cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jumeauville
Nòtas
<references group=N/>
Sarlabons
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Era Mola.
Simpatia
La simpatia universala: concepcion en relacion amb l'estoïcisme
La simpatia universala tòca las causas, supausa una concordança entre de realitats fisicas. Pels estoïcians, lo monde es penetrat pertot d'un meteis Fuòc-Logos que n'es lo principe de coesion, de movement, de vida. Es un grand Viu, de biais que las partidas del monde comunian dins un meteis sentiment e un meteis buf. Çò que tòca una partida tòca los autres. Mas los estoïcians ancians(Zenon de Cittium, Crisipe) sonque parlan de las relacions entre las causas del cèl (orania) e las causas de la tèrra (epigeia):
La simpatia psicologica
Le mot "simpatia" pòt tanben significar èsser tocat per de sentiments o d'emocions. Atal, l'esséncia de la simpatia es la preocupacion fòrta que se sent per autrú. La simpatia existís quand los sentiments o emocions d'una persona son prigondament compreses e apreciats per una autra persona.
Bourgneuf-en-Mauges
Geografia
Sa superficie est de près de 12 km (1,164 ha) et son altitude varie de 80 à 152 mètres.
Kugenn
Kugenn en breton (Cuguen en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Istòria
Lo Abbaye La nòstra-Madama del Tronchet aviá lo drech de #dire sus la parròquia. Possedissiá çò Prieuré Sant-Denis de la Ròca-Montbourcher #dire tanben de Ròca-Espina.
L'Abbaye Notre-Dame du Tronchet avait le droit de dîmes sur la paroisse. Elle possédait le Prieuré Saint-Denis de La Roche-Montbourcher dit aussi de Roche-Épine.
Voyennes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Boney M
Istòria
Bobby Farrell moriguèt d'una malautiá cardiaca lo 30 de decembre de 2010 a l'adat de 61 ans dons una ostelariá de Sant Petersborg (meteis jorn e luòc que Raspotin, eponim de lor vam mai grand) alara que lo grop èra en virada en Russia.
Les Chalesmes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Salas d'Ador
Toponimia
Segon Negre e R. Aymard, Salas qu'ei lo plurau de l'occitan sala, « residéncia senhorala ».
Samuran
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [samu'rã] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : De Samurano, en latin, en 1387, Samuran (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Quetzal
Etimologia
Pharomachrus ven del grèc ancian pharos, "mantle", e makros, "long", en referéncia a las plumas de las alas e de la coa del quetzal resplendent.
Sainte-Honorine-des-Pertes
Geografia
La commune est située dans un creux de la falaise, à quatre kilomètres à l'ouest de Port-en-Bessin-Huppain et à 12 kilomètres au nord-ouest de Bayeux.
Cliczon (Clisson)
Geografia
La vila es dins la ribièra de Sèvre Nantaise al jonhent ambe la Moine. Pr'amor d'aquò, patiguèt d'aigats (mai que mai en 1960 e 1983).
Longor d'onda
La longor d'onda en optica
La variacion de velocitat provòca, al passatge d'un mitan a un autre, de refraccions. Quand la celeritat de la lutz varia, la longor d'onda varia. Aquesta variacion depend leugièrament de la frequéncia, çò que causa atal de dispersion.
Dambron
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Limetz e Villez
Limetz-Villez es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Saligòs
Geografia
Aute quartièr o vilatge : Larisa. vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Delamarre, Saligòs qu'èra Salicosson en celtic. Era soca indoeuropèa *salik-, « sauce », qu'ei tanplan celtica (irlandés sailech) com latina (salix); era auta possibilitat qu'ei « era proprietat de Salicos », nom atestat.
Solferino (Itàlia)
Solferino es una comuna italiana de la Província de Màntoa en Lombardia.
Ftiraptèrs
Los ftiraptèrs (Phthiraptera) constituisson dins un òrdre unic l'ensems dels insèctes designats jol nom de pesolhs, entre los quals trobam lo pesolh de l'òme.
Classificacion
L'ordre dels anoplors foguèt creat par William Leach en 1815, mas encara i sarra un genre de mallofags. Fin finala Christian Ludwig Nitzsch, davancièr dins l'estudi dels ftiraptèrs, creèt lo tèrme de mallofags en 1818. La diferencia entre los pesolhs vertadièrs, ematofags d'aparelh bucal fissador/chucaire, e los mallofags d'aparelh bucal trissador s'establilizèt e foguèt confirmat par Hermann Burmeister en 1838.
Infestacion
L'infestacion de la pèl per de poselhs es desagrable per causa de la prusina de las fissadas mas es benigna.
Sent Sever (Hauts Pirenèus)
Toponimia
Per Arrostanh, véder l'article.
Batalha de Saumur (1940)
La batalha de Saumur ò Defensa de Léger se debanèt dau 18 au 20 de junh de 1940 durant la Segonda Guèrra Mondiala. Opausèt 40,000 òmes de l'armada alemanda a divèrseis unitats francesas gropant aperaquí 2,500 soudats eissits. Pasmens, en despiech de l'inferiotat numerica, lei Francés capitèron de tenir un front d'aperaquí 40 quilomètres fins a l'agotament de sei municions. Lo 21, leis Alemands intrèron dins la vila e trobèron alora ges de resisténcia importanta en direccion dau sud-oèst de França.
Bouzillé
Geografia
Comuna angevine del nòrd dels Mauges, Bouzillé se situa entre Nantas e Angieus, a unitat|6|km –  de Ancenis, Sus la rota D751, Liré - Lo Marillais.
Istòria
Rabelais cite Bouzillé dans Gargantua, s'amusant à trouver au nom du village une origine gargantuesque.
Vron
Geografia
Vron est une commune du Marquenterre, située à 15 km de la Manche et légèrement au nord de la Baie de Sòma. Elle est desservie par l'ancienne route nationale 1 (actuelle RD 1001), aisément accessible par l'autoroute.
Louargat
Louergad en breton ( Louargat en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament de las Còstas d'Arvòr e la region de Bretanha.
Charles Cros
Poesias
En son onor foguèt creada l'Acadèmia Charles Cros que prima cada an los melhors disques.
Conte (Jura)
Conte (Jura) es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Borgonha Franca Comtat
Mascaret
Asia
Lo mai poderós mascaret del mond, sus de marlatges de 9 mètres al maxim, (una èrsa fins a 3 mètres de naut pojant la baia a 40 km/h) se debana dins la baia de Hangzhou e concernís lo flume Qiantang, al sud de Shanghai en China. Fòrça dangierós, causèt la mòrt de mai d'una personas, subretot d'espectators imprudents venent contemplar lo fenomèn.
Literatura
De recits de tradicion orala evòcan lo mascaret, coma aqueste escamplhat en Gironda, en 1970, epl linguista Jacques Boisgontier. Segon aqueste mite d'origina, lo mascaret s'arrèsta a Lavanhac sonque dempuèi que la Santa Verge, que lavava las borrassas de l'Enfant Jèsus, l'arrestèt d'un cop de batedor.
Sent Pau de Nestés
Geografia
Aute vilatge o quartièr : Eth Brocar.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Sent o Sant Pau que vien deth nom de Paulus, apòstol,.
Sent Savin (Hauts Pirenèus)
Toponimia
Era prononciacion qu'ei [sénn sa'bi] (grafia fonetica deths autors). Eras fòrmas ancianas que son : villa de Bencus en 1168, ad paschale Sancti Savini, en latin, cap a 1035, Sen Ceui ath sègle XII o XIII, Senceuii en 1285, villa Sancti Sevini, de Sancto Sevino, en latin, en 1300, 1313 e 1342, Sent Seuii, Sent Sebin, Sent Sabii, Sent Seuin en 1429, St Savin (mapa de Cassini, ara fin deth sègle XVIII).
Authie (Calvados)
Authie  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Geografia
Authie est située à six kilomètres au nord ouest de Caen, les habitants se nomment les Altavillais, ils ont choisi eux-mêmes ce nom, par référendum.
.business
("afar", en anglés) es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 22 d'agost de 2014.
Bou
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Warloy-Baillon
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
En lo moment de la Segonda Guèrra mondiala, doas aviateurs aliats #perir a Warloy-Baillon : en 1940, K. R. Lucas sus un Hurricane Mk1, e en 1944, D. E. Pinkney, Sus un Auster.
Champ-d'Oiseau
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Numeracion aràbia
Istòria
L'ipotèsi mai acceptada es que la numeracion arabia a la seuna origina en Índia, entre 400 AbC e 400 ApC. De fach, dins mond islamic aqueles nombres son nomenats de "nombres indians" (أرقام هندية, arqam hindiyya). Encara que poirián èsser nascut en China, a causa de las grandas similituds amb lo sistèma chinés Hua Ma: tanben es posicional e de basa 10.
Onda
Modelizacion d'una onda progressiva
Dins aqueste encastre, una onda sinusoïdala pòt s'escriure : Se nomena La fasa absoluda d'una onda espas mesurabla. La letrfa gèga \omega \,, designa la pulsacion de l'onda; se nòta qu'es donada per la derivada de la fasa al respècte del temps : Lo vector k es lo vector d'onda. Quand se plaça sus un sol axe, aqueste vector es un escalar e es nomenat nombre d'onda : es lo nombre d'oscillacions que se denombra sus 2\pi unitats de longor.
Fraisans
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Warsy
Warsy es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Louveciennes
Louveciennes es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
.pizza
es un nom de domeni generic. Es en servici dempuèi lo 27 d'agost de 2014.
Barbery (Calvados)
Geografia
La commune est située à 4,5 kilomètres de Bretteville-sur-Laize, à 9 kilomètres de Thury-Harcourt et à 26 kilomètres de la capitale bas-normande.
Nagpur
Administracion
Nagpur es lo capluòc del districte de Nagpur.
.企业
(qǐyè, "entrepresa", en chinés, còdi punycode .xn--vhquv) es un nom de domeni chinés. Es en servici dempuèi lo 22 d'agost de 2014.
Rus' de Kyiv
La Rus' de Kyiv (var. Rus' de Kiev) es lo premier Estat deis Eslaus Orientaus. Centrat a l'entorn de Kyiv, se desvolopèt principalament dins la vau mejana de Dnièpre mai s'estendiguèt vèrs lo nòrd fins a la Mar Blanca e vèrs lo sud fins a la Mar Negra. Sa formacion aguèt luòc au sègle IX. Es originala car impliquèt una dinastia exteriora d'origina escandinava. Ai sègles X e XI, la Rus' èra un Estat poderós aliat a l'Empèri Bizantin e ben integrat ai rets comerciaus entre Escandinàvia e Constantinòble. Au sègle XII, la Rus' se fragmentèt en principats rivaus mai gardèt una unitat politica nominala. Sa desintegracion finala se debanèt au sègle XIII e s'acabèt amb la conquista de la màger part principats de la Rus' per lei Mongòls en 1236-1240.
La formacion de la Rus' de Kyiv
thumb|right|Representacion [[Empèri Bizantin|bizantina de l'ataca d'Oleg lo Savi.]]
Pasmens, leis istorians modèrnes considèran lei fachs contats dins la Crònica coma semilegendaris. Dins lei fachs, un procès d'unificacion de tribüs eslavas e de populacions balticas e finesas, sota la direccion d'una dinastia d'origina vikinga, se debanèt entre 850 e 950. Lo ròtle dei guerriers e marchands vikings, dichs « Varegs », dins aqueu procès es pauc clar. Son benlèu a l'origina de la formacion deis Estats ò son benlèu venguts lei caps de societats ja estructuradas.
L'expansion de la Rus'
Pasmens, la fònt principala de revenguts èra lo comèrci que beneficiava d'una proteccion exercida per la drujina, l'armada personala dei senhors de Kyiv. Aquò permetèt l'extension dei rets marchands dins doas direccions. Vèrs l'èst, de cambis se desvolopèron amb de marchands arabis gràcias ai contactes establits amb lo Khanat Bulgar de Vòlga e lei Cazars. Vèrs lo sud, lo partenariat comerciau amb Bizanci foguèt renforçat per de tractats concluts en 945 e en 971. Aquò favorizèt lo desvolopament dei vilas, basa dau poder princier, gràcias a la creissença de l'artesanat.
Warlus (Sòma)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Istòria
Durant la guerre de Cent Ans, les anglais ont traversé le territoire (chemin des anglais dans le bois de Warlus), allant de Poix à Airaines.
Mond islamic
Espandiement geografic
L'islam nasquèt en Arabia en 622 mercé e l'egira, a la seguida de la revelacion facha a Maomet. Los Arabis profitèron de la flaquesa dels empèris vesins (empèris bizantin e sassanida). Lo fulgurent espandiment militar, e la flaqua rebutada dels conquerents arabis pels autoctòns, s'expliquèron en mai d'una cavalariá leugièra nombrosa e ordonada, una preséncia pauc constrenhenta e subretot de bons comportaments dels soldats arabis. La volontat d'espandir l'islam (Djihad = "esfòrç dins la fe", es a dire la volontat de propagar la novèla fe en un Dieu unic, se traduch per un espandiment rapid avent induch a espandir un contraròtle sul comerci mondial.
Religion
Cal distriar la religion islam d'esperela de la civilizacion Islam. En efècte, los pòbles vivent dins l'espacia plaçat jos l'obediénça dels califs son pas totes musulmans.
Beaulieu (Calvados)
Geografia
Lo ponch en culminant se situa en limit nòrd del territòri, a l'oèst del luòc-ditz la Ferronnière, sus las primièras pendentas de la Bruyère del Bény-Bocage. Lo ponch mai bas correspond a la sortida del principal ruisseau del territòri, a l'oèst, en aval del pont de lo Riu. La municipalitat es bocagère.
Vènus d'Arle
Description
L'estatua, tractada en tres dimensions, escalprada dins un sol blòc de maubre blanc cendrat, de grans gròs, vendriá dau mont Imet près d'Atenas (per la part antica), presenta una frema mesurant ( ambe lo sòcle e una profondor de ), doncas pus granda que lei fremas de l'epòca. A lo aut dau còs, puslèu prim, Nus duscas au bacin. Es dins una posicion « soplament ancada ». La part inferiora es envolopada d'un mantèu drapat que comença ais ancas, davala a plecs largs profondament cavats duscas ais pès, ven s'enrodar a l'entorn dau braç senèstre e torna caire long de la camba. Lo bòrd n'es fronsit per un efièch de franja (craspedon). Un pichòt tròç dau plec de costat manca. Le braç senèstre davala long dau còs. Es ondrat dins sa part auta d'un braçalet (spinther) ambe cabochon incrustat (comportant un caston vuèg). La testa es sagelada au pitre per un jonch que tapa que sa rompedura iniciala aviá pas ambe lo pitre qu'un sol ponch de contacte. La cabeladura, enauçada en tinhon, es ceuclada d'un riban enrodat dos còps que la part pus frontala presenta tanben un caston vuèg en son centre superior. Leis aurelhas son pas traucadas. L'esquina, que presenta encara doas traças de mutilacion (espatla e omoplata), es tractada sobrament e presenta un trauc de rampon carrat au nivèu dei rens, sus lo borrelet dau drapat de darrièr. Lei pès son caussats de sandalas e en partit cobèrts per lo drapat. Un jonch plaçat au bòrd de la draperie parteja orizontalament l'estatua en doas part, coma aquò se fasiá. En dessos dau genolh drech, se vei dins lo maubre un fiu remasticat que travèrsa tota l'estatua.
Valquiria
thumb|right|300px|La velhada de la Valquiria, pintura d'[[Edward Robert Hughes (1851-1914).]]
Bénouville (Calvados)
Bénouville  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Brain-sur-Allonnes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Guèrra franco-prussiana
La despacha d'Ems
Dins aquò, Bismarck s'ocupèt de redigir un còmpte rendut de l'entrevista que laissava pensar a una respònsa insultanta de part dau rèi prussian au diplomata francés. L'operacion capitèt e lo tèxte de la despacha suscitèt l'indignacion de l'opinion publica parisenca. De mai, per lo govèrn de Napoleon III, afeblit per lo desvolopament d'una contestacion sociala dempuei quauqueis annadas, una guèrra victoriosa èra un mejan per restaurar la popularitat dau regim. La guèrra foguèt donc votada lo 19 de julhet de 1870.
La destruccion deis armadas imperialas
Lo plan prussian foguèt d'empedir la joncion d'aqueleis armadas. Per aquò, Helmuth von Moltke, lo cap de l'Estat-Major prussian, ordonèt a von Steinmetz de trebolar la retirada francesa vèrs la fortalesa de Metz e a Frederic-Carles de Prússia de passar per lo sud per acabar l'enceuclament. Aqueleis operacions menèron a un ensemble de batalhas saunosas a Mars-la-Tour (16 d'aost) e a Gravelotte (18 d'aost). Venceire sus lo prat batalhier, Bazaine foguèt pas capable d'esplechar leis errors alemandas, çò que permetèt ai Prussians de l'assetjar dins Metz.
Consequéncias
Au nivèu militar, lei combats marquèron una etapa decisiva dins la transicion entre lei guèrras napoleonencas e la guèrra industriala modèrna. D'efiech, lei dos camps mobilizèron de massas umanas fòrça importantas e l'impacte dei progrès tecnics aguèron d'efiechs clars sus lo prat batalhier. Per exemple, l'artilhariá èra desenant capabla d'arrestar sensa dificultat una carga de cavalariá pesuca. Lo ròtle dei camins de fèrre dins la logistica foguèt tanben confiermat e comencèt d'aparéisser lo ròtle futur de la mitralhièra. Enfin, lei reflexions alemandas sus l'organizacion deis operacions e sus lo ròtle deis oficiers influencièron la reflexion militara fins au conflicte dau començament dau sègle XX.
Tigre (flume)
Etimologia
Bagdad, la capitala iraquiana, se tròba sus la riba occidentala de Tigre, alara que la vila portuària de Bassòra es situada de l'autre costat, prèp de la boca, dins la partida nomenada Shatt al-Arab. Dins l'antiquitat, las grandas ciutats mesopotamianas longavan lo riu o pas gaire luènh, e l'aiga de Tigre irrigava la civilizacion sumeriana. Las principalas ciutats èran Niniva, Ctesifont e Seleucia de Tigre, mentre que las aigas de Tigre arribavan a la ciutat de Lagash per un canal bastit cap a 2400 abC. La ciutat natala de Saddam Hussein, Tikrit, tanben tòca lo riu que son nom ne deriva.
Mantes la Ville
Mantes-la-Ville es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Ivelinas e la region d'Illa de França.
Crissey (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Loudéac
Geografia
Au cœur de la Bretagne et au croisement des grands axes routiers, elle se situe à :
Istòria
Jadis simple rendez-vous de chasse en forêt de Brocéliande, c'est seulement vers le que la fondation de Loudéac fut vraiment reconnue. Ville renommée pour ses foires et ses marchés au Moyen Âge, elle fut longtemps aux mains des Ducs de Rohan.
Ilir Meta
Ilir Rexhep Meta (n. 1969) economista e òme politic foguèt primièr ministre d'Albania entre 1999 e 2002. En 2017 ven president de la republica.
Wiry-au-Mont
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Lista dels païses per superfícia
Lista de païses segon la superfícia
Los païses s'enumeran segon l'aira totala que governan. Aquò inclutz lo país principal e las províncias autònomas, enclavaments, territòris autònoms e nacions.
Autobús
Tipes de servici dels autobuses
Lo servici d'autobuses pòt cobrir una granda varietat de classas. Los autobuses de transit locals ofrisson un servici de transpòrt public dins d'una vila, normalament son de viatges de sonque qualques quilòmetres. Los interurbans, o interestats o los buses interregionals asseguran un transit de bus entre vilas, airals rurals. Aquelas linhas d'autobús an un percors normalament de desenas o centenas de quilòmetres de long. Generalament aquelas darrièras ofrisson mens d'arrestes que las linhas d'autobuses locals. Lo servici d'autobuses interciutat ven uèi un ligam necessari pels viatjaires de vilas mai pichonas o vilatges sens servici de trens o aeropòrts.
Tipes d'autobuses
right|250px|thumb|Autobús articulat right|250px|thumb|Autobús escolar.
Woignarue
Nòtas
<references group=N/>
A Vòste
A Vòste èra un jornau generalista gratuit sus Internet escriut integralament en gascon.
Champdôtre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Mareil le Guyon
Nòtas
<references group=N/>
Fraroz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Cuvier (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Golf d'Oman
Coma via d'accès al golf Persic, lo golf d'Oman a una granda significacion estrategica, perque los estats del Golf an d'importantas resèrvas de petròli, vitalas per l'economia mondiala.
Aín
vinheta|Atzucac, tipo de carrer (Aín)
Salhan
Toponimia
Segon Dauzat, Salhan que vien deth nom galloroman d'òme Salius, dab eth sufixe -anum. Segon Rohlfs, Salhan que vien deth nom latin d'òme Sallius, dab eth sufixe -anum. Segon Negre, Salhan que vien deth nom gallic d'òme Sagillius, dab eth sufixe -anum.
Almassora
vinheta|Rambla de la Viuda.
Altura
Altura es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Mareil sur Mauldre
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Benafigos
vinheta|Església parroquial de Sant Joan Baptista (Benafigos) vinheta|Església parroquial de Sant Joan Baptista (Benafigos) Benafigos es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Benassal
vinheta|Ermita de Loreto (Benassal) Benassal es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Benicarló
vinheta|Puerto Deportivo Marina Benicarló
Atzeneta del Maestrat
vinheta|Ermita de San Gregorio (Atzeneta del Maestrat) Atzeneta del Maestrat es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Y (Sòma)
Y es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Geografia
Vilatge rural picard del Santerre, situat entre Ham e Péronne, surplombant la vallée de la Soma
Corrent marin
Istòria
Recampant las observacions dels marins contenguts dins los jornals de bòrd, Isaac Vossius en 1664 pòt descriure amb una pro granda precision las trajectòrias dels corrents de l'Atlantic Nòrd :"« Las aigas corrisson cap al Brasil, ribejan las Guaianas, dintran dins lo golf del Mexic, puèi se corban per passar rapidament per las Bahamas. Se partejan alara en dos corrents; l'un dels dos ribeja las còstas de la Florida, de la Virginia e de tota l'America del Nòrd, l'autre s'orienta cap a l'èst, e destinacion de l'Euròpa e de l'Africa. Enfin tornan davalar al sud, rejongant la primièra partida de lor trajectòria e tornejan atal de biais indefinit. » mapa del mond de 1665, d'A. Kircher"alt=carte du monde de 1665, d'A. Kircher|vinheta|Primièra mapa dels corrents pel jesuista alemand [[Athanasius Kircher, pareguda vèrs 1665.]] Coincidéncia, a la mèsma epòca pareis la primièra mapa del mond mostrant los corrents. Cobrissent la manca de donadas per una imaginacion biaisuda, Athanasius Kircher, se mòtra una bona precision de las ribas e dels corrents de superfícia, apond de tunèls que fan comunicar las mars en elas – per exempla la Caspiana e la mar Negra.
Batalha de Châteauguay
La batalha de Châteauguay se debanèt lo 26 d'octòbre de 1813 durant la Guèrra de 1812 e opausèt leis Estats Units d'America au Reiaume Unit. S'acabèt per una victòria britanica decisiva que permetèt d'arrestar la temptativa estatsunidenca d'invasion de Canadà.
Begís
Istòria
A l’entorn de 1842 se pèrd Sacanyet. D'aquel temps èra del canton (partit judicial) de Viver, ara depend de Sogorb.
Marly le Roi
Istòria
thumb|Caval de Marly, escultura de [[Guillaume Coustou, 1745]] thumb|Lo bacin de Marly vist per [[Alfred Sisley, 1875]]
Betxí
vinheta|Calvari de Betxí. Betxí es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Ciclon
vinheta|Ciclon « tropical » qu'a donat une tempèsta de neu en febrièr de 2004 su las províncias de l'Atlantic du [[Canadà.]] Un ciclon (del grèc kyklos, cercle) es un tèrme meteorologic que designa una granda zona ont l'aire atmosferic es en rotacion a l'entorn d'un centre de bassa pression local. S'agís tanben de "depression" e de "sistèma ciclonic". Per extension, la circulacion ciclonica es la direccion que prendrà lo flus d'aire a l'entorn d'una depression o d'un clòt barometric, antiorari dins l'emisfèri nòrd orari dins o del sud,.
Tipes
Existís pmai d'un tipes de ciclòns seguent lo luòc ont se forman, lor font d'energia e lor estructura intèrna.
Tornadas
Fenomèn meteorologic amb poder destructor superior a aqueste d'un ciclon tropical, mas aurosament limitat dins lo temps e dins l'espaci, las tornadas genèran los vents mai fòrts qu'existisson a la superfícia de la Tèrra, crebant esporadicament e amb furor, tuant cada annada mai de personas quin autre fenomèn del genre que siá. Las tornadas son classificadas segon los damatge que provòcan e los vents que genèran. L'escala per los classificar essent l'escala de Fujita ara melhorada. Lors diamètres pòdon variar de 20 a mai de 2 km e daissan per unas de fòrça grandas traças visiblas dempuèi l'espaci.
Yaucourt-Bussus
Yaucourt-Bussus es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Bayda
Bayda (en arabi: البيضاء Baiḍāʾ, en turc: Bayda), es la segonda vila de Libia e la principala ciutat de Cirenaïca. Sa populacion es de 250,000 abitants (2010).
Borriana (Plana Baixa)
vinheta|Borriana, ajuntament. vinheta|Torre vigía de la Mar (Borriana).
Gigny (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Conflicte araboisraelian
Lei consequéncias de la Premiera Guèrra Mondiala
Aquò va entraïnar de problèmas que l'autoritat britanica va mau capitar d'empachar e que van pauc a pauc radicalizar la comunautat jusieva. D'efèct, l'oposicion aràbia a l'immigracion jusieva degenerèt en revòutas còntra lei Britanics en 1920-1921, en 1929 puei entre 1935 e 1939. Maugrat una organizacion malaisada que sa figura principala èra lo mufti de Jerusalèm, leis Arabis obtenguèron un cambiament dins la politica del Reiaume Unit en Palestina. Ansin, lo govèrn de Londres decidiguèt d'un plan de partiment de la region en 1937 que foguèt refusat per lei dos camps. Pasmens, aquela proposicion causèt la formacion d'un corrent sionista radicau. Aquela intransigéncia apareguèt ambé l'arribada de David Ben-Gurion a la tèsta dau movement sionista en 1937 e la formacion, tojorn en 1937, d'un movement armat novèu, l'Irgon, sota la dirrecion de Menahem Begin.
Après la revirada de lor plan de partiment, lei Britanics van definir una politica novèla en mai de 1939 après la Conferéncia de Londres que s'opausèt a la fondacion d'un estat jusieu. Decidiguèron egalament d'adoptar de mesuras per limitar l'immigracion jusieva e la crompa de terrens. Lo Reiaume Unit apliquèt aquela politica durant tota la Segonda Guèrra Mondiala entraïnant pauc a pauc l'aparicion d'una guerilla jusieva, principalament dirigida per l'Irgon, còntra lo poder britanic.
La represa dau conflicte
thumb|right|Explosion a Gaza durant l'ofensiva israeliana de 2008-2009.
Dempuei 2001, lo conflicte es marcat per una represa dau conflicte dins lo corrent de la Segonda Intifada. Caracterizat per una possada fòrta dei partits religiós, lo periòde deis annadas 2000 veguèt la contuniacion de la colonizacion israeliana en Cisjordania e la division dei Palestinians entre lo movement Hamas, basat dins la Faissa de Gaza, e lo rèsta de l'Autoritat Palestiniana au poder en Cisjordania.
Ansin, durant leis annadas 2000, la possada fòrta dei movements religiós foguèt un element centrau de la politica aràbia e israeliana. Per la premiera, prenguèt la forma d'una aumentacion notabla dei partits islamistas tant en Palestina coma dins lei país arabis. Leis exemples majors son lei movements Hamas e Hezbollah. En Israèl, lei govèrns successius son situats sus la partida drecha de l'escaquier politic (Kadima, Likud...).
Aquò aguèt de consequéncias importantas per leis organizacions palestinianas. D'efèct, lo Hamas, ja lo segond partit palestinian, venguèt lo premier ais eleccions legislativas 2006. Sei diferéncias estrategicas ambé l'OLP entraïnèt una rompedura ambé l'Autoritat Palestiniana en 2007. Après una guèrra civila còrta, lo Hamas capitèt de prendre lo poder dins la Faissa de Gaza causant l'aparicion d'un segond poder palestinian dins lei territòris ocupats. D'operacions israelianas repetidas (2006, 2008 e 2009) aguèron luòc còntra la Faissa de Gaza sensa reversar son contraròtle sus aqueu territòri. De mai, la violéncia deis ofensivas israelianas còntra Gaza, especialament en 2008-2009, fa tòrt a l'imatge de l'estat ebrieu e de son armada. Au Liban, lo Hezbollah renforèt sei posicions dins lo sud dau país e divèrseis incidents frontaliers aguèron luòc. En 2006, après una escaramocha saunosa, Israèl decidiguèt de mandar una ofensiva per destruire lei capacitats militaras dau movement libanés. Lo conflicte durèt dau 12 de julhet au 14 d'aost e s'acabèt per una revirada dei tropas isrealianas que foguèron pas capablas de lo redurre. Au contrari, sa resisténcia donèt au Hezbollah una legitimitat novèla e li permet de venir un partit politic major de Liban.
Ricau
Geografia
Autes vilatges e quartièrs : Era Sèrra, eth Horquet.
Tartar (mitologia)
Mite
Naissença
Per Esiòde
Esiòde utliza lo subjècte: "Lo Tartar fosc dins lo sòl dels camins prigonds" (Teogonia, 119). Alara que per Omèr, l'Ades e lo Tartar son separats, per Esiòde son superpausats, e lo Tartar plan prigond : « Que tan luènh i a de Tèrra cap a l'umid Tartar. Caldriá nòu nuèch e nòu jorn a l'enclutge de bronze jetada del cèl per, al jorn desen, arribar sus la Tèrra 	pr'aquò l'escart es egal de la Tèrra cap a l'umid Tartar, e caldrà nòu nuèchs e nòu jorns a l'enclutge de bronze jetada del sòl per, al jorn desen, arribar al Tartar » (Teogonia, 720-724).
Lombard (Jura)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Auròra polara
Istòria, legendas e estudis
En 2008, lo cercaire Jean Lilensten faguèt una experiéncia, basada sus aquela de Birkeland, nomenada la Planeterrella. Pemet d'estimular las auròras polaras.
Consequéncias ligadas a las auròras
Segon de scientifics canadians, las luses celèstas nocturnas serián a l'origina de mai d'una panas electricas de granda escalas sus nòstra planeta e tanben de la perturbacion de las transmissions d'informacions dels satellits a l'entorn de la nòstra orbita.
Preséncia sus d'autras planetas
Las auròras polaras vistas sus las planetas autras que la Tèrra pòdon èsser provocadas per d’autres fenomèns fisics qu'aqueles produsent las auròras terrèstras. Sus Jupitèr, per exemple, l'oval auroral principal es una consequéncia de la « trencadura de corotacion » del plasma: lo camp magnetic de la planeta mena normalament lo plasma amb el, mas, a partir d'una certa distància, la velocitat de communicar al plasma ven tròp granda e aquel pòt pas mai seguir. Aquò crea un corrent electric a l'origina de l'oval auroral.
Sus Jupitèr, los satellits de la planeta crean un corrent electric se desplaçant al respècte del camp magnetic (lo meteis fenomèn que per una dinamo). Aqueles corrents crean d'« espòts aurorals », vists pel primièr còp en infraroge, puèi en UV. Dins l'imatge a costat: d'espòts, fòra de l'oval principal: l'espòt mai brilhant correspond a Io (esquèrra), aquels d'Euròpa e Ganimèdes son visibles al primièr plan.
Bouilly-en-Gâtinais
Istòria
Sous l'Ancien Régime, jusqu'à la départementalisation en 1790 puis à la réorganisation des diocèses qui s'est ensuivie, Bouilly était déjà rattachée au diocèse d'Orléans, à la différence de nombre de paroisses auxquelles on a adjoint le suffixe « du-Gâtinais » ou « en-Gâtinais », et qui étaient généralement rattachées à l'ancien diocèse de Sens.
Dol
Dol en breton ( Dol-de-Bretagne en francés) es una comuna bretona, situada dins lo departament d'Ille et Vilaine e la region de Bretanha.
Geografia
Dol de Bretagne est situé à mi-distance entre Saint-Malo et le Mont-Saint-Michel au sud de Cherrueix et Le Vivier-sur-Mer, communes en bord de mer. Rennes se trouve au sud à 55 km.
Chóvar
Chóvar es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Golf Persic
Lo golf Persic (latin Persicus Sinus, grèc Περσικός Κόλπος Persikos kolpos, persan خلیج فارس, Khalij-e-Fars; arabi خليج فارس, Khalīje fars, vulgar Bahr Faris) es un grand golf format per una partida de la mar de Pèrsia, situat entre la peninsula Aràbia e Iran. Sa superfícia es de e sa longor de. L'estrech d'Ormuz n'es la part mai estrecha (fa de larg) e s'escampa dins lo golf d'Oman. Las aigas i son pauc prigondas, amb un maximum de 102 mètres, e una mejana de 50 mètres.
Istòria
Pus recentament, lo golf Persic encara foguèt agitat de conflictes:
Pèire Autièr
Pèire Autièr es un "bon òme" líder de l'eretgia catara en Occitània a l'entorn de l'an 1300.
Biografia
Son fraire Guilhèm e son filh Jaume tanben foguèron condemnats al lenhièr per eretgia.
Les Coves de Vinromà
vinheta|Les Coves de Vinromà Les Coves de Vinromà es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Bucefal
thumb|250px|right|Alexandre e Bucefal en combat a la batalha d'Issos. thumb|250px|right|Alexandre e Bucefal, moneda de Severus Alexander (222-235)
Segon la tradicion araba Bucefal èra eissit de la saga de las ègas de Diomedas. Segon Plutarc (Vida d'Alexandre, VI), un mercant tessalian l'ofriguèt a Filip II de Macedònia, mas lo caval èra tan esquiu que Filip refusèt de lo comprar. Quand ordenèt que se tornen lo caval, Alexandre, filh de Filip, mostrèt son desir, e son paire acabèt la compra, amb condicion qu'Alexandre domine la bèstia e, se auriá pas capitat, que el meteis pague la compra –-per una considerable soma de 13 talents, o 78,000 dracmas. Alexandre remarquèt que lo caval aviá paur de la seuna ombra e capitèt de lo dominar lo fasent virar fàcia al solelh. Aprèp, Bucefal foguèt dispausat a èsser montat per Alexandre. Plutarc conta aquela anecdòta dins un sens profetic. En efècte, vesent lo succès de son filh, Filip auriá dich:
Montaigu (Jura)
Montaigu es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Borgonha Franca Comtat
Bernat Gui
Biografia
Son Liber sententiarum (Libre de las senténcias) recampa los actes d'11 sermons generals (nomenats sermo generalis) e sas 916 decisions de justícias prisas, pendent son mandat d'inquisitor a Tolosa, contra 636 personas (decisions individualas o al subjècte de tota una comunautat). Los sermons tòcan lo primièr objctiu de l'Inquisiction qu'es la conversion dels eretics e non lor 	anientament. Al contrari a l'imatge de l'inquisitor implacable, aqueste registra mòstra la varietat de sas sanccions : 30 % de las decisions son de liberacions de pena, unes 6 % son de condamnacions al lenhièr (subretot de relapses), mai de 50 % son de condamnacions a la preson (preson perpetuala am pausa de fèrres pels cas mai greus) o la peniténcia al portar de la crotz jauna.
Redigís tanben un arbre de la genealogia dels reis dels Francs. Cinc edicions foguèron produchas entre 1313 e 1331. Es lo primièr còp que s'aplica a una genealogia reiala las representacions reservadas a las genealogias biblicas.
Poidarrius
Toponimia
La prononciacion qu'ei [pouyda'rriou] (grafia fonetica deus autors). Las fòrmas ancianas que son : Gillelmus de Podio Rivorum, en latin, en 1212, de Podio Rivoris, en latin, en 1405, de Podio Rivorum, en latin (ibid.), Pouydarrieux en 1738, Puy-d'Arrieux en 1746, Puydarrieux (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIII).
Campeaux (Calvados)
Geografia
Le territoire et son bourg sont traversés du sud au nord par la route départementale 674 (ancienne route nationale 174) de Vire à Carentan. Campeaux est bordé au sud par la Vire où le fleuve emprunte une vallée étroite (les gorges de la Vire) à partir de sa confluence avec la Souleuvre. La sortie 40 de l'autoroute A84 est à 4 km au nord du bourg.
Yzengremer
Zinguérmeu en picard (Yzengremer en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament de Somme e la region de Picardia.
Campigny (Calvados)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Batalha de Tarawa
L'objectiu de la batalha èra leis atòls de Tarawa e de Makin tenguts per una garnison japonesa de 2,600 soudats renfòrçats per 1,000 obriers japonés e 1,200 trabalhaires fòrçats coreans. L'ataca estatsunidenca gropava una fòrça de 35,000 òmes sostenguts per una esquadra fòrça importanta gropant 6 pòrta-avions, 6 cuirassats, 7 pòrta-avions leugiers, 3 crosaires e 21 destroièrs. Pasmens, en despiech de son inferioritat numerica, la garnison japonesa refusèt de capitular e se bateguèt fins a son anientament (aperaquí 4,700 mòrts, solament 17 soudats e 129 obriers capturats). Leis asalhidors perdiguèron aperaquí 1,000 tuats e 2,000 bleçats.
Morbier (Jura)
Morbier  es una comuna francesa administrada per lo departament de Jura de la region de Borgonha Franca Comtat
Puntós
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
Segon Miquèu Grosclaude, lo rapòrt damb punta, deu latin puncta, qu'es segur. Puntós qu'es sus ua cresta estreta, qui dessenha un triangle agut enter la Petita Baïsa e la Solle (nom francés) abans que s'ajusten : la nocion de punta qu'es evidenta. Mei mauaisida qu'es la question deu sufixe. Quauques atestacions e la prononciacion actuala que justificarén (lo resultat) deu sufixe latin -osum. Puntonis, Puntonibus que semblan representar lo sufixe -onem, damb ua marca deu plurau. Autes, sovent las mei ancianas (Puntaos) que son interpretadas per Grosclaude com un sufixe -alem > -au, damb la marca deu plurau.
El Forcall
vinheta|Panorámica del Forcall (Castellón)
Fuentes de Ayódar
Fuentes de Ayódar es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Èrsa
La nautor de las èrsas varia d'unes centimètres fins 32,3 m per la mai nauta registrada per un instrument, veire mai de 34 m per la mai nauta observada visualament , e 36 m de maxim extrapolats d'una mejana de 20,1 m pendent de la tempèsta Quirin en febrièr de 2011.
Representacions matematicas
Per de prigondors fòrça mai pichonas que la longor d'onda e per unas aplicacions en granda prigondor, subretot per la mar del vent, la superposicion d'ondas d'Airy es pas mai pro precisa. Se pòt alara utilizar diferentas tecnicas coma la transformacion de Creamer, o los modèls espectrals d'òrdre superior. La sola dificultat que siá pas encara resolguda es la representacion fidèl del desplegament.
Rebat
Davant una levada de riba se produch un rebat parcial amb de ventres que l'amplitud es inferiora al doble de l'amplitud incidenta alara que los noses an pas mai una amplitud nulla.
Propagacion de las èrsas (modèl d'Airy)
La primièra aproximation de Stokes, a l'òrdre 1 en foncion de ka, dona la teoria lineara de las èrsas, tanben nomenat modèle d'Airy. Es particularament pan adaptat per descriure las ondadas de fèble cambradura, per de prigondors grandas al respècte de l'amplitud de las èrsas. drecha|vinheta|278x278px|Onda d'Airy d'un periòde de 2 segondas per 3 mètres de fons. A esquèrra: velocitat e variacions de pression, a drecha: trajectòria de particulas pendent 4 segondas.
Enregistraments numerics
Lo calcul de l'desviacion tipica de las mòstras, nomenat mejana quadratica en matèria de senhals, mòstra qu'es prèp del quart de la nautor significativa ja definida, çò que mena a una novèla definicion levada d'ambiguïtat.
Metòdes
Lo desvolopament en seria de Fourier representa un senhal periodic per una soma de sinusoïdas d'amplituds finits que las frequéncias son los multiples de l'invèrs del periòde. Las descripcions de Stokes de las ondas regularas son constituidas pels primièrs tèrmes de tals desvelopaments.
Cas de las èrsas
Que que siá, la sola informacion segura sul fenomèn demora dins l'enregistrament. Se pòt traduire dins lo domèni de las frequéncias utilizant la transformada de Fourier de l'enregistrament completada per de zèros als epòcas ont lo fenomèn foguèt pas registrat. S'i a de rasons de creire que lo senhal èra efectivament nul fòra de l'enregistrament la transformacion de Fourier lo traduch perfièchament. S'es de tipe transitòri amb de l'informacion perduda la densitat d'amplitud ne dona la melhora aproximacion. Dins le cas de las èrsas aquesta aproximacion a pas mai de sens mas un analisi mai prigonda mòstra que la representacion corrècta utiliza la densitat espectrala que se deduch de la densitat d'amplitud.
Utilitat de la densitat espectrala
Se l'excitacion es considerada coma una realizacion d'un procediment de Gauss la responsa del sistèma lineari possedís la mèsme proprietat. Dins aquetas condicions la densitat espectrala permet d'estimar la distribucion dels amplituds de crèstas, lo periòde mejan de passatge al zèro, lo periòde mejan de cresta, etc.
Èrsa salivanta
Una èrsa salivanta es un fenomèn idrodinamic non linear, non estacionari que depend del penjal del fons e de la natura de l'ondada al larg. Tres modèls teorics principals permetent d'estimar la fòrça d'una èrsa salivanta: lo tust per còp de moton, lo tust ventilat e lo tust per compression.
Yonval
Nòtas
<references group=N/>
Numeracion romana
Espandiment classics
Per los autres multiples de 1 000, lp suscrich es alongat per cobris l’ensems dels chifras que multiplica.
Utilizacions modèrnas
Aquò tanben es le cas pel nom dels sobeirans (Loís, …)
Dins las numerotacions de las paginas, se vei a vegadas los chifras romans en minusculas o mai sovent amb pichonas capitalas:
Méré (Ivelinas)
Nòtas
<references group=N/>
Energia solara
Sègle XIX
En 1875, Werner von Siemens expausa davant l'Acadèmia de las Sciéncia de Berlin un article sus l'efièch fotovoltaïc dins los semiconductors.
Sègle XX
Pendent l'annada 1954, tres cercaires americans (Chapin, Pearson e Prince) realizan una cellula fotovoltaïca de « naut rendiment » (9 %) e los Laboratòri Bell bastisson lo primièr panèl solae mas èra tròp carestiós per èsser produch en seria. Es la conquèsta espaciala que farà vertadièrament progressar l'energia solara; lo panèl solar e lo sol mejan non-nuclear de provesir de satellits en energia, mai l'energia solara es una font d'energia constanta pels satellits en orbita. En efièch, es en 1958 que se lança lo primièr satellit foncionant amb l'energia fotovoltaïca. L'industria espaciala investirà fòrça moneda dins lo desvelopament dels panèls solars. Es la primièra utilizacion importanta de la tecnologia solara fotovoltaïca.
L'energia solara ven una prioritat per sempre mai de païses. De centralas solaras se bastisson pel mond entièr. Las entrepresas tanben investisson. Las entrepresas d'electricitat e los govèrns donan de subvencions per encoratjar los proprietaris a investir dins l'energia solara per lor ostal. En 1995, de programas de teulats fotovoltaïcs ligats al ret foguèron lançats, al Japon e en Alemanha, e se generalizan dempuèi 2001.
Fonts solaras
vinheta|Un eliostat de la centrala solara THEMIS. vinheta|Centrala solara en [[Califòrnia (SEGS - Kramer Junction).]] L'energia solara ven de la fusion nucleara que se debana al centre del Solelh. Se propaga dins lo Sistèma solar e dins l'Univèrs subretot jos la forma d'un radiacion electromagnetica de fotons e de radiacion infraroja.
La Jana
vinheta|Creu de terme (La Jana)
Jérica
Jérica (en catalan: Xèrica) es un municipi de la província valenciana de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Canchy (Calvados)
Canchy  es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Saint-Jean-de-Livet
Saint-Jean-de-Livet es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de la Bassa Normandia.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canteloup (Calvados)
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brain-sur-Longuenée
Geografia
Brain-Sus-Longuenée a situat en bordure de la bòsc de Longuenée sus ancianes landes e de las marécages, d'ont l'origina de lo sieu nom. Lo bòsc porgiá lo pacage, lo gibier, lo carbon de bòsc, las pichonas fruchas. Aiçò èra tanben un luòc de comèrci e de tràfec. Lo scenari relativament elevat alimentait lo bourg n'aiga mai o mens potabla.
Le Mesnil le Roi
Nòtas
<references group=N/>
Daire III
Luta contra Alexandre
Daire concentrèt alara una novèla armada a Babilònia e faguèt, en Siria, lo jonhent amb los mercenaris grècs. Daire, que comandava el meteis, foguèt vencit a la batalha d'Issos (entre los monts Taurus e la mar) lo 1èr de novembre de 333. Malgrat que temptèt de resistir a l'assaut de la cavalariá pesuca macedoniana, fugiguèt, daissant son carri e los atributs reial (arc, boclièr e mantèl), çò que segon los Grècs, constituissiá un vertadièr desonor. Segon los meteisses, Daire auriá abandonat la familha reiala: sa maira, son esposa Stateira e lors enfants que serián estats capturats per Alexandre.
Podent pas empachar Alexandre de conquerir Fenicia e Egipte, èra temps de formar una novèla armada en inclusent, aquel còp, fòrça contingents de las satrapias orientalas amb d'elefants de guèrra). Causiguèt un terren favorable per sa nombrosa cavalariá e pels carris de dalhas, mas foguèt definitivament vencit a la batalha de Gaugamèlas le 1er d'octobre de 331. Fogiguèt pels montas de Media mas, abandonat per totes sos fidèls, foguèt assassinat per Nabarzana e lo satrapa Bessos que se proclamèt rei de Pèrsia en julhet de 330 jol nom d'Artaxèrxes V.
Eth Poi
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Sètge de Leningrad
Lei 872 jorns de sètge s'acabèron donc per una victòria sovietica. Dins aquò, l'URSS i perdiguèt 460,000 soudats tuats ò dispareguts e un milion de civius. De son caire, l'Axe perdiguèt aperaquí 200,000 òmes.
Maël-Pestivien
Geografia
La parròquia fa partida del territòri breton tradicional del país Fañch
Ofensiva de Pomerània Orientala
L'ofensiva de Pomerània Orientala foguèt una ofensiva de l'armada sovietica, sostenguda per d'unitats polonesas, que se debanèt dau 10 de febrier au 4 d'abriu de 1945 còntra lei posicions alemandas de Pomerània Orientala e de Prússia Occidentala. Après la revirada d'una premiera ataca (10-19 de febrier), lei Sovietics capitèron de rompre lo front alemanda lo 24 amb una segonda ofensiva. Lei posicions alemandas s'afondrèron alora e l'operacion permetèt a l'Armada Roja de conquistar Dantzig (15-28 de març) e de protegir lei flancs de l'ofensiva en preparacion còntra Berlin.
Rossell
Rossell es un municipi de la província espanhòla de Castelló e de la Comunautat Autonòma del País Valencian.
Ofensiva Vyborg–Petrozavodsk
L'ofensiva Vyborg–Petrozavodsk foguèt una operacion estrategica majora de l'armada sovietica que se debanèt dins lo corrent de la Segonda Guèrra Mondiala entre lo 10 de junh e lo 9 d'aost de 1944. Menada en parallèl dau Desbarcament de Normàndia sus lo front oèst e subretot de l'Operacion Bagration qu'anava entraïnar la destruccion d'una partida importanta de l'armada alemanda, permetèt ai Sovietics de liberar la màger part dei territòris de l'Union ocupats per lei Finlandés. Pasmens, l'armada finlanda capitèt de se retirar e d'arrestar l'avançada sovietica après de combats durs. Aquela resisténcia permetèt ai Finlandés de negociar un armistici lo 19 de setembre e de mantenir son independéncia. Lei Finlandés perdiguèron 18,000 tuats, 45,000 bleçats e 3,000 presoniers e lei Sovietics 39,000 tuats e 126,000 bleçats.
Batalha de Budapèst
Leis Alemands e leis Ongrés perdiguèron entre 100,000 e 150,000 tuats e presoniers e lei Sovietics e lei Romanés entre 70,000 e 160,000.
Champignolles
Champignolles pòt èsser:
Batalha de Dnièpre
Gràcias a sa superioritat numerica e materiala, l'ofensiva sovietica obtenguèt de succès mai se turtèt a una resisténcia ben organizada dins lei vilas e a l'entorn dei posicions autas. Per exemple, la garnison de Poltava rebutèt totei leis atacas de l'Armada Roja e foguèt finalament necessari de trobar un mejan per contornejar l'endrech. Pasmens, lo 15 de setembre, Hitler autorizèt la retirada de totei leis unitats de l'Aisse sus la riba drecha de Dnièpre. Lo 24 de setembre, un assaut aeroportat sovietic s'acabèt per una revirada saunosa mai permetèt de dispersar una partida dei fòrças mecanizadas alemandas.
Batalha d'Issos
La batalha
thumb|Disposicion iniciala de las tropas.