cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montreuillon
Geografia
Montreuillon se situe dans le Morvan et fait partie de son parc naturel régional.
Situé au fond d'une étroite vallée, ce bourg est arrosé par le ruisseau du Bruys, à proximité de la rive gauche de l'Yonne, à 250 mètres au-dessus du niveau de la mer.
Bavilliers
Geografia
Lo vilatge a situat a la périphérie sud-oèst de Belfòrt, sus la RN 83 en portant a Héricourt (Anautita-Saône), expedís establida sus las traces d'una via romaine secondaire #que, en venent del sud per Argiésans, remontava cap a Danjoutin e Belfòrt en longeant la butte del Châtelet. Bavilliers A adaigat per la Doç, un pichon riu #que pren la siá font a Châlonvillars, desapareis en partida en lo Trauc-la-Madama per ressurgir doas #cent mètres mai bas, en plen mièg del pòble.
Le village est situé à la périphérie sud-ouest de Belfort, sur la RN 83 menant à Héricourt (Haute-Saône), route établie sur les traces d'une voie romaine secondaire qui, venant du sud par Argiésans, remontait vers Danjoutin et Belfort en longeant la butte du Châtelet. Bavilliers est arrosé par la Douce, une petite rivière qui prend sa source à Châlonvillars, disparaît en partie dans le Trou-la-Dame pour ressurgir deux cents mètres plus bas, en plein milieu du village.
Lengas mbom
Pondo, tale, gonge
L'Atlas linguistique de Centrafrique (Sammy-Mackfoy 1984) classa lo pondo, lo tale e lo gonge (ngoge) coma de dialèctes del pana. Gordon (2005) acampa d'embolh a nòstra manca de coneissença d'aquels parlars, que lo gonge es presentat, un còp, coma un dialècte del nzakambay e un autre còp coma un dialècte del pana.
Òme de Cròsmanhon
L'òme de Cròsmanhon (var. òmi de Cròsmanhon) es un tipe d'Homo sapiens qu'abitèt dins de caunas d'Euròpa ont s'es trapat de pinturas rupèstras d'animals uei estenches que visquèron durant lo Pleistocèn.
Saint-Germain-sur-Sarthe
Nòtas
<references group=N/>
Riam
thumb|right|400px|Una vista larja de Riam dins la planura de Limanha
Écuélin
Geografia
Écuélin A situat en lo Avesnois sul ruisseau dels Ecrolies a 6 km de Hautmont e a 77 km de Lille.
Saint-Léger-sur-Vouzance
Geografia
La commune se situe dans les Basses Marches du Bourbonnais, à l'est du département de l'Allier.
Istòria
Alors qu'elle s'appelait Saint-Léger-des-Bruyères, la commune porta, au cours de la période révolutionnaire de la Convention nationale (1792-1795), le nom de Les Bruyères. C'est en 1899 que son nom actuel fut choisi.
Artas
Geografia
Artas A situat a 15 km de Bourgoin e a 7 km de St-Jean-de-Bournay.
Coltinas
Coltinas (Coltines en francés) es 'na comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.
Charvonnex
Charvonnex en arpitan (Charvonnex en francés) es una comuna arpitana de Savòia, situada dins lo departament de la Nauta Savòia e la region de Ròse-Aups.
Joan de Cabanas
Gardy sotalinha que Cabanas, dins sei prològs en occitan, revindica e teoriza l'emplec dau provençau marginalizat intellectualament e dominat per lo francés dins un contèxte onte son prestigi èra encara reconeissut mai considerat coma passat.
Anglesqueville-l'Esneval
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sinbad
Sinbad es un conegut actor American de comèdias del cinèma.
Lillehammer
Lillehammer es una comuna d'Oppland, Norvègia.
Girocens
Luòcs e monuments
thumb|right|200px|Castèl de Bèlvéser.
Thongloun Sisoulith
Thongloun Sisoulith (en lao, ທອງລຸນ ສີສຸລິດ; nascut en 1945) es lo president actual de Laos.
Annoux
Geografia
Veire la mapa sul luòc  www.annoux.cabanova.fr
L'Isle-sur-Serein
L'Isle-sur-Serein es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Istòria
thumb|right|Pòrta del vièlh-castèl al Isle-sus-Seren, uèi dintrada d'una espleitacion agricòla. Lo vilatge a situat en una sivella del Seren, ont se tròba una pichona isla, d'ont lo sieu nom. Lo vilatge del Isle-sus-Seren a testificat dempuèi 877, jol nom de Ilianencensis vicaria. Es una anciana possession de las sires de Montréal. Lo pòble a fortificat al XIVe sègle. En 1351, a per senhor Jean II de Chalon-Arlay
Au et au, l'Isle-sur-Serein est un centre ferroviaire d'une certaine importance. La gare de l'Isle-Angely (l'actuelle déchèterie) est en effet, entre 1887 et 1951, le terminus de la ligne d'intérêt local l'Isle-Laroche, surnommée le Tacot du Serein et gérée par la CFD. Sa gare est également située sur la ligne Avallon - Nuits-sous-Ravière du PLM, ouverte en 1888 et progressivement fermée entre 1933 et 1952. En outre, une halte du tacot existait aux Antes, plus proche du centre du bourg que la gare.
Ormancey
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Pierre Cohen
Pierre Cohen es un òme politic francés, nascut lo 20 de març 1950 a Bizèrta (Tunisia), deputat socialista e cònsol màger de Tolosa de 2008 a 2014.
Moraches
Moraches es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Geografia
L'habitat est de type mitage. Les hameaux sont : Mavé, Coux, Chazy / Hautecour, Mouchy, Agriez. Le chef lieu communal Moraches est composé des parties : le Bourg, la Chaume, le Village (appellations officieuses). Le hameau de Chazy est souvent nommé "le Château" en référence à la présence d'un château féodal, aujourd'hui disparu.
Malancourt (Mòsa)
Malancourt es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region del Grand Èst.
Tecon
Istòria
Tecon èra una bastida medievala del País d'Albi, fondada en 1277 par Felipe de Montfòrt amb lo paratge de l'abat de Candelh.
Beaucourt
Geografia
La vila se situa a 15 km de Montbéliard e a 28 km de Belfòrt
Saint-Maurice-de-Satonnay
Istòria
Commune baptisée « Saint-Maurice-de-Satonnay » depuis mars 1861, suite à la réunion par décret des communes de Saint-Maurice-des-Prés et de Satonnay.
El túnel
Resumit
Fin finala que's liura a la polícia, qu'ei jutajat e internat. Allende que s'ei suicidat, e Castel que's troba enqüèra mei sol au monde, shens la sola persona qui aja compresa la soa pintrura.thumb|400px|Situada au sud de la [[Província de Buenos Aires, Mar del Plata qu'ei la ciutat balneària màger d'Argentina]]
Rescontre enter María e Juan Pablo (capítol III)
''Todos saben que maté a María Iribarne Hunter. Pero nadie sabe cómo la conocí, qué relaciones hubo exactamente entre nosostros y cómo fui haciéndome a la idea de matarla. Trataré de relatar todo imparcialmente porque, aunque sufrí mucho por su culpa, no tengo la necia pretención de ser perfecto.
Laize-la-Ville
Istòria
Una glèisa a mencionat en un tèxt anterior a 1066. La parròquia La nòstra-Madama de Laize (l'ancian nom d'aquel pòble) figura en una charte de la abbaye de Barbery en 1273. La glèisa La nòstra-Madama actuala a datat del e s).
Astahòrt
Toponimia
Segon Dauzat, Astafòrt ven probablament deu nom germanic d'òme Asthad e deu germanic furt, « ga »
Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, explica Astahòrt per un nom germanic de persona, Estiborgis, puèi l'atraccion de fòrt.
Guèrra de Paraguai
La Guèrra de la Tripla Aligança, tanben coneguda com la Guèrra de Paraguai, que s'escadó enter 1864 e 1870 e que ho ua de las mei sanhosas dens l’istòria deu continent american. Que ho pelejada enter Paraguai e las nacions aligadas, qu’ei a díser Argentina, l’Empèri de Brasil e Uruguai.
Saint-Léon (Alèir)
Istòria
Joseph Beauchamp, proprietari de nombroses domenis, #èsser deputat de la Convencion, epòca (1792-1795) #que lo nom del vilatge #èsser laïcisé en Puy-la-Montanha.
Après la Révolution de 1848, Charles Billard sera lui aussi député et essaiera sans succès de lutter contre le coup d'État de Napoléon III, en manifestant parfois violemment avec la destruction des ponts, avant d'être déporté à Cayenne. Une rue du village lui rend hommage, la rue "Billard le Proscrit".
Val d'Isère
Geografia
thumb|Lo camin del Charvet amb la glèisa de Saint-Bernard-des-Alpes.
Hauriet
Toponimia
Bénédicte Boyrie-Fénié n'exclutz pas l'ipotèsi de Negre; dens aqueth cas, que seré ua formacion tardiva (la prumèra mencion de la parròpia qu'es deu començament deu sègle XIV). Mès n'es pas la sola possibilitat. Lo latin fabrica dona harga en gascon, qu'a lo sens de « harga importanta »; un diminutiu n'es pas supausat dens aqueth cas [lo sens donat qu'es lo sens d'origina, non pas lo sens recent]. D'un aut costat fabru que dona haur; dab lo sufixe -ia, que dona hauria [cf. las fauriás nòrd-occitanas]. B. Boyrie-Fénié ne causeish pas enter un ancian nom de persona e un quartièr de haures.
Chivu Stoica
A la prima de l'an 1931, Stoica passava a trabalhar en los talhièrs del Camin de fèrre a Griviţa, ont coneguèt Gheorghe Gheorghiu-Dej, Vasile Luca, e Constantin Doncea, e organizèt amassa amb eles una cauma generala .Lo 20 d'agost de 1934, foguèt detengut e posteriorament condemnat a 15 ans de preson per lo sieu ròtle en la Cauma Generala de l'an 1933. Dins la preson de Târgu Jiu, èra un dels comunistas empresonats mai prèps de Gheorghiu-Dej, que segon qualques autors poiriá aver volgut que Stoica foguèsse lo sieu successor coma Secretari General del PCR.
Ordinator
Aquesta definicion, e mai siá rigorosa, dona gaire d'entresenhas subre çò qu'en practica un ordinator es o pòt faire : d'efècte existisson de tipes nombrós d'ordinators, construchs e especializats per de pretzfachs divèrs : dei maquinas qu'emplon de salas entieras e que pòdon efectuar quin tractament que siá fins a de circuits integrats de quauquei millimètres que contraròtlan un minirobòt o una mòstra. Mai se se fa abstraccion de sa talha e e de çò que fan, possedisson totei doas causas : (aumens) una memòria e (aumens) un processor.
Dobròtja
Istòria
thumb|La populacion de la Dobròtja en 1850
Gordon
Prolhac (anciana comuna)
Prolhac poiriá venir de noms latins d'òmes coma Probilius o benlèu Proculus, que Dauzat e Rostaing citan per de toponimes franceses, ambe'l sufixe -acum, latinizacion del sufixe gallés -ācon. Prolhac èra donc benlèu una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre Probilius o eventualament Proculus.
Ordinator
Interfàcias genericas
150px|thumb|right|Pòrt seria 70px|thumb|right|Pòrts PS2 Existisson un cèrt nombre d'interfàcias genericas, adaptadas a fòrça tòcas, qu'en generau lei constructors an suenh d'implementar sempre dins leis ordinators que produson, per n'aumentar la polivaléncia. En generau leis especificacions per aquesteis interfàcias son d'estandards publics, establits per d'organismes come l'IEEE o l'ISO.
Augusto Roa Bastos
En 1947 que s'exilè en Argentina per'mor de la oposicion a la dictatura de Stroessner. Lo còp d'estat qui marquè la debuta de la Dictatura Militara Argentina que l'obliguè ad exilhà's ua segonda vegada, aqueth còp entà França on e ho jornalista e professor de castelhan e de guaraní a l'Universitat de Tolosa.
Pampalona (omonimia)
Pampalona es un toponim occitan. Pòt èsser:
Mandres-en-Barrois
Mandres-en-Barrois es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Istòria
Mandres-en-Barrois s'appelait, en 1033, Mandrae, de l'ancien français "mandre" qui signifie bergerie. Au lieu-dit Voie romaine, on distingue encore quelques vestiges de l'antique voie romaine de Naix-aux-Forges à Langres. Partagé entre Barrois et Lorraine, le village fut vendu, au XIVe siècle, par Ancel de Joinville au couvent Saint-Jean de Laon. Avant la Révolution, il dépendait du diocèse de Toul tout en appartenant au bailliage de Bourmont, en Champagne. À partir de 1790, il s'érigea en chef-lieu de canton et le resta jusqu'en 1800. En 1850, il comptait 483 habitants contre 150 aujourd'hui.
Stradivarius de De Munk
la Nippon Music Fondation que'u prèsta peu moment au violoncelista britanic Steven Isserlis.
Èrm (Lanas)
Èrm (en francés: Herm) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Chézy-sur-Marne
Istòria
Lo luòc de la municipalitat a poblat dempuèi unitat|4000|ans. A l'epòca gallo-romaine, se nomena Casiacus, de contunh Casiei. Après la fondacion de la abbaye de Sant-Pierre suls bòrds de la Marna per la òrdre bénédictin, ven Chézy lo Abbaye. Lo abbaye crema en 887 en lo moment dels invasions normandes. A, en fugent los combats entre las tropas de Louis VI lo Gròs e de Thibaud de Champagne, los fraires reconstruisent lo abbaye a la cœur del pòble. En 1414 pendent la guèrra de, amb la fin de contrer lo envahisseur anglés, lo villatge a fortificat e lo abbaye transformada en castèl fòrt, mas aquel es sulpic incendiat e serà destruissi definitivament pauc après la Revolucion. En 1791, Chézy lo Abbaye es vengut Chézy-sus-Marna.
Aldo Parisot
thumb|200px|Aldo Parisot Aldo Parisot (Natal, lo 30 de seteme de 1921) qu'ei un violoncelista e un pedagòg d'aqueth intrument brasilian naturalizat american. Qu'ei estat professor de violoncèl (enter autas institucions) a l'Universitat de Yale e qu'ei tanben famós per aver possedit lo stradivarius de De Munk.
Saint-Andéol
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Brens
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
L'Isla de Haut
Istòria
La mairia que ho bastida au bèth miei deu sègle XIX. En 1860 lo varat de "l'isla" que ho pleat en bèth vàder baloard.
Enter 1901 e 1950 la vila qu'avó ua linha de camin de hèr entà Tolosa.
William Cavendish, 4en Duc de Devonshire
William Cavendish, 4en Duc de Devonshire (1720-1764) foguèt lo primièr ministre del Reialme Unit entre 1756 e 1757.
Anneville (Sèina Maritima)
Anneville (en francés, oficialament, Anneville-sur-Scie dempuèi 1962) es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Sèina Maritima e la region de la Nauta Normandia.
Clèlas
Clèlas (Clelles en francés) es una comuna occitana dau Daufinat, situaa dins lo departament d'Isèra e la region d’Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Duròla
L'aiga pren sa font dins los monts dau Forés (de Forés?).
Batalha d'Aegospotami
La batalha d'Aegospotami foguèt una batalha navala de la Guèrra de Peloponès qu'aguèt luòc en 405 avC. Se debanèt entre la flòta d'Atenas e seis aliats e aquela d'Esparta e seis aliats. Foguèt una victòria decisiva per Esparta que capitèt d'anientar la darriera flòta deis Atenencs. Poguèron aprofichar aqueu succès per enceuclar Atenas que deguèt capitular en 404 avC.
Karang
Escritura
La vocalas longas son seguidas d'un h; exemples zuhru « abelha », mbih « aiga » mgba̧h « prusir »
Vièlha Briude
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Phocoena sinus
Lo marsoïn del golf de Califòrnia, o marsoïn del Pacific (Phocoena sinus), sonat localament vaquita, es una espècia de marsoïns en perilh critic d'escantiment (ne demorariá pas qu'una desena d'individús ). Fa partit de la lista de las 100 espècias pus amenaçadas al mond establida per l'UICN en 2012.
Distribucion geografica
Aquesta espècia es endemica dins lo nòrd del golf de Califòrnia (mar de Cortés) e sembla pas jamai èsser estada abalida en captivitat. Lo mamifèr viu prèp de la còsta, dins las aigas foscas e pauc prigondas de las lagunas. Nada pas sovent a mai de 30 mètres de prigondor e pòt subreviure dins de lagunas pauc prigondas. Es sovent apercebut dins las aigas entre 11 e, sus fons de limon e de bard, a una distància de 11 a 25 quilomètres de la còsta. Aima mai las aigas turbidas, que son mai ricas en nutriments, çò qu'atrai los peissonets, los calamars e los crustacèu que se ne noirís.
Proteccion
Lo governament mexican, los comitats internationals, los scientifics e los grops de conservacion an recomandat e mes en òbra de plans per ajudar a reduire lo taus de presas accessòrias, aplicar las interdiccions de fialats malhants e promoure lo restabliment de la populacion.
L'Artiga (Gironda)
Toponimia
Las fòrmas ancianas deu nom que son quasi totas en occitan : Lartiga (senior de ~), en 1087, Lartiga, en 1242, Lartiga (par. Sancti Romani de ~), en 1274, Lartiga (de ~), en 1274, Artiga, en 1289, Artigia (capellanus Sancti Romani de ~) (latinizat ?). La prononciacion qu'es [lar'tiɣə]. Lo mot artica qu'es d'origina preceltica, benlèu aquitanica, e son sens qu'es « tèrra eishartigada, desbosigada ». Que's tròba en toponimia, microtoponimia dens tota la Gasconha e ua bona partida deu Lengadòc e que horneish tanben patronimes,. Lo mot qu'es ancian, mès lo toponime, pervesit de l'article, que sembla d'estar d'epòca medievala.
Moussy (Nièvre)
Moussy es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Nièvre e la region de Borgonha.
Istòria
Moussy (O Mossy) èra un dels fiefs dels senhors de Thoury dempuèi lo. Es Jean E de Thoury (abans 1372, + après 1412), chevalier, senhor de Thoury, de Montgarnaud, de Lentilly, Treigny, de Origny, de Urisy e de Dornes #que sembla èsser lo primièr Thoury qualificat coma senhor de Mossy en Nivernois. El esposa en primièras nòças Margueritte Dauphin de Jaligny, madama de Dornes, e de contunh benlèu en segon nòças Agnès de Arthel, #que sens dobte lududes i auriá aportat Moussy.
Del segond matrimòni, Jean E i auriá agut, entre unes autres mainats, Jean II de Thoury #que #eretar dintre d'autras de Moussy. Jean II épousa Anne-Jeanne de Druy, tota descendència sortida d'aquel matrimòni es desconeguda.
Saint-Loup (Alèir)
Geografia
Saint-Loup est situé entre Moulins et Vichèi. La commune appartient à la communauté de communes de Saint-Pourçain-sur-Sioule.
Saint-Witz
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Paucourt
Geografia
Lo vilatge a situat en un clar de la bòsc de Montargis e lo airal urban de Montargis, al nòrd-es de Montargis.
Anneville-Ambourville
Istòria
Le seigneur de ce village suivit Guillaume le Conquérant dans son expédition, combattit à bataille d'Hastings et reçut des biens en Angleterre.
Arces-Dilo
Nòtas
<references group=N/>
San Nicolás (Buenos Aires)
Dens San Nicolás òm troba tanben : la carrèra Florida (pedenhèra, comerçanta, luxuosa e toristica), lo seti deu corrièr (d’estil francés), l’avienguda diagonau nòrd Roque Sáenz Peña, lo seti deu gran jornau argentin La Nación, lo seti de la Banca de la Nacion Argentina e los de Tribunaus de Buenos Aires e, a la termièra de San Nicolás e deu quartièr de Retiro, tors d’ahars.
Govèrn de Gibartar
thumb|Lo Parlament en session. Lo Govèrn de Sa Majestat de Gibartar es lo govèrn democraticament elegit del territòri britanic d'otramar de Gibartar. Lo govèrn a la reina Elisabeta II (representada per un governador - actualament, Sir Adrian Johns) coma la siá cap d'Estat. Las eleccions se celèbran cada quatre ans, amb un Parlament unicameral de 18 membres (17 membres elegits per vòt popular e un membre, lo «Speaker», nomenat pel Parlament). Los mandats son tanben de quatre ans.
Dama (lenga)
Lo dama es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Cameron. La lenga, qu'èra sonque parlada per 50 personas en 2002 es quasi atudada.
Lista dels deputats de Nauta Garona
Ancians deputats de la Quatrena Republica
Achille Auban, Vincent Auriol, Maurice Bourgès-Maunoury, Alfred Coste-Floret
Bermont
Geografia
Lo vilatge se situa sus un altiplà a l'ais de comunicacion Montbéliard-Belfòrt, a 7 quilomètres d'aquela darrièra.
Hagåtña
Toponimia
Lo mot chamorro hagåtña significa. Lo territòri american de Guam utilizèt la version espanhòla americanizada en Agana entrò 1998, que l'amassada nacionala de Guåhån decidiguèt de tornar son nom d'origina a la capitala.
Fumay
es una comuna francesa del departament de las Ardenas e de la region de Champanha e Ardena.
Saint-Georges-des-Coteaux
Saint-Georges-des-Coteaux es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta Maritima e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Guèrra de las Gàllias
200px|thumb|Rendicion deu capdau [[Vercingetorix au generau roman Juli Cesar arron de la Batalha d'Alesia]]La Guèrra de las Gàllias (var. Guèrra deras Gàllias) que ho ua succession d'ofensivas romanas en Gàllia e en Aquitània (enter -58 e -51) qui mièn a la conquèsta d'ambs territòris e lo lor contraròlle per Roma.
Albi
Es la vila natala d'Enric de Tolosa-Lautrèc, e i a un musèu qu'amassa una colleccion fòrça importanta d'òbras del pintre.
Situacion
Albi es situada a 50 minutas en veitura de Tolosa, a mens de tres oras dels Pirenèus e a mens de doas oras de la mar Mediterranèa. Les vilas mai prèpas son :
Rotas
Al nòrd-oèst, la rota departamentala 600 va a Còrdas puèi a Sant Antonin fins a Cauçada.
L'Edat Mejana
Al sègle XIV, l'estructura de la vila se transformèt d'un biais important. Se devesiguèt en sièis quartièrs, o « gaches » enrodats de muralhas. Lo Pont Vièlh es fortificat tanben del costat del barri e de la vila. Es susmontat d'ostals amb en son centre una capèla dedicada a la Verge. La Plaça es lo còr de la ciutat situada al pè de la catedrala. Dins los barris i a los molins e las blancariás.
Los sègles XVIII e XIX
thumb|Mapa de Cassini d'Alby en 1780
Conselh municipal e tendéncias politicas
Politicament, Albi es una vila de drecha dempuèi l'eleccion de Philippe Bonnecarrère en 1995. Mai, lo cònsol precedent foguèt d'esquèrra e las eleccions presidencialas de 2002 e 2007 mòstran una preferéncia pels candidats d'esquèrra.
Securitat
Lo taus de criminalitat de la circonscripcion de polícia d'Albi es de 60,61 actes per 1000 abitants (crimes e delictes, 2005) çò qu'es lo pus elevat del departament de Tarn, mas inferior a la mejana nacionala (83 per 1000) e a la mejana de la region de Miègjorn-Pirenèus (85,46 per 1000). Tot coma de las vilas de Tolosa (111,49 per 1000) e Montalban (91,56 per 1000) mas superior a la vila de Rodés (39,2 per 1000).
Ensenhament
Albi es un centre universitari amb 3790 estudiants en 2006.
Espòrt
Esquipaments esportius. I a sièis estadís (entre eles lo Stadium Municipal e l'Estadi Maurice Rigaud), quatre salas omnispòrts, doas basas de lésers al Pratgraussals e Cantepau, una basa nautica de Canavièra e un percors de golf, lo Golf Albi Lasbordes.
Monuments civils
Lo Pont Vièlh encamba Tarn dempuèi 1035, data de sa construccion. Foguèt mai d'un còp adobat e permetiá lo desvolopament de la vila per la riba dreita amb lo quartièr de la Magdalena. . Un autre pont pus recent permet de traversar Tarn, es lo Pont Nòu bastit en 1868.
Fòrça carrièras del centre vila an d'ostals amb corondats e sortens tipics de l'arquitectura medievala.
Monuments religiós
La Collegiada de Sant Salvi es la mai vièlha glèisa d'Albi bastida en onor de sant Salvi, lo primièr evesque d'Albi al sègle VI. Lo bastit es de pèira e de brica mescladas. Son arquitectura se modifiquèt del sègle XI al XVIII. I son acoladas de clastras del sègle XII mesclant los estils romanic e gotic. A l'entorn i a de bèls ostals ancians que servissián de demoranças pels canonges. Lo cloquièr es una torre que sa basa es romanica del sègle XI e que son primièr estatge es gotic. Lo somalh de la torre es susmontat d'una corona de brica susmontada d'un torrilhon (torre de gaita), de semblança florentina.
Pam
Lo pam es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Cameron. La lenga, qu'èra sonque parlada per 30 personas en 2002 es quasi atudada.
Englefontaine
es una comuna francesa del departament del Nòrd e de la region dels Nauts de França.
Geografia
Englefontaine Se situa dins lo Nòrd, en Avesnois, entre Landrecies e Louvignies-Quesnoy.
Chasaus
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Marchéville-en-Woëvre
Istòria
, passa pel matrimòni de Louise de Apremont a Regnaut de Gournay (mòrt l'an 1613), senhor de Villers, bailly de Nancy e cap del conselh d'Estat de Lorraine, dins l'ostal de Gournay.
Amanita caesarea
Ecologia
Brotan dins las regions mediteranèas de la prima entrò la davalada, dins los bosques de fulhós (euses, castanhièrs, suvièrs).
Sant Marcel de Marcilhac
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Canton de Bèrna
Caçaires de l'edat de pèira
Las primièras traças de preséncia umana dins lo canton se tròban dins tres caunas del Simmental, que remontan a diferentas fasas del darrièr periòde glaciari. Malgrat qu'aquelas descobèrtas del Paleolitic mejan e superior sián estadas preservadas perque èran protegidas per de caunas - o son puèi estadas sageladas a l'interior per de glacièrs - las colonias a cèl dobèrt pòdon èsser estadas destruchas per de massas glaciàrias o enterradas per de crapas e dels brigalhs. Amb lo climat mai caud del Mesolitic, la fauna tipica del periòde glaciari a cedit la plaça a las espècias pòst-glaciaris. Los sits mesolitics mai importants del canton de Bèrna son lo Pieterlenmoos e los entorns del lac Burgäschi. La penetracion dins la zòna alpina pòt èsser observada dins doas vals.
Geografia
Lo ponch culminant del canton de Bèrna es lo Finsteraarhorn amb una altitud de 4 274 metres. Es situat a la frontièra entre Valés e Bèrna.
Guèrra de Peloponès
La guèrra acomencèt en causa de diferents diplomatics e coloniaus entre Atenas e d'aliats d'Esparta coma Corint. Acomençat en 431 avC, lo conflicte se generaliza pauc a pauc. Leis Atenencs aprofichèron lor mestritge militar dei mars per resistir a l'interior dei barris de la vila e atacar Peloponès ambé sei flòtas. Pasmens, aquela premiera fasa dei combats se caracteriza principalament per d'operacions limitadas. Leis Atenencs capitèron de capturar una garnison d'Esparta a Esfacteria‎ en 426 avC mai perdeguèron Amfipòlis, important centre d'aprovesiments, en 425 avC. Una patz foguèt donc signada en 421 avC per lei dos camps.
Anquetierville
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Ferrassiá
La Ferrassiá es un site preïstoric situat a Savinhac de Miramont, dins la val de Vesera, en Sarladés, dins la region istorica de Peiregòrd e lo departament de Dordonha. Se compausa de tres jaces, que una cauna, un abric pichon e lo que es lo pus important.
La Trèna
La Trèna, o puslèu La Trena, segon l'etimologia (consultar lo paragrafe de toponimia), Latresne en francés, es una comuna bordalesa de Guiana administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Senescal
Un senescal (var. senescau, seneschau), èra un oficièr al servici d'un rei, prince o senhor temporal. Lo mot senescal, d'origina francica, es eissit del germanic comun *sini-skalk, que significa. Podiá tanben èsser, coma dins lo Sant Empèri Roman Germanic, al servici d'una abadiá, sovent imediata, ont aquesta foncion veniá puèi un títol onorific ereditari.
Dins lo Reialme de França a l'Edat Mejana los senescals èran los oficièrs locals de l'administracion reiala en Occitània nomenats baillis (baile) en França. Èran nomenats, gatjats e podián èsser revocats per lo rei que lor conferissiá d'atribucions administrativas, judiciàrias e financiàrias. Aquestas doas foncions foguèron creadas jol règne de Loís IX de França.
Lista daus sobeirans de Tièrn
Aqueste article lista cronologicalament los senhors, vescomtes pueis barons de Tièrn.
Nòtas
<references group="Nòta"/>
Betulaceae
Betulaceae es una familha de plantas amb flors qu'amassa d'arbres o d'arbusts de l'emisfèri nòrd de las regions fredas e temperadas. La familha regropa 157 espècias despartidas en 6 genres:
Vaissa
Istòria
En 1903, per de rasons "toristicas", la comuna de "Vesse" càmbia de nom e deven "Bellerive-sur-Allier".
La Lande-sur-Drôme
La Lande-sur-Drôme es una comuna normanda, situada dins lo departament de Calvadòs e la region de Normandia.
Coni
Lo gentilici es cuneés, -esa.
Hins
Toponimia
La prononciacion qu'ei [hins]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Petrus de Gasoste, en latin, aus sègles XI-XII, Gasostenis, en latin, aus sègles XI-XII, Sanctus Andreas de Finibus, en latin, aus sègles XI-XII (parròpia dispareishuda), Hiis en 1120, Henc en 1276, in loco de Finis, en latin, en 1311, Hinx (mapas de 1638, 1714 e 1733).
Trémel
Geografia
Trémel est un village rue, c'est-à-dire il s'est construit au bord d'une route.
Souzay-Champigny
Istòria
En 1930, las doas comunas de « Souzay » e de « Champigny » fusionan per formar la municipalitat de « Souzay-Champigny ».
Thoissia
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Bòrda (site arqueologic)
Lo site preïstoric de La Bòrda se tròba en Carcin, sul Causse de Gramat e lo vilatge de Livernon (departament francés d'Òlt). Foguèt descobèrt e parcialament destruch en 1971, al cors del traucament d'una estacion de pompatge. Michèu Lorblanchet i efectuèt de trabalhs de terren e procediguèt a sedaçar los escombres rics en material arqueologic. Se publiquèt en 1990 un estudi pluridisciplinari sus aquel site jos la direccion del preïstorian Jacme Jaubèrt, professor a l'Universitat de Bordèu 1.
Esculhens e Sant Just de Belengard
Sant Just de Belengard
Veire a l'article.
Sant Cierge la Serre
Sant Cierge la Serre (Saint-Cierge-la-Serre en francés) es una comuna occitana de Vivarés situada dins lo departament d'Ardecha e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Comunas vesinas
400px|left|Distanças e posicion relativa
Saint-Vrain
Saint-Vrain es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Essonne e la region d'Illa de França.
Tresena circonscripcion de Nauta Garona
Istoric de las eleccions
Vaquí la lista dels resultats de las eleccions legislativas dins la circonscripcion dempuèi lo decopatge electoral de 1986 :
Eleccions de 1988
Lo taus d'abstencion foguèt de ?% al primièr torn, e de ?% al segond torn.
Eleccions de 1997
Lo taus d'abstencion foguèt de ?% al primièr torn, e de ?% al segond torn,.
Arques (Pas de Calais)
Arques es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Bessay-sur-Allier
.
Murlin
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Myennes
Istòria
Myennes A portat précédemment los noms de Mitigaunae e Miennae.
Doyayo
Lo doyayo (o dowayo, doyaayo) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Cameron.
Localisacion e dialèctes
La lenga a tres dialèctes, lo marke, lo teere e lo dialècte de la montanha. Se pòt sovent legir la mencion d'un autre dialècte, lo sewe, o séwé, per exemple dins Greenberg (1963) que lo lista coma una lenga diferenta. Lo nom se tròba dins Griaule (1941), que parla d'un dialècte séwé. En fach, aquel dialècte es lo meteis que lo marke.
Lèja e lo Horet
Toponimia
Segon Dauzat e Rostaing, Lèja ven de *Laevia (villa), deu nom d'òme latin Laevius; se tractarè donc deu nom d'un maine gallo-roman qu'apartenèva a aqueth òme a moment donat. Ernèst Negre e Jacques Astor (citats per Bénédicte Boyrie-Fénié) en son d'acòrd, atau coma Bénédicte Boyrie-Fénié era-medisha. La toponimista cita d'atestacions medievalas en latin (Legia (ecclesiam de ~), en 1169, Legio (Arnaldus de ~), en 1235, Legiam (apud), tanben en 1235, Legia en 1289, que contradisen pas l'explica hornida.
Bessoncourt
Geografia
Lo territòri de la municipalitat a adaigat per dos pichons rius : La Madeleine e Lo Autruche.
Visualisation des coordonnées géographique 47.64639°N, 6.93306°W
Pin blanc
Usatges
Conservacion del sòl contra l'erosion. La fusta servís per la produccion de cellulòsa o platèu de fusta: coma lo tronc es gaireben jamai drech se'n pòt pas servir per d'autras causas.
Lista dels primièrs ministres del Reialme Unit
120px|right|thumb|Blason del Reialme Unit. Lo primièr ministre es lo cap de govèrn del Reialme Unit. Aquesta es la lista dels primièrs ministres britanics, aprèp 1721.
Aurador
Aurador (Óuradou en grafia mistralenca ; Auradou en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.
Argentenay
Argentenay es una comuna francesa, situada dins lo departament d'Iona e la region de Borgonha.
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
La Faye
La Faye es una comuna francesa, situada dins lo departament de Charanta e la region de Novela Aquitània, ancianament de Peitau-Charantas.
Nòtas e referéncias
<references group="N"/>
Comtat de Rodés
Lo Comtat de Roergue
A la mòrt d'Ugues, onzen comte de Roergue (1053), Bèrta, sa filha, se vegèt disputar son eretatge per Guilhèm IV, comte de Tolosa, e son fraire Raimon de Sant Geli. Prenguèron las armas ; mas Bèrta en se morissent en 1065, los dos fraires se tornèron l'un contra l'autre. Après quinze ans de luchas convenguèron que Guilhèm tendriá lo Comtat de Tolosa, e Raimon lo de Roergue, que n'aviá pres lo títol a la mòrt de Berta. Raimon succediguèt a son fraire dins son Comtat, e Roergue venguèt l'apanatge dels benjamins dels comtes de Tolosa. En 1105, Raimond trobèt la mòrt en Palestina, daissant dos filhs, Bertran e Anfós qu'aviá alara dos ans.
Ennetières-en-Weppes
Istòria
La glèisa e la distincion apertenián a partir de 1111 a la abbaye St Pierre de Gand #que i manteniá un cònsol, lo châtelain de Lille. I requectava dels dreches per lo sieu drech de avouerie (cargat de confés) e de proteccion.
Canton de Moissac-1
NB. L'imatge representa pas en roge la comuna de Moissac (talhada entre lo canton de Moissac-1 e lo canton de Moissac-2), situada a l'Èst.
Saint-Menoux
Istòria
La commune doit son nom à saint Menulphe, également appelé saint Menoux, d'origine celte,.
Saint-Cyr-le-Chatoux
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Arràs
Arràs es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Istòria
Après l'annexion d'Artés a França, en 1481, la ciutat foguèt repoblada amb la contribucion de Lengadòc.
Recuperacion
La recuperacion es una causida de valorizacion qu'es de profitar las matèrias o lo potencial energetic qu'an de valor dins una sobralha.
Nannay
Geografia
Nannay Es un pichon vilatge de 128 abitants (recensement de 2007), situat la longitud de la rota nacionala 151 a parièra distància de La Caritat-sus-Loire e de Varzy. Indigne lo bourg, Nannay reagrupa qualques caserius e d'abitacions isoladas : lo grand Guichy, Guichy-lo-Foguet, Malvoisine (métairie desapareguda), Pernay, Jos-lo-Comte, la Tournerie.
Avec Chasnay et Châteauneuf, Nannay est l'une des trois communes qui constituent le val de Bargis.
Istòria
La primièra mencion de Nannay remonta a la Vida sègle ont lo pòble apareis en l'archiu jol nom de Nantiniacus.
La première mention de Nannay remonte au VIe siècle où le village apparaît dans les archives sous le nom de Nantiniacus.
Canton de Moissac
La lenga autoctòna es l'occitan lengadocian.
Plantanha
La platanha es la reconstitucion de bosques per la plantacion d'arbres.
Repoblacion
En ecologia, la repoblacion es una intervencion per poblar de nòu una encontrada amb d'espècias que i son indigènas.
Neuffontaines
Istòria
Possedissiá al la tèrra de Saizy, ne parteja amb de Cantieradas-lo-Comte.
Leujats
Toponimia
Las atestacions medievalas son : en 1273, Lematz (sic, cacografia per Leuiatz); en 1274, Leujatz; en 1326 Leugatz; en 1367, Leuyatz.
Athies (Pas de Calais)
Athies es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França.
Amanita muscaria
La Mojòla fòla (en latin: Amanita muscaria, (qu'a la proprietat de paralizar las moscas) es un campairòl verinós e psicoactiu del genre Amanita.
Toxicitat
Los empoisonaments per Amanita muscaria arriban amb de mainatges joves o de personas en recerca d'experiéncia allucinogèna. Ocasionalament es ingerada per error pr'amor que de còps que i a las tacas blancas del capèl son deslavadas per la pluèja e lo campairòl pòt alavetz ressemblar a Amanita caesarea.
Gigney
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Sant Pèire de Mesoarga
Istòria
Dempuei la fin de l'Edat Mejana, lo vilatge a una vocacion agricòla. La proximitat de Ròse e leis inondacions frequentas limitèron sa populacion. Lo nombre d'abitants es ansin relativament estable dempuei l'aparicion dei recensaments : 198 estatjants en 1793 e 215 en 2019 amb un maximom de 258 en 1936 e de 119 en 1881. La glèisa dau castèu subrevisquèt a la disparicion de l'abitat fortificat. Venguèt la glèisa dau vilatge. Dedicada a Sant Pèire, es a l'origina dau nom actuau dau vilatge.
Thorey
Geografia
Fòrça bòsc, vallées.
Quercus suber
Ecologia
Finalament, la rusca del surrièr es una adaptacion contra lo fuòc, dins de territòris ont los encendis forestièrs son importants.
Silvicultura
thumb|left|Surrièra dins l'[[Algarve (Portugal)]]
Balléville
Balléville es una comuna francesa, situada dins lo departament dels Vòges e la region del Grand Èst.
Gian Carlo Venturini
Giancarlo Venturini (n. ciutat de Sant Marin, 25 de febrièr de 1962) es un òme politic santmarinés. Es capitani regent del 1èr d'abril al 31 d'octobre de 2021.
Andrew Bonar Law
Andrew Bonar Law (n. 1858, m. 1923) banquer foguèt primièr ministre del Reialme Unit entre 1922 e 1923.
Maucourt-sur-Orne
Maucourt-sur-Orne es una comuna francesa, situada dins lo departament de Mòsa e la region de Lorena.
Geografia
La source de l'Orne se situe à 4 kilomètres de Maucourt sur les hauteurs du village d 'Ornes.
Istòria
Guèrra de 1914-1918. André Maginot a i aguèt ferit a Maucourt lo 9 de novembre de 1914 al orée del bòsc de las barralhas amb las siás patrouilleurs. Un monument bastit l'an 1937 a unitat|100|mètres d'aquel bòsc remembrava lo luòc précis del afrontament. I i aviá pas cap de accès per retre's près d'aquela stèle. Aquel monument i aguèt desplaçat l'an 1996 d'unitat|1200|mètres cap a l'oèst mas totjorn en cara del bòsc ont André Maginot e los sieus patrouilleurs an queigut en embuscade.
Internet Explorer
Windows Internet Explorer (abreviat IE, MSIE, MS IE o pus simplament Internet Explorer) es lo navegador web de Microsoft, installat per defaut amb Windows. Es devengut lo navegador web mai utilizat al monde aprèp aver despassat Netscape Navigator dins las annadas 1990. Mas dempuèi qualques temps, lo logicial pèrd de terren al profièit de Mozilla Firefox.
Las versions anterioras a la version 7 son nomenadas « Microsoft Internet Explorer ». A partir de la version 7, lo logicial es nomenat « Windows Internet Explorer ».
Sant Joan de Fòrcs
Sant Joan de Fòrcs (Saint-Jean-de-Fos en francés) es una comuna lengadociana situada dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.
Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
La Gàrdia
Las originas
Enchantat dal spírit de suportacion qu’ilh demostravan lhi valdés de las Vals Piemontés vèrs las persecucions que lhi catòlics ilh començavan a far dins lhi confronts lor, al lhi vai envitar a venir en Calàbria entra lo 1265 e lo 1273.
Vimory
Geografia
Situada a 6 km al sud-oèst de Montargis, al se de lo sieu airal urban, en la region naturala del Gâtinais, Vimory es un vilatge de 26,22 km² a caractèr rural constituit a l'entorn d'un bourg e de nombroses caserius. A adaigat per dos cors d'aiga, lo Solin e lo Puiseaux.
Lo autoroute A77 e la rota départementale 42 travèrsan lo territòri de la comuna.
Canton de Tecin
Lo canton de Tecin (en italian: Canton Ticino, Cantone Ticino), oficialament la Republica e canton de Tecin (en italian: Repubblica e Cantone Ticino), es un dels 26 cantons de Soïssa.
La Gàrdia
Las originas
Un autre grop de valdés al vai venir en Calàbria, après de la bòlla “Id nostris cordis vota” (condamna contra lhi erètics) faita de Innocenç III dins al 1487.
La persecucion
Mas barba “Gilles de Gilles” piemontés qu’al èra venhut a lhi trovar dins al 1555, al lhi avia sconselhats per lhi perícols qu’ilh  anavan encontre per lhi tants tribunals d’ Inquisicion qu’ilh èran stats faits de Felip II de Spanha, lhi valdés de Calàbria ilh se van pas dona per vints e dins al 1557 ilh van mandar a Ginebra Marc Uscegli, quiamat Marquet, a demandar pastors per predicar liberament la Paròlla de Diu.
La tradicion ilh vòla que las primas víctimas ilh van ièsser femnas e que de la Pòrta Granda la scorria lo sang; ista pòrta ilh vai ièsser quiamaa puei Pòrta dal Sang.
Mentre lhi sordats ilh robavan dins las casas, ilh van tròva un cèrt Felip Morlha ab la molhèr qu’ilh s’èran mochats, per lo paur. Ilh lhi van pilha e dopuei qu’ilh lhi avian maçats, ilh van quiava las tèstas lor sus la ponta de una lança e ilh ‘s van pòrta giriant.
Assanida
L'assanida es la recolhida, evacuacion o epuracion, junts o non a un tractament, de l'aiga de ploja, de las aigassas o de de sobralhas solidas.
La Gàrdia
Politica
Eleccions de 2002 :
Atmosfèra
Lo mot atmosfèra pòt aver mantuna significacion :
Bethonvilliers
Geografia
Se situa al bòrd d'un pichon riu nomenat La Madeleine, que nais al massís dels Vòges, just après traversar las municipalitats de Etueffont e Anjoutey.
Émile perverti
Émile perverti ou Des rapports entre l'éductation et la sexualité [Emili pervertit o De las relacions entre l’educacion e la sexualitat] es un ensag del filosòf francés René Schérer sus politica sexuala, publicat en 1974 per l’editoriala Roger Laffont. L’òbra, que respond a l'introduccion d'una educacion sexuala obligatòria dins las escòlas, aguèt un grand succès en lo moment de la publicacion.
Contengut
A Émile perverti, René Schérer fa una deconstruccion de l'educacion contemporanèa, de las siás supausicions e de las projeccions moralas dels adults suls enfants. L'autor critica los metòdes de l’educacion modèrna e defend un nòu modèl educatiu pels joves.
PDF
PDF es un estandard dobèrt que foguèt publicat oficialament lo 1 de julhet de 2008 per l'ISO.
Clima mediterranèu
Localizacion
L'influéncia pluviometrica mediterranèa arriba fins en Afganistan, mas ja dins un clima d'estèpa o subdesertic.
Los diferents ecosistèmas mediterranèus
Fòrça eveniments istorics, geologics e climatics determinèron la distribucion e riquesa actuala de la flòra mediterranèa. Cada airal dels diferents climas mediterranèus del monde aguèt son passat particular, mas se pòt constatar que l'evolucion de la flòra, es tre lo començament que separa en dos grands airals: las tèrras de l'emisfèri sud e las tèrras de l'emisfèri nòrd.
L'America del Nòrd e Euròpa aguèron una istòria recenta que marquèt prigondament la vegetacion actuala. La flòra terciària, de selva abondanta, sucombiguèt a las glaçacions, daissant la plaça als elements pus septentrionals de la flòra, adaptats al fred e a la nèu. Mas alara que la duresa e la preséncia del temps marrit foguèron comparablas sus ambedós continents, lo sòrt que subiguèron las sieunas plantas foguèt discordant.
Aubéguimont
Geografia
Aubéguimont est une commune de l'« Entre Bray et Picardie » située dans le canton d'Aumale.
Saint-Pierre-Laval
Saint-Pierre-Laval es una comuna francofòna de Borbonés, situada dins lo departament d'Alèir e la region d'Auvèrnhe.
Lista dels primièrs ministres d'Antigua e Barbuda
thumb|200px|Blason d'Antigua e Barbuda. Lo primièr ministre es lo cap de govèrn d'Antigua e Barbuda.
Vescomtat de Tièrn
vinheta|Blason de l'ostal de Tièrn, D'aur au lion de [[gules.]] Lo vescomtat de Tièrn foguèt 'na jurisdiccion feudala d'Occitània, en Auvèrnhe, fondada au mejan dau sègle IX per Matfre(d), filh supausat dau vescomte d'Auvèrnhe (coneguts tanben coma Vescomtes de Clarmont). La Mure supausa qu'èra lo quatren filh d'Armand I vescomte d'Auvèrnhe mas l'istorian Étienne Baluze i es pas d'acòrdi. 'Na autra version ditz qu'a la mòrt dau vescomte Robèrt, daissèt los domenis dau vescomtat d'Auvèrnhe au sieu filh ainat e la senhoriá de Tièrn au filh segond Matfre(d).
Galhac (vin)
L'eslogan de la Comission Interprofessionala dels Vins de Galhac es :
L'epòca dels comtes de Tolosa
A partir de 1209, la Crosada dels Albigeses marquèt un tèrme brutal a aquel biais de viure. Se Albi foguèt estalviada en fasent omenatge a Simon IV de Montfòrt, lo vinhal de Galhac foguèt ravajat aprèp la cavalgada dels crosats de 1212 d'Albigés cap a Carcin e Agenés. En efèit, l'òst, practicant la politica de la tèrra brutlada, arranquèt las vinhas e vergièrs, trepegèt o encendièt los blats e destruiguèt los vilatges.
Situacion
Galhac se situa a dètz-e-uèit quilomètres d'Albi e cinquanta quilomètres de Tolosa. Son vinhal s'espand pel val de Tarn, sus las laissas de las doas ribas, e suls tèrmes al nòrd d'aquel.
La riba esquèrra
La riba esquèrra es una seguida de laissas del val de Tarn a sossòl de pH puslèu acid, prigond e plan assecat per la preséncia dins lo prigond de qualques mètres de sables, còdols e gravièrs. Aquel terrador balha de vins roges poderoses e fustoses. Los plants bordaleses completan la gama per ofrir de vins roges poderoses, estructurats e marcats per los gostes de fruches neges e d'especiats.
Climatologia
Lo clima oceanic balha una influéncia umida plan favorabla a la creissença de la vinha a la prima, una bèla fin de sason favorabla a la subremaduretat e de la doçor ivernala en evitant los risques de fòrta gelada.
L'estacion meteorologica d'Albi
Quatre meses apareisson pus secs, en dejós de de precipitacions. La fin de l'ivèrn (febrièr-març) e l'estiu (julhet-agost). La poda de la vinha per temps sec es desfavorabla a las malautiás de la fusta. La prima (abril, mai e junh) es plan regada, permetent una bona butada de la vinha a l'epòca ont la pression de las malautiás criptogamicas es suportabla. En julhet-agost, la secada fa sofrir la vinha, concentrant lo gost e lo sucre dins lo rasim. Setembre es tornar pus regat, mas los periòdes de vent d'autan que secant la tèrras e las vinhas temporís los excèsses. Pendent las vendémias, lo títol alcolometric pòt ganhar 1 % cada dos jorns.
Lo vinhal tarnés
Just abans l'arribada de la filloxèra, èran en produccion. En 10 ans, foguèron arrancadas, daissant qu'un quart del vinhal, subretot suls tèrmes argilocalcaris de la primièra còsta de galhac.
Los plants de roges
thumb|alt=Photographie montrant une grappe du cépage duras à maturité.|upright=0.7|left|Rasim de Duras thumb|alt=Photographie montrant une grappe du cépage braucol à maturité.|upright=0.6|Rasim de braucol
Vins blancs doces
La recòlta se pòt fa mecanicament pels grands volums o manualament per las cubadas mai prestigiosas. Aquela permet una recòlta per tris successius, privilegiant la maduretat optimala. Se passa al començament d'octobre e se pòt contunhar fins en novembre per las cubadas mai concentradas, amb a vegadas fins a la poiridura nòbla.
Vins petejaires
En « méthode ancestrale », o metòde galhagués o metòde rural, lo vin es embotelhat abans la fin de fermentacion, la presa de mossa se fa amb una fermentacion del sucre del rasim. Mens aisit de mestrejar, aquel metòde fa de vins estonants, amb un taus de sucre residual variable segon la botelha. Aqueriguèt tanben una capacitat de vielhir quatre o cinc ans. Es un vin d'aperitiu, de dessèrt o de fèsta. Sol los mausacs podon èsser utilizats per aquel vin.
Arquitectura
Dins la val de Tarn, lo sossòl consèrva l'aiga e se pòt pas cavar. Es doncas maçonada amb de parets espessas de brica roja cuècha o de brica de tèrra crua.
Épeigné-sur-Dême
Geografia
Le village situé à une altitude moyenne de 80 m est arrosé par la Dême, et fait partie de la Gâtine tourangelle.
Robert Banks Jenkinson
Robert Banks Jenkinson, 2 Comte de Liverpool (1770-1828) òme politic, foguèt lo primièr ministre del Reialme Unit entre 1812 e 1827.
Lista dels senators de Nauta Garona
Lista dels senators de Nauta Garona (1998-2008)
Isômes
Comunas vesinas
400px|left||Distanças e posicion relativa
Nouste Camp
Construccion d'un estadi novèth
La decision de construire un estadi de fotbòl a Pau serà presa 10 ans après per lo batlèr de la vila, François Bayrou. Des 2013, lo futur batlèr se posiciona entà la construccion d'infrastructures dedicadas au Pau FC, que aurén pogut aver plaça au Camp Pissard-Santerelli.
Origines deu nom Nouste Camp
Dens las comunicacions oficialas, lo complexe èra alavetz denomenat "Nòu estadi" o "Estadi comunitari", o tanben "Estadi deu Hamèu Idron 1" per part de la FFF.
Baptisme oficial
L'usatge d'aqueste surnom s'espandís en ua temporada memorable en Campionat e en Copa de França, qui vé lo Pau FC estar objecte d'una atencion mediatica a nivèu nacional, e las denominacions austers de "Nòu estadi" son progressivament reservadas a las comunicacions administrativas.