cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulf Torgilsson
Drapet i Roskilde
Kong Knut tykte likevel at Ulf jarl hadde gjort eit svik mot han, og då dei kom attende til Roskilde etter slaget, gav han ordre om at jarlen skulle drepast. Snorre dikta ei heil forteljing om denne hendinga, slik det var vanleg i norrøn historieskriving, og han lar misstemninga mellom dei to tilspisse seg under eit sjakkparti. Kong Knut gjorde eit uheldig trekk og jarlen tok ein riddar (springar), men kongen tok att brikka og bad han gjere eit anna trekk. Snorre held fram slik:
Morgonen etter sa kong Knut til ein skosvein at han skulle drepe Ulf jarl, men sveinen unndrog seg oppdraget då jarlen hadde gått inn i Lucius-kyrkja, og Snorre sluttar av soga slik:
Snorre si forteljing er truleg den første skildringa av eit sjakkspel i den norrøne litteraturen.
Fyra Bugg & en Coca Cola
Ettersom SVT ikkje fekk dra nytte av private føretak endra dei tittelen til «Boogaloo» då songen skulle delteke i Eurovision Song Contest. Tekstlinene i songen som var like tittelen vart endra til «Boogaloo dansa rock'n'rolla».
Oddmund
Bruken av namnet i Noreg
Namnet hadde ein topp på popularitetsbarometeret på 1930-talet.
1261
1261 (romartal MCCLXI)
Gurafjorden
På sørsida av fjorden ligg dei små øygruppene Innmyken og Håværet. Sør for desse igjen ligg Lyngværfjorden.
Garpegenitiv
Genitiv i norsk
Dette blir bruka i alle personar, kjønn og tal:
Dette fenomenet finn ein òg ofte i barnespråk i andre delar av landet:
Stor-Amman kommune
Stor-Amman kommune (arabisk أمانة عمان الكبرى) er ein kommune (amanah) i Amman guvernement i Jordan.
Kij
Bygningar
Granitthøgdene på øya er krona av den firesøyla Krosskatedralen, dedikert med Nikon til stades 4. september 1661. Dei monumentale proporsjonane er bevisst arkaiske, men den samla effekten er uvanleg luftig og lys for tradisjonell russisk arkitektur. Det var tidlegare tre kuplar, men berre den midterste er att. Andre bygningar frå perioden til Nikon er kapellet over brønnen (1661), den to etasjar høge Jomfrufødselskyrkja (1689), den stygt skadde Allehelgenskyrkja (1661) og diverse andre bygningar.
1264
1264 (romartal MCCLXIV)
Mannen med ljåen
I populærkultur
Handlinga i Harry Potter og dødstalismanene frå 2007, den siste boka i J.K. Rowling sin Harry Potter-serie, har handling rundt eit eventyr med namn «Historia om dei tre brørne», der døden møter tre trollmannsbrør og gir dei ein gåve kvar, i håp om å gjere krav på dei.
Symbian
Symbian er eit operativsystem for såkalla «smarte telefonar» (telefonar som inneheld funksjonar som liknar meir på dei du vil finne i datamaskinar). Dette systemet er brukt i telefonar av merket Nokia og Sony Ericsson. Systemet var utvikla av Psion men er no eigd av eit konsortium der Nokia er den største eigaren. Dei andre eigarane er Ericsson, Panasonic, Samsung, Siemens og Sony Ericsson. Systemet har god støtte for blant anna Java.
Neckar
Namnet Neckar kom via Nicarus og Neccarus frå det keltiske ordet Nikros, som tyder «vill elv» eller «ein vill kar». Sidan om lag 1100 vart det transportert tømmer frå Schwarzwald på elva, t.d. til Nederland og skipsverfta der. På 1800-talet vart dei tradisjonelle hestedrivne taubåtane erstatta av dampskip som nytta ei 155 km lang kjede til å dra seg oppover elva. Jernbanen gjorde det mogeleg å transportere tømmer til hamna i Heilbronn, og tømmerfløting vart derfor berre drive med i dei nedre delane av Neckar etter 1899. På grunn av 11 sluser kunne skip på opp til 1 500 tonn gå opp til Heilbronn i 1935. I 1968 vart dei siste 27 slusene ved Deizisau ferdigstilt, slik at Neckar vart framkommeleg for lasteskip 200 km oppover elva frå Mannheim til elvehamna i Plochingen, der elva Fils munnar ut.
Byar langs Neckar
Frå kjelda til munningen i Rhinen:
Termisk verkningsgrad
der Tn er den lågaste og Th er den høgaste temperaturen (uttrykt i Kelvin) i prosessen. Maksimalverkningsgraden avheng difor av temperaturendringa i systemet.
Musikkmagasinet Q
Q er eit britisk musikkmagasin som kjem ut ein gong i månaden. Det blei starta av Mark Ellen og David Hepworth i 1986 med inspirasjon frå Rolling Stone og med undertittelen «The modern guide to music and more», 'Den moderne vegvisaren til musikk og meir'. Magasinet inneheld ein stor meldingsdel der det vurderer nye musikkutgjevingar, gjenutgjevingar, samleplater og konsertar. Det melder også film, radio og fjernsyn.
Ellen Charlotte Wilsgaard
Ellen Charlotte Wilsgaard var fødd i Tønsberg og dreiv Ellen Charlottes danseskole i Majorstuhuset i Oslo i ei rekke år.
Ingunn
Ingunn (og skrive Ingun, sjeldan Inngunn eller Ingund) er kvinnenamn som kjem frå det norrøne namnet Ingunnr, samansett av gudenamnet Ing og -unn («elska»). Ingunn har namnedag 10. juni i Noreg.
Bendik
Bruk
Namnet Bendik er nesten berre brukt i Noreg, der det er kjend frå 1300-talet. Det blir mellom anna brukt i den mellomalderske riddarvisa «Bendik og Årolilja».
Şarkışla
Şarkışla er ein by i provinsen Sivas i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 20 000 innbyggjarar, medan distriktet har kring 40 000 innbyggjarar.
Preludium og fuge i a-moll, BWV 543
Verket er ikkje like kjend som andre orgelverk av Bach, men det vert likevel rekna som like bra som dei beste av dei.
Horats
Liv
Det var etter at Julius Cæsar var drepen, at Horats gjekk inn i hæren, der han tente under Marcus Junius Brutus. Han kjempa då som stabsoffiser, tribunus militum, i slaget ved Filippi. Ifølgje han sjølv, berga han seg frå å bli drepen i dette slaget ved å kaste skjoldet og springe derifrå. Då det vart erklært amnesti for dei som hadde stridd mot den sigerrike Octavian (sidan Augustus), vende Horats attende til Italia, men fann då at eigedomen åt familien hadde vorte konfiskert. Horats fekk då arbeid som scriba quaestorius, funksjonær for skattkammeret, som gjorde at han klarte seg bra økonomisk og gjorde det mogleg for han å halde fram med diktinga si.
Horats døydde i år 8 fvt., få dagar etter Maecenas.
Macerata
Macerata  er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Macerata i regionen Marche og har om lag 40 000 innbyggjarar.
1266
1266 (romartal MCCLXVI)
Ascoli Piceno
Historie
Ascoli vart grunnlagd av eit italisk folk (Piceni) fleire hundre år før Roma bygde den viktige romarvegen Via Salaria som forbandt Latium med saltproduksjonsområda ved kysten av Adriahavet. I 268 fvt. vart han ein civitas foederata, med formelt sjølvstende frå Roma. I 91 fvt. gjorde byen i lag med andre byar i Sentral-Italia opprør mot Roma, men i 89 fvt. vart han gjenerobra og øydelagd av Pompeius Strabo. Innbyggjarane fekk romersk borgarskap og følgde utviklinga og etter kvart fallet til Romarriket.
283 Emma
283 Emma er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 8. februar 1889 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Kvinnheradsdialekt
Indre skilnader
Ein del av det såkalla r-beltet strekkjer seg inn i Kvinnherad. Dette gjeld dei delane som høyrde til gamle Skånevik kommune, nemleg Åkra, Baugstranda, Utåker og Sandvoll. Her kan ein høyra fleirtalsformene gutar og jenter. I det meste av Kvinnherad elles seier ein guta og jente.
Nyare trekk
Talemålet mellom dei unge syner mange nye trekk. Innverknaden kjem helst frå nærliggjande bynære område. Trekk ved målet på Haugalandet synest å «driva med vinden» nordover. Bergensområdet har kanskje også ein viss innverknad. Dei fleste endringane fører til at dialektskilnadene i forhold til dei sentrale områda blir slipte bort. Slik sett er det snakk om ei regionalisering. Likevel held mange karakteristiske trekk ved kvinnheradsdialekten seg godt, som t.d. a- og o-endingane.
Presens av a-verb og verb med blanda bøying har fått e-ending mellom dei unge. Det heiter eg kaste, betale, meine (eldre seier: eg kasta, betala, meina). Sidan ein stor del av verba høyrer til desse gruppene, blir det eit svært markert trekk ved talemålet. Det er kjent frå Haugalandet, og truleg breier det seg derifrå og nordover i Sunnhordland. E-endinga er elles kjend frå Odda-dialekten og medverkar til å skilja mellom presens og preteritum av a-verb.
Kvinnheradsdialekten, norrønt og islandsk
Kvinnheradsdialekten, som sørvestlandsk i det heile, har mange drag til felles med norrønt. Det mest tydelege er kanskje a-infinitiven, som går direkte attende til nørrønt. Dei andre norske dialektane har ulike former for reduksjon av endevokalen i inifinitiv. Det vil seia at den er omforma til ein slapp e eller er heilt borte. I austlandske dialektar har a-en halde seg i jamvektsord, t.d. å væra, men er blitt til e i overvektsord, t.d. å kaste. Også på Færøyane og Island har dei halde på a-endigane i infinitiv.
Verkningsgrad
Verkningsgrad i ein fysisk prosess er tilhøvet mellom energi som kan nyttast og total energi:
Jeruslan
Byen Krasnyj Kut ligg langs Jeruslan.
Arve Helle
Arve Helle er ein norsk arbeidarpartipolitikar frå Dale i Fjaler kommune. Helle var ordførar i Fjaler frå 2003 til 2015. Før dette var han varaordførar frå 2002 til 2003. Han har òg vore leiar i Fjaler Arbeidarparti frå 1996.
Helle var politisk rådgjevar i Fiskeridepartementet i Regjeringa Stoltenberg I frå 3. april 2000 til 5. mars 2001.
Dikt
Dikt, også kalla poesi og lyrikk, er ein sjanger innanfor skjønnlitteraturen som har desse kjenneteikna:
Illyria
Illyria er ein historisk region og kongedøme vest på Balkanhalvøya ved Adriahavet. Området samsvarar stort sett til det som i dag er Dalmatia.
Fermo
Historie
Byen vart grunnlagd som den latinske kolonien Firmum Picenum i 264 fvt. og bestod av 6000 menneske. Dette skjedde etter at dei hadde erobra picentes og kolonien fungerte som eit lokale hovudkvarter for Den romerske republikken, som dei var trufaste mot. Han vart ein koloni med alle rettar etter slaget ved Filippi og der vegane til Pausulae, Urbs Salvia og Asculum møtter kvarandre. Som ein del av Pentapolis kom han på 700-talet inn under Kyrkjestaten og gjennomgjekk så omvekslingane med Grenseområdet Ancona. På 900-talet vart han hovudstad i Marchia Firenana. Under føregjengarane til Honorius III (1216-27) vart biskopane av byen fyrstbiskopar, først som grevar og seinare som fyrstar av Fermo.
Sentral-Hellas
Området høyrer i dag til periferiane Sentral-Hellas og Attikí i tillegg til periferieininga Etoloakarnanía i periferien Vest-Hellas.
Læstadianismen
Innhald
Dette var ein sentral tese i læra åt Læstadius. På den tida var det ikkje vanleg at andre enn prestane tilsa syndeforlating, og det vekte nok «andeleg harme» hjå mang ein prest. Men Læstadius var ikkje kjend for å følgje normer og reglar ukritisk — for han var det mykje viktigare å preike rett forkynning, slik Bibelen lærte.
Johan Raatamaa tok over som andeleg leiar av læstadianismen etter Læstadius. Etter Raatama er læstadianismen blitt splitta i fleire retningar; førstefødde, gammallæstadianarar, småførstefødte, dei nyvakte, lundbergianarane og lyngenretninga med sine to retningar; fundamentale og liberale.
Årsaker til migrasjon
Miljøendringar som årsak til migrasjon
I Afrika som er eit forholdsvis stabilt kontinent med lite naturkatastrofar har dette lite å seie for migrasjon. Men her har klimaendringar i Sahel-regionen som utløyste ei såkalla «forørkning» fått folk til å flytte til fuktigare område, altså ut-migrere. Heilt sidan midten av 1980-åra ser denne trenden ut til å ha snudd slik at det no pågår ei «avørkning» og familiar som flytta, reiser tilbake (Pierce 2002). Det skjer altså ein inn-migrasjon.
Den mest aktuelle samanhengen er likevel den mellom menneskeleg skapte miljøendringar og migrasjon. Korleis dette ofte heng saman kan illustrerast slik: inn-migrasjon → miljøendringar → ut-migrasjon
Dette var eit eksempel på «negative» menneskelege endringar som førte til ut-migrasjon, men endringar som ikkje nødvendigvis er negative kan også føre til eller stimulere migrasjon. Det mest nærliggjande eksemplet er byetablering og etablering av byggjefelt. I slike tilfelle (som til dømes Brasilia) blir ofte miljøet komplett omforma frå eit ruralt eller eit slags opphavleg landskap til eit urbant bebygd landskap. Om dette er negativt eller positivt vil oftast vere opp til augo som ser, å svare på. Eit anna litt sjeldnare eksempel kjem frå Elfenbeinskysten. Fairhead og Leach (1998) viser her at det ser ut til at ettersom bøndene i savanneområdet dyrkar jorda fylgjer skogen etter. Når skogen har vokse seg tett flyttar bøndene for å finne ny savanne som dei kan dyrka. Dette blir nok ikkje skikkeleg langdistanse migrasjon, men det viser korleis menneskelege miljøendringar som av dei fleste blir oppfatta som positive også kan føra til ut-migrasjon.
Blaise Compaoré
Blaise oppretta fleirpartisystem og heldt val i 1991, 1998 og 2005, men sigrane hans i desse vala var ikkje godtekne av opposisjonen fordi dei meinte han fuska med valsystemet.
Spellemannprisen 2008
Spellemannprisen 2008 vart delt ut i Oslo Spektrum i Oslo laurdag 24. januar 2009. Espen Lind vart kåra til Årets spellemann, Madcon vann den nyoppretta prisen «årets eksportpris», og «Take on Me» med a-ha fekk eingongsprisen «tidenes VG-listelåt». Det vart delt ut prisar i heile 27 klassar dette året, det høgaste nummeret på prisar som har vore delt ut under ei Spellemannutdeling. Nytt av året var tre prisar til opphavsmenn som vart delt ut i samband med TONO. Dei tre klassane er «årets samtidskomponist»,« årets populærkomponist» og «årets tekstforfatter».
Nominerte
Kvinneleg artist: Mannleg artist: Popgruppe: Elektronika: Samtidsmusikk: Rock: Blues: Country: Metal: Hip-hop: Folkemusikk/gammaldans: Danseorkester: Jazz: Klassisk musikk: Viser: Open klasse: Barneplater: Årets nykomar: Årets musikkvideo: Årets hit:
Preludium og fuge i Ess-dur, BWV 552
Verket vart publisert i Del III av Bachs Clavier-Übung (tyder «Klaverøving»), som først vart publisert i september 1739. Dette var den første store publikasjonen til Bach.
Jørgen Holte
Hausten 1975 vart Holte vald inn i Volda kommunestyre og representerte Senterpartiet i kommunestyret frå 1976 til 1983. Han var fylkesformann 1981-88 Møre og Romsdal Bondelag og 2. nestleiar 1988-93 i Norges Bondelag. Frå hausten 1993 var Holte stortingsrepresentant for Senterpartiet og Møre og Romsdal, medlem 1993–97 i Kyrkje-, utdannings- og forskningskomitéen. Han fekk ikkje fast stortingsplass den neste valperioden, men møtte på Tinget som vararepresentant så leng den fyrste Bondevik-regjeringa varde. Han var då 1997–2000 medlem i Finanskomitéen.
Obsjtsjij Syrt
Høgdene dannar vasskiljet mellom elvane Volga og Ural, og utgjer òg ein del av grensa mellom Europa og Asia. Mot aust når Obsjtsjij Syrt opp i høgder på over 500 moh.
Yinchuan
Klima
Yinchuan har eit temperert kontinentalt klima, med ein årleg gjennomsnittstemperatur på 8,5 grader Celsius. Gjennom eitt år har byen i snitt 200 millimeter nedbør, og 158 frostfrie dagar. Byen ligg utsett til for sandstormar, og temperaturane kan endra seg relativt kjapt.
Paul Hindemith
Komponisten
I tida etter den fyrste verdskrigen var Hindemith særs aktiv og vann eit rykte som allsidig utøvar, solistisk så vel som kammermusikalsk, som dirigent og som komponist. Sistnemnde er likevel ikkje like sjølvsagt som ein skulle tru. Han hadde studert kontrapunkt og komposisjon ved Hochs Konservatorium i Frankfurt frå 14-årsalderen, og var allereie tidleg ein komponist som hadde orden på komposisjonsverktya. Likevel kom ikkje hans personlege uttrykksmåte fram for fullt før inn på 1920-talet. Mange av verka han skreiv i tida før 1920-talet kunne provosere musikklivet i Tyskland; med «forbodne» tema med hint om seksualitet og sterke tekstar, og med mykje musikk som var dissonerande og pågåande.
Yttrium
Sambindingar
Yttriumoksid er den viktigaste sambindinga til yttrium.
15. mars
15. mars er den 74. dagen i den gregorianske kalenderen (75. under skotår). Det er 291 dagar att av året.
Videoteknologi
Analog videoteknologi
HD-MAC var eit europeisk analogt høgdefinisjonsformat som berre i lita utstrekning vart sett i drift før det vart forbigått av digital videoteknologi. HD-MAC var eit hybrid system som nytta analog koding av videoinformasjonen og digital koding av lydinformasjonen.
Evangeliet etter Johannes
Evangeliet etter Johannes (Johannesevangeliet) er ei bok som inngår i Det nye testamentet. Det forkortast Joh.. På originalspråket har evangeliet tittelen Κατά Ιωάννην, (gresk for etter Johannes).
1269
1269 (romartal MCCLXIX)
290 Bruna
290 Bruna er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. mars 1890 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Kriminallitteratur
Moderne krim
I 1866 gav franskmannen Émile Gaboriau ut L'affaire Lerouge som den fyrste lengre detektivromanen. Wilkie Collins sin The Moonstone frå 1868 blir framleis rekna som eit av hovudverka i sjangeren. Blant resten av kriminalforfattarane på 1800-talet har Arthur Conan Doyle ei viktig tyding som skaparen av privatdetektiven Sherlock Holmes og medhjelparen hans doktor Watson.
Podrinje
Historie
Mellom 1918 og 1922 var Podrinje eit distrikt med sete i Šabac som høyrte til Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar. Mellom 1922 og 1929 eksisterte Podrinje oblast i om lag same området med sete i Šabac. I 1929 var området ein del av provinsen Drina Banovina i Kongedømet Jugoslavia med hovudstad i Sarajevo. Drina Banovina inkluderte vestlege delar av dagens Serbia og austlege delar av dagens Bosnia-Hercegovina. Etter den andre verdskrigen, då aksemaktene okkuperte området, vart provinsen avskaffa og området vart delt mellom Den sjølvstendige staten Kroatia og Serbia.
I 1941 frigjorde jugolaviske partisanar store område frå tyskarane i Serbia. I dette området erklærte dei republikken Užice (Uzička Republika) med Užice som senter. Republikken vart kortvarig og tyskarane gjenerobra området like etter.
Potisje
Historie
Mellom 1702 og 1751, høyrte vestlege delar av Potisje (i regionen Bačka) til den habsburgske Militærgrensa langs Tisa-Mureş. Av byar i dette grenseområdet fann ein Bečej, Ada, Senta og Kanjiža (i dagens Serbia), Szeged (i dagens Ungarn), samt andre stader i Bačka, som Subotica, Sombor og Sentomaš (Srbobran). Etter at grenseområdet vart avskaffa i 1751, emigrerte mange serbarar til Russland. For å hindre dette oppretta styresmaktene i Habsburgmonarkiet det autonome Distriktet Potisje med sete i Bečej. District Potisje eksisterte frå 1751 til 1848.
Kilkís
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Meløy historielag
Kjelder
Laget sin nettstad
1272
1272 (romartal MCCLXXII)
Tsjir
Tsjir (russisk Чир) er ei elv i Rostov og Volgograd oblast i Russland og ei av sideelvane til Don frå høgre. Elva er 317 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Staving
Typologi
Arabisk kan analyserast på to vis. Det fyrste alternativet er å rekne med at alle opptakter og kodaer berre tillèt éin konsonant, med unnatak av ordfinal koda. Døme er مكتب mak.tab 'kontor' (med éin konsonant i kvar posisjon) og وقت waqt 'tid' (med to konsonantar i ordfinal koda). Det andre alternativet er å rekne arabisk til dei språka som berre tillèt éin konsonant i kvar posisjon, som fulfulde, og seie at den siste av to ordfinale konsonantar står utanfor stavinga: waq.t. Ein kallar ein slik konsonant som står utanfor stavinga for ekstrasyllabisk. Det finst òg dei som i staden for å rekne ein slik konsonant for ekstrasyllabisk reknar han som opptakt i ei fylgjande defekt staving.
Stavingsgrenser
Ein viktig føresetnad for den typologiske framstillinga ovanfor er at fleirstavingsord kan delast opp i ein sekvens av stavingar med ei grense mellom kvar staving, som når me seier at fulfulde-ordet fulfulde 'fulfulde' kan delast opp slik, der punktum markerer stavingsgrensene: ful.ful.de. I eit språk som fulfulde er ikkje dette problematisk, for me får ein einfeld og einskapleg analyse av språket dersom me føreset at det har to stavingstypar, ON og ONC, og at både opptakt og koda berre tillèt éin konsonant.
Bozrah
Botsra, Botzrah eller Bozrah (arabisk بصرة, hebraisk skrift בצרה) er ein bibelsk oldtidsby sør i det moderne Jordan. Dagens Bouseira ligg 20 km sør for Tafilah, mellom Tafilah (Tophel) og Shoubak.
Nederland
Geografi
To store elvar renn gjennom Nederland, Rhinen og Maas. Desse elvane forgreinar seg i Nederland og dannar eit særs komplisert system der dei forskjellige bielvane renn i hop, forgreinar seg vidare og renn inn i kvarandre igjen. I tillegg er det bygd kanalar mellom elvane. Waal er i dag den største greina av Rhinen, men tidlegare har andre elvar hatt denne rolla. Det meste av vatnet renn mot dei sørvestlege områda av Nederland, og her renn òg dei to store greinene Westerschelde og Oosterschelde til elva Schelde ut. Berre ei større grein av Rhinen, IJssel, renn nordover og ut i IJsselmeer.
Klima
Nederland er kjend for kanalane og vindmøllene sine, men landet er verken spesielt fuktig eller vindfullt. Det er hovudsakleg kystområda som har noko vind å snakke om, og dei kan om vinteren få storm når lågtrykka går inn over Nordsjøen. Dei indre områda har derimot lite vind, og i middel har Utrecht mindre vind enn Paris. Vinden merkar ein likevel mest om vinteren når temperaturane ligg like over frysepunktet. Den fuktige lufta gjer sitt til at det kjennest enno kaldare enn det er.
Historie
Republikken av dei sju sameinte Nederlanda voks til å bli ei av dei største maktene innan sjøfart og handel i det 17. hundreåret. Landet etablerte koloniar og handelsstasjonar over heile verda i denne perioden, som blir kalla den nederlandske gullalderen.
Kocher
Vasskvalitet og forureining
Det ligg fleire industristader i den øvre Kocherdalen og dårleg kloakkhandsamingsanlegg har ført til kraftig forureining av Kocher. I 1984 var Kocher den mest forureina elva rundt Stuttgart, men etter berre seks år med mottiltak var vasskvaliteten mykje betre og i dag vert Kocher rekna som berre ei moderat forureina elv. Det meste av brunfargen i Kocher kjem frå gjørme i vatnet, og tyder ikkje nødvendigvis på dårleg vasskvalitet.
Anare Nunataks
Anare Nunataks er ei gruppe hovudsakleg snødekte ryggar med eksponerte fjell med ei høgd opp mot 2035 moh, som ligg 16 nautiske mil sør for Stinear Nunataks i Mac. Robertson Land. Dei vart først vitja i november 1955 av ei gruppe frå Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) leia av John Béchervaise, og namnet er teken frå akronymet til ekspedisjonen.
Paratethys
Paleogeografisk utvikling
Grensa mellom epokane eosen og oligocen er kjenneteikna ved eit stort fakk i det globale (eustatisk) havnivået og ei brå avkjøling av det globale klimaet. Samstundes starta den alpine orogenesen, som skapte dei fleste fjellkjedene på det kontinentale Europa og mange andre fjellkjeder langs sørkanten av Eurasia. Kombinasjonen av fallande havnivå og tektonisk heving førte til at havet trekte seg tilbake, og det oppstod eit skilje mellom Tethys og Paratethys. Vassveg til Nordishavet (Turgaihavet), Nordsjøbassenget og Atlanterhavet (i form av sund nord for Karpatane), likka seg i tidleg oligocen. Det kan likevel ha vore andre sund som var opne mot desse hava.
Haddal
Haddal er ei bygd og ein tidlegare tettstad i Ulstein kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden ligg sørvest på Hareidlandet, ved Haddalsvika, ti kilometers køyring sørom Ulsteinvik.
Spesidalar
I 1875 vart spesidalaren avløyst av kronemynt, slik at det gjekk 4 kroner på ein daler.
ESO 550-2
Den eine galaksen i ESO 550-2 er større, og har fått den eine spiralarmen deformert grunna tidevasspåverknad frå den mindre galaksen. Sterk stjernedanning føregår i den deformerte spiralarmen og i ein ringstruktur rund kjernen til galaksen. Begge galaksane er omgjevne av gløden frå svakt skinande stjerner og interstellart materie som har blitt spreidd i rommet grunna gravitasjonspåverknaden frå ein tredje galakse i nærleiken.
Sør-Georgia
Øya er ein av dei viktigaste hekke- og yngleplassane i Antarktis. Mellom anna ynglar 2,5 millionar pelsselar og 300 000 sørleg elefantselar på øya, og 2,7 millionar par gulltoppingvinar og 400 000 par kongepingvinar hekkar der. Norske kvalfangarar introduserte reinsdyr på øya, og Sør-Georgia er med det den einaste staden i verda der ein kan sjå villrein saman med pingvinar.
3. april 1982 gjekk argentinske styrkar til åtak på øya og ho vart etter kort tid overgjeven. Den argentinske okkupasjonen vart avslutta 25. april same året.
Geografi
Sør-Georgia har med dei små omkringliggjande øyane ei flatevidd på 3 756 km², som er tilnærma like stort som Alta kommune og som utgjer 96 % av arealet til Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane (3 903 km²). Sjølve øya Sør-Georgia har ei flatevidd på 3 528 km². Øya er 170 km lang og frå 2 til 40 km brei. Øya har to fjellkjeder, Allardyce Range og Salvesen Range. Det høgaste fjellet er Mount Paget på 2 934 moh, som vart nådd for fyrste gong i 1964. I alt elleve fjelltoppar er høgare enn 2 000 meter. Fjellkjedene og den bratte sørkysten skjermar nordkysten for vind og lågtrykk som kjem frå Drakesundet i vest og Antarktis i sør. Nokre av øyane og holmane kring Sør-Georgia er Albatrossøya, Annenkovøya, Birdøya, Cooperøya, Pickersgilløyane, Welcome Islands og Willisøyane. I tillegg vert dei avsidesliggjande berga Shag Rocks (med Black Rock) og Clerke Rocks rekna som ein del av øygruppa. Store delar av kyststripa til øya er vanskeleg å kome i land på. Havdjupna rundt Sør-Georiga er på opptil 4 000 meter.
St Martin's i Scillyøyane
Det er to kyrkjer på St Martin's.
Sør-Georgia
Prince Olav Harbour
Prince Olav Harbour vart etablert av det sørafrikanske selskapet Southern Whaling & Sealing Co i 1911. Prince Olav Harbour ligg i ei bukt ved innsiglinga til Possession Bay, og var den nordlegaste landstasjonen på øya. Området der Prince Olav Harbour ligg, vart i 1907 vurdert av Tønsbergs Hvalfangeri, men dei valde i staden å skipe ein stasjon i Strømnesfjorden, sidan staden var for vêrhard. Fram til 1919 var Prince Olav Harbour hamn for flytande kokeri, og fyrst i 1919 var landstasjonen ferdigbygd. Same året vart staden seld til Unilever. Unilever selde staden vidare til Christian Salvesen & Co i 1934. Kvalfangsstasjonen var i drift fram til 1931 og han vart overdregen til britiske styresmakter i 1935. Men Christian Salvesen & Co fekk flytt hus og utstyr til Leith og Strømnes.
Ariadne
Den forlatne, sovande Ariadne er ofte blitt framstilt i kunst frå oldtida.
Sør-Georgia
Klima
Dagtemperaturen ved sjøen kjem vanlegvis ikkje over 2 °C om vinteren (august) og 10 °C om sumaren (januar). Minimumstemperaturen om vinteren er normalt -4 °C og kjem sjeldan under -10 °C. Lågaste målte temperatur er -19,4 °C i Grytviken. . Årleg nedbør er om lag 1 500 mm, og det meste kjem i form av sludd eller snø. Om sumaren er 75 % av øya er dekt av snø og is, og i sørvest ligg snøen permanent på 200 meter, i nordaust på 400 meter. Om vinteren er heile øya snødekt. Det er i alt meir enn 150 isbrear på øya, og av dei er Nordenskiöldbreen den største.
Sjøtemperaturen søkk til 0 °C i slutten av august og stig til 4 °C i byrjinga av april.
Ernest Shackleton
Ernest Shackleton ville at England igjen skulle verte polarnasjonen i verda etter at Robert Scott tapte kapplaupet til Sørpolen mot Roald Amundsen. Endurance-ekspedisjonen hans skulle krysse heile det antarktiske kontinentet på nesten 3 000 km frå Weddellhavet til Rosshavet. På veg ned til Weddellhavet nådde «Endurance» Grytviken 5. november 1914. Dei vart verande i fire veker, og fekk tilsendt materiale, brensel og hundar frå Hudson’s Bay Company. Dei drog frå Grytviken 5. desember.
Den andre verdskrigen
Kvalen vart ei ettertrakta vare under den andre verdskrigen, både på grunn av oljen og at delar av kvalen kunne bli brukt til å lage eksplosiv. Dei fleste av dei britiske og norske fabrikkskipa og kvalfangstskutene vart øydelagde av tyske krigsskip som opererte i antarktiske farvatn. Mange av dei attverande kvalfangstfartya vart rekvirerte til å tenestegjere – mellom anna som minesveiparar – under alliert kommando. Under krigen var det berre verksemd i Grytviken og Leith Harbour, i Grytviken heile krigstida, men i Leith Harbour berre i sesongane 1940/1941 og 1942/1943.
Etterkrigstida
I 1963 vart dei to siste attverande landstasjonane, Grytviken og Leith Harbour overtekne av japanske verksemder. I 1965 opphøyrde all kvalfangst frå Sør-Georgia. Frå 1904 til 1965 vart 175 000 kvalar slakta og kokte på Sør-Georgia, mot 1,5 millionar for heile Antarktis (1904–1978).
Religion
Carl Anton Larsen kosta i dei fyrste åra òg drifta av kyrkja. So var det ein periode utan fast prest, fram til kvalfangstføretaka starta eit spleiselag i 1925. I ein lang periode var kyrkja utan fast prest, og i 1928 tok Den norske Sjømannsmisjonen over drifta. Tre år seinare kom kvalfangstnæringa i ei økonomisk krise, og heile prestegjerninga på øya vart avvikla. Kyrkja var sporadisk i bruk av kvalfangarar fram til 1960-åra. På 1950-talet vart det skipa ei diakonteneste, og langfredag 1960 vart den siste offisielle norske gudstenesta halden i Grytviken kyrkje.
Postvesen
Det fyrste postkontoret på Sør-Georgia opna i Grytviken 22. desember 1909, fem år etter skipinga av landstasjonen. Fram til 1944 vart frimerke frå Falklandsøyane nytta, men med eige stempel.
Benedikt
I 2009 var det 22 norske menn som hadde Bendedikt som første førenamnet. Kortformene Bendik og Bent er langt meir utbreidde.
Kjelder
Benedict
Annapurna I
Klatrehistorikk
Maurice Herzog og Louis Lachenal, deltakarar på ein fransk ekspedisjon var 3. juni 1950 dei første til å klatre Annapurna I. Dette var den første klatringa av eit fjell over. Det opphavlege målet for ekspedisjonen var Dhaulagiri, men dei valde til slutt Annapurna fordi foten av fjellet var lettare tilgjengeleg.
1275
1275 (romartal MCCLXXV)
Enz
Enz er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Neckar frå venstre med ei lengd på 112 km.
Paradis
Ordsoge
På semittiske språk finst ordet som pardesu på akkadisk, firdaws (فردوس) på arabisk, pardaysa (ܦܪܕܝܣܐ) på arameisk og pardes på hebraisk.
Thesevs
Hjå faren møtte han trollkvinna Medeia, som prøvde å drepa Thesevs, men han blei gjenkjend av faren i tide og redda. Deretter drog Thesevs til Kreta og drap uhyret Minotauros i labyrinten der etter at han hadde vunne kjærleiken til kong Minos si dotter Ariadne.
Eidsborg stavkyrkje
Eidsborg stavkyrkje er særmerkt ved at også hjørnestavane og veggene på svalgangane er spontekte. Det andre særmerket med Eidsborg-kyrkja er kultusen knytt til ein helgenfigur forestillande St. Nicolaus, eller Nikuls som han heitte i Eidsborg.
Eikanger-Bjørsvik Musikklag
Konsertar
EBML har ofte samarbeid med ulike norske og internasjonale solistar. Nokre av desse er Ole Edvard Antonsen, Bjørn Tomren, Lydia Hoen Tjore, Rita Eriksen, Rune Larsen, Mathea-Mari, Håkon Hardenberger, Marius Hesby, Jan Magne Førde og Tine Thing Helseth.
Plateinnspelingar
I 2020 og 2022 var EBML med på Noteservice sine demoinnspelingar. Her spelte korpset inn brassbandstykkene frå den komande haustens korpskatalog, medan Sjøforsvarets Musikkorps spelte janitsjarstykkene.
Venus frå Willendorf
Figuren er ikkje meint å vera ei realistisk skildring, men snarare ei idealisering av ei særs fruktbar kvinne. Difor har ho forstørra mage, bryst og vulva, medan armane er små og folda over brysta. Fjeset er skjult av noko som kan vera fletter, auge eller eit slags hovudplagg.
Waraoar
Waraoar (båtfolk) er eit urfolk med territorium i austre Venezuela og vestre Guyana. Waroa, guarauno, guarao og warrau er andre stavemåtar for warao. Dei sentrale busetnadene for waraoane ligg i Orinocodeltaet med eit mindretal i naboområda i Guyana og Surinam. Etter ei folketeljing i 2001 finst det 36 000 waraoar, fleirtalet av dei nyttar eit agglutinativt språk, også det kalla warao.
Tradisjonelt levevis
Bongo er nemninga på ein type kano som tar opp til ca. 50 menneske. Framstilling av ein bongo kan vere ein strevsam prosess som startar med at folk ser etter store tre som kan passe. Når den gamle bongoen er nær utsliten søkjer familieleiarane i lokalsamfunnet å nå fram til semje om kva for eit tre som passar best til den nye bongoen. På starten av den tørre årstida drep dei det utvalde treet og så ventar dei til slutten på den tørre sesongen til dei kuttar ned treet. Tilverkinga skjer ved at trestammen vert hula ut, med hjelp av brenning og tradisjonelt med bruk av verktøy av stein eller skjel.
Den første kontakten med europearar
Eit år etter at Kristoffer Kolumbus kom til kysten av Venezuela seglte Alonso de Ojeda gjennom deltaet og oppover Orinoco. Slik trefte waraoane i Orinocodeltaet europearane. I deltaet såg Ojeda waraohusa bygd på pålar over vassflata. Ein liknande arkitektur var skildra lengre vest i Sinamaica, der vart byggeskikken samanlikna med den i Venezia med sine vidgjetne kanalar mellom bygningar. Skildringa skal ha gjeve opphav til namnet for heile landet: Litle Venezia eller Venezuela.
295 Theresia
295 Theresia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 17. august 1890 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Peréa i Thessaloníki
Peréa (gresk Περαία), òg skrive Peraia, er ein forstad til Thessaloníki i Sentral-Makedonía i Hellas. Han er hovudsete i kommunen Thermaikós.
Anarkisme
Staten og kapitalismen
''«Et moderne storkapitalistisk selskap adskiller sig hverken i sin opbygning, sitt vesen, i sine mål, i sine arbeidsmetoder eller i sine problemer nevneverdig fra en stat. Den eneste synlige forskjell er at et storkapitalistisk selskap som oftest er bedre organisert og blir ledet fornuftigere og dyktigere enn en stat.»'' (Alarm, nr. 22 1937. «Et sant ord» av B. Traven)
1970-talet
FAFS gjekk i oppløysning på nyåret 1976, kort tid etter at Folkebladet gjekk inn. Årsaka var i hovudsak strid om marxismen. I oktober same år vart RAF nedlagt.
Borkenes
Frå Borkenes går Riksveg 849 tre km vestover til Gåra, der han møter Riksveg 83 (Langvassbukt - Tjeldsund bru). Frå 2010 kom det brusamband mellom fastlandet og Kvæøya, og det tidlegare ferjesambandet til Borkenes er lagt ned.
Andoma
Elva frys til i november og vert isfri att i april. Trass i at elva ikkje kan nyttast til skipsfart vert ho nytta til tømmerfløyting.
Jupitermånen Metis
Metis er ein av månane til Jupiter. Han vart oppdaga 4. mars 1979 av det vitskaplege laget bak Voyager-sondane.
Hans Brattskar
Hans Brattskar er utdanna siviløkonom og statsvitar i USA. Han har arbeidd i norsk utanriksteneste sidan 1986. Frå 1993 til 1998 hadde han leiarstillingar ved sekretariata til bistandsministeren og seinare utviklingsministeren. Brattskar var ministerråd ved SN-delegasjonen i New York frå 1998 til 2003, og var frå 2003 til 2007 norsk ambassadør]] på Sri Lanka. I 2008 blei han tilsett som leiar for den norske regjeringa sitt klima- og regnskogprosjekt.
Eastern Isles
Øyane i gruppa er:
<!--
Jacob Zuma
I motsetnad til den dåverande presidenten i Sør-Afrika, Thabo Mbeki som Zuma slo i kampen om å bli leiar for ANC, har Zuma hatt ei kritisk haldning til situasjonen i nabolandet Zimbabwe.
Eastern Isles
Great Innisvouls and Little Innisvouls
Great Innisvouls (Enys Vols Meur, great wether island), has a small area of maritime grassland and bracken, and Little Innisvouls (Enys Vols Bian, little wether island) has strandline plant species. Both have breeding seabirds and the Scilly shrew has been recorded on Great Innisvouls. Gurney reported twelve pairs of shag with egg and one pair with young on Great Iinnisvouls on 12 May 1887.
Manitoba
Ei større gruppe islendingar utvandra til Manitoba på slutten av 1800-talet, og det finst framleis folk som talar islandsk der. På Island blir desse referert til som vesturíslendingar (vestislendingar).
Riksetrane
Utbreiing og utsjånad
Riksetraner får ei kroppslengd på ca. 66 cm med eit vengespenn på ca. 102 cm og ei vekt på ca 1,1 kg. Fjørdrakta er mørkbrun med ein olivenfarga glans. Fjøra på det meste av kroppen utanom bakparten har kvite flekker, noko som gjer at kroppen ser stripete ut og hovudet og halsen tilsynelatande lys grå. Dei kvite teikningane er litt mindre iaugefallande hos første års fuglar. Vengene er breie og avrunda, og halen er kort. Dei vert ofte forveksla med unge kvitibisar.
Eastern Isles
Ragged Island
Ragged Island has two unexpected plants; Chilean hard-fern (Blechnum cordatum) and borage (Borago officinalis). It is not known how they got there, neither species was recorded by Lousley in his 1971 Flora, although spores from ferns can be blown some distance; Chilean hard-fern was recorded in Higher Town, St Martin's in 1936. Other species recorded include thrift, scurvy grass, hastate orache and sea beet.
Srem
Srem (serbisk Срем; kroatisk Srijem; ungarsk Szerémség; latinsk Syrmia) er eit frodig område på Den pannoniske sletta i Europa, mellom elvane Donau og Sava. Området er delt mellom Serbia i aust og Kroatia i vest.
Anders Buen
Buen var i desse åra ein sterk motstandar av den radikale fløya i Arbeidarpartiet som var leidd av Martin Tranmæl. Buen var ein klart reformistisk sosialist. Han støtta Gunnar Knudsen si Venstre-regjering mot Høgre, mellom anna under striden om rettskrivingsreforma av 1917.
Tresco
Øya vart tidlegare kalla Trescaw og vart skildra som 'St. Nicholas' av ein abbed i 1193.
Vozjegaelva
Vozjega spring ut frå Verkhnevazjskojhøgda, som ligg nord i Vologda. Elva renn hovudsakleg vestover og følgjer eit svingete elvefar. Breidda er hovudsakleg skogkledd og området som elva renn gjennom er tynt folkesett.
Tresco
Sidan 2001 har det vorte halde eit maratonløp på øya, der ein spring 7,5 gongar rundt øya. .
Ángistro
Ángistro (gresk Άγκιστρο) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Ángistro inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sindikí.
Olav Bruvik
Verv
Offentlege verv:
Vest-Sahara
Vest-Sahara er eit omstridd område vest i Afrika. Størsteparten av området er okkupert av Marokko, medan rundt ein fjerdele av området er kontrollert av frigjeringsrørsla Front Polisario. Polisario gjer krav på heile landet som Den saharawiske arabiske demokratiske republikken (SADR). Vest-Sahara er delt av ein 2700 km lang mur eller barriere som Marokko har bygd gjennom heile landet.
Historie
Som ein del av våpenkvileavtala, vart ein einige om å halda ei folkeavstemming i 1992 der innbyggjarane i landet skulle få avgjera om dei ynskte at området skulle bli sjølvstendig, eller innlemmast i Marokko. Trass i at partane er blitt einige om at ei avstemming skal haldast, har Marokko til no nekta for at ho skal finne stad. SN-styrken MINURSO har ansvaret for å gjennomføre denne folkeavstemminga.
Politikk
Vest-Sahara er i dag folkerettsleg omstridt. Både Marokko og Den saharawiske arabiske demokratiske republikken (SADR), leidd av frigjeringsrørsla Polisario, gjer krav på området. Ettersom området aldri vart sjølvstendig etter spansk koloniherredøme, blir Vest-Sahara i dag sett på som Afrika sitt siste uløyste kolonispørsmål i SN.
SN definerte i 1963 Vest-Sahara som eit ikkje-sjølvstyrt område med Spania som administrator. Systemet med ikkje-sjølvstyrte område vart etablert gjennom artiklane 73 og 74 i SN-pakta for å regulere forholda for territorium som ikkje hadde oppnådd sjølvstende, slik som koloniar og protektorat av ulike slag. SN har sidan fasthalde at området er eit ikkje-sjølvstyrt område. Gjennom SN-operasjonen MINURSO har SN sidan 1991 arbeidd for at det vert gjennomført ei folkeavstemming i Vest-Sahara for å avgjere spørsmålet om sjølvstende.
Økonomi
Saharawiane er tradisjonelt nomadiske. Dei som lever i flyktningeleirane i Algerie er avhengige av internasjonal bistand, ettersom området der leirane er ligg i udyrkbare område av Sahara-ørkenen.
My Child: Lebensborn
Utvikling
Spelet vart gitt ut på engelsk på Frigjeringsdagen 2018, den 8. mai, og i august 2018 vart det presentert på tysk og norsk i samanheng med den tyske spelmessa Gamescom i Köln. September 2018 vart det også tilgjengeleg på japansk.
Tafilah
Historie
I 1984 oppdaga ei gruppe arkeologar frå University of Arizona steinreiskap dei estiemrte var 90 000 år gamle i grotter i Ain Defla og Hessa.
Vytegraelva
Byen Vytegra ligg ved elva.
Gapøya
Det finst spor etter eldre busetnad i den småkuperte sørenden av øya. Utmarka med lyngheier og myrer dekker størstedelen av øya som for det meste består av ein kolle med svaberg rundt.
I liene på dei lågare delane på Gapøya veks bjørkeskog som stort sett er småvaksen. På toppen av øya og i delar av dei lågare partika dominerer lyngmarka.
Pesaro
Pesaro er ein by ved Adriahavet i Italia. Han er hovudstad i provinsen Pesaro og Urbino i regionen Marche og har om lag 90 000 innbyggjarar.
Alf Martinsen
Perioden 1947–50 og 1952/53-sesongen var Martinsen trenar i Lillestrøm SK.
Handball-EM 2020 for kvinner
Gruppe I
---
Marxist Forlag
Marxist Forlag er eit norsk forlag som vart skipa i 2007 som aksjeselskap. Det gav ut den fyrste boka so same året.
Nordkisa
Nordkisa er ein tettstad i Ullensaker kommune i Viken. Tettstaden har.
Thérmi
Thérmi (gresk Θέρμη) er ein kommune i dei sørlege forstadane til Thessaloníki i Sentral-Makedonía i Hellas. Han høyrer til periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía.
Buddha
Nokre hindutradisjonar reknar Buddha som den niande avataren av guden Visjnu.
Jupitermånen Thebe
I lag med tre andre månar går Thebe i bane innanfor banen til Io. Han er den nest største av desse.
Game Boy Player
Eininga har same djupn og breidd som sjølve GameCube-konsollen, men er berre 3 cm høg. På framsida av eininga er ein utgang for å putta inn Game Boy-kassettar, og tre utgangar for linkkablar der fleire Game Boy-einingar kan bli kopla til for fleirspelar-modus.
Algarheim
I 2007 budde det 378 personar på Algarheim.
Gunnstein Akselberg
Gunnstein Akselberg er ein norsk namnegranskar og professor i nordisk språkvitskap ved Universitetet i Bergen.
Murg
Murg er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 96 km. Ho har sitt utspring i Obertal i Schwarzwald, ein del av Baiersbronn, der elvane Rechtmurg (Høgre Murg) og Rotmurg (Raude Murg), begge med utspring i Schliffkopf i byen Baiersbronn, renn i hop. Elva renn gjennom Baiersbronn, Forbach, Gernsbach og Gaggenau før ho munnar ut i Rhinen ved Rastatt. Munningen vart flytta 1,5 km vestover etter at ho vart retta opp av ingeniøren Johann Gottfried Tulla.
Ruwaished
Demografi
I folketeljinga i 2004 hadde Ruwaished eit folketal på 12 098.
Sanktpetersfisk
Sanktpetersfisk (Zeus faber) er ein fisk i sanktpetersfiskfamilien. Arten er særs vidt utbreidd, frå Australia og New Zealand i sør til Nordsjøen i nord. I nyare tid har arten òg teke til å verte vanlegare i norske farvatn.
Đavolja Varoš
Kjelder under pyramidane har høgt mineralinnhald. Det er to kjelder: Đavolja voda («Djevelvatnet») med ekstremt surt vatn (pH 1,5) og høgt mineralinnhald (15 gram per liter vatn) og Crveno vrelo («Raudbrønnen»).
Acher
Acher er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 40 km. Ho har sitt utspring i Schwarzwald nær toppen av Schliffkopf i ei høgd på over 1 000 meter over havet, over Ottenhöfen. Elva renn mot Rhinen mellom elvane Rench i sør og Oos i nord, gjennom Acherdalen før ho renn ut på den øvre Rhinsletta nær Achern. Ho munnar ut i Rhinen nær Lichtenau.
Aamot-statuetten
Aamot-statuetten er ein filmpris som vert utdelt av Film&Kino (tidlegare Kommunale Kinematografers Landsforbund) for god innsats innan norsk filmproduksjon. Prisen er oppkalla etter Kristoffer Aamot (1889—1955).
Kinzig
Kinzig er namnet på to elvar sør i Tyskland:
Kjeglesektor
der
Gunder Aas
Gunder Aas var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Han var amtmann i Stavanger amt 1833–53.
Sucre
Historie
Sucre blei grunnlagd 30. november 1538 som Ciudad de la Plata de la Nueva Toledo av Pedro de Anzures. Byen blei kjend som La Plata, men blei omdøypt i 1839 til ære for revolusjonsleiaren Antonio José de Sucre. Historisk har han òg vore kjend som Charcas og Chuquisaca, noko som har gjeve han tilnamnet "la Ciudad de Cuatro Nombres", 'firenamnsbyen'. På grunn av dei mange kvitkalka husa i sentrum er han òg omtala som "la ciudad blanca", 'den kvite byen'.
Kultur
Arkitekturen i Sucre er prega av den spanske kolonitida. Dei smale vegane i eit nettverk i bykjernen og dei mange praktfulle husa, kyrkjene og klostera i byen ber minne om den andalusiske kulturen som forma han. Sucre er fortsatt hovudbyen for den katolske kyrkja i Bolivia, og medlemmer av religiøse ordenar i tradisjonelle drakter er vanlege å sjå i gata.
Campobasso
Historie
Frå 1330 til 1745 vart byen styrt av Monforte-Gambatesa-familien, som bygde borga og fekk løyve til å prege eigne myntar. Seinare vart han styrt av familiane Di Capua, Gonzaga, Vitagliano, Carafa og Romano.
I 1763 forlet innbyggjarane gamlebyen og slo seg ned lenger nede i dalen. Den noverande byen vart utvia i 1814 av kongen av Napoli Joachim Murat, ogg ligg på Campo Basso («Den nedre sletta»).
Gorilla
Utsjånad og kjenneteikn
Gorillaer går på beina og armane, og stør seg på knokane.
Ernæring
Gorillaer et i hovudsak plantar, men nokre insekt. Dei et røter, veden, blada, blomane og av og til frukta. Ender og gong et dei si eiga avføring. Kvifor dei gjer det er ikkje visst, men ein mogleg grunn er å halda på viktige næringsstoff. Låglandsartane et meir frukt, høglandsartane et meir blad og ved.
Forplanting
Hoa er som regel paringsklår når ho er mellom 9 og 11 år. Kullet er på 1. Drekta varer i om lag 9 månader, og det går ca. 3-5 år mellom kvar unge. Hoa er paringsklår om lag 3 dagar i ein syklus, og syklusen varer ca. 28 dagar.
Snaps
Liknande ord
På dansk viser ordet «snaps» helst til brennevin laga av korn eller potet (akevitt).
CZ 50
CZ 50, kjend au som Vz 50 (modell 50), er ein tsjekkisk halvautomatisk pistol.
Greåker Idrettsforening
Tidlegare dreiv Greåker IF med idrettane bandy, bryting, friidrett, handball og skiidrett.
Bygland kyrkjebygd
På Bygland ligg Bygland oppvekstsenter, Byglandshallen, KVS Bygland (privat vidaregåande skule), barne- og ungdomsskule, Bygland museum, Glashytta i Setesdal, Byglandsheimen (alders- og sjukeheim), Bygland folkebibliotek, bensinstasjon og butikkar. Sentralt i bygda står Bygland kyrkje, ei krosskyrkje frå 1838.
Herbie Lovelle
Onkelen til Lovelle var trommeslagaren Arthur Herbert. Lovelle byrja karrieren sin med Hot Lips Page seint i 1940-åra, og såelte i 1950-åra med saksofonisten Hal Singer, Johnny Moore's Three Blazers og pianisten Earl Hines. Gjennom både Lucky Thompson og Jimmy Rushing i Count Basie's Orchestra, vart han fast trommeslagar i Savoy Ballroom i New York City i det meste av 1950-åra. Han turnerte med tenorsaksofonisten Arnett Cobb og pianisten Teddy Wilson i 1954.
Homo erectus
Homo erectus ('det oppreiste mennesket') er ein menneskeape i slekta Homo som levde for rundt 1-2 millionar sidan. Arten oppstod i Afrika og spreidde seg heilt til Kina og Java (i Indonesia). Homo erectus blir anten rekna som ein direkte stamart til det moderne mennesket, eller som ein separat art som levde samstundes som ein annan direkte stamart og Homo neanderthalensis.
Hinterrhein
Hinterrhein (Bakre Rhinen) er ei av to kjeldeelvar til Rhinen i kantonen Graubünden i Sveits, som renn frå landsbyen Hinterrhein nær San Bernardino-passet gjennom Rheinwalddalen til kløfta Roflaschlucht. I denne kløfta mottar ho den like store Averser Rhinen, som kjem frå Aversdalen i Italia. Etter Roflaschlucht vidar dalen seg ut og vert kalla Schams. Hinterrhein når så Andeer, før ho passerer ei ny kløft, Viamala like før Thusis. Ei anna sideelv, med noko større vassføring, munnar ut i Hinterrhein som Albula, og kjem frå Albulapasset via eit dalsystem som ofte berre vert kalla Davos. Etter å ha runne til Rothenbrunnen gjennom dalen Domleschg renn elva over flodsletta Isla Bella nær Rhäzüns, før ho renn saman med Vorderrhein ved Reichenau.
Kobozja
Kobozja (russisk Кобожа) er ei elv i Novgorod og Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Mologa frå venstre i nedslagsfeltet til Volga. Elva er 184 km lang og har eit nedslagsfelt på. Middelvassføringa hennar er 19,5 m³/s.
Hakke
Hakke (av lågtysk hack(e)) er ein er ein landbruks- og anleggsreiskap som vert nytta for å løysa opp jord og sand, fjerna stein og røter, og liknande arbeid. Reiskapen er laga av stål og har treskaft.
Hieronymus Heyerdahl
Hieronymus Heyerdahl var ein norsk prest og stortingsmann.