cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza rutila" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo łibá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiiʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poyntonophrynus" deiłníigo deiyózhí. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí éí 11 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–1.5di asdzoh áníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthosaura" deiłníigo deiyózhí. Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí éí 14 ałʼąą ádaatʼé.
Nákʼeehgaii bidaaʼ ditání
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bizééʼ éí diniltso; bidaaʼ éí łibá.
Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–15di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Nákʼeehgaii bidaaʼ ditání
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Nákʼeehgaii bidaaʼ ditání éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Chʼiyíítʼogii yishtłizhgo łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yázhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łitsxo dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; biwos éí dah daalgai.
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii bitsiitsʼiin łichíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Missulena occatoria" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin; bikąʼígíí éí bitsiitsʼiin łichííʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Magí bijaaʼ ditłʼooí diłhiłígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Callithrix penicillata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 8–10di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dinilbáago yistłʼin; bijaaʼ éí łizhin; bítááʼ éí łigai.
Magí bijaaʼ ditłʼooí diłhiłígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilbáhí azhééʼ bitʼohígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus olfersii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbáago naashchʼąąʼ łeh; binákʼee dóó bikʼiiz éí halzhin; binááʼ éí diłhił.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilbáhí azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Ayáásh nizhóonii bináyaah łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Carterornis leucotis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bináyaah dóó binátsʼiin éí łigai; bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Ayáásh nizhóonii bináyaah łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí
éí łóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eubalaena japonica" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí łóóʼtsoh éí 50–60di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bibid éí dah daalgai. Ndilnaʼgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí éí táłtłʼááh chʼoshchilí yildeełgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Chxǫǫh Biiʼ Tóháálį́
éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi áhootʼéego bił hazʼą́. Kéyah Naakaii Łizhinii Bikéyah Shádiʼááhjí Siʼánígíí beʼałníiʼgi éí bił hazʼą́.
Chxǫǫh Biiʼ Tóháálį́ éí 91.19 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 556,000 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́.
Chxǫǫh Biiʼ Tóháálį́ éí -gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 4,577 adéesʼeez.
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyahdi kin naaznilígíí
Zahalánii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimus patagonicus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitłʼaaʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí łizhin.
Zahalánii bitłʼaaʼ dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Níłtsą́ chʼałchilí diłhiłígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Adelophryne mucronatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–0.6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; binááʼ éí diłhił.
Níłtsą́ chʼałchilí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemiphyllodactylus aurantiacus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ dah daaskʼidtah nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Dzidzétsoh Yázhí
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.
Dzidzétsoh Yázhí éí 5.97 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 20,413 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
thumb|left|300px
Jáádchʼį́dí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sirenidae" deiłníigo deiyózhí. Jáádchʼį́dí éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldeehii éí 10–40di asdzoh ádaníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.
Jáádchʼį́dí éí chʼosh yázhí deildeeł.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní naʼageedígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ellobius tancrei" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní naʼageedígíí éí chʼil bikétłʼóól dóó tłʼoh yiłchozh.
Naʼashjéʼii nahachaʼí łizhingo bízdílidígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Salticus peckhamae" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó bízdílid łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah chį́į́shkʼání dootłʼizhígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus cardamomensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ dziłtah chį́į́shkʼání dootłʼizhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psittiparus gularis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashjéʼii łizhin dóó łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus antiquus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago yishtłizh dóó łizhingo łikizh; bijáád éí dinilbá dóó dinilzhingo łikizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus coreanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bitéél halchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Formicarius rufipectus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitsiiyah éí halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bitéél halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsintah nááʼyiłnaadii yázhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes riveroi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin; bitsiitsʼiin éí łitsxo; biwos éí dah daalgai.
Tsintah nááʼyiłnaadii yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binághah diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra flaviventris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binágah dóó bitsiitʼáád éí diłhiłgo łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá dóó ntsaa.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binághah diłhiłígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tséʼą́ąyiʼ jááłániichilí dinilgaaígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eutrichodesmus jianjia" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.2–0.5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí dinilgai. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Chʼiyíítʼogii yishtłizhí bitsiitʼáád łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó Náhookǫsjí  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiopagis flavivertex" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łibáago diniltso; bitsiitʼáád éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Tłʼiish mósíyilnááʼí dootłʼizhígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga cyanea" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50–65di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bibid dóó bitłʼaaʼ éí diniltso.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí dootłʼizhígíí éí tsídii yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Nákʼeehgaii bitéél łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo cassinii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Nákʼeehgaii bitéél łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelophylax saharicus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 3–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dootłʼizh dóó dinilzhingo łikizh; bijáád éí noodǫ́ǫz łeh; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsaa.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsinlátah tąądee naagháhii deiyání
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dipsas" deiłníigo deiyózhí. Tsinlátah tąądee naagháhii deiyání 54 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séigołbáhí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centruroides fallassisimus" deiłníigo dayózhí. Díí séigołbáhí éí dóó  hólǫ́.
Níłtsą́ chʼał
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylidae" deiłníigo deiyózhí. Níłtsą́ chʼał éí 228 ałʼąą ádaatʼé.
Tsinłánítah Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séigołbáhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí séigoʼ éí 3–4di asdzoh ádaníłtso; adóó éí diłhiłgo łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ łeh. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.
Níłtsą́ chʼał
Díí chʼał éí 0.4–1di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí deildeeł ałdóʼ.
Tʼááłáhági átʼéego:Níłtsą́ chʼał
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼiiz éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii yázhí bitsiitsʼiin łichíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Missulena insignis" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.3–0.8di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin; bikąʼígíí éí bitsiitsʼiin łichííʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tábąąh naʼashjéʼii tádígháhí ntsaaígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ancylometes rufus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 1.5–2di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó nteel łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ; chʼał dóó łóóʼ yázhí éí haalzheeh ałdóʼ.
Nááʼdeiłnaadii yázhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes" deiłníigo deiyózhí. Nááʼyiłnaadii yázhí éí 34 ałʼąą ádaatʼé.
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calendulauda barlowi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitéél éí diłhiłgo łikizh; bidaaʼ éí łibá.
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dijádídlǫ́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bijáád éí ádaałtsʼóósí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ayáásh nizhóonii bítááʼ halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Monarcha melanopsis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bítááʼ dóó bizééʼ éí halzhin; bitłʼaaʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cholornis unicolor" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diniltso.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsídii disxǫsí tseechʼį́dígíí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Galbalcyrhynchus leucotis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí diłhił; bidaaʼ éí nineez dóó tʼóó bíyó ditą́.
Tsídii disxǫsí tseechʼį́dígíí éí chʼosh haalzheehgo naatʼá.
Tʼiis Daalkizhí Nástłʼah
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.
Tʼiis Daalkizhí Nástłʼah éí 2.06 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 10,224 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Tʼiis Daalkizhí Nástłʼah éí -gi bił hazʼą́. Tʼiis Daalkizhí Nástłʼah éí tónteel bikááʼdóó deigo 89 adéesʼeez.
thumb|right|300px
Magí bijaaʼ ditłʼooí dinilzhinígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Callithrix aurita" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 8–10di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bijaaʼ éí łigai; bitsiitʼáád éí diniltso.
Magí bijaaʼ ditłʼooí dinilzhinígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza variabilis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí łibáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí diłhiłígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemiphyllodactylus jnana" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ichthyophis longicephalus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí łeeyiʼ chʼoshtsoh éí 9–11di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łitsxogo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; binááʼ éí áłtsʼíísí.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh bitsiitsʼiin nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ndzisgaii Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo
éí Áshįįh Biiʼtó Hahoodzo biyiʼjí siʼą́, áádóó éí 3,406 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso.
Ndzisgaii Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí Áshįįh Bikooh hoolyéedi kin dah shijaaʼíigi bił hazʼą́; áádóó díí kin haalʼáhí éí atisgo áníłtso, díí hahoodzooígíí biyiʼdi.
Kéédahatʼínígíí
Tʼááłáhági átʼéego:Áshįįh Biiʼtó Hahoodzo
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilzhiní azhééʼ bitʼohígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus lisei" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh; bikʼiiz éí halzhin; binááʼ éí diłhił.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dinilzhiní azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Zahalánii bitʼaʼ dah dzígaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimus triurus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitʼaʼ éí dah dzígai; bidaaʼ éí łizhin.
Zahalánii bitʼaʼ dah dzígaaígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah chį́į́shkʼání dinilbáhígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus nebularis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ.
Naʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó Hoozdo Hahoodzodi dóó Áshįįh Biiʼtó Hahoodzodi dóó Náhookǫsjí  dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii dootłʼizhí dóó bikʼéí éí náhástʼéí ałʼąąʼ ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ tsin bąąh naałʼaashii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macrothele calpeiana" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí dóó Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyahdi dóó  hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 1–1.2di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah dóó dóó  dóó  dóó  dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myopus schisticolor" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Séí dah daaskʼidtah naʼashjéʼii naashchʼąąʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Latrodectus bishopi" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhí hoolyéedi hólǫ́.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bitseeʼ dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaeza ruficauda" deiłníigo dayózhí.
Séí dah daaskʼidtah naʼashjéʼii naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigai dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bitseeʼ dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bitseeʼ dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ chʼiyíítʼogii yishtłizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiopagis subplacens" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łibáago diniltso; bitsiitʼáád éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí
éí łóóʼtsoh biwooʼ daditsʼózígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel biyiʼdi tʼéiyá hólǫ́. Łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí łizhinígíí éí wolyé ałdóʼ. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eubalaena glacialis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ chʼiyíítʼogii yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ chʼiyíítʼogii yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí łóóʼtsoh éí 43–52di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin. Ndilnaʼgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ łóóʼtsoh bizábąąh shiyishí éí táłtłʼááh chʼoshchilí yildeełgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atractus trihedrurus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30–35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łichíiʼgo noodǫ́ǫ́z.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání éí łeeyiʼ chʼosh yiyą́ą łeh.
Nákʼeehgaii bitsiitʼáád halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo atricapilla" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binákʼee dóó bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Nákʼeehgaii bitsiitʼáád halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Naʼashjéʼii nahachaʼí łizhingo noodǫ́zígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Salticus scenicus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Chʼéʼétiin (Ahééháshį́į́h Hahoodzo)
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Chʼéʼétiin éí 5.57 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 13,722 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Chʼéʼétiin éí -gi bił hazʼą́. Chʼéʼétiin éí tónteel bikááʼdóó deigo 69 adéesʼeez.
Náátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gahtsoh
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus tibetanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ haltsooítah gahtsoh éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Chéchʼiltah ayáásh
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaea fasciata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.
Chéchʼiltah ayáásh éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Bitłʼáahdi Béésh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo
éí Naʼazhǫǫsh Hahoodzo biyiʼjí siʼą́, áádóó éí 3,813 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso.
Bitłʼáahdi Béésh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí Bitłʼáahdi Béésh hoolyéedi kin dah shijaaʼíigi bił hazʼą́; áádóó díí kin haalʼáhí éí atisgo áníłtso, díí hahoodzooígíí biyiʼdi.
Kéédahatʼínígíí
4,772 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii Bitłʼáahdi Béésh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi kéédahatʼį́ (2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ). Díí éí 2,240 hooghanígíí yiiʼ dabighan.
Tʼááłáhági átʼéego:Naʼazhǫǫsh Hahoodzo
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tónteel zhį́ʼii
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalacrocorax capillatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–25di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ éí łitsxo; bikʼos éí nineez; bikeeʼ éí diłhił.
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tónteel zhį́ʼii éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaatʼá.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tséʼą́ąyiʼ jááłániichilí łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.2–0.5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łigai. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binákʼee halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra citrinelloides" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binágah dóó bitsiitʼáád éí diłhiłgo łitso; bikąʼígíí éí binákʼee halzhin; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binákʼee halzhinígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hemiphyllodactylus typus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah nááʼyiłnaadiitʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał łikizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pelophylax porosus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–3di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dinilzhingo łikizh; bijáád éí noodǫ́ǫz łeh; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binááʼ éí ntsaa.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ táyiʼ chʼał łikizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh dinilbáhígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uraeotyphlus menoni" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí łeeyiʼ chʼoshtsoh éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilbá dóó tsédídéehgo dootłʼizh łeh; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; binááʼ éí áłtsʼíísí.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼoshtsoh dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí niłhinígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis wrightii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa naałʼaashii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macrothele gigas" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.8–1di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tłʼiish mósíyilnááʼí łibáhígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga siamensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50–70di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí łibáhígíí éí tsídii yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Magí bijaaʼ ditłʼooí íiyisígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Callithrix jacchus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 7–9di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bijaaʼ dóó bítááʼ éí łigai; bitsiitsʼiin éí diłhił.
Magí bijaaʼ ditłʼooí íiyisígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tábąąh naʼashjéʼii tádígháhí yishtłizhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ancylometes bogotensis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 1–1.5di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó nteel łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ; chʼał dóó łóóʼ yázhí éí haalzheeh ałdóʼ.
Ayáásh nizhóonii bitéél łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arses lorealis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitsiiyah dóó binághah éí łigai; binákʼee éí dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.
Ayáásh nizhóonii bitéél łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Hodíłchʼiltah nááʼyiłnaadii bitseeʼ diwozhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Strophurus intermediu" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí tʼóó bíyó diwozh.
Hodíłchʼiltah nááʼyiłnaadii bitseeʼ diwozhígíí éí naʼashjéʼii dóó séígoʼ dóó jááłánii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Tsídii disxǫsí bidaaʼ łitsooígíí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Galbula albirostris" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitéél éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bítááʼ éí łizhin; bidaaʼ éí nineez dóó tʼóó bíyó ditą́.
Tsídii disxǫsí bidaaʼ łitsooígíí éí chʼosh haalzheehgo naatʼá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binátsʼiin łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra frontalis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binágah dóó bitsiitʼáád éí diłhiłgo łitso; bikąʼígíí éí binákʼee diłhił; binátsʼiin éí łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí binátsʼiin łitsooígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Hakʼaz łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Deeteel Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrostonyx hudsonius" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–6di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Hakʼaz łeeyiʼ bitiiní éí chʼil bikétłʼóól dóó tłʼoh yiłchozh.
Dziłtsį́įdi chʼiyíítʼogii yishtłizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; éí tʼóó ahayóí. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiopagis olallai" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí łibáago diniltso; bizééʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí diłhił.
Dziłtsį́įdi chʼiyíítʼogii yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nákʼeehgaii bitsiiyah dootłʼizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo solitarius" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; binákʼee dóó bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí łibáago dootłʼizh; bidaaʼ éí diłhił.
Nákʼeehgaii bitsiiyah dootłʼizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ naʼashjéʼii nahachaʼí łizhin dóó łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Naʼashǫ́ʼii bitʼaʼ hólóní dinilzhinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Basiliscus vittatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 20–25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó diniltsogo noodǫ́ǫz łeh; bizábąąh éí łigai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii bitʼaʼ hólóní dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼał dóó łóóʼ yázhí dóó dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní noodǫ́zígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphaniotis acutirostris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ
Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ éí 2.0 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 5,682 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łibá dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí ádaałtsʼóósí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ
Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ éí -gi bił hazʼą́. Eʼeʼaahjí Dlodziłgaii Bitooʼ éí tónteel bikááʼdóó deigo 72 adéesʼeez.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bijaaʼ ádiní noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsinlátah chį́į́shkʼání dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 2–3di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh.
Áshįįh Bikooh
right|thumb|300px éí Áshįįh Biiʼtó Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Ndzisgaii Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá. Ndzisgaii Hatsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biwááshindoon éí díí kin haalʼáagi bił hazʼą́.
Áshįįh Bikooh éí 4.57 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 5,389 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Áshįįh Bikooh éí -gi bił hazʼą́. Áshįįh Bikooh éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,128 adéesʼeez.
Zahalánii (íiyisígíí)
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimus triurus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhił; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Zahalánii éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Chʼizhaazhii binááʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chrysomma sinense" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitseeʼ éí nineez; bidaaʼ éí łibá.
Chʼizhaazhii binááʼ łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Táłkááʼ Bighan Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ chʼosh yiyání éí łeeyiʼ chʼosh yiyą́ą łeh.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ séigoʼtsoh bitseeʼ kʼídzítsooígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heterometrus flavimanus" deiłníigo dayózhí. Díí séigoʼtsoh éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí séigoʼ éí 5–6di asdzoh ádaníłtso; adóó éí łizhingo naashchʼąąʼ; bijáád éí diniltso. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.