cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Det fonologiske hierarkiet
Fonologisk ord
Eit fonologisk ord er ei språkleg eining som kan utgjere ei ytring aleine, og som ikkje kan delast opp i fleire einingar som kvar kan utgjere ei ytring aleine. Døme er ikkje berre slikt som hest, ku, hestane, kyrkjebryllaup og dumskap, men også slikt som slo'n (for slo han) eller slo'n'a (for slo han ho), der vi i dei siste to døma er fonologiske ord som inneheld klitikon. I ein fonemisk transkripsjon kan dei same orda skrivast til dømes som /¹hest/, /¹kʉː/, /²hestane/, /²çyrçeˌbrylæʉp/, /ˈdumˌskaːp/, /¹ʃɭuːn/ og /¹ʃɭuːna/, på grunnlag av mellom anna søraustlandsk uttale.
Segment
Eit segment er ein einskildlyd, dei einskilde vokalane og konsonantane. Bokstavane i alfabetisk skrift svarar i hovudsak til segment i talen. Døme er dei fem konsonantane og dei to vokalane i ordet skrifta /¹skrifta/.
Thorstein Treholt
I 1981 vart han utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden.
Kunasjir
Øya har eit areal på 1490 km², er 123 km lang og 4 til 30 km brei.
Det vart funne trekjerner av hundreårgamle eiker (Quercus crispula) i juli 2001 på Kunasjir.
Den filippinsk-amerikanske krigen
Opptakten
Opprøret mot det spanske herredømmet starta alt i 1896, men vart slege ned i hovudsak. Lokalt heldt opprøret likevel fram mange plassar, slik som i Cavite-provinsen.
I desember 1897 vart det inngått våpenkvile mellom dei spanske styrkane og opprørarane. Ein av opprørsleiarane gjekk i eksil, men mange sjølvstendekjemparar heldt fram kampen.
Da USA-styrkar kom til landet som ledd i den spansk-amerikanske krigen, hjelpte dei opprørarane mot spanjolane. Snart kontrollerte opprørarane heile landet unnateke hovudstaden Manila. Sommaren 1898 var spanjolane heilt slegne på Filippinane, og USA-styrkar okkuperte Manila.
Mark Knopfler
Etter Dire Straits vart oppløyst i 1995, spelte Knopfler inn sju soloalbum, og produserte fleire hitsongar. Han har komponert og produsert filmmusikk for åtte filmar, inkludert Local Hero (1983), Cal (1984), The Princess Bride (1987) og Wag the Dog (1997).
Om artisten
Mark Knopfler er ein av dei mest respekterte gitaristane i verda. Det populære musikkmagasinet Rolling Stone sette han på 27. plass på lista si over de «100 beste fingerspelgitaristane gjennom tidene».
Namsen
Eit eldre sørsamisk namn på Namsen er Lakə̑s(ə̑), Mikko Korhonen ser dette som eit sørsamisk lån frå urgermansk *laguz, forma tilsvarar gamalnorsk lǫgr og moderne lågen.
The Beach Boys in Concert
The Beach Boys in Concert er det andre offisielle konsertalbumet til The Beach Boys, ni år etter Beach Boys Concert. Det kom ut i 1973 og selde godt i USA. Albumet nådde den høgaste plasseringa på listene bandet hadde hatt sidan 1968 med Wild Honey og nådde 24. plass. Det var òg den første gullplata deira sidan Best of The Beach Boys i 1966.
Musikkfestival
Musikkfestival er ein festival som i hovudsak er tilegna musikk.
Kjende musikkfestivalar
{| cellpadding=5
Evangeliet etter Lukas
Karakteristikk
Ifølgje bibelforskarar er det truleg at Lukas hadde to skriftlege kjelder, dels Markusevangeliet, dels ei tapt samling med jesusord, som vert kalla Q-kjelda. Andre forskarar har påstått at Lukas gir kvinner ei meir sentral rolle i historiene enn dei andre evangelistane. Forskarane er også samde om at Lukasevangeliet mest truleg er skrive i eit gresk miljø.
Galloanserae
Kjøt og egg av artar som ofte inngår i kosthaldet til menneske er frå denne fuglegruppa, til dømes fjørfe som tamhøns, kalkun, vaktlar og ville skogshøns, ender og gjæser. Fasan og stokkand frå oppdrett er brukte i sportsjakt.
Audhild Gregoriusdotter Rotevatn
Rotevatn har fått fleire prisar og utmerkingar for det journalistiske arbeidet sitt, og for sin konsekvente nynorskbruk. I 2005 fekk ho Alf Helleviks mediemålspris og i 2004 Kringkastingsprisen.
Heikki Gröhn
Heikki Gröhn er ein norsk forfattar som debuterte i 1971 med diktsamlinga DANS. Før dette deltok han i «gruppeboka» Åtte fra Bergen (1969) under psevdonymet heikki heikki, som han også har tatt i bruk seinare. I 2005 kom den første barneboka hans, Mika blir gått ifrå.
Eldre innsikter om fonologi
Pāṇini
Stor innverknad på moderne fonologi har den indiske grammatikaren Pāṇini (devanāgarī: पाणिनि, IPA: [pɑːɳɪn̻ɪ]) (4. eller 5. hundreåret f. Kr.) hatt, gjennom verket Aṣṭādhyāyī (devanāgari अष्टाध्यायी) 'Dei åtte kapitla'. Her finst ein analyse av morfologien, morfofonologien og fonologien i sanskrit gjennom eit sett med maksimalt økonomisk formulerte og ordna reglar. Indiske grammatikarar hadde alt på denne tida dessutan avanserte kunnskapar i fonetikk.
Råbandsknute
Råbandsknute er ein vanleg knute i makramé.
Fonologisk nivå
Relasjonar mellom einingar på ulike og same nivå
Einingane på dei tre nivåa står i relasjonar til kvarandre: I staden for nemninga veksling finn ein òg alternasjon.
Rankine
Rankine-skalaen har same einingsstorleik som Fahrenheit-skalaen, slik at ein temperaturdifferanse på 1 °R tilsvarar ein differanse på 1 °F. Ved 0 °R er det absolutte nullpunktet, kaldare er det fysisk umogleg å få det.
Hadeland
Hadeland er ein region i Viken og Innlandet fylke. Det ligg aust for den sørlege delen av Randsfjorden. Det omfattar kommunane Jevnaker og Lunner i Viken fylke og Gran i Innlandet fylke. Hadeland grensar mot Nittedal kommune i sør, Ringerike kommune i vest, Vestre Toten kommune og Søndre Land kommune i nord og Hurdal og Nannestad kommunar i aust.
Schutzstaffel
SS før andre verdskrigen
Etter det mislykte Ølkjellarkuppet i München i 1923 blei denne livvaktavdelinga og Sturmabteilung (SA) lagde ned for ein periode. Dei blei gjenoppretta i 1925. Livvaktavdelinga fekk namnet Stosstrupp Adolf Hitler og dei hadde som oppgåve å verne Hitler på partimøte. Same året blei Stosstrupp Adolf Hitler etablert på nasjonalt nivå i Tyskland. No fekk organisasjonen namnet Schutzstaffel. No skulle dei verne framståande medlemer av Nazipartiet over heile Tyskland. Hitler var sjølv medlem nr. 1, medan livvakta hans, Emil Maurice, var medlem nr. 2.
Gibraltarsundet
Plassering
På grunn av plasseringa vert sundet mykje nytta til smugling og ulovleg innvandring mellom Afrika og Europa. Hasj frå Marokko er den vanlegaste smuglarvara, men menneskesmugling og tyngre narkotika som heroin er blitt stadig vanlegare. Det blir også smugla varer motsett veg, som matvarer, kosmetikk, dekk og bensin.
Inn- og utstrøyming
Det er vanleg at det oppstår indre bølgjer (bølgjer i grenselaget) i sundet. Vasstraumen vert hindra i begge retningar fordi det må over ein terskel i sundet med grunnare vatn. Når store tidvasstraumar går inn i sundet, vert det skapt indre bølgjer over terskelen. Bølgjene kan stundom få eit vertikalt utslag på 100 meter når dei flyttar seg austover. Sjølv om bølgjene oppstår på stor djupne og ikkje gjev seg utslag i bølgjer på overflata, er dei likevel synlege når sola glinsar i havoverflata, fordi den biologiske filmen på havoverflata vert konsentrert slik at bølgjene vert synlege. Bølgjene forplantar seg austover og kan sporast så langt som 100 km bort frå sundet.
Igor Trandenkov
Aktiv
Trandenkov hevda seg nasjonalt og internasjonalt frå 1987 til 1999. Han vart russisk meister i stavhopp 1994 og 1995. Den 3. juli 1996 sikra han seg sin tredje strake russiske meistertittel. I heimbyen St. Petersburg svinga han seg over 6,01 meter og vart den fjerde stavhopparen som hoppa 6 meter.
Khalkída
Khalkída (gresk skrift Χαλκίδα), òg skrive Khalkis, Halkida, Halkis, Chalkida, Chalcis eller Chalkis) er ein by og ein kommune på øya Évvia. Han er hovudstad i periferieininga Évvia i periferien Sentral-Hellas i Hellas. Han ligg ved det smalaste punktet i Évripossundet. Namnet er bevart sidan antikken og kjem av det greske ordet χαλκός, som tyder kopar eller bronse), sjølv om det ikkje er spor etter gruver i området.
Snøsau
Snøsau (Ovis nivicola) er ein villsauart i slekta Ovis. Han kjem frå fjellområde i Sibir. Arten finst i Nordaust-Sibir frå Lena-elva til Tsjukotka og Kamtsjatka. Ein underart, Ovis nivicola borealis, lever isolert frå dei andre typane i Putoranfjella sentralt i Sibir.
Bolotana
Bolotana (sardisk Olòthene, Bolòtzana) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 2 618 innbyggjarar. Kommunen dekkjer eit område på 108.44 km² og ligg i ei høgd på 472 meter over havet.
Hakkespettboka
Konkrete hakkespettbøker
Men Hakkespettboka har ein fordel framfor nettet: Informasjonen er fornuftig avgrensa i omfang, og han kvalitetssortert.
Sacred Reich
Sacred Reich er ei amerikansk thrash metal gruppe, stifta i Phoenix, Arizona i 1985.
Tippeligaen 2006
Sluttabell
Odd Grenland slo Bryne høvesvis 3–0 heime og 7–1 borte i to kvalifiseringskampar og heldt plassen i Tippeligaen.
Langvassåga
Langvassåga har eit nedbørfelt på 1114 km2.
Staël von Holstein
Ei grein av den rhinfrankiske ætten Stahl eller Staël flytta til Livland mot slutten av 1400-talet. Major Hildebrand Staël (død 1587) som var i polsk teneste blei stamfar for den svenske greina. Sønene hans blei naturaliserte som svenske adelsmenn i 1652 og opphøgde til den svenske riddarklassen i 1778.
Tippeligaen 2006
Målskårarar
1 mål:
1. serierunde
9. april:
4. serierunde
30. april:
6. serierunde
7. mai:
17. serierunde
12. august:
18. serierunde
27. august:
Strukturalistisk fonologi
Opposisjon. Valeur
Strukturalistisk fonologi er primært studiet av lydsystem, sett med lydar som står i ein opposisjon (= paradigmatisk relasjon) til kvarandre, og ei eining som inngår i systemet er definert ut frå relasjonen til dei andre einingane i systemet – eininga har ein relativ eller relasjonell verdi (valeur hos Saussure) som er styrt av heilskapen. Fonemet /p/ i norsk er ei anna eining enn fonemet /p/ i cree, fordi dei to fonem inngår i ulike system. Norsk /p/ står mellom anna i opposisjon til fire andre labiale fonem (/b/, /m/, /f/ og /v/), medan /p/ i cree berre står i opposisjon til to andre labiale fonem (/m/ og /w/).
Messingåga
Vassdraget må ikkje forvekslast med ei anna elv, òg kalla Messingåga, som munnar ut i Ranelva frå aust, sør for Messingsletta like nord for Dunderland.
Kruševac
Historie og monument
Kruševac vart grunnlagd i 1371. Det var i Kruševac at den serbiske adelsmannen Lazar, samla ein serbisk hær mot Det osmanske riket i slaget ved Kosovo i 1389. Ruinane av palasset hans er framleis synleg i dag. Her står òg ei kyrkje frå same periode med vakre rosevindauge og skulpturar av påfuglar, drakar og ørner på veggane. Fleire gamle, tyrkiske hus finst framleis i byen, mellom anna ei tyrkisk fontene og eit bad.
Alpane
Namnet «Alpane» kjem frå den franske utgåva av namnet, som igjen kjem frå det latinske namnet Alpes på fjellkjeda. Dette kan ha vorte påverka av latinske ord som albus (kvit) eller altus (høg) eller meir sannsynleg ei latinsk utgåve av eit opphavleg keltisk namn på fjella. Namn på fjellkjeda på andre språk er tysk Alpen, fransk Alpes, italiensk Alpi, slovensk Alpe og engelsk Alps.
Inndeling
Dei austlege Alpane er vanlegvis vidare delt inn i område etter litologi (bergartar) i dei meir sentrale delane av Alpane og grupper i dei nordlege og sørlege utkantane:
Hovudkjeda
Hovudkjeda i Alpane følgjer vasskiljet frå Middelhavet til Wienerwald og inneheld mange av dei høgaste og mest kjende fjelltoppane i Alpane. Frå Colle di Cadibona til Col de Tende går ho vestover, før ho snur nordvest og så, nær Colle della Maddalena mot nord. Ved den sveitsiske grensa går hovudkjeda hovudsakleg aust-nordaust fram til ho endar nær Wien.
Planteliv
Menneske har derimot sett sitt preg på vegetasjonen, og ein finn ikkje mange av desse lauvskogane att, bortsett frå bøkeskogane i Dei austerrikske Alpane. I mange område der ein tidlegare hadde lauvskog er det no planta furu og gran, som er mindre sensitive til geitene sine herjingar, som ofte et på slike tre.
Panel
Panel er ein bordkledning brukt innvendig eller utvendig på veggar i hus. Utvendig panel vernar huset mot fukt og vind, og kan vere sett opp av høvla eller uhøvla material, som ståande eller liggande kleding. Innvendig panel er oftast høvla, i eit mangfald av profilar, som i velstandshus kan nærme seg det ornamentale.
Uksunjoki
Uksunjoki (russisk Уксунйоки) er ei elv i Karelia i Russland. Elva er 150 km lang og munnar ut i innsjøen Ladoga i Uuksu. Elva er mellom 10 og 50 meter brei og renn hovudsakleg gjennom tynt folkesette område. Langs elva ligg berre to landsbyar, Rajkonkoksi og Uusku.
Ofoten
Namn
Ofoten, som no står for heile regionen, er avleidd av det opphavlege namnet for Vestvågøy åleine; Lófót. Flakstadøya, som er øya attmed, vart kalla for Vargfót. Sisteleddet i begge namna er det norrøne fótr som tyder ‘fot’. Førsteleddet er eit dyrenamn, høvesvis varg for ‘ulv’, og ló for ‘gaupe’. Øynamna tyder derfor ‘Gaupefoten’ og ‘Ulvefoten’. Antakeleg er det forma på fjella som har inspirert namna.
Tjeldsund er eigentleg namnet på sundet mellom Tjeldøya og Hinnøya. Tjeld kjem anten frå Tjold eller Tjalda. Er det Tjold kjem det frå norrønt ‘leir’, ‘telt’, om det skulle vera Tjalda har det opphav frå norrønt for fuglen tjaldr, ‘tjeld’.
Straumsnes
Straumsnes eller Straumsnes(s)et er eit stadnamn som finst fleire stader i Noreg:
Labirintovyjeøyane
Øyane høyrer til Krasnojarsk kraj og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet. Det er mykje akvatisk liv i myrene, særleg fulgeliv.
Tungusiske språk
Intern klassifisering
Dei tungusiske språka blir delt inn i ei nordleg og ei sørleg grein, med undergrupper:
Fianna
Prøvingar og trening
Medlemskap vart underlagt strenge prøvingar. I ein slik prøve frå ein som søkte om å koma med i forbundet måtte han stå i eit hol til armhola og verna seg med eit spyd medan ni andre kasta spyd mot han. Om han blei såra hadde han feila. I ei annan prøving blei håret hans fletta og han blei jaga gjennom skogen. Om han blei fanga hadde han feila, om ei grein knakk under føtene hans hadde han feila, og om flettene på håret blei øydelagde hadde han også feila. Han måtte vera i stand til å hoppa over ei grein i høgd med sitt eige hovud, koma seg under ein høgd så låg som knea sine, og dra ein torn frå føtene sine utan å seinkast.
Krigsrop og motto
«Diord Fionn» var krigsropet til fianna, og var hyppig brukt før og under kamp. Det kunne vera ei form for kommunikasjon mellom krigarane for å kalla på kvarandre, eller for å gje frykt til fiendane sine. I legenda Fionns død lèt Fionn ropa «Diord Fionn» når han ser sonesonen Oscar falla i slaget ved Gabhra mot hæren til Cairbre Lifechair, og heldt fram med å slå valdsamt attende mot fienden. Dette slaget markerte òg avsluttinga på fianna som institusjon.
Jim Ed Norman
Jim Ed Norman er ein USA-amerikansk musikar, plateprodusent, arrangør og plateselskapssjef. Han var ein av hovudarkitektane for den spesifikke rock- og popstilen frå Vestkysten av USA i 1970-åra etter han gjekk over til å bli produsent, og vart etter kvart direktør i Warner Bros. Records Nashville.
Som platesjef
Norman vart sjef for Warner Bros. Nashville i 1984. Her var han ansvarleg for talenta til Randy Travis, Faith Hill, Travis Tritt og Dwight Yoakam. Han fortsette òg arbeide som produsent, mellom anna for Crystal Gayle, Kenny Rogers, Garth Brooks og Trisha Yearwood.
Tsjirka-Kem
Av sideelvar til Tsjirka-Kem finn ein Ovra frå høgre.
Elva vert mykje nytta til vassport.
Noreg under sommar-OL 2008
30px|Piktogram hestesport Hestesport
Individuelt
30px|Handball Handball
Det norske kvinnelandslaget i handball vann alle kampane i gruppespelet, og slo deretter Sverige i kvartfinalen, Sør-Korea i semifinalen og Russland i finalen.
30px|Piktogram Sandvolleyball Sandvolleyball
Nila Håkedal og Ingrid Tørlen (9. plass)
Britisk Somaliland
Protektoratet fekk sjølvstende som Staten Somaliland 26. juni 1960, men berre nokre dagar seinare gjekk det saman med Italiensk Somaliland og danna ein ny somalisk republikk, (Somalia) 1. juli 1960.
Ragnhild Kolden
Ho debuterte i 2001 med diktsamlinga Ho inni meg på Dølaringen boklag. På stort forlag debuterte ho i 2010 med romanen I krig og kjærleik på Samlaget. I 2011 kom så kriminalromanen Evig skal døden vera som ho hadde skrive saman med Vigdis Kroken.
Rikke
I Danmark var Rikke mykje brukt for jentebarn fødde på 1970-talet.
Menstruasjon
Menstruasjonen tek til under puberteten til normalt fruktbare kvinner ein stad mellom åtte og seksten års alder, men i gjennomsnitt i tolvårsalderen. Den første menstruasjonen blir feira i mange kulturar med ein overgangsseremoni. Etter overgangsalderen, typisk mellom 45 og 55 års alder, sluttar kvinner å menstruera og kan dermed ikkje lenger få barn. Også denne overgangen er viktig i mange kulturar, til dømes kan kvinner ha friare reglar for kva som er sømeleg klesdrakt.
Helgåga
Busetnad og næring
Der elva renn ut i sjøen ligg tre småbruk, øvre og nedre Helgå og Langstrand. På Langstrand vart vatn frå elva på 1920-talet brukt i hermetikkproduksjon.
Tettstader i Buskerud
Tettstader i Buskerud, etter kommune
Hole
Hurum
Nes
Psykisk utviklingshemming
Grad av psykisk utviklingshemming
Utviklingshemmingar hos born vert som regel oppdaga når ein byrja å undersøke kvifor barnet utviklar seg sakte.
Tidlegare vart personar som var psykisk utviklingshemming kalla åndssvake eller evneveike. Ein evneveik person hadde IQ mellom 75 og 50, ein imbesill mellom 50 og 35, og ein idiot under 35.
Sjunkfjorden
Fjorden har innløp mellom Geitneset i vest og Jovikneset i aust. Nesten ytst i fjorden går Sjunkvika innover på vestsida til garden Sjunkan, som har gjeve namn til fjorden. Sør for Sjunkvika ligg fjellet Sjunkhatten på 1135 meter over havet. Det er ikkje vegsamband langs fjorden, men eit par spreidde gardar ligg likevel ved fjordsida vidare innover. Ein av desse er Vassvika, som det vart laga fjernsynsprogram om i NRK-serien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu.
Skjemtegaukfestivalen
Festivalen vart arrangert for fyrste gong i 2004, med komikarar som Tore Haukenes, Siri Kristiansen, Kyrre Solem Larsen, Nils Ingar Aadne og Marit & Mahala Show.
Pyramidane ved Giza
Dei tre store pyramidane blei bygd mellom 2600 og 2500 f.Kr. Pyramidane ligg på Gizaplatået, eit ørkenområde 8 kilometer unna Giza på vestbreidda av Nilen og rundt 25 km sørvest for Kairo sentrum. Fornminnene i Memfis-området, med pyramidane ved Giza, er blitt rekna som verdsarv av UNESCO sidan 1977.
Skjemtegaukfestivalen
Komikarar på festivalen:
2007: Tobben Tveit, Yngve Skomsvoll, Tore Haukenes, Kristine Magnesen, Christer Torjussen, Glenn Erland Tosterud, André Ulveseter, Magne Storvik, Kyrre Solem Larsen, Tasle Torrissen og Henrik Bjørnstad Overaa
2010: Ole Soo, Tore Haukenes, Vidar Hodnekvam, Christer Torjussen, Ellinor Christiansen, Janne Rønningen, André Ulvester, Roger Sundgot og Henrik Bjørnstad Overaa
Tidlegare vinnarar:
2005 - Christer Torjussen
Mike Oldfield
Michael Gordon Oldfield er ein engelsk multi-instrumentalist og komponist. Musikken hans blandar progressiv rock med verdsmusikk, folk, klassisk, elektronisk, ambient og new-age-musikk. Den største kommersielle suksessen hansvar debutalbumet frå 1973, Tubular Bells – som lanserte Virgin Records og vart ein hit i Amerika etter at opninga vart nytta som tema for skrekkfilmen Eksorsisten. I 1983 gav han ut hitsingelen «Moonlight Shadow» og ei utgåve av julestykket «In Dulci Jubilo».
1979–1991: Første turné og musikalsk endring
I juli 1989 kom Earth Moving ut med sju forskjellige vokalist på dei ni spora på albumet. Det er det første og siste albumet til Oldfield med berre kortare rock- og popsongar. Fleire av dei kom ut på singlar: «Innocent» og «Holy» i Europa og «Hostage» i USA.
Om alle mine lemmer
Petter Dass sin avskilssong
«Om alle mine lemmer» er òg kjent under tittelen «Petter Dass til sine Sognefolk», men i det eldste kjente trykket, frå 1726, har ikkje visa nokon særskilt tittel. Visa vart trykt i lag med ei anna vise under fellestittelen
Melodien
I Nynorsk salmebok, som i Landstads reviderte, står salmen oppført med ein melodi frå 1599, same tonen som Det hev ei rosa sprunge. Denne tonen byggjer på ein tysk 1400-talsmelodi. I dag vert salmen oftast sungen til ein melodi skriven av Sigvald Tveit i 1982, og denne melodien er oppført i nyare salmebøker.
.38 Special
Det finst au ein noko kraftigare .38 Special P+ som kan brukast i revolverar merkte P+, og sjølvsagt i .357-våpen.
La Paloma
Versjonar
{{columns-list|
25. november
25. november er den 329. dagen i den gregorianske kalenderen (330. under skotår). Det er 36 dagar att av året.
Tørrfjorden
Tørrfjorden er ein fjord i Sørfold kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 5 km austover til Andkilen i botn av fjorden.
Osmaneli
Osmaneli ligg nord for Bilecik, søraust for İznik, sørvest for Pamukova, aust for Yenişehir og vest for Gölpazarı. Staden ligg i åssida der elva Karasu, som renn ned frå Kandilli Dağ, munnar ut i Sakarya.
Anding
Hos mennesket vert respirasjonen styrt av eigne område i hjernestamma og den viktigaste faktoren for kontroll av respirasjonsfarten og -djupna er hos friske personar innhaldet av karbondioksid (CO2) i blodet, slik at ein auka mengde CO2 i blodet stimulerer til auka respirasjon og ikkje mangel på oksygen.
Dansen gjenom skuggeheimen
Forfattaren og verket
Litteraturhistorikaren Odd Solumsmoen peikar på at romanserien følgde forfattaren i dei beste åra hans, frå han var 33 til han var 46. På desse åra hadde verdskrigen sett preg på både forfattaren og omgjevnadene, og Uppdal sitt eige liv hadde gått frå godt til verre. Verket «hadde åpnet i overmot, med festfanfarer, og sluttet i dyp tragedie». Då han i 1910 prosadebuterte med Ved Akerselva, budde han i Kristiania. Denne novellesamlinga må sjåast på som ein del av Dansen-verket, og vart då seinare omarbeidd til Vandringa (1923). Sidan følgde tre romanar i ein raptus frå 1911–14, før Uppdal tok ein fem års pause frå romanverket. I denne tida skreiv han dikt, og arbeidde som litteraturkritikar. Han gifte seg i 1913 med Bergljot Isabella Magnusen, og paret busette seg i Asker. Dei fekk tre born frå 1917 til 1923.
Likskap med interne forhold i fagrørsla
Fleire kjende historiske personar kan identifiserast i verket. På nokre måtar kan verket oppfattast som ein nøkkelroman frå framveksten av Norsk Arbeidsmandsforbund, stifta i 1895 av rallarar og gruvearbeidarar. Særleg i Domkyrkjekyggjaren kan skjebnen til Ølløv likne på den triste avskjeden til forbundsleiaren Olav Strøm, og i fleire av romanane førekjem advokat Sibbern, som minner om Ludvig Meyer. Martin Tranmæl vert attkjend som Butulv Melan, og Benk Benkson liknar reiseagitatoren Hans Berntsen, medan LO-leiaren med namnet Lars Lunnan minner om Ole Lian. Uppdal var sjølv tillitsvald i arbeidsmandsforbundet, og møtte på landsmøtet i forbundet i 1908 og på LO-kongressen i 1910.
Oversyn over serien og enkeltbøkene
Uppdal publiserte i dei seinare leveåra sine ein tredje versjon av to av romanane. Denne versjonen er prega av at språket vart gjort meir arkaisk, og av at den politiske bodskapen vart endå meir tydeleggjord, på ein måte som litteraturhistorikarane meiner at forringar verket. Gjenutgjevinga av verket i 1985–91 bygde på utgåva frå 1919–24.
All My Life
«All My Life» (engelsk for Heile livet mitt) skulle vere det kviterussiske bidraget i Eurovision Song Contest 2012, framført av Alyona Lanskaya. Teksten er skriven på engelsk.
Livadiá
Livadiá (gresk Λιβαδειά), òg skrive Livadeia eller Leivadia), er ein by og ein kommune i periferieininga Viotía, der han er hovudstad, i periferien Sentral-Hellas i Hellas. Livadiá ligg 130 km nordvest for Aten, aust for Návpaktos, søraust for Ámfissa og Desfína, søraust for Lamía og vest for Khalkída. Området rundt Livadiá er fjellendt med jordbruksområde i dalområda.
Respirasjonsorgan
Dei innvendige pusteorgana varier med arten. Mange har i tillegg til det utvendige pusteorganet også innvendige nasegangar, munnhole, svelg, strupehovud, luftrøyr og lunger som inngår i respirasjonsssystemet.
Abbe-refraktometer
Eit Abbe-refraktometer er eit refraktometer for nøyaktige målingar av brytingsindeksar. Det vart oppfunnen av Ernst Abbe då han arbeidde for selskapet Zeiss i Jena i Tyskland seint på 1800-talet. Han var den første til å utvikle eit laboratorierefraktometer. Desse første instrumenta hadde innebygde termometer og kravde sirkulerande vatn for å kontrollere instrumentet og væske temperaturanen. Dei hadde òg tilpassingar for å eliminere effektane av dispersjon, samt ein analog skala for å lese av målingane.
Legevakt
Noreg
Alle kommunar i Noreg er pålagde å ha ei legevaktordning, jf. kommunehelsetenesteloven.
24. november
24. november er den 328. dagen i den gregorianske kalenderen (329. under skotår). Det er 37 dagar att av året.
Jaysuma Saidy Ndure
Karriere
7. august 2007 sette Ndure ny norsk og nordisk rekord på 100 meter da han løp på 10,07 under DN-gallaen i Stockholm - eitt hundredels sekund raskare enn den gamle rekorden til Geir Moen. I sitt første NM vann han gull både på 100 m og 200 m og fekk også kongepokalen for sin siger på 100 m. 14. august 2007 blei det kjent at Ndure avla positiv prøve på cannabis under eit stemne i Luzern 28. juni. Saka vart droppa i Noreg av Antidoping Noreg. IAAF med sine regler og retningslinjer gav Jaysuma likevel ei offentleg åtvaring. Ndure nekta for å ha røyka cannabis, og forklarte at han fekk i seg stoffet gjennom ufiltrert te, som han ikkje kjente til inneheldt cannabis.
Skotsfjorden
Fjorden har innløp mellom Kvalnes i nord og bygda Nordskot i sør. Det ligg ligg gardsbruk langs heile nordsida av fjorden, medan sørsida stort sett er urørt. Inst i fjorden ligg garden Liland. Her går Sagpollen sørover, medan Mølnpollen går litt vidare innover. Den indre delen av fjorden vert kalla Lilandsfjorden.
15 Big Ones
Medverkande
Frå CD-omslag frå 2000.
• Ron Altbach – piano (A5), cembalo (A5), trekkspel (A7)
Schwarze Elster
Schwarze Elster (Svarte Skjora) er ei elv i Sachsen, Brandenburg og Sachsen-Anhalt aust i Tyskland og ei av sideelvane til Elbe frå høgre med ei lengd på 179 km. Ho har sitt utspring i Lausitz nær Bischofswerda.
Schwarze Elster renn gjennom byane Kamenz, Hoyerswerda, Senftenberg, Lauchhammer, Elsterwerda, Bad Liebenwerda, Herzberg og Jessen. Ho munnar ut i Elbe ved Elster, oppfor Wittenberg.
15 Big Ones
Medverkande
• Dennis Dragon - trommer (B2), clavinet (B2)
Saale
Geografi
Saale har sitt utspring mellom Bayreuth og Hof i Oberfranken (Bayern), i ei høgd på 728 meter i Fichtelgebirge. Ho snor seg nordover og passerer byen Hof, før ho renn inn i Thüringen. Ho renn mellom dei skogkledde fjella i Thüringer Wald før ho går inn i dalen Saalfeld. Etter Saalfeld når Saale Rudolstadt. Her mottar ho Schwarza, som renn gjennom ein dal der ein finn slottet Schwarzburg, eit eldgamalt sete for prinsane av huset Schwarzburg-Rudolstadt.
Det armenske alfabetet
Inntil 1800-talet vart skriftsystemet som vert kalla gammalarmensk brukt for å skriva armensk, men seinare har det armenske alfabetet vore brukt til å skriva dei to moderne dialektane austarmensk og vestarmensk. Det armenske ordet for «alfabet» er այբուբեն aybuben (uttalt ), og kjem av namnet på dei to første bokstavane i det armenske alfabetet: Ա այբ ayb og Բ բեն bein.
Neidenelva
I tillegg til laks finst det ei rekke andre fiskeartar i elva som sjørøye, sjøaure, harr, gjedde og sik.
Skjettenfjorden
Skjettenfjorden er ein fjordarm av Sagfjorden i Steigen kommune i Nordland. Fjorden ligg på søraustsida av Engeløya og strekkjer seg 7,5 km sørvestover til Bogen.
David Bromberg
med andre artistar
David Bromberg har medverkande musikalsk til mange album av andre musikarar og band. Nokre av desse er førte opp under.
Don Felder
Eagles
Det første albumet Eagles gav ut med den nye besetninga var Hotel California, som vart ein stor, internasjonal bestseljar. Felder skreiv musikken til tittelsporet «Hotel California», og hadde opphavleg introdusert songen som ein instrumental demo til Henley og bandmedlemmet Glenn Frey, som først kalla han «Mexican Reggae». Songen vart den mest populære songen deira. Etter Hotel California kom ut og turneen som følgde, var Eagles under eit enormt press for å gjenta suksessen. Det neste albumet deira, The Long Run i 1979, tok nesten tre år å fullføre. Bandet vart oppløyst i 1980, tilsynelatande for godt.
Etter suksessen med hyllestalbumet Common Thread: The Songs of the Eagles, kom Eagles (med Felder) saman att 14 år seinare for ein konsert send på MTV, og det nye albumet Hell Freezes Over i 1994. For MTV-konserten vart signaturlåten «Hotel California» omarrangert til ein akustisk versjon, og Felder sgtarta heile songen med ein ny flamenco-aktig intro han hadde skrive tidlegare på dagen.
Etter 1970-åra
Felder leia eit musikalsk komedieshow kalla FTV i 1985–1986, og Galaxy High, ein animasjonsserie i 1986, der han skreiv kjenningsmelodien.
Eibyelva
Eibyelva er ei 17 km lang sideelv til Altaelva i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke, og er ein del av Alta-Kautokeino-vassdraget. Elva startar øvst i Eibydalen i Alta kommune der Trangdalselva og Vesterelva renn saman. Elva renn igjennom Eibydalen, forbi Eiby og munnar ut om lag 14 km opp i Altaelva. Nedslagsfeltet til elva er frå grensa til Troms fylke og inn mot grensa til Finland.
Gjøvik kommune
Næringsliv
Gjøvik har lange tradisjonar innanfor handel, industri og utdanning og har lenge vore forretningssentrum for Toten og store delar av Vest-Oppland. Mustad som produserer mellom anna fiskekroker og Hunton ligg langs Hunselva i Gjøvik. Den lokale avisa heiter Oppland Arbeiderblad, som er monopolavis i regionen etter at den borgarlege (SP-avisa) Samhold/Velgeren gjekk inn i 1998. Gjøviks Blad er ei nyetablert regionalavis med gamle røter.
Utdanning
Dei tre skulane vart slegne saman til ein ny vidaregåande skule frå den 1. januar 2005. Den nye skulen har namnet Gjøvik videregående skole. Ny skulebygning vert i 2006-2007 reist ved Tranberg i Nordbyen.
23. november
23. november er den 327. dagen i den gregorianske kalenderen (328. under skotår). Det er 38 dagar att av året.
Thíva
Stordomstid
Seint på 500-talet fvt. kom thebanarane for første gong i fiendtleg kontakt med atenarane, som hjelpte dei små landsbyane på platået til å fasthalde sitt sjølvstende mot dei, og i 506 f.Kr. slo dei tilbake eit inntog inn i Attika. Aversjonen mot atenarane forklarar den upatriotiske haldninga som Theben viste under den store persarkrigen. Sjølv om ein kontingent på 700 vart send til Thermopylae og vart der med Leonidas I helt til slutten, slo det styrande aristokratiet seg saman med fienden med stor innsats og kjempa intenst på hans vegner i slaget om Plataea i 479 f.Kr. Dei sigrande grekarane straffa Theben etterpå ved å ta frå dei leiarskapen over Det boiotiske forbundet, og eit forsøk av spartanarane på å utvise dei frå det delfiske amfiktyoniet vart berre hindra av mellomstyret i Aten. I 457 gjekk Sparta, som trong ei motvekt mot Aten i det sentrale Hellas, tilbake på sin politikk og gjeninnsette Theben som den dominerande makta i Viotía. Den store citadellet i Kamea tente dette formålet godt ved å halde ut som ein base for motstand då atenarane køyrte over og okkuperte resten av landet (457 f.Kr.–447 f.Kr.). I peloponnesarkrigen var thebanarane, som var bitre på støtta som Aten gav dei mindre boiotiske landsbyane, og særleg til Plataea som dei forsøkte å redusere i 431 f.Kr., stødige allierte med Sparta som hjelpte dei i å omleire Plataea og lét dei øydelegge landsbyen etter at han vart erobraet i 427 f.Kr.. I 424 f.Kr. påførte dei, i spissen for dei boiotiske innrullerte, eit kraftig nederlag på ein invaderande atensk styrke i slaget om Delium, og for første gong viste dei effekten av den faste militære organisasjonen som etter kvart ville heve dei til ei dominerande makt i Hellas.
Saturnmånen Helene
Helene er ein av månane til Saturn. Han er ein av to trojanar til månen Dione; den andre er Polydeuces.
Sentrifugalpumpe
Ei sentrifugalpumpa er ei strøymingspumpa som nyttar eit roterande skovlhjul (òg kalla impeller eller løpehjul) for å auka trykket i væska eller gass. Sentrifugalpumper vert ofte brukte for å transportera væsker i røyr, og det er den mest brukte pumpetypen i prosessindustrien. Denne typen pumper er relativt billege, og har stor leveringsmengd i høve til pumpestorleiken. Sentrifugalpumpa verkar ved at skovlhjulet får væska til å rotera, slik at sentrifugalkrafta pressar væska ut mot veggen i pumpehuset. Når væska treffer veggen, vert fartsenergien gjort om til trykkenergi. Trykket pressar så væska ut på utløpssida av pumpa. For at sentrifugalpumpa skal fungera, må det vera eit visst overtrykk på innløpssida.
Histore
Leonardo da Vinci var kanskje den første som føreslo å bruka sentrifugalkrefter for å flytta på væsker, men den første sentrifugalpumpene ein kjenner til vart bygd i 1689 av Denis Papin.
Oppbygging og verkemåte
Utløpet til pumpa, også kalla trykksida, er plassert på periferien til pumpehuset. Det er ofte flensar på innløpet og utløpet, for tilkopling mot røyrsystem.
Sentrifugalpumper vert lett utsette for kavitasjon, fordi trykkfallet i senter av løpehjulet er så stort. Viss trykket i væska fell under væska sitt damptrykk, vil væska danna gassbobler. Når gassboblene klappar saman igjen, kan det skada dei innvendige flatene i pumpa. Det er difor svært viktig at innløpstrykket er stort nok. Luftbobler i væska kan òg føra til kavitasjon.
Kalamáta
Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Rolf Teigen
Rolf Teigen er ein norsk fotballtrenar, som for tida er utan klubb. Den 19. mai 2009 sende Bryne FK ut ei pressemelding, der det vart gjeve melding om at Teigen og assistenten Mathias Haugaasen var oppsagt. Han kom til klubben 1. november 2007. I dei obligatoriske seriekampane fekk han 10 sigrar, 9 uavgjort, og 19 tap som sjef for Bryne. Han har tidlegare vore trenar fem sesongar i Groruddalen Ballklubb. Der førte han laget frå botn av 3. divisjon til toppen av 2. divisjon. Teigen har òg ei fortid som spelar og trenar i FK Vigør.
Ernst Larsen
Aktiv
Larsen vann sine fyrste NM-medaljar i Bergen i 1950. Han vann sølv både på 5000 m og på 3000 m hinder, i hindertevlinga fekk han og vinnaren Alv Kveberg same tid; 9.30,2. Året etter vart han noregsmeister for fyrste gong og sette sin fyrste norgesrekord, då han på 3000 m hinder kom i mål på tida 9.14,6 og distanserte dei andre medaljevinnarane. Etter eitt års pause kom han tilbake i 1953, vart då slått av Hallgeir Brenden i hinderløpet.
1956 og sommar-OL i Melbourne
Larsen sprang i det fyrste av to kvalifiseringsheat i Melbourne. Her møtte han verdsrekordhaldaren Sándor Rozsnyói, som i september hadde forbetra rekorden med over fire sekundar til 8.35,6. Rozsnyói vann løpet på 8.46,6, medan Larsen vart tredjemann på 8.46.8, fem mann i feltet gjekk vidare til finalen.
Ernst Larsen sette 14 norske rekordar; elleve på 3000 m hinder og tre på 5000 m. Han la opp i 1960.
Finlandia
Finlandia er eit symfonisk dikt av Jean Sibelius. Den første versjonen vart skriven i 1899, og vart revidert i 1900. Stykket vart komponert for å styrke patriotiske kjensler og for å mobilisere opposisjonen for fridom for Finland mot styret frå det russiske tsar-dømet.
Ny-Guinea
Geografi
Den høgaste fjelltoppen er Puncak Jaya (4884 moh.), som ligg i Indonesia. Han er følgd av Puncak Trikora (4750 moh.) i same land Mount Wilhelm (4509 moh.) og Mount Giluwe (4 368 moh), begge i Papua Ny-Guinea.
Wäinö Aaltonen
Han vart utdanna som målar i Åbo, der det i dag ligg eit Aaltonen-museum. Som skulptør var Aaltonen hovudsakleg sjølvlært. Arbeida hans er formstrenge og prega av klassisk harmoni.
Friheten
Historie
Oppslutninga om NKP fall, og det gjorde også interessa for Friheten, som var dagsavis fram til 1967. Avisa vart så ei vekeavis fram til 1977, då avisa byrja å koma to gonger i veka. Hausten 1989 kom den neste krisa og talet på utgjevingar gjekk ned til ei i veka. I 1992 mista avisa pressestøtta på grunn av at dei hadde problem med at ho ikkje vart gjeve ut ofte nok. Dette førte til at Friheten gjekk konkurs. Ein annan grunn til krisa i avisa var ein strid mellom leiinga i NKP og redaktøren i Friheten om avisa skulle vera eit partiorgan eller fylgje ei meir sjølvstendig line. Friheten heldt fram med sporadiske utgjevingar, til dels som månadsavis. Avisa opplevde ei gjenoppliving då ho fekk pressestøtte att frå 1996, og har kome ut som vekeavis til no. Produksjonen av avisa er for det meste dugnadsarbeid.
Hors catégorie
Hors catégorie (kortform HC, om lag «utanfor kategori», dvs ekstremkategori) er klassifiseringa for dei hardaste stigningane i franske sykkelritt, til dømes i Tour de France. Ein bakke må enten stige meir enn 1500 høgdemeter eller 1000 høgdemeter med ein snittstigning større enn 6,5 % for å karakteriserast som HC. Det finst unntak, til dømes er oppstigninga til Luz Ardiden berre 870 høgdemeter, og opp til Port de Balès er det berre 6,3 % i snittstigning, men begge er klassifisert som HC. Det motsette gjeld for Port d'Envalira, som trass 1685 høgdemeter, er klassifisert som kategori 1. Grunnen er ei relativt låg snittstigning.
Schwarza
Schwarza  er ei elv i Thüringen i Tyskland og ei av sideelvane til Saale frå venstre med ei lengd på 53 km. Ho har sitt utspring i Thüringer Wald nær Neuhaus am Rennweg. Ho munnar ut i Saale i Rudolstadt. Andre byar langs Schwarza er Schwarzburg og Bad Blankenburg.
22. november
22. november er den 326. dagen i den gregorianske kalenderen (327. under skotår). Det er 39 dagar att av året.
Tajahuerce
Tajahuerce er ein kommune i Castilla y León, nord i Spania.
Autosegmental fonologi
Tonar i mende
Dersom melodien inneheld to tonar, som i HL og LH, må begge tonane assosierast med same stavinga i einstavingsord, medan dei "får" kvar si staving i tostavingsord:
Malyj Tajmyr
Malyj Tajmyr (russisk Малый Таймыр eller «Vesle Tajmyr») er ei øy i Laptevhavet i Russland. Ho ligg søraust for Severnaja Zemlja og nordaust for Tajmyrhalvøya. Like nordvest fors eg ligg den mindre Starokadomskijøya.
Svigermorsete
Når det ikkje var i bruk kunne plassen nyttast til bagasje. Før den fyrste verdskrigen kunne ikkje alle svigermorsete foldast inn i bagasjerommet. Roadster-, kupé- eller kabriolet-karosseri vart levert med anten bagasjerom eller svigemorsete.
Chinyanja
Nominalklassen chi- blir brukt som forstaving for språk. I Malawi blei namnet på språket offisielt endra frå «chinyanja» til «chichewa» i 1968 på ordre frå president Hastings Kamuzu Banda (som var av chewafolket), og dette er framleis det vanlegaste namnet brukt i Malawi i dag. I Zambia er språket vanlegvis kjend som nyanja eller «cinyanja»/«chinyanja» '[språket] frå sjøen', som viser til Malawisjøen). Språknamnet blir skrive «cinianja» i Mosambik.
Ortografi
Chinyanja blir skrive med litt ulik ortografi i Mosambik og dei andre landa. Ortografien bruker det latinske alfabetet, med ein tilleggsbokstav, ŵ, som blir brukt for bilabial frikativ.
M.I.U. Album
M.I.U. Album er det 22. studioalbumet til The Beach Boys og kom ut 25. september 1978. Albumet er produsert av Alan Jardine og Ron Altbach.
Singelen «Come Go With Me» gjekk inn på den amerikanske singellista først i 1982. Albumet nådde 151. plass på Billboard-lista.
Saturnmånen Atlas
Atlas ser ut til å vera ein gjetarmåne for A-ringen i systemet av planetringar rundt Saturn. Dessutan har ein i 2004 oppdaga ein ganske svak ring innanfor omløpsbanen til Atlas; denne ringen har fått det mellombelse namnet R/2004 S 1.
M.I.U. Album
Medverkande
• Charlie McCarthy – saksofon
• John Hanlon – lydteknikar
Sosialistisk Folkeparti
Ved valet i 1969 fekk SF berre 3,5 prosent av stemmene. Men først på 1970-talet konsoliderte partiet seg, og med ny ungdomsorganisasjon, SFU, gjekk dei inn i kampen mot norsk medlemskap i EF/EU i 1972.
Gud
Bibelske definisjonar av Gud
Den hebraiske Bibelen inneheld ingen systematisk teologi: Det blir ikkje gjort noko forsøk på å gje ei filosofisk eller streng definisjon av Gud, eller på korleis Gud opptrer i verda. Bøkene forklarar aldri Guds vesen uttrykkjeleg, og dette ser ein til dømes i Andre mosebok med Guds påstand «du kan ikkje sjå åsynet mitt, for inga menneske kan sjå meg og leva» (2 Mos 33:20). Ingen stad i den hebraiske Bibelen blir orda allmektig, allkunnig eller allkjærleg brukt for å definera Gud på systematisk vis.
Prosessteologi og open teisme
Prosessteologi er ei tankeretning påverka av den metafysiske prosessfilosofien til Alfred North Whitehead frå byrjinga av 1900-talet. Open teisme, ei teologisk røyrsle som tok til på 1990-talet, liknar men er ikkje identisk med prosessteologi.
Utomjordiske vesen
Nokre ganske nye trusretningar og bøker framstiller Gud som utomjordisk liv. Mange av desse meiner at intelligente vesen frå ei anna verd har vitja Jorda i tusenvis av år og har påverka utveklinga av våre religionar. Somme av desse hevdar at profetar eller messiasar vart sende til Jorda utanfrå for å læra menneska moral og oppmuntra sivilisasjonen vår til vekst og utvekling.
Saturnmånen Prometheus
Prometheus er ein av månane til Saturn, og ein av gjetarmånane til planeten. Han er sannsynlegvis ein porøs og isete lekam.
Sametingsbygningen
Utsmykking
Utsmykkinga «Den som...» av kunstnaren Kristin Ytreberg finst på alle veggane i vandrehallen. To element er tatt i bruk: tinnbroderi inspirert av samisk ornamentikk og ordspråk og visdomsord frå J. Quigstads samlingar.
Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl
Historie
Observatoriet vart finanisert av tyske statlege midlar fram til det i 2005 vart slått saman med institutt for teoretisks astrofysikk og institutt for astronomiske kalkulasjonar ved Universitetet i Heidelberg, til eit nytt Senter for astronomi ved dette universitetet.
Mellom 1912 og 1957 oppdaga Karl Wilhelm Reinmuth nesten 400 asterioidar frå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Norske Gaardnavne
Tilsvarande verk i grannelanda
Tilsvarande verk i Danmark er Danmarks Stednavne. Første bandet kom i 1922 og handlar om stadnamn på Samsø. I Sverige har dei verket Sveriges ortnamn. Verken den danske eller svenske serien er fullført, dvs. dekkar alle områda av Danmark og Sverige.
Nišava
Sićevojuvet
I den serbiske delen av elva dannar Nišava fleire bratte dalar og juv. Det mest markante er Sićevojuvet (Sićevačka klisura; kyrillisk: Сићевачка клисура) mellom Bela Palanka og Niška Banja. Elva er ganske strid i juvet, og det er bygd to kraftstasjonar her for å utnytte dette. Juvet er 17 km langt, 350-400 meter djupt, og i enkelte delar har det vorte utvikla canyon-liknande strukturar.
Tynset kyrkje
Tynset kyrkje er ei åttekanta kyrkje frå 1795 i Tynset kommune i Innlandet fylke.
385 Ilmatar
385 Ilmatar er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 1. mars 1894 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Enare
Enare er etter flatevidda den største kommunen i Finland. Enare sjø (fi. Inarijärvi, svensk Enare träsk) er den største sjøen i Lapplands len (1 102 km²). Enare er den einaste firespråklege kommunen i Finland, i tillegg til finsk er kommunen nord- enare- og skoltesamisk.
Casey FitzRandolph
Casey J. FitzRandolph er ein USA-amerikansk tidlegare skeiseløpar frå Verona i Wisconsin. Han vann OL-gull på 500 meter under Vinter-OL 2002.
Jeremy Wotherspoon
Aktiv
Den 1. desember 2001 sette Wotherspoon sin sjuande og siste verdsrekord på 1000 m, tida 1.07,72 vart oppnådd på OL-isen i Salt Lake City. Men som favoritt under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City i februar månad 2002 mislukkast han, då han fall tidleg i 500-meterløpet og enda på 13. plass på 1000-meteren. Derimot vann han sprint-VM 2002 på Hamar på ein overbevisande måte, og han var også klart best då han i 2003 vann sprint-VM for fjerde gong. Sesongane 2004 og 2005 enda han på andreplass i sprintmeisterskapane, begge gongane slått av Erben Wennemars frå Nederland.
Niels Vibe Stockfleth
Språkforskaren
Både i pressen og i regjeringa var det sterke krefter som meinte at samane burde få all undervisning på norsk, og at undervisning på samisk språk berre forseinka arbeidet med å modernisere det samiske folket.
Aalst
Aalst (fransk Alost) er ein by og kommune ved elva Dender i Belgia, 30 km nordvest for Brussel. Han ligg i Flandern, i provinsen Aust-Flandern. Kommunen består av sjølve byen Aalst, og landsbyane Baardegem, Erembodegem, Gijzegem, Herdersem, Hofstade, Meldert, Moorsel og Nieuwerkerken-Aalst. Byen har framleis ein feide med Dendermonde, som ligg litt lenger nord langs same elva, som går tilbake til mellomalderen.
Karl Wilhelm Reinmuth
Han oppdaga også dei trojanske asteroidane 911 Agamemnon, 1143 Odysseus, 1172 Äneas, 1173 Anchises, 1208 Troilus, 1404 Ajax, 1437 Diomedes, 1749 Telamon.
Jår'galæd'dji
Forlaget gjekk konkurs i 1988. Grunnleggjarane av forlaget starta opp eit nytt forlag, ČálliidLágádus, i 2002.
S/2004 S 3
Astronomane har per 2005 enno ikkje endeleg fastslått om det faktisk er tale om ein måne, eller om det observerte objektet berre er eit lite område av F-ringen der ringpartiklane ligg særleg tett.
Friskvernklinikken
Friskvernklinikken er ein tverrfagleg poliklinikk innanfor fysikalsk medisin og rehabilitering. Klinikken ligg i Asker og har rundt 50 tilsette.
Joe Walsh
Biografi
Filmmusikken til filmen Urban Cowboy gav Walsh den neste solohitten, «All Night Long», som nådde Topp 20 sommaren 1980. Albumet There Goes the Neighborhood i 1981 gav han den siste Topp 40-singelen hans, «A Life of Illusion». Han fortsette platekarrieren sin og gav i 1983 ut You Bought It: You Name It og The Confessor to år seinare. Innimellom stilte Walsh som vispresidentkandidat, igjen utan suksess. I 1987 kom Got Any Gum?, og han turnerte med Ringo Starr & His All Starr Band. I 1991 fortsette han solokarrieren med Ordinary Average Guy. I 1994 vart han med Eagles at for den storseljande turneen Hell Freezes Over. I 2012, etter fleire år med Eagles, gav han ut det første soloalbumet med produsenten Jeff Lynne (frå Electric Light Orchestra) og Beatles-trommisen Starr. Det vart eit slags comeback for Walsh med albumet Analog Man.
Felsiske mineral
Felsiske mineral er mineral med ein tettleik på mindre enn 3 g/cm³. Ordet felsisk er avleidd ifrå feltspat og silika. Felsiske mineral er rike på lette grunnstoff som silisium, oksygen, aluminium, natrium og kalium. Felsiske mineral vanlege på jorda inkluderer kvarts, muskovitt, ortoklas og dei natriumrike plagioklasfeltspata. Den mest vanlege felsiske bergarten på jorda er granitt.
Dississ
Dississ (engelsk D-double sharp, italiensk Re doppio diesis) er i musikken namnet tonen ein får ved å heve tonen D to kromatiske halvtonetrinn. På eit tangentinstrument vil Dississ tilsvare tonen E.
L.A. (Light Album)
Medverkande
• Carlos Munoz – piano
• Gary Mallaber – trommer
• Ritchie Zito – gitar
Buffy the Vampire Slayer
Emne
På skolen vert ho vener med den intellektuelle og noko blyge Willow Rosenberg (Allyson Hannigan) og taparen Xander Harris (Nicholas Brendon), som med tida hjelper Buffy utor ei rekkje kniper og stundom bergar livet hennar. Med tida utviklar Willow trolldomskrefter og vert ei dugande heks. Venekrinsen til Buffy er kalla Scooby-gjengen frå sesong to og utover. Dette er ein kommentar til serien Scooby Doo, der Sarah Michelle Gellar hadde gjeve stemme til ein av rollefigurane.
Mytologi
I buffyverset er det og plass til trollkyndige og heksekunstar. Vaktarene er som regel trollkyndige.
Sesong 4
Scooby-gjengen i fjerde sesong: Buffy, Willow, Xander, Giles, Riley Finn, kjærasten til Buffy (spela av Mark Blucas), med tida også Tara Maclay, kjærasten til Willow (spela av Amber Benson), og ein ufarleggjort Spike. Seth Green slutta av si rolle som Oz midtvegs i sesongen.