cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
31. januar
31. januar er den 31. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 334 dagar att av året (335 under skotår).
Grønfjorden på Svalbard
Grønfjorden er ein om lag 19 km lang og 3 km brei fjordarm på sørsida av Isfjorden på Spitsbergen. Den russiske gruvebyen Barentsburg ligg på austsida av fjorden og på Finneset låg den første radiostasjonen på Svalbard og ein kvalstasjon.
Pireusløva
Innskriftene og tolkingar
Bugge fann også ei innskrift på det venstre baklåret, der las han dette:
1221
1221 (romartal MCCXXI) var eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.
Mo i Førde
Mo er eit bustadområde aust for Førde sentrum. Mo strekkjer seg frå Movika i sør til Moskog i nord. På Mo ligg jordbruksskulen i Sogn og Fjordane, (den eine avdelinga til Mo og Øyrane vidaregåande skule). Sunnfjord Museum ligg i Movika ved Movatnet.
Det pakistanske flagget
Orlogsflagg
Som orlogsflagg, flagg for det pakistanske sjøforsvaret, bruker ein eit flagg likt nasjonalflagget men i tilhøvet 1:2. På fartøy i det pakistanske sjøforsvaret nyttar ein orlogsgjøs som er heilt blå og har merket til sjøforsvaret i kvitt i midten. Som rangflagg for flaggoffiserar nyttar ein eit tilsvarande flagg, men med merket flytta mot stanga og eit varierande tal kvite stjerner i den frie enden av flaggduken.
Salstrofé i musikkbransjen
USA
Merknad: Før 1. januar 1989, blei gull gjeve ved ein million selde singlar, og platina ved to millionar selde singlar.
Bijeljina
Den eldste bygningen i byen stammar frå tida omkring 1548, og er eit serbisk kloster kalla Tavna.
Med Israel for fred
Styreleiar i MIFF er Bengt-Ove Nordgård. Organisasjonen har fire tilsette. Dagleg leiar og ansvarleg redaktør er Conrad Myrland.
Thailandsk dans
Lakhon
Andre former for lakhon er påverka av vestleg teater og kan ha meir realistisk uttrykk. Forma lakhon phantang inneheld rørsler frå kinesisk kampsport. Lakhon chatri er ei enkel form av dansen som blir framført ved heilage stader for å æra ånder.
Utelivsdans
Thailand er kjend for ein omfattande utelivsindustri som tilset mange dansarar. Desse kan mellom anna framføra go go-dans eller poledans. Kabaretaktige oppvisingar av kathoey ('tredjekjønna') er også vanlege.
Konspirasjonsteoriar kring 11. september-åtaket
Forfattarane
I Tyskland har bøkene til Mathias Bröckers, Andreas von Bülow og Gerhard Wisnewski fått mykje merksemd. Tesane til franskmannen Thierry Meyssan om åtaket mot Pentagon var dei første som vart offentleggjort i bokform.
Snov
Ho er 233 km lang og har eit nedslagsfelt på 8705 km². Den øvre delen av elva er 4 til 14 meter brei, medan den nedre delen av ho er 20 til 40 meter brei. Sjølve elvedalen er 1,5 til 4 km brei.
Krem
I følgje «Opplysningskontoret for meieriprodukter» har 44 % av nordmennene riskrem til dessert på julaftan, medan 20 % har moltekrem. Moltekremen dominerer hos folk over 60 år i i Nord-Noreg og Trøndelag.
Ordet krem vert og bruka om salveliknande smøre- og pussemiddel, både ansiktskremar og skokrem.
Konspirasjonsteoriar kring 11. september-åtaket
Israel som «trådtrekkjar» eller medvitande
Skuldinga mot Israel som trådtrekkjar for åtaka den 11. september dukka mellom anna opp i islamistiske media, der antisemittiske konspirasjonsteoriar finn fast plass. Til dømes hevda TV-stasjonen til det libanesiske Hizbollah at Israels hemmelege teneste Mossad stod bak åtaka, for å styrkje den israelske posisjonen i Midtaustenkonflikten.
'Provet' for dette er den falske påstanden om at alle dei 4000 jødane som jobba i WTC heldt seg heime denne dagen. USAs folketeljingar skil ikkje ut religionstilhøyrsle, så dei statlege folkestatistikkane kan korkje stadfeste eller avvise denne konspirasjonsteorien. Eksakte utsegner er difor ikkje moglege om kor mange drepne det var i åtaket som høyrde til dei ulike religionsfellesskapa. Noko som likevel taler imot påstanden er at det fanst mange av dei omkomne i Verdshandelssenteret hadde jødiske etternamn. Konspirasjonsteoretikarane meiner på si side at desse er forfalska eller planta. Dei jødiske tapstala vart vurdert av ymse jødiske forsamlingar og retningar til å vere mellom 200 og 500.
Dei konspirasjonsteoretikarane som dette gjeld trur for det meste ikkje på påstanden om eit direkte israelsk ansvar. Mange viser likevel til at det mellom ofra i WTC skal ha vore særs få israelarar, noko som dei ser som teikn på at Mossad varsla om åtaka på førehand, og difor visste om dei.
1229
1229 (romartal MCCXXIX)
Sudost
Sudost (russisk Судость) er ei elv i Brjansk oblast i Russland og Tsjernihiv oblast i Ukraina og ei av sideelvane til Desna frå venstre i nedslagsfeltet til Dnepr.
Eyvind Skeie
Eyvind Skeie er ein norsk prest, forfattar og salmediktar. Han har mellom anna skrive manus til norske TV-seriar for barn, til dømes Portveien 2 og Sesam Stasjon. Han har òg skrive skjønnlitteratur og faglitteratur for barn og vaksne.
Brookitt
Arkansitt er ein variant av brookitt frå Arkansas i USA, som òg er funne i Murunskii-massivet i den austlege delen av Sibir i Russland, der det for øvrig er funne mange andre uvanlege mineral. Ved temperaturar over om lag 750 °C, vil brookitt gå over til rutilstruktur.
Mika Halvari
Aktiv
Etter eit svakare år i 1996 kom Halvari tilbake med femteplass i VM 1997, og eit årsbeste på 21,11 m. Han vann sitt tredje og siste nasjonale meisterskapsgull, med 20,46 m i Villmanstrand. Sesongen etter la han på åtte centimeter i den finske meisterskapen, men vart då vist til sølvplassen. Under EM 1998 måtte han også ein plass ned på resultatlista samanlikna med VM året før, endå om han la på lengda med 20 cm. Både i 1999- og 2000-sesongen nådde Halvari 21-meteren utandørs, høvesvis 21,00 og 21,04 m. Sjølv om han vinteren 2000 støytte kula heile 22,09 m, var han ikkje lenger i stand til å tevle med dei aller beste om medaljane.
Mika Halvari la opp i 2004.
Rubeus Gygrid
Kjæledyr
Gygrid er svært glad i magiske vesen, spesielt farlege.
Kivlemøyane
slåttekrinsen
Edvard Grieg nytta to av desse slåttane som forelegg for sin opus 72, etter nedskrifter Johan Halvorsen gjorde i møte med spelemannen Knut Dale.
Nedskrifter
Olav Bø og Ørnulf Hodne: Norsk natur i folketru og segn, Oslo 1974.
Bridgemarsh Island
Det vart drive jordbruk på øya og etter kvart leireindustri. Dika vart ikkje halde ved like og ho braut saman under nordsjøflaumen i 1953. Etter den tid har det ikkje budd folk på øya.
Tom Wilson
Då han var ferdig med utdanninga ved Harvard University lånte han $900 og starta sitt eige Transition Records, som hadde mål om å spele inn dei fremste jazzmusikarane på den tida. Selskapet gav ut fleire album, mellom anna Sun Ra sitt Jazz By Sun Ra og albumet Jazz Advance'' av Cecil Taylor.
Barguzin
Barguzindalen
Den midtre delen av Barguzin renn gjennom Barguzindalen, som er 200 km lang og opp til 35 km brei. Han går mellom Barguzinfjella i nordvest og Ikatfjella i søraust. Elva svingar seg gjennom dalen og det ligg restar av gamle elvefar og myrlendte kanalar som dannar meir enn 1000 små vatn. Her ligg òg Dzjerga naturreservat med eit areal på 2387 km².
Weißer Stein
På Weißer Stein står det eit 20 meter høgt utkikkstårn, som vart bygd i 1906. I godt vêr kan ein sjå andre høge fjell i Odenwald, som Melibokus, Katzenbuckel, Tromm og Neunkircher Höhe. Nær tårnet ligg vertshuset Höhengaststätte Weißer Stein med utservering.
Jaran Dammann
Dammann debuterte som skjønnlitterær forfattar i 2012 med kriminalromanen Mørkets ansikt. Før det hadde han saman med Petter Ruden skrive fem bøker med samlingar av trykkfeil og ufrivillige språklege rundkast frå norske aviser.
Geothallus tuberosus
Skildring
Til motsetnad frå artane i slekta Sphaerocarpos, dannar G. tuberosus knollar. Desse veks ytst på thallus og er svarte. Sporofyttane sit rett på thallus, til skilnad frå Fossombronia longiseta, som han elles er til forveksling lik. Hjå F. longiseta sit sporofyttane ytst på lange seta. Denne arten ber heller ikkje kjønnsorgana inne i «flasker», og thallus er gjerne ein ljosare grønfarge.
Sigurd Bjørkedal
Seinare overtok sonen Jakob ansvaret for båtbygginga. Sigurd var likevel ein viktig medhjelpar då det vart bygd kopi av Osebergskipet i 1987, og av Gokstadskipet i 1990.
1288
1288 (romartal MCCLXXXVIII)
1230
1230 (romartal MCCXXX)
Mole antonelliana
Det var opphavleg tenkt som ein synagoge. Ikkje-katolikkar hadde fått sin religiøse fridom, men Antonelli kom ikkje godt overeins med dei jødiske gruppene. Arkitekten modifiserte planane og enda opp med eit 113 meter høgt tårn, 47 m høgare enn den opphavlege kuppelen. Endringane, kostnadsaukar og tidsoverskridingar gjorde til at oppdragsgjevarane stoppa bygginga i 1869.
Supermakt
Tyskland, Japan og Italia var på den tapande sida i andre verdskrigen, og særleg dei to førstnemnde hadde lidd store materielle og menneskelege tap. Storbritannia, Frankrike og Kina var på vinnarsida ilag med Sovjetunionen og USA, men dei to førstnemnde var klart svekte i høve til posisjonen deira før krigen, og i Kina rasa borgarkrigen.
Ararat
Ararat eller Ağrı Dağı (kurdisk Çiyayê Agirî; armensk Արարատ, Masis; persisk آرارات; hebraisk ) er det høgaste fjellet i Tyrkia. Fjellet er ein snødekt, sovande vulkan nordaust i Tyrkia, 16 km vest for den iranske grensa og 32 km sør for den armenske. I Fyrste mosebok står det at Noahs ark stranda på dette fjellet etter syndfloda.
Themistokles von Eckenbrecher
Karl Paul Themistokles von Eckenbrecher var ein tysk landskaps- og marinemålar.
Themistokles von Eckenbrecher var fødd i Athen. Faren kom frå ein prøyssisk offisersfamilie og hadde studert filosofi og medisin. Mora var italiensk kjøpmannsdotter. Då Themistokles ytra ønske om å bli målar, støtta familien han ved å busetja seg i Potsdam, der han studerte under hoffmålaren Carl Gustav Wegener i 1859-60, og i Düsseldorf i 1861-67, der han studerte under Oswald Achenbach.
Bernt Aardal
Bernt Aardal er ein norsk statsvitar og valforskar. Han er Dr. philos. i statvitskap og har sidan 1994 vore forskingsleiar ved Institutt for samfunnsforskning. Han har vore tilsett som professor II ved Institutt for statsvitskap, Universitetet i Oslo sidan 1998.
Sandefjord Ballklubb
Soge
Thorbjørn Svenssen, som spelte 104 landskampar for Noreg, er Sandefjord Ballklubb-splaren framom alle andre.
Det tredje krosstoget
2. september 1192 inngjekk Saladin og Richard ein avtale som medførte at Jerusalem enno ville vera under muslimsk kontroll, medan kristne pilegrimmar likevel ville få vitja byen. Mot slutten av månaden forlét Richard Det heilage landet. Dette markerer slutten på det tredje korstoget.
Tyskarane som blei verande i Det heilage landet etter krosstoget utgjorde kjernen i det som blei til Den tyske ordenen.
Wijdefjorden
Indre Wijdefjorden
Indre Wijdefjorden er den sørlegaste (inste) delen av fjorden. I dette området ligg Indre Wijdefjorden nasjonalpark, som utgjer eit område på 1 127 181 dekar. Dette inkluderer landområde på begge sider av fjorden, i tillegg til fjorden sjølv.
Lysfjorden
Fjorden har innløp mellom Heggbærneset i vest og Grannen i aust. Grenda Lysfjord ligg heilt sør i fjorden, og frå her svingar fjorden nordaustover mot Bursvikbotn.
Hinduismen
Tru
Han kan tolkast på ulike vis, slik at det til dømes er mogleg å tru på éin Gud, fleire gudar, eller ingen, og vera hindu.
Ordsoge
Sjølv om det fortsatt er usemje, meiner dei fleste språkforskarar at omgrepet hindu opphavleg kjem frå Induselva, som persarane kalla Hindu. Då persisktalande erobra store delar av India, kalla dei alle innfødde med dette namnet. Språket hindi, også kalla hindustani, og India, også kalla Hindustan og al-Hind, har same opphav.
The Carracks
I 1916 gjekk «Enrico Parodi» på land ved Gurnard's Head i tjukk skodde. Då skipet vart taua sokk det utanfor The Carracks og er i dag ein dykkeattraksjon der.
Bjørn Tore Godal
Bjørn Tore Godal i Skien er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet.
Utdanning og karriere
Godal var sekretær i AUF 1970-71 og formann i AUF 1971-73, utgreiar i Arbeidarpartiet 1973-80, sekretær i Oslo Arbeidarparti 1980-82, leiar i Oslo Arbeidarparti 1982-90 og medlem av DNA sitt sentralstyre frå 1983 til 1990.
Mellom 2003 og 2007 var han Noreg sin ambassadør til Tyskland. 2007 blei Godal tildelt den nyoppretta stilinga som spesialrådgjevar i internasjonale energi- og klimaspørsmål i Utanriksdepartementet.
Han var seniorrådgjevar ved Institutt for statsvitenskap, Universitetet i Oslo 2002-03. Han er gift med Gro Balas, og var tidlegare gift med Sissel Rønbeck.
Sungurlu
Sungurlu ligg langs hovudvegen frå Ankara til kystbyen Samsun, og er ein populær stoppestad.
Lazzaro Spallanzani
Lazzaro Spallanzani var ein italiensk naturvitskapsmann. Han blir rekna som den første som førte prov for at liv ikkje kan oppstå spontant, og han stod bak viktige framsteg i forståinga av fysiologien til dyr og menneske.
Supernovarest
Supernovarestar (på engelsk forkorta SNR) er ekspanderande diffuse tåker som blir danna av supernovaer. Supernovarestane er den tidlegare stjerneatmosfæren som har blitt blåst av under eksplosjonen pluss interstellart materiale som har blitt samla opp undervegs. Supernovarestar kan innehalda tyngre grunnstoff som nitrogen, oksygen og neon og kan utvida seg med snøggleikar på fleire hundre kilometer per sekund.
Den sørlege fisken
Kjende objekt
Fomalhaut har tradisjonelt representert munnen til fisken. Ein trudde tidlegare at Fomalhaut b var den første eksoplaneten som var oppdaga via synleg lys, takka vere Hubbleteleskopet, men infraraude observasjonar har sidan vist at dette er ei sfærisk støvsky. TW Piscis Austrini ligg i nærleiken og kanskje knytt til Fomalhaut sidan dei ligg mindre enn eitt lysår frå kvarandre. Ho har storleiksklasse 6,5 og er ein BY Draconis-variabel.
Polysykliske aromatiske hydrokarbon
Kjelder
PAH er eit uønskt biprodukt som vert danna ved ufullstendig forbrenning eller oppvarming av organisk materiale som olje, naturgass, kol og ved. Det slepp ut i naturen frå ulike viktige kjelder som elektrokjemisk industri (t.d. aluminiumsindustri), industriell energiproduksjon, avfallsforbrenning, biltrafikk og bustadoppvarming. I tillegg utsetjast menneske ofte for PAH via tobakkrøyk og grilla og røykt mat. Dei største naturlege kjeldene til PAH-utslepp er vulkanutbrot og skogbrannar.
Pedant
Pedant (frå italiensk pedante) er ei nemning på ein person som er oppteken av små detaljar, synonym (som substantiv) med paragrafryttar, flisespikkar og liknande. I engelsk blei ordet tidlegare også brukt som nemning på skulemeister eller huslærar (jf. pedagog).
Gyrometer
Eit gyrometer er eit instrument for måling av omlaupssnøggleiken (turtalet) til eit hjul. Ein enkel type er væskegyrometeret. Det består av ein vertikalt stilt røyrforma glasbehaldar fylt med ei væske og montert på ein vertikal hjulakse. Når aksen med behaldaren roterer, blir væska slunge utover og opp langs innsida av glasbehaldaren. Omlaupssnøggleiken kan avlesast ved at ein ser kor mykje væska er sokke i midten i tilhøve til ein skala på glasbehaldaren.
Gradenwitz' væskeanemometer er eit gyrometer som er sett i samband med ein vindmålar for å måle vindstyrke.
Ådalselva
Ådalselva er ein elvestrekning som utgjer ein del av Begnaelva i Begnavassdraget. Ådalselva startar ved utløpet av innsjøen Sperillen i Ådal, som ligg i Ringerike kommune i Viken, og endar der elva møter Randselva og dannar Storelva (strekninga frå Hønefoss til Tyrifjorden), like nedanfor Hønefossen i Hønefoss.
Zaragoza
Sport
Toppfotballklubben Real Zaragoza spelar i Primeira Division. Klubben har mellom anna vunne Cupvinnarcupen.
Sarbel
Sarbel-Michael Maronitis, kjend som Sarbel er ein gresk-kyprotisk songar. Han blei ein av dei nye stjernene i Hellas og på Kypros då han kom ut med debutsingelen, «Se Pira Sovara» som han song saman med Irini Merkouri, og seinare har albuma hans Paraxeno Synesthima og Sahara blitt store suksessar i Hellas og på Kypros.
Finrod
Legendariet
Finrod var son av alvekongen Finarfin, yngste son av kong Finwë, og Eärwen av Alqualondë. Han var eldst av fem born, og søster hans var Galadriel. I Valinor hang han mykje ihop med Turgon og Fingon, og då opprøret til Fëanor braut ut, reiste han og brørne hans til Midgard, medan faren Finarfin reiste attende til Valinor. Finrods folk var ikkje med på frendedrapa i Alqualondë, og kom for seint til å stanse denne hendinga.
Fyr
Fyrhistorie
Fyr har blitt brukt som seglmerke heilt sidan oldtida. Dei tidlegaste fyra var bålfyr, og dei første ein kjenner til blei brukte av fønikarane. Midtpunktet i bynettverket deira blei hamnebyen Karthago, som blei grunnlagd 814 fvt. Festningsverka her blei tidleg fylte ut med eit fyrtårn.
Linser og lyssignal
Lys som blei forsterka med hjelp frå linser gjorde at skjermar av farga glas i raudt og litt seinare grønt kunne takast i bruk. Fargen på lysstrålen syner i kva sektor ein ligg i forhold til fyret. Raud og grøn farge på lysstrålen gjev informasjon om at sektoren har ureint farvatn, medan kvitt lys viser sektorar for seglbart farvatn.
Freding og vern
Automatiseringa og avfolkinga truar fyra med forfall. I løpet av 1900-talet har også fleire fyr blitt nedlagde og rivne, og andre har fått nye eigarar. Alternative bruksformer som er i pakt med fyra sin eigenart blir forsøkt utvikla, og fleire av dei nedlagde fyra blir tilrettelagt for ålmenta. I 1997 utvikla Riksantikvaren i samarbeid med Kystdirektoratet ein nasjonal verneplan for fyrstasjonar for å tryggje eit representativt utval av fyra for ettertida. Verneplanen går ut på freding av rundt halvparten av fyrstasjonane i Noreg (84 fyr), på bakgrunn av den kulturhistoriske verdien av fyra.
Folkehøgskule
Ideen om folkehøgskulane kom frå den danske pedagogen og teologen N.F.S. Grundtvig, og den første folkehøgskulen vart etablert i Danmark i 1844. I Noerg vart Sagatun Folkehøyskole på Hamar oppretta som den første folkehøgskulen i 1864.
Ludwig van Beethoven
Musikalsk modning
Sjølv om Mozart og Haydn klårt inspirerte Beethoven (til dømes vert Beethoven sin kvintett for piano og blåsarar sagt å ha store likskapar med Mozart sitt verk med same besetning). Komponisten Muzio Clementi hadde òg påverknad stilistisk. Beethoven sine melodiar, den musikalske utviklinga, bruk av modulasjon og tekstur og karakterisering av kjensle skilde han frå påverknadene sine, og førte til at nokre av dei tidlegare verka hans fekk meir innverknad. Ved slutten av året 1800 var Beethoven og musikken hans mykje etterspurt av vernarar og utgjevarar.
Paleta frontón
Idretten blir regulert av Federación Peruana de Paleta Frontón (FDPPF), som arrangerer to nasjonale og fleire regionale meisterskap årleg.
Ludwig van Beethoven
Oversyn
Dei mange komposisjonane hans for piano omfattar 32 pianosonatar og fleire kortare stykke, inkludert arrangement av somme av hans tidlegare verk. Verk med pianoakkompagnement omfattar 10 fiolinsonatar, fem cellosonatar, og ein sonate for valthorn, samt fleire lieder.
Symon Petlura
Petlura levde utanlands på grunn av deltakinga i opposisjonen mot tsarveldet til 1905, då han vende attende til det russiske riket.
Ludwig van Beethoven
Dei tre periodane
Den midtre perioden starta kort tid etter Beethoven vart døv og omfattar storeskala verk som uttrykker heroisme og kamp. Av verk i den midtre perioden finn ein seks symfoniar (nr. 3-8), dei siste tre pianokonsertane, Trippelkonserten og fiolinkonsert, fem strykekvartettar (nr. 7–11), fleire pianosonatar (inkludert Måneskinssonaten, Waldsteinsonaten og Appassionatasonaten), Kreutzersonaten for fiolin og den einaste operaen til Beethoven, Fidelio.
Ivar Nesheim
Nesheim tok eksamen frå Vinterlandbruksskolen i hovudstaden i 1894 og Noregs landbrukshøgskule i 1896. Deretter var han styrar av fylkes-landbruksskulen Langerak i Bygland frå 1896 og av Telemark landbruksskule frå 1911. I 1918 fekk han stilling som konsulent for landbruksskulane. Frå 1928 til han døydde var han statskonsulent i husdyrbruk. Nesheim skreiv om jordbruk og redigerte, i lag med Sigvald Hasund, Landbruksundervisningen i Norge gjennom 100 år.
Eurovision Song Contest 2009
Norsk fjernsynskommentator var Synnøve Svabø. Etter reaksjonar frå sjåarane over stilen hennar, tok ho etter sendinga sjølvkritikk for kommentarane sine.
Ingelin Killengreen
Bakgrunn
Ingelin Killengreen er dotter av høgsterettsadvokat enAlfred Georg Kvamme og vart gift med advokaten John Killengreen (1946–2009) i 1972.
Valentin Falsen
Carl Valentin Falsen var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Han var stortingspresident i 1822, 1833, 1845 og -48.
Falsen deltok frå 1818 på fylgjande storting: 1818, 1821 og 1822 som representant frå Trondheim, 1830 og alle ting til og med 1839 representerte han Buskerud, 1842 og 1845 frå Bratsberg og 1848 frå Kristiansand. På 1818-tinget var han formann i fem av dei tjue komiteane han var med i. I 1821 vart han vald til president i Lagtinget, på det overordentleg storting 1822 var han stortingspresident. Han var i 1821 med i 17 komitear, formann i seks av dei. På tinget i 1822 var han formann i komiteen om statsrevisjonens merknader til eldre reknskap. I 1830 var han både stortingspresident og president i Odelstinget, samt formann i justiskomiteen. Også i 1833 var han stortingspresident, og formann i konstitusjonskomiteen. Tre åre seinare var han visepresident i stortinget og odelstingspresident, pluss formann i justiskomiteen. Dei same verva hadde han også på omframstortinget 1836-37. Same presidentposisjonane kledde han i 1839, men var då formann i bankkomiteen. På tinget i 1842 var han odelstingspresident og leia to komitear, valkomiteen og justiskomiteen. Under båe sesjonane 1845 og 1848 var Falsen stortingspresident og formann i valkomiteen. I 1845 var han i tillegg formann i justiskomite nr 1, medan han i 1848 var formann i fullmaktskomiteen og i konstitusjonskomiteen.
Riz gras
Riz gras er ein kjøt- og risrett frå Burkina Faso og naboland som Guinea og Senegal. I tillegg til ris og kjøt inneheld grønsaker som aubergine (goyo), gulrot, kål, kvitlauk, lauk, paprika og tomat, tomatkonsentrat, olje, salt og buljong. Smaksingrediensane blir først steikte og så kokt møre. Deretter tek ein dei ut og koker risen i krafta. Dei blir så servert dandert på risen.
Rodolívos
Rodolívos (gresk Ροδoλίβος) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Rodolívos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Amfípoli, der han er hovudsete.
Latina
Latina er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Latina i regionen Lazio, har om lag 110 000 innbyggjarar og er den nest største byen i regionen. Byen vart grunnlagd i 1932 med namnet Littoria då området rundt, som hadde vore myrlendt sidan antikken, vart drenert.
Ulrik Cappelen
Han var medlem av fleire kongelege kommisjonar, mellom anna i 1843 om ordninga av tilhøvet mellom samane på grensa mot Russland. Tidlegare var han med kommisjonen som såg på veglova, 1840, og han var fast medlem av reguleringskommisjonane for fisketienda.
Harmonisk analysator
Ein harmonisk analysator er eit instrument for å måle amplitude, frekvens og eventuelt òg fasen til ei vilkårlig bølgje eller svinging. Eit døme på ein harmonisk analysator er spektralanalysator.
Kveldulv Bjalvesson
Familie
Far hans var Bjalve (Brunda-Bjalve) i Fjordane (Firdafylke) og mor hans var Hallbera Ulvsdotter frå Ramsta i Namdalen. Han var gift med Salbjørg, dotter til Berle-Kåre (Kåre Vemundsson) på Bremanger. Brørne hennar var Øyvind Lambe, lendmann på Sandnes i Alsta, og skalden Olve Nuva.
Slaget ved Praha i 1757
Slaget ved Praha eller slaget ved Štěrboholy den 6. mai 1757 møtte Fredrik den store sin prøyssiske styrke på 67 000 mann den austerrikske armeen på 60 000 mann. Austerrike tapte slaget, men sidan Fredrik hadde tapt 14 300 mann, meinte han at han ikkje var sterk nok til å gå til åtak på Praha.
Snøggleiksprofil
Snøggleiksprofil eller hastigheitsprofil er ei kurve som viser korleis farten, t.d. i ei strøymande væske i eit røyr, varierer over tverrsnittet.
Île de la Cité
Attraksjonar
På oppsida av øya finn ein Mémorial des Martyrs de la Déportation, eit minnesmerke for dei 200 000 franske innbyggjarane som vart deportert til tyske arbeidsleirar under den andre verdskrigen.
Nikita Khrusjtsjov
Dei siste åra til Stalin
I dei nye stillingane sine heldt Khrusjtsjov fram arbeidet med samanslåing av kolkhozar, og minska talet på kollektivbruk i Moskva-området med om lag 70 %. Dette gjorde til at dei vart for store for berre éin leiar. Khrusjtsjov ville også innføre landbruksbyar, men då den lange utgreiinga hans om emnet vart utgjeven i Pravda i mars 1951, var Stalin imot det. Avisa var raskt ute med ein notis om at utgreiinga til Khrusjtsjov berre var eit framlegg, og ikkje vedteken politikk. I april same året stemde Politbyrået ned framlegget om landbruksbyar. Khrusjtsjov frykta at Stalin ville fjerne han frå makta, men leiaren gjorde narr av Khrusjtsjov, og gløymde deretter episoden.
1. mars 1953 fekk Stalin eit alvorleg slag, truleg etter å ha stått opp. Stalin hadde gjeve ordrar om at han ikkje ville verte forstyrra, og det gjekk difor tolv timar før slaget vart oppdaga. Allereie medan legane prøvde å redde han, starta Khrusjtsjov og kollegaene diskusjonen om ei ny regjering. Den 5. mars døydde Stalin. Medan Khrusjtsjov og andre høgtståande partimedlemmer sørgde ved senga hans, styrta Beria ut av rommet, og ropte om bilen sin.
Maktkamp
26. juni 1953 vart Beria arrrestert, under eit møte i presidentskapet, etter vidfemnande militære førebuingar for å avverje ein mogleg borgarkrig. Beria vart dømd i hemmelegheit, og avretta i desember 1953, saman med fem av dei nære medarbeidarane sine. Avrettinga av Beria vart det siste tilfellet der taparen i ein maktkamp på toppnivå i Sovjetunionen måtte bøte med livet.
Ar Ramtha
Historie
Romarriket nytta Ar Ramtha som ein avsidesliggande knutepunkt for å knyte saman koloniane sine. Ein har funne ruinar av bygningar og gamle romerske antikvitetar forskjellige stader i Ar Ramtha. Under den islamske ekspanderinga, låg Ar Ramtha i Houran. Historisk og samfunnsmessig har byen vore knytt til Daraa i Syria, som ligg like over den andre sida av grensa.
Georg Bull
Bull var med i riksretten i 1845, i eigenskap av høgsterettsjustitiarius.
Fyr i Noreg
Fyra i Noreg har i lange tider vore viktige for navigeringa langs heile den 100 915 km lange kystlina i Noreg, frå grensa mot Sverige i sør til grensa mot Russland i nord. Totalt har det vore 212 fyrstasjonar her i landet, og av desse har opp til 154 vore i drift samstundes. No er det totalt 107 anlegg som er definerte som fyrstasjonar. Det ligg til fyr- og merketjenesta i Kystverket under Kystdirektoratet å take seg av dei mange fyra og seglmerka.
Dei eldste fyra i Noreg
På slutten av 1700-talet starta støypejernindustrien si blomstringstid. I 1853 blei det første jerntårnet i Noreg oppført, på Eigerøy fyrstasjon. Fram til 1950, blei det oppført 40 fyrtårn i støypejern her til lands. Frå 1870-åra begynte også oppføring av fyrtårn i betong, noko som etter kvart fekk stor utbreiing. Fram til 1890 var alle fyrbygningane måla i ein okerfarge, seinare blei dei måla kvite. Det blei etter kvart vanleg å måle ei ca. 1 meter brei, raud stripe vertikalt på lang- eller gavlveggen for at fyret skulle synast betre som dagmerke. I 1950-åra blei det vanleg å kle fyrbygningar med asbestplater (eternitt). I dag blir ofte den gamle kledinga restaurert eller erstatta med ny kleding. Dei eldste fyra var bålfyr, der det blei først fyrt med ved og frå 1700-talet med kol. Mellom 1802 og 1839 blei det oppført seks kolblussfyr i Noreg. Det siste som blei reist, kanskje også det siste i verda, var Villa fyr utanfor Namsos i Trøndelag, som blei bygd i 1839. Dette var også det første fyret nord for Trondheimsfjorden. På 1700-talet var også tranfyr i bruk, men tranen blei etter kvart erstatta med andre typar oljer som rapsolje, parafin og til slutt petroleum på 1870-talet. Petroleum var både monaleg billegare og gav vesentleg betre lys, og har vore nytta som brennstoff heilt fram til vår tid.
Automatisering og avfolking
I tillegg til vedlikehald av fyrstasjonen og tilsyn/vedlikehald av lyktene omkring hadde fyrvaktarane faste, daglege arbeidsoppgåver:
Spesielle fyr
Sletringen fyr på Frøya i Trøndelag som blei oppretta i 1899 og automatisert og avfolka i 1993, har Noregs høgste fyrtårn. Tårnet er av støypejern og er 45 meter høgt. Slåtterøy fyr i Bømlo, bygd i 1859, er det mest lyssterke fyret i Noreg sidan elektrifiseringa i 1958. Det har ein lysstyrke på 5 180 000 candela.
Halmstads kommun
Administrativ historikk
Den riksomfattande svenske kommunereforma i 1952 innebar for dette området sin del dei følgjande storkommuneopprettingane: Eldsberga (av dei tidlegare kommunane Eldsberga, Trönninge og Tönnersjö), Enslöv (av Enslöv og Övraby), Getinge (av Getinge og Rävinge), Harplinge (av Harplinge og Steninge), Kvibille (av Holm, Kvibille og Slättåkra), Simlångsdalen (av Breared og Snöstorp), samt Söndrum (av Söndrum og Vapnö). Köpingen og byen heldt fram utan samanslåingar.
I samband med den neste generelle kommunereforma vart Simlångsdalen sameint med dåverande Halmstads stad i 1967. Den utvida byen vart i 1971 til Halmstads kommun då einskapleg kommunetype vart innført. Samanslåinga med Eldsberga, Enslöv, Getinge, Harplinge, Kvibille, Oskarström og Söndrum venta derimot til 1974.
Uecker
Uecker har gjeve namn til to landkreis, Uckermark og Uecker-Randow.
Hjernen er alene
Hjernen er alene er eit studioalbum frå deLillos, utgjeve i 1989.
Moskvafreden
Moskvafreden vart underteikna den 12. mars 1940 mellom Finland og Sovjetunionen. Freden trådde i kraft den 13. mars og avslutta vinterkrigen.
Fredsvilkåra
Sovjetunionen var likevel slik stilt at dei kunne diktere fredsvilkåra etter måten fritt. Finland måtte avstå om lag 35 000 km² land, og meir enn 400 000 karelar og andre fordrivne flyktningar måtte finne ny bustad i Finland.
Finnane kalla snart Moskvafreden for «mellomfreden». Revansjelysten var sterk i mange grupper. Etter det tyske åtaket på Noreg i april 1940 vart nordområda endå viktigare strategisk, og Finland og Tyskland kom til å stå på same side mot Sovjetunionen i den finske framhaldskrigen.
Gyroskop
Historie og bruk
Ved Norsk Teknisk Museum og fleire vitensenter, som Vitensenteret i Trondheim og VilVite i Bergen, blir gyroeffekten illustrert med eit hjul som har handtak montert på lagera. Han som held i handtakene når hjula dreier vil kjenne at det er tungt å endre akseretninga. Reaksjonskrafta frå ein slik retningsendring vil som nemnt ikkje skje mot endringsretinga, men 90 grader på han. Eit laust, dreiande sykkelhjul heldt fast i akslingen med hendene vil oppvise tilsvarande kreftar ved retningsendring. Likevel er gyroskopkreftene ikkje del av køyrestabilteten til ein sykkel.
Monoftong
Ein monoftong er ein enkel vokallyd der artikuleringa på byrjinga og slutten av vokalen er lik. Han skil seg frå ein diftong som kombinerer to vokallydar. Sistelyden i ordet ta er til dømes ein monoftong, medan sistelyden i tei er ein diftong.
Harmonisk oscillator
Teori
I kvantemekanikken er harmoniske oscillatorar òg særs sentrale, sjå kvantemekanisk harmonisk oscillator.
Matematisk formulering
Tilsvarande for den potensielle energien
Bruksområde
Spenninga i det norske straumnettet er éit døme på ein storleik som oscillerer harmonisk. Amplituden er på cirka 320 volt (med ein effektivverdi av 230 volt), og frekvensen er 50 Hz. Gamle pendelur gjer seg nytte av det faktumet at svingeperioden til pendelen er essensielt uavhengig av utslaget, så lenge utslaget er lite. Dette gjer at ein klokke-eigar slepp å tenkja på kor mykje han eller ho trekkjer pendelen ut til sida.
Aabenraa
Aabenraa er ein by i det søraustlege Sønderjylland, Aabenraa kommune med 15,750 (2013) innbyggjarar. Han var tidlegare administrasjonssenter for Sønderjyllands amt og etter kommunereforma i 2007 for Aabenraa kommune.
Historie
Åbenrå betyr opphavleg «open strand». Byen oppstod tidleg i mellomalderen rundt bispeborga Opnør Hus. I mellomalderen var byen kjent for fiskeri og framstilling av humle. Byen fekk status som kjøpstad i 1240. Åbenrå høyrte etter den danske arvedelinga i 1560 og fram til 1721 til Gottorp-hertugane. Byen hadde ei stordomstid frå 1750-talet og fram til 1864. I denne tida var skipsfarten i stor vekst her, ein dreiv handel på Middelhavet og med Kina, Sør-Amerika og Australia. Åbenrå hadde den største handelsflåten i det danske kongeriket, etter København og Flensborg. Dei fire til seks skipsverfta her var vidkjende for skipa sine. Mest berømt blei klipperen Cimber, som seglde frå Liverpool til San Francisco på 106 døgn i 1857.
Reformasjonen i Danmark-Noreg
Bakgrunn
Kristian 2. (1513-1523) var den siste av dei danske kongane som forsøkte å samla dei tre skandinaviske rika. Han blei oppfatta som ein trussel mot adelen fordi han støtta seg til borgarskapet og fremma deira interesser. Kongane etter Kristian 2. var derfor adelens menn.
Reformasjonen
Reformasjonen i Noreg var annleis. Den lutherske læra, som blei innført av hæren i 1537, var ikkje godt kjend. Den norske erkebiskopen Olav Engelbrektsson prøvde å forsvare den katolske kyrkja i Noreg. Han sette i gang eit opprør i Noreg for å verne den katolske kyrkja, men dette blei mislykka.
Riella affinis
Riella affinis er ein levermose. I likskap med andre artar i slekta lever R. affinis i vatn. Han veks vertikalt når han er under vatn, men står ikkje på eiga hand om han er ute av vatn. Som alle artar i slekta er thallus hjå R. affinis forma som ei lang bladaktig vengje langs ein stilk, med småe bladutvekstar i to rader langs stilken. Atheridia sit langs kanten på vengja, antan einskildvis eller i småe klasar på 2-7 antheridia. Archegonia sit langs stilken. Skjela kring rhizoidane er småe, ofte mest ikkje synlege. Antheridia og archegonia sit på same planten.
Trieste
Økonomien til byen er avhengig av hamna og handel med dei omliggande områda. Gjennom den kalde krigen var Trieste perifer, men har etter kvart byrja å byggje opp at noko av den tidlegare rolla han hadde som senter i området.
Austerrike
Etter napleonskrigane heldt Trieste fram med å bløme som ein fri keisarby og vart hovudstad i det såkalla austerrikske Küstenland.
Byen si rolle som den viktigaste austerrikske hamna og eit senter for skipsbygging vart seinare forsterka då Austerriksk Lloyd skipa handelsrederi i 1836 med hovudkvarter i byen. I 1913 hadde reiarlaget ein flåte på 62 skip på totalt 236 000 tonn.
Akne
Acne vulgaris er svært vanleg, særleg i vestlege samfunn. Akne oppstår vanlegvis i puberteten, og ein går ut i frå at hormonelle endringar er grunnen til at det oppstår. Tilstanden betra seg som regel over fleire år, og kan hjå mange forsvinne heilt. Det er vanskeleg å seie når, eller kor fort denne normaliseringa skjer. Somme kan vere plaga i mange tiår. Aknelesjonane går over, men etterlet seg ofte varige arr. Ved kraftige tilfelle av akne med arrdanning kan det vera aktuelt med medikamentbehandling.
Tiroler Achen
I 1970-åra vart elva rekna som svært forureina på grunn av forureining frå spillvatn. Økologiske tiltak vart gjennomført og elva er i dag rekna som moderat forureina.
Ole Holck
Politikk
Under diskusjonane om statsforma 16. april 1814 tok Holck til orde for at landet ikkje berre skulle vere eit «innskrenket og arveligt monarki», men også at regenten skulle ha tittelen «konge». Ei slik formulering ville langt på veg fastslå at Noreg skulle vere eit uavhengig kongerike. Framlegget til Holck førte til heftig debatt i forsamlinga, og for første gong kom skilnaden mellom sjølvstendepartiet og opposisjonen fram.
Doubtful Sound
Historikk
Ein kjem fram til fjorden anten sjøvegen eller på landevegen frå kraftstasjonen Manapouri Power Station.
Tschingelhorn
Heinrich Feuz, W. H. Hawker, Christian Lauener og Ulrich Lauener var dei første som nådde toppen av fjellet, den 6. september 1865.
Rasar i The Elder Scrolls
Dunmer
Dunmer, også kalla mørke alvar, held til i Morrowind, der The Elder Scrolls III: Morrowind tek stad. Dei er ein The Elder Scrolls-variant av mørke alvar, som er ein populær fiktiv rase i rollespel og fantasy-litteratur, sjølv om dei er ganske ulike. Dei er etterkommarar av Chimer, ei gruppe Aldmer som tilbad Daedra. Chimer blei til dei grå/blåhuda og raudauga Dunmer etter at dei blei forbanna av den daedric prinsen Azura.
Gimsafjorden
Gimsafjorden er ein fjord i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 20 km nordaustover frå øya Gimsa til Kvitingan sørvest for Torghatten.
Lenger vest ligg Horsvær, Terjan og Hensteinen og vestanfor desse igjen ligg Norskehavet. I aust grensar fjorden til småøyane Gamflesa, Horuvan og Sørflesin. Aust for desse ligg Melsteinfjorden.
Britisk Amerika
Andre britiske regjeringstru eigedommar som seinare danna USA
Kronojord som for det meste ikkje var kolonisert:
Vietnamkrigen
Bakgrunn
Borgarkrigen i Laos starta den 9. november 1953 (og nokre reknar dette som starten på den andre indokinesiske krig). Borgarkrigan vart (etterkvart) ein del av Vietnamkrigen; væpna styrker frå utlandet kjempa i Laos, til dels i ein stedfortrederkrig.
Historie
Etter som dei amerikanske tapa voks, vart antikrigsrørsla i USA sterkare. Dei amerikanske presidentane fekk eit stendig sterkare press mot seg med krav om å få ein slutt på krigen.
Lyngværfjorden i Sømna
Lyngværfjorden er ein fjord i Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 11 km nordover frå Vennesund i sør til Vik i Sømna i nord.
Astrid Uhrenholdt Jacobsen
Aktiv
Ho går for skiklubben Heming.
Merittar
Ski-VM
Nettet
Kjende objekt
Dobbeltstjerna Epsilon Reticuli består av ei stjerne med spektralklasse K2IV som har ein kvit dverg i bane. Basert på parallaksemålingar ligg desse kring 50 lysår frå sola. I 2000 vart det oppdaga ein planet rundt stjerna ε Reticuli A.
Vitim-hendinga
Basert på funna indikerte V.A. Tsjernobrov at årsaka kunne vere skapt av ei kometkjerne med ein diameter på 50 til 100 meter.
Talmúd bablí
Talmúd bablí eller Talmúd bavlí, òg kalla Den babylonske Talmúd, Bavli eller rett og slett Talmúd, er eit kommentarverk til Misjná som vart redigert i det noverande Irak kring år 550, men utvida vidare fram til kring 700. Talmúd bablí spreidde seg fort i mizrahiske, sefardiske og askenasiske krinsar og var frå 1000-talet av sett på som den normative kjelda til den munnlege Toráen i dei fleste retningar av jødedommen.
Nyromantikken
Nyromantikken var ein periode innan kulturhistoria frå sist på 1800-talet til byrjinga av 1900-talet. Det har vore nytta om kunstnarar som reagerte mot den tidlegare naturalismen, eller som ikkje ønskte å ta til seg den framveksande modernismen.
Studentsamskipnaden for Sunnmøre
Studentsamskipnaden for Sunnmøre (SfS) er ein av 24 studentsamskipnader i landet. Den vart etablert i 1988. SfS har ansvaret for velferdstilboda til vel 4900 studentar ved Høgskolen i Ålesund og Høgskulen i Volda.
Bodrum
Klima
Aleksander den store kringsette byen og erobra han etter ein hard kamp. Julian av Halikarnassos var biskop tidleg på 500-talet, men same hundreåret vart byen styrt av persarane. Krossfararane kom til byen i 1402 og nytta ruinane av mausoleet til å byggje Bodrumborga som framleis står. Tempelriddarane fekk løyve til å byggje borga av den osmanske sultanen Mehmed I, etter Timur Lenk hadde øydelagt den tidlegare borga deira i Izmirbukta. Borga og byen vart kjende som Petronium, som er opphavet til moderne Bodrum.
Husn-leiren
I starten bydde flyktningane i telt, men etter kvart som det kom fleire flyktningar til området, vart det sett opp permanente bygningar mellom 1969 og 1971 av SNs hjelpeorganisasjon for palestinske flyktningar i Midtausten (UNRWA).
Happy Human
Det var det dåverande Human-Etisk Ungdomsforbund som først tok i bruk symbolet i Noreg i sitt blad Humanus i 1966. Symbolet blei tatt i bruk av Human-Etisk Forbund seinare same år.
Britisk Nord-Amerika
Ved den amerikanske revolusjonen i 1775 kontrollerte Storbritannia tjue koloniar nord for Mexico. Ved Parisavtalen i 1783 fekk dei tretten amerikanske koloniane anerkjend sjølvstendet, og Florida (Austflorida og Vestflorida) blei overgjevne til Spania. Dei gjenverande britiske koloniane slutta seg etterkvart saman i staten Canada. Unntaket var Newfoundland, som ikkje blei del av Canada før i 1949.
Harry Potter
Tema
Ifølgje J.K. Rowling er eit av hovudtemaa i serien død:
Omsetjing
Nokre av omsetjarane som var tilsett for å jobbe på bøkene var kjende forfattarar før arbeidet med Harry Potter, som Viktor Golyshev, som overvaka den russiske omsetjinga av seriens femte bok. Den tyrkiske omsetjinga av bok to til sju blei gjort av Sevin Okyay, ein populær litterær kritikar og kulturkommentator. Grunna hemmeleghald, kunne omsetjinga berre starte når bøkene var blitt gjevne ut på engelsk. Dermed var det eit etterslep på fleire månader før omsetjingane vert tilgjengelege. Dette har ført til at fleire og fleire eksemplar av den engelske utgåva vert selt til utålmodige fans i ikkje-engelsktalande land. Så mange ville lese den femte boka at den engelskspråklege utgåva blei den første engelskspråklege boka nokon gong til å toppe bestseljarlista i Frankrike.
Christoph Ernst Friedrich Weyse
SC.E.F. Weyse vart fødd i Altona ved Hamburg. Som 15-åring vart han send til Danmark for å utdanning. Han vart buande i Danmark resten av livet sitt.
SAS
Scandinavian Airlines System (SAS) er eit skandinavisk flyselskap, som fungerer som nasjonalflyselskap for Sverige og Danmark. SAS er eitt av dei stiftande medlemmene av Star Alliance. Selskapet opererer med totalt tre basar: Oslo Lufthamn, Arlanda Lufthamn, og Kastrup Lufthamn. Herfrå operer dei med flygningar til dei fleste større byane i Europa, i tillegg til enkelte destinasjonar i Nord-Amerika, Asia og Midtausten. Selskapet driv også innanriksflygningar i Danmark, Sverige og Norge.
Ruapehu District
Kjennemerke
Turiststadane Whakapapa, National Park og Ohakune ligg også i distriktet.
Den berykta Desert Road ('Øydemarksvegen'), ein del av hovudvegen State Highway 1, startar i distriktet ved Waiouru, og passerer Ruapehu, Ngauruhoe og Tongariro før han endar i Rangipo.
Nauru
Geologi
Resten av øya er nesten som eit ørkenlandskap; fosfatet vart køyrt vekk med ei smalspora jarnbane, medan berre det døde måneaktige landskapet vart att. Det er ikkje noko jord att på steintakkene som vart att, og det er ikkje noko vegetasjon der. Regnvatn vert samla i hòla, men vert fort trekt ned i den porøse steinen.
Brennverdi
Brennverdi for ved
I praksis er brennverdien for ved av alle treslag ved null prosent fukt er tilnærma lik 5,32 kWh/kg ved. Effektiv brennverdi når virke inneheld fuktigheit finn ein som
Dvergspett
Dvergspett (Dendrocopos minor) er ein liten fugl i spettefamilien som lever i den palearktiske regionen. Der finst fleire underartar av dvergspetten. I Noreg var han lista på norsk raudliste 2006 i kategorien sårbar (VU), men frå 2010 vart han rekna som ikkje truga.
Åtferd
Dvergspetten jaktar på same måte som flaggspetten, ved å hakka laus ròten bork og treverk for å komma fram til insektslarvar, som er hovuddietten hans gjennom vinteren. Om sommaren fôrar han kjuklingane sine med insekt/insektslarvar og edderkoppar. Om nettene søv dvergspettane i hòl i trea. Sponrester kan vera ein indikasjon på reirplass, for dvergspetten er ikkje så nøye på å fjerna flis og spon når han lager hòl i trea. Hòla er forholdsvis høgt over bakken, opptil 10-13 m., og blir som regel hakka ut i lauvtre, ofte bjørk. Diameteren på hòla er om lag 3-4 cm, og i mai-juni legg hoa 4-6 kvite egg på eit underlag av laushakka flis. Etter at begge foreldra har delt på å ruga på egga klekker etter om lag 11 dagar, og held seg i reiret i 18-21 dagar til før dei flyg ut.
Dvergspetten er ein stand- og streiffugl.
Hn/Latin
Trekk ved målet
Latin er eit syntetisk mål, dvs. at bøygjingsendingar syner kva funksjon eit ord hev i setningi, medan ordstillingi er rimeleg fri. Substantiv vert delte inn i fem deklinasjonar, og bøygde i tal (eintal og mangtal) og fall (nemnefall, vokativ, underfall, eigefall, sidefall og ablativ). Adjektiv og pronomen samsvarar i kyn, tal og fall med substantivi dei stend til. Verbi vert delte inn i fire konjugasjonar, med eigne endingar for kvar person i eintal og mangtal. I motsetnad til norsk, som berre har tvo finitte tempi, nyttar latin langt færre hjelpeverb.
Regen
Den totale lengda til elva, inkludert Großer Regen og Schwarzer Regen, er 169 km.
Altmühl
Altmühl har sitt utspring nær byen Ansbach. Frå her renn elva søraustover som ei lita elv og renn ut i Altmühlsee nord for Gunzenhausen. Etter Gunzenhausen tar elva ein stor sving rundt Fränkische Alb, og her går ho inn i Altmühldalen naturpark.
Tomas Gustafson
Sven Tomas Gustafson er ein svensk tidlegare skeiseløpar frå Katrineholm. Han vann i tida 1982-88 tre olympiske gullmedaljar og vart to gongar europameister på skeiser.
Kompasset
Djupromsobjekt
Kompasset ligg i planet til Mjølkevegen, men ein del av den austlege delen som er mørk, med materie som dekkar galaksearmen vår der. NGC 2818 er ei planetarisk tåke som ligg innafor ein lyssvak open hop med storleiksklasse 8,2. NGC 2613 er ein spiralgalakse med storleiksklasse 10,5 som er spindelforma sett frå jorda.
Håvard Bjerkeli
Bjerkeli utmerkte seg i sprinttevlingane då den nye øvinga kom frå slutten av 1990-åra. Han vann tre tevlingar i verdscupen i langrenn, ei i kvar av sesongane 2002-04. Under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City rauk han ut i kvartfinale på sprinten og kom på 13. plass. Året etter tok Bjerkeli seg til finalen i same øvinga då verdsmeisterskapen fann stad i Val di Fiemme, der han vart andremann, svenske Thobias Fredriksson tok gullmedaljen. Same sesongen vart Bjerkeli noregsmeister i sprint under Ski-NM 2003 i Molde, medan det året etter vart NM-sølv i øvinga i Bardufoss.
Abens
Abens er ei lita elv i Oberbayern og Niederbayern, og ei av sideelvane til Donau. Ho har sitt utspring nær landsbyen Abens i Freising og har ei lengd på 76 km. I den øvre delen renn Abens forbi åslandskapet Hallertau. Den største sideelva hennar er Ilm, som opphavleg var ei sideelv til Donau, men som etter kunstig regulering var ei sideelv til Abens i staden. Abens renn forbi byane Mainburg, Elsendorf, Siegenburg, Biburg, Abensberg og Bad Gögging.
Folkehøgskular i Noreg
Folkehøgskulen i dag
Den norske folkehøgskuletradisjonen har utvikla seg i to hovudretningar, dei kristelege og dei frilyndte folkehøgskulane. Per 2016 er 32 av folkehøgskulane i Noreg kristelege folkehøgskular. Dei byggjer på eit kristeleg grunnsyn, er medlemmar av Informasjonskontor for kristen folkehøgskole og er eigd av ulike kristelege organisasjonar. Dei resterande 48 folkehøgskulane i Noreg høyrer under dei frilyndte folkehøgskulane. Dei byggjer på eit ope grunnsyn, er medlemmar av Informasjonskontoret for folkehøgskolen og er eigd av anten frittståande organisasjonar, fylkeskommunar eller ulike interesseorganisasjonar.
Pila
Pila (frå latin Sagitta) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Sjølv om Pila er eit stjernebilete som vart namnsett alt i oldtida, har det ingen stjerner som er lysare enn 3. storleiksklasse og har det tredje minste arealet av alle stjernebilete (berre Folen og Sørkrossen er mindre). Det var av dei 48 stjernebileta som vart oppført av astronomen Klaudios Ptolemaios på 100-talet, og er i dag eit av dei 88 moderne stjernebileta. Det ligg nord for ekvator og er synleg alle stader på jorda utanom sør for den sørlege polarsirkelen.
Drake's Island
Det var frå denne øya at Drake segla ut i 1577 og kom attende til 1580 etter å ha segla rundt jorda. I 1583 vart Drake guvernør på øya.
Arameisk
Skrift
Arameisk skrift blei utvikla frå det fønikiske alfabetet rundt 1000 f.Kr. Det blei både utvikla ei «firkanta» form som ein ser att i hebraisk skrift, og ei kursivform kjend som det syriske alfabetet. Dette gav seinare, gjennom nabateisk skrift, opphav til arabisk. Det mandeiske alfabetet er også utvikla frå det arameiske.