cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ors (comuna)
Istòria
Lo 4 de mai de 1928, lo regim fascista la i annèxa las comunas de Beulard, Savors e del Sause. Sola la comuna del Sause la serà restauraa lo 25 de julhet de 1947. Lo 16 de junh de 1937, lo nom la es italianizat en Ulzio. Lo nom tradicional la serà pas restaurat abans lo 22 de novembre de 1960.
Capital (economia)
Sociologia
A partir deis ans 1960, lei trabalhs dau sociològ bearnés Pèir Bordièu (1930-2002) an permés d'estendre lo concèpte de capitau a d'autrei domenis estructurats per de relacions de poder. Bordièu definiguèt ansin quatre formas de capitau distintas : La generalizacion dau concèpte de capitau per Bordièu es estada l'objècte de criticas en causa de sa natura en partida metaforica. D'efiech, lei ressorsas socialas coma lei títols academics, leis òbras d'art e lei competéncias personalas son pas dirèctament transmissiblas ai descendents d'un individú. Pasmens, se lei procès de transmission son pus complèxs qu'aquelei liats ai capitaus economics e que de pèrdas son possiblas, i a ben de mecanismes de transmission dei capitaus non economics entre lei generacions coma l'indica l'existéncia de « dinastias » d'artistas, de scientifics ò d'òmes politics.
Trípol (Grècia)
Istòria
La vila fuguèt fondada vèrs lo sègle XIV. Son nom grèc de « Tripolitsa » poiriá far referéncia a las tres vilas alara abandonadas de Mantinèa, Tegèa e Pallantio. A l'Edat Mejana, aparéis jols noms de « Dobrolica » significant en eslau, segon las interpretacions, « bon luòc » o « vila dels garrics  », de « Drobolitsa » significant en valac « traucejat, partejat », de « Tripolizza » pels geneses e los venèts al sègle XVII, et de « Tarabolusa » pels turcs. Segon d'autras fonts, seriáestat fondada vèrs 1450 per des refugiats d'origina eslave del sud e valaca venguts del nòrd de Grècia.
Guaus de Luishon
Geografia
thumb|300px|center|Vista generala de Guaus de Luishon.
(1315) Bronislawa
(1315) Bronislawa es un asteroïde.
Sorbets (Gers)
Geografia
<mapframe zoom=12 latitude=43.72139 longitude=-0.01472 height=400 width=400 align=center text="Comunas vesias de Sorbets" > [{ "type": "ExternalData",  "service": "geoline",  "ids": "Q1143476",  "properties": {  "fill": "#fc3",  "stroke": "#ff1010"  }}]
Agulhas
Geografia
D'una altitud de 1450 m, aquela comuna de Cairàs e de la nauta vau de Guil, ancian capluec de canton, es situada a 80 km de Gap dins l'arrondiment de Briançon (a 70 km).
Lenga
Lo parlar d'aquesta comuna es atestada dins lo CartoDialect, a la punt 981. Localament, se ditz chastèl e non chastèu.
Corrobert
Corrobert es una comuna francesa, situada dins lo departament de Marna e la region de Champanha-Ardena.
La Grava (Daufinat)
Geografia
La municipalitat a constituit del pòble de la Grèu e de cinc caserius : los Fréaux, lo Chazelet, las Terrassas, Ventelon, las Hières e Valfroide.
Arberàs e Silego
Arberàs e Silego que s'unín en 1841 entà formar la comuna actuau.
.dell
(del fondator Michael Dell) es un nom de domeni generic depausat per l’entrepresa americana Dell Inc. . Es en servici dempuèi lo 14 d’octobre de 2015.
Pellet
Certificacions e qualitat
La nòrma ISO 17225-6 s'utiliza pels pellets non lenhosos, inclosissent aquestes fach amb mescla de biomassa venent de plantas erbacèas, aquaticas o fruchs, amb doas categorias màger:
Los pellets no lenhoses tenen un naut contingut en cendres, clòr, nitrogèn e sofre, que se recomanda l’satge sonque dins de caudièras especialament dessenhadas per aqueste tipe de pellet, qu’es màger lo risc de corrosion.
San Pedro Manrique
San Pedro Manrique es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon. Es lo caplòc de Tierras Altas.
Consòrci Liure de Comunas de Caltanissetta
Geografia
Lo consòrci a una exclava dins la ciutat metropolitana de Palèrme, la màger part de la comuna de Resuttanu.
A tanben una enclava, un tròç de la comuna d'Enna (del consòrci liure de comunas d'Enna).
(1322) Coppernicus
(1322) Coppernicus es un asteroïde.
Saint-Rémy-des-Landes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Redortiers
Geografia
Lo vilatge vièlh de Redortiers, desabitat, es situat sus un esperon rochós, a 950 m d'altitud. Lo vilatge actuau es au Contador.
Istòria
Le fief relevait du Dauphiné jusqu’à la Révolution française et appartenait du XV au siècle à la famille Targué. La communauté relevait de la viguerie de Forcalquier.
Sainte-Colombe-sur-Loing
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
François Feldman
François Feldman es de soca russa per son paire, i fa allusion dins sa cançon "Slave" en 1988.
Manifestacion per l'occitan del 24 d'octobre de 2015
La manifestacion per l’occitan del 24 d'octobre de 2015 se passèt a Montpelhièr. Èra organizada pel collectiu Anem Òc compausat de l’Institut d'Estudis Occitans e de la Confederacion de las Calandretas.
Quichada de man
vinheta|Quichada de man vinheta|Antiòc I de Commagene tocant las mans amb [[Eracles|Eraclè (Musèu Britanic).]] Una quichada de man es un tipe de ritual cort, ont doas mans drechas o esquèrras son trucada una amb l'autra, mai sovent realizat quand doas personas s’encontran o sedonan comjat, o quand s'acaba un acòrdi. L’objectiu es de mostrar de bonas intencions e benlèu a l’origina èra un gèst per mostrar que las mans portavan pas d’armas. esquèrra|vinheta|Moneda de [[Nerva (emperaire roman)|Nerva amb una quichada de man dins un de sos revèrses.]] Es considerat sovent ofensant de refusar una quichada de man e dins la majoritat dels cercles socials s'espera que la persona amb lo màger estatus social siatz qual l’inicie.
Ara la quichada de man es utilizada dins tot lo mond, quitament se de culturas possedisson de formas alternativas de saludar. Se dich que de societats secrètas e de grops privats convenisson de salutacions de mans singularas.
(1327) Namaqua
(1327) Namaqua es un asteroïde.
Chaulhac
Chaulhac (Chaulhac en francés) es una comuna gevaudanesa de Lengadòc, situada dins lo departament de Losera e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Toponimia
La prononciacion, notada a Chalalher e a Arfuelha, comuna d'Aubaret, es [tʃu'ja].
Puzieux (Mosèla)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Viena (Àustria)
Viena (en alemand: Wien ) es la capitala d'Àustria. Sa populacion èra estimada a 1,741,246 abitants, en genièr de 2013. Sa superfícia totala es 414,9 km². Es una de las capitalas mai ancianas d'Euròpa, foguèt lo centre de l'Empèri austro-ongrés. Lo gentilici es vienés -esa.
Sent Angiau
Geografia
Comuna dau Massís Centrau situada dins l'aira urbaina d'Ussèl sul replanat de Miuvachas traversada d'oèst en èst per la rota nacionala 89. Lo vilatge es situat sus un suquet rocós dominant la riba drecha de Triosona.
Estèla (fusta)
L'estèla s’obténer trissan la fusta non valorizabla per d’autres usatges. Se presenta en forma de pichons tròces de lenha, amb de dimensions a l'entorn de 2 × 2 × 5 cm. Son tau d'aiga varia dempuèi 25 a 35% en l'estèla per pichonas caudièras domesticas, fins a 40 a 55% per las grandas caudièras industrialas. A causa de l'espandiment, 1 m3 de fusta solida equival a unes 2,5 a 3 mètres cubics un còp estellada.
Dona un rendiment energetic superior a la lenha entièra, e comparable amb aqueste dels combustibles fossils, 2,5 tonas d'estèla equival a gaireben una tona equivalent de petròli (1 tep).
Utilizacion termica de l'estèla boscassièra
alt=Caldera per a estella forestal|vinheta|Caudièra per estèla boscassièra de 300 kW de poténcia, en Àustria L'estèla a un poder calorific (PCI) es de mejana de 3,5 kWh/kg (estèla amb 30% d'umiditat). D’un autre biais, 1000 kg d'estèla an gaireben lo mèsme poder calorific que 400 litres de gasòli. Aquel poder calorific vària segon l'espècia vegetala d'origina, l'umiditat, lo contengut en cendres e impuretats, la granulometria e la densitat aparenta.
Branville
Branville es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Bananièr
Descripcion
thumb|left|detalh d'un bananièr d'ornament thumb|left|Flors del bananièr. thumb|250px|left|Montada d'un rebrot de bananièr en 24 òras en [[Guaiana.]] thumb|upright|Flor de bananièr, dicha popote o baba figue en creòl de la [[Reünion.]] Los bananièrs pòdon montar a sèt mètres (fins a per Musa ingens) mas an pas de pè al sens botanic. Lor tija sosterrana semble a un bulb fòrt de que naisson las fuèlhas. Se vei sonque un desvolopament en nautor a la basa massissa dels peciòls de grandas fuèlhas inseridas en espirala. De grandas fuèlhas logament pecioladas se quilhan o penjan (fins a tres mètres de long e 60 centimètres de larg). Pel seu cicle biologic, lo bananièr es una espècia monocarpica (possedís pas qu'un borron terminal) e monoblastic (lo vegetal morrís aprèp la florason)
Saint-Gildas
Sant-Weltaz en breton ( Saint-Gildas en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Teia (protoplaneta)
Ipotèsi
La principala rason de la majoritat dels scientifics e d'especialistas per adoptar aquela teoria es que, comparadivament a las lunas de las desparièras planetas del sistèma solar, la nòstra es fòrça mai grand que la mejana e la siá distància de la Tèrra es mendre que l'existenta entre las autras planetas e las siás lunas. Doncas la nòstra luna pòt pas èsser estat obtenuda en interceptant un còrs celèst que passava per ailà coma las autras planetas. La teoria sosten que Teia seguiriá una orbita gaireben similara a la de la Tèrra, s'es format en un ponch de Lagrange Tèrra-Soleu, e aviá aquerit una massa mai o mens similara a la de Mart, fins a que l'impacte s'es produsit.
Le Pont-de-Planches
Geografia
En 1569 incendie complet du village par des soldats du duc des deux ponts.
Au centre du village une belle fontaine ronde avec sa colonne centrale cannelée entièrement en fonte et sortie des fonderies de la Romaine en 1861.
Istòria
La Romaine :eEn 1310 los fraires de la caritat #establir un foguet sus la Romaine #que lududes a donat lo sieu nom. En 1327 Guillaume De Arguel lo sieu #donar l'autorizacion d'extraire lo minaré de fèrre en lo bòsc de Bellevaivre  la  forja aurai #èsser fondada l'an 1333. Desapareis en 1760. Lo foguet produsissiá de fonte en 1788 e se apaga definitivament #qu'en 1872. Dos cubilots de segonda fusion #que lududes i aviá #èsser adjunt dels 1830 lududes survécurent e aguèron abandonat solament en 1936. Subsisteix Qualques bastissas. La Romaine seriá lo primièr establiment métallurgique de l'Anautita-Saône.
Vers Ceus Sent Angeu
Vers Ceus Sent Angeu (Sceau-Saint-Angel en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Sant Joan d'Acre
La vila, poblada dempuèi l'Antiquitat, foguèt primièr una ciutat grèga, puèi romana, bizantina e finalament musulmana a partir de 638. En 1104 foguèt presa pels crestians e venguèt part del Reialme de Jerusalèm senhorejat per Baudoïn Ièr. Foguèt la capitala d'aquel reialme, e mai son pòrt principal, fins que foguèt pres pels mameluks musulmans en 1291, çò que marquèt la fin del reialme latin d'orient. Mantuns òrdres religioses crestians qu'i demorèron pr'aquò. En 1918 que cabussèt dins la tempsada del mandat britanic fins a 1947 quand a partir del plan de partatge de Palestina que l'auriá deguda autrejar als arabs, foguèt refusat per aquestes darrièrs e Acre foguèt alavetz conquestada per Israèl.
Liberacion dau Martegue
Tre la capitada dau desbarcament aliat de Provença e l'avançada d'un còrs estatsunidenc vèrs Sisteron, la garnison alemanda, compausada de 2,000 òmes de la 338 division d'infantariá, preparèt sa retirada e la destruccion deis infrastructuras e dei pònts martegaus. Lei principaus naviris situats dins lo pòrt, coma lo paquebòt Ville d'Alger, foguèron tanben sabordats. De son caire, la Resisténcia martegala, que la màger part de sei caps foguèron capturats lo 8 de junh de 1944, aguèt de dificultats per s'organizar. Fin finala, una delagacion menada per Marc Reimberg foguèt mandada au sèti de la Kommandantur locala per demandar la rediccion deis Alemands. Pasmens, ges de respònsa foguèt donada a aquel ultimatum car la garnison alemanda abandonèt la vila dins la nuech dau 20 au 21 d'aost. Durant sa retirada, destruguèt lei quais e lei pònts, compres lo pònt de camin de fèrre entre Marselha e Miramàs.
Pèire Telhard de Chardin
Debuta de la carrièra scientifica
En 1912, daissa Anglatèrra e rescontra Marcellin Boule, paleontològ e director del laboratòri de paleontologia del Museum Nacional d'Istòria Naturala de París (en francés: Muséum national d'histoire naturelle) qu'acabava tot escàs d'estudiar lo primièr esqueleta d'òme de Neandertal descobèrt en França (1908).
Lo periòde chinés (1926-1946)
Pendent aqueste periòde, Telhard demorèt en China regularament. En 1926 explora la província de Gansu, la region de Zhangjiakou e la Mongolia orientala. Participèt tanben a las excavacions de l'òme de Pequin (Homo erectus pekinensis) a Zhoukoudian. Preparèt lo seu Le Milieu divin ( Lo Mitan Divin) pendent sos viatges de recèrca. La Glèisa ne refusèt l'imprimatur en 1927. Comencèt tanben las primièras paginas del Fenomèn uman. Contunhèt sas recèrcas amb lo Burèu d'Estudis Geologic de China (en chinés: 中国地质调查局, en pinyin: Zhōngguó dìzhì diàochá jú, en anglés: China Geological Survey (CGS) ) situat a Tianjin.
Le Tampon
Le Tampon es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Reünion e la region de la Reünion. .
Lo Perrier
Segond l'estatut comunal, s'i parla patés, francés e italian.
Istòria
En 1928, lo regim fascista annexèt al Perrier las comunas de Bovièla, Chabrand, Faet, Manelha, Riuclaret, Sant Martin e Travèrsa. Las comunas annexadas son pas restablias a la liberacion.
Laon
Laon es una comuna francesa situada dins lo departament d'Aisne e la region dels Nauts de França.
Plassac-Rouffiac
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Jaffna
Jaffna es una vila dau nòrd de Sri Lanka que sa populacion èra de 88,138 abitants en 2012. Es considerada coma la capitala culturala de la minoritat tamola de l'illa. Centre dau Reiaume de Jaffna, foguèt conquistada per lei Portugués en 1619 avans de passar sota lo contraròtle dei Olandés en 1658 puei dei Britanics en 1796. Après l'independéncia, èra la segonda vila pus poblada de l'illa. Pasmens, foguèt un deis enjòcs majors de la Guèrra Civila de Sri Lanka (1983-2009) e conoguèt un declin important. En 2012, èra solament la 12 ciutat dau país.
Tajueco
Tajueco es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Arhantsusi
Arhantsusi (basco), Arhansus (francés), qu'ei ua comuna deu Bascoat, en Baisha Navarra, administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics dens la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Las comunas tòcatocantas que son Uhart de Micse au nòrd, Òstavath-Asme au nòrd-oèst e Pagòla e Jutsi au sud.
Saint-Romphaire
Saint-Romphaire es una comuna normanda, situada dins lo departament de la Marga e la region de la Bassa Normandia.
Saulxures-lès-Nancy
Istòria
Lo vilatge de Saulxures apareis per las primièras fes en una charte de la abbaye de Beaupré l'an 1176.
Irai
Irai es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Orne e la region de Normandia.
Franz Liszt
Biografia
thumb|Una estatua de Liszt jove Liszt nasquèt dins lo vilatge de Doborján, a ras de Sopron, en Ongria, (ara Raiding, en Àustria). Son certificat de bateg, escrich en latin, dona son primièr nom coma Franciscus. Empleguèt de longa a l'escrich la forma alemanda Franz, e pas jamai la version ongresa Ferenc.
Montoliu (Arièja)
Montoliu
Segon Dauzat e Rostaing, lo determinant de Mont es benlèu motivat per lo nom de l'oliu (del latin olivus) [çò qu'es improbable pr'amor del clima] o tanben, segon los Féniés, pel Mont dels Olius, siti biblic de l'Ancian Testament e del Novèl. Alan Novèl e Coromines, citats per Patrici Pojada, interprètan lo nom d'après lo nom de l'arbre. Segon Lemoine, citat per P. Pojada, Montoliu seriá un remembre del Mont dels Olius, tornat de la Crosada. Bouvier, per Montoliu (Droma), citat tanben per P. Pojada, estima que lo nom ven del Mont dels Olius, ont Jèsus foguèt arrestat e patiguèt la Passion; la topografia dels lòcs e benlèu un bastiment auriá pogut facilitar la denominacion. Segon Negre, citat per Patrici Pojada, Montoliu ven del nom latinizat Montem Olivarum « Mont dels Olius», tractat coma Montem Olivum. Per lo de l'Aude (Montilionis en 834), l'origina seriá lo latin monticulus ambe'l sufixe diminutiu -onem, puèi lo nom auriá conegut l'atraccion de Mont Oliu.
Franz Liszt
Las annadas de pelegrinatge
S'èra amistançat amb los composidors mai importants de son epòca coma Frédéric Chopin, Hector Berlioz, Robert Schumann, e Richard Wagner, aqueste darrièr se maridèt mai tard amb la filha de Liszt Cosima. Èra a mai plan erudit en filosofia, art e literatura e frequentava a mai lo pintor Ingres e los autors Heine, Lamennais, Hans Christian Andersen, e Baudelaire, que dediquèt son poèma en pròsa "Le thyrse" a Liszt.
De retirada
De 1876 fins a sa mòrt ensenhèt pendent mantes meses cada annada al Hungarian Conservatoire de Budapest. Se moriguèt a Bayreuth lo 31 de julhet de 1886 en seguida d'una pneumonia qu'aviá he contracted del temps del Festival de Bayreuth hosted per sa filha Cosima. A la debuta, foguèt surrounded by some of his more adoring pupils, including Arthur Friedheim, Siloti e Bernhard Stavenhagen, but they were denied access a sa cambra per Cosima shortly before que se moriguèsse a 23 h 30. Foguèt enterrat al Bayreuth Friedhof.
John Wayne
Filmografia
• The conqueror (1956)
Sivapithecus
Descripcion
Sivapithecus hèia 1,5 m e es sues mesures èrene semblants as d'un orangotan modern. Semblava tanben un chimpanzé mès era sua cara ère coma era d'un orangotan. Es mesures de sòn cos suggereish que dilhèu demorava en tèrra mès tanben sus es arbes (3). Avie uns canins longui e uns molars fòrça pesants. Açò conferma qu'avia ua dieta de minjar mofle coma grana e èrba es savanes.
Tardelcuende
Tardelcuende es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Culte
En psicologia, lo « culte del ièu » es parent del narcissisme.
Contèxte estrictament religiós
Los actes cultuals màger son:
Josèp de Copertino
Sant Josèp de Copertino (n. Giuseppe Maria Desa en 1603, m. en 1663) es un sant de la Glèisa Catolica Romana, patron dels aviators.
Berthe Morisot
Berthe Morisot (nascuda lo 14 de genièr de 1841 a Borges - mòrta lo 2 de març de 1895 a París) foguèt una artista pintra francesa ligada amb lo movement impressionista.
Sant-Hern
Geografia
Saint-Hernin est situé sur le versant nord de la chaîne des Montagnes Noires à la limite des départements du Morbihan et des Côtes-d'Armor. Sa limite nord est constituée par le Canal de Nantes à Brest qui utilise à cet endroit le lit de l’Hyères. Sa limite est est constituée par l’ancienne ligne de chemin de fer Carhaix - Rosporden. Sa limite sud par la crête nord des Montagnes Noires qui culmine à 308 m au lieu-dit « Ti Coz » (maison ancienne en breton). Les communes limitrophes de Saint-Hernin sont Gourin au sud, Motreff a l’est, Carhaix-Plouguer et Cleden-Poher au nord et Spezet a l’ouest. Les hauteurs de la commune sont boisées de sapins.
Las Pòrtas
Las Pòrtas (Porte en italian) es una comuna italiana dins las Valadas Occitanas. Administrativament es dins la Ciutat Metropolitana de Turin, dins la region de Piemont. Fa partia de la Comunautat montanhòla de las Vals Cluson e Germanasca.
Max Horkheimer
thumb|Max Horkheimer
Racrange
Geografia
Situada a una altitud de 255 mètres amb una superficie de 731 A. La Rotte e la Pichona Seille prenon la siá font en la comuna.
Armons e lo Cau
Economia
Viticultura : Côtes-de-saint-mont (AOVDQS)
Ralhana
Ralhana (Reillanne en francés) es una comuna provençala situada dins lo departament deis Aups d'Auta Provença e la region de Provença-Aups-Còsta d'Azur.
Saint-Émiland
Saint-Émiland es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sòna e Léger e la region de Borgonha.
Gustave Caillebotte
Gustave Caillebotte foguèt un pintre francés, colleccionaire, benfactor e organizaire d'exposicions, nasquèt a París lo 19 de agost de 1848 e moriguèt a Gennevilliers lo 21 de febrièr de 1894, a l'edat de 45 ans, enterrat al cementari del Père-Lachaise. Passionat de vela, membre del Cercle de la voile de Paris basat a Argenteuil, foguèt tanben un bastisseire e arquitècte naval.
Herran
Istòria
Herran qu'estó destacat de Hogaron per decret deu 19 de junh 1871. Eth vocable dera glèisa, deu sègle XIX, qu'es Nòsta Dauna. Véder Hogaron pera istòria pus anciana.
La Lòtja (Marselha)
thumb|250px|Faciada de l'Ostau de la Comuna La Lòtja (Hôtel-de-Ville, en francés) es un quartier administratiu de Marselha que s'atròba en riba nòrd dau Pòrt-Vièlh, dins lo segond arrondiment de la ciutat. Es dins aqueu quartier que s'atròva l'Ostau de la Comuna (anomenat Lòtja localament) ansin que l'ancian espitau de l'Ostau-Dieu ara convertit en ostalariá.
Archaeotherium
Bibliografia.
· Mendoza, Janis, and Palmqvist. 2006. Estimating the body mass of extinct ungulates: a study on the use of multiple regression. Journal of Zoology 270
Universitat de Tübingen
thumb|Die Neue Aula, 2004 L’Universitat de Tübingen (en alemand : Eberhard Karls Universität Tübingen) es una universitat a Tübingen, Alemanha, fondada en 1477.
Ucero
Ucero es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.Aperten a la comarca de Tierras del Burgo.
Saulxures-lès-Vannes
Saulxures-lès-Vannes es una comuna francesa, situada dins lo departament de Meurthe e Mosèla e la region de Lorena.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Iperbòla (retorica)
Definicion linguistica
Una iperbòla impossibla, sortissent de tota rason e de tot realisme es un adinaton.
Sorbus aucuparia
Descripcion
vignette|gauche|Inflorescence Las brancas son lisas, grisàssas. Las fuèlhas sot pennadas, amb 5 o 7 paras de foliòlas finament dentadas, verdas dels dos costats, leugièrament borrilhudas al revèrs. Las flors blancas, de 5 petals, son gropadas en corimbes. An una odor fòrta, pauc agradiva. Los fruits, las sòrba, son de baias rojas iranjadas fòrça presadas pels aucèls, especialament los tordres.
Caracteristicas
Son aira de reparticion naturala cobrís l'Euròpa tota e l'Asia temperada (Liban, Turquia, Armenia, Azerbaitjan, Daguestan). Espandit per la cultura, s'es naturalizat endacòm mai, notadament en America del Nòrd.
Ndebele del nòrd
Lo ndebele del nòrd (o ndebele) es una lenga banto parlada dins lo sud de Zimbabwe.
Dhaulagiri
Dhaulagiri (8,167 m) es una montanha d'Imalaia situada dins lo centre de Nepal. Es la setena cima pus auta dau mond. De 1808 a la fin deis annadas 1840, foguèt considerada coma la montanha pus auta dau mond per leis Europèus.
Johann Zarco
thumb|right|Johann Zarco Johann Zarco (Joan Zarco), naissut lo 16 de julhet de 1990 a Canas, en Provença, es un pilòte de motò francés.
Revòuta dei Boxers
La Revòuta dei Boxers se debanèt en China de novembre de 1899 a setembre de 1901. Foguèt un movement d'insurreccion qu'èra inicialament opausat a la dinastia manchó, a la politica de reformas dau govèrn e la preséncia estrangiera sus lo territòri. A partir dau començament de l'annada 1900, lo govèrn de Cixi assaièt d'utilizar lo movement unicament còntra la preséncia occidentala. D'Europèus e de Chinés crestians foguèron massacrats per la foga durant tot aqueu periòde, subretot après lo començament dei combats. En junh, lei missions diplomaticas europèas installadas dins la capitala foguèron enceucladas per lei tropas regularas chinesas e lei membres dau movement dei Boxers. Lo 21 de junh de 1900, lei Occidentaus formèron una aliança granda dicha deis Uech Nacions e decidiguèron la guèrra. Lo 4 d'aost, acomencèron una ofensiva en direccion de la capitala. Maugrat una resisténcia chinesa acarnada a Peitsang (5 d'aost), Yang Tsun (6 d'aost) e a Tongzhou (12 d'aost), Pequin es atacada e conquista lo 14 d'aost. Lo govèrn chinés deguèt ajudar leis Europèus dins la repression de la revòuta que s'acabèt solament en setembre de 1901.
Sablonnières
Sablonnières es una comuna francesa, situada dins lo departament de Sèina e Marna e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cencenac e Puei de Forchas
Cencenac e Puei de Forchas (Sencenac-Puy-de-Fourches en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Perigòrd, situada dins lo departament de Dordonha de la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Aliança deis Uech Nacions
L'Aliança deis Uech Nacions foguèt una aliança concluda entre lei nacions europèas principalas mai lo Japon e leis Estats Units per luchar còntra la Revòuta dei Boxers e lo govèrn chinés qu'ajudèt l'insurreccion. Sei membres èran Japon, Russia, lo Reiaume Unit, França, leis Estats Units, Alemanha, Itàlia e Àustria-Ongria. En dificultat durant lo mes de junh de 1900, aquelei tropas deguèron se replegar e esperar per de renfòrç fins au mes d'aost. L'ofensiva decisiva vèrs Pequin acomencèt lo 4 d'aost e permetèt sa conquista lo 14. Puei, lei tropas de l'Aliança demorèron per s'ocupar de la repression dau movement dei Boxers fins a setembre de 1901.
Valdenebro
Valdenebro es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Parabòla de Jèsus
thumb|300x300px|Representacion de la Parabòla de las Detz Verges dins un veiral de Scots' Church, [[Melbourne]] Las Parabòlas de Jèsus son de narracions brèvas, comprenent un contengut allegoric, utilizats dins la pregacions e sermons de Jèsus amb per finalitat de transmetre ensenhament.
Tèmas e classificacion
Jèsus donèt mai d'una parbòla se referissent diretament al Reialme de Dieus e que, mai sovent, aviáuna perspectiva escatologica: las sèt parabòlas del "Discors de las Parabòlas" en Matèus 13, a Parábola del Banquet de Nòça, la Parabòla de las Detz Verges e la Parabòla dels Talents.
Los discors dins Evangèli de Joan
L'ensenhament de Jeèsus dins los quatre Evangèlis se presenta en discors e dialògs que, quitament d'aquel biais, utilizan lo lengatge figurat parabolic.
Florença (Gers)
Florença (Fleurance en francés) qu'ei ua comuna gascoa d'Occitània situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Gouhenans
Istòria
Les premiers documents sur Gouhenans ont été trouvés à l'Abbaye de Bitaine et datent de 1186. Le château situé sur le bord de la falaise qui domine le village, a été précédé par une maison forte datant de 1472. Les parties les plus anciennes du château actuel datent du. De l'édifice à ce jour incomplet, on peut admirer la tourelle, la porte d'entrée et les caves voutées.(cette demeure est une propriété privée). C'est au début du que Gouhenans s'industrialisa avec l'installation d'une usine d'extraction de la houille. On voit encore l'une des quatre cheminées; puis du sel a été extrait. On compte alors environ 1000 habitants. Une verrerie fut également implantée dans les années 1900.
Fogal
Espleches
Al lar i diferents instruments per facilitar lo manejament del fuòc, sovent amassats dins un contenedor vertical, los instruments son:
Classament dels fogals
vinheta|Diagrama d'un fogal encastrat. A. Intrada d'aire fresc. B. L'aire fresc es calfat e liberat. C. Lo fum es liberat.
Broquetas de biomassa
Las broquetes provenon son de fusta e 100% naturalas e ecologicas. Son un combustible que se realiza amb ressegum e ribans de l'indústria de la fusta que premsats amb calor e la lignina de la quita fusta, se convertisson en un produch amb un poder calorific fòrça mai naut que la lenha tradicionala.
• Bassa umiditat
Gèli Grande
Gèli Grande (Gilles Denis Grande en francés; Gafor, Tunisia, 10 de novembre de 1953-Lairac, 9 de genièr de 2022) foguèt un militant nacionalista occitan.
Departament d'Òut e Garona
Istòria
En 1791, lo capluèc se fixèt definitivament a Agen (Tonens e Gulhon, mai centrals, èran candidats tanben).
Istòria d'Indonesia
L'irrupcion de la VOC
A partir deis annadas 1640-1650, la VOC adoptèt una politica pus aggressiva per s'assegurar lo monopòli dau comèrci d'espècias. Sa decision principala foguèt de concentrar la cultura de clavet dins l'illa d'Ambon e de l'enebir dins leis autreis illas. Aquò se turtèt a l'ostilitat dau sultan de Ternate que foguèt finalament vencut en 1656. Puei, foguèt lo torn dau sultan de Macassar vencut en 1668 amb l'ajuda de la poissança navala dei Bugis. En parallèl, leis Olandés aprofichèron de revòutas còntra Aceh en Sumatra per plaçar leis insurgents sota sa proteccion e s'installar dins certanei pòrts de l'illa (Padang, 1662). Enfin, en Java, lo sultan Amangkurat I faguèt la patz amb leis Olandés. En cambi d'una ajuda militara de la VOC per reprimir una granda revòuta intèrna en 1674-1677, li donèt lo territòri de Priangan au sud de Batavia e lo pòrt de Semarang. S'opausèt tanben pas ais intervencions olandesas dins leis afaires dau sultanat de Banten minat per de conflictes de succession.
Lo periòde Sukarno
Après la victòria de Sukarno, acomencèt un periòde de « Democracia Dirigida » amb l'enebiment dau Majsumi e dau PSI. Pasmens, de tensions apareguèron pauc a pauc entre Sukarno favorable au comunisme e au PKI e Nasution que li èra ostil. Lo govèrn mantenguèt la linha internacionalista dau periòde e se raprochèt dau blòt sovietic. Assaièt tanben de prendre lo contraròtle de la Nòva Guinèa Occidentala suscitant de tensions importantas amb lei País Bas (expulsion dei Neerlandés d'Indonesia en 1957). En 1962, de combats aguèron luòc còntra la marina neerlandesa e Washington faguèt tornarmai pression sus Amsterdam que deguèt se clinar e fisar la region a l'ONU. Un an pus tard, lei Nacions Unidas donèron lo territòri ais Indonesians a la condicion d'organizar un referendum sus l'estatut de l'illa en 1969. Aquò foguèt lo començament d'una guèrra saunosa (150,000 a 400,000 mòrts) qu'es totjorn en cors entre Indonesia e l'Organizacion per una Papoasia Liura. Lo referendum aguèt jamai luòc.
Impressionisme
Metòde
thumb|200px|Renoir, La Grenouillère, [[Metropolitan Museum of Art, Nòva York]] Los pintres impressionistas, se volent èsser realistas, causiguèron lors subjèctes dins la vida contemporanèa, dins un quotidian liurament interpretat segon la lors vision personala. Trabalhant « sus lo motiu», (coma los pintres de l'école de Barbizon, coma uns païsatgistas anglés, coma Boudin o Jongkind), butèron fòrça luènh l'estudi en aire liure, faguèron de la [[lutz] l'element essencial e movent de lor pintura, escartant las tintas escuras per utilizar de colors puras. Pintres d'una natura cambianta, d'una vida joiosa sasida dins l'instant, son indiferents a la recèrca, cara als classics, d'un bèl ideal e d'una esséncia eternala de las causas.
Lo tèrme d'impressionisme es tanben emplegat, per extension, dins lo domeni de la literatura, pr'amor de la libertat de la forma, de la frasa e del lengatge armonic.
Ordovician
L'Ordovician es lo segond periòde geologic de l'èra Paleozoïca que, segon las datacions modèrnas, comencèt fa 488,3 ± 1,7 milions d'ans e finiguèt fa 443,7 ± 1,5 milions d'ans; classicament, se considerava que l'ordovician s'estendiá de 505 de milions d'ans fins a fa 440 milions d'ans. Après lo Cambrian e abans lo Silurian.
En aqueste periòde, un jorn aviá 21 oras e i aviá pas d'animals subre la tèrra fèrma per encausa de l'escarsetat d'oxigèn dins l'atmosfèra. Abondan los fossils d'aqueste periòde, e entre eles cal notar los trilobits e dins qualques regions se formèron tanben los jaciments de petròli e de gas.
Fòca
Viu dins las aigas temperadas e subarticas. En ivèrn, viu sus la banquisa.
Caracteristicas
D'una longor de 1 a 6 m, segon las espècias, las fòcas an lo còs fusifòrme. Lors membres anteriors, cortets, son transformats en paletas natatòrias. Los membres posteriors que se pòdon pas replegar jol ventre determinan lo mòde de locomocion : a tèrra o sul glaç, las fòcas progressan per reptacion en s'ajudant de lors dos membres anteriors (alara que los autres pinnipèdes, otarias e mòrsas, se servisson de lors quatre membres) ; en mar, godilhan. Las fòcas son carnivòras e lor alimentacion se compausa essencialament de peisses costièrs.
Espeuta
Istòria
Los especialistas sont divisats sus son origina, unes suggerisson l'Iran al milenari 5 o 6 AbC, d'autres l'Euròpa a una epòca un pauc men recenta. Se trapa l'espeutra Triticum spelta sus de sites arqueologics de l'edat del bronze, subretot en Euròpa centrala e de l'Èst, a l'Orient Pròche, e dins los Balcans. Culhida coma cereala d'ivèrn, es sovent mesclada o confonduda amb d'autras cerealas.
Es introduch en America del Nòrd al començament del sègle XIX, subretot per servir de pastura.
Alimentacion umana
L'espeuta es tanben un dels ingredients de la bièra especiala belga « Joseph » e del tipe de bièra, la dinkelbier, en Alemanha (Dinkel = grand espeutra en alemand).
Utilizacion medicinala
La farina d'espeuta èra utilizada per realizar de pomades dins l'antiquitat. Teofrast, al sègle IV AbC., dona una recepta a basa d'aquesta farina, de datils e de formatge (amidon, sucre e grassa), mesclada a de bièra, de chucs e de rasinas, per realizar una pasta perfumada utilizada a friccionar la pèl, o a pansar de nafras, receptas qu'atribuís als Sumerians.
Se l'espeuta pren una plaça creissenta dins de regims de santat naturala, las referéncias istoricas a Hildegard de Bingen son discutidas.
Saint-Sauveur-de-Pierrepont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria d'Israèl
Lo govèrn de Menahem Begin
Menahem Begin, cap dau Likoud, foguèt Premier Ministre de 1977 a 1983. Elegit per lo « segond Israèl » (principalament format per lei Sefarades), èra un partisan dau « Grand Israèl ». Sota son govèrn, lei colonias se multipliquèron en Cisjordania e dins la region de Gaza. En Israèl, liberalizèt l'economia per permetre de movements de capitaus pus aisats. Pasmens, aquò entraïnèt tanben una aumentacion fòrta de l'inflacion qu'agantèt 160% en 1983.
La revirada dei negocacions de Camp David
L'escrutinh de mai de 1999 veguèt la victòria dau trabalhista Ehoud Barak mai la fragmentacion de la Knesset (15 partits representats) necessitèt de formar una coalicion larga. L'objectiu principau de Barak èra d'acabar la guèrra amb lei Palestinians, lei Libanés e lei Sirians. Per aquò, retirèt lei darrierei tropas israelianas de Liban en 2000 e negocièt amb Yasser Arafat a Charm el-Cheikh en Egipte e a Camp David ais Estats Units d'America. Pasmens, de desacòrdis tròp importants empachèron la conclusion d'un acòrd avans l'esclatament d'una coalicion eteroclita d'Ehoud Barak. De mai, en setembre de 2000, lo cap dau Likoud, Ariel Sharon aviá entraïnat una represa dei violéncias amb una visita provocatritz sus l'esplanada dei Mosquetas.
Lo periòde d'Ariel Sharon
A partir de setembre de 2000, comencèt la Segonda Intifada qu'anava causar la mòrt de 5,400 personas entre 2001 e 2007 (principalament de Palestinians). Per faciar aquela menaça, leis Israelians elegiguèron Ariel Sharon, generau prestigiós de la guèrra de Kippur. Lo Premier Ministre novèu adoptèt una politica de repression amb l'eliminacion sistematica de quadres palestinians de l'OLP ò dau Hamas e la reocupacion militara dei territòris ocupats. Pasmens, la multiplicacion deis atemptats e la resisténcia dau Hamas favorizèron leis iniciativas de patz. En 2005, per gardar l'iniciativa, Ariel Sharon decidèt de retirar l'armada e lei colons israelians de la Faissa de Gaza. Puei, en 2006, creèt un partit centrista (Kadima) per aver d'autonòmia avans de disparéisser de la vida politica, victima d'una ataca cerebrala.
Ortiporio
Geografia
Ortiporio est une commune de l'intérieur de l'île, dans l'ancienne pieve de Casacconi. Elle est limitrophe du « territoire de vie » Castagniccia à l'extrêmité septentrionale du Parc naturel régional de Corse. Elle fait partie de la « petite Castagniccia », une microrégion à forte densité humaine jadis.
Vatteville-la-Rue
Vatteville-la-Rue es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Sent Mauvire
Sent Mauvire (Saint-Bazile-de-Meyssac en francés) es una comuna lemosina situada dins lo departament de Corresa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin.
Haguenau
Istòria
Vila liura d'Empèri (Freie Reichsstadt) a partir de 1262, Haguenau intègra la Décapole a la siá creacion o , e ne ven çò cap de-luòc. thumb|Plànol De Haguenau (1700) Pèrd, segon l'interpretacion #qu'a fach pels Franceses del fòrça ambigu Tractat de Münster, lo sieu estatut de vila liura en 1648. Ça que la, amb las vilas de la Décapole, Haguenau la sent pas aquela aurelha, en la mesura ont aquel tractat garantís egalament dins las vilas liuras la siá immédiateté d'Empèri. Haguenau Desira pas de cap de manièra prene la França, e vòl demorar una vila alemanda independenta. Louis XIV en decidint de sometre la Décapole per la fòrça, la vila, i compreses lo famós castèl imperial, a destruit en 1677 per las tropas de lo sieu general Montclar. Tot a incendiat (a l'excepcion de las glèisas) e saquejat, de las massacres an comés, e aquel per doas fes! Amb la fin de far passar tota velléité de revòlta a las Haguenoviens. Haguenau, Amb l'ensems de las vilas de la Décapole, acaba per se sometre en 1680.
Capèla Sixtina
La capèla es de forma rectangulara e fa 40,93 m de long per 13,41 m de larg (las dimensions del Temple de Salomon segon l'Ancian Testament). Sa nautor es de 20,7 m.
Crist pantocrator
Difusion
La mai anciana representacion del Crist pantocrator conservada data de sègle VI  e se trapa al monastèri de Santa Caterina del Sinaï, en Egipte. Lo realisme de la figuracion surpren al respècte de las òbras datant de l'Edat Mejana. Lo modèl del Crist pantocrator se repend a partir del sègle IX, e demora subretot utilizada dins l'art bizantin, que siá dins las decoracions interioras dels edificis religioses (frescas de l'anciana basilica Santa Sofia a Istaambol, de la catedrala de Cefalù, de la capèla palatina del Palais dels Normands a Palèrme e de la catedrala de Monreale en Sicília…) o sus d'icònas.
Velilla de la Sierra
Velilla de la Sierra es un municipi de la província espanhòla de Soria dins la Comunautat Autonòma de Castelha e Leon.
Torama Bassa
Geografia
Le village de Torama Bassa est situé à 1145 m d’altitude. La commune est traversée par plusieurs cours d'eau : l'Issole et ses affluents la Mastre et l'Estelle qui prennent leur source sur la commune.
Conference of Presidents of Major American Jewish Organizations
Istòria
La Conferéncia foguèt creada en 1956 en responsa a las sollicituds del president Dwight David Eisenhower e la siá administracion. La comunitat josieva nòrd-americana d'aquela epòca traversava un periòde de grand creissement en la quantitat de grops politics similars (coma lo Comitat Josieu Nòrd-american e lo Congrès Josieu Nòrd-american) e la creissenta influéncia dels josieus en la politica (en particulara, lo Judaisme ortodox e lo conservador. L'administracion Eisenhower voliá un metòde mai facil per mesurar l'opinion de la comunitat, sens aver de dintrar en la politica intèrna de la comunitat. La Conferéncia establiguèt una votz unificada per la comunitat, que pòdon consultar los foncionaris del govèrn sus questions importantas. En los sieus primièrs 30 ans, la Conferéncia foguèt dirigida per un òme, Yehuda Hellman. Après la siá mòrt en l'an 1986, Malcolm Hoenlein se convertiguèt en president. Hoenlein Prenguèt un papièr fòrça mai fòrt en la configuracion de la politica de l'EE.UU., Mai que mai a travèrs del Poder Executiu. Totes los membres de la Conferéncia pertencen al Comitat Executiu del AIPAC.
Isaut
Isaut o Aisaut [i'zaw(t)] (Izaut-de-l'Hôtel en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Grand Bretanha
Uèi aquela illa forma la part mai importanta del Reialme Unit e aperten a aquel estat. De còps, se ditz inexactament Grand Bretanha per designar lo Reialme Unit.
Òli de palma
Composicion
L'òli de palma es en realitat una grassa vegetala mai qu'un òli, qu'es solida a temperatura ambienta.
Usatges industrials
Aquestas diferentas qualitats fan que l’òli de palma es plan presada pels industrials, que lo jutjan dificilament substituïble del punt de vista tecnic per lors produccions.
En plen vam
Dins los païses coma l'Indonesia e la Malàisia, lo desvelopament de las plantacions de palmièrs foguèron la consequéncia d'una politica governementala, coma las grandas plantacions son divisadas en parcèlas pels pichons plantaires (small holder). Aquestes son de migrants o eissits de populacions localas. Devon aver crompat las tèrra a credit près de la companhià maire. Amb lo pichons expleitants que cambian lors risièras en palmaradas. La comparason de revengut del trabalh es de 36 €/pers  per l'òli de palma contra 17 €/pers. per l'evèa e 1,7 €/pers. pel ris a Bongo (Malàisia) e aquestas valors varian seguent lo pretz de crompa de las matèrias primièras.
Consequéncias environamentalas
La conversion de las torbièras tropicalas en cultura per l'òli de palma demanda la realizacion d'un sistèma de canals d'assecament de las torbièras la fasent venir susceptiblas al fuòc. En setembre de 1997, los aeropòrts de Singapor e Kuala Lumpur arrestèron l'expleitacion pendent mantun jorns a causa dels fuòcs dins las torbièras assecadas d'Indonesia. Las emissions de CO2 d'aquestes fuòc correspondon a 13-40 % de las emissions annadièras de la combustion de las energias fossilas. Las pèrdas economicas ligada als fuòc còstan unes 3 miliards de dolars americans. En mai de las pèrdas de carbòni ligats als fuòcs, la degradacion dels sòls organics e la pèrda de foncion de sequestracion del carbòni de las torbièras tropicalas menan a 50 % de las emissions de CO2 per annada (1 Gt d ). En fach, la produccion de biocarburants per la conversion de las torbièras tropicalas en cultura produch 10 còps mai d’emissions de CO2 que per la combustion dels combustibles fossils.
Debat sul boicòt de l’òli de palma
Fàcia als problèmas ligats a l'òli de palma, de marcas engatgèron de recercas per cambiar las formulacions de lors produchs. Dins d'escasenças, d'operacions de comunicacions foguèron realizadas per anonciar l’arrèst de l’usatge de l’òli de palma o alara apondre de mencions « Sens òli de palma ».
Arcambald
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn. thumb|300px|center|Béars, lo vilar (?) d'Arcambald.
Magnitud d'un tèrratremol
Istòria
Las magnituds MS e Mb an de limits. S'agís pas d'una mesura dirècta de l'energia liberada pel seïsme. Un autre problèma foguèt levat pendent lo grand tèrratremol de 1960 en Chile. La durada de la font sismica èra plan superiora a 20 segondas, periòde ont la magnitud de superfícia MS foguèt calibrada. L'estimacion de la magnitud d'un tèrratremol es doncas sosestimada amb aquel tipe de mesura. Aquel fenomèn es encara mai grand amb Mb ont lo periòde de referéncia es de l'òrdre de la segonda.
Principi
La magnitud dicha de Richter se basa sus la mesura de l'amplitud maximala de las ondas sismicas sus un sismograma. La magnitud es definida coma lo logaritme decimal d'aquela valor. Aquela definicion fòrça generala mòstra plan lo caractèr empiric d'aquela mesura que depend d'una part del tipe de sismomètre e d'autre part del tipe d'elaboracion grafica utilizada per la realizacion del sismograma ont se fa la mesura. Aquela darrièra es tanben fòrça variabla d'una estacion sismica a l'autra perque la radiacion sismica d'un tèrratremol es pas omogenèa.
Per complicar encara, es essencial d'apondre que la gaireben totas las mesuras de magnitud, un còp que se passèt un temps aprèp lo tèrratremol, correspondent pas a çò qu'es descrich abans. L'estudi del seïsme passa per una inversion dels sismogramas per trobar al meteis temps sa localizacion, son mecanisme al fòcus e son moment sismic. D'aquel darrièr, se dedusís una magnitud nomenada o M_w. Se tracta de la magnitud pus utilizada uèi.
Saturacion de la magnitud
Se se considèra : alara una durada d'emission de correspond a una magnitud 4,6 e una durada d'emission de  correspond a una magnitud 7,2. Doncas tota mesura de magnitud amb m🇮🇳 (mesurada sus las ondas P) comença d'èsser sosestimada en dessús d'una magnitud de 4,6 e es lo meteis per M🇮🇳 per de tèrratremols de magnitud superior a 7,2.
Arcamont
Arcamont, nom supausat (Arcamont en francés) qu'es ua anciana comuna occitana de Gasconha situada dens lo departament de Gers e la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus. Despuish 1950, qu'es incorporada a Ròcalaura. Son n° INSEE qu'èra 32006.
Iperbòla (matematicas)
Definicion bifocala
thumb|Proprietat de divergéncia d'una lentilha iperbolica L'iperbòla es lo luòc geometric dels punts que la diferéncia de las distància als dos fogals es constanta.
Se le centre de la marca es le centre de l'iperbòla
Dins una marca que los axes son de simetrie per l'iperbòla, l'axe tracersièr per axe de las abscissis, l'equacion cartesiana se met jos la forma
Cercles
Cercle principal: es lo cercle de diamètre [SS']. Fogal e directritz son en relacion pòl/polar al respècte del cercle principal. Lo cercle principal es tanben la podària de l'iperbòla al respècte de l'un dels fogals (se s'exclusís las interseccions del cercle amb las asimptòtas), es a dire lo luòc dels projectats ortoganals d'aquel ce fogals sus las tangentas, çò que fa de l'iperbòla, l'antipodària de son cercle principal al respècte d'un dels sieus fogals.
La desvelopada de l'iperbòla, es dire lo luòc dels centres de corbadura es una corba de Lamé d'equacion :
Pirenèus Atlantics
Istòria
Eth departament nomat iniciaument "Pirenèus Baishs" que'u creèn ara Revolucion Francesa, eth 4 març de 1790 en aplicacion dera lei deth 22 de deceme de 1789, en ajónher Bearn, eras tres províncias bascas (Labord, Baisha Navarra e Sola) e quauques comunas gasconas.
Era geografia
Eth departament deths Pirenèus Atlantics que hè partida dera region de. Qu'ei ara termièra deths departaments deras Lanas, de Gers e deths Nauts Pirenèus, tant coma d'Espanha. Qu'ei bordat ar oèst per eth golf de Gasconha.
Sent Roman de Vinhaga
Sent Roman de Vinhaga (Saint-Romain-de-Vignague  en francés) es una anciana comuna deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània e absorbida en 1965 per Sauvatèrra de Guiana.
Sotho del nòrd
Es una lenga differenta del sotho del sud, sonat tamben sotho.
Jon Voight
Jonathan Vincent Voight, nascut lo 29 de decembre 1938, es un actor american de cinèma.
Clamenç V
Biografia
En 1264, vasut a Vilandraut (dens l'actuau departament de Gironda), que n'èra lo senhor. Hasut sos estudis primaris a Vasats apui sos estudis segondaris au mostèir de Benedictins de Defés dens la diocèsi d'Agen. Estudièt lo dret a las universitats d'Orleans, mèi de Bolonha on rencontrèt lo papa Bonifaci VIII. En 1289, estut ordonat prèste e nomat canonge sacriste de Sent Andriu de Bordèu e de Sent Seurin. De 1291 a 1295, estut vicari generau a Lion, lavetz que son frair Beraud vingut archavesque d'aquesta vila en 1341. En 1296, a 32 ans sonque, vingut avesque de Sent Bertran de Comenge e lo damorèt pendent quate ans ; aquí a una relacion damb Brunissanda de Foish, sa capdeta de dotze ans. En 1300, estut nomat archivesque de Bordèu e hasut bastir la catedrala de Sent Andriu.