cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Província de Pavia
La Província de Pavia es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
Alberite
Alberite es una comuna de la Rioja.
Comapedrosa
La Comapedrosa es la montanha dels Pirenèus mai nauta d'Andòrra, culminant a. Es dins la parròquia de La Massana e se trapa prèp de la termièra amb Espanha. La vila pus prèpa es Arinsal.
Alcanadre
Alcanadre es una comuna de la Rioja.
Rouvroy-sur-Serre
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
San Torcuato
San Torcuato es una comuna de la Rioja.
Nicolas Notovitch
right|250px|thumb|Nicolas Notovitch Nicolas Notovitch (Николай Александрович Нотович Nikolai Aleksandrovich Notovich en rus) (1858 -?) qu'estó un nòble rus, oficièr deus cosacs, espion e jornalista qui escrigoc que Jèsus, durant la soa vida desconeishuda (de 12 a 30 ans), que viatgè e que viscó en Cachamir.
Lu Yen-hsun
jpg|right|thumb|Lu Yen-hsun Yen-Hsun Lu, (14 d'agost de 1983, Taoyuan, Taiwan), es un jogaire de tennis formosan. En 2010, es nº 1 en Asia.
Saint-Michel-sous-Bois
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Camelus bactrianus
Lo camèl de Bactriana o camèl domestic (Camelus bactrianus) es un artiodactil natiu de las estèpas de l'Asia de l'èst. Lo camèl de Bactriana a doas bòças dorsalas graissosas, alara que lo dromadari n'a pas qu'una.
Novak Đoković
thumb|250px|Novak Đoković. Novak Đoković, (22 de mai de 1987, Belgrad, Serbia) es un jogaire de tennis sèrbe. Foguèt nº 1 del mond e ganhèt 5 torneges de Grand Chelem. Đoković se ganhèt 43 torneges e la medalha de bronze de los Jòcs Olimpics de Pequin 2008.
Edat Modèrna de Catalonha
Introduccion
Dab lo matrimòni d'Isabel de Castelha e Ferran II en 1479 los destins dels dos reialmes se jonhon, malgrat que la Corona d'Aragon mantenguèt totas las siás institucions, fins als Decrèts de Nòva Planta, lo (1714).
Berret
Originas
Contràriament a çò que se crei sovent, lo berret es pas d'origina basca mas bearnesa. Lo mot berret proven en efièch del nom bearnés (gascon) berret, d'ont l'expression "Lo berret qu'ei bearnés !" : Lo berret es bearnés. Se pòt visitar lo Musèu del Berret a Nai, en Bearn.
Zinc
Lo zinc (de l'alemand zink) es un element quimic metallic de simbòl Zn e de numèro atomic 30. Es un metal de transicion, lo primièr del grop 12 de la taula periodica. Lo zinc es quimicament similar al magnesi, pr'amor que son ion a una talha similària e son unic estat d'oxidacion comun es +2. Zinc es lo 24en element mai abondant de l'escòrça terrèstra e ten cinc isotòps estables. La mena de zinc mai esplechada es l'esfalerita, o sulfur de zinc; los despaus esplechables pus grands es tròban en Austràlia, Canadà e als Estats Units.
Dinastia Trastamara
La nòva dinastia, mai acostumada a las faiçons de far de Castelha s'acostumava pas al pactisme que dempuèi lo sègle XIII limitava lo poder del rei en favor de las Corts Catalanas e la Deputacion del General. A las Corts de Barcelona de 1413 li calguèt cedir a las pressions en los donant mai de poder mas totun mantenguèt lo celèbre afrontament del vectigal, en 1416, amb los poders de Barcelona. Creèt ja fòrça de malèsser quand en se dirigir a las corts o faguèt en castelhan per desplaser de fòrça assistents.
Minnesòta
Geografia
thumb|left|260px|Mapa de Minnesòta, que mòstra las rotas e los rius e lacs pus importants.
Andonsh
Toponimia
Alan Novèl, citat per Miquèu Grosclaude, qu'ei per ua arradic preindoeuropèa *and, « pèira, ròc », com a Andança, Andusa o Andòrra. J. Sacaze, tanben citat per Miquèu Grosclaude, qu'ei per un teonime Andos, atestat.
Pòrt dera Bonaigua
Era Bonaigua, dita tanben pòrt dera Bonaigua (catalan Port de la Bonaigua), ei ua zòna de pas entre montanhes, a 2.072 mètres d'altitud, limítrof entre eth Palhars Sobeiran e era Val d'Aran, que junh es pòbles de Salardú damb Valéncia d'Àneu.
Autes còps, amassa damb eth pòrt de Vielha, ère un des pòqui passi de montanha que permetien arribar ena Val d'Aran, en pè e damb corrues d'animaus e merces. Era ermita e eth refugi dera Mair de Diu des Ares, ath versant pallarés, ère un punt estrategic de pòsa e refugi, es casi de tempèri. ath començament deth sègle passat se dauric un vial de tèrra, bon entath transit rodat, que damb eth temps a acabat en tot vier part dera carretèra C28.
Lanuèjols
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Chavanhac (Perigòrd)
Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vicaria de Cavanniaco (sens data), Cavanhacum, au segle XIV, e Chavanhaco, en 1514,.
Codificacion
La codificacion es una operacion que fixa de règlas o un còde, dins d'activitats fòrça divèrsas. Vejatz en particular:
Economia de Ghana
thumb|left|Plantacion d'[[ananàs a Ghana.]] En mai d'aqueles produches tradicionals, Ghana a incorporat a la siá agricultura de produches novèls amb succès, coma l'ananàs, anacards, pebre negre, nham, tapioca, banana, milh, arròs, cacauèts, blat e sorgo.
Purmèra moneda argentina
thumb|200px|left|descripcion dens lo Musèu Istoric deu Nòrd, [[Salta]] thumb|100px|Só de Mai suber la moneda
Grafia
Una grafia es una manièra d'escriure un mot o una lenga. Dins una grafia cal distinguir doas soscategorias:
Glucid
Los glucids que poden estar formats d'ua simpla molecula (com la glucòsa), (dens aqueth cas que son qualificats de monosacarids), o formar polimèrs de monosacarids (en ligant mantun sacarides enter eths) aperats polisacarids (com l'amidon o la cellulòsa).
Monosacarids
100px|left|thumb|Lo grop aldeïd, on R que pòt estar la seguida de la cadena de carbònis.right|100px|thumb|Lo grop cetòna, on R1 que e R2 que poden estar la seguida de la cadena de carbònis. Los monosacarids que son glucids constituits d'ua sola cadena de carbòni acabada per un grop aldeïd o cetòna ; los autes carbònis que son ligats a un grop idroxil (OH) ; segon lo nombre de carbònis que son : dab tres, triòsas (lo mei simple), dab quate, tetròsas, dab cinc, pentòsas e, fin finala, dab sheis, exòsas.
Luganh (Roergue)
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Giorgio Napolitano
Giorgio Napolitano (Nàpols, 29 de junh de 1925) es un politician italian. Foguèt president d'Itàlia, elegit en 2006 e tornar elegit en 2013. Demissionèt lo 14 de genièr de 2015.
Puerto Rico
Puerto Rico (en espanhòl e anglés) es un Estat insular de l'America Centrala liurament associat als Estats Units d'America. Lo nom d'origina èra Boriquen en arawak.
L'Estat de Puerto Rico inclutz l'illa principala del meteis nom qu'es montanhosa (altitud maximala a 1338 m al Cerro de Punta), e un bon nombre d'illas pichonas, que las mai importantas son Vieques e Culebra (illas Verges puertoricanas). La capitala es San Juan amb 355 074 abitants en 2015 (2 478 905 dins l'airal urban), amb las municipalitats de Bayamón, Carolina...). La segonda vila de l'illa es Ponce, amb 149 028 abitants, tamben en 2015.
La Capèla Segalar
La Capèla Segalar (Lacapelle-Ségalar en francés) es una comuna lengadociana en País d'Albi situada dins lo departament de Tarn e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Rozières-sur-Crise
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Capèla Segalar
Geografia
Situat a una desena de quilomètres del vilatge medieval de Còrdas.
Nòrma lingüistica
Definicion
Una nòrma lingüistica es un ensems de règlas convencionalas que fixan una lenga. L'operacion per fixar una nòrma lingüistica se sona la codificacion (o normativizacion), e la nòrma lingüistica n'es lo resultat. En general, una nòrma lingüistica se compausa de doas partidas:
Carrièra
Una carrièra (var. carrèr, carriera, carrièira, carrèra, charrèira, charrièira, charriera) o una rua es un espaci de circulacion dins la vila.
Sorrus
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Occitanoromanic
De lingüistas coma Wilhelm Meyer-Lübke o Loís Alibèrt an afirmat que la relacion entre las doas lengas es plan mai fòrta que lor apartenéncia a de gropes mai fondats suls estats-nacions coma lo galloromanic o l'iberoromanic.
Classificacion
De linguïstas occitans coma Pèir Bèc e Domergue Sumien an propausadas de classificacions supradialectalas de l'ensems occitanoromanic.
E-Prime
Qué es pas E-Prime
Nombroses ensenhaires d'anglés alentan estudiants a usar de vèrbs diferents d'"èsser". A eles, usatge de vèrbs mai actius fa òbra escricha mai clar e mai interessant. Aquelas enseñadores vòlon refinar d'òbras escrichas per los sieus estudiants e pas necessàriament accedisson a las idèas de Semantica Generala o E-Prime.
Carlos María de Alvear
Vadut oficiau dens l'armada espanhòla e tanben maçon, que fondè en Espanha un arram de la Lòtja deus Cavèrs Racionaus e, amassa dab José de San Martín, que partí entà Londres (on e s'amassè dab d'autes maçons sud-americans independentistas com Francisco de Miranda e Andrés Bello) puish entà Buenos Aires qui ho urosa de poder renforçar la soa armada dab dus militars professionaus.
Alvear, a maugrat deu son ròtle dens la Guèrra d'Independéncia com maçon e tanben com militar, qu'ei a còps jutjat com un tradidor e un tiran per'mor d'aver instaurada ua censura e d'aver perseguits los sons opositors e, sustot, per'mor d'aver perpausat a la diplomacia anglesa la somission e l'integracion d'Argentina dehens l'Empèri Britanic.
Bolívia
Istòria
Durant la tempsada coloniau Bolívia que ho denominada Haut Peró o Audiencia Reiau de Charcas. Lo espanhòus qu'expleitèn intensament las minas d'argent de la ciutat de Potosí. Lo Haut Peró que he partida de la Vicereiautat deu Peró abans d'estar inclús dehens la Vicereiautat de l'Arriu de la Plata a l'escadença de la soa creacion en 1776.
Euròpa Occidentala
L'Euròpa Occidentala o l'Euròpa de l'Oèst es una region politica o geografica que correspond a la part occidentala d'Euròpa.
Definicion religiosa
Occitània a una tradicion majoritariament occidentala, çò es catolica e protestanta.
I a de païses partejats entre las tradicions religiosas orientala e occidentala, coma Bòsnia e Ercegovina e Romania. En Armenia, la religion dominanta es pas l'ortodoxia, mas lo monofisisme, que se considèra pasmens coma una tradicion orientala del cristianisme.
Rozoy-sur-Serre
Rozoy-sur-Serre es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Saconin e Breuil
es una comuna francesa del departament d'Aisne e de la region de Picardia.
Jonc
S'utiliza en banastariá, per far de cubèrts e de baranhas naturaus. Abans la bogia o la candèla èra emplegat per s'esclairar.
Sempy
Geografia
Sempy Es un vilatge bastit la longitud del Braç de Brosne, riu afluent de la Canche. En amont se tròba Humbert, en aval Aix-en-Issart.
Esquiròl
Esquiròls d'America del Sud
thumb|250px|[[Sciurus granatensis]]
Cladech
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Rusca
Definicions
s'apèla rusca los teissuts extèrnes, mòrts, crebassats, que de còps s'exfòlian per placas, e que los botanistas apèlan ritidoma.
Mèste Verdièr
Biografia
Un acte nos assabenta de son maridatge, lo 5 de mai de 1806 damb Maria-Catarina Ròsa. Se pòt 'maginar que la vida dau coble es modèsta. En 1810, Antòni se'n vai capvath Baiona. Sonque dus actes - los de la neishença de dus de sos mainatges - nos gardan la tralha d'aqueth sejorn baionés. Antòni aucupa a Baiona lo pòste d'infirmèir-major a l'espitau militar. Son esposa sembla èster tornada a Bordèu abans eth, que ne harà son retorn saus bòrns de Garona qu'en 1814. A Baiona, Verdièr poiré auger hèit la descobèrta de l'òbra dau cançonèir gascon Pèir Lescar (1730-1808), qu'estut benlèu un de sos modèls.
Quercus ilex
Elements d'identificacion
L'euse es un aubre que pòt agantar d'autors situadas entre 20 e 30 m d'aut. Lo tronc es generalament cort e tortuós. Lei fuelhas son altèrnas, tilhosas e pichonas. Sa forma es variabla (entièra, dentada ò espinosa) amb un pecol cort e verd sorn. La forma de la fuelha despend de la quantitat d'aiga disponibla e vèn pus espinosa dins lei regions eissuchas. La coloracion es lusenta sus la partida superiora e pubescenta e blanquinosa sus la partida inferiora. Coma l'euse es una planta monoïca, lei flors son unisexuadas. Leis aglans son bruns, d'una longor que varia entre 1 e 3 cm. La longevitat de l'euse si situa generalament entre 200 e 2,000 ans.
Animalia
Cellulas e teissuts biologics
La cellula animala ten pas, au contrari de la cellula vegetala, de paret cellulosic, de clorofilla o de vacuòl. Aquelas cellulas son organizaas en teissuts biologics. La peu es un teissut caracteristic dels animaus. Es constituït d'un ensemble de jaç cellulars separant l'organisme de son environament exterior. De mai, au sen de l'organisme, i a d'autres teissuts caracteristics dels animaus coma los òs de l'esqueleta, lo sang o l'emolimfa. Enfin, los teissuts que compausan los animaus son generalament vivents, çò qu'es diferent dels vegetaus qu'utilizan de teissuts mòrts per sostenir son desvolopament. Dins lo cas dels animaus, la mòrt d'una partia importanta dels teissuts biologics entraïna generalament la mòrt de la totalitat de l'organisme.
Aiganha
En fach, l'abséncia de bruma e de vent permet una radiacion fòrta e un refredament important fins al punt que la vapor d'aiga contenguda dins l'aire se condensa. Las gotetas d'aiganha se forman alavetz sus totas las superfícias fredas. D'estiu, aqueste refredament es de còps pas tròp important e l'umiditat es tròp febla per permetre a l'aiganha de se depausar.
Vila
Definicion pel critèri del minimum de populacion
En França, lo lindal es de 2000 abitants aglomerats, en Espanha de 10 000, en Danemarc de 250, als Estats Units de 2500, en Islàndia de 300, en Canadà de 1000, en Japon de 30 000 a 50 000... Las Nacions unidas se referisson elas, al lindal de 20 000 abitants.
Província de Reggio de Calàbria
La província de Reggio de Calàbria (provincia di Reggion Calabria en italian oficialament, pruvincua 'e Riggiu en calabrés) es una província de la region de Calàbria en Itàlia.
Rocennac
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Masatges : los Alaris - la Bésie - Bezanes - lo Batut - Camboulas - Crayssac - Esclavissac - Espeilhac - la Gabouyte - Lagarrigue - Laumière - Mas Del Bòsc - Mas de Garrigol - lo Molin de Roudillou - la Planque - lo Pomaret - los Marges - la Roubénie - Sant-Martin - Salviganes - lo Ségala - Spourtels
Lengas masa
Las lengas masa son una de las quatre brancas de las lengas chadicas, que fan partida de la familha de las lengas afroasiaticas, e son parladas en Chad e en Cameron.
Niquèl
Caracteristicas principalas
Es resistent a la corrosion e se pòt utilizar coma recobriment, per mejan de electrodeposicion. Lo metal e qualqu'un dels seus aliatges, coma lo metal Monel, s'utilizan per manejar lo fluor e d'unes fluorurs pel fach que reacciona amb dificultat amb aquestes produches.
Bruère-Allichamps
Bruère-Allichamps es una comuna francesa, situada dins lo departament de Char e la region dau Centre.
Savòia
Formèt longtemps una poténcia politica creissenta nomenada comtat de Savòia, puei ducat de Savòia. Son centre politic foguèt d'en primier a Chamberí, sus lo pendís oèst deis Aups. Puei s'espandiguèt tanben sus lo pendís èst, despassèt la vièlha tèrra savoiarda de la Vau d'Aosta per dominar Piemont. Lèu Piemont e la vila de Turin foguèron lo centre novèu de l'estat de Savòia. Aquel estat prenguèt puei lo nom de reiaume de Sardenha en 1720, amb lo restacament de l'illa de Sardenha, e mai se restava centrat politicament en Piemont. Aqueste reiaume foguèt a son torn lo nuclèu de l'estat italian unificat, creat en 1861. Lo ducat foguèt annexat a França per lo tractat de Turin en 1860, en escambi de l'ajuda portada al rei de Sardenha dins lo projècte de reunificacion d'Itàlia.
Los Camins de Katmandó
Los Camins de Katmandó (Les chemin de Katmandou) es lo títol de doas òbras contant la meteissa istòria d'Hippies caminant cap al Nepal
Smokey Robinson
Smokey Robinson (nascut William Robinson, Jr. en 1940) es un cantaire e compostitor american dels genres R&B e soul.
Lo Panier
Lo Panier es un quartier popular de Marselha, au dessús dau Pòrt Vièlh.
Son nom ven d'una anciana tavèrna fòrça famosa que donèt son nom premier a la carriera dau Panier, puei au quartier tot entier, sota lo mesme modèl que lo quartier de la Poma.
Cobalt
Lo cobalt es un element quimic de numèro atomic 27 e de simbòl Co que se situa dins lo grop 9 de la taula periodica dels elements. Es un metal dur, ferromagnetic, de color blanc blavenc. Sa temperatura de Curie es de 1388 K. Normalament se tròba amassa amb lo niquèl, e totes dos son abitualament part dels meteorits de fèrre. Es un element quimic essencial pels mamifèrs en quantitats menudas. Lo Co-60, un radioisotòp del cobalt, es un traçador e agent de pes dins lo tractament del cancèr. Lo cobalt metallic es generalament constituït d'una barreja de doas formas allotropicas amb d'estructuras cristallinas exagonala e cubica centrada sus las facietas que la temperatura de transicion entre ambedós es de 722 K. Presenta d'estats d'oxidacion basses. Los compausats que lo cobalt a un estat d'oxidacion de +4 son pro escasses. Per contra l'estat d'oxidacion +2 es plan espandit e mai lo +3. I a tanben de complèxes importants amb un estat d'oxidacion +1.
Saint-Agnan (Aisne)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Afar Zineb Redouane
Una enquèsta preliminara es obèrta sus aquesta mòrt lo 4 de decembre de 2018, et una argeriana lo 25 de decembre.
Mejanas e lo Clap
Mejanas e lo Clap (Méjannes-le-Clap en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament de Gard e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Tilloy-lès-Hermaville
Tilloy-lès-Hermaville es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region del Nòrd-Pas de Calais.
Borgesiá
La borgesiá (var. borgesia) es un tèrme que designava dins lo corrent de l'Edat Mejana e de la Renaissença leis abitants d'una vila que tenián lei drechs de ciutats e lei drechs politics dins una vila. Puei, dempuei lo sègle XIX e lo desvolopament dau capitalisme, aqueu mòt designa tanben lei personas amb un capitau financier de remarca que fan partida dei jaç sociaus superiors de la societat.
Eccica-Suarella
Eccica è Suaredda en còrs (Eccica-Suarella en francés) es una comuna corsa, situada dins lo departament de Corsega del Sud e la region de Corsega.
Morsains
Morsains es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
Légifrance
Légifrance es lo sit web oficial del govèrn francés per la difusion dels tèxts legislatius e reglamentaris e de las decisions de justícia de las cors suprèmas e d'apèl de drech francés.
Lista dels presidents de l'Union Africana
Vaquí la lista dels presidents de l'Union Africana.
Livia Ana Tătaru
Livia Ana Tătar, o tanben Ana Tătaru (Bistrița, 15 de julh de 1927) es una lingüista romanesa, especializada en fonetica, fonologia e lexicologia.
Grands electors franceses
Vòtes indirèctes istorics
La primièra eleccion presidenciala de la V Republica se faguèt amb un collègi de 80 000 grands electors. Dempuèi lo Referendum en 1962, lo president de la Republica es elegit al vòte universal dirècte.
Los Marines
vinheta Los Marines es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Fotosintèsi
La soa eqüacion balanç qu'ei inversa de la respiracion (oxidacion deu glucòsa qui produseish aiga e dioxid de carbòni) mes, deu punt de vista quimic n'ei pas la reaccion inversa puish que l'oxigen liberat per la fotosintèsi que vien de las moleculas d'aigas mentre qui l'oxigen uilizat per la respiracion que's retroba dens las moleculas de dioxid de carbòni.
Anaïs Nin
Biografia
En 1973 recebèt lo doctorat honoris causa del Philadelphia College of Art. Foguèt elegida per l'Institut Nacional de las Arts e las Letras en 1974. Se moriguèt de càncer a Los Angeles, Califòrnia, lo 14 de genièr de 1977. Son còs foguèt incinerat e sos cendres escampilhats dins la baia de Santa Monica.
La mar (canta)
La mar que va, la mar que vien, Shebitejar tot doçament. Que'm vien díser lo conde, D'aqueths marins deu cap deu monde, Deus qui s'avè gahats, E qui n'a pas tornats.
Surinam
Religion
En causa dei diferentei periòdes d'imigracion sus lo territòri de Surinam, existisse unei religions diferentas au sen de la populacion. Lei diferentei menas de crestianisme representan 50% deis abitants (25% de protestants e 23% de catolics), l'indoïsme representa 27%, l'islam 20% e lei religions amerindianas 5%.
Condat de Trincor
Condat de Trincor o pusleu Condat de Trencor (Condat-sur-Trincou en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Ròc de Sent Circ
left|150px|thumb|Replica de la gravadura del visibla dins lo pichon musèu a l'intrada de la cauna La cauna del Ròc de Sent Circ, tanben apelada la cauna del , es un jaç preïstoric descobèrt en 1951. Venguèt site del Patrimòni Mondial de l'Umanitat de l'UNESCO en associacion amb d'autres jaces e caunas pintadas de Peiregòrd jol nom de.
Saint-Aubin (Aisne)
Istòria
Sa population actuelle est de 275 habitants pour 440 tout au long du siècle dernier.
Enzim
200px|right|thumb|Enzim TIMUn enzim qu'ei ua molecula (generaument ua proteïna mes cèrts ARNs que pòden formar enzims aperats ribozims) qui, mercés a la soa estructura e a la soa forma e pòt jogar un ròtle de catalisador, qu'ei a díser que pòt favorizar e accelerar ua reaccion quimica en bèth abaishar lo lindau energetic qui cau e qui los reactius quimics atenhin entà provocar la reaccion. Dit d'un aute biaish, sens lo catalisador, la reaccion quimica qu'ei possibla, mes que pren mei de temps e que cau hornir mei energia entà qui's debane. A la fin de la reaccion, l'enzim que demora intacte.
Roger de Llúria
Expedicion en Tunis
Acompanhèt lo rei dins l'expedicion de Tunis en 1282.
Guerra en Sicilia
L'8 de junh de 1283, afrontèt l'armada angevina dels amirals provençals Cornut e Bonví pendent la batalha de Malta, empachant lo desbarcament angevin en Sicília. Lo 5 de junh de 1284 aguèt luòc la batalha del golfe de Nàpols, pendent la quala son tropèl foguèt atacat près de Nàpols pels angevins jol comandament de Carles II d'Anjau "lo ranc", e après un primièr contacte Roger fenguèt de se retirar cap a Castellammare mas s'arrestèt cort e engatgèt lo combat al mièg de las aigas del golfe de Nàpols per destruire la flòta angevina. Prononcièt aquela frasa celèbra : « Que d'ara enlà i aurà pas mai de peis que gausa retirar sa coa se pòrta pas la bandièra a las quatre barras de nòstre Senhor Rei d'Aragon ». « Ne sol hom pens que galera ne altre vexell gos anar sobre mar, menys de
Cecilia.»
Croada contra la Corona d’Aragon
Cridat en Sicília per defendre Catalonha, obten una victòria essenciala sus la flòta francesa de Felip III l'Ardit, pendent la batalha navala de las Formigas, las 3 e 4 de setembre de 1285 pendent la crosada contra la Corona d'Aragon. Es sa victòria mai memorabla.
Vaissèls
Lo cuirassat italian Regia Marina (Royal Navy) Ruggiero di Lauria, acabat en 1881 e retirat en 1909, es estat nommat en son onor. Lo destroièr espanhòl Roger de Lauria èra un vaissèl de classa Oquendo de la marina espanhòla lançat en 1967 e mes fòra servici en 1982. La marina a egalament considerat de nommar un destroièr aerian de classa F-102 Alvaro de Bazán Roger de Lauria, mas fin finala èra apelat Almirante Juan de Borbon. L'una de las principalas unitats de paracasudistas de l'armada de l'aire espanhòla es nommada en son onor.
Jules Bianchi
2013; començament en Formula 1 amb Marussia
thumb|left|Jules Bianchi al Grand Prèmi automobil de Malàisia 2013 Jules Bianchi auriá degut rejònher Force India mas foguèt escartat al benefici d'Adrian Sutil pendent la mièjasason. Foguèt titularizat lo de març de 2013, a çò de Marussia F1 Team. Prenguèt la plaça del Brasilian Luiz Razia.
En Malàisia, impressionèt acabant trètzen e batent pel segond còp consecutiva son coequipièr e los dos Caterham, en qualificacion e en corsa. Al grand prèmi de Bahrayn, Jules Bianchi foguèt batut per la Caterham de Charles Pic, mas batèt coma dempuèi lo començament de l'an batèt son coequipièr. A Mónegue, abandonèt pel primièr còp de la sason après una sortida de pista a Santa Devòta causèt per un problèma de frens. A partir de la mièjasason, coneguèt qualques corsas mai dificila a causa d'una Marussia mens fiabla e mens performanta.
Acid nucleïc
Acid desoxiribonucleïc (ADN)
300px|right|thumb|Comparason enter las macromoleculas d'ARN (a esquerra) e d'ADN (a dreta) : cadenas simplas o dobla, uracila en lòc de guaniana, ribòsa en lòc de dexoribòsa.
Frederic Mistral
Biografia
En 1847 recebèt lo Bachelierat a Nimes e tornèt a Malhana. Entamenèt un poèma de quatre cants que se sonava  Lei Meissons <Li Meissoun>  que se publiquèt pas alora (mai que foguèt représ pus tard dins Leis Isclas d'Aur <Lis Isclo d'Or>). Escriguèt tanben a l'encòp quauquei poèmas republicans en francés.
Traduccions
La poemo de Rodano
La Palma del Condado
vinheta La Palma del Condado es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
Fèrre
Utilizacions
Leis utilizacions sota sa forma pura son relativament raras e limitadas a quauquei domenis, magerament dins l'alimentacion o per la fabricacion de supòrts d'enregistrament magnetics. Ansin, la màger part de la produccion es utilizada per la fabricacion d'aliatges coma fonda e acier.
Cordinhã
Cordinhã es una freguesia portuguesa del concelho de Cantanhede, de 10,25 km² de superficia. Comptava 1.034 abitants en 2011 e doncas una densitat de populacion de 111,3 hab/km².
Escaluènha
Espandiment
vinheta|Produccion mondiala de cebas e escaluènhas Lo centre d'origina de l'escaluènha seriá situat en Asia centrala (Iran, Turcmenistan...) Fòrça espècias parentas existisson encora a l'estat fèr dins aquesta region.
Principalas varietats
Mai de 55 varietats son inscrichas al Catalòg europèu de las espècias e varietats
Lista de lengas del Mond
J
Japonés | Javanés | Judeoespanhòl
Província d'Alexàndria
La Província d'Alexàndria (en italian provincia di Alessandria) es una província de la region de Piemont en Itàlia.
Paraguai
Paraguai (escrich tanben Paragüai) (en lenga guaraní Paraguái, en espanhòl Paraguay) es un país e un estat d'America del Sud qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta Bolívia al nòrd, Brasil a l'èst e Argentina al sud e a l'oèst.
L'independéncia
Paraguai aprofichèt lei trèbols tocant l'Empèri Espanhòu per declarar son independéncia en 1811. Una junta se formèt rapidament per defendre lo país e arrestar una expedicion argentina que voliá lo « liberar » un segond còp. En mai, José Gaspar Rodríguez de Francia proclamèt oficialament l'independéncia de Paraguai a respèct d'Espanha e dau Rio de la Plata.
Lo periòde de Carlos Antonio Lopez
Après lo decès de José Gaspar Rodríguez de Francia, son nebòt Carlos Antonio Lopez li succediguèt. Coma son oncle, gardèt lo poder fins a sa mòrt (en 1862). Gardèt lo modèl autoritari en plaça mai acomencèt una modernizacion de l'economia dau país e liberalizèt lo mond intellectuau (creacion de jornaus... etc.). Dins lo corrent deis annadas 1850, la dubertura de Parana a la navigacion permetèt de rompre l'isolament geografic de Paraguai. Aquò permetèt la creacion d'industrias modèrnas coma un centre siderurgic, un arsenau ò un talhièr navau.
Economia
De veire: Economia de Paraguai.
Dolar estatsunidenc
Règlas de gestion
En moneda fiduciària, l'usatge dau dolar es frequent dins fòrça Estats. Mai de 50% de son en cors es tengut dins de depaus realizats en defòra deis Estats Units. En mai d'aqueu país, es tanben oficialament utilizat per 11 Estats e per un territòri neerlandés deis Antilhas.
Phil Hill
Philip Toll Hill, Jr, mai conegut coma Phil Hill (Miami, 20 d'abril de 1927 - Salinas, 28 d'agost de 2008) foguèt un pilòt automobil american. Venguèt campion del mond de Formula 1 en 1961.
L'Aujariá Bassa
Prigond d'aperaquí e long d'aperaquí, lo site es pas estat complètament cercat. Se compausa en efièch de dos abrics: l'abric classic e l'abric de las Marselhas. Quand Edoard Lartet excavèt lo site al cors dels ans 1860, enregistrèt pas amb precision l'estratigrafia del jaç, que seriá fixada als environs de la Primièra Guèrra Mondiala: s'i destria 4 estadis del Magdalenian, de III a VI, durant la Glaciacion de Würm. Demest los 600 objèctes trobats, cal remarcar mantuna òbra magdaleniana coneguda, entre d'autras una estatueta de femna amb lo cap copat apelada descobèrta pel marqués de Vibraye vèrs 1864 en mai d'una pichona placa apelada.
Escandi
Precaucions / toxicologia
La posca d'escandi metallic es inflamabla.
Província de Lodi
La Província de Lodi es una província de la region de Lombardia en Itàlia.
La Micòca
Istoric
Al començament dels ans 1970, la sequéncia foguèt revisada un primièr còp per Henri Laville e Joan Felip Rigaud, puèi aqueste darrièr en associacion amb André Debénath i condusiguèt de cavaments novèls de 1989 a 1997.
Éguilly
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cauna del Grand Ròc
Descripcion
Sas formacions excentricas extraordinàrias evòcan un bòsc de cristallizacions calcàrias fòrça divèrsas: estalagmitas, concrecions excentricas, estalactitas fistulosas, triangles, colomnas, drapariás.
Union Catalanista
L'Assemblada de Reus
La Segonda Assemblada se celebrèt lo 28 e 29 de mai de 1893 a Reus, ont i participèron 264 delegats (d'eles 44 avocats e 16 mètges) e se completèron las basas de 1892 ne los temas de referents a lenga, impremta, educacion, eleccions e relacions internacionalas. Prepausèron fomentar l'usatge quotidian e abitual del catalan, ne demandar l'ensenhament e fomentar l'edicion de libres. Acordèron tanben l'organizacion pel catalanisme e mejans per portar a la practica los principis regionalistes, en participant a la vida politica activa e se coordinar amb autres nacionalismes e regionalismes periferics. Se discutiguèt s'Union Catalanista li caliá se convertir en partit politic e se presentar a eleccions, mas daissèron aquela comesa a la Liga Regionalista. Emili Saguer e Olivet prepausèt la creacion d'un estat catalan. Lo 21 de decembre s'acordèt celebrar una nòva assemblada a Balaguer e votar un nòu conselh permanent qu'agirà tanben coma comission sus la tributació a Catalonha:
Apoliticisme VS partidisme
Simultanèament, lo general Camilo García de Polavieja y del Castillo sondejà los catalanistas a la recèrca de supòrt politic. Coma responsa, lo 15 de setembre del 1898 l'Union li envièt un manifèst ont li ofrisson supòrt en escambi de l'autonomia (Basas de Manresa) previst en una Deputacion Generala de Catalonha amb amplas atribucions, quitament militaras e de moneda. Lo general, per contra, los ofrís solament un concèrt conomic, una deputacion unica, una reorganització municipala, ordenament juridic catalan e competéncias per organizar l'ensenhament professional. Lo 15 d'octòbre l'Union, presssionada per l'Associacion Populara Regionalista, La Renaissença e autres grops, o refusa, causa que provocarà d'afrontaments entre los moderats de la Liga de Catalonha e los radicales coma Josep Maria Ròca e Heras e Domènec Martí e Julià. Coma resultat, lo 22 de novembre demissionèt lo Conselh Permanent e foguèt escuelhuda una de nòva formada de:
genièr de 1900 o faguèt La Votz de Catalonha e la Liga de Catalonha e lo 7 d'octòbre
Crisi
Del 1900 al 1904 l'Union dintrèt en crisi a causa del protagonisme pres pels desparièrs sectors. L'integrista (Guimerà, Permànyer, Aldavert) defendiá las Basas de Manresa coma tèxtes irrenunciable, voliá pas participar a politica ni se presentar a eleccions. Lo sector renovador (Folguera, Ròca) èra partidari de pactar amb la Liga de Catalonha e que ne foguèsse la siá votz politica. Per aquel motiu l'Union restarà marginalizada de la direccion politica del catalanisme, e se consacrarà a la propaganda, tot en impulsant l'amassada del Pi de las Tres Brancas e fèstas nacionalas coma lo Còrpus de Sang.
Epilòg: Partit Politic
Dempuèi alavetz l'Union va gaireben desaparéisser, malgrat que restèt marginalment coma partit independentista radical que foguèt desplaçat pauc a pauc per Estat Catalan. Lo 1921 una delegacion foguèt presenta a París en l'aumenatge al soldat desconegut, per far un omenatge als Volontaris Catalans en la Primièra Guèrra Mondiala. Lo 1932, obtenguèt un banc dins lo Parlament de Catalonha lo membre de l'entitat Joan Solé e Plan que se presentèt en la coalicion Esquèrra Catalana liderada per ERC. Malgrat que Solé se considerèt totjorn un deputat de la UC, recebèt la desautorització de la direccion de la UC perque utilizèsse pas la siá condicion de membre destacat de la meteissa coma presentacion electorala. Encara lo 1933 la direccion de UC li calguèt reïterar que Solé representava pas coma deputat aquela organizacion.
Bibliografia
Viquipèdia_CAT
Erlangen
Erlangen es una vila alemanda de Francònia Mejana, un estat de Bavièra, situada a la confluéncia dels flums Regnitz e Untere Schwabach. Comptava 105.412 abitants en decembre de 2012, çò que fa d'ela una de las ciutats principalas de l'airal metropolitan de Nurembèrg, e amassa partetjan l'Universitat d'Erlangen-Nuremberg.
Juniperus oxycedrus
Lo cade es un arbrilhon mediterranèu de la familha Cupressaceae, caracterizat per sas fuèlhas ponchudas munidas dessús de doas bendas blancas destriadas e sos còns bèls roginós a maduresa, al cap de dos ans.
Timbaler del Bruc
La legenda del Tamborinaire del Bruc
L'importància de las batalhas del Bruc es que trinquèron amb lo mite de la invencibilitat de l'armada de Napoleon.
Revision
I a tanben de dobtes sus l'identificacion d'Isidre Lluçà coma lo tamborinaire del Bruc, recebut qu'en lo moment de la batalha aviá ja 17 ans e, doncas, auriá pres part a la lucha.
Bibliografia
Viquipèdia_CAT
Afar Malik Oussekine
Dos jorns après, lo projècte de lei Devaquet es anullat. Quatre jorns après, lo dimècres 10 de decembre, d'autres marchas silenciosas an lòc pertot en França, los sindicats de salariats apelant a s'i anar e amenant lors servicis d'òrdre.
Quimia organica
La reünificacion amb la quimia inorganica
En 1828, lo quimista prussian Friedrich Wöhler (1800-1882) descurbiguèt per azard un mejan de sintetizar l'urèa (un compausat organic) a partir d'una reaccion entre l'amoniac e l'acid cianic (dos reactius mineraus). Se l'urèa es una molecula simpla, aqueu resultat foguèt una revolucion car mostrèt la possibilitat de sintetizar de compausats organics amb de produchs inorganics. Marquèt la fin definitiva de la « força vitala » e permetèt d'unificar lei quimias organica e minerala au sen d'una meteissa disciplina.
Xavier Cugat
thumb|right|Xavier Cugat
Thérouanne
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Garac
Garac (Garac en francés) es una comuna gascoa situada dens lo departament de la Hauta Garona e la region administrativa d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Sanlúcar de Guadiana
Sanlúcar de Guadiana es un municipi de la província espanhòla de Huelva e de la Comunautat Autonòma d'Andalosia.
.montblanc
(de Mont Blanc, montanha en Arpitània) es un nom de domeni generic depausat per l'entrepresa soïssa Richemont. Es en servici dempuèi lo 5 de junh de 2015.
Província de Matera
La Província de Matera es una província de la region de Basilicata en Itàlia.
Justo José de Urquiza
Justo José de Urquiza y García (1801-1870) militar (general), foguèt president d'Argentina entre 1854 e 1860.
La Thieuloye
es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Sant Urcise
Segon Joan Francés Blanc, la comuna parla lengadocian mas confronta l'auvernhat.
Pincé
Pincé es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Graham Hill
Norman Graham Hill, mai conegut coma Graham Hill (Hampstead, Londres, 15 de febrièr de 1929 - Arkley, 29 de novembre de 1975) foguèt un pilòt de Formula 1 anglés. Venguèt campion dins sa categoria en 1962 e 1968. Moriguèt tragicament dins un accident d'avion en 1975. Son filh Damon Hill es tanben pilòt automobil.
Lipid
Leis acids gras
En bioquimia, leis acids gras son una categoria de lipids que gropa principalament leis acids carboxilics alifatics e sei derivats (acids gras metilats, idroxilats, etc.) e l'ensemble deis eicosanoïds. An un ròtle fondamentau dins l'estructuracion dei membranas plasmicas deis eucariòtas e dei bacterias. Son tanben una fònt importanta d'energia metabolica car permèton d'estocar mai d'energia que lei glucids. Leis acids gras pòdon èsser sintetizats per l'organisme gràcias a un ensemble de procès metabolics dichs « lipogenèsi ». Pasmens, pòdon tanben èsser obtenguts per lo mejan de l'alimentacion.
Vame
Classificacion
Lo vame es una lenga chadica classada per Gravina (2014) dins la branca biu-mandara, ont fòrma lo grop hurza amb lo mbuko.
Rufequés
Una petita franja orientala dau Rufequés se tròba en Occitània, dins l'actuala Charanta Occitana.
109P/Swift-Tuttle
109P/Swift-Tuttle es un cometa periodica descobèrta independentament per Lewis Swift lo 16 de julhet de 1862 e per Horace Parnell Tuttle lo 19 de julhet de 1862. La cometa apareguèt tornarmai en 1992 e foguèt redescobèrta per l'astrònom japonés Tsuruhiko Kiuichi. Es la cometa que causa la pluèja de meteòrs coneguda coma Perseids.
Coire
Lei productors principaus au començament dau sègle XXI son Chile e Peró (que dispausan de minas gigantas dins leis Andes), Austràlia, Còngo e China. Pasmens, l'aumentacion de la produccion a de dificultats per contentar la demanda e la valor dau coire es en aumentacion regulara dempuei leis ans 2000. En parallèl, la difusion de saus de coire dins l'environament causa de problemas de pollucions car leis ecosistèmas aqüatics i son sensibles.
De l'Antiquitat a la Revolucion Industriala
De l'Antiquitat a la Revolucion Industriala, lo coire es un metau es utilizat sus totei lei continents. L'usage dau coire natiu demorèt limitat per sa malleabilitat. Foguèt donc subretot utilizat per fabricar de joièus e de monedas (sovent primitivas ). Dins certanei regions, especialament en Egipte, en Grècia e en Mesoamerica, lo coire aguèt d'aplicacions medicalas liadas a sei proprietats antisepticas.
Caracteristicas fisicas
thumb|right|[[Fotografia d'una mòstra de coire natiu.]]
Caracteristicas quimicas
thumb|right|[[Fotografia d'una solucion aquosa d'ions cuprics Cu2+.]]
Lo coire a quatre estats d'oxidacion principaus :
Ocurréncia
thumb|right|[[Fotografia de cristaus de malaquita.]]
Industria mecanica e construccion
Dins d'autrei sectors, lo coire es utilizat en construccion navala dins d'aliatges coire-niquèl per fabricar de pèças capablas de resistir a la corrosion. En arquitectura, permet de realizar de proteccions de superficia e de decorar de monuments gràcias a la coloracion verda de sei compausats.
Cojors
Istòria
Au temps de la creacion daus departaments en 1790, la comuna fasiá en prumier partida de la Corresa abans d'èstre estachada a la Dordonha, entau coma autras nueu comunas, en 1793. Èra dins lo canton d'Autafòrt que dependiá dau districte d'Eissiduelh. En 1800, quand suprimiguèron los districtes, lo canton d'Autafòrt fasquèt partida de l'arrondiment de Periguers.
.amex
(acorcha d’American Express, nom de marca) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 8 d’agost de 2016.
Còdi penal (França)
drecha|sens_quadre|157x157px Lo còdi penal es la codificacion del drech penal francés. Foguèt intrada en vigor lo 1èr de març de 1994 per remplaçar lo còdi penal de 1810, e qu'òm apela d'ara enlà lo còdi penal ancian dins las raras decisions devent encara l'aplicar.
Évires
Geografia
Évires Es una municipalitat classificada dins zòna montanha amb una altitud mièja de 774 m (min. 593 m, max. 955 m).
Lingulata
Los Lingulata son una de braquiopòdes, demest los mai ancians braquiopòdes qu'aguèssen existit ja abans lo Cambrian (mai de 550 MA). Las formas actualas son longtemps estadas consideradas coma de fossils vivents, e o son de còps encara pels paleontològs, perque sola lor cauquilhas èra estudiadas. Gràcias a de descripcions recentas de lor anatomia tant çò las formas actualas coma fossilas, lor evolucion morfologica es estada mesa en evidéncia e los concèptes ancians - considerats encara coma tradicionals - son pauc a pauc abandonats. Çaquelà, los Lingulata presentan de formas de cauquilhas fòrça variadas, quitament çò las espècias actualas. Aquestas apartenon a las doas superfamilhas dels Linguloidea (familha dels Lingulidae : genre Lingula e Glottidia) e dels Discinoidea (familha dels Discinidae : genres Pelagodiscus, Discina, Discinisca, Discradisca).
Compositor
Un compositor es un musician que compausa de musica, es a dire qu'organiza d'elements coma de tèmas melodics, ritmes, progressions armonicas e lor dona una estructura. Dins la musica classica occidentala, los ròtles del compositor e de l'interprèt son plan diferenciats: lo compositor escriu una pèça musicala e per aquò se servís d'un sistèma de notacion musicala. Puèi los interprèts executan aquesta pèça, generalament amb un respècte absolut per çò qu'es estat escrich per lo compositor, e conservan sonque un pauc de libertat per decidir sus las nuanças interpretativas.
Aquò es pas comun en d'autres tipes de musica. La musica pòt èsser improvisada: doncas interprèt e compositor venon la meteissa persona. En d'autres cases, coma dins lo jazz o lo flamenc, l'interprèt, siá que sone sa pròpria musica, siá qu'execute d'òbras tradicionalas o d'autres compositors, a plan de libertat per las modificar. Mas tanben dins la musica classica, i pòt aver mai de libertat. Los compositors pòdon crear de variacions sus d'òbras d'autres e, en qualques epòcas de la musica classica, lo compositor podiá laissar un òbra "mièg escricha" per que l'interprèt faguèsse sas variacions. Dins un concèrt de solista amb orquèstra, per exemple, o dins las arias de Rossini o d'autres compositors del bel canto, i aviá de fragments apelats cadéncias, ont lo compositor se limitava a escriure una basa armonica e puèi l'interprèt creava sas variacions. Qualques compositors de musica contemporanèa an tanben utilizat de procediments similars per laissar a l'interprèt mai de libertat.
Senta Aulària d'Òlt
Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Courcelles (Meurthe e Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Ròcafuèlh
Toponimia
Ròcafuèlh es atestat en 1241-1242, Rocafolium. Ròcafuèlh es un nom d'epòca medievala qu'assembla un nom occitan, ròca, resultat de *rocca, mot prelatin, e un autre mot occitan, fuèlh, del latin folium. Ròca designa una montanha o un puèg rocassut, puèi pren lo sens de castèl fòrt; fuèlh marca la preséncia d'arbres.
Saint-Christophe-à-Berry
Geografia
thumb|left|La D 13 trauèssa la localité del Nòrd al Sud.
Pebron
Espandiment
Es cultivada dins lo mond entièr, dempuèi que foguèt introducha dins l'ancian mond a la fin del sègle XV. S'espandiguèt plan aisidament subretot jos la forma picanta. Lo pebron doç sembla s'èsser espandit mai tard, a la fin del sègle XVIII en Euròpa.
Aspèctes economics
(q/ha) ! scope="col" |Production
Pesticids
Segon un estudi la DG Sanco de 2001, l'endosulfan foguèt trobat dins 31,7 % de pebrons testats. A saber que l'endosulfan es ara enebit d'utilizacion en Euròpa qu'es tròp polluent per l'environament e tròp dangierós per la santat umana e animala.
Bournonita
La bournonita es un minerau gris ò negre. D'una duretat de 2,5 a 3 e d'una densitat compresa entre 5,8 e 5,86, es compausada de sulfoantimoniur de plomb e de coire (PbCuSbS 3 ) que forma de cristaus prismatics, trapòts, estriats e de còps maclats en forma de crotz. Pasmens, lei cristaus son rars e lo minerau se presenta generalament sota la forma d'agregats granulars. Son esclat es metallic. La bournonita es solubla dins l'acid nitric en laissant dins la solucion de residüs de sofre, d'antimòni e de plomb. Es pas fluorescenta e sa temperatura de fusion es bassa.
Compay Segundo
Lo nom vertadièr de Segundo èra Máximo Francisco Repilado Muñoz nasquèt e visquèt a Santiago de Cuba. A mai d'èsser un compositor e cantaire famós conegut per totes los fans de la musica, èra tanben l'inventor de l'armonic (armónico), un instrument que se sembla a una guitarra de sèt còrdas.
Prediguèt que viuriá fins a 115 ans, mas se moriguèt d'una insufisença renala a la Havana, vint ans abans sa prevision.
Acid desoxiribonucleïc
Los nucleotids
Un nucleotid qu'ei compausat d'un acid fosforic (H3PO4) d'un sucre pentòsa (la desoxiribòsa) e d'ua basa, enter quate possiblas :
Complementaritat de las basas
Dens ua cadena d'ADN, las basas qu'estableishen ligams idrogèns enter eras. Aqueth ligams que segueishen ua regla de complementaritat : l'adenina que s'apareish dab la timina mentre qui lo parion de guanina qu'ei la citosina.
Exòsa
Las ueit D-aldoexòsas
<PRE> CH=O          CH=O          CH=O            CH=O |             |             |               |   HC-OH        HO-CH           HC-OH         HO-CH |             |             |               |   HC-OH          HC-OH       HO-CH           HO-CH |             |             |               |   HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH |             |             |               |   HC-OH          HC-OH         HC-OH           HC-OH |             |             |               |    CH2OH          CH2OH         CH2OH           CH2OH D -Allòsa      D -Altròsa     D -Glucòsa       D -Manòsa
las quetoexòsas
La cetoexòsas que son provesidas de tres carbònis quiralitatquiraus e qu'an donc ueit estereoismèr possibles (23) des quaus sonque quate D -isomèrs e son presents dens la natura: <PRE> CH2OH       CH2OH         CH2OH        CH2OH |           |             |            |   C=O          C=O           C=O          C=O |           |             |            |  HC-OH      HO-CH           HC-OH      HO-CH |           |             |            |  HC-OH        HC-OH       HO-CH        HO-CH |           |             |            |  HC-OH        HC-OH         HC-OH        HC-OH |           |             |            |   CH2OH        CH2OH         CH2OH        CH2OH D -psicòsa   D -fructòsa    D -sorbòsa    D -tagatòsa </PRE>
Gérard Larcher
Après que foguèt designat candidat del grop UMP contre Jean-Pierre Raffarin, foguèt elegit president del Senat lo 1 d'octobre de 2008. Pendent son primièr mandat, menèt una reorganizacion de contunh de l'institucion. Candidat a sa succession en 2011, après la victòri de l'esquèrra a las eleccions senatorialas, foguèt vencut pel socialista Jean-Pierre Bel.
Norman Robert Foster
Biografia
thumb|Norman Foster 250px|thumb|esquerra|Torre Swiss Re, Londres 250px|thumb|Lo Reichstag a Berlin après de la restauracion de Norman Foster en [[1999.]] drecha|thumb|200px|[[Commerzbank Tower|Torre del Commerzbank]] Estudièt l'arquitectura dins l'Universitat de Manchester e obtenguèt una borça per contunhar sus estudis a l'Universitat de Yale
A çò nòstre Foster realizèt en 1993 lo Carré d'art de Nimes e lo Licèu Albert Camus de Frejús e sustot en 2004 lo Viaducte de Milhau. La darrièra òbras son en 2013 lo reamenatjament e la reorganizacion del Pòrt Vièlh de Marselha e en 2014 un imòble de lotjaments La Porte Romaine a Nimes
Manois
Manois es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nauta Marna e la region de Champanha-Ardena.
.origins
("originas", en anglés) es un nom de domeni generic depausat per The Estée Lauder Companies Inc. . Es en servici dempuèi lo 24 de decembre de 2015.
Marans
Comunas vesinas
400px|gaucha||Distanças e posicion relativa
La Ricamarie
La Ricamarie es una comuna francesa, situada dins lo departament de Léger e la region d'Auvèrnhe Ròse Aups.
Colòures
thumb|right|250 px|Pont sus [[Loa a Colòures]] Colòures (Coulaures en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, administrada per lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Toponimia
La prononciacion es [ku’lɔwrej].
Potassi
Es un metal alcalin mòl, d'aspècte blanc metallic (leugièrament blavàs) que se tròba naturalament ligat a d'autres elements dins l'aiga de mar e dins de minerals nombroses. S'oxida rapidament al contacte de l'aire e reagís violentament amb l'aiga. Sembla quimicament lo sòdi.