cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłbáhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłbáhí éí tsídii yázhí dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.
Atʼąątah chʼałchilí binááʼ dootłʼizhígíí
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ giníłchííʼ
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Erythrotriorchis radiatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tłʼiishkʼaaʼchilí bitsiitsʼiin diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 8–12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí diłhił.
Tónteel táshchozhii diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15–16di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bináyaah éí dah dzílgai; bitseeʼ éí deeshgizh; bidaaʼ éí łichííʼ dóó deekį́.
Halgai Hóteeldę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Halgai Hóteeldę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 14–16di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai.
Tsxilghááh bikeeʼ nteelígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 1–3di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Tónteel táshchozhii łizhin dóó łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 13–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin; bitsiitʼáád éí halzhin ałdóʼ; bítááʼ éí łigai; bitseeʼ éí deeshgizh; bidaaʼ éí łizhin dóó deekį́.
Tsídii dinoodí diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.
Tsin yąąh dzootʼihí diłhiłgo łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thraupinae" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí éí 98 ałʼąą ádaatʼé.
Tłʼiishkʼaaʼchilí bitsiiyah halzhinígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eirenis modestus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsxį́į́łnaalkʼįhii bizééjíchiiʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 5–5.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.
Tsídii dinoodí dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídii dinoodí dinilbáhígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tónteel táshchozhii tsiiyahwozhí bidaaʼ kʼídzítsooígíí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó hólǫ́, tʼáá hazhóʼó Haʼaʼaahjí Binááʼádaałtsʼózíidi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Thalasseus sandvicensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px Tónteel táshchozhii éí tónteel dóó tó siyíní dóó beʼekʼid bibąąhgi dahináa łeh.
Tsin yąąh dzootʼihí dinilzhingo noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bitsiiyah éí łigaigo halkizh; bidaaʼ éí łibá.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí meeʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hamptophryne boliviana" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí meeʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiishkʼaaʼchilí noodǫ́zígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eirenis decemlineatus" deiłníigo dayózhí.
Tóidoozohii dootłʼizhí bitsiiʼ łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tóidoozohii dootłʼizhí bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼil binááʼ dóó bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł; łóóʼ deilghał ałdóʼ.
Tónteel táshchozhii tsiiyahwozhí ntsaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tónteel táshchozhii tsiiyahwozhí ntsaaígíí éí łóóʼ dóó naaldlooshi yázhí deilghał dóó chʼosh deildeeł.
Tsin yąąh dzootʼihí dinilzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocincla fuliginosa" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Dziłghą́aʼgi tsxį́į́łnaalkʼįhii yázhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxį́į́łnaalkʼįhii éí 3.5–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó łibáago naashchʼąąʼ; binághah éí diłhiłgo dootłʼizh; bitłʼaakááʼ éí dinilgai; bikeeʼ éí ayóo áłtsʼíísí.
Tsídii dinoodí dinilzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lichmera incana" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsinlátah chʼizhaazhii bitsiitʼáád diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malacopteron magnum" deiłníigo dayózhí.
Atʼąątah chʼałchilí bitłʼaaʼ deekínígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Raorchestes graminirupes" deiłníigo dayózhí.
Tsinlátah chʼizhaazhii bitsiitʼáád yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bitsiitʼáád éí łigaigo yistłʼin; bítááʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí łibá.
Atʼąątah chʼałchilí bitłʼaaʼ łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí bitłʼaaʼ łikizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Atʼąątah chʼałchilí chʼilgo dootłʼizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Raorchestes chromasynchysi" deiłníigo dayózhí.
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ dziłtah chʼał bizéétsʼósí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myersiella microps" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá chʼał "Myersiella"-jí atah yisdzoh. thumb|left|250px
Tsiinoodǫ́ǫzii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spindalidae" dóó "Spindalis" deiłníigo deiyózhí. thumb|left|250px
Atʼąątah chʼałchilí dah daalchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–1.2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo dah daalchíiʼ łeh; bitéél éí halbá; bílalátah éí daditą́; binááʼ éí ntsaa.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocolaptinae" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsin yąąh dzootʼihí éí 57 ałʼąą ádaatʼé.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiishkʼaaʼ noodǫ́zígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oligodon trilineatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsįyaalzhahí bijáád łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–12di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bináá éí łitso; bidaaʼ éí łibá.
Níyol yiiʼ naalkʼįhii bidaaʼ łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–23di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łigai ałdóʼ.
Atʼąątah chʼałchilí dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí dibéłchíʼígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ yaadaaʼnézí
éí tónteel tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rynchops albicollis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Atʼąątah chʼałchilí dichʼízhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí dichʼízhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Níyol yiiʼ naalkʼįhii binághah łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 17–19di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ éí łigai dóó diłhiłgo łibá; binághah éí łibá; bidaaʼ éí łizhin.
Tsįyaalzhahí bitéél łigaaígíí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Accipiter ventralis" deiłníigo dayózhí.
Tsídii dinoodí łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídii dinoodí łitsooígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Hodíłchʼiltah wóláchííʼ yiyiitsahii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria watkinsi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Hodíłchʼiltah wóláchííʼ yiyiitsahii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tó wónaanídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii éí chʼosh yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí deilghał ałdóʼ.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ biibiiʼii łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídii dinoodí łizhin dóó łichíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myzomela rubratra" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łichííʼ; bitʼaʼ dóó bidaaʼ éí łizhin.
Chʼał dijoolí łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó łizhingo łikizh dóó dijool; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 7–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo łikizh; bitsiitsʼiin éí ntsaa; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Atʼąątah chʼałchilí dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–1.2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó dinilbá; bílalátah éí daditą́; binááʼ éí ntsaa.
Chʼał dijoolí ntsaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–3di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó dijool; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.
Chʼał dijoolí ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Níyol yiiʼ naalkʼįhii bitłʼaakááʼ halzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Níyol yiiʼ naalkʼįhii bitłʼaakááʼ halzhinígíí éí táyiʼ chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼał dijoolí yistłʼinígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uperodon mormoratus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsinlátah tónteel tsídii łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsinlátah tónteel tsídii łizhinígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí deilghał.
Giníłbáhí dóó Tsįyaalzhahí
Giníłbáhí dóó tsįyaalzhahí éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.
Tsídii dinoodí nizhónígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo kʼídzítso; bitsiitʼáád éí diłhiłgo halbá; bináyaah éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Atʼąątah chʼałchilí dinilgai dóó łibáhígíí
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Tsinaʼayąʼiitah chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.2–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łigaigo yistłʼin; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.
Níyol yiiʼ naalkʼįhii bitʼaʼ dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 18–20di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ éí dinilbá dóó kʼíjíjin; bidaaʼ éí łibá.
Atʼąątah chʼałchilí dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí dinilzhinígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tłʼiish haalzheehii
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spilornis klossi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15–16di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí halzhin; binákʼee éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bítááʼ halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria ridgelyi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tó wónaanídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tó wónaanídę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii łikizhígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Chʼil bijeeh deidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Chʼil bijeeh deidlánítsoh bitseeʼ nineezígíí éí chʼil bijeeh deidlą́; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiidlohí bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí bitsiitʼáád dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish haalzheehii bitéél halzhinígíí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Circaetus pectoralis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Atʼąątah chʼałchilí łibá dóó łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.7–1.1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo yistłʼin; bitéél éí łigai; bílalátah éí daditą́; binááʼ éí ntsaa.
Tsídiidlohí bitsiiyah halchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łizhingo łikizh; bitsiiyah éí halchííʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí kʼídzítso; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Lókʼaatah noołnahii yázhí
éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Porzana parva" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Bikąʼígíí
Tsídii binátsįʼgoʼ hólóní diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthochaera phrygia" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Níyol yiiʼ naalkʼįhii łigaaígíí
éí tónteel tsídii bínííʼtsohígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí bibąąhgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pagodroma nivea" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí łibá dóó łitsxooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí łibá dóó łitsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ghą́ą́halchíiʼii (tsídii)
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Łeesdísí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Philesturnus rufusater" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsxilghááh dootłʼizhgo łikizhígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystoma laterale" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitéél łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitéél łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Lókʼaatah noołnahii bitéél łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6.5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigai dóó lizhingo łikizh; bitéél dóó bitsiiʼ łibá; bijáád éí nineez.
Tłʼiish haalzheehii dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–27di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí łigai; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Tsxilghááh łikizhí nineezígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystoma cingulatum" deiłníigo dayózhí.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí nahashchʼidígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.
Tłʼiish haalzheehii łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 22–25di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél éí noodǫ́ǫ́z; bitłʼaaʼ éí łigai; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiidlohí bitʼaʼ łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí bitʼaʼ łichíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ níyol yiiʼ naalkʼįhii łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 16–18di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí dinilbá.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitéél noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitéél noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Atʼąątah chʼałchilí łitsxo dóó diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí łitsxo dóó diłhiłígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Tsídiidlohí bitʼaʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Náhookǫsjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trochalopteron chrysopterum" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo łitso; bitsiitʼáád éí halchííʼ; binátsʼiin éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.
Tłʼiish haalzheehii yishtłizhígíí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Circaetus cinereus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tłʼiish haalzheehii yishtłizhígíí éí tłʼiish dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah chʼał bizéétsʼósí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–3di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.
Tsídii binátsįʼgoʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthochaera paradoxa" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídii binátsįʼgoʼ łitsooígíí éí chʼil bijeeh yidlą́; chʼosh yázhí dóó chʼil binááʼ yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Kaloula rugifera" deiłníigo dayózhí.
Níyol yiiʼ naalkʼįhiitsoh łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Níyol yiiʼ naalkʼįhiitsoh łibáhígíí éí táyiʼ chʼosh bikágí dantłʼizí yázhí deildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídii binátsįʼgoʼ dahólóní
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Anthochaera" deiłníigo deiyózhí. Tsídii binátsįʼgoʼ dahólóní éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Tsxilghááh łizhin dóó łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsxilghááh łizhin dóó łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsxilghááh noodǫ́zígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ambystoma mavortium" deiłníigo dayózhí.
Níyol yiiʼ naalkʼįhiitsoh yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 33–37di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí dinilbá.
Tsídiidlohí bizééʼ halzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí bizééʼ halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiidlohí yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiidlohí yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii łizhinígíí
éí dééł dóó tóidoozohii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá holǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amaurornis flavirostra" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Atʼąątah chʼałchilí tózhééʼ bitʼohígíí
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitsiiyah dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria nuchalis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitsiiyah dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Chʼizhaazhii binághah dinilzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heterophasia melanoleuca" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Chʼizhaazhii binághah dinilzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsxilghááh ntsaaí łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsxilghááh ntsaaí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Lókʼaatah noołnahii diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–13di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łitso; bijáád éí nineez.
Atʼąątah chʼałchilí yishtłizhgo łibáhígíí
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí yishtłizhgo łibáhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Atʼąątah chʼałchilí yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah chʼałchilí yishtłizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Atʼąątah chʼałchilí yistłʼinígíí
Atʼąątah chʼałchilí éí tłʼéeʼgo naakai łeh.
Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał hataałígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microhyla nilphamariensis" deiłníigo dayózhí.
Lókʼaatah noołnahii bijáád łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitéél dóó bitsiiʼ éí łichííʼ; bitłʼaaʼ dóó bikʼiiz éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá; bijáád éí łichííʼ dóó nineez.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bitʼaʼ dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Lókʼaatah noołnahii bijáád łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitéél dóó bitsiiʼ éí łichíiʼ łeh; bitłʼaaʼ dóó bikʼiiz éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí łibá dóó nineez.
Chʼizhaazhii bitsiiʼ łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Chʼizhaazhii bitsiiʼ łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tséneeshbízhii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai dóó łichxíiʼgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá dóó nineez.
Wóláchííʼ yiyiitsahii bizééʼ łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria hypoleuca" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yiyiitsahii bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ atsáłchííʼ
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Ałkééʼ Naaznilgo Dah Ndaaʼeełídę́ę́ʼ atsáłchííʼ éí naʼastsʼǫǫsí dóó łeeyiʼ bitiiní dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ biniiʼłigaii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí néʼéshjaaʼ éí 12–14di asdzoh áníłtso; bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí diniltsogo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí
Chʼał ndaalkʼįhí éí bikeeʼ danteel, áádóó éí hazéí ndaatʼáʼiigi átʼéego tsinlátah dóó hodíłchʼiltah ndaalkʼįh.
Wóláchííʼ yiyiitsahii dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ yiyiitsahii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí néʼéshjaaʼ éí 12–15di asdzoh áníłtso; bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łigaigo yistłʼin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí diniltsogo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh bibid łitsxooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–7di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; binághah éí niłhingo yistłʼin łeh; bizééʼ dóó bibid éí łitsxo; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí áłtsʼíísí.
Wóláchííʼ yiyiitsahii diniltsxogo noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yiyiitsahii diniltsxogo noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał hataałí naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–1.1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí dinilzhin.
Wóláchííʼ yiyiitsahii diniltsxooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria quitensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tábąąh atsáłchííʼ
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 18–23di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bizéeyah éí łizhin; bitsiiʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.
Dziłtah chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél éí diniltsxo; binááʼ éí ntsaa.
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ chʼał hataałígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah Yázhídę́ę́ʼ chʼał hataałígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ biniiʼłigaii éí naʼastsʼǫǫsí dóó hazéí deilghał; tsinaʼayąʼii dóó wáláchííʼ deildeeł ałdóʼ.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ tsxilghááh
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lissotriton boscai" deiłníigo dayózhí.
Atseenoodǫ́ǫzii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 18–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitseeʼ éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; binákʼee éí łitso; bidaaʼ éí łibá.
Wóláchííʼ yiyiitsahii yistłʼinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Grallaria guatimalensis" deiłníigo dayózhí.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí diłhił; bitłʼaaʼ éí dinilgai; binááʼ éí łichííʼ; bijáád éí łitso.
Wóláchííʼ dayiitsahii
Díí tsídii éí 4–8di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Tʼánoodǫ́ǫ́z bítááʼ dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bítááʼ éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.
Tsiitʼáád halchíiʼii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zeledonia coronata" deiłníigo dayózhí.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ ayáásh noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bitsiiʼ éí łizhin; bikąʼígíí éí bizééʼ dóó binátsʼiin łitso; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ ayáásh noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí łitsooígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Plethodontohyla notosticta" deiłníigo dayózhí.
Tʼánoodǫ́ǫ́z bitseeʼ dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó łigai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; binághah dóó binákʼee éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.
Tsinlátah chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsinlátah chʼał naalkʼįhí dootłʼizhígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád yiłchozh; chʼosh yázhí éí yildeeł ałdóʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chʼał ndaalkʼįhí dadootłʼizhígíí
Chʼał ndaalkʼįhí éí bikeeʼ danteel, áádóó éí hazéí ndaatʼáʼiigi átʼéego tsinlátah dóó hodíłchʼiltah ndaalkʼįh.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tóńlį́įyiʼ tsxilghááh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 4–6di asdzoh áníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tsxilghááh
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Salamandra lanzai" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał bizéétsʼósí yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeezh bitʼohii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corcoracidae" deiłníigo deiyózhí ("Struthideidae" deiłníí ńtʼę́ę́ʼ). Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ łeezh bitʼohii éí naaki ałʼąą átʼé. thumb|left|250px
Shádiʼááhdę́ę́ʼ lókʼaatah noołnahii bizééʼ łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łizhingo łikizh; bitsiiʼ dóó bizééʼ éí łibá; binááʼ éí łichííʼ; bijáád éí nineez.
Chéchʼiltah tsídii naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bikʼiiz éí łizhingo noodǫ́ǫ́z; binághah éí łitsxo; bitsiiʼ éí łizhin; bitsiitʼáád éí dootłʼizhgo halbá; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łitso.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ dzidzé yiyiitsahii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ dzidzé yiyiitsahii éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Giní bitsiiʼ łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Giní bitsiiʼ łigaaígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó łeeyiʼ bitiiní dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.
Náátsʼózídę́ę́ʼ ayáásh ntsaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Náátsʼózídę́ę́ʼ ayáásh ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsídii baa dzólnígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leiothrix lutea" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Giní diłhiłí bidaaʼ łichíʼígíí
éí atsáłchííʼ dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buteogallus schistaceus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh bitłʼaaʼ halchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; bitłʼaaʼ dóó bitsiiyah éí halchííʼ; bizééʼ éí halzhin; binághah éí halbá; bidaaʼ éí diłhił.
Dziłtah tsídiidlohí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsxilghááh dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsxilghááh łitsogo łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsxilghááh łitsogo łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ ayáásh łizhin dóó łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí halchxííʼ; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiidlohí bikʼos dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax ruficollis" deiłníigo dayózhí.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh naashchʼąąʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pitta nympha" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsídiidlohí binákʼee diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí binákʼee diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ ginítsoh diłhiłí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Shádiʼááhdę́ę́ʼ ginítsoh diłhiłí éí naʼastsʼǫǫsí dóó łeeyiʼ bitiiní dóó naʼashǫ́ʼii haalzheehgo naatʼá.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh łikizhígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Triturus pygmaeus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Wóhaalzheehí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 17–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bitʼaʼ éí dinilzhin; bijáád éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ ayáásh bitéél dinilbáago dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ ayáásh bitéél dinilbáago dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Dzidzé yiyiitsahii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí dinilbá; bitéél éí diniltso łeh; bidaaʼ éí diłhił.
Atsáłchííʼ dóó bikʼéí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikáaʼgi dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Buteoninae" deiłníigo deiyózhí. Atsáłchííʼ dóó bikʼéí éí 50 ałʼąą ádaaʼté.
Tsxilghááh kááʼtsʼiní dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsxilghááh kááʼtsʼiní dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí dootłʼizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bizééʼ éí łigai; binákʼee dóó bitsiiyah éí halzhin; bitłʼaaʼ éí halchxííʼ; bitseeʼ éí yágo dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.
Tsxilghááh kááʼtsʼiní łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsxilghááh kááʼtsʼiní łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ ayáásh bitsiiʼ łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; biwos éí dinilgaigo dootłʼizhii; bitsiiʼ éí łizhin; bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitłʼaaʼ éí halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Atsá yázhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 15–16di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; łaʼ éí bitéél daalgai; bikeeʼ éí łitso; binááʼ éí diłhił.
Tsxilghááh kááʼtsʼiní łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsxilghááh kááʼtsʼiní łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsxilghááh kááʼtsʼinígíí
Tsxilghááh binághahgoʼ dahólónígíí dóó bikʼéí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád dinilgaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepidothrix iris" deiłníigo dayózhí.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tsxilghááh naashchʼąąʼígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neurergus derjugini" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 4–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Tsídiidlohí bitʼaʼ yishtłizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax berthemyi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsídiidlohí biyaayááh halchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí biyaayááh halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídiidlohí biyaayááh łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitłʼaaʼ éí dibéłchíʼí; biyaayááh dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiidlohí biyaayááh łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh łizhin dóó łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh łizhin dóó łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh dichʼízhí łibáhígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pleurodeles nebulosus" deiłníigo dayózhí.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ atsá yishtłizhígíí
éí atsá bijáád yistʼáanii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nisaetus bartelsi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh dichʼízhí łibáhígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pleurodeles poireti" deiłníigo dayózhí.
Dzidzé yiyiitsahii bitsiitʼáád łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí łitso dóó dah dzíłchiiʼ; bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.
Dzidzé yiyiitsahii bitsiiʼ łichxíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiiʼ éí łichxííʼ; bidaaʼ éí łibá.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh dichʼízhí diłhiłígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pleurodeles waltl" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsídiidlohí dinilzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax davidi" deiłníigo dayózhí.
Dzidzé yiyiitsahii dootłʼizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chiroxiphia caudata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Dzidzé yiyiitsahii dootłʼizhígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Dzidzé yiyiitsahii łigaaí bichʼah łichxíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Dzidzé yiyiitsahii łigaaí bichʼah łichxíʼígíí éí dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yázhí yiłchozh.
Tsídiidlohí yishtłizhgo łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulax delesserti" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiidlohí yishtłizhgo łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; łahda chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał; dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dzidzé yiyiitsahii tseechʼį́dígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ceratopipra chloromeros" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís łizhin; bitsiiʼ éí łichííʼ; bitseeʼ éí doo nineez da; bidaaʼ éí łibá.
Chʼizhaazhiiłbáí bidaaʼ deekíní
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argya longirostris" deiłníigo dayózhí.
Chʼizhaazhiiłbáí dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argya rubiginosa" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Shádiʼááhdę́ę́ʼ atsázhiin bitéél halchíʼígíí
éí atsá bijáád yistʼáanii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Spizaetus isidori" deiłníigo dayózhí.
Hodíłchʼiltah dzidzé yiyiitsahii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neopelma chrysocephalum" deiłníigo dayózhí.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ atsázhiin
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Shádiʼááhdę́ę́ʼ atsázhiin éí naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chʼizhaazhiiłbáí noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí łibá.
Atsá bijáád yistʼáanii
Díí tsídii éí 18–30di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh (łaʼ éí daalbá dóó daalgai); łaʼ éí bitéél łigai dóó łikizh; binááʼ dóó bijáád éí łitso łeh.
Tó wónaanídę́ę́ʼ atsá łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 23–24di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí kʼíjíjin dóó łigaigo łikizh; bitseeʼ éí łizhin; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí łitso dóó kʼíjíjin.
Tsídii dadinoodí dóó bikʼéí
dóó bikʼéí éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Meliphagidae" deiłníigo deiyózhí. Tsídii dadinoodí dóó bikʼéí éí 187 ałʼąą ádaatʼé.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ gáagii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ gáagii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ dóó naʼastsʼǫǫsí dóó dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah naʼashǫ́ʼii bitseeʼ nineezígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tympanocryptis tetraporophora" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó łibáago naashchʼąąʼ dóó diniltsogo noodǫ́ǫz łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ łéʼétsoh
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rattus exulans" deiłníigo dayózhí.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah naʼashǫ́ʼii bizééʼ halchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tympanocryptis condaminensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Náátsʼózídę́ę́ʼ naałʼaashii dinilzhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyriopagopus schmidti" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí dóó  hólǫ́.
Gáagii bidaaʼ áłtsʼózígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corvus enca" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Gáagii bidaaʼ áłtsʼózígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó łóóʼ dóó naʼastsʼǫǫsí dóó dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.
Gáagii bidaaʼ ntsaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 18–23di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bidaaʼ éí diłhił.
Chʼótah bííwiiʼii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitʼaʼ éí dinilzhin; bikʼiiz éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łizhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chaetopelma olivaceum" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó hólǫ́. thumb|left|250px
Gáagii łizhin dóó łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corvus albus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Atʼąąyilkeeʼí niłhinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó dóó Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ptyodactylus hasselquistii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ ayáásh bizééʼ dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís dibełchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó binátsʼiin éí dootłʼizh; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí bizééʼ doo dootłʼizh da.
Bííwiiʼii diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Contopus lugubris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tábąąh naʼashǫ́ʼii yishtłizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physignathus lesueurii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh éí chʼil bitʼąąʼ dóó neeshchʼííʼ dóó tsin bineestʼąʼ yiyą́.
Haʼaʼaahjí Tónteel bibąąhdę́ę́ʼ gáagii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Corvus ossifragus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Bííwiiʼii łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Contopus fumigatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii naʼatłʼoʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neoholothele incei" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí dóó Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tsintah łéʼétsoh
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neotoma floridana" deiłníigo dayózhí.
Chʼizhaazhiitsoh bitsiitʼáád yistłʼinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Turdoides hartlaubii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–12di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitsiitʼáád dóó bizééʼ dóó bitéél éí dinilgai dóó diłhiłgo yistłʼin; bitłʼaakááʼ éí łigai; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.