cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camp magnetic terrèstre
Edat e origina
Lo camp magnetic terrèstre es engendrat pels movements de conveccion del nuclèu extèrne de nòstra planèta, constituit de metal liquid (subretot Fe e Ni). Aqueste nuclèu extèrne fonciona coma una dinamo autoexcitada (o autoentretenguda), es a dire que lo camp magnetic es a l’origina dels corrents electrics que d’espereles provòcan lo camp (imbricacion de l'induccion electromagnetica e de la lei de Biot e Savart). La conveccion es plan segur solutala (a causa dels gradients de concentracion) puslèu que termica (deguda a de gradients de temperatura), e d’en primièr ligadas a la creissença del nuclèu intèrne: lo fèrre-niquèl solid essent mens ric en elements dissolguts que lo liquid, la cristallizacion d’aqueste liquid enriquís la basa del nucèu extèrne en elements dissolguts; aquestes essent mai leugièrs que Fe e Ni, lo liquid metallic prigond tend a tornar pujar jos l'efièch del principi d'Arquimèdes>.
Lo nuclèu intèrne es pasmens tròp jove per que lo mecanisme çai dessús aja podut foncionar fa mai de 1,5 Ga. Un autre procediment de conveccion solutala auriá alara estat l'exsolucion d'oxid de magnèsi MgO, degut a refregiment progressiu del nuclèu (alors entièrament liquid). MgO es en efièch soluble dins lo fèrre liquid de fòrça nauta temperatura. Una quantitat importanta de MgO a podut èsser dissolguda dins lo nuclèu pendent l'accrecion de la Tèrra, e subretot a l’escasença del gigantèsc impacte a l'origina de la Luna.
Descripcion
vinheta|Lo camp magnetic terrèstre se pòt veire coma aquete d'un asimant drech. Lo camp magnetic terrèstre pòt se compârar, de primièra aproximacion, a aqueste d'un asimant drech (o d'un dipòl magnetic, o d'una bobina plana parcorreguda per un corrent electric), de moment magnetic. en 2000. Lo punt central d’aqueste asimant es pas exactament al centre de la Tèrra, se trapa un centenat de quilomètres del centre geometric. Aquesta aproximacion deu pas far obliar que lo camp a de compausantas multipolaras que l'intensitat, pasmens se plan mai feble que la compausanta dipolara, es pas negligibla, per exemple pendent una inversion del camp magnetic terrèstre que vei l'aflaquiment de l'intensitat del dipòl tanplan a que las compausantas non dipolaras vengan predominantas.
Un bloquièr protector per la vida
Lo nuclèu extèrne (liquid) que genèra lo camp magnetic terrèstre global, se refregís pro lentament. Lo nuclèu intèrne (solid) grossís per la solidificacion del metal liquid del nuclèu extèrne en contacte amb lo nuclèu intèrne. S’estima que lo nuclèu extèrne serà (gaireben) entièrament solidificat dins unes milerats d'annadas, e qu'en consequéncia lo camp magnetic global aurà alara desaparegut.
Saran
Geografia
La ville est située au nord d'Orléans, en lisière des régions naturelles de la forêt d'Orléans au Nòrd-Est et de la Beauce au Nord/Nord-Ouest, dans l'aire urbaine et l'unité urbaine d'Orléans.
Istòria
De las rèstas d'un talhièr de poterie, en datant del Mièja Edat, an #èsser trobats. Una aucupacion mai anciana (edat del fèrre, periòde de Hallstatt, fins a la nautor mièja edat) a testificat per registres sus la ZAC de las òrtas.
Vaudaina
Sa vila principala es Montelaimar.
Canton de Granhòs
Istòria
Lo canton que's creèt pendent la Revolucion, normaument en 1790.
Espaci interstellar
Composicion e fasas
Per massa, 99 % del mitan interstellar pren una forma de gas, amb 1 % sota fòrma de posca. D’entre aqueste gases, 89 % dels atòms son d'idrogèn, 9 % d'èli e 2 % d'atòms d'elements mai pesucs (nomenats metals dins lo lengatge astronomic) qu’aquestes dos. L'idrogèn e l'èli son de produchs de la nucleosintèsi primordiala alara que los elements mai pesucs son lo resultat d'enriquiment pendent l'evolucion de las estelas. De moleculas son tanben observadas dis los nebulosa (lat. nebulae) del mitan interstellar, las mai abondantas essent H2 e CO. Son tanben observats OH, H <sub id="mwMA">2 O, CN, CS, HCN, H <sub id="mwNA">2  CO e de centenats d'autres (subretot dins la nebolosa d'Orion). De moleculas encora mai massissa son tornadas: C60 (fullerèn), de HAP, d’acids aminats entre autres. Dins lo mitan interstellar, lo gas e las granas de poscas son d’en primièrs mesclat. Un mitan interstellar es present dins totas las galaxias espiralas, espiralas barradas e irregularas. Es gairebe, inexistent dins las galaxias ellipticas e lenticularas. La posca interstellara se presenta jos la forma de granas plan fòrça primas, que la talha tipica es de l'òrdre d'un fraccion de micron. La composicion quimica de las granas de poscas interstellara es variada: S’i trapa de grafit, de silicats, de carbonats, etc. Las poscas interstellaras (ex. : la fasa solida) comptan per gaireben 1 % de la massa totale del mitan interstellar.
Poliomieliti
La poliomieliti, de còps dicha paralisia espinala infantila, es una malautiá infecciosa e fòrça contagiosa causada per lo poliovirüs. Especificament umana, es transmesa per via digestiva e es generalament asimptomatica ò benigna. Pasmens, dins quauquei cas (1‰ en l'enfant, 75‰ en l'adult), pòu atacar de neurònas e entraïnar de sequelas grèvas (paralisia dei cambas...). Se lei foncions respiratòrias son tocadas, la malautiá pòu tuar lo pacient. Dins totei lei cas, i a ges de tractament curatiu. En revènge, de vaccins eficaç existisson.
De l'Antiquitat a la descubèrta de la natura epidemica de la malautiá
La poliomieliti es una malautiá anciana que son existéncia es atestada en Egipte tre l'Antiquitat. D'efiech, leis arqueològs an descubèrt l'esquelèta d'un individú tuat per l'infeccion vèrs 3,400 avC. De mai, divèrseis ieroglifs presentan de personatges patissent d'andicaps caracteristics coma d'amiotrofias de la camba. En Grècia e dins l'Empèri Roman, de descripcions de paralisias atribuidas a Ipocrates (vèrs 460-377 avC) e a Gallien (218-268) podrián tanben correspondre amb de manifestacions de la malautiá.
La revirada dei premiers vaccins e la descubèrta dei diferentei socas viralas
Aquela evirada permetèt de revelar de resultats publicats en 1931 mai passats inapercebuts. D'efiech, dins un estudi menat sus de mòstras prelevadas dins de regions diferentas, Frank Macfarlane Burnet (1899-1985) e Jean MacNamara (1899-1968) avián descubèrt l'existéncia de doas socas viralas diferentas. Aqueu resultat foguèt mau acceptat car proveniá de cercaires totalament desconeguts d'aqueu temps. Pasmens, après 1935, entraïnèt l'identificacion de socas nombrosas e dei tres tipes de poliovirüs.
Diagnostic
Dins totei lei cas, lo diagnostic necessita una confiermacion de la preséncia d'anticòrs especifics dau poliovirüs. Per aquò, se preleva generalament una mòstra de faringe. Es possible d'utilizar d'autrei teissuts ò fluids coma lo liquid cefaloraquidian. Pasmens, lei metòdes complèxs son normalament adoptats dins lo cas de situacions complèxas onte la preséncia de la malautiá es pauc clara.
Miranda Lambert
Foguèt maridada de 2011 a 2015 al cantaire de country Blake Shelton.
Vilanova de Segrià
Vilanova de Segrià es un municipi de la província catalana de Lhèida e de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha.
Nieurlet
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Valentinés
Lo gentilici es valentinés -esa.
Guillem de Ribes
Non demora pas res de la sieuna òbra literaria, mès es citat en una satira poetica de Pèire d'Auvèrnhe.
Ancinnes
Ancinnes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sarta e la region dels Païses de Léger.
Boeing 717
thumb|Un Boeing 707, a Tolosa-Blanhac Boeing 717 es un avion comercial de reaccion, de fuselatge estrech, de cort o mejan corrièr, fabricat per la societat americana Boeing. Realizèt lo primièr vòl lo 2 d'octobre de 1998.
Cecil Frank Powell
Biografia
Moriguèt dins la vila de Milan lo 9 d'agost de 1969.
Compans-Caffarelli
Es un quartièr d'afars amb vocacion regionala, que concentra mai de 200,000 m² de burèus, d'ostalariás, de lotjaments. Es desseparat en dos per lo Jardin Public de Compans-Caffarelli contenent un jardin japonés.
Étrun
Istòria
La municipalitat a installat sus la localizacion d'un ancià oppidum (aglomeracion fortificada celtique) #que se'n pòt encara discerner las remparts en la topographie. S'agissiá de manièra versemblant de la capitala de las Atrébates, vilatge gaulois en ocupant lo Sud-Es del Passatge-de-Calava.
La commune est installée sur l'emplacement d'un ancien oppidum (agglomération fortifiée celtique) dont on peut encore discerner les remparts dans la topographie. Il s'agissait vraisemblablement de la capitale des Atrébates, peuple gaulois occupant le Sud-Est du Pas-de-Calais.
Lucha de las classas
Aquel analisi, qu'aqueriguèt una autonomia al respècte de l'encastre marxista, foguèt utilizada per fòrça sociològs, filosòfs, e teoricians politics.
Perspectiva marxista
Segon la perspectiva marxista, l'istòria de la societat fins ara rebat la division de la societat en classas socialas (« òme liure e esclau, patrician e plebeian, baron e sèrv, mèstre de juranda e companhon, dins un mot opressors e oprimits ») que s'opausan dins una lucha ininterrompuda, a vegada declarada, a vegada amagada, pacific o non. La societat capitalista modèrna, en capvirant las divisions en òrdres de la societat feudala aboliguèt los antagonismas de classa, mas los remplacèt per de nòus. Tanben los simplifiquèt, e ara, la « societat se divisa en mai en dos vasts camps enemics, en doas grandas classas diametralament opausada: la borgesiá e lo proletariat ».
Criticas ideologicas
Lo concèpte de lucha de las classas foguèt criticat dempuèi lo sègle XIX amb mai d'un biais de vejaires teorics, a l'entorn de la nocion de lucha.
Division de la societat
De conciliacions del concèpte de lucha de las classas e dels ideals crestians foguèron pasmens ensejats coma amb la teologia de la liberacion, desvolopada dins los ans 1960-1970 en America Latina. Lo papa Joan Pau II pasmens lausava la permanéncia de la doctrina sociala oficiala de Gleisa, declarant per exemple en 2002, al subjècte de l'occupacion de las tèrras al Brasil: . La doctrina sociala de la Glèisa opausa donc a la lucha de las classas l'idèa d'una « associacion de las classas » :  dich l'enciclica (Quadragesimo Anno). L'aplicacion d'aquela idèa pòt èsser trobada dins la promocion del corporatisme crestian o de l'associacion capital trabalh lausat pel gaullisme.
La question de la participacion al pouder e del reformisme
Lo concèpte de lucha de las classas es tanben criticat pels socialistas reformistas volent de menar una accion de reforma sociala al cap de l'« Estat borgés ». Aquel concèpte interdís teoricament la collaboracion dels ministres socialistas a un govèrn borgés. En França, menèt lo partit socialista a refusar la participacion al govèrn après las victòrias de 1924 e 1932. Per resòlvre aquela dificultat doctrinala, Léon Blum elaborèt dempuèi lo Congrés SFIO de genièr de 1926 la distinccion entre l'« exercici del poder » (que pòt tolerar fins a un gras de collaboracion de las classas, amb lo Parti radical socialista per exemple) e « conquèta del poder » (eissit de la lucha de las classas).
Critica liberala
Pels liberals, las relacions entre capitalistas e trabalhadors devon demorar sul terren juridic de la negociacion, subretot a l'entorn del contrate de trabalh per çò qu'es de las relacions individualas. Aquel seriá librament negociat e consentit per l'emplegaire e l'emplegat, alara que pels marxistas la libertat de contractar de l'emplegaat es sonque formala vesent de sa situacion de dependéncia economica e de l'inegalitat de sa situacion fàcia als emplegaires.
Arc-en-Barrois
Geografia
Lo vilatge d'Arc-en-Barrois a situat en la vallée de la Aujon sul scenari de Langres e lo finage limitrophe de la Còsta-d'Aur. Lo Aujon trauèssa Rochetaillée, Saint-Lop-sus-Aujon, Courcelles-sus-Aujon, Giey-sus-Aujon, Arc-en-Barrois e va en direccion de Tribunal-l'Avesque per se tirar en lo Alba. La longitud de la Aujon, sul marge esquèrre al bas d'Arc-en-Barrois, s'estend una contrée de tèrras labourables telefonada las Éleux.
Istòria
thumb|100px|Retratat de [[Adélaïde de Orléans (1777-1847)|Adélaïde de Orléans #qu'es a l'origina del bastiment de l'actual castèl (còpia proprietat del CMN)]] Una importanta via romaine (de Langres a Sentit e Orléans) passava a la localizacion actuala d'Arc-en-Barrois. Una fortalesa romaine, o Arx, situada sus la nautor de Lamotte a lo-dessus d'Arc-en-Barrois servissiá a protegir la via. A l'abric d'aquela fortalesa, qualques grangers #agropar las siás abitacions per èsser protegits per la garnison e se bastís a proximitat un hospitium (refugi o abric pels viatgèrs). Lo luòc i aguèt fortificat fins a, de contunh abandonat en lo moment del bastiment d'un nòu castèl mai bas, al bòrd de la Aujon.
Le domaine d’Arc-en-Barrois appartenait en 1622 à Nicolas de L'Hospital, duc de Vitry, il fut acheté en 1679 à son fils par le comte de Morstein qui le céda en 1693 à Louis Alexandre de Bourbon, comte de Toulouse. Son fils Louis Jean Marie de Bourbon, duc de Penthièvre hérita du domaine.
Boeing 727
thumb|right|230px|Un Boeing 727-200 de la companhiá [[Iberia LAE]] Lo Boeing 727 es un avion de reaccion de fuselatge estrech, de mesura mejana e amb tres motors. Lo fuselatge del 727 a un diàmetre exterior de 3,8 mètres. Aiçò permet metre sièis sètis per fila (tres a cada banda) e un unic correder central, quand s'installan de sètis de classa veitura (45 centimètres d'ample).
Posca cosmica
Se destria diferents tipes de poscas cosmica, segon sa localizacion: posca circumplanetària, posca interplanetària, posca interstellara e posca intergalactica. La posca interplanetària es formada diferentas compausantas d'origina multipla: posca cometària, posca asteroïdala, posca venent dels objèctes de Kuiper, e posca interstellara de passatge (o presa) dins lo Sistèma solar.
Nivelle (Nòrd)
Nivelle es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region del Nòrd-Pas de Calais.
Boeing 777
Lo Boeing 777, sovent escaissat triple sèt dins lo mitan aeronautic, es un avion de linha de de fuselatge larg gròs portaire, long corrièr e bireactor construit per la societat Boeing. Dintrat en servici en 1995, es lo pus grand bireactor del mond, amb una capacitat de 300 a 550 passatgièrs e un rai d'accion que varia de 9,695 a selgn los modèls. Se reconeis de per lo grand diamètre de sos turboreactors GE90, sas sièis ròdas sus cada tren d'aterratge principal e son fuselatge de seccion circulària que s'acaba en forma de lama.
Linha T2 del tramvai de Tolosa
Son traçat repren en granda partida lo traçat de la linha T1 ambe la qual parteja 13 de las 16 estacions desservidas.
Saudron
Geografia
L'agricultura (céréales) e la ramaderia (bovins, ovins) constituiscan los principals recorses de la comuna.
Los localités los mai prèps (5 km o mens) son Gillaumé, Bure, Échenay e Pancey.
Mattaincourt
Geografia
Le village de Mattaincourt se situe au sud du plateau lorrain dans la partie de collines et de forêts. On appelle cette partie du plateau:« la Vôge ». Le village est traversé par le Madon, une paisible rivière qui va rejoindre la Moselle à Pont-Saint-Vincent. La commune s'étend sur 6,0 km² et compte 882 habitants depuis le dernier recensement de la population datant de 2007.Entouré par les communes de Hymont, Mirecourt et Bazoilles-et-Ménil, Mattaincourt est situé à 26 km au nord-ouest d'Épinal la plus grande ville aux alentours. Situé à 278 mètres d'altitude, La rivière le Madon est le principal cours d'eau qui traverse le village de Mattaincourt.
La Forclaz
La Forclaz en arpitan (La Forclaz en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Marie Curie
De seis estudis superiors a son maridatge
thumb|right|[[Fotografia de Pierre e Marie Curie vèrs 1895.]]
Maria Skłodowska arribèt a París a la fin de 1891 per seguir lei cors de la Facultat dei sciéncias. Obtenguèt una licéncia de sciéncias fisicas en 1893 en essent premiera de sa promocion e, un an pus tard, una licéncia de matematicas en essent segonda. Puei, après aver esitat de s'entornar en Polonha, acceptèt d'intrar dins lo laboratòri de Gabriel Lippmann (1845-1921). Foguèt cargada d'estudiar lei proprietats magneticas d'aciers especiaus.
La Premiera Guèrra Mondiala
La dubertura de l'Institut dau Radi foguèt complicada per de conflictes entre Émile Roux, director de l'Institut Pasteur, e Marie Curie. D'efiech, lo premier assaièt de marginalizar la segonda en plaçant sei protegits a de pòstes estrategics de l'organizacion. Ajudada per son prestigi personau, Marie Curie capitèt de gardar lo contraròtle de l'Institut que durbiguèt oficialament en julhet de 1914, quauquei setmanas avant lo començament de la Premiera Guèrra Mondiala (1914-1918).
Descubèrta dau polòni e dau radi
Marie Curie e son marit participèron a la descubèrta de dos elements de la classificacion periodica. Lo premier foguèt lo polòni qu'a pauc d'aplicacions. Es utilizat coma fònt de calor en causa de l'intensitat de son raionament radioactiu, coma fònt de particulas α e coma fònt de neutrons. Lo segond element descubèrt per lei Curie foguèt lo radi que foguèt utilizat fins ais ans 1950 e la descubèrta de la nocivitat de la radioactivitat per fabricar d'objèctes luminescents. A tanben d'aplicacions importantas, totjorn utilizadas a l'ora d'ara, en cancerologia ont es a la basa de tractaments antitumoraus dau tipe radioterapia ò curieterapia.
Andanas Joan Jaurés
L'idèa de crear de passejadas ligant la novèla plaça Vilanòva (l'actuala Plaça Wilson) al Canal de las Doas Mars foguèt lançada en 1813. En aquel temps, i aviá pas que de camps, òrts e d'ostalets. Las passejadas d'Engoleime, bordadas de 280 d'olms, foguèron inauguradas en 1824. A la debuta èran pas qu'una androna e calguèt esperar la construccion de l'Escòla veterinària per tal qu'un pont encambe lo canal. Las Passejadas La Faieta se bastiguèron puèi en 1830 e 1870 e lo Cors Loís Napoleon en 1850. Las passejadas foguèron batejadas Joan Jaurés en 1915.
Najas (Tarn)
Istòria
En 1586, pendent las Guèrras de religion, lo castèl foguèt pres per las tropas protestantas capitada pel Duc de montgomery. La glèisa parroquiala de Sant Martin foguèt alara destroïda. Aprèp la glèisa de Sant Victor foguèt agrandida e venguèt la parroquiala. Una de las torres del castèl foguèt transformada en campanar.
Saint-Jean-de-la-Neuville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
8 de novembre
Decèsses
Vejatz tanben:
Kenyanthropus
Leakey madeisha diguec qu'aguest fossil ei un nau genre d'ominin mentres que l'an classat coma ua espècie d'Australopithecus, Australopithecus playtops. D'autes encara pensen que sonque ei un individú d'Australopithecus afarensis.
Etimologia e descripcion
Eth nom Kenyanthropus playtops siguec escolhit per beri ues arrasons. Eth genre deth nom Kenyanthropus siguec prepausat tà arreconìsher Kenya pr'amor que tanti ominins auien sigut descurberts aciu e aqueres trobalhes auien jogat un bon paper tà compréner era evolucion umana. Eth nom dera espècie "playtops" ven de dues paraules gregues: platus, que vò díder "plan" e opsis, que vò díder "visatge" e es refereish ath visatge plan deth cran fossil.
Eth descurbiment d'aguest fossil amièc ara prediccion d'ua dieta lèu adaptada ara radiacion, que se da quan es espècies se diversifiquen tà aumplir es naus nids ecologics. Açò auria coma causa que, plan de naues espècies d'Australopithecus e d'autes ominins qu'encara es descurbeishen demoraren ena madeisha epoca qu'Australopithecus afarensis. Açò qu'ei un descurbiment força important pr'amor qu'arremerca qu'aguestes espècies sigueren plan mès duerses en eth passat que no s'auia pensat.
Sonque dab era trobalha d'un cran que non i a pro tà conclúder sus quina èra era sua dieta en aquera epoca. e era fauta de cultura material permet pas de parlar sus eth sòn comportament o tipe de vida. Quauques traches de sòn environament an sigut prepausats hènt tests comparativi de fauna dab d'autes animals que tamben demoraren pendent eth sòn temps.
Taxonomia
Es fossils de kenyanthropus playtops confermen qu'es ominins èren taxonomicauments diuersi pendent eth Pliocèu miei. Eth descurbiment d'aguest fossil tamben datec ues maisses que's projectauen pas endauant, mès que'n d'autes descurbiments.
Evolucion
Era informacion non ei pas exacta mès es trobalhes d'aguest cran son era evidencia mès grana tà auer ua uelhada mès procha ara dralha dera evolucion des de Kenyanthropus playtops.
Bussières (Iona)
Geografia
Au Sud, sur une montagne se trouvait ce hameau qui comprenait 12 feux à la fin du siècle et qui était remarquable par sa situation et son antiquité. Aujourd'hui il est rattaché au lieu-dit "les Georgeots".
Posca interstellara
Composicion isotopica
Las granas de posca interstellara tenon de composicions isotopicas fòrça exoticas (al comparar los materials usuals del Sistèma solar), que se sap mai sovent ligar als procediments nucleosintetics a l’òbra dins las estelas en fin de vida.
Istòria de China
La Preïstòria chinesa
Segon lei recèrcas scientificas, lo poblament de China acomencèt i a un milion d'annadas e fuguèt inicialament format per de populacions d' Homo erectus. L'arribada d' Homo sapiens se debanèt i a 75,000 ans e, a partir de 7,500 avC, se desvolopèt una societat agricòla basada sus la cultura de milh e lo norrigatge de pòrc, de chin e de polet. Existiguèt divèrsei culturas neoliticas coma lei de Yangshao (millennis V-IV avC), de Dawenkou (millennis V-IV avC) e de Longshan (milleni III avC). Pauc a pauc, lei tecnicas se melhorèron e apareguèron lo norrigatge de moton e de buòus, la cultura de blat e de ris e la produccion de terralha. Au millenni II avC, aquelei progrès tecnologics donèron naissença a la civilizacion chinesa de l'Edat del Bronze.
Lei dinastias Qin e Han
Lo periòde Han permetèt de definir e de legitimar leis institucions imperialas que demorèron la basa dau poder chinés fins au començament dau sègle XX. Se desvolopèt una administracion centralizada servida per de foncionaris nombrós. Aquò permetèt d'equilibrar lo poder absolut de l'emperaire en causa de l'influéncia dau confucianisme dins l'administracion e de la longor de la ierarquia. Se desvolopèt tanben la nocion de « mandat celestiau » que permetèt de legitimar lo poder imperiau.
Leis invasions dei sègles III-V
La casuda de la dinastia Han entraïnèt una division de China que va durar fins au sègle VI. Durant aqueu periòde, lo nòrd e lo sud dau país conoguèron d'evolucions istoricas diferentas. Lo nòrd veguèt l'installacion de divèrsei pòbles nomadas asiatics qu'adoptèron rapidament lei tradicions chinesas e formèron de dinastias poderosas que participèron d'un biais decisiu a l'unificacion novèla de China. Lo sud fuguèt relativament esparnhada per aqueleis invasions. En revènge, veguèt de migracions de Chinés meridionaus en direccion de la region bassa dau fluvi Iang Tsé que venguèt lo centre de l'economia chinesa.
Lei dinastias Sui e Tang
Ansin, en 630, lei Tang fuguèron venceires dei Tujue e leis armadas chinesas poguèron tornarmai s'avançar lòng de la Rota de la Seda. Conquistèron lo Bacin de Tarim e installèron quatre garnisons dins la region. Dins leis annadas 650, lei Tujue Orientaus fuguèron tornarmai desfachs e lei Chinés agantèron Bactriana e Sogdiana. En 660, Corèa fuguèt atacada e après de campanhas malaisadas, venguèt un estat tributari dei Tang. Pasmens, tre leis annadas 670, lei Chinés deguèron aparar aquelei conquistas còntra lei Tibetans e còntra d'atacas novèlas dei Tujue. En 744, lei Tujue fuguèron definitivament eliminats per una aliança entre Chinés e Oigors. Pasmens, aquela victòria durèt gaire. En 751, lei Chinés fuguèron desfachs a la batalha de Talas per leis armadas aràbias e la Revòuta d'An Lushan a partir de 755 empachèt d'organizar una contraofensiva.
Lo periòde Song
En 960, lo sud de China se revoutèt sota la direccion dau generau Zhao Kuangyin (960-976) que fondèt la dinastia Song e installèt sa capitala a Kaifeng. Reorganizèt l'administracion centrala e capitèt d'unificar la mitat sud après la conquista dau Sichuan actuau en 965. Son successor contunièt aquela òbra e ocupèt lo reiaume de Wu Yue en 978. Pasmens, lei Song fuguèron pas capables de reconquistar lo nòrd. Au contrari de 1004 a 1044, deguèron negociar d'acòrds de patz ambé lei Liao e lei Tanguts — pòble installat lòng de la Rota de la Seda — e acceptar lo pagament de tribúts. Coma leis autrei pòbles nomadas asiaticas ocupant una partida de China, lei Tanguts adoptèron rapidament lei tradicions chinesas e formèron la dinastia dei Xia Occidentaus.
La revirada de la Republica Chinesa
Après aqueu succès, lo govèrn de Nankin contunièt sa lucha còntra lei senhors de guèrra. Conquistèt Pequin en 1928 e obtenguèt finalament la somission dau senhor de Manchoria e, finalament, de divèrsei senhors de guèrra dins lo rèsta dau país. Sa politica fuguèt compausada d'una actitud modernista per leis afaires estrangiers e conservatritz per la gestion deis afaires intèrns. A partir de la crisi economica de 1929, acomencèt tanben de s'inspirar dau faissisme. Enfin, de 1933 a 1934, lei fòrças nacionalistas capitèron d'eliminar lei basas ruralas dau PCC entraïnant una lònga retirada dei fòrças comunistas.
La China de Mao
La Republica Populara de China fuguèt proclamada per Mao Zedong lo 1 d'octòbre de 1949 e, en 1950, China èra tornarmai unificada après de decennis de division e de guèrra. Aquò permetèt de fondar la legitimat dau poder novèu que fuguèt renfòrçada gràcias ai mesuras permetent de contraròtlar l'inflacion. La formacion dau regim comunista chinés acomencèt tanlèu ambé l'instauracion d'una reforma agricòla dins lo sud dau país (colllectivizacion, eliminacion dei païsans « riches »), la participacion de l'APL a la Guèrra de Corèa (1950-1953), lo renfòrçament de l'autoritat locala dau PCC e la formacion d'unitats de produccion gropant lei païsans per esplechar lei tèrras collectivizadas. Aquela politica causèt unei milions de mòrts en causa de la repression, dei combats ò dei crisis alimentaras mai permetèt de mobilizar la màger part de la populacion au profiech deis objectus de desvolopaments accelerats de Mao.
Pasmens, de 1950 a 1957, la cooperacion entre Chinés e Sovietics fuguèt corala e de conselhiers fuguèron mandats per l'URSS per ajudar lo desvolopament economic e militar de China. La crisi acomencèt a partir de 1956 quand Nikita Khrushchov denoncièt lo stalinisme e adoptèt una politica novèla, pus liberala, criticada per Mao. De son caire, Khrushchov critiquèt la politica dau Grand Bomb en Avans e s'opausèt a d'atacas de l'APL còntra Taiwan per assegurar sa politica de Coexisténcia Pacifica ambé lo blòt estatsunidenc. En 1959, la question entraïnèron divèrsei confrontacions intèrnas au sen dau Partit Comunista Chinés causant l'eliminacion de certanei generaus prosovietics. Ansin, en 1960, quand lei Sovietics retirèron sei conselhiers tecnics de China per obligar Pequin de negociar e reconóisser la direccion sovietica sus lo blòt comunista, lei projèctes de Moscó mau capitèron e la rompedura venguèt definitiva en 1963. Per la seguida, de combats frontaliers se debanèron entre l'APL e l'Armada Roja e China se raprochèt deis Estats Units a partir de 1970.
Pasmens, lei caps maoïstas fuguèron pas capables de dirigir lo país e s'afebliguèron en causa de luchas intèrnas per la succession de Mao. Ansin, lei subrevivents de la burocràcia dau Partit poguèron s'organizar a l'entorn de Zhou Enlai e de Deng Xiaoping. En 1975, organizèron una campanha de modernizacion de l'economia chinesa mai la mòrt de Zhou Enlai entraïnèt un cambiament de politica fins a la mòrt de Mao en 1976.
Antsiranana
Antsiranana sonada Diego Suarez abans 1975, es la pus granda vila del nòrd de Madagascar e lo tresen pòrt de la Granda illa. Es la capitala de la província de Diego-Suarez. Son aira urbana èra estimada a 257,163 abitants en 2014.
Michel de Lorgeril
Michel de Lorgeril, nascut lo 8 d'octobre 1950, es un cardiològue francés, cercaire al Centre Nacional de la Recèrca Scientifica (CNRS). A trabalhat a l'Universitat de Grenòble-1.
Biografia
Michel de Lorgeril se faguèt conéisser en 1992 en prepausant una teoria explicativa del fenomèn epidemiologic dit paradoxe français (o French paradox), nocion deguda a Serge Renaud, basada sus l'idèa qu'un consumiment fòrt de certanas matèrias grassas e lo vin o d'unes de sos constituents (l'etanòl o los polifenòls) avián d'efièits benefics sus la santat cardiovasculara. En primièr criticada violentament, aquela teoria faguèt nàisser de trabalhs scientifics nombroses de per lo mond que contribuïguèron a la confirmar finalament. Lo ròtle benefic de l'etanòl non foguèt jamai confirmat, mès de trabalhs que concernisson los polifenòls contenguts dins lo vin roge pòrtan de donadas interessantas per la prevencion cardiovasculara.
L'assag clinic de Lion
A l'entorn de 1985-1987, Serge Renaud, ambe Michel de Lorgeril, avièt l'assag clinic de Lion, qu'aviá coma objectiu de testar aquel regim sus de pacients lioneses volontaris e tirats rigorosament al sòrt, ambe per comparason un grop testimòni de 300 pacients que seguián un regim « classic ».
Luri
Luri es una comuna corsa, situada dins lo departament de Nauta Corsega‎ e la region de Corsega.
Uxue Barkos
right|thumb Uxue Barkos Berruezo (Pampalona, 5 de julhet de 1964) qu'ei ua jornalista e ua politiciana basca, presidenta de Navarra dempuish lo 22 de julhet de 2015.
En 2011, qu'estó reelejuda deputada de Navarra au Congrès deus Deputats de la lista "Geroa Bai". En 2015, qu'ei elejuda au parlament de Navarra en la lista Geroa Bai. Dab l'ajuda deus partits Geroa Bai (9), EH Bildu (8), Podemos (7) e Izquierda-Ezkerra (2) ei investida presidenta lo 22 de julhet.
Organizacion Mondiala daus Jòunes Esperantistas
La TEJO o l' Organizacion Mondiala daus Jòunes Esperantistas o l' Organizacion Mondiala deus Joens Esperantistas o l' Organizacion Mondiala dei Joveis Esperantistas o l' Organizacion Mondiala dei Joves Esperantistas o l' Organizacion Mondiala dels Joves Esperantistas (en esperanto Tutmonda Esperantista Junulara Organizo, TEJO) fuguet fondada en 1938 emb lo nom de Tutmonda Junular-Organizo (Organizacion Mondiala daus Jòunes) e prenguet son nom actuau en 1952. En 1956 s'associet emb L'Associacion Mondiala d'Esperanto e ne'n faguet sa brancha jòuna. En 1971 las financias e l'administracion de TEJO s'integreten completament. Son estatut d’independancia es envisatjat dempuèi lo 100en Congrès Mondiau d'Esperanto de l’estiu 2015, per aver sa pròpra reconeissença.
Universidade Federal de Goiás
L’Universidade Federal de Goiás (Universidade de Goiás), o pus simplament UFG, es una universitat situada a Goiânia en Goiás, Brasil. Fondada en 1960, es considerada coma l'establiment d'ensenhament superior mai ancian del Goiás.
Basques
De caracteristicas antropologicas e biologicas son a l’origina de lor singularitat, coma la lenga, compausanta incontornabla e indissociabla, la genetica, una pro fòrta endogamia, lo partatge de tradicions, de la religion e del folcòre, un camp de comunicacion e d'interaccion, l'auto identificacion e tanben una concentracion territoriala e fòrça autres trachs culturals , malgrat se lor istòria es mai o mens comuna.
Comunautat de comunas deu Vasadés
Creacion
Lo 1èir de genèir 2015, la comuna de Ladòs quitèt la comunautat de comunas deu Reulés en Sud Gironda per la comunautat de comunas deu Vasadés.
Basques
Diaspora
Las personas que representan la diaspora vivon subretot: Amb las centenas d’Euskal etxeak (los ostals bascs), que son d'associacions reünissant los Bascs e que prepausan d'activitats socio-culturalas, un ligam foguèt creat entre la diaspora e lo govèrn de la Comunautat Autonòma Basca, e tanbne amb totas las municipalitats del rèste de Bascoat favorisant mai tard d'escambis. Fòrça n'i a de coralas e dançaires tradicionals que percorrisson l'America per far descobrir lor cultura regionala mejans los Euskal etxeak. La diaspora demora nombrosa mas d'edat e escampilhada, la migracion gaireben s'arrestèt dins los ans 1960.
Classament
Los domènis de recercas se concentran sus la recerca genetica, l'ematologia e la miopatia. En mai de l'ematologia, de las quatre aisinas que son utilizadas per determinar las diferéncias geneticas, doas son a l'origina de diferenciacion dels Bascs amb lors vesins. Es la seleccion naturala que permet a de caractèrs genetics d'aumentar segon lo mitan, e la deriva genetica que permet a de gèns d'aumentar o de mermar de frequéncia. Las doas autras aisinas, que son las mesclas de populacion qu'aumentan la diversitat genetica, e las mutacions o las sequéncias d'ADN qu'engendran de cambiaments de l'ereditat, son pauc utilizats dins aquela diferenciacion.
Lenga basca
En 2005, sus una populacion totala de las províncias bascas qu'atenon tres milions d'abitants, sol 20 000 son unilengas bascofòns, 802 000 son bilengas bascs/erdara (espanhòl 91,6 % / francés 8,4 %), 455 000 son bilengas passius basc/erdara (espanhòl 93 % / francé 7 %) es a dire que comprenon lo basc mas o parlan pas. 1 720 000, o la majoritat es unilenga erdara (espanhòl 91 % / francés 9 %).
Euskaltzaindia o Acadèmia reiala de la lenga basca es una institucion oficiala que vigila dempuèi 1968 a fixar oficialament los critèris per l'unificacion de la lenga basca: atal nasquèt l'euskara batua, car fòrça dialèctes bascs s'exprimisson totjorn dins la region.
Istòria dels Bascs
vinheta|300x300px|Carta de la Novempopulània
Migracion
L'evolucion de la populacion cambièt fòrça la cara etnica de Bascoat. Los obradors navals e las industrias metalurgicas necessita fòrça man d'òbra al sègle XIX alara per colomar, se faguèt apèl als trabalhadors espanhòls. Bascoat de totjorn dins son istòria vegèt los pòbles sus son territòri, e los sieus partir cap al mond nòu, vegèt pel primièr còp una èrsa migratòria granda sus son territòri.
De 1950 a 1975, la populacion biscaiana aquel còp doblèt passant de 570 000 a 1 140 000 abitants et au Guipuscoa de 375 000 à 675 000. De 1955 a 1965, l'arribada de migrants es egala aquela del sègle anterior e lo taus d'urbanizacion ven superior a 80 % dins los ans 1980.
Espòrts populars
I a dos espòrts fòrça populars.
Los lésers en mar coma los espòrts nautics a Zarautz, lo canoè a Ibarranguelua, la pèsca a Guetaria, la pèsca a la pibala de nuèch, la sotada al pè de Jaizkibel a Hont arràbia son possibles, sens obliar los banhs la plaja.
Art de la Taula
Los Basques son totjorn ufans dels produchs que produson e de lors plats. En mai dels mercats, las fièras de formatges de Roncal a Burgi o de cambajon a Baiona son plan anmats. L'Art de la taula es present amb lo linge basc. Existís ara pauc que de teisseires en Bascoat: los Lartigue ne son un dels darrièrs.
Airbus A330
L'A330 parteja amb l'A340 lo fuselatge e las alas (levat A340-500 e A340-600), fuselatge qu'es el meteis per una part importanta manlevat a l'Airbus A300, tot coma lo cockpit que sa concepcion es partejada amb l'A320.
Aur de Tolosa
Sinòsis
Una partida del pòble cèlta dels Vòlcas Tectosages (los Tolosats) l’aurián enseguida tornat a Tolosa. A la presa de Dèlfes, lo cap dels cèltas, Brennus, seriá estat ferit mejan l'intervencion divina d'Apollon e seriá mòrt pauc aprèp. L'autre partida de las tropas cèltas auriá fugit en Anatolia qu'auriá fondat, amb d'autres pòbles cèltas, la Galacia. Es d'aquel aur (prèp de 70 tonas), maudit a causa de la seuna origina sacrilègi, que se seriá emparat en 105 AbC lo procònsol roman Quintus Servilius Caepio per lo menar a Roma. Pendent lo transfèrt, una partida del tresaur desapareguèt e Cepion foguèt accusat de l'aver raubat. Segon la version oficiala, la caravana seria estat atacada par de brigands entre Tolosa e Marselha. Per malastre, Cepion es tanben responsable de la desfacha d'Arausio (Aurenja - 105 AbC) que NaN soldats romans foguèron tuats. Roma suportèt pas aqueles dos escacs consecutius e Cepion foguèt expulsat del Senat pel tribun Gaius Norbanus; li foguèt retirat la seuna ciutadaniá romana e deguèt pagar una multa de. Foguèt condamnat a l'exili a Esmirna, ont morriguèt. La disgracia marquèt tant las ments que se faguèt una legenda que l'Aur de Tolosa portariá malastre.
Airbus A340
L'Airbus A340 es un avion de linha quadrireactor long-corrièr de granda capacitat fabricat per Airbus. Existís en mai d'una versions seguent la capacitat o lo rai d'accion desirat. Aquesta familha d'aparelhs es estat concebuda amb un design parièr a aquel de l'Airbus A330, mas es equipada de quatre reactors en plaça de dos. La fabricacion dels A340 foguèt arestada en 2011.
Petròli
Resèrvas
Se l'extraccion contunha al meteis ritme que lo de 2002, levat que se trobèsse de jaciments novèls, las resèrvas mondialas duraràn aproximativament 42 ans. S'estima que sobra aperaquí 143 miliards de tonas (1,05 miliard de barrils)
Septimània
thumb|300px|right|Septimània en 537 Septimània èra la part oèst de la província romana de Gàllia Narbonesa que passèt jos contraròtle dels visigòts en 462, quand foguèt cedida a son rei, Teodoric II. Los visigòts la nomenava simplament Gàllia o Narbonensis. Correspond aperaquí a l'anciana region de Lengadòc-Rosselhon. Passèt brevament jol poder del Califat de Còrdoa al sègle VIII abans sa reconquista pels Francs, que a la fin del sègle IX la nomenava Gotia o Marca Gotica.
Erik Gustaf Boström
Erik Gustaf Bernhard Boström (1842-1907) proprietari agricòla e òme politic foguèt Primièr ministre de Suècia en doas ocasions: entre 1891 e 1900, e entre 1902 e 1905.
Sent Aubin de Medòc
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Durban (Africa)
Istòria
En 1835, Port-Natal se tornèt batejar Durban en onor del governador de la colonia del Cap, Sir Benjamin d’Urban.
Vila anglofòna, liberala, indiana e zolo pendent lo sègle XX, la vila eclipsa totas sas rivalas d'Africa Australa, que ne venguèt lo pus grand pòrt e una destinacion toristica pels abitants de Transvaal.
Municipalitat d'eThekwini
Dempuèi 2000, la vila de Durban es integrada dins la municipalitat metropolitana d'eThekwini, amb las vilas, townships e localitats de Adams Mission, Amanzimtoti, Assagay, Berea, Botha’s Hill, Cato Ridge, Chatsworth, Clansthal, Clermont, Dsainagar, Drummond, Elangeni, Gillits-Emberton, Gologodo, Hillcrest,Illovo, Inanda, Inchanga, Isipingo Beach, Kingsburgh, Kloof, KwaDabeka, KwaMakhutha, KwaMashu, KwaNdengezi, La Lucia, La Mercy, Magabeni, Maidstone, Monteseel, Mpumalanga, Naidooville, New Germany, Newtown, Ntuzuma,Ottawa, Phoenix, Pinetown, Queensburgh, Roseneath, The Bluff, Tongaat, Umbogintwini, Umbumbulu, Umdloti Beach,Umgababa, Umhlanga, Umkomaas, Umlazi, Verulam, Waterfall, Westbrook, Westville, Winklespruit e Winston Park. 300px|thumb|left|Pòrt de Durban En març de 2006, l'ANC se ganhèt 59% dels vòtes dels residents de la municipalitat d'eThekwini contra 17% per l'Aliança Democratica, 11% per l'Inkatha Freedom Party e 6% pel Minority Front.
Val de Tiniá
La Val de Tiniá (se ditz mens sovent Val de Tinèa; var. non localas: Vau/Vath de Tiniá) es una val dels Alps occitans e un parçan d'Occitània que se situa dins la Comtat de Niça, dins la zona vivaroaupenca. Lo riu de Tiniá (o Tinèa) li dona son nom.
Val de Ròia
La Val de Ròia (var. non locala Vau/Vath de Ròia) es una val dels Alps occitans e es un parçan d'Occitània que se situa a las confinhas del Comtat de Niça e de las Valadas Occitanas. Lo riu Ròia li dona son nom. Es aquí que se parla lo roiasc, un dialècte intermediari entre lo ligur e l'occitan (lo parlar local brigasc se restacha au roiasc).
Sa vila principala es Brelh de Ròia.
Plaça del Capitòli (Tolosa)
thumb|400px|right|La plaça del Capitòli. La plaça del Capitòli (francés place du Capitole) es situada al centre de la vila de Tolosa, Occitània, fàcia al Capitòli del meteis nom.
Laffrey
Lafrêd en arpitan ( Laffrey en francés) es una comuna arpitana dau Daufinat, situada dins lo departament d'Isèra e la region de Ròse-Aups.
La Cançon del Romegaire
La Cançon del Romegaire
Que se'n va brandir la campana,
La pastorèla, dins lo prat
Lei cordèlas
Paraulas
Segond coblet : Nòstrei reires, dins son temps, Fasián de cordèlas, Chasca maire se'n soven, Filha riserèla ! Car segur an pa' oblidat De se faire cordelar
Basilica de Sant Sarnin
La basilica de Sant Sarnin es un dels edificis religioses mai importants d'Occitània, e subretot lo mai emblematic de Tolosa (Lengadòc). Es un santuari bastit per recaptar las relíquias de Sant Sarnin, avesque de Tolosa, martirizat en 250. La carrièra del Taur que mena de la plaça del Capitòli a la basilica tira d'efièch son nom de las circonstàncias del martiri, Sarnin essent estat trach per un taure furiós per çò qu'èra una rota sortissent de la vila. L'edifici sèrva 260 capitèls romanics e es lo simbòl de l'arquitectura romanica occitana. Tolosa recebiá la visita de nombroses romieus pel Camin de Sant Jaume de Compostèla, o venguts onorar las relíquias de Sant Sarnin. Sant Sarnin foguèt puèi un dels centres de pelegrinatge pus importants de l'Occident medieval. Venguèt monument istoric en 1840 e es estada inscricha al Patrimòni Mondial de l'UNESCO en 1998.
Palais de Potala
Lo nom de «Potala» fa referéncia al luòc de residéncia celestiala del bodhisattva Avalokitesvara, conegut dins los ancians escrits bodistas coma Riwo Potala. Cal notar que se considèra los dalai-lamas coma una emanacion d’Avalokitesvara, en mai de seguidors de Songtsan Gampo sul terren politic.
Potrang Marpo (Palais Roge)
thumb|261x261px|Lo Palais Roge. Aquela contruccion s'enauça a l'oèst del Palais Blanc, sa façada escura domina la vila de Lassà, e dona a l'ensemble del palais son aspècte caracteristic. Se tracta d’una seria laberintica de cambras, de capèlas e d'autras abitacions religadas per de corredors e escalièrs dreches e estreches. Al la quatren estatge se tròba lo Jamkhang ont se venèra un grand imatge de Jampa (Maitreya) encargada pel VIII dalai-lama. Dins una autra capèla, de l'epòca del VII dalai-lama, se tròban tres mandalas tridimensionals de granda valor, datan del 1749, 1750 e 1751, foguèron encargats pel VII dalai-lama. Mas benlèu lo luòc pus venerat del Palais Roge, e del tot lo Potala, siatz la Phakpa Lhakhang que tradicionalament òm considèra que data de l'epòca de Songtsan Gampo, del sègle. Se gardan aicí qualques imatges plan ancians e d’autres que s’i anèron apondent amb lo cors del temps. La pèça principala d’aquel luòc e de tot lo Potala es un pichon imatge de sandal que representa Avalokitesvara, de l'epòca de Songtsan Gampo. Se gardan curiosament unas emprentas dels pès de Tsongkhapa, Guru Rimpotxe e Nagarjuna. Aquela capèla es a la quatrena estança del palais e jos sieu se tròba la Chogyal Drubphuk que se considèra tradicionalament la cauna ont meditèt Songtsan Gampo. Aquel luòc a una longa seria d'imatges de divèrsas personalitats, entre deïtats e personatges de la reialesa. Son particularament interessants los de Songtsan Gampo e las siás esposas, dels pus arcaïcs de l'art tibetan e que poirián se situar entre los sègles e. Aicí encara se garda un estupa ancian, del sègle, fòrça simple e pintat de blanc, coma tantes d'autras que se tròban arreu del país. I a tanben de pinturas murals de la meteissa epòca, dins bon estat de conservacion, se prenèm en compte la siá edat. thumb|left|250px|Cambra del dalai-lama.A la capèla de Kalachacra se garda un fabulós mandala tridimensional de mai de 6 m de diamètre, de còder daurat. Conten de centenats de figuras distribuidas en divèrses nivèls d’auçada. Es una òbra del sègle. A la planta bassa se situa la sala granda d'assembladas occidentalas nomenadas Tsomchen Nub. Es consacrada al Grand Cinquen, decorada amb d'òbras de naut nivèl e pinturas murals del sègle que cobrisson una superfícia de 280 m. La superfícia d'aquela sala es de 725 m, la pus granda de tot lo Potala. Conten valuosos thangkes e lo tròn del VI dalai-lama. En environant aquela sala se tròban divèrsas capèlas: la Lamrin Lhakhang consacrada a la practica del lamrin centrada per un imatge massís de Tsongkhapa, d’argent daurat. La capèla Rogdzin Lhakhang amb un imatge de Guru Rimpotxe, entre fòrça autras. La Trungrab Lhakhang a dos imatges força particulars: lo primièr es del Buddha Shakyamuni e lo segond del Grand Cinquen; la particularitat es que los dos personatges se tròban seguts al meteis tròn e en gaudint de la meteissa categoria, causa pauc frequenta. Una causa los distinguís: lo primièr imatge es d'aur massís e lo segond d'argent massís e daurat que son del sègle. thumb|250px|Portal interior Al Palais Roge s'i es enterrat divèrs dalai-lamas:
Làmia
Las dents
left|thumb|150px|Las dents d'una [[làmia tigre]] Las dents de las làmias carnivòras son pas ligadas a la maissa, mas inseridas dins la carn, e dins fòrça espècias son constantament remplaçadas long de la vida de la làmia; d'unas làmias arriban a pèrdre 30,000 dents dins sa vida. Totas las làmias an de rengs multiples de dents long del bòrd de sas maissas superiora e inferiora. De dents novèlas creisson de longa dins una rega e se desplaçan avant dins la boca coma sus un "tapís rotlant" format per la pel que i son inseridas. Per qualques làmias de rengs de dents son remplaçats cada 8–10 jorns, mentre que dins d'autras espècias pòdon durar qualques mesadas. Las dents inferioras son emplegadas essencialament per agantar las predas, del temps que las dents superioras son destinadas a talhar dedins. La forma de las dents depend del regim alimentari, de dents coma d'agulhas per tal d'agantar los peisses, o per exemple de dents planas per espotir los crustacèus.
Ernèst Ferrolh
Ernèst Ferrolh (en francés Ernest Ferroul) (nascut lo 13 de decembre de 1853 al Mas de Cabardés, mòrt lo 29 de decembre de 1921 a Narbona) foguèt un dels politicians occitans mai importants del sègle XX. Foguèt al costat de Marcellin Albèrt un dels menaires mai ardents de la revòlta de 1907 (o revòlta dels vinhairons).
Crégy-lès-Meaux
Crégy-lès-Meaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Linha L6 del BHNS de Tolosa
Istòria
En 2015, lo malhum Linéo es definit e la linha L6 es previst per remplaçar la linha 62 qu'emprunta l'integralitat del sit pròpri. La linha dobriguèt en setembre de 2017.
Fain-lès-Moutiers
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Reialme de Valéncia
Lo Reialme de Valéncia (var. Reiaume de Valéncia) es l'ancian reialme apertenent a la Corona d'Aragon qu'abastava granda part de las actualas tèrras valencianas. Uèi lo jorn lo Rei d'Espanha contunha ostentant lo títol de Rei de Valéncia.
Las governacions e lo viregnat
Lo Reialme de Valíncia foguèt dividit en doas governacions après l'incorporacion del nòrd del Reialme de Múrcia, la de Valéncia e la d'Oriola que reveniá, aquela darrièra, dins las tèrras acabadas d'incorporar. La Governacion de Valéncia èra dividida en tres territòris que correspondián a las governacions de l'ancian Reialme abans de la dicha incorporacion: la Governacion de Xàtiva o dellà Xúquer, per la zòna compresa entre Xixona e lo Xúquer, la Governacion de Castelló o dellà Uixó, pel territòri al nòrd del Uixó, e lo governador de Valéncia aviá jurisdiccion entre lo Xúquer e lo Uixó, en mai de la supervision de los sieus lloctinents a Xàtiva e Castelló. Cal remarcar mas que pendent qualques periòdes la Governacion de Xàtiva foguèt independenta de la de Valéncia e doncas aquela supervision existiguèt pas.
Évelyne Isaac
Évelyne Isaac veusa Vailet (francés Baylet; Batna, 14 de junh de 1913, Tolosa, 6 de novembre de 2014) es una entreprenaira e femna politica francesa.
Camomilha romana
Descripcion
L'involucre pòrta de bractèas largament blancas, escarosas. Lo receptacle es conic; pòrt de palhetas tant longas que los florons tubulats (alara qu'aqueste de Matricaria recutita n'es desprovesida).
La florason se debana de julhet a setembre.
Évelyne Isaac
En 1970, ven la primièra femna presidenta d'un conselh general, lo de Tarn e Garona.