cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alf Ramsey
Sir Alfred («Alf») Ernest Ramsey var ein engelsk fotballspelar og fotballtrenar, best kjend for å ha vunne gull som engelsk landslagstrenar i fotball-VM 1966. Som aktiv spelar var han ein dugande høgreback, og vart mellom anna engelsk ligameister med Tottenham Hotspur sesongen 1950/51. I perioden 1948-1953 spelte Ramsey til saman 32 landskampar for det engelske landslaget.
Rafjorden
Fjorden har innløp mellom Deaigu i nord og Rafjordneset i sør. Fjorden har bratte fjordsider som stig 300 meter opp frå fjorden. Den einaste busetnaden ved fjorden er Hamna på nordsida av fjorden.
Murmur
Framsidebiletet på albumet er eit sepiafarga foto av ei bru med klatreplanter som også dekker bakken og trea i nærleiken. På baksida er songtitlane skrivne over bruntonane i blått, og dette gjer dei vanskelege å lese.
Kymmenedalen
Kommunar og regionar
Kymmenedalen består av sju kommunar, av dei er tre byar. I dei siste åra har det vore éi kommunesamanslåing. Den 1. januar 2009 vart kommunane Anjalankoski, Elimäki, Jaala, Kuusankoski og Valkeala slegne saman med Kouvola.
Nigeria
Klima
Nigeria har eit klima som liknar Guineakystlanda i vest, der den intertropiske konvergenssona fører til regntid når ho flyttar seg nordover (mars-mai) og sørover igjen (oktober-desember). Berre dei nordlegaste områda, Sahelområdet, har savanneklima, med middeltemperaturar 30–35 °C i mars–april, som er dei varmaste månadene. I januar–februar er middeltemperaturane 20–24 °C. Årsnedbøren her er 500-1000 mm.
Protestfestivalen
Christianssand Protestfestival, etablert i 2002 er ein festival halden i protest mot avmakt og likesæle for engasjement og handling. Han er meint å vera ein protest mot einsrettinga i samfunnet, den einspora marknadstenkinga og eit slapt toleranseomgrep. Festivalen er inspirert av folk som Axel Jensen, Jens Bjørneboe og Henrik Wergeland.
NM i symjing 1990
200 m rygg
<br style="clear:both;" />
Helga Pedersen
Helga Pedersen frå Vestertana i Tana kommune i Finnmark fylke er ein norsk politikar. Ho er ordførar i Tana kommune for perioden 2019-2023. Ho er medlem av Arbeidarpartiet, og var statsråd i Fiskeri- og kystdepartementet i regjeringa Stoltenberg II frå 17. oktober 2005 til 2. oktober 2009. Pedersen blei vald til nestleiar i Arbeiderpartiet i 2007. Ho var fylkesordførar i Finnmark frå 2003 til oktober 2005.
Sinemurium
Alderen har fått namn frå byen Semur-en-Brionnais, nær Sancerre i øvre Loiredalen. Det kalkhaldige jordsmonnet danna av kalkstein frå jura er delvis årsaka til karakteren i den klassiske Sancerrevinen.
Øresund
Øresundstollen
Øresundtollen var den viktigaste inntektskjelda til den danske krona i fleire hundreår, og dei danske kongane var dermed ganske sjølvstendige i forhold til det danske geheimsrådet og aristokratiet. Sverige var fritatt tollavgifta, sidan dei var ein del av Kalmarunionen med Danmark, men dette vart det slutt på etter Den store nordiske krigen i 1720, sjølv om austsida av sundet no vart svensk.
Nissedal kommune
Næringsliv
Det finst noko trevareindustri og produksjon av dyrefôr i kommunen. Turisme har òg vorte viktig dei seinare åra, og Nissdeal har både hyttegrender og campingplassar.
Geografi
Dalføret langs Nisser har bratte sider, og frå der innsjøen ligg lyftar landskapet seg snøgt til ei fjellvidd med toppar på kring 800-1000 moh. Høgste punkt er Førheinutane på 1049 m.o.h., som ligg på grensa til Fyresdal i nordvest.
Sekse
Grendahuset Grannatun ligg på Sekse.
Reckoning av R.E.M.
Reckoning er eit musikkalbum frå den amerikanske rockegruppa R.E.M. som vart gjeve ut i 1984. Det har med nokre av dei populære tidlege songane til bandet, som «So. Central Rain (I’m Sorry)» og «(Don’t Go Back To) Rockville».
Slåttar frå Sogn
Dei fleste av desse finn ein i band IV av hardingfeleverket, alle skrivne opp av Arne Bjørndal. Nr 22, 26 og 27 er ikkje opphavleg frå Sogn. 22 skal vera etter Myllarguten, 26 frå Voss og 27 etter Knut Lurås.
Fastnet Rock
Fastnet Rock fyr
Fyret viste seg å vere for svakt bygd sidan kraftig vind rista det så kraftig at porselenet stundom vart kasta av borda. Det vart gjort tiltak for å stabilisere fyret, mellom anna å byggje ut den nedre delen og fylle det mest stein, og å fylle dei lågare etasjane med tunge material.
I sommarmånadane går det båtturar frå Cape Clear (Clear Island) og ut til fyret.
Dei låge Beskidane
Det opphavlege plante- og dyrelivet er bevart sidan området ligg så pass isolert. Fjellkjeda er dekt av bøkeskog og er i dag verna som ein del av Magurski nasjonalpark og Jaśliski Park Krajobrazowy. Av dyr som lever her finn ein svartstork, rådyr og ulv.
Implosiv
I IPA-lydskrifta finst det fem symbol for stemde implosivar:
Tove Linnea Brandvik
Brandvik var vararepresentant for Arbeidarpartiet på Stortinget i perioden 2005-2009. Frå 2009 møtte ho fast og vart medlem i Arbeids og sosialkomiteen. Ho vart med dette den første fast møtande funksjonshemma stortingsrepresentanten. Som vararepresentant vart Brandvik kjend som Noregs første rullestolbrukar på Stortinget. Årsaka var at ein måtte gjere diverse tilpassingar i stortingssalen, som på førehand ikkje var tilpassa rullestolbrukarar.
Litle Skogfjorden
Fjorden har innløp mellom Litle Skogfjordneset i vest og Sandneset i aust. Det einaste bygget ved fjorden ligg i botn.
Julekrybbe
Julekrybba syner vanlegvis Jesus liggjande i ei krybbe i ein stall (eller i ei hòle innretta for dyr). Josef og Maria er sentrale figurar. Over det heile kan Betlehemsstjerna lysa. Heilage tre kongar kan verta synt medan dei kjem med gåver.
Regionale tradisjonar
I Jindřichův Hradec-området i dagens Jihočeský kraj (Sør-Bøhmen) i Tsjekkia er det tradisjon for å laga særs omfattande julekrybber. Ei julekrybbe laga av Tomáš Krýza over seksti år, Krýzovy jesličky, er teken med i Guinness rekordbok som verdas største mekaniske konstruksjon. Krybba omfattar 1389 figurar der 133 av dei rører på seg. Ho er stilt ut ved Muzeum Jindřichohradecka saman med andre store julekrybber frå området.
Skjoldkreps
Skjoldkreps er ei gruppe primitive bladfotkreps som lever i innlandsvatn over heile jorda. Tidlegare fanst dei òg i havet, men der har dei no vorte utkonkurrert. Gruppa er særs gamal, og har forandra seg lite sidan Triops cancriformis dukka opp i triastida for 220 millionar år sidan. Denne arten vert difor ofte kalla den eldste levande arten på jorda.
Levesett
Mesteparten av tida kryp skjoldkrepsen rundt på botnen, men dei kan òg symja. Dei lever stort sett av ymse organisk materiale dei finn i avleiringane på botnen, stundom med innslag av levande bytte som blautdyr, andre krepsdyr, vassinsekt, makk, froskeegg og stundom tilmed rompetroll og småfisk.
Ulrik Christian Gyldenløve (1630-1658)
Han er omtalt i J.P. Jacobsen sitt verk Fru Marie Grubbe.
Toskgansbåt
Ein toskgansbåt (avleidd av torskegarn og båt) er ein open, spissgatta ro- og seglbåt av geitbåttypen. Båten, som har seks par årar, vart tradisjonelt bruka til garnfiske etter torsk på fiskebankane utanfor Møre og Romsdal og Sør-Trøndelag.
Holmen kyrkje i Asker
Holmen kyrkje er ei av kyrkjene i Asker prosti under Oslo bispedøme, og ligg på Vestre Nes, mellom Nesbru og Slependen, i Asker kommune i Akershus fylke.
Holmen kyrkje har namnet etter den dåverande Holmen skulekrins, som femna om eit stort geografisk område, frå kommunegrensa mot Bærum og sørover, med Holmen skule på Nesbru som sentrum. Holmen skule hadde namnet etter Holmen ved Holmenbukta i Holmenfjorden, der skulebygningane låg før skulen flytta inn i eit nybygg på Nesbru i januar 1932.
Dansk-norsk
Historie
Attåt daglegtala fanst òg høgtidsmålet, dvs. nordmenns leseuttale av Dansk, såkalla klokkardansk. På byrjinga av 1800-talet vann høgtidsmålet fram på kostnad av daglegtala, medan i siste helvta av 1800-talet vann daglegtala fram. Til gjengjeld vart daglegtala stadig meir «danna», til dømes auka bruken av dei mjuke konsonantane b, d og g på kostnad av p, t og k.
Mellom norsk og dansk
Viktige norske drag til skilnad frå dansk er:
Gandia
I dag er Gandia ein av dei største kystbyane og turistsentera i regionen. Det er to soner i kommunen, sjølve byen Gandia med dei historiske monumenta, den kommersielle aktivitet og butikkane, og stranda der sommarbustadane ligg. Dei fleste barane og nattklubbane ligg i strandområdet. Stranda ligg om lag to kilometer frå byen.
Termal ekvator
Uttrykket blir av og til òg brukt om beltet av maksimumstemperaturar rundt jorda som flyttar seg mellom den nordlege og sørlege vendekretsen, altså området som vanlegvis vert kalla den intertropiske konvergenssona.
Buskerud fylke
Klima
Klimaet er for det meste innlandsprega, sidan fylket har kort kystlinje og er godt skjerma frå fjella i sørvest og i nord. Oslofjorden påverkar berre dei lågare strøka frå Lågendalen til Tyrifjorden. Om sommaren bles det typisk frå mellom sør og vest, medan det om vinteren som regel bles frå nordaust, men vindstyrken er generelt låg. På grunn av terrenget bles det som regel opp dalane om sommaren, medan dreneringsvinden strøymer nedover dalane om vinteren.
Språk
Austlandsdialekt pregar språket i sørlege og austlege delar av fylket, og her vert bokmål brukt som skriftspråk. I nordfylket er det vanleg med fjelldialektar og nynorsk skriftspråk.
Ballangen kyrkje
Interiøret
Altertavla og inventaret er teikna av Emanuel Vigeland. Sonen hans, Per Vigeland, var meister for glasmåleriet i koret, som er altertavle i kyrkja.
Ivarsfjorden
Ivarsfjorden (samisk Vuoiddasvuotna) er ein fjordarm av Hopsfjorden i Gamvik kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 3,5 km nordaustover til Ivarsfjordbotnen i botn av fjorden.
Fv264 går langs begge sider av fjorden.
Vilnia
Vilnia (òg kalla Vilnelė, kviterussisk Вільня, Vilnija, polsk Wilejka eller Wilenka) er ei elv i Litauen med ei lengd på 80 km. Ho har utspringet sitt nær landsbyen i Vindžiūnai, 5 km sør for Šumskas ved grensa mellom Litauen og Kviterussland. Vilnia munnar ut i Neris i Vilnius.
Callovium
Alderen har fått namn etter ei gammal staving av Kellaways Bridge, 3 km nordaust for Chippenham i Wiltshire i England.
Drangedal kommune
Drangedal er ein kommune i Telemark-området i Vestfold og Telemark fylke. Drangedal grensar i sørvest mot Gjerstad (i Aust-Agder fylke), i vest mot Nissedal, i nord mot Kviteseid, i nordaust mot Nome, i aust mot Skien og i sør mot Bamble og Kragerø.
Myrsmør
Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Bog butter» henta frå Wikipedia på engelsk 4. juli 2007.
Skomvær-aksjonen
Skøyta, RS «Skomvær II» (RS 66), vart overlevert til Redningsselskapet 11. juni 1960
Vines
Grenda har eige grannahus og bedehus, og hadde tidlegare også daglegvarebutikk. Barneskulen Vines skule, med 29 elevar skuleåret 2008/2009, låg òg på Vines, men vart nedlagt som skule 2011. Ungane frå og med Utne til og med grensa mot Jondal kommune gjekk fyrste til sjuande klassesteg på Vines skule, no går dei t på Hauso skule.
Lyr
Lyr (Pollachius pollachius) er ein fiskeart i torskefamilien.
Kollektiv bruk av eintal
Ei særskild kollektivform har ein i ordet høns. På dansk finst slike særskilde kollektivformer ved fleire ord.
Gustav Adolph Lammers
Gustav Adolph Lammers var ein norsk prest som stifta Noregs første indremisjonsforeining, stortingsmann og arkitekt for fleire kyrkjebygg.
Kjell Ove Hauge
Kjell Ove Hauge er ein norsk tidlegare kulestøytar og diskoskastar. Sidan 2013 er han rektor ved Kuben videregående skole i Oslo.
1994 – over 20 meter
I 1994 brøyt han 20 metersgrensa i kulestøyt. Det skjedde under den amerikanske universitetsmeisterskapen i friidrett i Boise, Idaho. Han støytte kula 20,07 meter, og vart nummer to bak amerikanaren Brent Noon. Hauge viste John Godina til tredje plass, mannen som året etter vart verdsmeister, støytte 22,00 meter og etablerte seg som verdas beste kulestøytar dei ti neste åra. Tilbake i Europa vann Hauge Europacupen i Istanbul, denne gong i diskos med 59,14 m. I august deltok han i kulestøyt i den historiske europameisterskapen i Helsingfors der Noreg vann tre gull, to sølv og ein bronse. Hauge si form var dalande etter ein lang vår i USA og han kom ikkje vidare frå kvalifiseringsrunden. Trass dette vann han sitt andre noregsmeisterskap i kulestøyt den etterfylgjande veka.
Dopingsaka
Før noregsmeisterskapen i friidrett i månadsskiftet juli-august 1998 heldt Hauge ein pressekonferanse på Toppidrettssenteret i Oslo der sa at han tilstod å ha brukt det ulovlege stoffet methandienon, (eit anabole steroid). Han bad om orsaking for det han sa var eit feilval i samband med ein muskelskade i høgre lår. Han tok konsekvensen av dette ved å leggje opp som toppidrettsutøvar. Hauges tilståing medførte at Idrettens domsutvalg reduserte straffa med seks månadar, frå 24 til 18.
Inchydoney
Inchydoney er ei lita øy vest i County Cork i Republikken Irland. Ho har lenge vore forbunde til fastlandet via to vegfyllingar. Den næraste byen er Clonakilty. Det ligg ei strand på øya kalla Blue Flag beach.
Chontal-maya
Chontal-maya (eller yoko t'an, òg kalla Tabasco-chontal) er eit mayaspråk i den cholanske undergruppa som vert tala av chontalfolket i den meksikanske delstaten Tabasco. Språket har minst tre dialektar, som er kjent som Tamulté de las Sábanas-chontal, Buena Vista-Chontal, og Miramar-Chontal.
Subsidens
Atmosfæren
Den mest vanlege årsaka til subsidens i atmosfæren er låge temperaturar. Når lufta vert avkjølt får ho større tettleik, vert tyngre og søkk mot overflata, på same måte som oppvarma luft stig oppover. Subsidens fører vanlegvis til høgtrykk når luft søkk mot bakken over større område. I polare høgtrykk har ein nesten konstant subsidens, og det same har ein over subtropiske område. Desse områda med subsidens er noko av opphavet til mange av dei framherskande vindsystema i verda, som passatvindane. Subsidens på mindre skala kan gje vêrfenomen som tåke. Ein ekstrem form for subsidens er fallvind som kan gje liknande øydeleggingar som ein tornado, medan ei mildare form for subsidens vert kalla nedvind.
Paterna
Det var her Antonio Martín Hernández og Augustine García Calvo vart martyrdrepne under den spanske borgarkrigen.
Oxfordium
Oxfordium er den første alderen i epoken sein jura. Han varte frå 161,2 ± 4 til 155,7 ± 4 millionar år sidan.
Alderen har fått namn etter byen Oxford i England.
Twitter
Twitter, sidan juli 2023 profilert som X, er eit nettsamfunn og ei mikrobloggingsteneste. I Twitter får brukarane sende og lese andre brukarar sine oppdateringsmeldingar; på engelsk vert desse kalla tweets, på norsk er det tale om kvitring. Meldingane ein sender er tekstbaserte, og kan vere opp til 140 teikn. 26. oktober 2017 starta Twitter ei prøveordning der eit utval av brukarane kan sende medlingar på opp til 280 teikn.
Soge
I august 2014 vart Twitter som fyrste sosiale medium, nytta til å erklære krigstilstand mot eit anna land. Det var president i Aserbajdsjan, İlham Alijev, som viaTwitter erklærte krig mot grannelandet Armenia.
Happiness is the Road
10. september la Marillion ut albumet til gratis, lovleg nedlasting på fildelingsnettverk. Når desse filene blir avspelt, blir det opna eit interaktivt vindauge med ei melding frå gruppa og ei oppfordring til å kjøpe musikk og andre bandprodukt direkte frå gruppa si nettside. Marillion har uttalt at dei ikkje støttar ulovleg nedlasting av musikk, men at dette initiativet var eit forsøk på å få noko positivt ut av den nedlastinga som uansett skjer.
Under turneen i etterkant av albumutgjevinga gjorde Marillion eit forsøk med å ta opp alle konsertane, og gje ut opptaka som lydfiler allereie dagen etter kvar konsert. Til saman vart 14 av dei 16 konsertane i november 2008 utgjeve. Konserten på the Forum i London 19. november vart òg gjeve ut på dobbelt-CD i avgrensa opplag og selt til konsertpublikummet alt same kveld.
Württemberg
Hovudstaden til Württemberg var Stuttgart, nå hovudstad for heile Baden-Württemberg.
Chorti
Chorti (ch'orti) er eit mayaspråk som blir snakka av ca. 30 000 menneske i Guatemala og Honduras, nær ruinane av mayabyen Copán. I Honduras er språket nesten utdøydd. Chorti stammar direkte frå klassisk maya, språket som vart brukt til å skriva mange av dei førcolumbinske inskripsjonane med mayaskrift.
Sagunto
Kjelder
''
My Babe
Andre versjonar
• 1958: Ricky Nelson
• 1962: Bo Diddley
• 1969: Elvis Presley med The Sweet Inspirations
• 1993: Zona B
• 1997: Terry Evans
Voks
Denne voksen er esterar av lengre feittsyrer med ein langkjeda basisk alkohol (ikkje glyserol). Voks er vanlegvis hardare enn feitt. Ofte blir vassløyseleg voks nytta til framstilling av kosmetikk. Men det mest vanlege er vokslys.
Kimmeridgium
Kimmeridgeleire er kjelda for om lag 95 % av petroleumen i Nordsjøen.
Øyleikane 2013
Sportsgreiner
• Football pictogram.svg  Fotball (2)
• Sailing pictogram.svg  Segling (5)
• Squash pictogram.svg  Squash (6)
• * Cycling (road) pictogram.svg Temporitt (4)
Tarmfjorden
Tarmfjorden (nordsamisk Čuollovuotna) er ein fjordarm av Tanafjorden i Tana kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Fjorden strekkjer seg 5 km sørvestover til Jámešbávtgohppi i botn av fjorden.
Øyleikane 2013
Sportsgreiner
• Windsurfing Pictogram.svg Vindsurfing (4)
• * Volleyball (indoor) pictogram.svg Innadørs (2)
• * Volleyball (beach) pictogram.svg Sandvolleyball (2)
Spike Island i County Cork
Etter den anglo-irske avtalen då øya vart gjeve til den nye irske staten vart installasjonane på øya omdøypt til Fort Mitchel (etter John Mitchel, nasjonalistaktivisten og politisk journalist).
Orre
Orre er ei bygd i Klepp kommune i Rogaland fylke. I det grøderike og flate området, med mange gardar, vert det drive stort innan landbruk. Mellom anna finst det fleire gartneri og drivhus. Det vert drive med ymse grønsakdyrking.
Konrad Lorenz
Konrad Zacharias Lorenz var ein zoolog, dyrepsykolog og ornitolog frå Austerrike. Han er hovudsakleg kjend som ein av grunnleggjarane av den moderne åtferdsbiologien eller etologien. I 1973 fekk han Nobelprisen i medisin saman med Karl von Frisch og Niko Tinbergen for dette arbeidet.
Rønnaug
Namnet er lite kjend utanfor Noreg. Det var noko brukt på første halvdelen av 1900-talet, men bruken gjekk ned etter 1940. I 2009 var det 965 norske kvinner som heitte Rønnaug.
Britt Johansen
Britt Johansen er ein norsk tidlegare handballspelar. Ho spelte 156 landskampar og skåra 140 mål for Noregs landslag frå debuten i august 1978 til november 1985. Johansen var aktiv i Sverresborg IF i tida 1973-88, eit lag ho vann tre cupmeisterskap og ein seriemeisterskap med.
Grand Prismatic Spring
Farge
Dei sterke fargane i kjelda kjem av mikrobematter rundt kantane av det mineralrike vatnet. Mattene lager farger frå grønt til raudt; fargen kjem an på forholdet mellom klorofyll og karotenoid og på temperaturskilnaden i vatnet. Om sommaren er gjerne mattene oransje til raude, medan om vinteren er dei vanlegvis mørkegrøne. Midten av sjøen er sterilt på grunn av den sterke varmen.
Kinso
Elveløp
Elva tek til i to greiner: Stora Kinso som har utspring i fleire små vatn sør for Hårteigen, og Vetla Kinso, som kjem frå områda aust for Høgahæ. Dei to elvane møtest i Nedsta Onkjelvatnet (1 197 moh.). Dette er utspringet for hovudelva Kinso, som renn nordover derifrå til Veivatnet (1 172 moh.), den største innsjøen i vassdraget. Frå Veivatnet held Kinso fram mot nordvest gjennom ein brei og vid dal med fleire mindre innsjøar, til ho ved Rjuvavatnet (900 moh.) når kanten av den djupe og tronge Husedalen.
Norsk automobilfabrikk
Under 1. verdskrigen byrja godseigar Wankel på Kambo, saman med ingeniør Sigurd Hiort og høgsterettsadvokat Harald Hauge, å planlegga bilproduksjon. Hausten 1916 vart det inngått avtale med Scania Vabis om lisensproduksjon. Teglbygningen vart oppført i 1917 med ukjend arkitekt. Nokre av arbeidarbustadane var teikna av arkitektane Morgenstierne & Eide. Etter krigen fekk Norsk Automobilfabrikk økonomiske problem og det vart ikkje produsert så mange bilar, dei fleste lastebilar. Men føretaket produserte karosseri i nokre år, før det gjekk konkurs.
Philipp Jacob Spener
Pia Desideria eller Fromme ønske
For Spener var sjølvfornektinga ei grunnutfordring i kristendommen. Prestane skulle ikkje arbeide for personleg rikdom og ære, men utelukkande for Guds ære og frelsa for kyrkjelyden. Om berre prestane kunne leve etter dette, ville den haldninga smitte over på alminnelege menneske. Dette lekfolket vart viktig for pietistane. Men først måtte folket få bukt med drukkenskapen. Vidare måtte dei få bukt med trongen til rettsprosessar, og heller dra lærdom av eigedomsfellesskapet i dei første kristne kyrkjelydane.
Den norske automobilfabrikk
Under 2. verdskrig tok den tyske okkupasjonsmakta over lokala og nytta dei til å reparere Junker-fly. Etter krigen var det ikkje lenger ynskjeleg å produsere tyske bilar og produksjonen vart avgrensa til lastebilproduksjon i liten skala. I etterkrigstida vart det òg monterte ymse bilmerke i lokala, men føretaket gjekk etter kvart over til å importere ferdige bilar.
Vesuv
Utbrot
Vulkanen var truleg ikkje aktiv i perioden 800 fvt. — år 79 evt. og skal ha vore 2 000 meter høg. «Fjellet» var i denne perioden dekt med vegetasjon.
Eit kraftig utbrot fann òg stad i 1631. I dette utbrotet omkom 3000 menneske.
Seinare utbrot som var særleg kraftige var dei i 1872 og 1906. Deretter følgde ein periode med vulkansk aktivitet innover på 1900-talet. Det siste større utbrotet til no hadde Vesuv 18. mars 1944, som var eit svært uheldig tidspunkt sidan landet var i krig.
Sharm el-Sheikh
Historie
Byen vart grunnlagt i 1967 av Israel etter at dei hadde okkupert området under Seksdagarskrigen. Formålet var å kontrollere kysten mellom Aqaba og Suezkanalen. Turismen har alltid vore viktig for økonomien i området, først for Israel og seinare for Egypt etter at området vart vunne tilbake. Israel trekte seg tilbake frå mesteparten av Sinai i 1982.
Otto Lange
Lange vart vald inn på Stortinget som førsterepresentant frå Arendal i 1833. I 1836 og dei seks påfølgjande stortingsvala (det siste i 1854) vart han vald som førsterepresentant for Arendal og Grimstad. Han var formann i tollkomiteen på alle storting frå og med 1839. Frå 1842 var han, med eitt unnatak, medlem av Lagtinget, i 1845 såleis medlem av riksretten. Lange var elles politisk aktiv i Arendal og sat i bystyret frå 1837 til 1854.
Lange fekk fleire ordenar for si gjerning. Han vart riddar av St. Olavs orden i 1847, kommandør i 1857, og i 1863 vart Lange tildelt storkorset av St. Olavs orden «for statsborgerlig og Embedsfortjeneste». To svenske ordenar vart han til del, han bar storkors av Nordstjerneordenen og var riddar av Vasaordenen. Lange var også innehavar av første klasse (tilsvarande storkors) av den osmanske Mecidi-ordenen.
Trzebnickieåsane
Fjellkjeda ligg i Nederschlesiske voivodskap mellom elvane Oder i sørvest og Barycz i nord. Ho ligg sør for Trzebnica og nord for Wrocław.
Sandfjorden i Berlevåg
Sandfjorden er ein fjord på nordsida av Varangerhalvøya i Berlevåg kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 5,5 km vestover til ei kilometer lang sandstrand i botn av fjorden.
Roar Strand
Karriere som spelar
(Sist oppdatert 9. januar 2006) * Berre seriekampar.
Opløelva
Det er to hovudmagasin for vatn
Keila i Estland
Keila har ein stasjon på jernbanelinja Elektriraudtee.
Distriktet Landquart
Distrikta i Graubünden er reint administrative einingar. Distriktet Landquart består av to krinsar (Kreise) og ni kommunar (Gemeinden), som har stor grad av politisk sjølvstyre. Desse er:
Sierra Leone
Økonomi
Diamanthandel er det mykje av i Sierra Leone. Den var den viktigaste finansieringskjelda. Sierra Leone er rik på mineral, spesielt diamantar. Frå naturen si side er dei det rikaste landet i verda. Men inntektene frå diamantane har aldri løna noko av folkesetnaden. Pengane har berre hjelpt litt politisk.
Klima
Langs kysten kjem det mellom 3500 og 4000 mm regn kvart år, og litt mindre i indre område. Temperaturen held seg høg året rundt på kysten, og under tørketida er han høgare i indre strøk. Under regntida er kystområda meir ubehagelege på grunn av høg relativ fukt, som sjeldan går under 80 % på dagtid.
Klimaet i denne delen av Afrika har lenge hatt eit dårleg rykte, og Sierra Leone var kjend som «den kvite mann si grav». Dei høge dødstala til europearar som budde her kom derimot av tropiske sjukdommar, og ikkje direkte av klimaet. Kombinasjonen konstant høge temperaturar og fukt gjer dette derimot til eit ubehageleg klima. I tillegg vert landet i periodar av tørketida råka av den nordaustleg harmattanvinden, som ofte fører med seg støv og sand.
Valgerd Svarstad Haugland
Politikk og verv
I 2006 vart ho kyrkjeverje i Oslo og nestleiar i NRK-styret. I tillegg har ho hatt ei rekkje andre styreverv i privat og offentleg verksemd.
Skip
Skip er ofte havgåande farkostar med plass til mykje last eller passasjerar. Dei har mogleggjort globaliseringa av verda gjennom å tillata lange reiser og handel over hav.
Katekismetavle
Katekismetavler i Noreg
Luther var sjølv ikkje mot bilete i kyrkjene, men meinte snarare at bileta kunne vekkje dei rette evangeliske kjenslene. Også den danske reformatoren Peder Palladius var for bilete, så lenge dei vart brukt på eit pedagogisk vis. Prestane i den reformerte kyrkja hadde til oppgåve å lære folk evangeliet, men folk flest på 1500- og 1600-talet kunne ikkje lese, og altertavler fulle av uforståeleg tekst var til liten nytte når ein ville nå analfabetar.
Utover på 1600-talet var det ikkje berre altertavlene som fekk bilete att, men mange kyrkjer fekk også veggene dekte med fargerike måleri som synte hendingar frå bibeltekstane.
Kyotoprotokollen
<dl> <dd> <ul> <li> Grønt : Skrive under og ratifisert</li> <li> Gult : Skrive under, men ventar med å ratifisere</li> <li> Grått : Verken underskrive eller ratifisert</li> <li> Blått : Skrive under, men vil ikkje ratifisere</li> </ul> </dd> </dl>]]
Ex tunc
I kontraktsrett kan ein avtale vere ugyldig. Viss avtalen er ugyldig ex tunc, så legg ein til grunn at avtalen var ugyldig allereie i utgangspunktet, den var aldri gyldig, og har ingen rettssverknader. Avtalen blir i eit slikt tilfelle handsama som om den aldri hadde eksistert.
Sentral-Sudetane
Sentral-Sudetane består av ei rekkje fjellkjeder, inkludert:
Skye
Historie
Skye har stader som viser at ho har vore busett av jegerar og samlarar i mellomsteinalderen. Ein slik stad er An Corran i Staffin der arkeologiske spor frå handsaming av stein og samling av skjel viser at det budde steinalderfolk i området 7500 år f.Kr. og desse har vore i kontakt med tilsvarande steinaldergrupper ved Sand i Applecross på kysten av det vestlege Ross.
Togo
Folkesetnad
Ved folketeljinga i 2010 hadde Togo 6,191,155 innbyggjarar.
John Couch Adams
John Couch Adams var ein engelsk astronom. Han er mest kjend for å ha oppdaga eksistensen av planeten Neptun. Gjennom utrekningar ut frå Newton si gravitasjonslov i samband med uregelmessige rørsler hjå planeten Uranus i perioden 1841-45, kom han til konklusjonen at det måtte finnast ein planet nær Uranus.
Nasaret
Det arabiske namnet an-Nāṣira
Det arabisk namnet på Nasaret er an-Nāṣira, og Jesus (arabisk يَسُوع, Yasū` eller arabisk عِيسَى, `Īsā) vert òg kalla an-Nāṣirī, og syner den arabiske tradisjonen med å gje folk ein nisba, eit namn som syner frå kva geografisk stad eller stamme ein person kjem frå. I Koranen vert kristne kalla naṣārā, som tyder «følgjarar av an-Nāṣirī,» eller «dei som følgjer Jesus.»
Tidleg kristen tid
Frå verset i Evangeliet etter Lukas: "Dei fór opp og jaga [Jesus] ut av byen, mot ein skrent i åssida der byen deira låg. Der ville dei støyta han utfor..Luk 4:29" Evangeliet etter Lukas indikerer at det gamle Nasaret var bygd i ei åsside. Den historiske Nasaret var i røynda bygd i ein dal. Dei vindfulle åstoppane i nærleiken har berre vore busett sidan Nof HaGalil vart grunnlagd i 1957. Frå 800-talet evt. knytte tradisjonen denne hendinga til «Sprang-åsen» (Jabal al-Qafza) med utsikt over Jezreeldalen, kring 3 km sør for Nasaret.
Islamsk tid
I 1099 erobra krossfararen Tancred Galilea og gjorde Nasaret til hovudstaden sin. Det gamle bispesetet Skythopolis vart flytta til erkebiskopen av Nasaret, eit av fire erkebispedøme i kongedømet Jerusalem. Byen kom attende til muslimsk kontroll i 1187 etter sigeren til Saladin i slaget ved Hattin. Dei gjenverande krossfararane og den europeiske prestestanden vart tvungen til å forlate byen. Fredrik II klarte å forhandle ei trygg ferd for pilegrimane frå Akko i 1229, og i 1251 deltok kong Ludvig IX av Frankrike i ei messe i ei grotte, i lag med kona.
På 1300-talet fekk fransiskanske munkar igjen lov til å gå inn i landsbyen og bu i ruinane av basilikaen, men dei vart kasta ut att i 1584. I 1620 let Fakhr-al-Din II, ein drusar-emir som kontrollerte denne delen av Osmansk Syria, dei få byggje ei lita kyrkje ved Bodskapsgrotta. Pilegrimsturar til dei kringliggande heilage stadane vart organiserte av fransiskanarane, men munkane vart ofte plaga av dei kringliggande beduinske stammene som ofte kidnappa dei for løysepengar. Det vart igjen fred og rom i området under styret til Daher el-Omar, ein mektig beduin-sjeik som styrte over det meste av Galilea og som gav fransiskanarane løyve ti å byggje ei kyrkje i 1730. Denne strukturen stod fram til 1955, då han vart øydelagd for å gje plass for ein større bygning i 1967.
Gallipolifelttoget
I kampen om Gallipoli hadde begge partar sett inn ca. ¾ million mann, og båe hadde store tap. Mellom 200 000 og 250 000 soldatar blei skadde eller drepne på kvar side.
På britisk side var marineminister Winston Churchill ein av forkjemparane for åtaket, og hadde utarbeidd mange av planane for det. Etter nederlaget gjekk han av som minister. Churchill argumenterte i ettertid for at grunntanken bak operasjonen var riktig, men at felttoget mislukkast fordi ein ikkje klarte å utnytte mange av dei høva som oppstod til sin eigen fordel på ein slik måte at felttoget vart ein suksess. Det er samstundes vanskeleg å finne støtte for dette synet blant majoriteten av militærhistorikarar.
Strutsefuglar
Nolevande artar
Strutsefuglar i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter Norske navn på verdens fugler:
Finn Egil Eide
Eide er fødd i Sandnes. Han studerte ved Universitetet i Bergen og NTNU, og ved Stord lærarhøgskule. Han busette seg seinare på Nordfjordeid. Eide har undervist ved Fjordane Folkehøgskule og ved Eid vidaregåande skule. Han var også drivkraft bak Eidaskulen i grafikk som byrja i 1978.
Kaczawskiefjella
Kaczawskiefjella (polsk Góry Kaczawskie) er ei fjellkjede i Vest-Sudetane i Polen. Dei har ei lengd på 30 km og ei gjennomsnittleg høgd på 600 meter over havet. Den høgaste toppen er Skopiec på 724 meter over havet.
Cairn na Burgh Mòr
Cairn na Burgh Mòr (òg kalla Cairnburgh More) er ei av Treshnish Isles i Indre Hebridane i Skottland. Øya er ikkje lenger busett.
Marknadsøkonomi
Marknadsøkonomi er det «motsette» av planøkonomi. Ingen av desse eksisterer likevel i rein form. Staten vil alltid sette grenser for marknadskreftene ved lovgiving og skattar. Ifølgje den britiske økonomen Adam Smith på 1700-talet representerte dei frie marknadskreftene «ei usynleg hand» som koordinerte økonomien. Mange forbind USA med eit slikt samfunn der marknaden fungerer, men samtidig blei mange bedrifter der dominerande til og med i verdsmålestokk. Desse bedriftene blei styrte av ei synleg hand, ved eit leiingshierarki tilsvarande det ein finn i kommunistiske regime.
Fluger
Det er 81 familiar i Noreg, med omtrent 3 000 artar.
Ulm
Historie
Dei første busetnadane ein har funne spor av i Ulm er frå tidleg neolittisk tid (om lag 5000 fvt.), og desse har ein funne i landsbyane Eggingen og Lehr, som i dag er bydelar i Ulm.
Frå 1933 til 1935 vart det oppretta ein konsentrasjonsleir for nazistane sine politiske motstandarar. Jødane i Ulm, rundt 500 menneske, vart først diskriminert og seinare forfulgt. Synagogen deira vart brend ned etter krystallnatta i november 1938. Under den andre verdskrigen vart byen kraftig øydelagd under allierte bombetokt. Det mest alvorlege bombeåtaket skjedde 17. desember 1944 og tok livet av 707 innbyggjarar medan 25 000 vart heimlause. Mot slutten av krigen var 80 % av mellomalderbyen, som før krigen var den største i Sør-Tyskland, i ruinar.
Bø kommune i Telemark
Folkemusikk
Med plasseringa i hjartet av Telemark, har folkemusikken vore ein nesten sjølvsagt hovuddel av Bø-bygda sitt kulturliv. Det er ikkje tilfeldig at det er dei tre felene som pregar kommunevåpenet. Både felemakarar og felespelarar har sett sitt preg på folkemusikkmiljøet, både i Bø og resten av fylket. Den første landskappleiken vart arrangert i Bø i 1888. I vår tid samlast folkemusikkentusiastar på Telemarkfestivalen som går av stabelen i byrjinga av august kvart år, ein festival som etterkvart har opparbeida seg internasjonalt ry.
Glashedy
Glashedy (irsk Glaiséidí ) er ei lita øy om lag 1,5 km frå Pollan Bay i Ballyliffin i County Donegal i Republikken Irland. Fram til tidleg på 1800-talet vart øya kalla Seale Island. Øya er ikkje busett.
Fylkesveg 476 i Nordland
Fylkesveg 476 i Nordland går mellom Horsdal og Nordarnøya i Gildeskål kommune. Vegen er 4,7 km lang utanom ferjestrekninga.
Ut frå Afrika
Fossilfunn
Utviklinga av menneske skjedde i stor grad i Afrika. Her utvikla menneskeapane Australopithecus og menneskeslekta Homo seg. Dei eldste artane av slekta Homo, H. habilis og H. erectus, levde i Afrika for rundt 2,4 til 1,4 millionar år sidan. Ved overgangen mellom pliocen og pleistocen for knapt 2 millionar år sidan vandra H. erectus frå Afrika og spreidde seg til ulike delar av Eurasia. Deretter utvikla H. neanderthalensis (neandertalarar) og H. sapiens (moderne menneske) seg. Dei eldste fossila av anatomisk moderne menneske er funne i Afrika. Det eldste kjende funnet klassifisert som Homo sapiens er Omo 1, funne ved elva Omo sør i Etiopia, som kan vera opptil 195 000 år gamle.
Burundi
Regionen har opplevd mykje politisk uro, og konfliktar mellom hutuane og tutsiane førte til borgarkrig på midten av 1900-talet. I dag er Burundi styrt som ein representativ demokratisk republikk under ein president.
File Transfer Protocol
Detaljert verkemåte
FTP nyttar to TCP-samband for å kommunisere med tenaren. Ein FTP-sesjon startar ved at klienten koplar seg opp mot tenaren ved å opne ein TCP-samband, som vert kalla kontroll-tilkoplinga, mot port 21 på tenaren. Over denne tilkoplinga blir det overført kommandoar i klårtekst. Eit døme på ein slik kommando er USER (eng: brukar) som blir brukt av FTP-klienten for å overføre brukarnamnet. Tenaren vil deretter svare med ein statuskode avhengig av om kommandoen vart akseptert eller ikkje. Denne TCP-tilkoplinga blir verande oppe så lenge brukaren er logga inn.
Kjelde
W. Richard Stevens: TCP/IP Illustrated Volume 1, The Protocols Addison Wesley 1994
Waiuku
Waiuku yter tenester til det omliggjande landbruksdistriktet, og er bustad for mange av dei tilsette i stålverket New Zealand Steel ved Glenbrook, som ligg fire km mot nordaust.
Historie
Maorinamnet Waiuku kjem frå ei legende om to framståande brør, Tamakae og Tamakou, som tevla om handa til ei vakker og høgtståande høvdingdotter i Waikato. Tamakae var jorddyrkaren og forsørgjaren, Tamakou hadde talegåvene. Tamakou var den første som fekk møta henne, men ho bad om å få møta Tamakae også. Han arbeidde med å dyrka søtpotet (kumara) og måtte vaska seg i wai (vatn) og uku (eit spesielt slag mudder) ved elva som renn inn i Manukau Harbour like bak Waiuku Museum, før han kunne møta henne. Tamakae vann hjarta hennar og gifte seg med henne. Etter det fekk staden namnet Waiuku.
Århus
Namn
Bynamnet blei stava «Århus» med Å frå den danske rettskrivingsreforma i 1948. 1. januar 2011 blei stavemåten endra tilbake til Aarhus gjennom eit vedtak i bystyret. Borgarmeisteren føreslo endringa for å gjera namnet meir internasjonalt og «i overensstemmelse med byens rødder». Stavemåten med Å er framleis rett på dansk.
Vikingbyen
Ein meiner at det tidleg har vore ei lita trekyrkja like utanfor busetnaden, om lag der klosterkyrkja i dag ligg.
Vollen
Rundt år 1300 skjedde det ei stor utbygging av byen: Det eldste rådhuset, føre domkyrkja, ein stor bispegard ved Rosengade nord for kyrkja og eit kapitelhus for administrasjonen til kyrkja på Bispetorv, samt fleire kannikebustadar. Vidare vart det bygd ei bru over elva ved Immervad, og Helligåndshospitalet ved Lilletorv.
1600-1700-talet
Byen leid under krigane på 1600-talet. I 1644 kravde svenskane høge skattar av Århus, og i perioden 1657-1659 vart byen fleire gongar omleira av dei. Trass i dette var Århus likevel ein viktig handelsby, og dreiv mellom anna handel til Noreg og med Lübeck, Amsterdam, England, Frankrike og Spania, og midt på 1600-talet var handelsflåten på ca. 100 skip. Korntransporten til Noreg og utlandet var årleg på ca. 20 000 tønner, på byrjinga av 1700-talet var transporten stige til ca. 36 000 tønner. Etter kvart byrja derimot nedgangstida i heile Danmark. I 1735 vart det berre drive liten handel med Lübeck og Noreg. Handelsflåten var berre halvparten så stor som han hadde vore, og hamna byrja å fyllast med sand, og i 1768 var det berre 31 skip igjen. I 1769 var det ca. 3500 innbyggjarar i Århus.
Lillehammer kommune
Tusenårsstad
Kommunen sin tusenårsstad er Stortorget, og vart vald til dette av kommunestyret i 1998. Torget vart rusta opp og vart gjenopna 21. juni 2001 samtidig som det vart erklært som Tusenårsstad.
Moss Glassverk
I 1954 fekk glasverket eige varemerke, MG.
Amazonpapegøyar
Amazonpapegøye er det vanlege namnet for ein papegøye av slekta Amazona. Dette er mellomstore papegøyar med naturleg leveområde i «den nye verda», frå Sør-Amerika til Mexico og Karibia.
Frederik Motzfeldt
Frederik Motzfeldt var ein norsk politikar og jurist som representerte Molde på riksforsamlinga i 1814. Han var utdanna jurist frå Universitetet i København (1801) og vart utnemnd til byfut i Molde 1802, ei stilling han hadde i om lag eitt år. I 1805 reiste han til København og søkte fåfengd etter embete i over eitt år før han vart konstituert til byfogd i Molde og sorenskrivar i Romsdal.
Under riksforsamlinga i 1814 deltok han ikkje aktivt i diskusjonane, men fylgde passivt Sjølvstendepartiet. Seinare gjorde han heller ikkje politisk karriere, og tente berre som stortingsvara i 1827 og stortingsrepresentant i 1830 for Kristiania. Hausten 1814 vart han derimot utnemnd til høgsterettsassessor, som den yngste nokosinne. Han vart sitjande i denne stillinga lenger enn nokon andre, og viste gjennom avrøystingane sine i fleire politiske rettssaker ei demokratisk grunnhaldning.
Klimakonvensjonen
Klimakonvensjonen vart vedtatt 9. mai 1992 og trådte i kraft 21. mars 1994, og var 5. mars 2002 ratifisert av 185 statar og Den europeiske unionen. Noreg ratifiserte avtalen 9. juli 1993. Konvensjonen legg vekt på føre var-prinsippet og har som endeleg mål å stabilisere konsentrasjonen av klimagassar i atmosfæren på eit nivå som vil forhindre farleg, menneskeskapt påverking av klimasystemet.
Vedlegg I-partar
Vedlegg-I-partane er Austerrike, Australia, Belgia, Bulgaria, Canada, Danmark, Estland, Det Europeiske Fellesskapet (EF), Finland, Frankrike, Hellas, Kviterussland, Irland, Island, Italia, Japan, Latvia, Litauen, Luxembourg, Nederland, New Zealand, Noreg, Polen, Portugal, Romania, Russland, Spania, Storbritannia og Nord-Irland, Sveits, Sverige, Tsjekkoslovakia, Tyrkia, Tyskland, Ukraina, Ungarn og USA.
Vedlegg II-partar
Industrilanda har forplikta seg til å hjelpe utviklingsland finansielt og ved teknologioverføring, forsking og klimaovervaking.
Vin
Det som skil musserande vin frå ikkje-musserande vin, er at han inneheld koldioksid som lager sprudlande bobler. Skilnaden mellom sterkvin og aromatisert vin ligg i alkoholinnhaldet og aromaframstillingar. Vin vert delt inn i tre kategoriar: tørr, halvtørr eller søt. Hovudsakleg inneheld vin mellom 8,5 og 14 volumprosent alkohol, men strengt teke finst det vin med alt mellom 5,5 volumprosent og 22 volvolumprosent alkohol. Dersom vinen inneheld mellom 15 og 22 volumprosent alkohol vert han kalla sterkvin. Allereie kring 6000 fvt. vart druer dyrka for å laga vin.
Achel
Produkt
Eit år seinare kom den tyngre Achel 7°. Også denne fekk ei middels mottaking. Med ein mellomting mellom desse to, Achel 6°, fekk klosterbryggeriet dei første forsiktig positive reaksjonane, og då den blonde Achel 8° vart lansert i 2001, etablerte bryggeriet seg for fullt som eit fullverdig trappistbryggeri. Årsproduksjonen er om lag 4500 hektoliter.
Amarantar
Amarantar er elleve artar av astrildar i den biologiske slekta Lagonosticta. Artane har leveområde avgrensa til det afrikanske kontinentet. Ein av artane, steinamarant blei først skildra vitskapleg i 1998.
Sovesjuke
Bekjemping
Ein har oppnådd bra resultat ved å fanga tsetsefluger i spesialkonstruerte feller. Sidan tsetseflugene finst i høvesvis små bestandar (for fluger) kan fellefangst redusera bestanden i noko mon. Ein har òg hatt lovande resultat med å sleppa ut store mengder tsetsefluge-hannar som har vorte oppdretta i fangenskap og sterilisert. Hoene som desse hannane parar seg med får ikkje avkom og slik blir bestanden redusert. Desse tiltaka har lukkast på grunn av den låge fruktbarheita til tsetseflugene, som gjer at bestandane ikkje kan byggje seg opp att så fort som for andre fluger.
Megasekund
1 Ms = 1 000 000 sekund = 11 dagar, 13 timar, 46 minutt og 40 sekund.
Atlanten videregående skole
Atlanten videregående skole, tidlegare kjend som Kristiansund gymnas, er ein vidaregåande skule i Kristiansund på Nordmøre i Møre og Romsdal fylke. Skulen har i dag tre studieretningar — almennfag, musikk/dans/drama og media- og kommunikasjonsfag.
Satyricon
Satyricon er ei norsk svartmetall-gruppe, stifta i 1992. Satyricon er ei av dei mest suksessrike svartmetall-gruppene i verda. Dei vann Spellemannprisen 2002 for plata Volcano i klassen metal. Vidare vann dei Alarmprisen 2001 i kategorien beste liveband, og Alarmprisen 2003 i kategoriane beste låt og metall. I 2011 vann dei også Gammleng-prisen i klassen for metall.
Lofthusen
nr 167
Desse slåttane er rekna som former av Lofthusen II (nr 124):
Regentar av Polen
Fram til 1795 ble Polen, eller i det minste landets kjerne, styrt på forskjellige tider enten av książę (hertug; prins – ca. 960-1025, 1032–1076, 1079–1295, 1296–1300 og 1306–1320) eller król (konge – 1025–1031, 1076–1079, 1295–1296, 1300–1306 og 1320–1795). Dei viktigaste dynastia var det piastiske og det jagellonske dynastiet. Monarkane var ofte også herskarar over nabolandene, eller dei var hertugar rekrutterte frå utanlandske dynasti. Det polske sjølvstendet ende med den tredje delinga av Polen i 1795. Den franske keisaren Napoleon I oppretta Hertugdømet Warszawa i 1807 og den russiske tsaren var polsk konge i Kongress-Polen. Fullt polsk sjølvstende blei først gjenoppretta i 1918 då landet blei gjort til ein republikk.
Saue i Estland
93 % av innbyggjarane i Saue er etniske estlendingar.
Landstads kirkesalmebog
Kyrkjesalmeboka
Salmane i Landstads salmebok er omtalte i J.N. Skaars Norsk Salmehistorie I og II, 1979-80.
Žeimena
Žeimena er ein av dei reinaste elvane i Litauen og ein av dei viktigaste lakseelvane i landet. Lengda til Žeimena er omdiskutert fordi ein ikkje er einige kor ho spring ut frå i Aukštaitija nasjonalpark. Området inneheld mange innsjøar som er bunde saman via forskjellige elvar og bekkar, så det er vanskeleg å seie kva for innsjø som er kjelde til kva elv. Tradisjonelt vert Žeimenys rekna som kjelda til Žeimena.
Vejle
Vejle ligg ved inngangen til Vejlefjorden, og er kjend for forholdsvis høge, til Danmark å vere, skogkledde åsar nord og sør for byen.
Den gamle, sentrale delen av byen inneheld ei gågate som fører opp til det tidlegare rådhuset, bygd i 1878–79. Andre landemerke er St. Nikolaikyrkja frå midten av 1200-talet, og ei vindmølle som er bygd i åssida i sør, og som ein kan sjå frå nesten alle stader i byen. Byen er òg eit industrisenter, og har ei stor skipshamn.
Annapurna Himal
Administrativt ligg kjeda på austgrensa til Myagdi distrikt mot Kaski distrikt, i Dhaualagiri-sonen i Vestregionen av Nepal. Fjellet går høgt opp inne i Kaski, men toppen på Annapurna I skal vere innanfor Myagdi.
München
Politikk
Årleg finn den internasjonale konferansen for tryggleik stad i München.
Sirimavo Bandaranaike
Liv og politisk karriere
Sirimavo Ratwatte var fødd inn i toppen av den singalesiske overklassen. Familien var buddhistar, men ho blei utdanna ved ein katolsk skole i Colombo. Tjuefire år gammal gifta ho seg med landeigaren Solomon Bandaranaike, og dei fekk tre ungar.
Maria Zakharova
Biografi
Maria Zakharova kjem frå ein diplomatfamilie. Ho voks opp i Beijing, der foreldra hennar arbeidde. I 1998 gjekk ho ut frå Fakultet for internasjonal informasjon ved Moskvas statlege institutt for internasjonal politikk. Etter at ho hadde fullført universitsgraden sin tok til å arbeida ved utanriksdepartementet, men var samstundes redaktør for tidsskriftet Diplomatitcheskiy vestnik (Diplomatisk revue). Frå 2005 til 2008 var ho pressesekretær ved den permanente staben til Russland ved Dei sameinte nasjonane i New York. I perioden 2008 til 2011 hadde ho fleire sentrale stillingar ved utanriksdepartementet. Frå 2011 til 2015 var ho visedirektør ved Avdeling for informasjon- og presse ved utanriksdepartementet. Den 10. august 2015 vart ho utnemnt til direktør for denne avdelinga, og vart den fyrste kvinna som har hatt denne stillinga. I 2016 vart ho av BBC plassert på lista av 100 eksepsjonell kvinner.
MK «Heland»
Shetlandsfarten
Hausten 1941 vart skipper Sevrin A. Roald spurd om å gå til Shetland med Lingekarar som hadde vore på oppdrag i Noreg. 4. november gjekk «Heland» vestover med passasjerane. Etter ein strabasiøs, men vellukka, tur returnerte dei til norskkysten og tok til med fiske. Dei gjekk ein ny tur til Shetland i januar 1942. På slutten av februar tok ei så den tredje og siste turen som starta i Noreg. Dei hadde då med fleire som hadde kome seg unna arrestasjonane som følgde etter Henry Rinnan sin infiltrasjon av motstandsarbeidet i Ålesund. Etter dette vart «Heland» ein del av marineavdelinga Shetlandsbussen. I alt gjekk han 6 turar til norskekysten, men berre ein av desse var vellukka. Den siste turen var i februar 1943. «Heland» vart på desse turane ført av andre enn Sevrin A. Roald. Han hadde for god kjennskap til motstandsarbeidet i Ålesund til at det kunne risikerast at han vart arrestert.
Museumsbåt
MK «Heland» vart kondemnert i 1972. I staden for å verte senka, slik det var vanleg å gjere med kondemnerte båtar, gav eigarane han til Sunnmøre Museum. Der inngår han som ein viktig del av museet si formidling av utviklinga av fiskeria, og er eit flytande krigsminne. «Heland» fekk status som verneverdig fartøy av riksantikvaren i 1977. Midt på 1990-talet gjennomgjekk båten ei storstilt restaurering ved Hardanger Fartøyvernsenter til over millionar kroner. Dette prosjektet vart støtta fagleg og økonomisk av riksantikvaren.
Sundancehavet
Sundancehavet var eit grunnhav i Nord-Amerika frå midten av til sein jura i mesozoikum. Det var ein arm av det som i dag er Nordishavet og strekte seg over landområde som i dag er vestlege område av Canada mot sentral område vest i USA. Havet trekte seg tilbake då høglandet i vest byrja å stige.
Senegal
Klima
Regnmengdene aukar frå nord til sør, og dei nordlege områda av landet er påverka av den intertropiske konvergenssona med skyer og regn mellom juni og september. I løpet av desse månadene regner det likevel berre 20-30 dagar, og den årlege nedbørsnormalen er rundt 300-350 mm. I sør aukar den årlege nedbøren til mellom 1000 og 1500 mm, og det regner om lag 60-90 dagar i regntida. Her strekkjer regntida seg inn i oktober. Dakar ligg mellom desse to områda og har ein årleg nedbørsnormal på 542 mm. Dei nordlege områda av Senegal ligg i utkanten av Sahara, og er eit tørt område.
Forhistorisk og førkoloniell tid
Arkeologiske funn i området viser at Senegal blei folkesett i forhistorisk tid og truleg har vore kontinuerleg folkesett av ulike folkegrupper. Det oppstod fleire rike rundt 600-talet. Takrur blei danna på 900-talet og Namandiru og Jolof-riket på 1200- og 1300-talet. Aust-Senegal var ein gang ein del av Ghana-riket.