cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haiti
Media
Landet har berre to dagsaviser, Le Nouvelliste (grunnlagd i 1898, opplag ca. 6 000), som kjem ut om kvelden, og Le Matin (grunnlagd i 1908, opplag ca. 5 000). Begge vert trykte på fransk i Port-au-Prince. Andre aviser og blad vert trykte på engelsk, fransk, spansk og haitisk. Mediesituasjonen i landet endra seg mykje til det betre etter tida med militærdiktatur (1991–1994), og arbeidsforholda for journalistar vart etter det meir normale.
Landskapsvernområde
Landskapsvernområde i Noreg
Ráisduottarháldi, Skipsfjord, Store Risøya, Laugen, Prestvatn
Kjenstad, Skjækra
Rogaland
Havnehagen, Kalkheia, Listastrendene, Hanangervann og Kråkenesvann, Frafjordheiane, Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane
Muostakh
Administrativt høyrer Muostakh til republikken Sakha. Det står ein vêrstasjon og ein biologisk forskingsstasjon på Muostakh.
Inja ved Ob
Ved landsbyen Berjosovka, rundt 30 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 45,6 m³/s (minimum i februar med 8,6 m³/s, maksimum i mai med 195 m³/s). Nær munningen er elva rundt 60 m brei, 1,5 m djup og har ein straumfart på om lag 0,2 m/s. Dei største sideelvane er Kasma (russisk: Касьма), Ur (russisk: Ур), Zaboburykha (russisk: Забобурыха), og Batsjat (russisk: Бачат).
8. oktober
8. oktober er den 281. dagen i den gregorianske kalenderen (282. under skotår). Det er 84 dagar att av året.
Oljefat
Oljefat er eit fat som vert nytta til lagring av råolje eller andre produkt frå eit oljeraffineri. Eit standardisert oljefat er opphav til eininga fat. Oljefat vert òg nytta til distribusjon og oppbevaring av flytande smøreprodukt. Tradisjonelle oljefat er framstilt i jern, og kan nyttast til ymse føremal etter at dei er tømd for oljeprodukt. Oljefat kan verta nytta til oppsamling av regnvatn, til forbrenning av avfall, som musikkinstrument og som grill etter å ha vorte delt i to. Kaizers Orchestra er døme på ei musikkgruppe som har oljefat som fast instrument i sine konsertar.
Kirsten Sand
Kirsten Sand var ein norsk arkitekt og musikkpedagog frå Oslo. Ho var den fyrste kvinna som fullførte arkitektstudiet ved NTH, da ho blei uteksaminert derfrå i 1919. Sand var leiar av gjenreisingskontoret på Skjervøy etter krigen, men flytta i 1950 til Tromsø.
I Tromsø budde Kirsten Sand på Mellomvegen i eit hus ho teikna sjølv i 1952. Dette huset vart freda i 2018.
Skipsregistrene NIS/NOR
Oppgåva til skipsregistera var å tena som eit ledd i den offentlege kontrollen av registrerte skip og eigartilhøva deira, og å tena som rettsvernsregister for registrering av rettar i skip. Etaten vart etablert 15. mai 1992 og var direkte underlagd Nærings- og handelsdepartementet. Hovudkontoret låg i Valkendorfsgaten 6 i Bergen. Skipsregistera vart omdanna til ei avdeling i Sjøfartsdirektoratet frå 1. januar 2012.
Küçükköy
Byen vart grunnlagd i 1970.
Sølv
Bruk
Sølvnitrat vert brukt som reagens i kjemien. Det set svarte merke på organiske material og kan brukast som stempelsverte. Det verkar antiseptisk og blir brukt som augedråpar mot infeksjon hos nyfødde barn der mødrene har visse infeksjonar før forløsninga, særleg gonore.
Erula
Erula (sardisk Èrula) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Han har 745 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 39.31 km² og ligg i ei høgd på 457 meter over havet.
Kultur i 1994
Musikk
Green Day gav ut gjennombrotsalbumet sitt Dookie den 1. februar, som selde til diamant. Plata innleia den nye interessa for punk-rock på midten av 1990-talet.
Rockegruppa Nirvana heldt sin siste konsert den 1. mars dette året, i München. Nokre dagar seinare gjekk songaren i gruppa, Kurt Cobain, i koma etter ein overdose med rohypnol og sjampanje. I midten av mars varsla kona Courtney Love politiet at Cobain var suicidal, og dei beslaglo ammunisjon og fire skytevåpen frå heimen hans. 8. april blei Cobain funnen død etter å ha skote seg sjølv tre dagar tidlegare.
430 Hybris
430 Hybris er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 18. desember 1897 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Nansenøya i Frans Josefs land
Nansenøya ligg midt i ei gruppe øyar med om lag same storleik og med smale sund i mellom seg. Kanalen sørvest for denne øygruppa er Allen-Jung-sundet, i søraust ligg Sidorovasundet, kanalen i nordaust er Markamasundet og i vest ligg Britanskijkanalen.
Øya må ikkje forvekslast med Nansenøya i Karahavet mellom skjera rundt Tajmyrøya.
25. oktober
25. oktober er den 298. dagen i den gregorianske kalenderen (299. under skotår). Det er 67 dagar att av året.
429 Lotis
429 Lotis er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 23. november 1897 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Taşova
Taşova er ein by og eit distrikt i provinsen Amasya midt langs kysten av Svartehavet i Tyrkia. Han har kring 11 000 innbyggjarar, medan det bur 35 000 innbyggjarar i distriktet. Byen ligg 230 meter over havet.
Camilo José Cela
Vald og samfunnskritikk
Begge desse romanane innleia den samfunnskritiske litteraturen, som skulle veksa fram i Spania på 1950-talet. Skrivestilen hadde òg stor innverknad på andre forfattarar. Pascual Duarte er ein oppdikta sjølvbiografi med trekk frå den pikareske renessanselitteraturen. Forteljinga er dyster og fylt av desperasjon i ein stil som er blitt kalla tremendismo. Den filmmontasjeaktige La colmena starta ei ny rørsle, objectivismo, der ein forfattar prøvde å skildra verda så røynslenært som mogleg.
Forbodne ord
Også romanen San Camilo frå 1969 er prega av sterkt språk og kjønnsdrift. I denne romanen, som blir kalla Cela sitt bitre meisterverk, manglar mest alle moral. I Mazurca para dos muertes frå 1983, med handling frå borgarkrigsåra, finn ein lova og moralen i samfunnet berre att i blodhemnen.
Diverse verk
Cela prøvde seg fram innan romanforma, men forfattarskapet hans var òg innom ei rekke andre litteratursjangrar. I tillegg til ordbokprosjektet sitt gav han òg ut reiseskildringar, opera, essay og mange stykke som ikkje kan kategoriserast.
Esterzili
Esterzili (sardisk Istersìli, Stersìli) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 643 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 100.74 km² og ligg i ei høgd på 731 meter over havet.
Fredrikstad Fotballklubb
Historie
På grunn av mangel på motstandarar så var denne stiftinga faktisk det tredje forsøket på å etablere ein klubb i Fredrikstad. Rykte vil ha det til at det andre forsøket døydde ut fordi den einaste fotballen dei hadde landa på eit godstog til Moss. Å finne eit lag å spele mot var eit problem då FFK vart stifta.
FFK spelte den første kampen sin i NM i 1905 mot Porsgrunds Fodboldklub, men vann sin første NM-kamp mot Gjøvik-Lyn i 1908. Resultatet vart 4-2. FFK kom til cupfinalen for første gong i 1932. Semifinalen vart spelt mot på heimebane framfor eit rekordstort publikum på 9 000 tilskodarar. FFK vann 3-2. I finalen møtte Fredrikstad og vann heile 6-1. FFK var det tredje laget frå Østfold som vann NM, etter og. Cupgullet i 1932 vart starten på den første suksessrike perioden til Fredrikstad, og klubben vann endå fire cuptitlar før andre verdskrigen. FFK vart òg den første klubben som vann den nasjonale serien, i 1937-38, og dei vann «the double» året etter.
Drakt og logo
I dei første åra endra Fredrikstad drakter ganske ofte. Dei første draktene hadde blå og kvite striper på skjortene og svarte bukser. Men dette vart endra etter berre to år, til kvite skjorter og blå bukser. I 1910, rett før den første semifinalen til FFK i cupen, byrja ein med grøne og kvite drakter.
Spelarprofilar
I 1915 vart Gustav Eden første FFK-spelaren som kom på landslaget. Arne Børresen var første FFK-spelar som fekk tildelt Gullklokka for 25 landskampar. Denne fekk han i 1937.
Allhjulsdrift
Lastebilar
I 1915 byrja Latil og Renault å produsera lastebilar med firehjulsdrift og i 1935 var det Bussing sin tur. Seinare har mange andre føretak produsert lastebilar med fire- og sekshjulsdrift.
Racerbilar
I 1969 byrja Lotus å testa ein firehjulsdriven formel 1-bil og etter kvart utvikla konkurrentane òg firehjulsdrivne formel 1-bilar. Men det tok nokre år før teknologien var moden.
Bogen i Ofoten
I delar av det 20. hundreåret var det gruvedrift i Ofoten jarnmalmgruver nær bygda. Under andre verdskrigen hadde den tyske okkupasjonsmakta flytedokk og verkstader i Bogen til vøling av skipa sine.
Guy Verhofstadt
I yngre år fekk han, på grunn av sitt radikale syn på økonomi, tilnamnet «Baby-Thatcher», og vart òg kalla «da joenk», nedlatande 'den guten'. Seinare, særskilt etter at han vart statsminister, bevega han seg ideologisk sett mot sentrum, i retning sosialliberalismen.
Prosjekt Gutenberg Australia
Prosjekt Gutenberg Australia (eller Project Gutenberg Australia) er ei internettside som var grunnlagt i 2001 av Colin Choat. Sida er vert for frie elektroniske bøker og tekstar som er i det offentlege domenet i Australia. Innhaldet vert lagt inn av frivillige. Dette er ei søsterside til Prosjekt Gutenberg, men det er ingen formell kontakt mellom dei to organisasjonane.
Rovaniemi
Rovaniemi (nordsamisk Roavvenjárga) er ein by som er administrasjonssenter og handelssenter i Lapplands län nord i Finland. Byen ligg nær polarsirkelen, mellom fjella Ounasvaara og Korkalovaara, der elvane Kemijoki og Ounasjoki møtest.
Tsjulym ved Ob
Kjeldeelvane Belyj Ijus og Tsjornyj Ijus (Kvite og Svarte Ijus) har utspring sør i Sibir, i republikken Khakasia nordvest for byen Abakan, i dei opptil 2 211 m høge Kuznetsk Alatau-fjella. Ho renn først nordover gjennom Krasnojarsk kraj mot Atsjinsk, der ho kryssar traséen til den transsibirske jarnvegen. Ho svingar så mot vest og munnar ut i Ob ved landsbyen Ust-Tsjulym, ved.
Marisenkinga
Marisenkinga er ei senking eller eit bekken på venstresida av Volga, og i vestlege område av Mari El i Russland. Senkinga ligg mellom Volga og elva Bolsjaja Koksjaga. Høgda på området varierer mellom 50 og 100 meter og er i dag delvis oversvømd av Tsjeboksary-reservoaret. Sandyner dekkav med skog ligg mellom elvane.
Tjørvåg
Kultur
Herøyspelet Kongens Ring vert framført fyrste helga i juli på Herøy amfi som ligg på øya Herøy i Tjørvåg krins. Det tek utgangspunkt i kong Olav Haraldson si vitjing på Herøy i 1027.
Kultur i 1988
Musikk
Utvalde utgjevingar: Eponymous og Green av R.E.M., I'm Your Man av Leonard Cohen, Tracy Chapman av Tracy Chapman, Seventh Son of a Seventh Son av Iron Maiden, ...And Justice for All av Metallica
434 Hungaria
434 Hungaria er ein asteroide i det indre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 11. september 1898 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
1. divisjon fotball for menn 1977
Det vart spelt 22 rundar. Dei tre nedste laga rykte ned. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Fiskefjorden i Tjeldsund
Fjorden har innløp mellom Vorran i vest og Lineset i aust. Austsida av fjorden er bratt og stig opp til 777 meter over havet på Taraldsviktinden. E10 går langs heile fjordsida.
San Severo
Historie
San Severo vart grunnlagd på 1000-talet rundt ei lita kyrkje bygd av benediktinarar frå Montecassino. Byen utvikla seg raskt som handelsby. I 1053 var han åstad for den historiske sigeren til Roberto il Guiscardo over paven sine troppar under pave Leo IX (sjå slaget ved Civitate).
Agrínio
Agrínio (gresk Αγρίνιο, eldre form Agrinion, latinsk Agrinium) er ein kommune og ein by i periferieininga Etoloakarnanía i Vest-Hellas i Hellas, den største byen i periferieininga.
Tjeldsundet
I tillegg til E10 går vegane Riksveg 824, Riksveg 825, Riksveg 83 og Riksveg 85 langs delar av sundet. På Tjeldøya følgjer Fv711 heile nord- og vestsida av øya.
Tettstaden Malmefjorden
Malmefjorden er ein tettstad i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg ved fjorden Malmefjorden.
Codex Argenteus
Bibelen som no er i Uppsala blei skriven i Nord-Italia på 500-talet, truleg i Ravenna for den austgotiske kongen Teoderik den store. Han er skriven i ei gotisk uncialskrift (ei skrift med berre store bokstavar) som skal ha blitt skapt av Wulfilas. Boka er rekna som det viktigaste kjeldeskriftet til kunnskap om gamal gotisk. Codex Argenteus er ført opp på Sveriges liste over verdsminne.
Kiss Me Quick
Ein EP med same namn og fire spor vart gjeven ut i 1964 i Nederland. Denne inneheldt «Kiss Me Quick» og «Night Rider» på den eine sida, og «Joshua Fit the Battle» og «Judy» på side to. Songen er òg gjeven ut på mange samleplater av Elvis.
Utgjevingar
• 1985 Sweet Songs (various artists samlealbum) (CD Ariola Express 970320)
• 1989 Love Me Tender (CD Ariola Express 295052)
• 2000 Elvis 2000 (CS Media TV-O 74321737484, CD BMG International 73748)
• 2000 Elvis Chante Mort Shuman & Doc Pomus (CD BMG 74321745962/745962)
19. oktober
19. oktober er den 292. dagen i den gregorianske kalenderen (293. under skotår). Det er 73 dagar att av året.
Iajuddin Ahmed
President
I mai 2006 blei Ahmed innlagd på sjukehus med hjarteproblem. Han blei flytta til Singapore for å ta ein bypass-operasjon, og brukte fleire månader på å koma seg. BNP-politikaren Jamiruddin Sircar var mellombels president. I det spente politiske klimaet i Bangladesh blei statsminister Khaleda Zia skulda av Awami League-leiaren Sheikh Hasina for å ha «stelt i stand» heile sjukdommen slik at BNP-partiet hennar kunne ta over presidentmakta.
Sylte i Fræna
Sylte er ein tettstad i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal fylke. Staden har og ligg ved Sylteelva, fem kilometers køyring frå Elnesvågen.
Lynsjakk
For å halde greie på tidsbruken, brukar spelarane ei sjakklokke. Moderne elektroniske sjakklokker har innstillingar som gjer at lynsjakk kan spelast med tilleggstid, f eks 2 minutt på partiet med 12 sekund tillegg pr trekk for kvar spelar. Etter definisjonen i FIDE sine reglar blir dette 2 minutt + 12 sekund x 60 trekk, dvs. 2 minutt + 12 minutt, sum 14 minutt, og dermed klart innanfor definisjonen av lynsjakk.
I lynsjakkturneringar er regelen at viss ein spelar gjer eit ulovleg trekk, så kan motstandaren krevje vunne parti. Viss ein til dømes lèt kongen bli ståande i sjakk, så kan motstanderen krevje vinst. Det er ikkje lov å slå kongen i eit slikt tilfelle, det vil i så fall vere eit nytt ulovleg trekk, og spelaren som fekk slått kongen kan krevje vinst.
Kultur i 1984
Kultur i 1984 er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 1984.
Helmut Schmidt
Studiar og militærteneste
Etter krigen studerte han økonomi og statsvitskap i Hamburg, og fullførte universitetsstudia i 1949 med hovudfag i sosialøkonomi.
Politisk karrière
Schmidt blei rekna for å vere veltalande og intellektuell, og snakka mange språk.
Gördes
Gördes er kjend for dei handlaga tyrkiske teppene sine.
Muziic
Muziic er eit opphavsrettsverna musikkstrøymingprogram som gjev brukarane høve til å lytte til musikk. Muziic er utvikla i USA av 15 år gamle David Nelson. Muziic Player bruker YouTube som kjelde til musikken.
ISM-koden
Tryggleiksstyringssystem
Eit godt SMS lèt selskapet mæla drift, og viser område der tryggleiken kan forbetrast. SMS skal i samsvar med ISM-koden vert dokumentert både om bord på fartøya og i land hos selskapet, og gjennomgå jamlege revisjonar (kontrollar), både av interne- og eksterne revisorar. Om selskapet feilar i oppfølging av SMS kan sertifisering for eit enkelt skip (tryggleiksstyringssertifikat), eller heile selskapet (godkjenningsbevis), inndragast. Røynsle viser at selskap som har eit fungerande SMS opplever ein reduksjon i ulukker og utslepp. Eit godt utvikla og heldt ved like SMS vil etablera fleire barrièrar som hindrar ulukker. Slike barrierar er: utforming og vedlikehald av skip og utstyr, rekruttering og utdanning av tilsette om bord og i land, standard framgangsmåtar for ulike arbeidsoperasjonar og overvaking av at dei vert følgt, ein tryggleikskultur, og tilgjenge og korrekt bruk av personleg tryggleiksutstyr.
Romanen Beatles
Kim
Boka er ført i pennen av Kim Karlsen, busett på Skillebekk (Svoldergate). Kim bur i lag med foreldra sine og er einebarn. Faren er tilsett i ein bank, medan mora er husmor, og Kim minner tidleg om at ho gjerne ville ha vore skodespelar. I tillegg til denne familien, har faren og ein bror, Hubert Karlsen, ein halvkunstnar som lever av å illustrere for vekeblad. Kim er fantasifull og god til å ljuge. Samstundes veit lesaren at han nok er ein upåliteleg forteljar. Det kjem fram at han nok er plaga av angst, og tankane hans krinsar støtt rundt det å døy. I gjengen er Kim assosiert med Paul McCartney.
Standardbilløp
Standardbilløp består vanlegvis av kortare løp, men langdistanseløp kan og forekome, slik som til dømes 24-timarsløpa på  Nürburgring. og Spa.
Eru
Eru (alvisk for 'Den eine'), som og er kalla Ilúvatar ('Himmelfaderen'), er den nemninga alvane i Tolkien si dikting gir Gud.
Kross
Bruk
Krossar har vore vanlege i heraldikk, og finst mellom anna i ei rekkje flagg og våpen, som dei nordiske krossflagga og i flagga til fleire av dei britiske landa og Union Jack.
Ngaoundéré
Universitetet
Universitetet i Ngaoundéré (L'université de Ngaoundéré) blei skipa i 1993. Talet på studentar stig snøgt, frå om lag 12 000 i 2007 til 15 500 i 2008.
Det Norske Misjonsselskap
Ngaoundéré er hovudsete for verksemda til Det Norske Misjonsselskap i Kamerun. Det har byen vore sidan dei fyrste norske misjonærane kom til Ngaoundéré i 1925.
Giba
Giba (sardisk Gìba) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia. Han har 2 057 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 30.44 km² og ligg i ei høgd på 59 meter over havet.
Tundralo
Tundralo (Pluvialis squatarola) er ei middels stor lo som hekkar i arktiske strøk. Ho er ein langdistansemigrant med ein nesten verdsomspennande kystdistribusjon når ho ikkje hekkar.
Skildring
Tundraloa er ein av artene som vert omfatta av avtala om vern av afrikanskeurasiatiske trekkjande vassfuglar, AEWA.
Kultur i 1969
Musikk
Den kjende Woodstock-festivalen, som trekte nesten ein halv million, fann stad på ein gard i Bethel i New York i august. Under Isle of Wight-festivalen i Storbritannia opptrådde Bob Dylan for første gong sidan ei motorsykkelulukke i 1966. Også Elvis Presley vende tilbake til konsertlivet med 57 populære opptredenar i Las Vegas.
Under ein konsert med Rolling Stones i Altamont i California blei ein fan blei drepen av Hells Angels, ein motorsykkelgjeng som var blitt hyra som tryggleiksvakter. Seinare er hendinga blitt peika på av nokre kommentatorar som slutten på hippietida.
Hurtigsjakk
For å halde greie på tidsbruken, brukar spelarane ei sjakklokke. Moderne elektroniske sjakklokker har innstillingar som gjer at hurtigsjakk kan spelast med tilleggstid, f eks 15 minutt på partiet med 12 sekund tillegg per trekk for kvar spelar. Etter definisjonen i FIDE sine reglar blir dette 15 minutt + 12 sekund x 60 trekk, dvs 15 minutt + 12 minutt, sum 27 minutt, og dermed klart innanfor definisjonen av hurtigsjakk.
Viss ein har brukt opp tida, så taper ein partiet, med visse unntak: Viss stillinga på brettet er matt eller patt, når vinst på tid blir kravd, så går resultatet på brettet framom. Ein kan heller ikkje tape på tid viss motstandaren ikkje har nok brikker igjen til å kunne sette matt, typisk at han har berre kongen tilbake. Då blir resultatet remis.
Finn Gustavsen
Gustavsen var blant dei som blei ekskluderte (utestengde) frå Arbeidarpartiet i åra 1959-1961, og etter at Arbeidarpartiet sitt landsmøte i 1961 syntest å opne døra på gløtt for atomvåpen på norsk jord, var han med og skipa Sosialistisk Folkeparti. Sidan same året blei han vald inn på Stortinget frå Oslo.
Rezovska
Rezovska (òg kalla Rezovo og Rezvaja; bulgarsk Резовска река, Rezovska reka; tyrkisk Mutludere) er ei elv som renn i Bulgaria og Tyrkia. Ho har ei lengd på 112 km og har sitt utspring i den tyrkiske delen av fjella Strandzja aust for Kofçaz med namnet Paspalderesi. Ho renn hovudsakleg austover, og etter Paspala vert ho ei grenseelv mellom dei to landa, før ho munnar ut i Svartehavet ved Rezovo, som er det sørlegaste punktet på den bulgarske svartehavskysten, og det nordlegaste punktet langs kysten av Tyrkia. Rezovska har eit nedslagsfelt på 738 km², der 555 er i Tyrkia. Den største sideelva hennar er Velika.
Salt
Salt i kjemien
Eit salt er ei kjemisk binding mellom to eller fleire ion, som oftast eit positivt ladd metall-ion (kation) og eit negativt ladd ion av ikkje-metall (anion). Anionet er gjerne samansett av fleire atom, som til dømes nitrat NO 3 −, sulfat SO 4 2− og acetat CH 3 COO−. Nokre kation, som ammonium NH4+, er òg samansett av fleire atom.
Eigenskapar
Reine krystallar av nokre salt er fargelause. Ureiningar og lysbryting gjer at mange salt ser kvite ut. Nokre ion er farga og gjev salt dei er med i farge. Til dømes er koparsalt blå eller grøne. Permanganationet gjev kaliumpermanganat den kraftige fargen.
Historie
Krigar har vore kjempa over salt.
Stjørdalen
Stjørdalselva renn gjennom Stjørdalen, og omfatter Meråker, Hegra, Lånke og Stjørdal. Skatval fell utanfor som ei eiga halvøy. Byen Stjørdalshalsen er regionsenteret i dalen. Frå Lånke går riksveg 705 over Selbuskogen til Neadalen.
Lev Tolstoj
Opp til ekteskapet
I 1862 gav Tolstoj ut eit pedagogisk tidsskrift, Jasnaja Poljana, der han hevda at dei intellektuelle ikkje skulle undervisa bøndene, men snarare læra av dei. Han byrja meina at han ikkje fortente den rikdomen han hadde ervt, og vart røynd for stor generøsitet. Han tok ofte heimlause med seg heim til landsstaden sin, og gav ofte store summar til tiggarar når han var i byen. I 1861 sa han ja til å verta utnemnd som dommar.
Religiøse og politiske syn
Då Tolstoj var om lag 50 år gamal gjekk han gjennom ein spirituell krise, og vurderte å ta sitt eige liv. Han skriv om denne krisa i Ispoved' (En bekjennelse), og svara han kom fram til i 'Min religion', 'Guds rike er inni deg' og 'Samanfatting av evangelia'.
Kristenanarki
Tolstoj vert til vanleg rekna som ein anarkist. Sjølv kalla han seg ikkje anarkist, av di han knytte omgrepet til dei som ynskte å nytta vald til å endra samfunnet. Oppmodinga hans om ikkje å nytta vald i konfliktsituasjonar er òg teke frå hans syn på Jesu utsegner.
Windir
Windir var eit svartmetallband frå Sogndal. Bandet kombinerte black metal med norsk folkemusikk og norrøn mytologi. Musikken til Windir har heile vegen basert seg på lokalhistoriske tekster tonesette til metallmusikk. Musikkstykka inneheld som regel både melodiøse og meir brutale parti. Her bør det nemnast at mange av dei melodiske innslaga som Windir har fått mykje ros for i realiteten er gamle kristne salmar som er vortne «rocka opp». Dette gjeld mellom anna titelspora «Sóknardalar» og «Arntor».
Gabriel Scott
Bakgrunnsstoff
Litteratur
Vassfaret
Vassfaret (av «vassdrag») er eit område mellom Hedalen i Valdres, Hallingdal og Ringerike som er definert forskjellig av brukarar frå dei omkringliggande områda. I dag blir namnet stort sett brukt om dalen mellom Hallingdal og Valdres, frå Strøslidammen (Strøen) og til og med Aurdaln (Aurdalsfjorden). Landskapsvernområdet i Vassfaret dekker om lag dette området.
Området
I eldre omtale dukkar forma «Hedalen i Vassfaret» opp, til skilnad frå dagens «Hedalen i Valdres». Forma kan tyde på at omgrepet er ei overlevering der Vassfaret tidlegare vart brukt om heile vassdraget, inkludert Vidalen og Hedalen. Namnet på den ytste fjorden i dagens Vassfaret, «Aurdalsfjorden», kan då tyde på at Aurdalen er eit eldre namn på dalen. Dette namnet eller liknande namn er ikkje lenger i bruk.
Naturvern
I Vassfaret finn ein fleire naturvernområde med ulik vernestatus. Det totale vernearealet omfattar 264 235 dekar, der 18 740 da består av ni naturreservat og 245 495 da består av to landskapsvernområde. Landskapsvernområda, som heng saman som om dei var eit stort område, fungerer som ein buffersone rundt dei viktige naturreservata.
Fauna
I seinare år har har ein meint at bjørn kan etablere seg i Vassfaret på nytt. Det er dessutan truleg at gråulv tidvis streifar der, men det er lite truleg at norske styresmakter vil tillate at dette rovdyret får etablere seg der med det første.
Aretha Franklin
Aretha Louise Franklin var ein amerikansk soul- og R&B-songar, kjend som The Queen of Soul og eit av dei største kvinnenamna innan dennen sjangeren.
Lloyd's Register
Kontor
Hovudkontoretet til Lloyd's Registers i London finn ein i 71 Fenchurch Street. Lloyd's Register har i tillegg ei rekkje kontor over heile verda, blant anna i Hongkong (Asia-kontoret) og Houston i Texas (Amerika).
Kultur i 1997
Film
Star Wars-trilogien blei gjenutgjeven i ny utgåve, og ein tok til å laga Star Wars Episode I: The Phantom Menace.
Musikk
Dei største hitsongane på listene i verda var «I'll Be Missing You» av Puff Daddy og Faith Evans, «Candle in the Wind '97» av Elton John, skriven til prinsesse Diana si gravferd, «Barbie Girl» av Aqua, «Don't Speak» av No Doubt og «Mmmbop» av Hanson.
Pınarbaşı i Kayseri
Pınarbaşı er ein by og eit distrikt i provinsen Kayseri i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Han vart grunnlagd av sultan Abdülaziz og vart opphavleg kalla Aziziye. Byen fekk det noverande namnet sitt då Repulikken Tyrkia vart oppretta. Byen har kring 11 000 innbyggjarar.
1. divisjon fotball for menn 1981
Det vart spelt 22 rundar. Dei to nedste laga rykte ned, medan laget som enda på 10. plass spelte kvalifisering mot dei to laga som kom på andreplass i kvar si avdeling i 2. divisjon. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Dette var første gong laget som kom på tiandeplass spelte kvalifisering mot to av laga frå divisjonen under.
Lecce
Historie
Etter normannarane erobra byen på 1000-talet vart Lecce ein viktig handelsby og heldt fram med å bløme under styra til Hohenstaufen og angevinane. Grevskapet Lecce vart eit len i Kongedømet Sicilia frå 1053 til 1463, då han vart direkte annektert til krona. Frå 1400-talet og fram over auka Lecce statusen sin som ein av dei viktigaste byane i Sør-Italia og frå 1630 vart det bygd flotte barokkmonument i byen. Den største trugselen var invasjon frå osmanarane og det vart bygd nye bymurar og ei borg av keisar Karl V den første halvdelen av 1500-talet.
Kurgan oblast
Demografi
Det store fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
Flórina
Flórina (gresk Φλώρινα) er ein by og ein kommune i periferieininga med same namn, der han er hovudstad, i Vest-Makedonía i Hellas. Sjølve byen har om lag 18 000 innbyggjarar, og ligg like sør for grensa til nabolandet Nord-Makedonia. Prespasjøen ligg vest for byen.
Mégara
Mégara (gresk Μέγαρα) er ein by og kommune i periferieininga Vest-Attikí i periferien Attikí i Hellas.
Tijuana
Tijuana (ˌtiːəˈwɑːnə/) er den største byen i delstaten Baja California og den sjette største i Mexico. Byen ligg ved grensa til USA og er den vestlegaste byen i Mexico. I 2005 hadde han rundt 1 483 992 innbyggjarar. Arealet er på 637 km².
Bøverdalen
Sagasøyla, ei 34 meter høg søyle laga av biletkunstnaden Wilhelm Rasmussen, vart i 1992 reist ved Elveseter turisthotell i Leirdalen, ein sidedal til Bøverdalen. Søyla, som opphavleg vart kalla Eidsvollsøylen, var laga for Eidsvolls plass føre Stortinget. Ein modell i full storleik vart sett opp på prøve i 1926, men det vart mykje kontroversar, og søyla vart ikkje ferdigstilt før i 1992.
Fiolinkonsert
Sjangeren utvikla seg frå concerto grosso på byrjinga av 1700-talet og fekk eit heilt eige preg i wienerklassisismen.
Heidalen
Heidalen har den største tettleiken av verneverdige bygg i Noreg. Rundt 60 prosent av de 1300 husa er frå før 1900. Av desse er 90 hus freda. Ni av gardane er totalfreda. Nokre av dei meir kjente gardane er Heringstad, Kruke, Bjølstad Gård, Lusæter og Slette, som har sin egen bunad.
Ayancık
Ayancık er ein by og eit distrikt i provinsen Sinop i Svartehavsregionen i Tyrkia. Byen har kring 11 000 innbyggjarar.
Karpenísi
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 13 105 innbyggjarar, medan kommunaleininga Karpenísi hadde 8 575 og tettstaden med same namn 7 183 innbyggjarar.
1. divisjon fotball for menn 1982
Det vart spelt 22 rundar. Dei to nedste laga rykte ned, medan laget som enda på 10. plass spelte kvalifisering mot dei to laga som kom på andreplass i kvar si avdeling i 2. divisjon. Det vart gjeve to poeng for siger og eitt poeng for uavgjort.
Lice
Lice er eit distrikt i provinsen Diyarbakır in Tyrkia. Byen har kring 10 000 innbyggjarar (2010). Han ligg 90 km frå Diyarbakır.
La Linea
La Linea (streken) er ein italiensk animasjonsserie skapa av Osvaldo Cavandoli i 1969. Serien består av rundt 150 episodar på rundt 2 minuttar og 30 sekund. I Noreg har serien blitt vist på barne tv i NRK.
Jens Christian Hauge
Etter krigen var Hauge sekretær for statsminister Einar Gerhardsen frå juni 1945. Han var forsvarsminister i Einar Gerhardsen si andre regjering frå 5. november 1945 til 6. januar 1952. Frå 1954 var han høgsterettsadvokat. Han var justisminister i Einar Gerhardsen si tredje regjering frå 22. januar 1955 til 1. november 1955.
Númenor
Soge
Soga om andre heimsæva er i mange høve soga om Númenor. Den første kongen der var halvalven Elros Tar-Minyatur (bror av Elrond) som valde å leva som menneske. Han fekk leva i verda i fem hundre år. Etterkomarane hans sat som kongar og stormenn i det landet i over 3000 år av andre heimsæva.
Sistpå sytte den siste kongen, Ar-Pharazôn, for å kue Sauron og ta han med seg attende til Númenor. Sauron greidde å forgjera kongen og alle tilhengjarane hans, og det enda med at kongen rusta ein stor flåte for å gå til åtak på Aman. Då dette hende, kalla Manwë på Eru, og Númenor sokk i havet. Berre ni skuter slapp unna, ført av Elendil og sønene hans, som tufta rika Gondor og Arnor i Midgard. Desse vart og nederlaget for Sauron på enden av andre heimsæva.
Tödi
Toppturar
Dagens normalrute går frå Fridolinshütte ved ei bretunge av Bifertenfirn, via Grünhornhütte langs Bifertenfirn over ”den gule veggen”, vidare over breen til topps på Piz Russein.
Klyverbom
Klyverbom er ei forlenging av baugsprydet på seglbåter og seglskip med kutter- eller tomastertakkelasje som vert brukt til føring av forsegl. Når fartøyet er rigga med tre eller fire forsegl, er to eller tre av desse ført mellom masta og klyverbommen. Innanfrå og utover kallast desse segla klyver (evnt. indre og ytre klyv) og jagar.
Kloroplast
Oppbygnad
Hjå plantar og dei fleste algar er kloroplastane smått flattrykte runde lekamar med ein diameter på 3-8 μm. Dei er omslutta av ein dobbel plasmamembran; kor den ytste delen mest sannsynleg er danna av vertscella og den indre av kloroplasten sjølv.
Lysuavhengig reaksjon
I den lysuavhengige delen av fotosyntesa nyttast ATP- og NADPH-molekyla frå lysreaksjonen til å syntetisera glukose. Den mest vanlege måten å gjera dette på er Calvins syklus.
Serinhisar
Byen heitte Karia på latinsk. Eit anna tyrkisk namn på byen har vore Kızılhisar. Området vart først busett av hettittane kring 1500 fvt..
Åsvær fyr
Åsvær fyr ligg i Dønna kommune i Nordland. Fyret ligg på holmen Andersbakken nordaust i øygruppa Åsværet. Fyret vart oppretta i 1876 og har eit 18,5 meter høgt støypejernstårn. Den første fyrbygningen vart skadd av orkan både i 1880 og 1883. Ein storm i 1889 knuste uthus og naust ved fyret. Eit uver nyårsnatta 1917 gjorde så store skader på fyrbygningen at han vart kondemnert, og eit nytt fyrtårn vart bygd 100 meter lenger bort på holmen. Ruinen av den gamle fyrbygningen står enno. Fyret vart automatisert og avfolka i 1980.
Fiolinkonsert i E-dur av Bach
Fiolinkonsert i E-dur, BWV 1042, av Johann Sebastian Bach er ein konsert for fiolin, strykarar og bass continuo i tre satsar:
Sjodalen
Sjodalen er ein brei dal som startar i den austlege delen av Jotunheimen. Dalen har namnet frå Elva Sjoa som renn frå Gjende og nedover gjennom Øvre Sjodalsvatnet og Nedre Sjodalsvatnet. Slutten av dalen er mindre veldefinert der dalen heiter Sjodalen i Vågå kommune og Heidal i Sel kommune.
SOLAS
SOLAS består av ulike kapittel om korleis ting skal og bør gjerast på sjøen for å oppnå høgast mogleg tryggleik. Det gjeld blant anna branninstruksar, rett radiokommunikasjon, tiltak for sikker handtering av farleg gods, tryggleikstiltak for ulik type båtar og handtering av livredningssituasjonar.
Kérkyra by
Byen ligg sentralt på austsida av øya og er ein stor turistattraksjon. Byen har vorte kalla Kastropolis på grunn av dei tre festningane som ligg her. I 2007 vart gamlebyen skrive inn på UNESCO si verdsarvliste.
Isotop
Ein atomkjerne har eit visst tal med proton som avgjer kva grunnstoff det er og kva atomnummer det har. Ulike isotopar har like mange proton, men ulikt tal med nøytron. I vitskapleg nomenklatur skriv ein isotopar med namnet på grunnstoffet med talet på nukleon (proton og nøytron) i atomkjernen som eit tal etterpå, t.d. Jern-57, Uran-238 eller Helium-3. Med symbol skriv ein talet på nukleon med eit heva tal framfor grunnstoffsymbolet, t.d. 57Fe, 238U, 3He).
Sikkerheitsgradering
Tryggingsgradering i Noreg
Dokument som er sikkerheitsgradert skal merkjast med den aktuelle graden i raudt blekk øvst og nedst på kvar side.
Yalıkavak
Hovudnæringa i byen er turisme.
Intarsia
Parquetry heiter teknikken der det berre vert brukt langsgående finér. Men òg her vert brukt tremosaikk og dekorband. Jf. dagens parkettgolv.
Taranto
Taranto er òg kjend for det britiske åtaket på basen Regia Marina under den andre verdskrigen, kalla slaget ved Taranto.
Historie
I følgje gresk mytologi var det sonen Taras av havguden Neptun som grunnla byen. Men i røynda vart Taranto (Tarent, Tarentum) grunnlagd i 706 fvt. av innvandrarar frå Sparta i Hellas. Dette var Sparta sin einaste koloni. Byen var del av det greske kulturområdet sør i Italia som vert kalla Magna Graecia.
Carbonia
Historie
Carbonia vart offisielt grunnlagd 18. desember 1938. Mussolini sjølv gav ordre om å byggje byen og var til stades då han vart innvia. Byen vart bygd for å huse arbeidarane til ei gruve i nærleiken. Namnet Carbonia kjem av det italienske ordet for kol, som er ein stor ressurs i området.
Trygve Lie
Trygve Halvdan Lie var ein norsk politikar. Frå 1946 til 1952 tente han som den fyrste valde generalsekretæren for Dei sameinte nasjonane. Han var i ein periode partisekretær i Arbeidarpartiet, i tillegg til at han hadde ulike regjeringspostar opp gjennom karrieren.
Generalsekretærperioden
Som generalsekretær støtta Lie grunnlegginga av Indonesia og Israel. Han arbeidde for at sovjetiske troppar skulle trekkjast ut or Iran, og for våpenkvile i Kashmir. Sovjetunionen uttrykte misnøye med Lie då han hjelpte til med å skaffe støtte til Sør-Korea då dei vart invaderte i 1950. Lie arbeidde òg for at Sovjetunionen skulle avbryte boikottinga si av SN, sjølv om han truleg hadde lite å gjere med at boikotten vart avslutta. Han motsette seg spansk medlemskap i SN grunna personleg motstand mot Francoregimet. Han arbeidde òg for at Folkerepublikken Kina skulle anerkjennast som medlem av SN etter at nasjonalistregjeringa gjekk i eksil på Taiwan. Han meinte at Folkerepublikken Kina var dei einaste som kunne oppfylle Kina sine obligasjonar fullt ut.
Seinare politisk karriere
Lie døydde 30. desember 1968 av hjartesvikt, 72 år gamal.
Carl Sandburg
Verk
Sandburg gav ut dei første dikta sine i eit lite hefte i 1904, men blei først kjend for ein vidare lesarkrets i 1914, då tidsskriftet Poetry trykte fleire av dei korte dikta hans. Blant dei var «Chicago», som med sine frie vers og bruk av daglegtale skapte ordskifte og gjorde Sandburg kjend som leiaren av ei ny litterær rørsle i Chicago. Sandburg rekna Walt Whitman, William Shakespeare, Joaquin Miller og Rudyard Kipling som viktige tidlege inspirasjonsskjelder, samstundes som han også var ein stor tilhengjar av den samtidige Jack London.
Ettermæle
Garden Connemara der Sandburg levde dei siste åra av livet sitt er omgjort til museumsstad, Carl Sandburg Home National Historic Site. Carl Sandburg har fått fleire skular oppkalla etter seg, og eit byfornyingsprosjekt i Chicago på 1960-talet fekk namnet Carl Sandburg Village.
På hundreårsdagen for fødselen hans, 6. januar 1978, gav postverket i USA ut eit frimerke til minne om Sandburg, med ein profil av diktaren og signaturen hans.
Volvo Lastvagnar
Soge
Mot slutten av 1930-talet kunne lastebilane bli levert med hesselmanmotorar. Under andre verdskrig vart det levert bilar som gjekk på knott. Det var fyrst i 1946 bilane kunne bli levert med dieselmotor.
Lars Vivelid
Lars Vivelid flytte ifrå grenda i 1982, og døydde 5 år etter, i 1987.
Piura-regionen
Piura-regionen (quechua Piwra suyu) er ein region i Peru med kystlinje mot Stillehavet nord i landet. Han har grenser mot Tumbes-regionen og Ecuador i nord, mot Lambayeque-regionen i sør og mot Cajamarca-regionen i aust. Piura-regionen er på 35 892 km² og har 1 630 772 innbyggjarar (2005). Regionhovudstaden er Piura.
UV/VIS-spektroskopi
Kvalitativt kan ein skilja ulike stoff ved å samanlikna spekter teke opp over mange bølgjelengder. Kvantitativt kan teknikken nyttast til å finna mengda av eit stoff. Da er det som regel nyttig å måla ved ei eller få bølgjelengder som gjev høg absorbans for det aktuelle stoffet.
Åse
Dei er best kjende som kvinnenamn av norrønt opphav, kortformer av namn som byrjar på Ås- eller ei sideform av Åsa. Desse namna høyrer til den dansk-norske tradisjonen medan Åsa er meir brukt i svensk. Åse har namnedag 2. mai.
San Martín-regionen
Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 10 provinsar som igjen er delt inn i til saman 77 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
Tropesjukdommar
Svært mange menneske opplever tropiske sjukdommar kvart år. Ein reknar med rundt 100 millionar nye malariatilfelle kvart år. Rundt 200 millionar har schistosomiasis og 400 millionar har ankylostomiasis.
Creative Commons
Historie
I 2001 vart Creative Commons grunnlagt i USA med støtte frå Centre for the Public Domain. Grunnleggjarane var Lawrence Lessig, Hal Abelson og Eric Eldred. Den første lisensen vart publisert i 2002. I 2008 var det ca. 130 millionar verk under varierande lisensar, og i laupet av 2011 var det over 200 millionar verk på Flickr åleine. I dag vert organisasjonen leda av eit eige styre.
Bakgrunn
Ifølgje den norske nettsida til Creative Commons er tanken bak å:
Dobbel fiolinkonsert av Bach
Konsert for to fiolinar, strykarar og continuo i d-moll, BWV 1043, òg kjend som Dobbel fiolinkonsert, er kanskje eit av dei mest kjende verka til Johann Sebastian Bach og vert rekna som eit av dei beste musikkverka frå seinbarokken. Bach skreiv stykket mellom 1717 og 1723, medan han var Kapellmeister i Anhalt-Köthen. I 1739, i Leipzig, lagde han eit arrangement for to cembaloar, transponert til c-moll, BWV 1062. I tillegg til to solistar, er konserten instrumentert for strykarar og basso continuo.
FS «Marjata» (1992)
Skipet er påfallande breitt for å sørgje for ei stabil etterretningsplattform. Det er også spesialbygd med tanke på eigenstøy.
185 Eunike
Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 1. mars 1878 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Eunike, ei nereide i gresk mytologi. Eunike betyr "glad siger" og blei vald for å markera San Stefano-traktaten i 1878.
Serveringsfat
Eit fat er ein stor tallerken som blir brukt til å servera og syna fram mat på, særleg ved høgtidelege høve.
Hotel California
Historie og ry
Musikken til songen kom frå ein demo skriven og spelt inn av Don Felder. Han gav songen til Don Henley og Glenn Frey så dei kunne skrive tekst. Songen ligg høgt på mange lister og lesarundersøkingar. Magasinet Rolling Stone rangerte songen på 49. plassen på lista si over dei 500 beste songane gjennom tidene. Han ligg òg på lista til Rock and Roll Hall of Fame over dei 500 songane som forma rock and roll. Gitarsoloen i songen vart av lesarane til magasinet Guitarist kåra til den beste gitarsoloen gjennom tidene i 1998 og vart rangert på åttandeplassen på lista til Guitar Magazine over dei 100 beste gitarsoloane. Han vart òg kåra til den beste 12-strengsgitarsongen av Guitar World.
Diagnose
Å setje ein diagnose på ein person blir kalla å diagnostisere. Typisk vil ein person med eitt eller fleire uvanlege symptom vitja ein lege som får høyre om plagene og kan spørja ut og undersøka pasienten. Legen set so fram ei hypotese om sannsynlege diagnosar. Denne lista, basert på den tilgjengelege informasjonen, vert kalla differentialdiagnosar. Legen vil så syte for vidare testar for å verifisere eller avkrefte dei sannsynlege diagnosene, inntil han kan konkludere med ein diagnose.
Hotel California
Harmonisk struktur
Denna akkordsekvensen er ikkje ein mykje brukt akkordprogressjon og Ian Anderson frå Jethro Tull har peikt på likskapen med hans eigen song «We Used to Know» frå albumet Stand Up frå 1969, og lurte på om Eagles hadde høyrt songen då dei turnerte i lag. Sjølv om Eagles hadde opna for Jethro Tull i juni 1972, kom ikkje Don Felder, som skreiv musikken, med i bandet før i 1974. Felder har sagt at han aldri hadde høyrt «We Used to Know».
Refrenget nyttar fem av dei sju akkordane i songane, strukturert med ein melodi som skiftar frå h-moll til D-dur:
Skolekorps
Besetning
Skolekorps kan vera janitsjarkorps, som er den vanlegaste typen, eller brassband. Medan brassband berre har messingistrument og slagverk, bruker janitsjarkorps også treblåseinstrument. Ei normal besetning i eit janitsjarskolekorps vil ha:
Pål Benum
Idrett
Benum markerte seg i nasjonal friidrett i 1958-sesongen då han sette personleg rekord med 3.50,6 på 1500 meter. Gjennom 1959 flytta han den personlege rekorden til 3.47,6 og blanda seg inn i norsktoppen på 5 000 m med tida 14.29,2. I 1961 forbetra han seg til 14.18,6 då han vart nummer fire og beste nordmann i den nordiske meisterskapen i friidrett på Bislett stadion i Oslo.
Sesongen 1962 vart Benum norsk meister på 5 000 m og flytta persen ned eitt sekund til 14.17,6. På 10 000 m hadde han stor framgang, med 29.54,2 forbetra han seg med eit halv minutt på distansen. Året etter flytta han dei personlege rekordane til 14.12,6, oppnådd i Bergen, og til 29.47,6, prestert i Helsinki, den beste tida i Noreg det året.
It Happened at the World's Fair
Innhald
Albumet vart opphavleg planlagt med eit folda album, men med berre 20 minuttar med musikk og det relativt dårlege salet til «One Broken Heart For Sale» vart ideen skrinlagd. I 2003 vart It Happened at the World's Fair gjeven ut på Follow That Dream med originalalbumet og fleire alternative opptak.
Emet
Det ligg ei stor borgruve nokre kilometer nord for byen.
Groruddalen
Bydelar
Fire av bydelane i Oslo ligg i Groruddalen - Bjerke ligg i vest, Alna i sør, Grorud i nord og Stovner i aust.
Ekko
Eit menneske kan ikkje skilje ekko frå original om avstanden i tid ikkje er større enn 0,1 sekund. Ettersom lyden har ein fart på om lag 343 m/s ved 20 °C, må avstanden frå lydkjelde til reflektor vera minst 16,2 meter.
Fysikalsk kjemi
Fysikalsk kjemi er ein viktig reiskap innan materialvitskap.
Milivoje Novaković
Milivoje Novakovič er ein slovensk fotballspelar som har spela i angrep for Köln i tysk Bundesliga, og for det slovenske landslaget.
Transduser
Transduser eller givar er ein innretning som omdannar ein sort energi til ein annan. Dei er ofte elektriske eller elektroniske. Dei fleste transdusere er anten sensorar eller aktuatorar.
Natriumsambindingar
Natriumhydrogenkarbonat
Natriumhydrogenkarbonat (NaHCO 3 ) er eit kvitt pulver som smakar surt. Det gjev frå seg karbondioksid ved oppvarming og ved kontakt med vatn, særleg surt vatn. På grunn av dette karbondioksidet vert natriumhydrogenkarbonat mellom anna brukt i pulverapparat for brannsløkking, og i bakepulver.
Hamarkameratene
Briskebyen Fotball-Lag
HamKam reknar 10. august 1918 som dagen klubben vart stifta. Den gongen var det ein gjeng gutar som bestemte seg for å starte laget Freidig. Dei skulle ikkje ha meir enn elleve spelarar, og berre dei som kunne betale for ball fekk bli med. Det vart 1,67 kroner per person. Dei hadde ingen bane i starten, og det var difor vanskeleg å spele kampar. I starten spelte dei mot lag som Solvang, Hjellum, Ådalsbruk og Tonga. I april 1927 avgjorde dei seig for å melde seg inn i Hamar og omegn fotballkrets. Dei vart teke opp 3. desember same år, då under namnet Briskebyen Fotball-lag (BFL).
1946–1969: Kamp om å bli best i byen
På 40- og 50-talet gjekk seriane frå haust til vår, og HamKam spelte frå hausten 1947 i distrikt tre i Norgesserien. Det var ikkje kome nokon toppserie etter krigen, og denne sesongen vart brukt til å avgjere kva for klubbar som skulle spele i den høgaste divisjonen. Ingen av laga frå distrikt tre klarte dette. HamKam enda på sjuandeplass av åtte lag, og spelte dei neste fire åra i distrikt tre i førstedivisjon, med tsjekkaren Willem Cerveny som trenar. Under sesongen 1950–51 vart Landsdelsserien introdusert, og førstedivisjon vart det tredje høgaste nivået i norsk fotball. Året etter rykte HamKam opp til Landsdelsserien, etter først å ha vunne gruppa, for så å spele kvalifisering mot Jevnaker og Drammens Ballklubb, med dei to beste vidare. Laget tapte 3–4 for Jevnaker, og vann 1–0 over Drammens Ballklubb. I Landsdelsserien spelte laget i gruppa Østland Nordre fram til dei rykte ned i 1955. I 1956 spelte dei kvalifisering igjen, men tapte 1-3 for Mjøndalen og 2-4 for Spartacus.
Frå 1956 til 1961 spelte HamKam i 1. divisjon, distrikt tre, det som då var det tredje nivået i seriesystemet. I 1957 vart distrikt tre delt opp att, slik at dei spelte i 1. divisjon, distrikt tre, gruppe A, som òg var kjent som Oplandene. I 1961 vann dei avdelinga si, og spelte kvalifisering mot vinnaren av gruppe B, Ytre Rendal. HamKam vann høvesvis 1–0 og 4–1, og var klåre for Landsdelsserien. I 1963 vart det gjort endringar i seriesystemet igjen, som førte til at laget spelte i 3. divisjon, Østland Nordre. Der spelte dei til og med 1967, då dei vann gruppa, og rykte opp til andredivisjon. To år seinare rykte dei opp til 1. divisjon.
1991–1995: Tida under Peter Engelbrektsson
HamKam vann den første kampen sin i det som no var vorte heitande Tippeligaen 3–1 over Brann, men skulle slite med å halde seg oppe. Etter halvspelt sesong hadde dei berre 14 poeng, og fire sigrar. På dei siste elleve kampane fekk dei berre seks poeng. Faren for nedrykk var såpass overhengande at Terje Kojedal valde å gjere comeback. Han fekk med seg dei tre siste seriekampane, og HamKam enda på tiandeplass med 20 poeng – det same som Sogndal, som rykte ned. Begge laga hadde skåra 30 mål, men medan HamKam berre hadde sloppe inn 46, hadde Sogndal sloppe inn 53. HamKam måtte spele kvalifisering mot Strømmen og Drøbak/Frogn. Dei spelte 4–4 mot Straumen i den første kampen, og vann 2–1 mot Drøbak/Frogn i den andre. Dermed heldt dei plassen.
2009–2010: Utskiftingar, nedrykk og økonomiske problem
Før sesongen vart det gjort store utskiftningar i administrasjonen til HamKam. Klubbdirektør sidan 1999, Truls Haakonsen, slutta til fordel for Vålerenga, medan styreleiar Erik Stensrud òg trekte seg. Tor Rullestad erstatta Haakonsen, medan tidlegare statsråd Morten Andreas Meyer vart ny styreleiar. Òg sportsjef Lars Tjærnås kunngjorde at han slutta i HamKam. Nye spelarar som vart henta inn var unggutten Thomas Lehne Olsen frå Moelven IL Fotball, og dessutan Tippeligaveteranene Olav Råstad og Jørgen Jalland frå høvesvis Bodø/Glimt og Vålerenga. 11. juni, etter fleire middelmådige resultat og misnøye frå både eigne spelarar, lokalpresse og supporterar, vart HamKam og Erlandsen samde om å avslutte samarbeidet. Han vart erstatta umiddelbart av Erlandsens assistent og tidlegare klubbprofil Vegard Skogheim.
Statistikk
Største tap og største siger gjeld frå 1968-sesongen.
Lima-regionen
Geografi
Lima-regionen har grenser mot Ancash-regionen i nord, mot Huánuco, Pasco og Junín i aust og mot Huancavelica i søraust. Regionen har både ei kystsone og ei fjellsone med stort mangfald i landskapet.