cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ølen Betong Gruppen
Soga
Selskapet Ølen Betong AS vart etablert i 1974. Seinare er det skipa fleire selskap i gruppa, som òg har kjøpt opp andre verksemder. I 2018 hadde gruppa ein omsetnad på ca. 1,8 milliardar kroner, i hovudsak innan betong og transport. Gruppa sysselsette då ca. 450 personer fordelt på selskapa Ølen Betong AS, Ølen Betong Transport AS, Ribe Betong AS, Ribes Betongpumping AS, Sandnes & Jærbetong AS, S&J Transport AS, Kirkenes Ferdigbetong AS, Ølen Betong Murmansk AS (som har dotterselskap med fabrikk i Russland), Haugaland Containerservice AS, FixProfil AS, NOR Aggregates AS og Forsand Sandkompani AS. Saman disponerte desse bedriftene 250 tunge køyrety, 30 betongblandeverk for leveransar av ferdigbetong til prosjekt i heile Noreg og i Barentsregionen, 3 elementfabrikkar og fabrikk for ig-røyrsystem (VA), mur og markbetong. Utover dei etablerte fabrikkane i Finnmark og Murmansk-regionen, og fleire mobile ferdigbetongfabrikkar, finst nå eit stort tal stasjonære produksjonsanlegg i sør og vest, frå Bergen til Arendal.
Bakkekløver
Utsjånad
Bakkekløveren har grov jordstengel og stive mjukhåra stenglar. Han veks oppreist og vert om lag 25 cm høg. Blada er tettnerva, snaue på oversida og silkehåra på undersida. Planten har eit rundt blomsterhovud med gulkvite blomstrar.
Utbreiing
I Noreg veks bakkekløveren berre naturleg ein stad, på Hovedøya i Oslo. Dei kalkhaldige skiferberga på Hovedøya er ein nordvestleg utpost for denne arten, som elles høyrer heime på steppene i Mellom- og Sør-Europa, Kaukasus og i  Iran. Bakkekløver finst òg nokre stader søraust i Sverige. I nyare tid er han innført til Eidanger.
Kippel
Kippel er ein kommune i distriktet Vest-Raron i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1376 meter over havet.
Farrés
Farrés (gresk Φαρρές) er ein tidlegare kommune i periferieininga Akhaía i Vest-Hellas i Hellas. Farrés inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Erýmanthos.
Norsjø
Norsjø utgjer ein sentral del av Telemarkskanalen ved at han går frå Bandak-Norsjøkanalen, òg kalla Bandakkanalen, til Norsjø-Skienkanalen.
Elvar i Frankrike
Dette er ei liste over elvar som renn i eller innom Frankrike. Elvane er gruppert etter hav. Elva som renn ut i havet er sortert langs kysten. Elvar som munnar ut i andre elvar er ført opp under elvane dei er sideelvar til. Nokre elvar (t.d. Sûre) renn ikkje gjennom Frankrike, men er nemnd fordi sideelvane deira gjer det. Desse er ført opp i kursiv.
Niedergesteln
Niedergesteln er ein kommune i distriktet Vest-Raron i kantonen Valais i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 639 meter over havet.
Dynamite av Ike & Tina Turner
Dynamite! er det andre studioalbumet til duoen Ike & Tina Turner på Sue Records, gjeve ut i 1963.
Langhalekoel
Skildring
Storleiken av bestanden er ikkje kjent, han reknast ikkje som trua, men er trudd å vere minkande.
Dette er ein gaukeart med uklåre taksonomiske relasjonar, etter Clementslista er han medlem av slekta Eudynamys.
Vest-Finnmark reinbeiteområde
Om lag halvparten av distrikta innanfor Vest-Finnmark reinbeiteområde har sommarbeite i Troms fylke. Dei brukar fellesbeita i Kautokeino om våren, sommaren og hausten.
It's Gonna Work Out Fine av Ike & Tina Turner
It's Gonna Work Out Fine er det fjerde studioalbumet gjeven ut av Ike & Tina Turner på Sue Records og det femte knytt til Ike & Tina-prosektet (som omfattar eit instrumentalt album, Dance with Ike & Tina Turner & The Kings of Rhythm). Det er kjend for tittelsporet, som òg vart gjeven ut på albumet Dynamite! album. Duoen forlet Sue Records i 1964 på leit etter betre avtalar. Albumet inneheld òg den første teksten som Tina Turner skreiv, «Tinaroo». På omslaget kan ein sjå ein ung Tina Turner aleine, utan partneren sin.
Bronsegauk
Utbreiing
I Aust-Australia er bronsegauken er ein sommarvitjar i området frå Cape York-halvøya lengst nord i Queensland sør til Eyre Peninsula og Kangaroo Island i Sør-Australia og finst òg på Tasmania. I Vest-Australia hekkar dei frå Carnarvon i nord sørover langs kysten og austover til Esperance. Desse overvintrar på Dei små Sundaøyane og Ny-Guinea.
Trond Andersen
Klubbspel
Andersen spela frå 1992 til -94 for Clausenengen i heimbyen, der han mellom andre var lagkamerat med Ole Gunnar Solskjær. Før 1995-sesongen gjekk både Andersen og Solskjær over til Molde, der begge spelarane same sesongen var med på å vinne sølv i serien. Seinare, 1998 og 1999, vann Andersen nye seriesølv med Molde FK.
Livssynshumanisme
Feiringar
IHEU feirar blant anna Verdshumanistdagen 21. juni, Darwindagen 12. februar og Menneskerettsdagen 10. desember.
Kamp for likestilling av truer og livssyn
I visse område av verda er humanismen i særleg sterk konflikt med religiøs fundamentalisme. Særleg når det gjeld spørsmålet om skilje mellom religion og stat.
Bad Mitterndorf
Bad Mitterndorf husar eit internasjonalt kjent spasenter og termalbad, eit utandørs symjebasseng, samt andre helsefasiliteter og kaféar. Byen er òg kjent for sin skiflygingsbakke.
Statens reindriftsforvaltning
1. juli 2014 blei Statens reindriftsforvaltning slått saman med Statens landbruksforvaltning til Landbruksdirektoratet.
I Noreg skal det vere om omkring 200.000 tamrein. Samisk tamreindrift vert drive i dei samiske områda i Noreg. Frå 1.1.2014 forvalta Landbruksdepartementet reindrifta i Noreg gjennom fylkesmannen.
Frederik Løvenskiold
1832-62 var Løvenskiold postmeister i Christiania. Han døydde i hovudstaden i 1869.
Dugong
Leveområde
mini|venstre|Dugong med kalv
Nisser
Hovudtilløpet kjem via «Straumen» frå Vråvatn, medan utløpet skjer via Nisseråna, som ved Haugsjåsund går saman med Fyresdalsåna og blir til Nidelva, som møter havet ved Arendal. Systemet er ein del av Arendalsvassdraget.
Klaus Rifbjerg
Bakgrunnsstoff
Danmarks Radios forfattarside
Nordland reinbeiteområde
Nordland reinbeiteområde grensar til Troms reinbeiteområde og Nord-Trøndelag reinbeiteområde.
Rasmus R. Aarflot
Aarflot var 1. varamann til Stortinget perioden 1862-64 for Romsdals amt. Sesjonen 1862-63 møtte han frå 22.10.1862 i staden for Jørgen Olafsen, medlem av justiskomite nr 2. Åra 1871-73 var han 5. representant frå valkrinsen, medlem av personalkomiteen. Ved ei rekke valting vart han kåra til 1.-3.-varamannsplass. Fyrste varamannsplass hadde han for 1865-67, 1868-70 og 1880-82.
Oberstdorf
Oberstdorf er ein kommune (tysk:Markt) i Oberallgäu i Bayern i Tyskland. Kommunen ligg i dei bayerske Alpane og grensar i sør til Austerrike. Obertsdorf kommune omfattar omfattar 229,9 km² og hyser 9 649 ibuarar (2021). Småbyen Oberstdorf ligg 813 meter over havet.
Hái!
Hái! vart rosa av kritikarane for den «engelsk-japansk venleiken» då det kom ut i 2003.
Utgjeving og alternative versjonar
Albumet kom ut på både dobbel-LP og CD. I starten vart det òg gjeve ut to lengre CD-utgåver. Den eine kom med ein bonus-DVD med videoklipp filma av Budgie og Siouxsie i Japan, i tillegg til videoen til «2nd Floor», og den andre var ein bonus CD med ein instrumentalversjon av albumet. Ei tredje utgåve kalla ''Hái! (Nama)'', inneheld den uredigerte trommeinnspelinga i Tokyo, og kom ut i juli 2004 på heimesida til bandet. ''Hái! (Náma)'' bestod av 11 instrumentalar, med Hoppy Kamiyama på «tape (Kaoss Pad)».
Ikaría
Den genuesiske perioden
På 1300-talet vart Ikaría ein del av Genova sitt egeiske rike. På eit tidspunkt øydela faktisk innbyggjarane på øya hamna si for å hindre genuesarane å gå i land. Dei bygde sju vakttårn rundt kysten. Så snart dei såg eit fiendtleg eller ukjend skip tende vaktene eit bål og sprang så til ein cisterne, som alltid var full av vatn. Dei opna eit hòl i botn av cisterna og lét vatnet strøyme ut og nedover røyr i fjellsida. I kvar cisterne var det rissa inn identiske linjer som hadde forskjellige tydingar, som t.d. «sjørøvarar», «ukjend skip nærmar seg» osv. Ved å stenge vatnet ved rett linje kunne ein dermed gje melding til dei andre vakttårna om kva fare som nærma seg.
Linga ved Yell
Historie
Det vert sagt at Jan Tait frå Fetlar ein gong heldt ein bjørn på øya og at dette vert minnast i stadnamnet Bear's Bait. Jan skal ha kome frå Noreg, der han vart stilt for tinget for ha teke livet av nokon, men han fekk nåde fordi han hadde fanga denne bjørnen, som hadde skapt problem i lengre tid.
Marit Bjørgen
Inn i verdseliten (2002–2005)
På sprinten i Düsseldorf 26. oktober 2002 vann ho sitt første verdscuprenn. Etter dette blei ho raskt ein av verdas beste sprinterar. Bjørgen tok tre verdscupsigrar i sprintrenn i sesongen 2002/2003, og ho vann sprintverdscupen denne sesongen. Ho vann sprintøvinga under VM i 2003, og blei tildelt Olavstatuetten i 2003. I sesongen 2003/2004 kom ho på andreplass i verdscupen samanlagt. Etter kvart blei ho også betre på lengre distansar, og vann sitt første verdscuprenn i distanselangrenn i Gällivare 20. november 2004. På landslaget var Svein Tore Samdal trenaren hennar.
Forsesongen
Etter å ha stått over renna i Kuusamo, presterte Bjørgen godt i dei renna som var igjen før jul. I Düsseldorf blei ho nummer åtte på sprinten, og på 10 km fristil i Davos blei ho nummer fire. På sprinten i fristil same helg tok ho andreplass, før ho vann den klassiske sprinten i Rogla etter å ha spurtslått polske Justyna Kowalczyk på oppløpet. Det var hennar første verdscupsiger i sprint på tre år, og den første i klassisk på heile fem år. Etter ein andreplass på 15 km klassisk, fellesstart kunne Bjørgen ta juleferie med den gule leiartrøya i behald.
Sesongavsluttinga
Etter dei olympiske leikane var Bjørgen utan sjanse til å vinna verdscupen samanlagd, men ho presterte likevel godt. I Lahtis vann ho dobbel jaktstart med omtrent same margin som i Whistler, 10 sekund. ho gjekk også siste etappe på det norske stafettlaget som vann verdscupstafetten same stad. Bjørgen fortsette på medgangsbølgja og vann også den klassiske sprinten i Drammen. Finske Saarinen og Muranen tok resten av pallplasseringane i nemnde rekkjefølgje.
På sin 30-årsdag 21. mars 2010 gjekk Bjørgen inn til sin femte verdscupsiger på rad då ho vann verdscupfinalen i Sverige. Verdscupfinalen bestod av klassisk sprint i Stockholm og 2,5 km klassisk prolog, 10 km duatlon og avsluttande 10 km fri med jaktstart i Falun. Dermed kom Bjørgen på andreplass i verdscupen samanlagd både i sprintcupen og distansecupen, i alle på plassen bak Justyna Kowalczyk.
Sesongen 2011/2012
I ein meisterskapsfri sesong var Tour de Ski 2011/12 det store målet for sesongen. Justyna Kowalczyk starta med å vinna dei tre første etappane. Bjørgen vann dei fire neste før Justyna Kowalczyk slo tilbake og vann den åttande etappen. Før den avsluttande etappen opp slalåmbakken i Val di Fiemme leia Kowalczyk med elleve sekund. Bjørgen tok igjen Kowalczyk, men opp slalåmbakken gjekk Kowalczyk ifrå og vann med 28 sekund. Kowalczyk var i storform i januar og vann tre renn til før Bjørgen vann igjen, 10 km fristil i Rybinsk. Etter sigeren på 15 klassisk i Nové Město na Moravě tok Bjørgen tilbake leiinga i verdscupen. På heimebane i Szklarska Poręba vann Kowalczyk igjen og overtok igjen leiartrøya i verdscupen. I mars kom Bjørgen tilbake i toppform og vann dei fire siste verdscuprenna: i Lahtis, Drammen, Holmenkollen og verdscupfinalen i Stockholm og Falun. Ho vann verdscupen samanlagd, 270 poeng framfor Justyna Kowalczyk.
Sesongen 2013/2014
Marit Bjørgen og Ingvild Flugstad Østberg representerte Noreg i lagsprint for kvinner. Østberg hadde første etappe og Bjørgen hadde ankeretappen. I semifinalen vann dei suverent framfor Sverige og USA. I finalen var det Noreg og Finland som var dei største favorittane. Etter ein god etappe av Bjørgen leia dei med nokre sekund på Finland. Østberg gjorde det same på etappane sine og dei vann klart framfor Finland på andre- og Sverige på tredjeplass.
Sesongen 2015/16
Bjørgen sitt første skirenn etter fødselen var det lokale Marit Bjørgen-rennet på Støren, eit renn på 42 km. Der vann ho klassen K36-40, som einaste deltakar, med tida 2:16,32. Ho planla å delta i NM del 2 på Beitostølen i mars, men måtte stå over på grunn av belastningsskade i hofta. Same skade gjorde at ho også måtte stå over Skarverennet. Ho trente etter dette ikkje for fullt gjennom sommaren 2016.
Sesongen 2017/18
Etter OL sa Bjørgen at ho kom til å tenkja på om ho kom til å leggja opp som langrennsløpar. Under NM del 2 i Alta, 6. april 2018, gjorde Bjørgen det kjend at ho kom til å gje seg.
Keisar av Kina
Keisar av Kina var ein tittel statsoverhovudet av Kina hadde fram til 1912. Monarken av Kina hadde tittelen keisar frå Qin-dynastiet i 221 f. Kr fram til Qing-dynastiet fall i 1912. Historia til keisarriket Kina vert gjerne delt inn i ulike dynasti, eller adelsslekter.
Hagle
Ei hagle eller haglgevær er eit skytevåpen som for det meste blir bruka i samband med på småvilt og fugl, og ho er i avsagd form kjend som eit ransvåpen.
Skildring
Hagla har i motsetning til rifla eit glatt løp, og prosjektila blir skotne rett ut av løpet utan å bli sett i rotasjon. Namnet kjem av at den vanlegaste forma for prosjektil som blir bruka i hagler, er ei mengd små metallkuler, hagl, som spreier seg meir og meir di lenger frå munningen dei kjem. Ein kan òg bruke ei slags massiv «kule» i hagler dersom dei ikkje har meir enn halv trongboring. Dette prosjektilet blir kalla «slug». På grunn av manglande rotasjon er ingen prosjektil frå hagler nyttige på langt hald. Ein bør ikkje skyte på vilt på meir enn om lag tretti meters hald med hagle.
Wataru Yamazaki
Han spela for klubben Thespa Kusatsu.
Manukau
Geografi
Manukau by grensar i nord til Auckland City, i sør til Franklin-distriktet og i sørvest til Papakura-distriktet.
Yoji Sakai
Han spela for klubben Thespa Kusatsu.
Bolsjoj Kotsjmes
Ho er 198 km lang og har eit nedslagsfelt på 1890 km². Den største sideelva hennar er Vesle Kotsjmes frå høgre.
Lady's Holm
Øya ligg vest for Scat Ness og landsbyen Scatness, eit nes på Shetland Mainland og den vesle øya Little Holm ligg like ved.
Øya vart tradisjonelt nytta som beitemark for sau.
Talisman Energy
Kjelder
Kjelde til stoffet om verksemd i Sør-Amerika er Talisman sin nettstad. Avsnittet om Noreg har kjeldene:
Gambia
Gambia er eit helst lite og smalt land som ligg langs Gambiaelva. Det er nesten totalt omringa av Senegal, men har ei kystline mot Atlanterhavet på 48 kilometer. Flatevidda er 10,689 km² og folketalet er 1,857,181 etter folketeljinga frå 2013. Banjul er hovudstaden i Gambia og det største byområdet. Dei største byane er Serekunda og Brikama.
Internet Explorer
Internet Explorer har nynorsk grensesnitt frå og med versjon 7. Språkpakka kan lastast ned gratis frå Microsoft for dei som har ekte windowslisensar.
Kompabilitet med standardar
Internet Explorer fyljer ikkje heilt W3C-standardane, noko som har ført til problem både for brukarar og nettstadutviklarar. Dette på trass av at Microsoft er med på å vedta W3C-standardane.
Gambia
Natur
Gambia omfattar tre økoregionar på land: Guineansk skog-savanne-mosaikk, vestsudansk savanne og guineansk mangrove. Det finst savanne i opplandsområde og sump eller mangroveskog i dei lågare områda. Det finst over 500 fugleartar i landet, og større dyr som apar, vortesvin, antiloper, flodhestar og krokodillar i og rundt elva. Villdyra blir pressa av folkesetnaden og av husdyra deira. Det finst nasjonalparkar og reservat i Gambia som Bijilo Forest Park, Abuko Nature Reserve, Kiang West National Park og River Gambia National Park.
Folkesetnad
På 1970-talet byrja ein migrasjon frå landsbygda til byane som har halde fram sidan. Bybuar har gjerne slektningar på landsbygda, og det er tette sosiale band mellom by og land.
Økonomi
Jordbruket står for rundt 30 % av BNP og sysselset rundt 70 % av arbeidskrafta. Innan jordbruket står peanøttproduksjonen for 6,9 % av GDP, andre avlingar for 8,3 %, husdyrbruk for 5,3 %, fiske for 1,8 % og skogbruk for 0, 5 %. Industrinæringa står for rundt 8 % av GDP og tenestenæring for rundt 58 %. Ein avgrensa fabrikkindustri er hovudsakleg jordbruksbasert (t.d. peanøttprosessering, bakeri, eit bryggeri og eit garveri). Det blir også produsert såpe, leskedrikkar og klede. Det blir framleis drive ein del tradisjonelle handverk, og typiske klede farga med indigo er framleis utbreidde.
Gambia er avhengig av utanlandsk bistand. Sidan 2017 har Kina stått bak investeringar i Gambia som del av Belte og veg-initiativet. Kinesisk aktivitet i Gambia har særleg fokusert på å prosessera lokal fisk til fiskemjøl for eksportmarknaden. Dei økonomiske og miljømessige følgjene av fiskemjølproduksjonen er omstridde.
Høgtider
Serer-religion omfattar religiøse høgtidar som xooy, mbosseh og randou rande. Folk som følgjer denne religionen kan kvart år valfarta til Sine i Senegal for ein spådomsseremoni i samband med xooy. Serer-religionen har også påverka senegambisk-muslimske tradisjonar gjennom høgtidsnamn som tobaski, gamo, koriteh og weri kor, med namn lånte frå gamle sererhøgtider.
Harrachov
Harrachov (tysk: Harrachsdorf) er ein liten by i det nordlege Tsjekkia. Byen ligg ved elva Mumlava, berre fire km frå grensa mot Polen. Harrachov ligg i fjellkjeda Krkonoše, ca. 665 meter over havet. Byen har 1696 innbyggjarar.
Sevettijärvi
Historie
Landsbyen Sevettijärvi vart grunnlagt i 1949 som ei direkte følgje av den finske framhaldsskrigen med Russland. 51 skoltesamiske familiar vart evakuerte frå Petsjenga og flytta til Sevettijärvi, etter at Petsjenga vart russisk område.
I 1948 vedtok den finske staten å oppretta nye bustader for skoltesamane på begge sider av Enaresjøen, i høvesvis Nellim og Sevettijärvi. Dette var ei erstatning for dei skoltesamiske bustadene i dei områda som Finland hadde mista til Russland. På same tid finansierte den finske staten bygginga av ein skule, ein sjukeheim og eit kapell. Ein handelsmann frå tettstaden Enare oppretta ein butikk i landsbyen.
Neslandsvatn
På Neslandsvatn ligg Kroken skole og Kroken barnehage. Neslandstunet ligg òg der.
Gdynia
Han ligg i regionen Kasjubia i Aust-Pommern og er ein del av eit storbyområde i lag med kurstaden Sopot, byen Gdańsk og fleire forstader, som i lag dannar storbyområdet Trippelbyen (Trójmiasto), som har over ein million innbyggjarar.
Sonstad forlag
Sonstad Forlag er eit norsk bokforlag som er heimehøyrande i Trondheim. Forlaget gjev ut bøker om samfunn, politikk, filosofi og etikk.
Villy Sørensen
I 1962 fekk han Det Danske Akademis Store Pris, og i 1965 vart han sjølv medlem av akademiet. I 1974 fekk han Nordisk råds litteraturpris for ''Uden mål – og med. Moralske tanker''. Han vart æresdoktor ved Københavns Universitet i 1979. Sørensen var mottakar av Statens Kunstfonds hædersydelse.
Little Roe
Historie
I 1841 budde det 11 menneske på øya, alle i same huset. Det er bygt ei fyrlykt på øya.
Fransk geografi
Frankrike er eit land som ligg i Vest-Europa. Landet ligg ved Atlanterhavet (Biscayabukta og Den engelske kanalen), mellom Belgia og Spania, søraust for Storbritannia, og ved Middelhavet mellom Italia og Spania. Det franske fastlandet er forma som ein sekskant, og vert på fransk ofte kalla l'hexagone.
Grenser
totalt: 2 889 km (metropolsk), 1 183 km (Fransk Guiana), 10,2 km (Guadeloupe)
Maritime krav:
Klima
Fastlands-Frankrike er langt frå ei øy, men grensar til sjø både i nord, vest og sør. Atlanterhavet i vest og Middelhavet i sør hindrar dei store døgnlege temperaturvariasjonane. Normandie og Bretagne på nordvestkysten har eit klima som ikkje er ulikt Storbritannia, men er litt mildare og våtare enn London. Dei sentrale områda av Frankrike frå Paris, gjennom Loiredalen til Strasbourg har litt meir variasjon. Området er gjerne kjend for å vere lummert, men det sentrale Frankrike har ofte behagelege forhold om sommaren med temperaturar rundt 25-27 °C i snitt på dagtid. Vintrane her er derimot meir skya og fuktige, med ein god del tåke frå hausten av. Innimellom kan kaldluft frå Sibir halde temperaturen godt under 0 °C i fleire dagar på rad. Paris har ein årleg nedbørsnormal på 619 mm, og nedbøren er jamt fordelt gjennom året, sjølv om ein har mykje færre skyar om sommaren enn om vinteren. Varmast er det i juli med ein normal maksimumstemperatur på 25 °C. Ein har derimot hatt over 40 °C her. Lyon som ligg lenger sør får meir nedbør, normalen her er 813 mm i året. Her i Rhônedalen er det òg oftare torevêr enn lenger nord, og om vinteren kan kaldlufta legge seg til i dalen og danne vedvarande tåke.
Haarlem
Haarlem er ein kommune og by i Nederland. Han er administrasjonssenter i provinsen Noord-Holland og var ein gong ein av dei mektigaste av dei sju provinsane i Dei sameinte Nederlanda. Byen ligg ved elva Spaarne, om lag 20 km vest for Amsterdam nær kystdynene. Han har vore det historiske tulipansenteret i fleire hundreår og har derfor fått kallenamnet Bloemenstad («Blomebyen»). Kommunen Haarlem inneheld òg landsbyen Spaarndam og har totalt nesten 150 000 innbyggjarar.
Insulin
Oppdaging og karakterisering
I 1869 studerte den tyske medisinstudenten Paul Langerhans strukturen av bukspyttkjertelen (pancreas) gjennom eit nytt mikroskop då han la merke til nokre tidlegare uidentifiserte celler spreidde rundt i kjertelvevet. Funksjonen til desse små celleklumpane, seinare kjende som dei «Langerhanske øyane», var ukjend, men Edouard Laguesse meinte at dei skilde ut eit sekret som var med å regulera fordøyinga.
I 1889 fjerna den tyske lækjaren Oscar Minkowski bukspyttkjertelen frå ein frisk hund for å undersøkja denne mogelege innverknaden på fordøyinga. Fleire dagar etter at hunden sin bukspyttkjertel var fjerna, oppdaga Bernardo Houssay, Minkowski sin dyrepassar, ein flugesverm som livnærte seg på hunden sin urin. Ved nærare gransking fann dei ut at hunden skilde ut sukker i urinen, og viste for første gong samanhengen mellom bukspyttkjertelen og diabetes mellitus. I 1901 vart eit nytt viktig steg teke av Eugene Opie då han klårt kunne slå fast at «Diabetes mellitus... er valda av øydelegging av dei Langerhanske øyane og viser seg berre når desse er heilt eller delvis øydelagde.» Før dette var samanhengen mellom bukspyttkjertelen og diabetes tydeleg, men ikkje dei konkrete eigenskapane til øyane.
Blodsukkerregulerande verknad
Beta-cellene i dei Langerhanske øyane er vare for variasjonar i blodsukkeret gjennom følgjande mekanisme (sjå figur til høgre):
Fransk geografi
Geografiske ytterpunkt
Frankrike (inkludert département d'outre mer)
Hanja
Hanja (han-teikn), eller hanmun (한문; 漢文), nokre gonger omsett som sino-koreanske teikn, er det kinesiske skriftteikn (hanzi) blir kalla på koreansk. Meir spesifikt viser det til dei teikna som er brukt i det koreanske språket. Til forskjell frå japansk kanji, som har endra og forenkla mange teikn så er dei fleste hanjateikn nesten heilt like tradisjonell kinesisk hanzi.
Insulin
Insulintypar
Einskilde nyare insulinpreparat inneheld ikkje eigentleg insulin men såkalla insulinanalogar, der insulinmolekylet er modifisert slik at det:
Kylie Minogue
Den første singelen hennar, «The Loco-Motion», var sju veker på førsteplassen på den australske hitlista, og var den høgaste seljande singelen i Australia det tiåret. Dette byrja eit samarbeid med dei britiske produsentane og låtsrivarane Stock, Aitken og Waterman. Debutalbumet hennar, Kylie (1988), og singelen «I Should Be So Lucky» vart begge godt motteke på dei internasjonale hitlisten, særleg i Storbritannia og Australia. Minogue freista å formidle ein meir moden stil i musikken sin. Singlane hennar vart godt mottekne, men etter fire album var salet synkende, og ho forlét Stock, Aitken og Waterman i 1992 å etablere seg som ein sjølvstendig utøvar. Den neste singelen hennar, «Confide in Me», nådde førsteplassen i Australia og var ein hit i fleire europeiske land i 1994, etterfølgt av duetten med Nick Cave, «Where the Wild Roses Grow». Med inspirasjon frå ei rekkje musikalske stilar, tok Minogue kreativ kontroll over låtskriving for det neste albumet sitt, Impossible Princess (1997).
2005–09: Showgirl og X
Minogue gav ut det tiande studioalbumet sitt, X, i november 2007. Den første singelen frå albumet var «2 Hearts», som vart spelt på radio i oktober og gjeven ut for sal i november. Albumet og singelen nådde begge fyrsteplass i Australia. X kom ut i USA i april 2008 og nådde Top 100 på albumlista. Ifølgje britiske The Times hadde X selt ein million eksemplar i desember 2008. X fekk ein Grammy Award i 2009 for beste elektroniske dansealbum, etter den femte Grammy-nominasjonen til Minogue. Dei påfølgjande singlane «In My Arms» og «Wow» nådde begge Topp 10 på UK Singles Chart. I USA vart albumet nominert til ein Grammy-pris i kategorien «Best Electronic/Dance Album» i 2009.
I desember 2007 deltok Minogue på fredspriskonserten i Oslo, og seinare spelte ho i finalen i det britiske TV-programmet The X Factor. I mai 2008 skapte Minogue blest om albumet X med ein europeisk turne, KylieX2008, som var den dyraste turneen hennar til då. Minogue var med i dokumentarfilmen White Diamond frå 2007, medan ho fortsette turneen Showgirl: The Homecoming Tour. Ho opptredde òg i programmet The Kylie Show, med Dannii Minogue, Jason Donovan og Simon Cowell. I Doctor Who-episoden «Voyage of the Damned» frå 2007 spelte ho Astrid Perth.
2010–12: Aphrodite og The Abbey Road Sessions
Det ellevte studioalbumet til Minogue, Aphrodite, kom ut i heile verda i juli 2010. Den første singelen «All the Lovers» vart gjort tilgjengeleg for kjøp i juni 2010. Albumet nådde fyrsteplass på hitlistene i Storbritannia, nøyaktig tjueto år etter den første britiske fyrsteplassen hennar. Den andre singelen frå Aphrodite, «Get Outta My Way», kom ut den 27. september 2010. I oktober 2010 opptredde Minogue framfor sfinksen og pyramidane i Egypt for å feira årsdagen for eit tidsskrift.
Framstilling som kjendis
Minogue vert rekna som eit homoikon. Minogue har sagt at ho vart merksam på det homopublikummet sitt i 1988, då det var fleire førestillingar i Sydney og ho seinare såg ei tilsvarande førestilling i Melbourne. Ho sa at ho følte «seg veldig rørt» over å ha eit slikt anerkjennande publikum, og dette hadde oppmuntra henne til å opptre på homo-arenaer over heile verda. I september 2007 vart Minogue hylla som det største homoikonet gjennom tidene av The Sun.
Spacelab
Spacelab er eit romlaboratorium, utvikla av den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA). Det bestod av modular som vart installert i lasterommet på ei romferje. Spacelab gjorde det mogleg å gjennomføre forsking i eit vektlaust miljø som likna på den i eit romstasjon, medan ein slapp å bruke tid og utgifter til drift og vedlikehald av ein romstasjon i bane rundt jorda, slik som med Skylab.
Los Teques
Byen blei grunnlagt i 1777 og fekk namn etter folket som budde i området, aractoequeskaribarane, forkorta teques. Den 13. februar 1927, vart Los Teques hovudstad i delstaten, etter Petare, som før det igjen følgde etter Ocumare del Tuy som hovudstad. I 2006 innvigde president Hugo Chávez undergrunnsbanen i byen. Metroen her er knytt saman med metroen i Caracas.
Ole Olsen (1832-1908)
Ole Olsen var ein norsk byggmeister frå Ullensaker. Han leigde ut husvære i Kristiania (Oslo) i tida frå 1885 til 1898. Olsen hadde oppnamnet «Gråbein», og fleire av leigegardane han åtte blei difor kalla «gråbeingardar».
Olevsk
Olevsk (ukrainsk Олевськ) er ein by i Olevsk rajon, Zjytomyr oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Olevsk rajon. Byen har kring 10 000 innbyggjarar (2011).
Kazuki Sorimachi
Han spela for klubben Thespa Kusatsu.
Maia
Tydingar
Maia og Maja er ei tysk og nordisk kortform av Maria, eit mykje brukt namn på grunn av dyrkinga av Jomfru Maria.
Maya kan vera ei spansk kortform av Amalia eller av baskisk Amaia/Amaya.
Cripp's Cove
Bukta ligg på Logan Rock-halvøya, 1,5 km aust for Porthcurno. Den vesle øya Seghy ligg like utanfor Cripp's Cove.
Namnet Mai
Mai, Maj og May er kvinnenamn og slektsnamn av ulike opphav, ofte knytt til månaden mai. Mai har norsk namnedag den 7. mai, medan Maj har svensk namnedag den 19. mai.
Tydingar
Det kan brukast av hmongfolk om den einaste eller yngste dottera i ein familie. Det er også eit japansk kvinnenamn som tyder 'dans'.
Karl Ludvig Reichelt (1877-1952)
Karl Ludvig Reichelt var ein luthersk kinamisjonær frå garden Fredlund i Barbu i Arendal som arbeida særleg hos buddhistane og stifta Den Nordiske Kristne Buddhistmisjon. Han grunnla institusjonen Tao Fong Shan i Hongkong. Reichelt døydde i Hong Kong i 1952.
Kamin-Kasjyrskyj
Kamin-Kasjyrskyj (ukrainsk Камінь-Каширський, polsk Kamień Koszyrski, russisk Камень-Каширский, Kamen-Kasjirskij) er ein by i Volyn oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Kamin-Kasjyrskyj rajon. Byen har kring 12 000 innbyggjarar (2011).
Knut Steen
Han arbeidde i granitt, betong, bronse, stål og marmor. Vidare har har illustrert bøker, m.a. av Harald Sverdrup og Heinrich Böll.
I 2004 gjorde han ferdig ein åtte meter høg statue av Kong Olav V på oppdrag for Oslo by, tenkt plassert på Rådhusplassen. Kommunen var ikkje nøgd med utforminga og ombestemte seg. Ein vonbroten Steen tenkte å gravleggja statuen, men andre synte interesse og Steen valde staden Skjerjehamn i Gulen kommune, der statuen vart avduka under Utkantfestivalen 4. august 2007.
Daymer Bay
Stranda vert mykje nytta til brettsegling og kitesurfing. Daymer Bay-stranda har mange sanddyner og bak desse ligg St Enodoc-kyrkja der diktaren John Betjeman er gravlagd.
Belfaux
Belfaux er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 584 meter over havet.
Arda i Italia
Arda følgjer det vanlege mønsteret til elvar i Appenninane med størst vassføring om våren og hausten og minimal vassføring om sommaren.
Lyon
Lyon er préfecture (administrasjonsstad) i departementet Rhône, i tillegg til hovudstad i regionen Auvergne-Rhône-Alpes.
Lyon er kjend som silkehovudstaden i verda, og er kjend for produksjonen av silke og tekstilar, og er i tillegg eit motesentrum.
Sløyd
Sløyd er eit skulefag i det å lage ting av tre, metall o.a., innført av Hans Konrad Kjennerud (1837-1921). I norsk skule inngår faget no som ein del av forming (handarbeid, sløyd, modellering og teikning).
Olav Dalgard
Etter krigen skreiv Dalgard blant anna den norske teatersoga, Teateret frå Aiskylos til Ibsen (1948) og teoretiske arbeid om film. Han var delaktig i etableringa av Norsk Filminstitutt.
«Fjordamerra»
Nybygde kopiar av «Fjordamerra» inkluderer «Fjordamerra» (1996), som vart bygd av Gunnar Eldjarn og Arne Terje Sæther på oppdrag for Aure historielag, og «Halsabrura», som vart bygd av og for Geitbåtmuseet i 1997. Bøfjorden historielag arbeider med å få bygd ein eigen kopi, som skal heita «Hjelmkonnå».
Fylkesveg 29
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltningsreformen tredde i kraft har han status som fylkesveg.
Mike Mills
Michael Edward Mills er ein amerikansk musikar og bassgitarist i bandet R.E.M. Sjølv om han er best kjend som bassist, pianospelar og bakgrunnssongar, kan han også spele mange andre instrument, som keyboard, gitar, blåseinstrument og slagverksinstrument. Han bidreg også mykje til låtskrivinga i bandet.
Tatarbunary
Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011).
Familien Ashton
Familien Ashton (engelsk A Family At War) var ein britisk fjernsynsserie som vart synt på NRK på 1970-talet. Serien som vart skapa av John Finch og produsert av Granada Television for det kommersielle fjernsynsnettverket ITV vart opphavleg synt på britisk fjernsyn frå 1970 til 1972. Serien var òg særs populær i Noreg. Den omhandlar mellomklasse-familien Ashton frå Liverpool og følgjer deira skjebne frå 1938 og gjennom andre verdskrigen.
Provinsen Makedonia
I dei 3. og 4. århundra vart provinsen delt inn i Makedonia Prima i sør og Makedonia Salutaris i nord.
Khodoriv
Byen vart først nemnt i 1394.
Spole
Bruksområde
Det at ein spole påverkar vekselstraum som går gjennom han, kan nyttast i analog signalbehandling til å filtrere ut (fjerne) somme frekvensar i eit signal. Ein spole i seg sjølv prøver å hindre høge frekvensar å komme gjennom seg. Saman med motstander og eventuelt kondensatorar til å lage eit høg- eller lågpassfilter.
Farao
Nokre av dei mest kjende faraoane:
Sosnowiec
Historie
Sosnowiec er ein forholdsvis ny by og fekk byrettar først i 1902. Han oppstod då fleire landsbyar og busetnader, som er langt eldre, vart slått saman. Den eldste av desse er Milowice, Sielec og Pogoń, medan Modzejów,Niwka, Środula og Radocha om lag er like gamle. Etter den tredje delinga av Polen vart Sosnowiec gjeven til Kongedømet Preussen og vart så ein del av Hertugdømet Warszawa og Kongress-Polen under Russland.
Sosonowiec leid under begge verdskrigane. Under den første verdskrigen vart det meste av industrien stengd eller øydelagd, og under den andre verdskrigen vart mange av innbyggjarane i byen terroriserte og mange avretta. I januar 1945 vart byen frigjord og utviklinga kunne starte på nytt att.
Trollebø
Bygda er ein del av poststaden Deknepollen (6718). Denne poststaden omfattar alle bygdene på fastlandet av kommunen inn til Almenning. Postkontoret er no lagt ned, men adressa vert framleis brukt. Området Deknepollen vart saman med bygda Holvik på Vågsøya bydelar i samband med opprettinga av byen Måløy. I bygda ligg Ulvesund Fórmelfabrikk.
Bygdene Trollebø, Kulen, Degnepoll, Tennebø, Skavøypoll, Blålid og Nygård har nærast vokse i hop grunna auke i busetnad.
Jan Egeland
Karriere
Frå 1990 til 1992 var han politisk rådgjevar i Utanriksdepartementet, og frå 1992 til 1997 var han statssekretær i same departement.
Treskonebb
Treskonebb, Balaeniceps rex, (arabisk abu-markub ) er ein stor storkefugl i tropisk Aust-Afrika og han er den einaste medlemmen av den biologiske familien Balaenicipitidae. Han har fått namnet etter det skoliknande nebbet.
Blålid
Bygdene Blålid, Kulen, Degnepoll, Trollebø, Skavøypoll, Tennebø og Nygård har nærast vokse i hop grunna auke i busetnad.
Blålid er òg eit etternamn med om lag 112 brukarar.
Masaki Miura
Han spela for klubben Yokohama FC.
Sound Gruney
Sound Gruney (frå engelsk for 'sund' og norrønt for 'grøn øy') er ei av Shetlandsøyane i Skottland. Ho er ei folketom øy som ligg mellom Fetlar i sør og Unst i nord. Øya Yell ligg mot vest. Daaey ligg søraust, Urie Lingey aust og Wedder Holm nordaust for øya.
Menneskerettsfråsegna
Verdsfråsegna om menneskerettane er ei fråsegn om menneskerettar vedteken av Dei sameinte nasjonane si tredje generalforsamling den 10. desember 1948. Fråsegna vart vedteken med 48 lands ja-stemmer. Ingen land stemte mot. 8 land avstod frå å stemme. Menneskerettsfråsegna inneheld 30 artiklar, den første lyder: «Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.»
Artikkel 30
Ikkje noko i denne fråsegna må tolkast slik at det gjev stat, grupper eller einskildmenneske rett til å vere med på tiltak eller handlingar av noko slag som har til mål å øydeleggje den retten og fridomen som denne fråsegna stadfester.
Boris Tadić
Tidleg liv og familie
Han studerte sosialpsykologi i Beograd, og underviste ved eit gymnasium i byen seinare. Etter dette grunnla han og blei den første direktøren for Senteret for demokrati og politiske ferdigheiter.
Corpataux-Magnedens
Kommunen vart skipa 1. januar 1999 då Corpataux og Magnedens vart slått saman.
București
București (eller Bukarest) er hovudstaden i Romania, samt det økonomiske og industrielle sentrumet i landet. Byen ligg søraust i landet ved breidda av elva Dâmbovița. Sjølve București by har knapt 1,9 millionar innbyggjarar, medrekna storbyområdet om lag 2,3 millionar. Dette som gjer byen til den største mellom Berlin og Istanbul. București er den mest velutvikla byen i landet og er eit industrielt kjerneområde søraust i Europa.
Administrativt er București ein kommune (rumensk Municipiul București), men blir rekna til same administrasjonsnivå som eit județ (fylke). Byen er inndelt i seks sektorar. Saman med Ilfov fylke danner kommunen utviklingsregion București-Ilfov i makroregion 3.
Martin Luther
Martin Luther var ein tysk prest. Han er rekna som den mest sentrale personen i høve til å få gang reformasjonen.
Vivendel
Vivendel (Lonicera periclymenum) er ein lian i leddvedslekta i kaprifolfamilien som klengjer seg på andre tre og buskar. Han veks vilt i Europa pg blir også brukt som hageplante.
Akmeisme
Akmeisme var ein modernistisk retning innan russisk poesi som var som sterkast på 1910-talet. Den fremste representanten og grunnleggjaren var Nikolaj Gumiljov. Også forfattarane Anna Akhmatova, som ei tid var gift med Gumiljov, og Osip Mandelstam tilhøyrde akmeismen. Akhmatova og Mandelstam er blitt rekna som de to fremste russiske lyrikarane frå 1900-talet.
Simon Fourcade
Martin Fourcade er ein yngre bror.
Kapiti Coast District
Kjennemerke
Andre attraksjonar i Kapiti Coast er golfbanen Paraparaumu Golf Course, ein annan, som ligg nokre få km nord for bysentrum er muséet Southward Car Museum i Otaihanga.
North Isles
Geografiske ytterpunkt
På Fetlar finn ein òg dei austlegaste punkta i Skottland, med unntak av Out Skerries og det meste av Fetlar og Unst er mindre enn 350 km frå Noreg.
Vojislav Koštunica
Vojislav Koštunica (serbisk Војислав Коштуница), fødd 24. mars 1944 i Beograd, er ein serbisk politikar, og var statsminister i Serbia frå 3. mars 2004 til 2. juli 2008. Han var den siste presidenten i Jugoslavia frå oktober 2000 til februar 2003 då Jugoslavia vart erstatta av unionen Serbia og Montenegro. Han leiar det konservative partiet Demokratska stranka Srbije (DSS) (Serbias demokratiske parti).
VM i skiskyting 2008
20 km
<br style="clear:both" />
7,5 km sprint
Dato: 9. februar 2008
Mixstafett
Dato: 12. februar 2008
Hardanger musikkfest
Historikk
Musikkfesten inneheld ikkje berre kammermusikk, men famnar ei stor breidde av utøvarar og musikktypar. Musikkfesten arrangerer kvart år skulekonsertar med lokale korps.
Lars Torstensen Tønsager
Tønsager vart, i eigenskap av stortingsrepresentant i tida 1830–32 og 1839–51, kjend for sin sterke personlegdom, og for at han vart meir og meir konservativ med åra. Han var krass i si omtale av thranittane og gjekk aktivt mot petisjonen frå arbeidarmøtet i 1851, det såkalla «Lilletinget», som skulle vere thranittarrørslas folkelege motsetnad til Stortinget. Han var òg ein krass motstandar av venen Henrik Wergelands kamp for å oppheve dåverande § 2 i Grunnlova som nekta jødar å opphalde seg i Noreg, og vart kritisert av Wergeland for denne haldninga.
Skjør astma
Skjør astma, type 1
Pasientar med skjør astma av type 1 har dagleg, persistent astma trass i aggressiv medisinering som inkluderer høge dosar av inhalert kortisonpreparat. I tillegg til den persistente astmaen vil type 1-pasientar ofte ha plutselege, alvorlege astmaåtak som kan vera livstruande. Hyppig sjukehusinnlegging er ofte nødvendig, og svært mange type 2-pasientar vil være fullt uføre.
Pål Anders Ullevålseter
Ullevålseter vann 71° nord - Norges tøffeste kjendis 2011
Strasbourg
Strasbourg sitt historiske senter, Grande Île («Stor øy») har vore på UNESCO si verdsarvliste sidan 1988. Dette var første gong eit heilt bysenter vart sett på lista. Strasbourg har ei vakker blanding av fransk og tysk kultur (alemannisk), og vert rekna som knutepunkt for samhald mellom det moderne Frankrike og Tyskland.
Athens Andover
Samarbeidet kom i gang etter at R.E.M. laga ein coverversjon av «Love Is All Around» av frontfiguren i The Troggs, Reg Presley. Denne spela dei på konsertar under promoteringa av albumet Out of Time.
Leksikon
Eit leksikon (frå gr. λέξικον ‘ordsamling’) er oftast eit større oppslagsverk med meir eller mindre omfattande utgreiingar. Historia naturalis (ca. 70 e.Kr.) av Plinius den eldre blir ofte rekna som det fyrste leksikonet.
Leksikon i lingvistikken
I lingvistikken er «leksikon» den samla mengda av ordstammar og avleiingsformer i eit språk.
Psará
Kommunen Psará inkluderer den vesle øya Andípsara med 4 innbyggjarar. Psará har òg ei lita hamn med samband til Khíos og andre delar av Hellas.
Riksveg 35
Lengd
Riksveg 35 har ei samla lengd fordelt på:
Isle of Stenness
Ho skjermar den gamle fiskelandsbyen Esha Ness på fastlandet. Skerry of Eshaness og Dore Holm ligg like ved.
Engavågen
Engavågen er ei bygd i den sørlege delen av Meløy kommune. Innbyggjartalet var i 2008 på 898 ifylgje Meløy kommune sine nettsider, men det verkelege talet er ikkje så høgt. Det kjem av at mange som bur i grendene og øyene utanfor bygda har likevel Engavågen som postadresse. Difor inneber dette innbyggjartalet m.a. alle som bur på både Grønøy, Åmøy, i Vassdalsvik, på Vall og i Kjeldal, og ikkje berre Engavågen.
Rettskjeldeprinsippa
Rettskjeldeprinsippa i Noreg
Dersom eit standpunkt til eit rettsspørsmål skal vere gyldig i høve til de lege lata, må det følgje rettskjeldeprinsippa. Brukarar av rettskjeldeprinsipp inkluderer mellom anna dommarar, advokatar og rettsteoretikarar. Ein dom som ikkje føljer rettskjeldeprinsippa vil vere rettskraftig. Dommen vil endå få mindre vekt i ei vurdering av evt. prejudikatverdi, eller kan tilsidesetjast av nytt prejudikat.
Lêr
Lêr (frå norr. leðr) er garva, hårlaus og ofte tjukk dyrehud brukt til å laga klede, skor, vesker, møblar, presenningar og andre ting ein ønskjer skal vera sterke og vasstette.
Mei
Meiar på framkomstmiddel
Funksjonen til meianes funksjon er å gje eit kraftig trykk på ei lita kontaktflate slik at noko av isen eller snøen smeltar og dannar ei tynn flytande vasshinne som kraftig minskar friksjonen mot underlaget. Dermed glir meiane lett. Skeiser er laga etter same prinsipp.
Klokkelyng
Utsjånad
Klokkelyngen er kjertehåra. Blada er kransstilte og nåleforma. Blomstrane er rosa og oppblåste, og sit i klasar i toppen av kvistane.
Masahiro Ikeda
Han spela for klubbane Sagawa Express Tokyo, Shonan Bellmare, Blaublitz Akita, Banditonce Kakogawa og Nara Club.
Stork
Som kjøtetar, et storken av eit breitt spekter av byttedyr, inkludert insekt, fisk, amfibium, krypdyr, små pattedyr og småfuglar. Han plukkar det meste av maten frå bakken, inne i låg vegetasjon eller på grunt vatn. Dei er monogame, men har ikkje livslang pardanning. Begge kjønna deltar i bygging av eit stort reir av kvistar som kan bli brukt i fleire år. Kvart år legg hoa eit kull på vanlegvis fire egg, som blir klekt asynkront etter 33 til 34 dagar. Begge foreldra tar del i ruging og syter for mat til ungane. Om lag 58-64 dagar etter klekking forlèt ungane reiret, og foreldra held fram med å mate dei i ytterlegare 70-20 dagar.
Niels Andreas Thrap
Thrap var konstituert finansminister i drygt to månader i 1852 og fire månader i 1854. Han styrte marinedepartementet eit halvt års tid 1852–53.
Niger-kongospråk
Joseph Greenberg var den første som identifiserte den nigerkordofanske språkfamilien, som han kalla Niger-Congo, i ein serie av artiklar publisert mellom 1949 og 1954. Like før desse artiklane vart samla i bokform (The Languages of Africa) i 1963, endra han klassifiseringa si med å legge kordofansk til som ei eiga grein, og familien vart omdøypt til nigerkordofansk. Bennet og Sterk (1977) presenterte ei reklassifisering basert på leksikostatistikk som la grunnlaget for den viktige klassifiseringa i Bendor-Samuel 1989. Her vart kordofansk sett på som ei av fleire greiner, heller enn den eine greina i ei todeling av familien. Denne klassifiseringa har ført til at termen niger-kongo har vorte reintrodusert, og Ethnologue fører til dømes kordofansk opp som ei av mange greiner i niger-kongo-familiem.
Skuggefugl
Skildring
Fjørdrakta er skittenbrun og kan ha innslag av lilla metallisk irisens på ryggen. Nebbet er langt, flatt og litt bøygd. Det liknar litt på nebbet til treskonebb og båtnebbhegre, truleg på grunn av konvergerande evolusjon. Nakken og beina er kortare enn hos dei fleste andre storkefuglar. Skuggefuglen har dels symjehud på føtene, halen er kort og vengene er store, breie og avrunda, dei gjev gode eigenskapar for å stige og glidefly. Når han glideflyg slik strekkjer han halsen ut som ein stork eller ibis, men når slår med vengene trekk han halsen inn mot ryggen som ein hegre.
Særskilt åtferd og forplanting
Den mest avvikande åtferda hos denne arten er det enorme hole, reiret han byggjer. Det er frå 1,5 meter og over i diameter og er bygd av kanskje 10 000 kvistar og det er sterkt nok til å bere vekta av eit menneske. Fuglane pyntar utsida av reiret med alt dei kan finne av lyst farga objekt. Om det er mogleg føretrekk dei reirplass i ei forgreining av eit tre, ofte over vatn, men om naudsynt kan dei byggje på ein elvebanke, eit berg, mot ein vegg, murvegg eller demning, eller direkte på bakken. Eit par startar med å lage ei plattform av kvistar som bindast saman av gjørme, så byggjer dei vegger og eit kuppelforma tak. Inngangen ligg nedst og er frå 13 til 18 cm brei, er pussa av gjørme og leier gjennom ein tunnel på opptil 60 cm i lengd inn til eit rom for hekking med plass for forelder og ungar.
Anne Godlid
Elles var det Olea Crøger som var det første til å skrive opp etter Anne. Olea Crøger sende ho vidare til Landstad, og Anne sat på prestegarden i dagar til ende og fortalde. Ved eit høve sat ho i åtte dagar. ''Alltid leita ho fram noko nytt. Han sa det, presten, at «det er umuligt at skrive op alt som er i det graa hue.»'' Landstad skreiv opp visa om «Åsmund Frægdegjeva», «Hermod og Gygri», «Dei to systrene» og «Rullemann», attåt «Draumkvedet» og ymse stev.
Vinkekrabbe
Levesett og miljø
Vinkekrabbar et hovudsakleg sand og slam, som dei filtrerer næringsrike mikroorganismar (m.a. alger, sopp, detritus) ut av. Dei nyttar dei korte klørne til å skuffa sanda og slammet inn i munnen. Sidan dei enorme klørne til hannane ikkje passar til dette, brukar dei dobbelt så mykje tid på å ta til seg føde som det hoene gjer. Når sanda er tømd for næring, spyttar dei ho ut att i form av ein liten ball.
Anne Godlid
Mykje av det Anne Godlid kunne vart skrive opp etter barneborna og andre etterkomarar, først og fremst Olav Tjønnstaul, dottersonen hennar. Det er ikkje godt å vita kor mykje ho sat inne med, men det er skrive ned om lag hundre eventyr og segner etter ho, men heller få viser.
Romanispråk
Språkfamilien
Romanispråka er ein del av den vestlege greina av indoariske språk, i lag med fire andre språkgreiner (domari, khandeshi, gujarati og rajasthani). Romanispråka er sjølv delt inn i fire greiner, balkanromani, sentralromani, nordleg romani, og valakisk romani. Oversynet her byggjer dels på Glottolog, dels på Bijvoet og Fraurud.
Hans Øvergaard
Øvergaard døydde kring middagstid den 17. mai 1840 under saluttering frå Kristianfjell skanse. Han bemanna salutteringskanonen då ho eksploderte og drap han.
Marokko
Marokko er eit nordafrikansk kongedøme. Det har kyst mot Atlanterhavet, Gibraltarsundet og Middelhavet, og grensar til Algerie i aust, Vest-Sahara i sør, og Spania i nord gjennom fleire små eksklavar. Marokko har annektert størstedelen av Vest-Sahara sidan 1975, og administrerer området, sjølv om dette ikkje er internasjonalt godkjend.
Geografi og geologi
Landet har ei lang grense mot Algerie i aust og søraust som er stengd for gjennomgang. Det grensar til Spania ved dei fire spanske eksklavane på den afrikanske middelhavskysten: Ceuta, Melilla, Peñón de Vélez de la Gomera og Peñón de Alhucemas.
Tissint-meteorittane
I juli 2011 vart Tissint råka av eit meteoritt-regn med steinar på opptil ein kilo.
Fjellbruk
Fjellbruk er næringar som reindrift, jakt og sanking. På Nordkalotten har det vore drive reinsdrift, i uminnelege tider, men fuglejakt og sanking av molte har òg vore viktig matauke.
Unst
Historie
Ein kjenner ikkje til opphavet til namnet Unst, men det verkar å ha eit før-norrønt opphav.
Ájos Evstrátios
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen Ájos Evstrátios 270 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Erasmus frå Rotterdam
Vitskapleg arbeid
I England vart Erasmus teken av bibeltolkinga til John Colet, og sette seg føre å gå ned i grunntekstene på nytt. Han lærde seg gresk, og tok til å arbeide med Det nye testamentet. Dette tok mykje av tida hans dei neste ti åra. Samstundes var han støtt på reisefot som lærd frilansar, på kryss og tvers i Europa.