cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tséyaa wóntłʼizí haalzheehii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Harpactea hombergi" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilbáa łeh; bitsiitsʼiin éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Wóntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łibáhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glandirana rugosa" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Hodíłchʼiltah chʼałtʼą́ʼí dootłʼizhígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus jimi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgaigo dootłʼizh; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Nááłchxíʼí ntsxaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Taraba major" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łizhin, baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binááʼ éí łichííʼ; bidaaʼ éí łibá.
Nááłchxíʼí ntsxaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ńdíshchíitah Beʼekʼid
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tsintah Nílį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Ńdíshchíitah Beʼekʼid éí -gi bił hazʼą́. Ńdíshchíitah Beʼekʼid éí tónteel bikááʼdóó deigo 2,795 adéesʼeez.
thumb|left|300px
Hazaʼaleeh Biiʼtóodi chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
éí Hazaʼaleeh Biiʼtó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi (Dibé Ntsaa Hahoodzo biyiʼdi) bił hazʼą́.
Díí chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi éí 277 náhásdzo hayázhí dikʼą́ągo áníłtso áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,193 adéesʼeez.
thumb|left|300px
Tsintah tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Diné Bikéyahdi dóó Naakaii Bikéyah dóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tantilla hobartsmithi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łizhin.
Tsintah tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó séígoʼ dóó jááłánii dóó łeeyiʼ chʼosh yildeeł.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitéél noodǫ́zígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagonosticta rufopicta" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łichííʼ; bitéél éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitʼaʼ dóó binághah éí dibéłchíʼí; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitéél noodǫ́zígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.
Tsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Celeus" deiłníigo deiyózhí. Tsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí éí 15 ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsįįłkaałii éí 8–12di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin łeh; łaʼ éí bitéél danéedǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí diniltso.
Tsįįłkaałii tááʼyaʼniiltʼóshí éí chʼosh (wáláchííʼ dóó tsinaʼayąʼii) deildeeł; tsin dóó chʼil bijééh dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jaaʼabaní daalchíiʼii
éí jaaʼabaní dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eptesicus" deiłníigo deiyózhí. Jaaʼabaní daalchíiʼii éí 28 ałʼąą ádaatʼé.
Jaaʼabaní daalchíiʼii éí iichʼąhii hadaalzheehgo ndaatʼá; tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł
éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emys blandingii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼééh digháhii éí 7–9di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łitso: bitsʼaʼ éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ tábąąh tsisteeł éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii yildeełí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Australomimetus maculosus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Łeesdísí Bikéyahdi dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Naʼashjéʼii yázhí łaʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ magí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macaca sylvanus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 20–25di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí ádin łeh. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; biniiʼ éí tʼáá halchííʼ.
Tábąąh ayáásh bitéél łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerygone levigaster" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago yishtłizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Tábąąh ayáásh bitéél łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sclerophrys garmani" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tsʼahtah tsídiiłbáhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Artemisiospiza nevadensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsʼahtah tsídiiłbáhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsʼahtah tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish náʼágą́ąhii
éí Biyaatsʼiin Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Simalia amethistina" (éí doodaiiʼ éí "Morelia amethistina") deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15–25di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah tłʼiish náʼágą́ąhii éí nahatʼeʼiitsoh yázhí dóó łéʼétsoh dóó biyázhí neiyéhé dóó tsídii yilghał łeh.
Tąądee naagháhii yilghałii niłhinígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Duberria lutrix" deiłníigo dayózhí.
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus chloronotus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Tąądee naagháhii yilghałii niłhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo niłhin.
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ diniltsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo yishtłizh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó dah dzígai; bitłʼaakááʼ éí diniltso; bidaaʼ éí diłhił.
Tąądee naagháhii yilghałii niłhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tąądee naagháhii yilghałii niłhinígíí éí tąądee naagháhii tʼéiyá yilghał.
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ diniltsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ diniltsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashjéʼii niłhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudopoda spirembolus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí tʼéiyá hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Mąʼii dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 23–28di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–14di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí ditłʼo dóó kʼíjíjin.
Chéchʼiltah dzidiłháshii
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scolopocryptops gracilis" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Tsintah naʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní
éí Bizaʼazis Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyah beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sminthopsis gilberti" deiłníigo dayózhí.
Chéchʼiltah dzidiłháshii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 3–4di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tsintah naʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 3–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez.
Tsintah naʼastsʼǫǫsí bizaʼazis hólóní éí naʼashjéʼii dóó jááłánii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł łeh.
Dziłtah wódayiitsahí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mecocerculus" deiłníigo deiyózhí. Dziłtah wódayiitsahí éí hastą́ą́ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh biwooʼ nineezí
éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Moschus cupreus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 20–24di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; biwózhah éí nineez.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ bįįh biwooʼ nineezí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.
Tsin Ńtʼiʼí
Tsin Ńtʼiʼí éí ﻿-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Tsin Ńtʼiʼí éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,794 adéesʼeez.
Dahbatah Haltsoiidi chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
éí Dahbatah Haltsoii Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi (Áshįįh Biiʼtó Hahoodzo biyiʼdi) bił hazʼą́.
Díí chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi éí 393 náhásdzo hayázhí dikʼą́ągo áníłtso áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,280 adéesʼeez.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dootłʼizhígíí
éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Larvivora cyane" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai; bitʼaʼ dóó binághah dóó bitsiitʼáád éí dootłʼizh; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitʼaʼ dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii yishtłizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyrtodactylus philippinicus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yidhtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí noodǫ́ǫ́z.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii yishtłizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tséʼą́ąyiʼ wóntłʼizí haalzheehii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stalita taenaria" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Táʼídziilnii Bikéyahdi dóó Daalchííʼ Dadikʼą́ąhnii Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilbáa łeh; bitsiitsʼiin éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Wóntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tantilla alticola" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łizhin.
Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó séígoʼ dóó jááłánii dóó łeeyiʼ chʼosh yildeeł.
Tábąąh chʼałtʼą́ʼí diniltsooígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus elianeae" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diniltsogo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí łigai dóó dinilchíiʼ łeh; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Tábąąh chʼałtʼą́ʼí diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah łitsooígíí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropicos abyssinicus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsįįłkaałii éí 5–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhingo łikizh; binághah éí diłhiłgo łitsxo; bitsiiʼ éí dinilbá dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bikąʼígíí éí bitsiiyah halchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah łitsooígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitłʼaaʼ halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagonosticta rara" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łichííʼ; bitłʼaaʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitłʼaaʼ halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.
Lókʼaatah wóláchííʼ neiłkaahii bizééʼ łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Biatas nigropectus" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Biatas"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bikʼos éí łigai; bikąʼígíí éí bitsiiʼ dóó bitéél halzhin; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bidaaʼ éí łibá.
Hashkʼaantah magí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macaca maura" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glandirana susurra" deiłníigo dayózhí.
Hashkʼaantah magí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 20–27di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí ádin łeh. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; biniiʼ éí diłhił.
Hashkʼaantah magí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.3–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dichʼíízh; binááʼ éí ntsaa.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yishtłizhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tsiditʼini łikizhígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xerospermophilus spilosoma" deiłníigo dayózhí ("Spermophilus spilosoma" deiłníí ńtʼę́ę́ʼ). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsiditʼinii łikizhígíí éí tłʼoh dóó azeeʼ yiłchozh; dzidzé dóó chʼil bikétłʼóól éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nákʼeehiłii binághah halbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Batis soror" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitʼaʼ éí diłhił dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bitsiitʼáád dóó binághah éí halbá; binákʼee éí diłhił; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Tábąąh tsisteeł bikʼos noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tábąąh tsisteeł bikʼos noodǫ́zígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naʼashjéʼii yildeełí łibáhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ero aphana" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́; Béésh Bichʼahii Bikéyahdi dóó Tábąąh Hóteelnii Bikéyahdi éí tʼóó adahayóí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Naʼashjéʼii yázhí łaʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tséyiʼ naalnoodí dichʼízhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus merriami" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalnoodí dichʼízhí éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Akałii Bikéyahdę́ę́ʼ tséyiʼ naalnoodí dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tábąąh ayáásh bitéél łitsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago yishtłizh; bitéél dóó bizééʼ éí łitso; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Tábąąh ayáásh bitéél łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ dzidiłháshii łichíʼígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scolopocryptops sexspinosus" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 2–4di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łichíiʼgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Kinghą́ą́ʼ Deekíní
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Tsintah Nílį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Kinghą́ą́ʼ Deekíní éí -gi bił hazʼą́. Kinghą́ą́ʼ Deekíní éí tónteel bikááʼdóó deigo 1,273 adéesʼeez.
thumb|left|300px
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiiłtsooí
éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vulpes bengalensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 16–18di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí ditłʼo dóó kʼíjíjin.
Naakaii Dootłʼizhii Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiiłtsooí éí tsinaʼayąʼii dóó wóláchíí dóó chąąneiłmaasii yildeeł łeh; naʼastsʼǫǫsí dóó dijádídlǫ́ʼí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish náʼágą́ąhii diłhiłígíí
éí Biyaatsʼiin Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Simalia boeleni" (éí doodaiiʼ éí "Morelia boeleni") deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 7–10di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó dinilbáago naashchʼąąʼ.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiish náʼágą́ąhii diłhiłígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó tsídii yilghał łeh.
Tó sikʼaz bibąąh iichʼąhiitsʼósí yistłʼinígíí
éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhyacophila nubila" deiłníigo dayózhí. Díí iichʼąhiitsʼósí éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.2–0.5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitʼaʼ éí dinilbáago naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin. Táłtłʼááh chʼil éí bichʼiyąʼ.
Wóntłʼizí haalzheehii diłhiłígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dysdera spinicrus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ. Wóntłʼizí éí bichʼiyąʼ.
Tąądee naagháhii deilghałii
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Duberria" deiłníigo deiyózhí. Tąądee naagháhii deilghałii éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15–20di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí tąądee naagháhii tʼéiyá deilghał.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tséhonoojítah naʼashjéʼii tsiizisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Zachaeus crista" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii tsiizisí éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii tsiizisí éí 0.2–0.3di asdzoh ádaníłtso; adóó éí bitsʼíís łizhin; binághah éí dah dzígai; bijáád éí dadinilzhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítʼą́hí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sclerophrys maculata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhítʼą́hí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tantilla" deiłníigo deiyózhí. Tłʼiish bitsiitsʼiin łizhinígíí éí 66 ałʼąą ádaatʼé.
Bįįh biwooʼ nineezí
éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Binááʼádaałtsʼózí dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Moschus" deiłníigo deiyózhí. Bįįh biwooʼ nineezí éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Bįįh biwooʼ nineezí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh deiłchozh dóó ńdaʼatʼaał.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyrtodactylus oldhami" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łitsogo łikizh; bitsiiyah éí dinilzhin; bitseeʼ éí łigai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó bizábąąh éí łigai.
Tséłbáhí
éí Dibé Ntsaa Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́. Hazaʼaleeh Biiʼtó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tséłbáhí
Tséłbáhí éí ﻿-gi bił hazʼą́, áádóó áadi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́. Tséłbáhí éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,660 adéesʼeez.
Tłʼohtah tsídiiłbáhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ammospiza leconteii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tłʼohtah tsídiiłbáhí éí chʼil binááʼ yildeeł; chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scotophilus dinganii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 10–12di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 4–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí diniltso; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii éí chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá; iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó aniłtʼánii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Biʼééʼ Łitsxooí Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashjéʼii łizhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heteropoda tetrica" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Biʼééʼ Łitsxooí Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. thumb|left|250px
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ yaayááhalchíiʼii
éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calliope calliope" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bidaaʼ éí dinilgai dóó kʼíjíjin. Bikąʼígíí éí bizééʼ halchííʼ.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ yaayááhalchíiʼii éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼos łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Polystictus pectoralis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bikʼos éí łigai; bitéél éí diniltsxo; bidaaʼ éí diłhił.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bikʼos łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsintah chʼałtʼą́ʼí binághah dibéłchíʼígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus rhodopeplus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; binághah éí dibéłchíʼí; binááʼ éí diłhił.
Tsisteeł bitsʼaʼ naashchʼąąʼígíí
éí chʼééh digháhii dóó tsisteeł dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Malaclemys terrapin" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá chʼééh digháhii "Malaclemys"-jí atah yisdzoh. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼééh digháhii éí 5–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilgai dóó łibáago łikizh: bitsʼaʼ éí łibá dóó diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Tsisteeł bitsʼaʼ naashchʼąąʼígíí éí tąądee naagháhii dóó chʼał yázhí yilghał; chʼil bitʼąąʼ dóó chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ dzidiłháshii diłhiłígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scolopocryptops troglocaudatus" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 3–5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Wóláchííʼ yildeełíchilí
éí Biwooʼ Ádaałtsʼíísígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyclopes didactylus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Wóláchííʼ yildeełíchilí éí wóláchííʼ dóó tsísʼnáłtsooí dóó tsinaʼayąʼii yildeeł łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsįįłkaałii binághah yishtłizhígíí
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropicos obsoletus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsįįłkaałii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigaigo łikizh; binághah éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí dinilbá dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bikąʼígíí éí bitsiiyah halchííʼ; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá.
Dziłtah tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin; binághah éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Dziłtah tábąąh naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naʼashjéʼii yildeełí niłhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ero tuberculata" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Naʼashjéʼii yázhí łaʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Magí bisóodi yiltseeʼígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macaca nemestrina" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 20–27di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; bitseeʼ éí bisóodi bitseeʼ nahalin; biniiʼ éí diłhił.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitsiitʼáád halbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagonosticta rubricata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łichííʼ; bitsiitʼáád éí halbá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bizééʼ halchííʼ.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitsiitʼáád halbáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.
Tábąąh ayáásh bizééʼ halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gerygone palpebrosa" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tábąąh ayáásh bizééʼ halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Tábąąh wóláchííʼ neiłkaahii binághah dah daalgaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hylophylax punctulatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitʼaʼ dóó binághah éí dah daalgai; bizééʼ éí halzhin; bitéél éí łigai dóó łizhingo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Tábąąh wóláchííʼ neiłkaahii binághah dah daalgaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsétah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyrtodactylus samroiyot" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago naashchʼąąʼ dóó dibéłchíʼíigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí łigai dóó łizhingo noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó bizábąąh éí łigai.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tsétah nááʼyiłnaadii bitseeʼ noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí dinilgaigo noodǫ́zígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dromicodryas bernieri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ tłʼiistsʼózí dinilgaigo noodǫ́zígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí yilghał.
Wóntłʼizí haalzheehii ntsaaígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dysdera crocata" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hahóólį́į́d; dííshjį́į́góó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę̨́ʼ bikááʼgóó hólǫ́.
Tó Yáʼátéehii Bikooh (kinsááʼ)
éí Dibé Ntsaa Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́. Hazaʼaleeh Biiʼtó Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Tó Yáʼátéehii Bikoohdi tʼáá díkwíí bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́į́ ńtʼę́ę́ʼ; dííshjį́į́góó éí kinsááʼ.
Tó Yáʼátéehii Bikooh éí ﻿-gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 6,453 adéesʼeez.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh
éí naaldlooshii daʼalghałígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Canis lupaster" (éí doodaiiʼ éí "Canis anthus") deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Mąʼiitsoh [[Jádí dághaaʼígíí|jádí dághaaʼítah naaghá]]
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 30–35di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–14di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí niłhin łeh; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí ditłʼo.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ mąʼiitsoh éí gah dóó łéʼétsoh dóó lókʼaaʼ yigházhígíí dóó naaʼahóóhaitʼą́ʼí dóó tééh dééł haalzheehgo naaghá.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish náʼágą́ąhii dinilzhinígíí
éí Biyaatsʼiin Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Simalia tracyae" (éí doodaiiʼ éí "Morelia tracyae") deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 7–13di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish náʼágą́ąhii dinilzhinígíí éí jaaʼabaní dóó naʼastsʼǫǫsí dóó łéʼétsoh dóó tsídii yilghał łeh.
Dah daaskʼidtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí
éí tó wónaanídę́ę́ʼ dǫ́ʼiideiyiitsahí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pinarochroa sordida" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí łizhin.
Dah daaskʼidtah dǫ́ʼiiyiyiitsahí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé deildeeł.
Chʼał łizhin dóó łichíʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hydrophylax bahuvistara" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.3–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitsiitʼáád dóó binághah éí halchííʼ; bizábąąh dóó bitéél éí łigai; bijáád éí łigaigo łikizh; binááʼ éí ntsaa.
Chʼał łizhin dóó łichíʼígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Béʼézhóotah naalnoodí dichʼízhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Yootó Hahoodzodi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sceloporus scalaris" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalnoodí dichʼízhí éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilzhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Nákʼeehiłii binátsʼiin dinilbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Batis orientalis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitʼaʼ éí diłhił dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; binátsʼiin éí łibá; binákʼee éí diłhił; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Nákʼeehiłii binátsʼiin dinilbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sclerophrys poweri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah chʼał dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish naashchʼąąʼígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinobothryum bovallii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30–50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó dinilgai dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ dóó noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí łigai dóó łizhingo łikizh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish naashchʼąąʼígíí éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó tsídii yázhí yilghał.
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phylloscopus cantator" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 3–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo yishtłizh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitłʼaakááʼ dóó bizééʼ dóó binátsʼiin éí łitso; bitłʼaaʼ éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.
Atʼąątah ayáásh bitłʼaakááʼ łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Dilchʼóshiiłbáhí bitseeʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pipilo chlorurus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo łitso; bitsiitʼáád éí halchííʼ; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼízí
éí Naaldlooshii Bikéshgaan Dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Capra ibex" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah halbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Polystictus superciliaris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼízí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 30–40di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitłʼaaʼ éí łigai; bikąʼígíí éí bideeʼ nineez dóó shiyish.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah halbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binághah dóó bitsiiyah éí halbá; bitéél éí diniltsxo; bidaaʼ éí diłhił.
Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼízí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah tłʼízí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tłʼoh yiłchozh dóó náʼátʼaał.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah halbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí binághah halbáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiditʼinichilí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Eʼeʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Xerospermophilus tereticaudus" deiłníigo dayózhí ("Spermophilus tereticaudus" deiłníí ńtʼę́ę́ʼ). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí hazéí éí 7–9di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; bijaaʼ éí áłtsʼíísí.
Tsiditʼiniichilí éí tłʼoh dóó azeeʼ yiłchozh; dzidzé dóó chʼil bikétłʼóól éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ dzidiłháshii noodǫ́zígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scolopocryptops miersii" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 3–5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí daaltso. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tó sikʼaz bibąąh iichʼąhiitsʼósí dibéłchíʼígíí
éí chʼosh bijáád hastání dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhyacophila fasciata" deiłníigo dayózhí. Díí iichʼąhiitsʼósí éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó hólǫ́.
Tsintah chʼałtʼą́ʼí binághah diniltsooígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendropsophus nanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.7–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binághah éí diniltso; binááʼ éí diłhił.
Tsintah chʼałtʼą́ʼí binághah diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii ntsaaígíí
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scotophilus heathii" deiłníigo dayózhí.
Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii yildeełí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ero capensis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí hólǫ́. thumb|left|250px
Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii ntsaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 14–16di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 4–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí diniltso; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; binááʼ éí áłtsʼíísí.
Náátsʼózídę́ę́ʼ jaaʼabaníłtsoii ntsaaígíí éí chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá; iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó aniłtʼánii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii yildeełí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Naʼashjéʼii yázhí łaʼígíí éí bichʼiyąʼ.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitsiiʼ łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Séíbąąh Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagonosticta umbrinodorsalis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo łichííʼ; bitsiiʼ éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhiłgo łibá. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dibéłchíʼí dóó bizééʼ halchííʼ.
Dilchʼóshiiłchííʼ bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼil binááʼ yildeeł.
Kin Łichíʼídi chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
éí Tsintah Nílį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzodi (Ahééháshį́į́h Hahoodzo biyiʼdi) bił hazʼą́.
Díí chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi éí 356 náhásdzo hayázhí dikʼą́ągo áníłtso áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 2,118 adéesʼeez.
Tsisteeł naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼééh digháhii éí 4–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó diniltsogo noodǫ́ǫ́z: bitsʼaʼ éí diłhił dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashjéʼii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pandercetes gracilis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px