cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Łeeyiʼtóhíidi siláołtsooí bichidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; áádóó éí bílaʼashdlaʼii náóltahígíí biniiyé náhásdzo. Chéchʼiltah Ałtsʼádaazlį́ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin dah shijaaʼ.
Díí chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi éí tónteel bikááʼdóó deigo 232 adéesʼeez.
Łeeyiʼtóhíidi siláołtsooí bichidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi éí 4.2 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 7,438 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
thumb|left|300px
Nááʼyiłnaadiichilí niłhinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahji Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaerodactylus micropithecus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼíigo łikizh.
Nááʼyiłnaadiichilí niłhinígíí éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ yildeeł łeh.
Tʼádootłʼizhii dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Garrulus lidthi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 14–15di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; binákʼee éí halzhin; bizééʼ éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí dinilbá.
Tʼádootłʼizhii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Łeeyiʼ bitiiní hataałígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Hakʼaz Dinʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus miurus" deiłníigo dayózhí.
Tsiitsʼiintání binághah yishtłizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala albiventris" deiłníigo dayózhí.
Łeeyiʼ bitiiní hataałígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 5–7di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí halbá.
Tsiitsʼiintání binághah yishtłizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí dóó kʼídzítso; binághah éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí łizhin.
Łeeyiʼ bitiiní hataałígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Łeeyiʼ bitiiní hataałígíí éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Tsinhaatʼaʼiichilí binákʼeeʼ halzhinígíí
éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microhierax caerulescens" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ dóó binákʼee dóó bitsiitʼáád éí halzhin; bijáád éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí dinilbá.
Tsinhaatʼaʼiichilí binákʼeeʼ halzhinígíí éí chʼosh (tániilʼáí da, nahachagii da, tséʼédǫ́ʼii da) haalzheehgo naatʼá.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí łizhin dóó łigaaígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tiliqua occipitalis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 14–18di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bitsooʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí łichííʼ.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí łizhin dóó łigaaígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Chį́į́shkʼání
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Bothrops" deiłníigo deiyózhí. Chį́į́shkʼání éí 45 ałʼąą ádaatʼe.
Chį́į́shkʼání éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał łeh.
Tʼááłáhági átʼéego:Chį́į́shkʼání
Daantélí tsédídéhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurylaimus javanicus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí tsédídéehgo dootłʼizh; bitʼaʼ éí łizhin dóó łitsogo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí dootłʼizh.
Daantélí tsédídéhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tééh hóyáanii nínábałígíí
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stenella longirostris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 7–8di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dilkǫǫh; bikʼiiz éí łigai. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tééh hóyáanii nínábałígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Yíldzistah chʼał łizhin dóó yishtłizhígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus vastus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.
Yíldzistah chʼał łizhin dóó yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Yádíłtihii binághah halbáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Yádíłtihii binághah halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łichííʼí bitseeʼ naakiígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diplura rodrigoi" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Shádiʼááhjí hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 1–2di asdzoh áníłtso; adóó éí łichííʼ dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijáád éí daalzhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tó ńlį́įyiʼ tsxilghááh
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó Ahééhałtį́įhdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rhyacotritonidae" deiłníigo deiyózhí. Tó ńlį́įyiʼ tsxilghááh éí dį́į́ʼ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 2–4di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii bijáád łitsxooígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus icenoglei" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫs dóó Eʼeʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ayóóʼátʼé Tónteeldę́ę́ʼ naʼashjéʼii bitłʼóól názbąsígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Uroctea durandi" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Ayóóʼátʼé Tónteel bibąąhgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó dah daaltso; bijáád éí dadinilzhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tłʼiistsʼózí ndaʼatłʼoʼii
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Imantodes" deiłníigo deiyózhí. Tłʼiistsʼózí ndaʼatłʼoʼii éí tseebíí ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí deilghał łeh.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naalʼeełí
éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chenonetta jubata" deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Chenonetta"-jí atah yisdzoh. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 16–20di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; bitéél éí diłhiłgo yistłʼin; bitsiitsʼiin éí dinilzhin; bitʼaʼ éí kʼíjíjin; bidaaʼ éí łizhin. Baʼáádígíí éí bitsiitsʼiin łibá dóó bitsiitʼáád dibéłchíʼí.
Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naalʼeełí éí tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ ąąʼąʼiiłbáhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cyanopica cooki" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 12–13di asdzoh áníłtso. Bitsiiʼ dóó bijáád łizhin; bitʼaʼ éí dootłʼizhgo łibá.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ ąąʼąʼiiłbáhí éí tséchʼil binááʼ dóó neeshchʼííʼ yildeeł; łahda chʼosh yázhí dóó dzidzé yildeeł ałdóʼ.
Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiodynastes hemichrysus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish mósíyilnááʼí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga nuchalis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40–45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish mósíyilnááʼí éí tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mediodactylus heterocercus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Nááʼyiłnaadiichilí nizhónígo noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó diniltsogo noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí dineiltso dóó dibéłchíʼígo naashchʼąąʼ.
Nááʼyiłnaadiichilí nizhónígo noodǫ́zígíí éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ yildeeł łeh.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Haʼaʼaahjí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ozimops beccarii" (éí doodaiiʼ éí "Mormopterus beccarii") deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bitéél dóó bizééʼ éí łigai; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Enyalioides azulae" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Chʼał yishjoolí naashchʼąąʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Glyphoglossus guttulatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dinilzhingo yistłʼin; bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza flaviventris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Chʼał yishjoolí naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél diniltsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí diniltso; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.
Chʼał yishjoolí naashchʼąąʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Chʼał yishjoolí naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél diniltsooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél diniltsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ daantélí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sarcophanops samarensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí tsédídéehgo dootłʼizh; binághah dóó bitłʼaakááʼ éí dinilzhin; bitsiiʼ éí łizhin; binákʼee éí dootłʼizh; bidaaʼ éí dootłʼizh.
Kéyah Dańlínídę́ę́ʼ daantélí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tábąąh chʼiltaalkʼę́hé
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó dóó Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Haliastur indus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–25di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó kʼíjíjin; binááʼ éí diłhił; bidaaʼ éí diniltso.
Tábąąh chʼiltaalkʼę́hé éí łóóʼ dóó chʼosh bikágí ntłʼizí haalzheehgo naatʼá.
Diichiłí Nílį́įdi chidí naatʼaʼí ńdinibįįhígi
Tʼááłáhági átʼéego:Diichiłí Nílį́
Tsídiishzhiin dinilchííʼí bitsiitʼáád diłhiłígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ (Tsédeeshzha Dziłtah éí tʼóó ahayóí). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leucosticte tephrocotis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilchíiʼgo naashchʼąąʼ; bitsiiyah éí dinilbá; bizééʼ dóó bitsiitʼáád éí diłhił; bidaaʼ éí łibá.
Tsídiishzhiin dinilchííʼí bitsiitʼáád diłhiłígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ naʼashjéʼii aniʼįįhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí łitsxo dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh. Naʼashjéʼii náánáłaʼígíí bichʼiyąʼ bee yiniʼįįh łeh.
Tsiitsʼiintání bitéél halchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala rufiventris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bikąʼígíí éí bitéél halchííʼ dóó bizééʼ łigai; bitsiitʼáád dóó bitsiiyah éí halzhin; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání bitéél halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Łeeyiʼ bitiiní łichíʼígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus pennsylvanicus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 5–7di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí halbá.
Łeeyiʼ bitiiní łichíʼígíí éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii łizhiní bitseeʼ naakiígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diplura mapinguari" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Shádiʼááhjí hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 1–2di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhingo naashchʼąąʼ; bijáád éí diłhiłgo daalbá. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Dziłtah magí ditłʼooí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shadiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagothrix lagothricha" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 20–24di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 22–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó ditłʼo; biniiʼ éí dinilzhin.
Dziłtah magí ditłʼooí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsintah níłtsą́ chʼał binághah yistłʼinígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus simulans" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.4–0.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilbá; binághah éí yishtłizhgo yistłʼin; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał binághah yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii bitłʼóól názbąsígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oecobius annulipes" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí niłhingo naashchʼąąʼ dóó yishtłizhgo łikizh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání diniltsooígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus gramineus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 2–3di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó diniltsogo naashchʼąąʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání diniltsooígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Yíldzistah chʼał noodǫ́zígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus gracilis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diniltso dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí diłhił.
Yíldzistah chʼał noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsxilgháánézí bikézhoozh naakiígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 12–45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ dóó bikeeʼ éí ádaaltsʼíísí.
Tsxilgháánézí bikézhoozh naakiígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łóóʼ yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tééh hóyáanii noodǫ́zígíí
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel dóó Eʼeʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stenella coeruleoalba" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 7–8di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo noodǫ́ǫz łeh dóó dilkǫǫh; bitéél éí łigai. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tééh hóyáanii noodǫ́zígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii bináayaa halchíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus hirsutus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilgaigo naashchʼąąʼ; bináayaa éí halchíiʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tsinhaatʼaʼiichilí bítááʼ łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsinhaatʼaʼiichilí bítááʼ łigaaígíí éí chʼosh (tániilʼáí da, nahachagii da, tséʼédǫ́ʼii da) haalzheehgo naatʼá.
Tsiitsʼiintání bitéél łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala philippinensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łitso; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání bitéél łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus planiceps" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhił.
Dibénééz Bikéyahdę́ę́ʼ tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí niłhinígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tiliqua multifasciata" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 14–18di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó łibáago noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí dinilgai; binákʼee éí halzhin; bitsooʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; bitseeʼ éí deekį́; binááʼ éí łichííʼ.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí niłhinígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Daantélí ndaashchʼąąʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Kéyah Dańlíinii bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurylaimidae" deiłníigo deiyózhí. Daantélí ndaashchʼąąʼígíí éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 5–10di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiodynastes luteiventris" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ báʼii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Perisoreus canadensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–13di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiiyah éí diłhiłgo łibá; bítááʼ dóó bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Náhookǫs biyaadę́ę́ʼ báʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nááʼyiłnaadiichilí noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilzhingo noodǫ́ǫ́z.
Yádíłtihii binákʼee halchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia cantillans" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; binákʼee éí halchííʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Yádíłtihii binákʼee halchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhí hoolyéedi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eumops floridanus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–10di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; binághah éí łigai; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Tsídiishzhiin dinilchíʼígíí
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Tsídiishzhiin dinilchíʼígíí
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agama impalearis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–12di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó łtsogo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsétah gah bizábąąh łizhinígíí
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ochotona curzoniae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 6–9di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizábąąh éí łizhin; bijaaʼ éí doo nineez da.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hypsiglena ochrorhyncha (nuchalata)" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 12–26di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó łigaigo naashchʼąąʼ.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tłʼééʼtłʼiish éí naʼashǫ́ʼii yázhí yilghał łeh.
Lókʼaatah łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus fortis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Lókʼaatah łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii bitseeʼ naakiígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ischnothele caudata" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 1–2di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhingo naashchʼąąʼ; bijáád éí diłhiłgo daalbá. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí biwos halchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 12–14di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łibá; bitéél éí diłhiłgo yistłʼin; bitsiitsʼiin éí dinilbá; biwos dóó bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá. Baʼáádígíí éí bitsiitsʼiin łdibéłchíʼí dóó dinilbáago naashchʼąąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naalʼeełí biwos halchíʼígíí éí tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Nástą́ąyiʼ chʼał dibéłchíʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Metaphrynella sundana" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.7–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.
Nástą́ąyiʼ chʼał dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish mósíyilnááʼí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga jaspidea" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40–45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó dibéłchíʼíigo yistłʼin; bitłʼaaʼ éí łitso.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ tsinlátah tłʼiish mósíyilnááʼí éí tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Tó wónaanídę́ę́ʼ báʼii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó  dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Perisoreus infaustus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 11–12di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ dóó bitsiiʼ éí diłhiłgo łibá; bidaaʼ éí diłhił.
Tó wónaanídę́ę́ʼ báʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii bitsiiʼ łichíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Enyalioides laticeps" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó dinilgaigo yistłʼin; bitsiiʼ éí diłhiłgo łichííʼ; bizééʼ éí dinilgai; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał binákʼee diłhiłígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus dimidiatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–1.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; binákʼee éí diłhił; bitéél éí dinilbá; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał binákʼee diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Naʼashjéʼii bitłʼóól názbąsí łibáhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oecobius navus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó niłhingo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tsiitsʼiintání bitłʼaakááʼ diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala sulfuriventer" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ dóó bitłʼaakááʼ éí łitso; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání bitłʼaakááʼ diniltsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Náátsʼózídę́ę́ʼ naʼashjéʼii aniʼįįhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Argyrodes argentatus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí dóó  dóó  hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí tʼáá díkwíí mm tʼéiyá áníłtso; bitsʼíís éí łigaigo disxǫs dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ łeh. Naʼashjéʼii náánáłaʼígíí bichʼiyąʼ bee yiniʼįįh łeh.
Nááʼyiłnaadiichilí yishtłizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahji Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaerodactylus parthenopion" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z.
Nááʼyiłnaadiichilí yishtłizhígíí éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ yildeeł łeh.
Tsintah dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiodynastes chrysocephalus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; binátsʼiin dóó bináyaah éí łigai; bitéél éí dinilbáago noodǫ́ǫ́z; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Jaaʼabaní haalzheehii
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Macheiramphus alcinus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Jaaʼabaní bighaaʼ ádiní
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cheiromeles torquatus" deiłníigo dayózhí.
Jaaʼabaní haalzheehii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 17–18di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bizééʼ éí łigai; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Jaaʼabaní bighaaʼ ádiní
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 15–18di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 9–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí diłhił ałdóʼ; bitseeʼ éí nineez.
Jaaʼabaní bighaaʼ ádiní éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí binághah dichʼízhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; binághah éí dichʼíizh łeh; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhił.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí binághah dichʼízhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsxilgháánézí bikézhoozh táʼígíí
éí tsxilghááh íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Amphiuma tridactylum" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 12–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dinilbá; bitseeʼ éí nineez; binááʼ dóó bikeeʼ éí ádaaltsʼíísí.
Yádíłtihii binákʼee łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia conspicillata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼee éí łigai; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Yádíłtihii binákʼee łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah jááłánii biziiz łání yishtłizhígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tymbodesmus falcatus" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi dóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–1.5di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ naałʼaashii dinilzhiní bitseeʼ naakiígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Linothele megatheloides" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 1–2di asdzoh áníłtso; adóó éí dinilzhingo naashchʼąąʼ; bijáád éí daalzhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání dinilzhinígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus strigatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ chį́į́shkʼání dinilzhinígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél halchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza tahapisi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél éí yishtłizhgo halchííʼ; bitsiiʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił dóó łitso.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitéél halchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii diłhiłígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agama atra" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah naʼashǫ́ʼii diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Lókʼaatah ayáásh łikizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psilorhamphus guttatus" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Psilorhamphus"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigai dóó diłhiłgo łikizh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí łibá.
Lókʼaatah ayáásh łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bitsiitʼą́hí dinilzhinígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Otophryne pyburni" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.7–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bikʼiiz éí dah dzígai łeh; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ chʼał bitsiitʼą́hí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil bitʼąąʼ łaʼ dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tééh hóyáanii yistłʼinígíí
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Stenella frontalis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 5–7di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo yistłʼin dóó dilkǫǫh; bitéél éí łigai. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tééh hóyáanii yistłʼinígíí éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Yíldzistah chʼał ntsaaí bíchį́į́shchohígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus pentadactylus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 6–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí dinilzhin; binááʼ éí diłhił.
Yíldzistah chʼał ntsaaí bíchį́į́shchohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí noodǫ́zígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tiliqua scincoides" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó diłhiłgo noodǫ́ǫ́z; bitsooʼ éí diłhiłgo dootłʼizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.
Naʼashǫ́ʼii bitsooʼ dootłʼizhí noodǫ́zígíí éí chʼil bitʼąąʼ dóó tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé yiłchozh; chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mediodactylus kotschyi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah nááʼyiłnaadii bílátʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ochotona thibetana" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 6–9di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí doo nineez da.
Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsétah gah éí chʼil bikʼǫ́ǫ́ʼ dóó tłʼoh dóó niʼ hadláád dóó chʼil bilátah hózhóón yiłchozh.
Nááʼyiłnaadiichilí yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahji Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaerodactylus argivus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilzhingo yistłʼin.
Nááʼyiłnaadiichilí yistłʼinígíí éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ yildeeł łeh.
Tsiitsʼiintání bitseeʼ łizhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala melanura" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łitso; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bitseeʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání bitseeʼ łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Naʼashjéʼii bitłʼóól názbąsí łigaaígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Oecobius cellariorum" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łigai dóó diiltsogo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsʼánídílzhiʼí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphelocoma californica" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 11–12di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; bitłʼaaʼ éí łigai; binághah éí halbá; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ tsʼánídílzhiʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tsinhaatʼaʼiichilí bitłʼaaʼ halchíʼígíí
éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microhierax fringillarius" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí dinilbá.
Tsinhaatʼaʼiichilí bitłʼaaʼ halchíʼígíí éí chʼosh (tániilʼáí da, nahachagii da, tséʼédǫ́ʼii da) haalzheehgo naatʼá.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus mexicanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Hodíłchʼiltah magí ditłʼooí bitseeʼ yee adilohígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Brachyteles hypoxanthus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px