cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Náátsʼózídę́ę́ʼ atsá hááʼachʼiidí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pernis ptilorhynchus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px Díí atsá éí tsísʼnáłtsooí biyázhí yiłdeel; díí éí tsísʼnáłtssooí bighan yiyiʼdę́ę́ʼ hááchʼiid. Naʼashǫ́ʼii yázhí dóó łeeyiʼ chʼosh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ánoolinígíí
Díí tsídii éí 20–27di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łigai dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łibá. Bikąʼígíí éí bítááʼ dóó bitsiitʼáád łibá.
Béésh Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii łizhin dóó łichíʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Latrodectus curacaviensis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łichíiʼgo noodǫ́ǫ́z. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Táłkááʼ Łizhinii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii kááʼwozhígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tribolonotus schmidti" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 3–3.5di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó diwozh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Táłkááʼ Łizhinii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii kááʼwozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Nááʼyiłnaadii yázhí bitsiitsʼiin ntłʼizígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes caudiscutatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáágo naashchʼąąʼ dóó łigaigo łikizh; bitsiitsʼiin éí łitso.
Nááʼyiłnaadii yázhí bitsiitsʼiin ntłʼizígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Dzidzétsoh Łání
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.
Dzidzétsoh Łání éí 1.94 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 6,640 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Dzidzétsoh Łání éí -gi bił hazʼą́. Dzidzétsoh Łání éí tónteel bikááʼdóó deigo 125 adéesʼeez.
thumb|right|300px
Naʼashǫ́ʼii hááʼáchʼiidí (íiyisígíí)
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ dóó diłhił dóó łitsxogo łikizh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii hááʼáchʼiidí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Jáádchʼį́dí nineezígíí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudobranchus axanthus" deiłníigo dayózhí.
Tsintah chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaenia pelzelni" deiłníigo dayózhí.
Jáádchʼį́dí nineezígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Jáádchʼį́dí nineezígíí éí chʼosh yázhí yildeeł.
Tsintah chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitsiitʼáád éí diłhił; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Tsintah chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání dootłʼizhígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus gumprechti" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání dootłʼizhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaakááʼ yishtłizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra tristriatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaakááʼ éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaakááʼ yishtłizhígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ jááłánii biziiz łání łizhin dóó łitsooígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eucampesmella macunaima" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–1di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ; bikʼiiz éí łitso. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Magí bitéél ditłʼooí łizhin dóó łigaaígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mico humeralifer" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 8–10di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigago naashchʼąąʼ; bitéél dóó bijaaʼ éí łigai; bitseeʼ éí diłhił; biniiʼ éí tʼáá łichííʼ.
Magí bitéél ditłʼooí łizhin dóó łigaaígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tseeyaaʼáaniiłbáhí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Scytalopus" deiłníigo deiyózhí. Tseeyaaʼáaniiłbáhí éí 40 ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí deiłchozh ałdóʼ.
Zhį́ʼii táshchozhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó dóó Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dicruridae" deiłníigo deiyózhí. Zhį́ʼii táshchozhígíí éí 29 ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 10–14di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin łeh; bitseeʼ éí deesgizh; bidaaʼ éí diłhił.
Zhį́ʼii táshchozhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí deiłchozh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łibáhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diasporus diastema" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó tʼóó bíyó dichʼíízh; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus starcki" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–24di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ dziłtah gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tséyaa séigołbáhí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centruroides infamatus" deiłníigo dayózhí. Díí séigołbáhí éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí séigoʼ éí 3–4di asdzoh ádaníłtso; adóó éí łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ łeh. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.
Łeeyiʼ bitiiní hashkéhé
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh ádaníłnéez łeh; bitseeʼ éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łitsxo dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ łeh (łaʼ éí tʼóó daalbá); bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Łeeyiʼ bitiiní hashkéhé éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh deiłchozh.
Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bitsiitsʼiin ditánígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbáago naashchʼąąʼ dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z.
Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼałtʼą́hí łibáhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Cacosternum platys" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.6–0.8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo łikizh; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼałtʼą́hí łibáhígíí éí chʼosh dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Hashkʼaantah naʼashjéʼii łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 1.5–2di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó nteel łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí haalzheeh ałdóʼ.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél halkizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Paradoxornis guttaticollis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; bitéél éí łibáago halkizh; bitsiitʼáád dóó bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bináyaah éí halzhin; bidaaʼ éí łitso.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél halkizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí yishtłizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthosaura lepidogaster" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Dziłtah naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis vittata" (éí doodaiiʼ "Heremites vittatus") deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Nááʼyiłnaadii yázhí łikizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes hasemani" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łigai dóó dinilłtsogo łikizh.
Nááʼyiłnaadii yázhí łikizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus kroyeri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsinyiʼ chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaenia pallatangae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin dóó łigaigo naashchʼąąʼ; bidaaʼ éí diłhił.
Tsinyiʼ chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Táłkááʼ Łizhinii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naakʼidoolwoshii
éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eurostopodus nigripennis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naakʼidoolwoshii éí 10–11di asdzoh áníłtso; bitsʼíís éí łibá dóó diłhiłgo yistłʼin; bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ éí kʼíjíjin. Bijáád dóó bidaaʼ éí doo nineez da.
Táłkááʼ Łizhinii Bikéyahdę́ę́ʼ hodíłchʼiltah naakʼidoolwoshii éí tłʼéeʼgo naatʼáa łeh; tsinyaagi dóó tłʼoh dahólǫ́ǫgi chʼosh haalzheehgo naatʼá; jį́įgo éí ałhosh.
Jaaʼniłtsʼílí yił ahidaałtʼéhé
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Naakaii Dootłʼizhí Bikédaayahdi dóó dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Megadermatidae" deiłníigo dayózhí. Jaaʼniłtsʼílí yił ahidaałtʼéhé éí 11 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–14di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 3–5di asdzoh áníłnééz
Tsinlátah tąądee naagháhii yiyání yishtłizhígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dipsas indica" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 20–25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó niłhingo noodǫ́ǫ́z.
Tsinlátah tąądee naagháhii yiyání yishtłizhígíí éí tąądee naagháhii yilghał łeh.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhónígo naashchʼąąʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Maratus volans" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łitso dóó dootłʼizh dóó łichxíiʼgo naashchʼąąʼ; bitsiitsʼiin éí łichííʼ dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Zahalánii łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimus gundlachi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–10di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin; bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Zahalánii łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ nátsʼiingaii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo bellii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ dóó bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bitʼaʼ éí dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ nátsʼiingaii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Haʼnaa Nʼdeetiin (Ahééháshį́į́h Hahoodzo)
éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.
Haʼnaa Nʼdeetiin éí 2.38 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 6,640 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Haʼnaa Nʼdeetiin éí -gi bił hazʼą́. Haʼnaa Nʼdeetiin éí tónteel bikááʼdóó deigo 171 adéesʼeez.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra albogularis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; binátsʼiin dóó bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bitłʼaakááʼ éí łitso; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bizééʼ łigaaígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naʼashǫ́ʼii hááʼáchʼiidí dibéłchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gambelia sila" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago dibéłchíʼí dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii hááʼáchʼiidí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Jáádchʼį́dí noodǫ́zígíí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pseudobranchus striatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jáádchʼį́dí éí 4–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.
Naʼashjéʼii łichxíiʼgo noodǫ́zígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Latrodectus corallinus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó łichxíiʼgo noodǫ́ǫ́z. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání łibáhígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus kanburiensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání łibáhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 7–8di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá; bíchį́į́h éí nineez.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii łibáhígíí éí łóóʼ haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ; chʼosh bikágí dantłʼizí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ séítah nááʼyiłnaadii yázhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tropiocolotes steudneri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó łigaigo naashchʼąąʼ.
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyah
éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi siʼą́.
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyah éí 318,772 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 2,113,077 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2011góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyah biwááshindoon éí Nástłʼah Biiʼ Naayolí hoolyéedi bił hazʼą́.
Nááʼyiłnaadii yázhí naashchʼąąʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes ocellatus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ dóó dah daalgai; bitsiitsʼiin dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí łibáhígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poyntonophrynus fenoulheti" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ atsá hááʼachʼiidí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pernis apivorus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px Díí atsá éí tsísʼnáłtsooí biyázhí yiłdeel; díí éí tsísʼnáłtssooí bighan yiyiʼdę́ę́ʼ hááchʼiid. Naʼashǫ́ʼii yázhí dóó łeeyiʼ chʼosh éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ánoolinígíí
Díí tsídii éí 20–24di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí łibá.
Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhídę́ę́ʼ tooh łéʼétsoh
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhí hoolyéedi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Neofiber alleni" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 10–15di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 4–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí dibéłchíʼí dóó diniltso.
Gah Bikeeʼ Taah Yíʼáhídę́ę́ʼ tooh łéʼétsoh éí chʼil bikétłʼóól dóó tłʼoh dóó lókʼaaʼ yiłchozh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał danineezígíí dóó bikʼéí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pyxicephalidae" deiłníigo deiyózhí. Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał danineezígíí dóó bikʼéí éí 77 ałʼąą ádaatʼé.
Díí chʼał éí 0.6–5di asdzoh ádaníłtso łeh, áádóó éí chʼil bitʼąąʼ dóó dláád deiłchozh; chʼosh yázhí éí deildeeł ałdóʼ. Łaʼ éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii deilghał ałdóʼ.
Tłʼiish mósíyilnááʼí dibéłchíʼígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga irregularis" deiłníigo dayózhí.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał danineezígíí dóó bikʼéí
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał danineezígíí dóó bikʼéí
Tłʼiish mósíyilnááʼí dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 50–65di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí dibéłchíʼígíí éí tsídii yázhí dóó tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Paradoxornis flavirostris" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí halzhin; bináyaah eí łigai dóó łizhin; bidaaʼ éí łitso.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jáádchʼį́dí łikizhígíí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Siren reticulata" deiłníigo dayózhí.
Daakʼiháázhahí dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clytorhynchus hamlini" deiłníigo dayózhí.
Jáádchʼį́dí łikizhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jáádchʼį́dí éí 15–25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.
Jáádchʼį́dí łikizhígíí éí chʼosh yázhí yildeeł.
Daakʼiháázhahí dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó binákʼee éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łichíʼígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diasporus gularisa" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxogo łichííʼ; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Wóláchííʼ deíłkáahii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habia" deiłníigo deiyózhí. Wóláchííʼ deíłkáahii éí ashdlaʼ ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh ádaníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin łeh; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ deíłkáahii bitsiiʼ łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí binákʼee halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza spodocephala" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsogo łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí dinilzhin dóó diniltsohgo naashchʼąąʼ; binákʼee halzhin; bidaaʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí naashchʼąąʼí binákʼee halzhinígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Elaenia" deiłníigo deiyózhí. Chʼiyíítʼogii dibéłchíʼígíí éí 22 ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 5–7di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ łeh; bizééʼ dóó bitéél éí dinilbá; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dinilzhin dóó łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Eʼeʼaahdę́ę́ʼ nátsʼiingaii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bitłʼaaʼ éí diniltso; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah séigołbáhí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centruroides ochraceus" deiłníigo dayózhí. Díí séigołbáhí éí tʼéiyá hólǫ́. thumb|left|250px
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Ásáí Dineʼé Daalzhiní Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus victoriae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–23di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ haltsooítah gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Tónteel bibąąh naʼashjéʼii nahachaʼí naashchʼąąʼígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Maratus speciosus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dootłʼizh dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ, dóó dah daalgai; bitsiitsʼiin éí dinilzhin dóó łibá. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Magí bitéél ditłʼooí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó  dahólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mico" deiłníigo deiyózhí. Magí bitéél ditłʼooí éí 16 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 8–10di asdzoh ádaníłnééz; bitseeʼ éí 10–15di asdzoh áníłnééz. Bitseeʼ éí diłhił; biniiʼ éí tʼáá łichííʼ.
Magí bitéél ditłʼooí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ deiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Ásáí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Tsiikʼi Déíbaalí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis septemtaeniata" deiłníigo dayózhí.
Hashkʼaantah naʼashjéʼii ntsaaígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoneutria boliviensis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. thumb|left|250px
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitéél łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psittiparus ruficeps" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí łigai; bitsiiʼ éí łitsxo; bidaaʼ éí diłhił.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus vestigium" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii dibéłchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ailuronyx seychellensis" deiłníigo dayózhí.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bijáád éí diniltsxo; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii noodǫ́zígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tsin bąąh naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Acanthosaura coronata" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–15di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibáago naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Tsin bąąh naʼashǫ́ʼii tsiiyahtsahí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Missulena granulosa" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Eʼeʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Physalaemus nanus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.8–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; binááʼ éí diłhił.
Kintaaʼanéhé Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dibéłchíʼí azhééʼ bitʼohígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Nááʼyiłnaadii yázhí yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes annularis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin.
Nááʼyiłnaadii yázhí yistłʼinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí naashchʼąąʼígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Poyntonophrynus vertebralis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–0.9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitéél éí dinilgai; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ chʼał dichʼízhí yázhí naashchʼąąʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí noodǫ́zígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra striolatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó dinilgaigo noodǫ́ǫ́z; binátsʼiin éí łigai; bitʼaʼ éí diniltso; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłbáhí noodǫ́zígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Chʼiyíítʼogii yishtłizhgo diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Myiopagis viridicata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo diniltso; bitʼaʼ dóó bitseeʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Chʼiyíítʼogii yishtłizhgo diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; chʼil binááʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Jáádchʼį́dí ntsaaígíí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaah dóó Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Siren lacertina" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jáádchʼį́dí éí 10–38di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ nátsʼiingaii
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Vireo magister" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Zahalánii bitseeʼ nineezígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́ ( éí tʼóó ahayóí). Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mimus longicaudatus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ nátsʼiingaii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí diniltso; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí łibá.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ nátsʼiingaii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh ałdóʼ.
Zahalánii bitseeʼ nineezígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Zahalánii bitseeʼ nineezígíí éí chʼosh yázhí dóó dzidzé dóó chʼil binááʼ deildeeł; łahda naʼashǫ́ʼii dóó chʼał deilghał ałdóʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́į́h hóyáanii
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 7–8di adéesʼeez ádaníłnééz, áádóó éí łóóʼ hadaalzheehgo ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ; chʼosh bikágí dantłʼizí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Neestʼání Náhádleehí
thumb|right|300px éí Ahééháshį́į́h Hahoodzodi áhootʼéego bił hazʼą́; Dlodziłgaii Bitooʼ Áłtsʼíísí Bił Hahoodzo biyiʼdi éí kin haalʼá.
Neestʼání Náhádleehí éí 16.95 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 68,549 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́ (díí éí 2010góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).
Neestʼání Náhádleehí éí -gi bił hazʼą́. Neestʼání Náhádleehí éí tónteel bikááʼdóó deigo 62 adéesʼeez.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii łizhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Latrodectus lilianae" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí dóó Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí tʼáá díkwíí mm áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó diłhiłgo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łitsooígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Diasporus citrinobapheus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.5–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitsxogo łichííʼ; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ níłtsą́ chʼał łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Nástłʼah Biiʼ Naayolí
éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi áhootʼéego bił hazʼą́. Séí Dah Daaskʼidtah Naakaii Łizhiní Bikéyah biwááshindoon éí díí kin haalʼáagi bił hazʼą́.
Nástłʼah Biiʼ Naayolí éí 1,982 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 431,000 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́.
Nástłʼah Biiʼ Naayolí éí -gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 5,430 adéesʼeez.
thumb|left|400px
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyahdi kin naaznilígíí
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bikʼiiz łikizhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chamaeza meruloides" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ dóó bitéél dóó bikʼiiz éí łigai dóó łizhingo halkizh; binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Wóláchííʼ yikééʼ yigááłí bikʼiiz łikizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdę́ę́ʼ naałʼaashii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Missulena bradleyi" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Haʼaʼaahjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání łitso dóó dootłʼizhígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus popeiorum" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh; bitiłʼaaʼ éí łitso.
Náátsʼózídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání łitso dóó dootłʼizhígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ jááłánii biziiz łání diniltsxooígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Parafontaria laminata" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–1di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí diniltsxo dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Naʼashjéʼii nahachaʼí dibéłchíʼíigo noodǫ́zígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Salticus palpalis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z; bitsiitsʼiin éí łizhin. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní naʼageedígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ellobius talpinus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní naʼageedígíí éí chʼil bikétłʼóól dóó tłʼoh yiłchozh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ gah yázhí
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus peguensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–20di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Náátsʼózídę́ę́ʼ gah yázhí éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Ayáásh nizhóonii binákʼee halzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 5–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago dootłʼizh; bitéél éí łitsxo; bitłʼaaʼ éí łigai; binákʼee dóó bizééʼ dóó bítááʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Ayáásh nizhóonii binákʼee halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; łahda dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ yiłchozh.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Psittiparus bakeri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél éí łigai; bitsiiʼ éí dibéłchíʼí; bidaaʼ éí diłhił.
Tsídiiyáłtiʼídaaʼí bitsiiʼ dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Tłʼiish mósíyilnááʼí diniltsxooígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga ochracea" deiłníigo dayózhí.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bidaatsohígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crithagra buchanani" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí dinilzhin dóó łitso; bidaaʼ éí łibá dóó ntsaa.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bidaatsohígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii yázhí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ailuronyx tachyscopaeus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó dibéłchíʼíigo łikizh.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tsintah nááʼyiłnaadii yázhí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Naakaii Tábąąhí Bikéyahdę́ę́ʼ séigołbáhí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Centruroides limbatus" deiłníigo dayózhí. Díí séigołbáhí éí kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí séigoʼ éí 3–4di asdzoh ádaníłtso; adóó éí diłhiłgo łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ łeh. Naaldlooshi yázhí dóó chʼosh éí bichʼiyąʼ.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trachylepis comorensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 4–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jáádchʼį́dí
éí tsxilghááh dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Siren intermedia" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jáádchʼį́dí éí 7–27di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh; yee náhididzihí hólǫ́; bitseeʼ éí nineez; bijáád doo hólǫ́ǫ da; bigaan éí áłtsʼózí; binááʼ éí diłhił.
Naakaii Bikéyahdę́ę́ʼ jáádchʼį́dí éí chʼosh yázhí yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yázhí nizhónígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Gonatodes ceciliae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–2di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łitso dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii yázhí nizhónígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Hashkʼaantah naʼashjéʼii
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah daasdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phoneutria" deiłníigo deiyózhí. Díí naʼashjéʼii éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́, áádóó éí náhástʼéí ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 1.5–2.5di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó tʼóó bíyó nteel łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí hadaalzheeh ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Hoozdo Hahoodzodi dóó Áshįįh Biiʼtó Hahoodzodi dóó Eʼeʼaahjí Diné Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Crotaphytus bicinctores" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px