cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tsinhaatʼaʼiichilí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsinhaatʼaʼiichilí éí chʼosh (tániilʼáí da, nahachagii da, tséʼédǫ́ʼii da) haalzheehgo naatʼá.
Tsétah naʼashǫ́ʼiiłtsxooí dootłʼizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agama planiceps" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh áníłnééz. Bikąʼígíí éí bitsʼíís diłhiłgo dootłʼizh; bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí łitsxo łeh; binááʼ éí diłhił. Baʼáádígíí éí bitsiiʼ łitsogo łikizh.
Tsétah naʼashǫ́ʼiiłtsxooí dootłʼizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Ndikʼąʼtsinyaa Naakaii Łizhiní Bikéyah
éí Naakaii Łizhiní Bikéyah beʼałníiʼdi bił hazʼą́.
Ńdíshchíitah łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus pinetorum" deiłníigo dayózhí.
Ndikʼąʼtsinyaa Naakaii Łizhiní Bikéyah
Ndikʼąʼtsinyaa Naakaii Łizhiní Bikéyah éí 10,830 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 1,679,172 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́.
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyah
Ńdíshchíitah łeeyiʼ bitiiní
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Ńdíshchíitah łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Eʼeʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bikézhoozhtʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nactus pelagicus" deiłníigo dayózhí.
Tsinyiʼ nááʼyiłnaadiichilí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahji Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaerodactylus rosaurae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 0.5–1di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó niłhingo naashchʼąąʼ.
Tsinyiʼ nááʼyiłnaadiichilí éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ yildeeł łeh.
Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus andersonii" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsintah chį́į́shkʼání éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Wónikǫsí haalzheehii diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 12–14di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhił łibá; bitéél éí łigai; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai dóó yishtłizhgo noodǫ́ǫ́z; bidaaʼ éí diłhił.
Kéyah dah siʼánígíí beʼałnííʼdę́ę́ʼ magí bitseeʼ yee adilohígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí dóó  dóó  dóó  hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ateles geoffroyi" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 12–25di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 25–33di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí halzhin; bigaan dóó bijáád éí diłhił; biniiʼ éí dinilzhin.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii azisí dinilzhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona jucunda" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí dóó  hólǫ́.
Tsiitsʼiintání łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Shádiʼááhjí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala simplex" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitłʼaaʼ éí łigai; bidaaʼ éí łizhin.
Tsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus weinlandi" deiłníigo dayózhí.
Tsiitsʼiintání łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tsiitsʼiintání łibáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.6–0.8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá dóó diłhił dóó dah dzígai; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsʼánídílzhiʼí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphelocoma insularis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 9–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; bizééʼ dóó biéél éí dinilgai; binághah éí halbá; binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Kéyah dah naaʼeełídę́ę́ʼ tsʼánídílzhiʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí yishtłizhígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga andamanensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30–55di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteeldę́ę́ʼ tłʼiish mósíyilnááʼí yishtłizhígíí éí tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Chʼiyíítʼogii yił aheełtʼéhé
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 10–11di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bitsiiʼ éí łizhin; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił.
Chʼiyíítʼogii yił aheełtʼéhé éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii dichʼízhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Enyalioides palpebralis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii dichʼízhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Anaʼí Ádaadiniidi naaldeehii danílʼį́ bił hazʼání
éí Biʼééʼ Łitsxooí Bikéyahdi bił hazʼą́.
Díí naaldeehii danílʼį́įgo bił hazʼání éí 1906 yihah yę́ędą́ą́ʼ áhoolyaa; áádóó éí 69 náhásdzo hayázhí dikʼą́ągo áníłtso. 1,100 ánéelą́ą́ʼ naaldlooshii dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼosh (200 ałʼąą ádaatʼéego) áadi shijééʼ; tsídii ałdóʼ danílʼį́.
thumb|left|300px thumb|right|300px
Tʼááłáhági átʼéego:Anaʼí Ádaadinii
Yádíłtihii bitsiitʼáád halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia atricapilla" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Séítah chʼał nahashchʼidí diniltsxooígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tomopterna marmorata" deiłníigo dayózhí.
Yádíłtihii bitsiitʼáád halzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo łibá; bizééʼ dóó bitéél éí łigai; bidaaʼ éí diłhił. Bikąʼígíí éí bitsiitʼáád halzhin.
Yádíłtihii bitsiitʼáád halzhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Séítah chʼał nahashchʼidí diniltsxooígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; binághah dóó bitsiitʼáád éí diniltsxo; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Séítah chʼał nahashchʼidí diniltsxooígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó dóó Bichʼah Łichíiʼii Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tadarida teniotis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–11di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin; bitseeʼ éí nineez.
Naakaii Łibáhí Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Nááʼdeiłnaadiichilí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí dóó kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dóó Haʼaʼaahji Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sphaerodactylus" deiłníigo deiyózhí. Nááʼyiłnaadiichilí éí 107 ałʼąą ádaatʼé.
Nááʼyiłnaadiichilí éí 0.5–1di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí łeʼesoołii dóó dǫ́ʼiichilí dóó wóláchííʼ deildeeł łeh.
Tʼááłáhági átʼéego:Nááʼdeiłnaadiichilí
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii noodǫ́zígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tsxilghááh łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhin dóó łibáago naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tábąąh tsxilghááh łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Béégashiitah chʼał dichʼízhí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltophryne guentheri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 3–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Béégashiitah chʼał dichʼízhí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ tsídiiłtsooí bitsiiʼ łizhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Serinus nigriceps" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí dinilgai dóó łizhin; bitsiiʼ éí łizhin; bidaaʼ éí łibá.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bikézhoozhtʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nactus kunan" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó łitsogo yistłʼin.
Chooyééł Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ nááʼyiłnaadii bikézhoozhtʼą́ʼí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí diłhiłgo niłhinígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus taurinus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo niłhin dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhił.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí diłhiłgo niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Tsiitsʼiintání łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala hypoxantha" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaaʼ łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza affinis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bitłʼaaʼ łitsooígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Atsáłbáí dóó bikʼéí
dóó bikʼéí éí yótʼáahdi tsídii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́, tʼáá hazhóʼó Shádiʼááhjí kéyah yistinígíí, ńléidi éí ádaadin. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Falconiformes" deiłníigo deiyózhí. Atsáłbáí dóó bikʼéí éí 60 ałʼąą ádaatʼé.
Tsinhaatʼaʼiichilí éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó hazéí dóó tsídii yázhí hadaalzheehgo ndaatʼá; łaʼ éí chʼosh tʼéiyá deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Atsáłbáí dóó bikʼéí
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jááłánii biziiz dah daaltsxooígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rudiloria rigida" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–0.8di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ dóó dah daaltsxo; bijáád éí daaltso. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Tónteel tʼáá ałtso biyiʼdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Delphinidae" deiłníigo dayózhí. Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí éí 37 ałʼąą ádaatʼé.
Tseeyaaʼáanii bitsiiʼ łibáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Liosceles thoracicus" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Liosceles"-jí atah yisdzoh).
Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí
Díí tééh hóyáanii éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí hadaalzheehgo ndaʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tseeyaaʼáanii bitsiiʼ łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitsiiʼ éí łibá; binátsʼiin dóó bitéél éí łigai; bitłʼaaʼ éí łigaigo yistłʼin; bidaaʼ éí diłhił.
Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí
Tʼááłáhági átʼéego:Tééh hóyáanii íiyisígíí dóó bikʼéí
Tseeyaaʼáanii bitsiiʼ łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Tseeyaaʼáanii bitsiiʼ łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Yíldzistah chʼał yishtłizhígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus chaquensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 2–4di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizábąąh dóó bitéél éí łigai; binááʼ éí diłhił.
Yíldzistah chʼał yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ yastah gah
éí gah dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  dóó  dóó Akał Bitłʼaajįʼééʼí Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lepus timidus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–25di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez dóó kʼíjíjin łeh.
Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ yastah gah éí tłʼoh dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh.
Tsintah naʼashǫ́ʼii bitsiiʼ łichíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agama lionotus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo dootłʼizh; bitsiiʼ dóó bitseeʼ éí łichíiʼ łeh; binááʼ éí diłhił.
Tsintah naʼashǫ́ʼii bitsiiʼ łichíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsʼánídílzhiʼí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aphelocoma" deiłníigo deiyózhí. Tsʼánídílzhiʼí éí tsostsʼid ałʼąą ádaatʼé.
Díí tsídii éí 9–12di asdzoh ádaníłtso łeh. Bitsʼíís éí dootłʼizh dóó dinilbáago naashchʼąąʼ łeh.
Tsʼánídílzhiʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí deiłchozh; chʼał dóó naʼashǫ́ʼii dóó naʼastsʼǫǫsí éí deilghał ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii diłhiłígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Farancia abacura" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 40–55di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łichíiʼgo naashchʼąąʼ.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii diłhiłígíí éí naʼashǫ́ʼii łóóʼ dóó jáádchʼį́dí dóó tsxilgháánézí yilghał łeh.
Naakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí ánínígíí
éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocygna arborea" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 19–23di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ dóó łizhingo łikizh; bitʼaʼ éí dinilzhin; bitsiitsʼiin éí niłhin dóó łigai; bitsiitʼáád éí diłhił; bidaaʼ éí łizhin.
Naakaii Nátʼohí Bikéyahdę́ę́ʼ naalʼeełí ánínígíí éí tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashjéʼii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona diversa" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilbá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii azisí diłhiłígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aliatypus torridus" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí diłhił dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Tó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah łeeyiʼ bitiiní
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus tatricus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 3–4di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 2–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Tó wónaanídę́ę́ʼ dziłtah łeeyiʼ bitiiní éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Tsétah naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí
éí naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Ásáí Dineʼé Bikéyahdi dóó Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Agama" deiłníigo deiyózhí. Tsétah naʼashǫ́ʼii ndaashchʼąąʼígíí éí 45 ałʼąą ádaatʼé.
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–12di asdzoh ádaníłnéez łeh, áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí binákʼee halchíʼígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tribolonotus gracilis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó diwozh; binákʼee éí halchííʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí binákʼee halchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Tsintah níłtsą́ chʼał dinilzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.6–0.8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; binákʼee éí diłhił; bikeeʼ éí łitsxo; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Enyalioides praestabilis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 8–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí chʼilgo dootłʼizh dóó łigaigo yistłʼin; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii yistłʼinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–11di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 3–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin łeh; bitseeʼ éí nineez.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní łibáhígíí éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus catbaensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó diniltsogo naashchʼąąʼ; bibid dóó bizééʼ éí łigai; bitseeʼ éí łibá dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.
Náátsʼózídę́ę́ʼ tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Wónikǫsí haalzheehii łibáhígíí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aviceda subcristata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 14–18di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitéél éí łigaigo noodǫ́ǫ́z; binááʼ éí łitso; bidaaʼ éí diłhił.
Wónikǫsí haalzheehii łibáhígíí éí wónikǫsí dóó naakaii náásééł dóó nahachagii deildeeł; naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Yádíłtihii bitsiiʼ łizhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia melanocephala" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bizééʼ éí łigai; bidaaʼ éí diłhił. Bikąʼígíí éí bitsiiʼ łizhin.
Yádíłtihii bitsiiʼ łizhinígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Magí ditłʼooí bitseeʼ łitsooígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Lagothrix flavicauda" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Magí ditłʼooí bitseeʼ łitsooígíí éí tsin bineestʼąʼ dóó chʼil bitʼąąʼ yiłchozh; chéłchaaʼ dóó wóʼałtaasʼéí dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Dǫ́ʼiiyiyiitsahí łitsooí bidaaʼ ditánígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Megarynchus pitangua" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Megarynchus"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łitso; bitsiiʼ éí łizhin; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó ditą́ dóó tʼóó bíyó nteel.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh diłhiłígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius nigrescens" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo naashchʼąąʼ; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh diłhiłígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłtsooí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Serinus serinus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łitso; bitʼaʼ dóó bitsiiʼ éí dinilgai dóó dinilzhin; bidaaʼ éí łibá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłtsooí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Séítah chʼał nahashchʼidí łibáhígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai; binághah dóó bitsiitʼáád éí łibá dóó yishtłizhgo halkizh; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Séítah chʼał nahashchʼidí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii bizééʼ dah dootłʼizhígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Habronattus luminosus" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Nááʼdeiłnaadii bikézhoozhtʼą́ʼí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí Tónteel dóó Bitsįʼ Yishtłizhii Tónteel bikáaʼdi kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi dóó Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Nactus" deiłníigo deiyózhí. Nááʼdeiłnaadii bikézhoozhtʼą́ʼí éí 35 ałʼąą ádaatʼé. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–3di asdzoh ádaníłnééz, áádóó éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí deildeeł.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah chį́į́shkʼání
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus andalasensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ atʼaʼ yiltʼąąʼítah chį́į́shkʼání éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Dziłigaiitah tłʼiish mósíyilnááʼí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Boiga multifasciata" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 30–35di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo łikizh.
Dziłigaiitah tłʼiish mósíyilnááʼí éí tąądee naagháhii dóó naʼashǫ́ʼii yázhí éí yilghał łeh.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí dinilzhinígíí
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Osteocephalus festae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1.5–2.5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí niłhin dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ; bitéél éí łigai; bijáád éí nineez dóó áłtsʼóózí; binááʼ éí diłhił.
Tsinlátah chʼał bijáádtsʼózí dinilzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Joogiitsoh bizééʼ halzhinígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 23–30di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bizééʼ dóó bítááʼ dóó binákʼee éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Joogiitsoh bizééʼ halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Yíldzistah chʼał
éí tsinlátah chʼał dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí dóó Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Leptodactylus" deiłníigo deiyózhí. Yíldzistah chʼał éí 75 ałʼąą ádaatʼé.
Díí chʼał éí 1–2.5di asdzoh ádaníłtso łeh (łaʼ éí 7–8di asdzoh ádaníłtso), áádóó éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii deildeeł.
Tʼááłáhági átʼéego:Yíldzistah chʼał
Tsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pachycephala vitiensis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitéél dóó bitłʼaaʼ dóó bizééʼ éí łitso; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání łizhin dóó łitsooígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Ahééháshį́į́hdę́ę́ʼ łeeyiʼ naałʼaashii azisí dinilzhinígíí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Aliatypus californicus" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí tʼéiyá hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí dinilzhingo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah daasdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó dahólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hoplocercidae" deiłníigo deiyózhí. Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii éí 16 ałʼąą ádaatʼé.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsintah naʼashǫ́ʼii éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii deildeeł.
Tseeyaaʼáanii bizééʼ dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pteroptochos castaneus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitsiiyah dóó binághah éí diłhiłgo halbá; bidaaʼ éí diłhił.
Tseeyaaʼáanii bizééʼ dibéłchíʼígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.
Dahoditłééʼgóó naʼashjéʼii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Clubiona stagnatilis" deiłníigo dayózhí. Díí naʼashjéʼii éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi hólǫ́. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.3–0.6di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí yishtłizh dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Dziłtah galagaláʼii
éí atsáłbáí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Phalcoboenus megalopterus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 20–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ éí łigai; binákʼee éí halchííʼ; bikeeʼ éí łitso; bidaaʼ éí dinilgai.
Dziłtah galagaláʼii éí naʼashǫ́ʼii dóó tłʼiish dóó naaldlooshii yázhí haalzheehgo naatʼá; dííłdzid éí yilghał ałdóʼ.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łibáhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus lichtenfelderi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá dóó łigaigo naashchʼąąʼ.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ diniltsooígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Empidonomus varius" deiłníigo dayózhí (tʼáá díí tʼéiyá tsídii "Empidonomus"-jí atah yisdzoh). thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 8–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilzhin; bitłʼaaʼ éí diniltso; bitéél éí dinilbáago noodǫ́ǫ́z; bizééʼ dóó binátsʼiin éí łigai; bidaaʼ éí diłhił dóó doo nineez da.
Shádiʼááhdę́ę́ʼ dǫ́ʼiiyiyiitsahí bitłʼaaʼ diniltsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Yádíłtihii bizééʼ łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Dootłʼizhii Bikédaayahdi dóó Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi dóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia althaea" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bizééʼ éí łigai; bitéél éí dinilbá; bidaaʼ éí diłhił.
Yádíłtihii bizééʼ łigaaígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–8di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitʼaʼ dóó bizééʼ éí łitso; binááʼ éí diłhił.
Biʼééʼ Łigaii Bikéyahdę́ę́ʼ naʼashǫ́ʼii naatʼaʼí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łibáhígíí
éí naʼashǫ́ʼiilkǫǫhí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Chooyééł Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tribolonotus parkeri" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 6–10di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhiłgo łibá dóó dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó diwozh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhiłgo łichííʼ.
Naʼashǫ́ʼii kááʼwozhí łibáhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii éí yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní íiyisígíí
éí Tsin Deigházhígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi dóó Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyahdi dóó dóó  dóó  dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Microtus arvalis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 4–5di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bijaaʼ éí áłtsʼíísí; bitéél éí łigai.
Tó wónaanídę́ę́ʼ łeeyiʼ bitiiní íiyisígíí éí chʼil binááʼ dóó tłʼoh yiłchozh.
Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tééh hoyáaniitsoh
éí łóóʼtsoh biwooʼ dantłʼizígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel biyiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Mesoplodon europaeus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tééh hóyáanii éí 15–17di adéesʼeez áníłnééz. Bitsʼíís éí łibá. Tsxį́įłgo éí naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Haʼaʼaahjí Tónteeldę́ę́ʼ tééh hoyáaniitsoh éí łóóʼ dóó łóóʼ bigaan dahólónígíí haalzheehgo naʼałkǫ́ǫ́ʼ.
Tósidó Siyíní
éí Eʼeʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi áhootʼéego bił hazʼą́. Chį́į́h Yee Adilohii Bideeʼ Tónteel Bibąąh biwááshindoon éí díí kin haalʼáagi bił hazʼą́.
Tósidó Siyíní éí 818 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 6,321,017 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́.
Tósidó Siyíní éí -gi bił hazʼą́, áádóó éí tónteel bikááʼdóó deigo 59 adéesʼeez.
thumb|left|400px
Tʼááłáhági átʼéego:Naakaii Łizhiní Bikéyahdi kin naaznilígíí
Chʼał dichʼízhí łitsooígíí
éí tsinlátah chʼał dóó bikʼéí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Peltophryne lemur" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Chʼał dichʼízhí łitsooígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii dóó tąądee naagháhii yildeeł.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní yázhí
éí jaaʼabaní dóó jaaʼniłtsʼílí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi dóó Magí Bitseeʼ Noodǫ́zí Bikéyahdi dóó kéyah dah ndaaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Chaerephon pumilus" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jaaʼabaní bitʼaʼ éí 8–9di asdzoh áníłnééz; bitsʼíís éí 1–3di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ dóó bijaaʼ éí dinilzhin łeh; bitseeʼ éí nineez.
Naakaii Łizhiní Bikéyahdę́ę́ʼ jaaʼabaní bitseeʼ hólóní yázhí éí kʼaalógii dóó iichʼąhii dóó tsʼíʼii dóó tséʼédǫ́ʼii dóó chéłchaaʼ haalzheehgo naatʼá.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh niłhinígíí
éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakaaígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Hynobius kimurae" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsxilghááh éí 3–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ dóó diłhiłgo yistłʼin łeh; bitseeʼ éí nineez; binááʼ éí diłhił.
Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyahdę́ę́ʼ tsintah tsxilghááh niłhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł.
Tsintah níłtsą́ chʼał łibáago yishtłizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Tónteel bikáaʼdi kéyah dah naaʼeełí léiʼ bikáaʼgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Eleutherodactylus monensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 0.6–1di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáago yishtłizh; binááʼ éí diłhił.
Tsintah níłtsą́ chʼał łibáago yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yázhí yildeeł.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bítłʼah dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Emberiza fucata" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–6di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bitʼaʼ dóó binághah éí łizhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bítłʼah éí dibéłchíʼí; bitéél éí dah jíljin; bidaaʼ éí dinilbá.
Tó wónaanídę́ę́ʼ tsídiiłbáhí bítłʼah dibéłchíʼígíí éí chʼil binááʼ yildeeł; łahda naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł ałdóʼ.
Tsiitsʼiintání binághah halbáhígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí Nahatʼeʼiitsoh Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Colluricincla boweri" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 6–8di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yishtłizhgo dinilbá; binághah dóó bitʼaʼ dóó bitsiitʼáád éí halbá; bidaaʼ éí łizhin.
Tsiitsʼiintání binághah halbáhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł.
Chʼah Diʼilii Bikéyahdę́ę́ʼ gahtsoh
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naaldlooshii éí 15–23di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitéél dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bijaaʼ éí nineez.
Naalʼeełí áníní bibid halzhinígíí
éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  dóó Shaʼdiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Dendrocygna autumnalis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naalʼeełí éí 19–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai; bitsiitsʼiin éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bitsiitʼáád éí diłhił; bidaaʼ éí łichííʼ.
Naalʼeełí áníní bibid halzhinígíí éí táłtłʼááh tłʼoh dóó chʼil binááʼ dóó azeeʼ yiyą́ą łeh; chʼosh dóó wóʼałtaasʼéí éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Naʼashǫ́ʼii łóóʼ haalzheehii naashchʼąąʼígíí
éí nihookááʼ tłʼiish dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Farancia erytrogramma" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tłʼiish éí 36–45di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí diłhił dóó łichííʼ dóó łitsogo naashchʼąąʼ.
Joogiitsoh bizééʼ łigaaígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó kéyah dah siʼánígíí beʼałníiʼdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Calocitta formosa" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 17–22di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí yágo dootłʼizh; bizééʼ dóó bitéél dóó binákʼeeʼ dóó bitłʼaaʼ éí łigai; bítááʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Joogiitsoh bizééʼ łigaaígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; dzidzé dóó tsin bineestʼąʼ éí yiłchozh; naʼashǫ́ʼii éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Haʼaʼaahdę́ę́ʼ jááłánii biziiz łání łizhin dóó dinilchíʼígíí
éí chʼosh bijáád dahólónígíí dah yikahjí atah yisdzoh. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Rudiloria kleinpeteri" deiłníigo dayózhí. Díí jááłánii éí Náhookǫs dóó Haʼaʼaahjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí jááłánii éí 0.5–0.8di asdzoh áníłnéez łeh. Bitsʼíís éí łizhingo naashchʼąąʼ; bikʼiiz dóó bijáád éí dadinilchííʼ. Chʼil dóó dííłdzid éí bichʼiyąʼ łeh.
Tsídiiłbáhí bitsiiʼ łizhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí dóó  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Serinus alario" (éí doodaiiʼ "Alario alario") deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px|Baʼáádígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 4–5di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibáa łeh; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí; bikąʼígíí éí bitsiiʼ łizhin; bidaaʼ éí łibá.
Tsídiiłbáhí bitsiiʼ łizhinígíí éí chʼil binááʼ dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł.
Nááʼyiłnaadii łibáhí bikézhoozh áłtsʼózígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Bilį́į́ʼ Ńdeiltihii Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tenuidactylus fedtschenkoi" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 1–4di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilbá dóó yishłizhgo naashchʼąąʼ.
Naʼashjéʼii nahachaʼí nizhóonii bizééʼ łigaaígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashjéʼii éí 0.02–0.04di asdzoh áníłtso łeh. Bitsʼíís éí dinilbá dóó niłhin dóó yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ éí łigai łeh. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Yádíłtihii dibéłchíʼígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Sylvia lugens" deiłníigo dayózhí.
Atsá bidaatsohí
éí atsá dóó giní dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Haʼaʼaahjí Biʼééʼ Łichííʼí Bikéyah dóó Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyah dóó Binááʼádaałtsʼózí Dineʼé Bikéyah bibąąhgi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Haliaeetus pelagicus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 33–40di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łizhin; bitłʼaaʼ dóó bijáád éí łigai; bitʼaʼ éí łizhin dóó łigai; binááʼ dóó bikeeʼ dóó bidaaʼ éí łitso.
Atsá bidaatsohí éí łóóʼ dóó tónteel tsídii haalzheeh.
Yádíłtihii dibéłchíʼígíí
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Yádíłtihii dibéłchíʼígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí dóó wóʼałtaasʼéí yildeeł; dzidzé dóó chʼil binááʼ éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
Séítah chʼał nahashchʼidí łikizhígíí
éí chʼał íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Tomopterna krugerensis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼał éí 1–2di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí dinilgai dóó diniltso dóó dinilzhingo łikizh; binááʼ éí diłhiłgo łitso.
Dziłtah łeeyiʼ naałʼaashii azisí
éí chʼosh bijáád tseebíhígíí dah yikahjí atah yisdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Antrodiaetus montanus" deiłníigo dayózhí. Díí naałʼaashii éí Náhookǫsjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí chʼosh éí 0.5–1di asdzoh áníłtso; adóó éí dinilzhin dóó dibéłchíʼíigo naashchʼąąʼ. Chʼosh yázhí éí bichʼiyąʼ.
Magí dibéłchíʼí bitseeʼ yee adilohígíí
éí naaldlooshii daʼałtʼoʼígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Eʼeʼaahjí hólǫ́; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Ateles hybridus" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí magí éí 18–21di asdzoh áníłnééz; bitseeʼ éí 25–30di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dibéłchíʼí; bitéél éí dinilgai; biniiʼ éí dinilzhin.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łikizhígíí
éí naʼashǫ́ʼii dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí  hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Goniurosaurus orientalis" deiłníigo dayózhí.
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí naʼashǫ́ʼii éí 5–6di asdzoh áníłnééz. Bitsʼíís éí dinilzhingo naashchʼąąʼ dóó diniltsxogo łikizh; bitseeʼ éí łizhin dóó łigaigo noodǫ́ǫ́z.
Tséʼą́ąyiʼ nááʼyiłnaadii łikizhígíí éí naʼashjéʼii dóó chʼosh yázhí yildeeł łeh.
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizábąąh łigaaígíí
éí tłʼiish íiyisígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídi tʼéiyá hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Trimeresurus insularis" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Kéyah Dah Ndaaʼeełí Łánídę́ę́ʼ chį́į́shkʼání bizábąąh łigaaígíí éí naʼastsʼǫǫsí dóó naʼashǫ́ʼii dóó chʼał yilghał łeh.
Tseeyaaʼáanii bizééʼ halzhinígíí
éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí "Pteroptochos tarnii" deiłníigo dayózhí. thumb|left|250px
Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ
Díí tsídii éí 7–9di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí diłhiłgo dibéłchíʼí; bitsiiyah dóó binághah éí diłhiłgo halbá; bizééʼ éí halzhin; bidaaʼ éí diłhił.
Tseeyaaʼáanii bizééʼ halzhinígíí éí chʼosh yázhí dóó naʼashjéʼii yildeeł; chʼil bitʼąąʼ dóó dzidzé éí yiłchozh ałdóʼ.