cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Al Gore
Al Gore valde å ikkje stille til presidentvalet i 1992 fordi han ønskte å vere saman med sonen sin som hadde vore i ei svært alvorleg bilulykke. Bill Clinton, guvernøren frå nabostaten Arkansas, sikra seg den demokratiske nominasjonen og valde Al Gore som visepresidentkandidat. Dette var imot den rådande visdomen om at ein burde velje ein kandidat frå ein annan stad i landet med ei litt anna politisk tilnærming for å balansere dei to på valslippen. Men Clinton valde ein kandidat som i likskap med han sjølv var ung, frå sørstatane og høyrde til den sentrumsorienterte «new democrat» delen av partiet. Mange har i ettertid peika på at dette var kan ha vore lurt, sidan det enda tydelegare representerte eit nytt og ungt alternativ til den sittande president George H.W. Bush.
Gore har vore mykje i fokus etter valet i 2000. Spesielt etter filmen hans frå 2006, En ubehagelig sannhet (An Inconvenient Truth), og litt seinare ei bok med same namn. Mesteparten av filmen viser Gore som held eit foredrag om global oppvarming. Hovudbodskapen i foredraget, og i filmen, er at dei utsleppa av klimagassar som menneska står for har ført til ei omfattande oppvarming dei siste 50 år. Utan at utsleppa blir reduserte kraftig, vil menneskeslekta antagelig bli ramma av store naturkatastrofar. Filmen vann to Oscar-statuettar, for beste dokumentar og beste filmmusikk i 2007. Filmen er den tredje mest utbyterik dokumentaren gjennom tidene. Inntektene frå filmen går uavkorta til klimatiltak. I seinare tid har det blitt hevda at det var ni alvorlege faktafeil med i filmen, og at den presenterer partiske politiske standpunkter.
Sønke Sønnichsen
Sønke Postumus Sønnichsen var ein norsk teolog som bidrog til å innnføra salmar av Elias Blix i den norske kyrkja. Han var også med i kvinnerørsla.
Sønke Sønnichsen vart fødd i Oslo. Han var student frå 1858, cand.theol. i 1865. Han arbeidde nokre år i skoleverket før han i 1872 vart klokkar og lærar ved Oslo tukthus. I 1876 fekk han stillinga som sokneprest i Lårdal i Telemark, i 1883 vart han prost i Øvre Telemark, i 1884 sokneprest i Ramnes, i 1894 i Tjølling.
Holy Island i Anglesey
Transport
Holy Island har to vegsamband til Anglesey. Den eine er ei fylling som ber både veg og jernbanelinje, og den andre er over ei vegbru.
Kolkata
Byen ligg på breiddene til den store Hugli (Hooghly), ei sideelv til Ganges. Han er naboby med Howrah på vestsida av Hugli. Kolkata er eit transportsentrum der hovudvegar og jarnbanar går saman. Ei internasjonal lufthamn, Dum Dum, ligg rundt 15 km nordaust for sentrum.
Historie
Calcutta blei utnemnd til hovudstaden for Britisk India i 1772. Tidleg på 1800-talet blei sumpområdet rundt drenert og bygd på. Langs Hugli blei det bygd prangande offiselle bygg, særleg under generalguvernøren Richard Wellesley (1797–1805). Ved midten av 1800-talet var byen delt i to område, «White Town» ved Chowringhee, der det hovudsakleg budde europearar, og «Black Town» i nord, der dei fleste innfødde indarar heldt til.
Rovfuglar
Rovfuglane
Ordenen ugler
Lydopptak
Vinyl
Fram til krigen vart platene laga med skjellakk, ein type insektvoks importert frå India. Under krigen stoppa forsyningane opp, og ein vart nøydde til å finne ei anna løysing. Vinyl, eit plastmateriale, viste seg å ha mykje høgare kvalitet. Ein fekk mykje finare riller. Platene fekk no meir plass (long playing - LP), meir enn 20 minutt på kvar side. Men viktigare var at med vinyl forsvann skrapinga frå dei gamle voksplatene.
374
374 (romartal CCCLXXIV) var eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Augustus og Equitius var konsular (elle sjeldnare, år 1127 ab urbe condita).
Kristofer Hæstad
Hæstad spela i oppveksten for Kristiansand-klubbane Randesund og Vigør. Han melde overgang til Start i 2001. Han debuterte i Tippeligaen i 2002, då Start berre tok 11 poeng og rykte ned.
American Idiot
Spor
Alle songar er skrivne av Billie Joe Armstrong med mindre noko anna er nemnt.
Arjeplog
Arjeplog ligg mellom innsjøane Hornavan, den djupaste innsjøen i Sverige, og Uddjaure. Like aust for Arjeplog ligg innsjøen Kakel.
I've Been Loving You Too Long
Andre versjonar
Johnny Diesel spelte inn songen i 1992 på albumet The Lobbyist. Han vart gjeven ut som singel same året. Songen vart òg spelt inn av Tindersticks på albumet Donkeys 92-97.
Songen var òg ein del av ein medley med «Drown in My Own Tears» og «When Something Is Wrong with My Baby» på Joe Cocker-albumet Mad Dogs and Englishmen. The Philosopher Kings spelte òg songen som ein medley med «At Last» og «Let's Get It On», og den originale songen deira «Hurts to Love You», som avsluttinga på konserten deira spelt inn for albumet One Night Stand i 1999.
Henniez
Kommunen ligg på høgresida av elva Broye langs grensa til kantonen Fribourg.
Khorostkiv
Khorostkiv (ukrainsk Хоростків, polsk Chorostków) er ein by i Ternopil oblast i Ukraina. Byen har kring 7 000 innbyggjarar (2011).
Astafjord kyrkje
Astafjord kyrkje er ei arbeidskyrkje bygd i vifteform i Astafjord i Tjeldsund kommune i Troms og Finnmark. Ho vart bygd i 1978. Kyrkja ligg i Trondenes prosti.
Sørlandets litteraturpris
Sørlandets litteraturpris er ein litteraturpris som vert delt ut årleg av bokhandlarane og biblioteka i Agder-fylka. Ein jury plukkar ut opp til fem bøker. Lesarane kan stemmast via SMS og på Internett og det vert lagt ut stemmeskjema i alle bokhandlane og folkebiblioteka slik at alle lesarane på Sørlandet kan stemma fram sin favoritt. I mandatet til juryen står det at forfattaren må anten bu eller ha anna tilknyting til Sørlandet, boka må vere gitt ut føregåande kalenderår og vera innanfor genrane generell- eller skjønnlitteratur for barn, ungdom eller vaksne, og at bøkene skal nominerast ut frå litterære kvalitetar. Frå 2011 var prisen delt i to klassar, ein for skjønnlitteratur og ein for sakprosa. I 2010 vart det i tillegg til den vanlege prisen delt ut ein heiderspris som gjekk til Kjell Askildsen.
Mário Brandão da Silveira
Mário Brandão da Silveira er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Salt Island i Anglesey
Salt Island (walisisk Ynys Halen) er ei øy ved Holy Island utanfor Anglesey nord i Wales. Ho skjermar byen Old Harbour frå Irskesjøen.
Historie
Øya har fått namne etter ein fabrikk på øya som handsama sjøvatn for å produsere havsalt. Tidleg på 1700-talet vart havsaltet ofte blanda med bergsalt (ofte smugla til øya) for å auke kvaliteten på produktet. Fabrikken vart nedlagt i 1775.
Oster i Ukraina
I dag er Oster ein hamneby ved elva.
Vêrgud
Vêrgud er ein gud som i religionar med fleire gudar, er ansvarleg for vêret. Den norrøne guden Tor var ein vêrgud. I mange kulturar har det vorte offra til vêrguden for å sikra regn til åkrane, vindstille når ein skulle ut å havet, osv.
Dei Liberale - Europapartiet
Dei Liberale - Europapartiet (De Liberale - Europapartiet) var eit norsk politisk parti som stilte til val ved stortingsvalet 1989. Partiet oppstod av det mindretalet i Det Liberale Folkepartiet som ikkje ville vera med på samanslåinga med Venstre i 1988. Dei Liberale - Europapartiet hadde norsk EF-medlemskap som si viktigaste sak. Dei stilte lister i ni fylke og fekk til saman 470 røyster, eller 0,02 % av røystene. Partiet vart soleis ikkje representert på Stortinget.
Lindås kyrkje
Noverande kyrkje
Kyrkja fekk sitt første kyrkjeorgel i 1906. Dette vart erstatta i 1978 med eit orgel bygd av J.H. Jørgensen og har 21 stemmer fordelt på 2 manualar i tillegg til pedal. Orgelet vart etterintonert i 1978.
Parakambýlia
Parakambýlia (gresk Παρακαμπύλια) er ein tidlegare kommune i periferieininga Etoloakarnanía i Vest-Hellas i Hellas. Parakambýlia inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Agrínio.
Lars Berger
Lars Berger frå Levanger, er ein norsk tidlegare skiskyttar og langrennsløpar. Han satsar hovudsakleg på skiskyting, men har òg særs gode resultat frå fristilrenn i langrenn, blant anna VM-gull på 15 km. Han representerte Dombås IL i skiskyting og Byåsen IL i langrenn.
Jokkmokk
Jokkmokk har eit rikt samskipnadsliv og idrettsaktivitet i forhold til folketalet.
Don't
Instrumentale versjonar
}}
Nyksund
Nyksund i dag
Mellom Nyksund og Stø går turløypa "Dronningruta". Den er den mest kjente turløypa i Øksnes. Dronningruta er oppkalla etter dronning Sonja, som har gått denne ruta.
Den brasilianske grunnlova
Den sjuande og noverande brasilianske grunnlova blei kunngjort 5. oktober 1988 etter ein toårig prosess, der heile lova hadde blitt skriven frå grunnen av.
Historie
Grunnlova krev òg streng straff for brot på borgarrettane. Som følgje av dette har Brasil seinare vedteke ei lov som kriminaliserer fordomar mot minoritetar og etniske grupper. Lova gir heimel for juridisk reaksjon mot dei som spreier hat eller ikkje handsamar alle borgarar likt. Dette aspektet har opna for at menneske med funksjonshemming har rett på ein viss prosentdel av arbeidsplassane både i offentleg forvalting og i store bedrifter. Det har òg opna for at afrobrasilianarar kan søkje rettsleg oppreising etter rasisme.
Tittel I - Grunnleggjande prinsipp
I denne delen av lova er artikkel 1 mellom dei viktigaste, der det heiter: «All makt utgår frå folket, som utøver denne gjennom valde representantar, eller direkte gjennom Grunnlova.»
Tittel IX - Generelle grunnlovsvedtak
Tittel 9 omhandlar generelle konstitusjonelle forordningar.
Kanonbåt
Kanonbåt er eit mindre marinefartøy eller krigsskip med relativt kraftig skyts. Utforminga på båtane og utrustinga har variert mykje. Attende i segltida kunne ein kanonbåt vere ein rodd båt med ei kanon. I dag har missiltorpedobåtane teke over for kanonbåtane.
Hesitation Blues
Smythe-, Middleton- og Gillham-versjonen
Smythe, Middleton og Gillham var involvert i musikkforlaget i St. Louis i Missouri. Kring 1914 vart dei med i eit band og drog til Los Angeles. Medan dei reiste fann dei på nye vers til ein tradisjonell melodi. Då dei kom attende til St. Louis drog trioen kvar sin veg. Art Gillham vart verande i St. Louis, Billy Smythe drog til Louisville, svogeren til Smythe, Scott Middleton drog til Chicago. I 1915 publiserte Billy Smythe versjonen deira av «Hesitation Blues», men førte ikkje opp Gillham.
Yasuki Ishidate
Yasuki Ishidate er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Kristján Örn Sigurðsson
Før han blei fotballspelar på heiltid, jobba han som assistent i barnehage. Kallenamnet hans blant Brann-tilhengjarane er «Ørn2». Ólafur Örn Bjarnason er «Ørn1».
The Skerries i Anglesey
Sjøfugl
Øyane har fleire sjøfuglkoloniar, og er særleg viktige for isterne og rosenterne. Andre fuglar som hekkar her er lundefugl, krykkje, gråmåse og sildemåse.
Dimmu Borgir
Bandet har vunne Spellemannprisen 2001 og Alarmprisen 2002 for Puritanical Euphoric Misanthropia, Spellemannprisen 2003 og Alarmprisen 2004 for Death Cult Armageddon og Alarmprisen 2007 for In Sorte Diaboli. Alle prisane i klassen metal. Dei fekk dessutan Gammleng-prisen i klassen black metal i 2004.
Prévonloup
Prévonloup  er ein kommune i distriktet Broye-Vully i kantonen Vaud i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 746 meter over havet.
Algrøyna
Høgaste punkt på øya er Hillefjellet på 78 moh.
Magnor Midtun
I åra 1968—1990 var han banksjef i Gulen Sparebank. Han var også medlem av kommunestyre og formannskap i åtte år og blei tildelt Kongens fortenestemedalje i sølv i 2002.
Sleipnerfeltet
Sleipnerfeltet er eit stort gassfelt i sentrale delar av Nordsjøen. Feltet er knytt til røyrleidningsnettet for naturgass sørover. Feltet er kalla opp etter Odin sin hest, Sleipner. Understellet til Condeep oljeplattforma Sleipner A sokk i Gandsfjorden under uttauing den 23. august 1991.
Thásos
Geografi
Thásos er ei rundvoren øy utan djupe buktar eller utstikkande halvøyar, men heile øya er prega av fjellterreng. Den høgaste toppen, Ypsário (1205 moh.), ligg på austsida av øya, som er brattare enn den vestre og dekt av furuskog. Tradisjonelt budde folk i innlandet der dei dreiv landbruk. Dei hadde ofte trapper (skála) til næraste hamn. Etterkvart som turismen blei viktigare flytta mange ut til kysten.
Thásos by, hovudbyen på øya, i dag helst kalla Liménas eller «hamna», ligg på nordsida av øya og har to hamner.
Historie
Etter slaget ved Aegospotami i 405 fvt.) kom Thásos igjen under Sparta og Lysander danna eit dekarki her, men athenarane må ha teke ho tilbake sidan ho var eit av emna under ein strid mellom dei og Filip II av Makedonia. I forviklingane mellom Filip III av Makedonia og romarane vart Thásos tatt av Filip, men fekk tilbake fridomen sin etter at romarane vann slaget ved Kynoskefalae (197 fvt.), og var framleis ein «fristat» på tida til Plinius den eldre.
Rio Tinto i Spania
Río Tinto er ei elv sørvest i Spania som spring ut i Sierra Morena-fjella i Andalucia. Ho renn hovudsakleg sør-sørvestover og munnar ut i Cádizbukta via estuaret Ria de Huelva. Río Tinto eller «Den raude elva», er kjend for å vere særs sur (pH 2), og har ein djup raudaktig farge på grunn av jern som er løyst opp i vatnet. Dette kjem av avrenning frå gruver i området og har skapt eit alvorleg miljøproblem på grunn av dei store mengdene med tungmetall i elva.
Astrobiologi
Elva har nyleg fanga interessa til forskarar på grunn av ekstrmofile aerobiske bakteriar i vatnet. Desse livsformene vert rekna som årsaka til det høge syreinnhaldet i vatnet. Grunnfjellet under elveleiet inneheld jern og sulfidmineral som bakteriane lever av.
Shetlandsøyane
Landskap
Landskapet på Out Skerries er sprokne berg, steinhaugar, bukter og strender. Papa Stour ligg vest for Mainland og har same landskap som Out Skerries.
Klima
Shetland har eit temperert atlanterhavsklima, som medfører at sumrane i regelen er yre, lyse og kjølige. Dei mest solfylte månadene er perioden frå april til august, og har på det meste 19 timar med sollys i løpet av eit døger. Vintrane er mørke og milde, og talet på soltimar per dag er under seks.
Fauna
Andre vanlege fuglar er måse, ærfugl og skarv, men desse setnadene er små i høve til havhestsetnaden på 360 000. Stormsvale hekkar i store koloniar på Mousa.
Lokalstyre
Dei største kostnadene er knytt til utdanning, sosial- og omsorgstenester, vegar og transport og drift av oljeterminalhamna i Sullom Voe.
Språk
Norn er no eit utdøydd språk, men shetlandsk, dvs. den shetlandske varianten av skotsk, inneheld framleis mange ord frå norrønt. I tillegg er låglandsskotsk og engelsk vanlege talemål på øyane i dag.
Næringsliv
På same tid som det vart funne olje og gass på norsk sokkel, fann ein òg dette aust for Shetland. Austshetlandsbassenget er eit av dei største oljefelta i Europa og olja herifrå vert send til oljeterminalen i Sullom Voe (norrønt: Solheimvágr). Sullom Voe-terminalen opna i 1978 og er den største oljeeksporthamna i Storbritannia med eit volum på 25 millionar tonn årleg. Skatteinntektene frå oljeverksemda har ført til auka satsing på sosial velferd, kunst, sport, miljøtiltak og vidare økonomisk utvikling. Tre firedelar av arbeidsstyrken på øygruppa arbeider i sørvissektoren. Men sjølv om olje utgjer 15% av økonomien til øygruppa, £ 116 millionar årleg, så genererer fiskeindustrien dobbelt så store inntekter og sysselsetter tre gonger så mange.
Historie
Shetland har vore busett sidan 3000 f.Kr. Folkesetnaden levde av kveg- og landbruk og bygde megalittiske monument. Omkring år 297 e.Kr. fortel romerske skrifter om det keltiske folket piktarar, som på 800-talet vart drive bort av vikingane.
Auka skotsk interesse
Då Aleksander III av Skottland fylte 21 år i 1262 og vart myndig, kynte han at han hadde ynske om å halda fram politikken andsynes dei vestlege og nordlege øyane som far hans hadde byrja, men som hadde stogga då han døydde 13 år tidlegare. Han sende eit formelt krav til den mektige norske kongen Håkon Håkonsson. At Håkon døydde i 1263 hindra vidare norsk ekspansjon i Skottland.
Pengő
Slutten for pengően
Den ungarske økonomien kunne berre stabiliserast gjennom å innføre ein ny valuta. 1. august 1946 vart forinten innført til ein pris av 4·1029 pengő.
Nancy
Nancy (tysk dialekt Nanzig; luxembourgsk Nanzeg) er ein by nordaust i Frankrike og prefecture (hovudstad) i departementet Meurthe-et-Moselle i regionen Lorraine.
Historie
Då hertug Stanislas døydde i 1766, vart hertugdømet ein fransk provins og Nancy haldt fram med å vere hovudstaden. Då regionen Lorraine vart oppretta på midten av 1900-talet vart Metz vald som hovudstad i staden for Nancy.
Anaktório
Anaktório (gresk Ανακτόριο) er ein tidlegare kommune i periferieininga Etoloakarnanía i Vest-Hellas i Hellas. Anaktório inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Áktio-Vónitsa.
Nils Ulvund
Ulvund var nestleiar i Noregs Mållag under Endre Brunstad.
Albert Luthuli
Livssoge
Luthuli blei fødd i Rhodesia rundt 1898, der foreldra hans var kristne misjonærar. Etter at faren døydde flytta mora og ungane tilbake til Natalprovinsen, der dei kom frå. Luthuli utdanna seg til lærar og blei engasjert i fagforeininga for svarte lærarar, African Teacher's Association, som han i 1933 blei president for. Han heldt òg preiker i metodistkyrkjer.
Hammerfest
Hammerfest (tidlegare òg Hamarfest på nynorsk) er ein by i Hammerfest kommune, nordvest i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Byen ligg på vestsida av Kvaløya. Folketalet er om lag 6800, noko som utgjer om lag 70 % av folketalet i kommunen. Hammerfest er ein av dei nordlegaste byane i verda.
Alta
Kultur og utdanning
Aronnesrocken er ein årleg rockefestival på Aronnes. Finnmarksløpet blir halde årleg med start og mål i Alta sentrum. Sykkelrittet Arctic Race of Norway 2014 hadde målgang for 2. etappe og start for 3. etappe i Alta sentrum. Arctic Race of Norway 2018 blei avslutta i Alta med ein etappe frå Kvalsund.
Damptrykk
Den internasjonale standarden for vassdampen sitt mettingstrykk er gjeven ved Goff-Gratch-likninga.
Roubaix
Sport
Roubaix er målet i det klassiske og krevjande sykkelrittet Paris-Roubaix.
Andre makkabearbok
Boka er ein kortversjon av eit fembandsverk skrive av Jason frå Kyréne i Nord-Afrika. Teksten er skriven på gresk. Forfattaren seier sjølv i forordet at denne typen hellenistisk historieskriving har til formål å underhalde lesarane og eggje kjenslene deira ved å leggje vekt på det dramatiske og patetiske. Forfattaren ser på makkabearopprøret som ein religiøs konflikt mellom hellenismen og judaismen.
Allan
Allan og Allen er også vanlege engelske slektsnamn. Skrivemåten Alan for førenamnet er vanlegast i England, medan Allan er vanleg i Skottland og Nord-Amerika. Namnet kan også stavast Ailean på skotsk gælisk, Ailín på irsk og Alun eller Alyn på kymrisk. Al er ei kortform av namnet. Alana og Alanis er nylaga kvinnelege former av namnet.
Ynys Benlas
Ynys Benlas er ei lita øy i Inland Sea mellom Anglesey og Holy Island i Wales. Ho er om lag 65 meter lang (aust-vest) og 35 meter brei (nord-sør) ved lågvatn, og har eit areal på 0,2 hektar.
Holmevatnet
Holmevatnet er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke og Suldal kommune i Rogaland fylke.
Klede
Opphav
Sidan klede historisk er blitt laga av naturmateriale, finst det få leivningar frå dei eldste tidene, og ein veit lite konkret om klesdrakt frå steinalderen. Menneske gjekk truleg nakne i lang tid etter at dei mista kropphår, men må ha brukte klede for minst 40 000 år sidan, då kroppslusa, som sit i klede, hadde utvikla seg. Mennesket vandra ut frå Afrika for rundt 100 000-50 000 år sidan, og det kan vera at bruk av klede gjorde det mogleg å klara seg i kjøligare klima. Synåler av bein frå rundt 30 000 f.Kr. i Kostenki i Russland tyder på sying av denne tida, truleg av skinn eller lêr. Andre tidlege klede kan ha vore laga av gras og lauv.
Funksjon
Vernet kleda gjev kan vera mot den naturlege verda: Kulde, varme, solstrålar, vind, vatn og liknande. Klede kan òg verna mot vald frå dyr eller menneske, og mot situasjonar der ein utset seg for farar som eld, smitte eller mogleg skadande ting. Nokre klede hovudsakleg brukte for å verna er vernetøy, regntøy, skotsikre klede og rustning.
Perpignan
Historie
Det har vore busetnadar her sidan romartida, men mellomalderbyen Perpignan ser ut til å ha vorte grunnlagd i byrjinga på 900-talet (først nemnd i dokument som villa Perpiniarum i 927). Perpignan vart snart hovudstaden til hertugane i Roussillon. I 1172 testamenterte grev Girard II landområda sine til grevane i Barcelona. Perpignan fekk delvis sjølvstyre i 1197. Louis IX enda dei franske lensrettane over Rousillon i Freden i Corbeil i 1258.
Klede
Vedlikehald
Klede blir utsett for ureining, både frå kroppen til beraren og omverda, og må vaskast frå tid til annan. Etter vask må dei kanskje bleikast eller stykast. Nokre klede toler dårleg vatn, og blir anten ikkje vaska, eller må reinsast kjemisk.
Charles Dickens
Litterær karriere
I 1832 var Dickens blitt tjue år og hadde større sjølvtilllit. Han tenkte på å bli skodespelar, men fekk større framgang innan journalisme og forfattarskap. Ein morbror tilbaud han ei stilling som politisk reporter i The Mirror of Parliament, og han rapporterte frå Det britiske underhuset og politiske møte i heile landet for denne avisa og The Morning Chronicle.
Etter eit gardsopphald på Hampstead Heath vende Dickens tilbake til skrivinga og fortsette suksessen som forfattar. Den unge dronning Viktoria las bøkene hans, og diskuterte dei med lord Melbourne. Han skreiv fleire bøker som føljetongar - Nicholas Nickleby (1838–39), The Old Curiosity Shop (1840–41) og den første historiske romanen sin, Barnaby Rudge: A Tale of the Riots of 'Eighty.
Lazarus av David Bowie
Billboard rangerte «Lazarus» på nummer 40 på lista «100 beste popsanger frå 2016». Pitchfork oppførte «Lazarus» på femteplassen på si rangering av dei 100 beste songane i 2016. I den årlege massekritikarundersøkinga i The Village Voice kalla Pazz & Jop for årets beste innan musikk i 2016, vart «Lazarus» rangert som nummer 8.
X-type-asteroide
SMASS-klassifiseringa
Bortsett frå Xe-typen er det ikkje nokon signifikant samanheng mellom oppdelinga i SMASS-typane og Tholen-E-, M- og P-typane. Alle typane i X-gruppa inneheld ein blanding av asteroidar klassifiserte som enten E-, M- eller P-type.
The Troggs
Ettermæle
The Troggs vert rekna som eit viktig band for utvikinga av garasjerock og punkrock. Den amerikanske musikkskribenten Lester Bangs kalla bandet «ættefedrene til punken». Til dømes inspirerte The Troggs artistar som Iggy Pop, og den tidlege versjonen av dei britiske pop-punk-pionerane Buzzcocks spelte «I Can't Control Myself» på konsertane sine. Ramones er òg blant punkbanda som har omtalt The Troggs som ei inspirasjonskjelde.
Gökçeada
Gökçeada, tidlegare oftast Ímvros (gresk Ίμβρος, eldre tyrkisk İmroz) er den største øya i Tyrkia og høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Øya høyrer til provinsen Çanakkale og ligg ved inngangen til Sarosbukta nord i Egearhavet, og er òg det vestlegaste punktet i Tyrkia. Med eit areal på 279 km² har Gökçeada nokre skogområde.
Øya er kjend for vingardane her og vinen dei produserer.
Huascarán
Huascarán er det høgste fjellet i Peru, Det er 6 768 moh., og er det fjerde høgste fjellet i Sør-Amerika. Fjellet ligg i Huascarán nasjonalpark i Andes i Ancash-regionen i det nordlege Peru.
Gökçeada
Endring i folkesetnad på Gökçeada
{{legend|#ffcccc|tyrkarar}} {{legend|#ccccff|grekarar}}
Succumbs
For tilhengjarar som berre kjenner R.E.M. etter at dei signerte kontrakt med Warner Bros. Records, kan ein på Succumbs få eit inntrykk av korleis bandet var før den kommersielle suksessen deira. Han er berre tilgjengeleg på VHS, og truleg berre brukt. Likevel er alle videoane i denne pakken med på DVD-en When the Light Is Mine.
Saniteten i Sjøforsvaret
Saniteten i Sjøforsvaret har til oppgåve å sikre at liv og helse i Sjøforsvaret vert teken vare på. Vernepliktige akademisk befal (VAB): legar, tannlegar, veterinærar, farmasøytar og psykologar gjer fyrstegongsteneste i Saniteten i Sjøforsvaret.
Olaf Prenzler
Olaf Prenzler er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som tevla for Aust-Tyskland. Han vart i 1982 europameister på 200 meter. Elles vann han i perioden 1978-86 ein individuell sølvmedalje og tre stafettsølvmedaljar i tre ulike europameisterskap.
BASIC
Døme
Nedanfor er nokre forskjellige døme på programmering som syner utviklinga av BASIC som programmeringsspråk.
Ynys Gored Goch
Tidvasstraumen i Menaisundet rundt øya er stundom så kraftig at det oppstår malstraumar. Dette hindrar ein i å nå øya i periodar på fleire timar kvart døgn. Tidvasskilnaden om våren er på det største over 10 meter. Stundom kan stormflod presse tidvatnet opp over 11,2 meter. Med tidvatn over om lag 10 meter når sjøen heilt opp til huset.
Alma
Alma er eit personnamn som kan bruakst av begge kjønn; på norsk er det eit kvinnenamn. Alma har namnedag den 8. september i Noreg og Sverige.
Avleiing
Namnet er laga i nyare tid og har ukjend opphav. Det kan stamma frå elva Alma på Krim-halvøya som var åstad for eit slag under Krimkrigen i 1854. Namnet kan òg knytast til den feminine forma av latinsk almus, 'nærande', som blei brukt om romerske gudinner og seinare i omgrepet alma mater, og er det spanske ordet for 'sjel'.
Hartevatnet
Hartevatnet er regulert mellom 752 og 759 moh., og heng i vestenden saman med Breivevatn gjennom ein kanal. Hartevatnet er ein del av Otravassdraget.
Absolutt rørsle
I følgje relativitetsteorien kan ikkje absolutt snøggleik målast og det finst heller ingen eter. Dei elektromagnetiske bølgjene er svingingar i elektriske og magnetiske felt og flyttar seg gjennom tomt rom. Ein kan berre måle rørsla til ein lekam i forhold til eit anna.
Omgrepet absolutt rørsle, eller Motus Absolutus, vart første gong brukt av Isaac Newton i Philosophiæ naturalis principia mathematica.
Informasjon
Eigenskapane til informasjon
Informasjon kan vera vanskeleg å definera, etter som omgrepet har litt ulik tyding i ulike samanhengar. Litt laust kan ein seia at informasjon inneheld opplysningar om eit eller anna. Det kan til dømes vera opplysningar om eigenskapane til ein fysisk ting, som høgda på eit fjell, kor mange bilar ei fergje kan frakta, temperaturen midt på dagen og så vidare. Men det kan òg vera opplysningar om meir abstrakte omgrep, som ei sinnsstemning (glad/trist, blid/sur, melankoli etc.).
Fysisk representasjon av informasjon
All informasjon må ha ein fysisk representasjon. Musikk til dømes kan ha ein fysisk representasjon i form av notar på eit papirark, som riller i ei grammofonplate, som ørsmå fordjupingar i ein reflekterande metallfilm på ein CD, etc. Lover vert skrivne ned på skinn, på papir, eller som ein sekvens av polariserte magnetiske domene på eit platelager. Tankar, minne frå barndomen, kunnskap frå skuletimar, arbeid og daglegliv har ein fysisk representasjon i form av eit nettverk av neuronar som kommuniserer med elektriske og kjemiske synapsar, fig. 3. Informasjonen er då representert ved korleis dette netverket er bygd opp. Når vi lærer nye ting vert det forma nye forbindingar, som lagrar den nye informasjonen.
Informasjon på ulike abstraksjonsnivå
Informasjon kan vera representert på ulike abstraksjonsnivå. Grafen i fig. 7 til dømes inneheld implisitt informasjon om tempo og rytme i musikken, om homogeniteten i lydbiletet (og difor òg om dugleiken til orkesterleiaren), om instrumenta som vert nytta og korleis dei vert spela, om romakustikken, om mikrofon-type og plassering, og så vidare. Denne informasjonen er på eit lågt abstraksjonsnivå og for å «nytast» må han tolkast. Denne tolkinga, eller dekodinga vert utført i fleire steg, fyrst av øyro og så av hørselssentret i hjernen til lyttarane. Hjernen gjer bruk av tilleggsinformasjon, lagra i minne, om musikken til Haydn, om orkestret, om lyden til dei ulike instrumenta, om akustikken i salen og så vidare. Denne tolkinga går føre seg utan at lyttarane er medvitne om det. Ut frå dei kompliserte signala i fig. 7 sit ein lyttar att med informasjon på eit mykje høgare abstraksjonsnivå enn informasjonen i grafen. Lyttarane får eit inntrykk av tempo, rytme, stemning og så vidare. Ikkje alle lyttarane sit att med same inntrykket, etter som dei har ulik musikalske evne, erfaring, interesse og så vidare. Då Haydn skreiv ned musikken nytta han notar, som representerte musikken han ville formidla på eit høgt abstraksjonsnivå, men likevel lågare enn tankane han hadde i hovudet. Under framføringa laut dirigenten og musikarane tolka notane til Haydn og omsetta dei til bogedrag på ei fiolin, ein luftstraum frå lungene og inn i eit munnstykke og så vidare. Instrumenta omsette så desse fysiske storleikane til akustiske bølgjer i salen, som mikrofonane i sin tur omsette til signala i fig. 7. Abstraksjonsnivået til informasjonen varierer difor frå svært høgt (stemninga Haydn ville formidla), til noko lågare (notar), til enda lågare (akustiske bølgjer), for så å enda på eit høgt nivå i hjernen til lyttarane (ei stemning).
Informasjon og makt
Kriminelle og statar som driv med ulovleg verksemd freistar som oftast å hindra fri flyt av informasjon. Medan kriminelle er mest redd for at informasjon skal tilflyta politiet er statar mest redd for at informasjonen skal koma media i hende. Avsløringane av at regimet til Saddam Hussein på 1980-talet nytta gass mot kurdarane i Nord-Irak og at USA gjorde bruk av tortur i Abu-Ghuraib-fengslet i Irak førte til sterke reaksjonar i folkeopinionen. Det same gjer det syriske regimet sin bruk av tortur (2012).
Jarama
Den spanske borgarkrigen
Under den spanske borgarkrigen ved Paracuellos del Jarama vart om lag 1000 fascistfangar drepne av den republikanske militsen under slaget ved Madrid (8.-9. november 1936). Det er omstridd om Santiago Carrillo, kommunistleiaren i Madrid, gav ordre om desse avrettingane eller ikkje, sjølv om dei vart utført under hans leiing. . Han har sidan nekta for dette. .
Yoichi Akiba
Han spela for klubbane Yokohama FC og Mito HollyHock.
CGS-systemet
Systemet vart føreslått i 1832 av den tyske matematikaren Carl Friedrich Gauss og vart utvida med elektromagnetiske einingar av James Clerk Maxwell og William Thomson. CGS-systemet vart erstatta av MKSA-systemet og seinare SI-systemet.
Great Barrier Island
Geografi
Med ei flatevidde på 285 km2 er Great Barrier Island den sjette største av øyene på New Zealand etter Sørøya, Nordøya, Stewart Island/Rakiura, Chatham Islands og Auckland Island. Det høgaste punktet, Mount Hobson eller Hirakimata, er 621 m.o.h.
Innløpa forbi øya til Haurakigolfen går gjennom to sund, eit på kvar side av henne. Colville Channel skil det sørlegaste punktet på øya (Cape Barrier) frå Cape Colville på nordenden til halvøya Coromandel Peninsula mot sør, og Cradock Channel ligg mellom Great Barrier Island og den mindre øya Hauturu/Little Barrier Island mot vest.
Morsjyn
Morsjyn (ukrainsk Моршин) er ein by i Ukraina i Lviv oblast (provins). Byen har kring 6 000 innbyggjarar (2011).
Satoshi Yoshioka
Satoshi Yoshioka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Sogn
Frukt- og bærdyrking i Sogn
Sogn er det eldste fruktområdet i Noreg. Det første vitnesbyrd om epledyrking skriv seg heilt tilbake til slutten av 1100-talet, då kong Sverre gjekk i land nedanfor Aldinshagen i Vik (sjå tekst om fruktdyrking i Sogn og Fjordane). Opp gjennom historia har det vore eit stort mangfold av frukt- og bærdyrking i Sogn. I Luster dyrka dei også tobakk i ein periode. På dei beste stadene kan vi dyrka aprikos og druer berre 3 mil frå Jostedalsbreen. Dei siste ti åra har noko av næring endra seg til å kombinera tradisjonell fruktdyrking med turisme. Den fyrste norske fruktruta, Sogn fruktrute er eit prosjekt og nettverk som frukt og bær med turisme.
Rio Lozoya
Lozoya er ei elv sentralt i Spania og ei av sideelvane til Jarama. Ho spring ut i stor høgd i Sierra de Guadarrama og renn gjennom eit berglendt landskap før ho munnar ut i Jarama.
Nord-Kypros
Historie
Staten vart oppretta som resultat av striden mellom gresk-kypriotane og tyrkisk-kypriotane. Den nordlege delen av Kypros vart invadert av Tyrkia i 1974. I 1975 vart Nord-Kypros gjeve namnet «tyrkisk føderal stat Nord-Kypros». I 1983 vart området utropa som sjølvstendig stat og namnet endra til Den tyrkiske republikken Nord-Kypros.
Nybøvegen i Bergen
Nybøvegen er ein veg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørover frå Troldhaugvegen til Sundts veg. Vegen er om lag 900 meter lang.
Hagekjørvel
Bruk
Blada blir brukt friske eller frosne som krydder til suppe, sausar, salatar, kylling, egg- og fiskeretter. Heile planten luktar aromatisk og minnar om anis.
KNM «Harald Hårfagre»
Ved KNM Harald Haarfagre låg Sjøforsvaret sitt UB-kurs, som var spesielt retta mot å utdanne befal som skal vere instruktørar på rekruttskulen. Sjølve kurset tok seks månadar, og var fylgd av seks ytterlegare månadar som kvartermeister-aspirant og rekruttskuleinstruktør. Ved fullført 12 månadar utdanning vart dei dimmitert som kvartermeister. Sjøforsvarets befalskule vart lagd ned sumaren 2018.
Prosent
Utrekning
Kor mange p prosent av y er, vert utrekna slik:
Fallgruver
Prosentrekning er i utgangspunktet ikkje spesielt komplisert, men det er likevel ei rekkje aspektar ein bør merke seg.
Prosentvis endring
Det må skiljast mellom prosent av ei mengd og prosentvis endring av ei mengd. Døme:
Manglande referanse
Ein prosent krev som regel ein referanse for å vere nyttig. Når det til dømes står «20 % mindre feitt» på eit matprodukt er det ikkje mogleg å vita utor dette utsegna kor mykje feitt det faktisk er i produktet. Når referansen ikkje er oppgjeve gjevast det òg rom for tolking av tydinga av utsegna. Er det 20 prosent mindre enn konkurrenten, 20 prosent mindre enn i fjor, 20 prosent mindre enn tilrådd dagsbehov, osb
Amarildo de Jesus Santos
Han spela for klubben Shonan Bellmare.
Kykladane
Ermoúpoli på Sýros er hovudbyen i Kykladane og er det administrative senteret i periferien.
Historie
Den kykladiske kulturen seint i steinalderen og tidleg i bronsealderen er mest kjend for dei flate kvinnelege gudebileta som er skjert inn i den kvite marmoren på øya. Dette vart gjort fleire hundreår før Den minoiske kulturen oppstod på Kreta lenger sør.
Tropane
Tropiske planter og dyr er dei artane som høyrer heime i tropane. Tropisk vert òg av og til brukt om det tropiske klimaet, eit klima som er varmt og fuktig året rundt, og som ofte inneheld frodig vegetasjon. Det finst derimot stader i tropane som ikkje har tropisk klima, til dømes Mauna Kea på Hawaii, Kilimanjaro i Afrika eller Andesfjella i Sør-Amerika. Ein har òg stader i tropane som er tørrare med lågare luftfukt, slik som Sahara, Sentral-Afrika og dei nordlege områda av Outback i Australia.
Monastyryska
Byen ligg ved elva Koropets, 15 km frå Butsjatsj, 140 km søraust for Lviv, ved vegen mellom Berezjany og Ivano-Frankivsk.
Trippelpunkt
Trippelpunktet til vatn
Den enkle kombinasjon av trykk og temperatur der reint vatn, rein is og rein vassdamp kan eksistere samstundes i stabil likevekt skjer ved nøyaktig 273,16 K (0,01 °C) og eit trykk på 611,73 pascal (ca. 6,1173 hPa, 0,0060373057 atm). Ved dette punktet er det mogeleg å endre heile stoffet til anten is, vatn eller vassdamp ved å gjere små endringar i trykk eller temperatur. Strengt tatt bør òg flata som skil dei forskjellige fasane vere fullstendig flate for å unngå overflatespenningar.
Unse
Ounce
Som eining for volum vert fluid ounce (fl oz) nytta i Storbritannia og er lik 1/160 gallon (UK) = 1/20 pint = 28,41 ml. I USA er han lik 1/128 gallon (US) = 1/16 pint = 29,57 ml.
Kiruna
2000-talet
I 2000 feira Kiruna 100-årsjubileum. Etter ein lang debatt tok bystyret i Kiruna den 8. januar 2007 ei avgjerd om å flytta sentrum av byen i nordvestleg retning, til foten av fjellet Luossavaara ved sjøen Luossajärvi. Avgjerda innebar ei langsiktig flytting av mange bygningar i byen. Årsaka var rasrisikoen på grunn av gruveverksemda. . 19. september 2011 tok Kirunas bystyre ei ny avgjerd, om at det nye sentrumet skulle leggjast aust for den noverande bykjerna, mellom Jägarskolan og Tuolluvaara-området. Det blei utlyst ei arkitekttevling om utformninga av det nye sentrumet som blei avgjort i mars 2013.
Administrativ tilhøyrsle
Juridisk var Kiruna del av Jukkasjärvi tingslag fram til 1948, deretter av Jukkasjärvi och Karesuando tingslag fram til 1971. Deretter høyrde byen til Gällivare domsaga.
Folkesetnad
I 1900 budde det 222 menneske i Kiruna. Av desse var 65 prosent finsktalande, 24 prosent snakka samisk og 11 prosent svensk. I 2004 budde ca 27 prosent av folkesetnaden i byen i bydelen Lombolo, som ligg nede i dalen aust for Kiirunavaara.
Gruvedrift
Næringslivet i Kiruna er totalt dominert av gruvenæringa. I dag er berre gruva i Kiirunavaara i drift, og rasjonaliseringar har gjort at stadig færre folk trengst under jorda for gruvedrifta. Det finst ei rekkje entreprenørar for LKAB i byen.
Arkitektur
Det svenske Sametinget har hovudkontor i Kiruna (for Kansliet), og ein ny fast bygning er planlagd i den nye bykjerna.
Marmorneset
Marmorneset er ein blindveg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørvestover frå Hopsnesvegen mot Marmorøyen.
Ribonukleinsyre
Ribonukleinsyre (forkorta RNA) er ei nukleinsyre og ein polymer. Det er arvestoffet i retrovirus og er ledd i mange viktige trinn før og under proteinsyntesen. RNA finst i fleire ulike variantar; mRNA, tRNA, rRNA, snRNA, siRNA og miRNA er seks av dei.
Erythromycin
Opphav
Erythromycin vert laga av ein stamme actinomyces, Saccaropolyspora erythraea. Desse kjem opphavleg frå Iloiloprovinsen på Filipinane.
Faksimile
Ordet vert på norsk uttalt med trykk på andre stavinga: fak-simile.
Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards
Innhald
Alle songane er skrivne av Tom Waits og Kathleen Brennan, bortsett frå der andre er nemnd.
NM i sykling 1990 på landeveg
Menn, 180 km
<br style="clear:both;" />
Takahide Kishi
Takahide Kishi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Arara
Arara er ein kommune i delstaten Paraíba i Brasil.
435
435 (romartal CDXXXV) var eit normalår som byrja på ein tysdag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Theodosius og Valentinianus var konsular (eller sjeldnare, år 1188 ab urbe condita).
CERN
Personale
CERN har kring 2 600 heiltidstilsette. Om lag 8 000 forskarar og ingeniørar (som representerer 500 universitet og 80 nasjonalitetar), arbeider med eksperiment som vert gjennomførte ved CERN.
Bytom
Historie
Bytom er ein typisk postindustriell by. Dei fleste kolgruvene som fanst rundt byen er i dag stengde, medan stålindustrien sakte forsvinn. Byen kjempar for å klare ei forvandling frå industribaserte til tenesteytande næringar. Bytom samarbeider med to byar med meir eller mindre same problema, Recklinghausen i Tyskland og Butte-Silver Bow i USA. Byen har stor arbeidsløyse, særleg i den fattigaste bydelen Bobrek.
Artsdatabanken
Organisasjon
Artsdatabanken har kontor i Havnegata 9, på Pirsenteret i Trondheim.
Historie
Frå oppstarten i 2005 og til 2017 var Kunnskapsdepartementet Artsdatabankens eigardepartement, og organisasjonen var administrativt knytt til NTNU. Frå 1. januar 2018 blei organisasjonen flytt inn under Klima- og miljødepartementet.
Gateholm
Gateholm er ei lita tidvassøy sørvest i Pembrokeshire i Wales.
Kysteskadren
Kysteskadren inneheld alle KNM-fartøya og er inndelt i Overflateflotiljen, Undervannsbåtflotiljen, Kyststridsflotiljen, Minekrigsflotiljen og Saniteten i Sjøforsvaret. Kysteskadren har ansvaret for styrkeproduksjon av operative einingar i Sjøforsvaret.
Sandro Mazzola
Alessandro Mazzola, kjend som Sandro Mazzola, er ein italiensk, tidlegare fotballspelar frå Torino. Frå sin posisjon son indre høgre var han ein av dei aller beste fotballspelarane i Italia på 1960- og 70-talet, med framifrå evner som pasningsleggar og ballkontrollør. To gongar, 1964 og 1965, var han med på Inters sigrar i Europacupen og vann dessutan fire seriemeisterskap med Grande Inter. Mazzola spela 70 landskampar for Italia og skåra 22 mål. Han var ein sentral spelar både då Italia vann EM i fotball 1968 og det vart VM-sølv i 1970. Også faren Valentino Mazzola spela landskampar for Italia. Til liks med faren var han ein offensiv midtbanespelar og ein dyktig målskårar.
Preeklampsi
Årsaker
Det er mange teoriar om patogenesen til preeklampsi, men ei heilt sikker årsak er ikkje kjend. Dei fleste av teoriane dreier seg om ein unormal utvikling av placenta (morkaka), som medfører at ho skil ut stoff i blodet til mora (vasopressive faktorar) som så i sin tur fører til at blodtrykket etter kvart (stort sett etter 20. svangerskapsveke) stig, og at det vert skilt ut protein i urinen. Somme meiner at mora også i slike tilfelle er særskilt kjenslevar for desse stoffa som vert utskilde frå morkaka. Etter dette synet er det placenta, snarare enn fosteret, som skapar problemet. Dette er sannsynleg også fordi preeklampsi kan oppstå i såkalla molare svangerskap (svangerskap utan foster). Preeklampsi førekjem også i ekstrauterine svangerskap, og ein har derfor tenkt seg at deciduadelen av morkaka kan spela ei særskild rolle. Sjølv om preeklampsi kan forverrast eller oppstå ved nedkomsten eller ved avslutting av svangerskap, er dette den einaste kjende måten å kurera tilstanden på, fordi då vert den trulege årsaka til at tilstanden oppstår, morkaka, fjerna. Undersøkingar kan òg tyda på at der skal ein viss grad av arv til for å utvikla tilstanden. Analyser kan tyda på ein genetisk arvegang som går via eitt gen, enten ressesivt med høg penetrans (gjennomslagskraft), eller dominant med låg penetrans. Ein genetisk disposisjon er også sett hjå kvinner med visse arvelege sjukdommar i blodet (trombofiliar). Teikna til preeklampsi hjå mora går stort sett attende i løpet av få månader etter nedkomsten.
R.e.m.IX
r.e.m.IX er eit remiksalbum frå 2002 med songar av R.E.M. frå albumet Reveal frå 2001. Kjende remiksarar fekk dette albumet for å sjå kva dei kunne gjere med spora. Favorittresultata til bandet vart sette saman til dette albumet. Av dei tolv opphavlege spora på Reveal, er berre seks av dei blant dei ti spora på dette albumet – det er med to ulike versjonar av «The Lifting» og fire av «I’ve Been High». Albumet vart aldri utgjeve kommersielt, men vart lagt ut for gratis nedlasting på nettsida til bandet.
VM i skiskyting 2012
Meisterskapen omfatta 11 tevlingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der både kvinner og menn deltok på dei ymse laga.
Arendal
Historikk og kultur
Den nyaste bydelen, langs sjøkanten mot Barbu, er prega av moderne næringsbygg. Her finst mellom anna Sørlandet kunnskapshavn som satsar på å legga til rette for nærings-, kurs- og læringslokale, etableringssenter og eit vekstmiljø for mindre bedrifter og kompetansemiljø i byen. Her ligg også Vitensenteret Sørlandet, som jobbar med å auka realkompetansen hos barn på Agder i tillegg til å vera ein turistattraksjon.
Manzanares
Elva spring ut nær fjellovergangen Navacerrada i Sierra de Guadarrama. Den øvre delen av elva renn gjennom Parque Regional de la Cuenca Alta del Manzanares, eit naturreservat. Manzanares renn søraustover frå kjelda, og renn gjennom mellomalderbyen Manzanares el Real der ho dannar Santillana-reservoaret, ei av dei viktigaste drikkevasskjeldene til Madrid. Elva renn så sørover og inn i Monte del Pardo, ein verna skog ved Madrid. Elva er kanalisert gjennom byen. Manzanares renn gjennom dei vestlege delane av byen og fungerer som grense mellom det gamle bysentrumet og bydelane Carabanchel og Usera i sørvest, mellom anna forbi fotballstadionen til Atlético Madrid, Vicente Calderón. Elva renn ut av dei sørlegaste delane av byen. Ho gjer ein krapp sving austover og forbi landsbyane Perales del Río mot elva Jarama, som ho munnar ut i ved Arganda del Rey. Heile elva har ei lengd på 83 km.
Historie
Manzanares var òg ei viktig forsvarslinje for dei republikanske styrkane under omleiringa av Madrid i den spanske borgarkrigen, og mange bunkersar står framleis nær landsbyen Perales del Río.
Friksjon
Likningar
Denne krafta virkar alltid i motsett retning i forhold til rørsleretninga.
Friksjonskoeffisient
Når flatene er limt saman vert Coulombfriksjon ei svært dårleg tilnærming (t.d. vil limband motsette seg gliding, sjølv når ein ikkje har ei normalkrafta eller negativ normalkraft). I dette tilfellet kan friksjonskrafta vere avhengig av kontaktarealet.
Statisk friksjon
Statisk friksjon oppstår når to lekamar ikkje flyttar seg relativt til kvarandre (som ei bok på eit bord). Den statiske friksjonskoeffisienten vert vanlegvis skrive μs. Krafta som skal til for å setje ein lekam i rørsle er ofte styrt av den statiske friksjonen. Den statiske friksjonen er i dei fleste tilfelle større enn den kinetiske friksjonen. Rullefriksjon har ein når ein lekam «ruller» over ein annan (som eit bilhjul på bakken). Denne vert klassifisert som statisk friksjon fordi delen av hjulet som er i kontakt med bakken, så lenge hjulet spinn, er stasjonært i forhold til bakken. Rullefriksjonskoeffisienten vert vanlegvis skrive μr.
Middleholm
Middleholm, òg kalla Midland Island, er ei lita øy sørvest i Pembrokeshire i Wales, søraust for Skomer.
Drammen
Samferdsle
Eit tett bussnett knyter Drammen bysenter til resten av byen og kommunane omkring. Både den sentrale busstasjonen og jarnbanestasjonen ligg på Strømsø tett inntil elva.
Drammen i dag
Som eit trafikknutepunkt skore gjennom av E18 og startpunkt for E134, møtepunkt for Sørlandsbanen, Randsfjordsbanen (Bergensbanen) og Drammensbanen og den største importhamna for bilar i Noreg, har Drammen vore prega av trafikkpress og kaos.
Sjøkrigsskulen
Sjøkrigsskulen er ein utdanningsinstitusjon innan den norske marinen som ligg på Laksevåg utanfor Bergen. Sjøkrigsskulen gjev offisersutdanning over tre år.
Staryj Sambir
Staryj Sambir (ukrainsk Старий Самбір, polsk Stary Sambor, Staremiasto) er ein by i Lviv oblast vest i Ukraina, nær grensa ved Polen. Han er det administrative senteret i Starosambirskyj rajon (distrikt). Byen har kring 6 000 innbyggjarar (2011).
Wilhelm von Fermor
I 1751 var han generalkommandant for St. Petersburg, Finland og styret av Novgorod. I 1756 vart han sjefsgeneral for ein av hovudarmeeane under Apraksin. I 1758 mottok han etter slaget ved Großjägersdorf kommandoen over den russiske hæren, tok Thorn og Elbing og vart innsett som generalguvernør av Preussen.
Kystvakta
Kystvakta er ei av tre hovudeiningar i det norske Sjøforsvaret. Ho blei oppretta i 1977 i samband med at Noreg etablerte ei økonomisk sone på 200 nautiske mil. Det tidlegare fiskerioppsynet blei lagt ned. Kystvakta sine oppgåver er suverenitetshevding i norske farvatn, fiskeri-, toll- og miljøoppsyn, anløpskontroll, redningsteneste og bistand til havs.
Organisasjon
Kystvakta sine operasjonar kan delast inn i tre einingar:
Explorer 6
Explorer 6 var ein amerikansk satellitt. Han vart skoten opp 7. august 1959 frå Cape Canaveral med ein Thor-Able-rakett og returnerte dei fyrste bileta av jorda frå jordbane.
Tsuyoshi Kato
Tsuyoshi Kato er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Isarco
Isarco vert i omfattande grad nytta til produksjon av elektrisitet og er demma opp ved Franzensfeste, Klausen og Waidbruck.
Steventon i Hampshire
Steventon er ein liten landsby som ligg nord i Hampshire i England i Storbritannia. Han har rundt 250 innbyggjarar. Steventon ligg sørvest for Basingstoke, nær småbyane Overton, Oakley og North Waltham. Landsbyen er eit verdsleg sokn og høyrer til distriktet Basingstoke and Deane.
Jødisk marathi
Jødisk marathi eller judeomarathi er ei form av marathi som blir tala av bene Israel, ei jødisk folkegruppe i India. Jødisk marathi skil seg generelt ikkje så mykje ut frå annan marathi at ein reknar det som eit sjølvstendig språk. I sjølve ordforrådet er det mange lånord frå hebraisk og arameisk og — etter innflytnad frå cochinijødane i Kerala — jødisk malayalam og portugisisk.
Ytre Øydnavatnet
Ytre Øydnavatnet er eit vatn som ligg i Lyngdal kommune i Agder fylke. Sjøen munnar ut i elva Audna, og næraste tettstad er Konsmo.
Kommunikasjon
Riksveg 460 går langs hele austsida av sjøen. Audnedal stasjon ligg om lag 1 kilometer frå sørenden av sjøen.
Vakuum
I fysikk og teknikk blir trykk under 1 pascal eller 1/100 000 atmosfære rekna som vakuum. Trykk under 0,01 pascal vert kalla høgvakuum. I laboratorium har ein nådd trykk på under 10−9 pascal. Ved så lågt trykk er likevel rommet langt frå tomt; det er framleis ein million molekyl per cm3. I det ytre verdsrommet er trykket langt lågare, kring 10−14 pascal med omkring 10 molekyl per cm3.
Nåvatnet
Nåvatnet er ein innsjø som ligg i Åseral kommune i Agder fylke.