccionalas. » Lo Conselh constitucional francés a doncas una granda autoritat sus l'ensemble de las institucions francesas, mas aquela autoritat se limita al camp del contraròtle de constitucionalitat.
Organizacion
thumb|Dintrada principala, jos las arcadas del [[Palais-Royal]]
La nominacion dels membres
Sol René Coty i seguèt de biais permanent.
Procedura
Lo Conselh constitucional es un poder public que las sesilhas seguisson lo ritme de las requèstas que n'es sasit. Ten sesilha e pren de decisions sonque en sesilha plena. Las deliberacions son somesas a une règla de quorum, que demanda la preséncia efectiva de sèt jutges, levat cas de fòrça majora. En cas de partatge, lo vòte del President es preponderant.
Diferents tipes de decisions
Los diferents tipes de decision son identificablas par las letras que seguisson lor numerotacion al ròtle e abans lor data.
Competéncias del Conselh constitucional
Expression d'una competéncia d'atribucion, las prerogativas del Conselh constitucional pòdon s'encastrar en doas categorias:
Las incompeténcias
Lo Conselh refusa d'efectuar un contraròtle de constitucionalitat:
Gualba
Gualba es un municipi de la província catalana de Barcelona e del Principat de Catalonha.
Gurb
Gurb es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Fantasiá
Cinèma
Lo cinèma fantastic correspond a de filmes amb de tèmas de fantasiá, mai sovent compren de magia, de monds de fantasiá exotica, o de faches, personatges o creaturas absoludament irrealas que pas cap apertenon a la realitat coneguda del nòstre mond, en contraste amb lo cinèma de sciéncia-ficcion o del cinèma d'òrre, qu'an o pòdon aver una basa realista o scientifica. A vegada tanben s'utiliza lo tèrme "fantastic" dins un sens mai larg per far referéncia a tota aquela classa de cinèma en general.
Condensador
La botelha de Leiden
thumb|right|[[Fotografia d'una batariá constituida de quatre botelhas de Leiden.]]
Capacitat
Lo farad es l'unitat de capacitat dins lo Sistèma Internacionau d'Unitats. Dins aquò, una capacitat d'un farad correspònd a un condensator fòrça poderós. Dins lei fachs, lei condensators utilizats dins leis aparelhs de la vida vidanta an de capacitats situadas entre lo microfarad (10 -6 F) e lo picofarad (10 -12 F). Sa valor despend de l'estructura dau condensator, especialament de sa forma, de sei dimensions e de la natura dau mitan isolant que separa leis armaduras. Lei formulas de calcul per lei modèls pus frequents son resumidas dins lo tablèu aicí dessota :
Amb la permittivitat electric dau vuege (8,85.10-12 F.m-1) e  la permittivitat relativa de l'isolant.
Gérard Collomb
Familha
Un primièr còp, en 1968, se marida amb Geneviève Bateau (nascuda en 1947), an dos filhs : Divorcian en 1994.
Estudis e carrièra professionala
Après una khâgne al lycée du Parc, puis d'estudis superiors a la facultat de letras de Lion, Gérard Collomb ven professor afrejat de letras classicas en 1970.
La Llacuna
La Llacuna es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Cinglas (Puèi de Doma)
Cinglas [ˈʃɛ̃ja] (Singles en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Shirkuh
Biografia
Oficier seldjokida, intrèt au servici de Zengi amb son fraire Ayyub dins leis ans 1130. Après l'assassinat de Zengi en 1146, passèt au servici de son fiu, Nur ad-Din e participèt a plusors combats importants coma la batalha d'Inab en 1149. En 1154, tenguèt tanben un ròtle important dins la presa de Damasc per Nur ad-Din. Ansin, en 1164, foguèt mandat en Egipte amb una importanta armada per restablir lo poder dau vizir Shawar, reversat en 1163 per un còp d'Estat militar. Prenguèt aisament lo contraròtle de la region bassa mai, fins a sa mòrt, deguèt luchar còntra de temptativas d'invasions francas e bizantinas e de revòutas en Egipte Auta. Venguèt pauc a pauc lo cap vertadier dau país e foguèt nomat vizir per lo califa lo 18 de genier de 1169. Pasmens, moriguèt quauquei setmanas pus tard. Son nebòt Saladin li succediguèt.
Malla
Malla es un municipi catalan, situat administrativament dins la comarca d'Osona (província de Barcelona) e del Principat de Catalonha.
Valens
Valens (vèrs 328 - 9 d'aost de 378) foguèt un coemperaire roman que reinèt de 364 a 378 ambé son fraire Valentinian I (364-375) puei sei nebòts Valentinian II (375-392) e Gracian (367-383). Sa mòrt entraïnèt la nominacion de Teodòsi I (378-395) coma coemperaire suplementari.
Beaulieu-sur-Layon
Beaulieu-sur-Layon es una comuna francesa, situada dins lo departament de Maine e Léger e la region dels Païses de Léger.
Valentinian Ier
Valentinian I (vèrs 321 - 17 de novembre de 375) fuguèt un coemperaire roman que reinèt ambé son fraire Valens (364-378) de 364 a 375. Succediguèt a Jovian e fuguèt remplaçat per sei fius Valentinian II (375-392) e Gracian (367-383).
Universidad del Museo Social Argentino
L’Universidad del Museo Social Argentino (UMSA) es una de las universitats Argentinas de Buenos Aires. Foguèt fondada en 1956 e a un nombre total d’estudiants de 3 527 (2009).
Les Maracas (rock francés)
Lo group a sortit dos albums, Les Maracas en 1990 e Vivants ! en 1993, puèi s'es desseparat en 1995. Aprèp lor desseparacion, Jean-Philippe Freu e Patrice Carrié an fondat Rinôçérôse.
Lin (papa)
Lin (vèrs 16 - 78) fuguèt, segon la tradicion catolica, lo segond evesque de Roma de 67 e 76. Succediguèt a Sant Pèir (33-67) e fuguèt remplaçat per Anaclet (76-88). Arrestat per lei Romans, seriá estat executat en 78. Es un sant dei Glèisas Catolica e Ortodòxa.
Buncey
Buncey es una comuna francesa, situada dins lo departament de Còsta d'Aur e la region de Borgonha.
Molins de Rei
Molins de Rei es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Västerbottens-Kuriren
thumb|250px|Lo bastiment ocupat pel Västerbottens-Kuriren de 1931 a 1988 Lo Västerbottens-Kuriren (en occitan: "Corrièr de Västerbotten"), tanben conegut popularament per sas inicialas VK, es un jornal suedés de parucion quotidiana publicat a Umeå, una vila del nòrd de Suècia. Lo periodic de tendéncia liberala, qu'es lo mai important de l'airal davant son rival lo Västerbottens Folkblad, cobrís l'informacion regionala del Comtat de Västerbotten manca las comunas de Mala, Norsjö e Skellefteå.
Jacques Mézard
Jacques Mézard, nascut lo 3 de decembre de 1947 a Orilhac, e un òme politic francés. Membre du Partit radical d'esquèrra, es senator del Cantal dempuèi setembre de 2008. Es nomenat ministre de l'Agricultura e de l'Alimentacion lo 17 de mai de 2017 dins lo govèrn d'Édouard Philippe.
Originas e formacion
Filh de Jean Mézard, Jacques Mézard es diplomat d'estudis superiors en drech privat.
George Peabody
Biografia
En 1867 en ua des dues visites as Estats Units e damb plan d'exitura en es sòns negòcis eth sòn nom foguec baralhat coma possible Secretari deth tresaur damb eth President Andrew Johnson. Totun, Peabody declinec aguesta oferta pr'amor que creia qu'era ja plan vielh(2).
Negòci
Quan se retirec en 1864 auia un capitau d'aprop de 16 milions de dolars.
Arreconéishença e desbrembament
En 1869 Eth Peabody Hotel de Memphis s'aperEc atau tà onor sòn.
Jaume de Voragina
Biografia
La Legenda darada es començada vèrs 1260 e serà retocada fins a sa mòrt en 1298. vinheta|Jaume de Voragina presicant, detalh d'una miniatura du Mèstre de Jaume de Besançon tirada d'un manuscrit de la Legenda daurada, vèrs 1480. Pendent lo capítol general de Bolonha de 1267, foguèt nomenat prior provincial de Lombardia, es a dire de tota l’Itolia del nòrd, carga qu’exercís de 1267 a 1277, puèi de 1281 a 1286. Assegurèt tanben per interim lo cap general de l’òrdre a la mòrt de Joan de Verceil de 1283 a 1285. Representa sa província pendent los concilis de Luca en 1288 e de Ferrara en 1290. Pendent aqueste darrièr, es un dels quatre delegats encargats pel papa Nicolau IV de demandar la deposicion de Munio de Zamora, mèstre de l'òrdre dels Predicaires dempuèi 1285. Munio de Zamora serà alara desmetit de sa carga per une bulla pontificala datada del 12 d'abril de 1291.
George Peabody
Libes tà léger
º Burk, Kathleen (2004). "Peabody, George (1795–1869)". Oxford Dictionary of National Biography (online ed.). Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/21664. (subscription required)
Rödåsel
thumb|left|220px|La part sonada "Dalarna" (traucs de quitran) dins la porcion septentrionala de Rödåsel, en 2013. Rödåsel es un vilatge suedés situat dins la municipalitat d'Umeå, una de las vilas mai importantas del nòrd de Suècia. La localitat, que comptava 96 abitants en 2010, ocupa una superficia de 19 ectaras e se tròba a la broa del riu Vindelälven.
Von Ahnska magasinet
Durant aquel meteis an, un mercadièr, Johan Viktor von Ahn, que donèt puèi son nom a l'edifici, crompèt la bòria per la transformar e l'espandir gradualament fins qu'arribèsse al flum.
Rubempré
Istòria
En 1636, Rubempré e Septenville son saccagés e incendiats pels passatges contunhs de las tropas espanhòlas, #encobrir dura fins al Tractat dels Pirenèus l'an 1659.
À la suite du siège, les habitants résolurent de s'éloigner de cette forteresse qui ne pouvait désormais plus les protéger, aussi ils établirent leurs demeures sur le plateau voisin, vers l'Ouest autour de la voie romaine.
Sailly-Flibeaucourt
Sailly-Flibeaucourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Telhet (Puèi de Doma)
Telhet [teˈʎe] (Teilhet en francés) z-es una comuna occitana dau departament dau Puèi de Doma e la region de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Rubempré
Istòria
En 1636, Rubempré et Septenville sont saccagés et incendiés par les passages continuels des troupes espagnoles, cela dure jusqu'au Traité des Pyrénées en 1659.
Montgat
Montgat es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Les Alluets le Roi
Nòtas
<references group=N/>
Kelvinieg
Geografia
Chauvigné A situat a unitat|38|km}} al nòrd-es de Roazhon e a unitat|30|km al sud del Mont Sant-Michel dins lo país de Fougères.
Las municipalitats limitrophes son Tremblay, Sant-Marc-lo-Blanc, Lo Tiercent, Sant-Christophe-de-Valains, Vièlh-Vy-sus-Couesnon e Romazy.
Fontés
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Muntanyola
Muntanyola es un municipi de la província catalana de Barcelona e de la Generalitat de Catalonha.
Sophie Cluzel
Es nomenada Secretària d'Estat encargada de las Personas handicapadas, dins lo govèrn d'Édouard Philippe jos la presidéncia d'Emmanuel Macron.
Theodor Fontane
Theodor Fontane (Neuruppin, 30 de decembre de 1819, Berlin, 20 de setembre de 1898) es un escrivan alemand d'origina occitana.
Benjamin Silliman
Referencies
º Jackman, S W (1979), "The tribulations of an editor: Benjamin Silliman and the early days of the American Journal of Science and the Arts.", The New England quarterly (The New England Quarterly, Vol. 52, No. 1) 52 (1): 99–106, doi:10.2307/364359, JSTOR 364359, PMID 11624721
Mijanes
Los Òrris
Refugis de pastres e païsans quand l'estiu devalavan pas al vilatge. Son fòrça a l'entorn del vilatge.
Tòrtabèça
Nòtas
<references group="N"/>
Thuret (Puèi Domat)
Thuret (Thuret en francés) z-es 'na comuna auvernhassa dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
New Haven
Precoloniau e coloniau
Es comerciants olandesi establigueren un sistèma d'escambi de pèths damb es abitants locals mès aguests escambis sigueren pòc constanti e era area siguec pas abitada pes olandesi.
Referencies
1.- ^ a b "Profile of General Population and Housing Characteristics: 2010 Demographic Profile Data (DP-1): New Haven city, Connecticut". U.S. Census Bureau, American Factfinder. Retrieved September 26, 2012.
Ucronia
L'ucronia en la literatura
Tanben sovent i apareisson de faches o de personatges reals desformats d'un biais ipoteticament possible per crear d'efièchs ironics o critics amb la realitat istorica (per exemple un Hitler qu'es un pintor d'aqüarèlas de segonda categoria, o una Catalonha integrada tota a la Republica Francesa ont lo catalan a ja desaparegut). Dins cada país an apareguts de tèmas recurrents per aquel tipe d'istòrias, tornant escriure de fachs istorics considerats critics amb de resultats diferents segon las opinions dels autors. Per exemple, d'istòrias resultan d'eissidas diferentas sus la Guèrra Civila espanhòla, en Itàlia amb una evolucion diferenta del fascisme e la Segonda Guèrra Mondiala, als Estats Units d'America amb los confederats ganhant la Guèrra de Secession, etc.
Bazoches-les-Gallerandes
Bazoches-les-Gallerandes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Loiret e la region dau Centre.
Istòria
Par ordonnance du 17, les limites communales entre Bazoches-les-Gallerandes et Outarville sont modifiées, une enclave appartenant à Outarville est rattachée à Bazoches-les-Gallerandes.
Zengi
Jovença e formacion
Fiu d'Aq Sunqur al-Hajib, lo governador seldjokida d'Alèp, Zengi foguèt educat per l'atabeg Kerbogha de Mossol après l'execucion de son paire per l'emir Tutuch. Zengi venguèt un oficier superior de l'armada de Kerbogha. Après sa mòrt, intrèt dirèctament au servici dau sultan. Dins lei fachs, coma lei Seldjokidas èran en declin, lo poder èra tengut per leis atebegs de la dinastia, lei nobles en carga de l'educacion dei princes seldjokidas. Durant aqueu periòde, Zengi participèt a plusors campanhas importantas ò a la repression de revòutas coma aquela menada per lo califa Al-Mustarchid per tornar venir independent.
Presa d'Edessa e fin de vida
Lei possessions foguèron devesits entre sei fius. Nur ad-Din venguèt emir d'Alèp e Qutb ad-Din Mawdud emir de Mossol. Edessa foguèt brèvament reconquistada per una expedicion crosada que poguèt se mantenir dins la region. Rapidament, Nur ad-Din venguèt un dei senhors pus importants de la region amb son succès còntra la Segonda Crosada organizada en reaccion a la reconquista d'Edessa per lei Turcs.
Guèrra dels Segaires
La Guèrra dels Segaires (var. Guèrra deus Segadors / Guerra dei Meissonaires) es un afrontament que se debanèt dins una bona part del Principat de Catalonha entre los ans 1640 e 1652, e que aguèt coma consequéncia la signatura del Tractat dels Pirenèus en 1659 entre Espanha e França.