cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí dootłʼizhígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus germani" (éí doodaiiʼ "Osteocephalus helenae") deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhiłgo łitsxo.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Dáʼákʼehtah naʼashjéʼii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona terrestris" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí dootłʼizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco blanfordii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naalnoodí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oplurus cyclurus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago yistłizh dóó łigaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez dóó diwozh; binááʼ éí diłhił.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naalnoodí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Náhookǫsjí Teełtah Hahazteel
éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi áhootʼéego bił hazʼą́. Ndaalzheehii Łizhiní Bikéyah biwááshindoon éí díí kin haalʼáagi bił hazʼą́.
Tsiitsʼiintání bitéél dinilbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colluricincla harmonica" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Náhookǫsjí Teełtah Hahazteel
Náhookǫsjí Teełtah Hahazteel éí 101.9 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 1,696,392 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́.
Tsiitsʼiintání bitéél dinilbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání bitéél dinilbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Náhookǫsjí Teełtah Hahazteel
Náhookǫsjí Teełtah Hahazteel éí -gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 1,050 adéesʼeez.
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyahdi kin naaznilígíí
Nááʼyiłnaadii łikizhí bikézhoozh áłtsʼózígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbágo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo łikizh; bitseeʼ éí noodǫ́ǫ́z.
Nááʼyiłnaadii łikizhí bikézhoozh áłtsʼózígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád noodǫ́zígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Griseotyrannus aurantioatrocristatus" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Griseotyrannus"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitsiitʼáád éí łizhin dóó łitsxogo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitsiitʼáád noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Setirostris eleryi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–9di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin łeh; bitseeʼ éí nineez.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii bizééʼ niłhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus hallani" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí niłhin łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh yistłʼinígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius nebulosus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilbáago yistłʼin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ ńdíshchíitah łeeyiʼ bitiiní
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Tó wónaanídę́ę́ʼ ńdíshchíitah łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Łeeyiʼ naałʼaashii azisí dibéłchíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Antrodiaetus pugnax" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tseeyaaʼáanii diłhiłí bitéél łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleoscytalopus psychopompus" deiłníigo dayózhí.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łizhinígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tribolonotus novaeguineae" deiłníigo dayózhí.
Tseeyaaʼáanii diłhiłí bitéél łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó diwozh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí łigai.
Tseeyaaʼáanii diłhiłí bitéél łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tseeyaaʼáanii diłhiłí bitéél łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łizhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łizhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Dził Daantsaaítah Bilagáana Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona lutescens" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí dóó  dóó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus corsicanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Doohatsʼíí Yátiʼ Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus yamashinae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo łikizh.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii yistłʼinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Tsintah níłtsą́ chʼał łibáhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus cuneatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsintah níłtsą́ chʼał łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí niłhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40–50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí niłhinígíí éí tsídii biyęęzhii dóó tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsooígíí dóó Chʼiyíítʼogii
Díí tsídii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Dǫ́ʼiidayiitsahí daaltsooígíí dóó Chʼiyíítʼogii
Galagaláʼii binákʼee łitsooígíí
éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Milvago chimachima" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Galagaláʼii [[dlǫ́ǫ́ʼ ntsxaaígíí yikáaʼgi sidá]]
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 16–18di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó binátsʼiin éí halzhin; binákʼee éí łitso; bidaaʼ éí dinilgai.
Galagaláʼii binákʼee łitsooígíí éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.
Tsídiiłtsooí bítááʼ halchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso dóó dinilzhingo łibá; bítááʼ éí halchííʼ; bikąʼgíí éí bitsiiʼ łizhin; bidaaʼ éí łibá.
Tsídiiłtsooí bítááʼ halchíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Atsáłgaiitsoh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 28–40di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí łigai; binááʼ dóó bikeeʼ dóó bidaaʼ éí łitso.
Atsáłgaiitsoh éí łóóʼ dóó tónteel tsídii haalzheeh.
Yádíłtihii diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia undata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.
Yádíłtihii diłhiłígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ tééh hoyáaniitsoh
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Ńahookǫsjí Tóteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hyperoodon ampullatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 25–30di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigai. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ tééh hoyáaniitsoh éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Naalʼeełí áníní bítááʼ łigaaígíí
éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shaʼdiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocygna viduata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 15–17di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bikʼiis éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí łizhin; bizééʼ dóó biniiʼ dóó bítááʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Naalʼeełí áníní bítááʼ łigaaígíí éí táłtłʼááh tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitsiitʼáád diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza cineracea" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád dóó bítłʼah éí diniltso; bidaaʼ éí dinilbá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitsiitʼáád diniltsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ hadaalzheehii
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Farancia" deiłníigo deiyózhí. Naʼashǫ́ʼii łóóʼ hadaalzheehii éí naaki ałʼąą átʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 36–55di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí naʼashǫ́ʼii łóóʼ dóó jáádchʼį́dí dóó tsxilgháánézí dóó chʼał deilghał łeh.
Tsiitsʼiintání yázhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colluricincla megarhyncha" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.
Tsiitsʼiintání yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Séítah chʼał nahashchʼidí naashchʼąąʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tomopterna delalandii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; binághah dóó bitsiitʼáád éí dah dzígai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Séítah chʼał nahashchʼidí naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bideeʼ hólónígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco cornutus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łitso; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bideeʼ hólónígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jááłánii biziiz dinilchíʼígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Semionellus placidus" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–0.8di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó dinilchíiʼgo noodǫ́ǫ́z. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Chʼał dichʼízhí łitsxooígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltophryne taladai" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 3–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Chʼał dichʼízhí łitsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łibáhígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó Náhookǫsjí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus buckleyi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhiłgo łitsxo.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání yistłʼinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 3–5di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łizhingo yistłʼin.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání yistłʼinígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrurus andamanensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí deeshgizh; bidaaʼ éí diłhił.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Łeeyiʼ naałʼaashii azisí łibáhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Antrodiaetus unicolor" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí łibá dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní dibéłchíʼígíí
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cynomops abrasus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 10–14di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 4–5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní dibéłchíʼígíí éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ diwozhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oplurus cuvieri" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Nááʼyiłnaadii noodǫ́zí bikézhoozh áłtsʼózígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tenuidactylus bogdanovi" deiłníigo dayózhí.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ diwozhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago yistłizh dóó łigaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez dóó diwozh; binááʼ éí diłhił.
Nááʼyiłnaadii noodǫ́zí bikézhoozh áłtsʼózígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí noodǫ́ǫ́z ałdóʼ.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ diwozhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii bitseeʼ diwozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Nááʼyiłnaadii noodǫ́zí bikézhoozh áłtsʼózígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Nááʼyiłnaadii noodǫ́zí bikézhoozh áłtsʼózígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Magí diłhiłí bitseeʼ yee adilohígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ateles marginatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 18–21di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bítááʼ éí łigai; biniiʼ éí dinilzhin.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus aztecanus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ tsxilghááh dibéłchíʼígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius lichenatus" deiłníigo dayózhí.
Tseeyaaʼáanii dootłʼizhí bitéél łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; binághah dóó bitłʼaaʼ éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ tsxilghááh dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsinyiʼ tsxilghááh dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Yádíłtihii dinilbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia melanothorax" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitsiiʼ éí łizhin; bizééʼ éí łigaigo yistłʼin łeh; bidaaʼ éí diłhił.
Yádíłtihii dinilbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Serinus" deiłníigo deiyózhí. Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí éí tseebíí ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłtsooí dóó bikʼéí
Tsiitsʼiintání
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephalinae" deiłníigo deiyózhí. Tsiitsʼiintání éí 65 ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 4–7di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Tsiitsʼiintání
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus kuroiwae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo yistłʼin; bibid dóó bizééʼ éí łigai.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yistłʼinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Haltsooítah naʼashjéʼii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona trivialis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Dziłtah zhį́ʼii táshchozhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí deeshgizh dóó doo nineez da; bidaaʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał łichíʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus turquinensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.6–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo łichííʼ dóó dinilzhin; binááʼ éí diłhił.
Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼí bidaaʼ áłtsʼózígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaenia parvirostris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsiiʼ éí łibá; bidaaʼ éí diłhił dóó doo nineez da.
Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼí bidaaʼ áłtsʼózígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí ntsaaígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tribolonotus ponceleti" deiłníigo dayózhí.
Gahtsoh bitłʼaaʼ łigaaígíí
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus flavigularis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–28di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bikʼiiz dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Gahtsoh bitłʼaaʼ łigaaígíí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tábąąh łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Arvicola amphibius" deiłníigo dayózhí. Azhą́ doo łéʼétsoh átʼée da ndi, tábąąh łéʼétsoh bee wójí ałdóʼ. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 5–9di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Séítah chʼał ndahashchʼidígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tomopterna" deiłníigo deiyózhí. Séítah chʼał ndahashchʼidígíí éí 16 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh ádaníłtso, áádóó éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oplurus fierinensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez dóó diwozh; binááʼ éí diłhił.
Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii nímazí biwooʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Enoplognatha latimana" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó dóó Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí chʼilgo dootʼłʼizh dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bitʼaʼ halchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco sumatranus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ éí halchííʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bitʼaʼ halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Łeeyiʼ naałʼaashii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Antrodiaetidae" deiłníigo deiyózhí. Díí naałʼaashii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́, áádóó éí 37 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí noodǫ́zígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga bengkuluensis" deiłníigo dayózhí.
Łeeyiʼ naałʼaashii azisí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh ádaníłtso łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40–50di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí noodǫ́zígíí éí tsídii biyęęzhii dóó tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Galagaláʼii binátsįʼgoʼ hólóní
éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalcoboenus carunculatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél éí łizhin dóó łigaigo yistłʼin; binákʼee éí łitsxo; binátsįʼgoʼ hólǫ́; bidaaʼ éí dinilgai.
Galagaláʼii binátsįʼgoʼ hólóní éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.
Tłʼiish bisóodichį́į́hí dibéłchíʼígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Heterodon nasicus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó dibéłchíʼíigo łikizh.
Tłʼiish bisóodichį́į́hí dibéłchíʼígíí éí chʼał yilghał łeh.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łikizhígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus cannatellai" deiłníigo dayózhí.
Tseeyaaʼáanii łikizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acropternis orthonyx" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Acropternis"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diłhiłgo łikizh; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhiłgo łitsxo.
Tseeyaaʼáanii łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bizééʼ dóó binákʼee dóó bítłʼah éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tseeyaaʼáanii łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tseeyaaʼáanii łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó  dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus" deiłníigo deiyózhí. Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii éí 24 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí deildeeł łeh.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus flavomaculatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Tééh hoyáanii biwooʼ naakiígíí
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Shádiʼááhjí Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mesoplodon mirus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 15–17di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bítááʼ éí łigai łeh. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tééh hoyáanii biwooʼ naakiígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii ánínígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus dossenus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí tʼéiyá hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó niłhingo naashchʼąąʼ; bitsitʼáád éí dibéłchíʼí. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíʼígíí
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Molossops neglectus" deiłníigo dayózhí.
Yádíłtihii łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi (kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi) hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia balearica" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–12di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ jaaʼabaní łichíʼígíí éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼí binághah yistłʼinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaenia gigas" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí halbá dóó diniltso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼí binághah yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bikézhoozh áłtsʼózígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tenuidactylus caspius" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí noodǫ́ǫ́z.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bikézhoozh áłtsʼózígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra rothschildi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łibá.
Naalʼeełí áníní dibéłchíʼígíí
éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shaʼdiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó  dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Naakaii Dootłʼizhí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocygna bicolor" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 18–21di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí diłhiłgo dinilzhin dóó kʼídzígai; bidaaʼ éí łizhin.
Naalʼeełí áníní dibéłchíʼígíí éí táłtłʼááh tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh diłhiłígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius hirosei" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dinilzhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsxilghááh diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Hashkʼaan Bidziil
éí Yootó Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Kʼaiʼtsoh Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Hashkʼaan Bidziil éí 1.87 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 54 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Hashkʼaan Bidziil éí -gi bił hazʼą́. Hashkʼaan Bidziil éí tónteel bikááʼdóó deigo 7,400 adéesʼeez.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó dóó Shádiʼááhjí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oriolus kundoo" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bitʼaʼ halkizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Draco spilopterus" deiłníigo dayózhí.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó binákʼee éí łizhin; bidaaʼ éí dinilchííʼ.
Naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí bitʼaʼ halkizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí diłhiłgo halkizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł, dóó chʼil bijeeh yidlą́; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrurus densus" deiłníigo dayózhí.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii azisí dibéłchíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona huttoni" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Łeesdísí Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí deeshgizh; bidaaʼ éí diłhił.
Łeesdísí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii azisí dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Chʼał dichʼízhí ntsaaígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltophryne fustiger" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 3–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.
Chʼał dichʼízhí ntsaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Atsátsoh bitseeʼ łigaaígíí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Hakʼaz Dineʼé Bikéyah bibąąhgi dóó Náhookǫsjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Haliaeetus albicilla" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 26–37di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí łigai; binááʼ dóó bikeeʼ dóó bidaaʼ éí łitso.
Atsátsoh bitseeʼ łigaaígíí éí łóóʼ dóó tónteel tsídii dóó naaldlooshii yázhí haalzheeh.
Magí dinilzhiní bitseeʼ yee adilohígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Náhookǫsjí  hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ateles paniscus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 18–21di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ; biniiʼ éí halchííʼ.
Magí dinilzhiní bitseeʼ yee adilohígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsintah níłtsą́ chʼał łikizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus ricordii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó łizhingo łikizh; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jááłánii biziiz łání dinilzhin dóó łichíʼígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sigmoria australis" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–0.8di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí łichííʼ. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Béésh Bichʼahii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Atypus affinis" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó hólǫ́; Béésh Bichʼahii Bikéyahdi dóó Tsin Bikeeʼ Dineʼé Bikéyahdi éí tʼóó ahayóí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tseeyaaʼáanii tááʼyaʼniiltʼóshígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhinocrypta lanceolata" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Rhinocrypta"-jí atah yisdzoh).
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bitsiiʼ éí łigaigo noodǫ́ǫz łeh; bidaaʼ éí diłhił.
Tseeyaaʼáanii tááʼyaʼniiltʼóshígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitsiitʼáád halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza melanocephala" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bizééʼ dóó bitsiiyah éí łitso; bitsiitʼáád dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí dinilbá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitsiitʼáád halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z dóó łikizh.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii noodǫ́zígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashjéʼii nímazí biwooʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó łizhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łizhin dóó łigaaígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus mimeticus" (éí doodaiiʼ "Osteocephalus elkejungingerae") deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bináaghah éí łigai dóó dah daalzhin; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí łizhin dóó łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicrurus balicassius" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitseeʼ éí deeshgizh; bidaaʼ éí diłhił.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ zhį́ʼii táshchozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ choozhghalii łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oriolus auratus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px