cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Den generelle relativitetsteorien
Eksperiment
Moderne eksperiment har verifisert teorien. Til dømes påviste Pound-Rebka-eksperimentet (1959) endringar i veglengda for lys frå ei koboltkjelde over ein avstand på 22,5 meter bort frå gravitasjonsretninga. Merkur sin perihelionpresessjon er eit anna døme.
Andikhásia
Fjellet har gjeve namn til kommunen med same namn vest i Lárisa.
Scalloway
I Scalloway ligg Scalloway Castle bygd kring 1600 av Earl Patrick Stewart. Ruinar ligg att som kan sjåast.
Kazuhito Mochizuki
Han har trenar Ehime FC.
Karin Moe
Karin Moe er ein norsk forfattar og litteraturkritikar, busett i Vedavågen. Moe skriv dikt, prosa og sjangeroverskridande tekstar; og ho blir skildra som «den forfattaren som i størst grad synest å realisere ein avantgardistisk praksis som overskrid så vel sosiale som estetiske grenser.»
Stille
Stille innan kunst
Det eksperimentelle verket 4'33" frå 1952 av komponisten John Cage er kjend for sine 4 minutt og 33 sekund der musikarane ikkje lager lyd. Likevel er det ikkje heilt stille under framføringar, ettersom ein stadig høyrer lydar frå publikum og utsida av konsertsalen.
Tom Dooley
Tom Dooley på norsk
Hartvig Kiran omsette visa til nynorsk i boka Tom Duley og andre viser frå 1962. Visa er innspelt på bokmål på albumet ''Frem fra Glemselen kap. 8'' med Rita Engebretsen og Helge Borglund, men kven som har omsett visa til bokmål er ukjend. Thomas Dybdahl og Lillebjørn Nilsen framførte songen live i TV-programmet Store studio i 2009.
Toccata
Renessansen
Musikkforma oppstod i seinrenessansen. Dei eldste toccataene ein kjenner vart publisert av Claudio Merulo i 1598, men vart truleg skriven mykje tidlegare. Som regel byrjar dei med fulle harmoniar som meir og meir går over i raske passasjer med små fugale avsnitt innimellom. Fleire andre norditalienarar, som Adriano Banchieri, Andrea og Giovatni Gabrieli og Luzzasco Luzzaschi inkluderte toccataer i sine utgjevingar. Hans Leo Hassler som studerte med Andrea Gabrieli i Venezia førte musikkforma med seg tilbake til Tyskland der han etterkvart utvikla seg til sitt høgaste nivå.
Tjuvenborgen
Tjuvenborgen (690 moh.) er eit fjell i Strømsoddbygda, på sørsida av Høgfjell i Ådalsfjella, litt sør for Hestebrenna, i Ringerike kommune. I dette området har òg Den Norske Turistforeininga ei hytte, Tjuenborgkoia. Ho ligg like under Hestebrenna.
Sjakkbrikka springar
Dei fleste brikker er sterkast når dei står sentralt plassert på sjakkbrettet, og dette gjeld i særleg grad for springarar. Ein springar på sida av brettet angrip berre fire felt, og frå et hjørnefelt berre to.
Bygda Skulsfjorden
Skulsfjorden, er ei bygd inst i Skulsfjorden på vestsida av Kvaløya i Troms.
Stanley Patch
Stanley Patch er ei grunne som ligg i Port Foster, 2 nautiske mil (3,7 km) vest-nordvest for Fildes Point på Deception Island i Sør-Shetlandsøyane. Ho er kalla opp etter Stanley på Falklandsøyane, av kapteinløytnant D.N. Penfold i Royal Navy, etter kartlegginga hans i 1948-49.
Hitoshi Morishita (1967)
Han har trenar Zweigen Kanazawa og Giravanz Kitakyushu.
Stortingsvalet 2005
Partia Kristeleg Folkeparti, Høgre og Venstre ynskte å halda fram i den andre Bondevikregjeringa. Desse partia hadde den sitjande statsministeren, Kjell Magne Bondevik, som sin statsministerkandidat. Ein raud-grøn allianse på venstresida av partia Arbeidarpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet samarbeidde nært i valkampen. Dei ynskte å danna ei fleirtalsregjering. Deira statsministerkandidat var Jens Stoltenberg. På borgarleg side (høgresida) vart det uvisse etter at Carl I. Hagen, leiar av Framstegspartiet, gjorde det klart at partiet ikkje ynskte Bondevik som statsminister.
Claudio Merulo
Liv
Merulo arbeidde først som organist i Brescia (1556), året etter fekk han posten som andreorganist i Markuskyrkja i Venezia. Han må ha vore ein særs dyktig organist, for søkarlista inneheldt store organistar som Andrea Gabrieli. Merulo følgde i 1566 etter Annibale Padovano som førsteorganist, ein av dei mest prestisjefylte musikkpostane gjennom tidene. Denne gongen fekk Andrea Gabrieli posten som andreorganist.
Musikk og påverknad
Merulo sine samtidige heldt han for å vere si tids beste organist. Han vert rekna som den som innførte musikkforma toccata, og dei orgelverka som er bevart, viser at det er verk som er tenkt instrumentalt; tidlegare var instrumentalmusikk stort sett berre imitasjonar av vokalmusikk. Merulo høyrde til pionerane innan stylus phantasticus, og ein finn att mange av ideane til Merulo hos Sweelinck, Frescobaldi og andre. På grunn av den store påverknaden Sweelinck fekk som lærar, kan ein seie at mykje av den virtuose nordtyske klaviaturteknikken som kulminerte hos Bach nedstammar frå Merulo.
Av Merulo sine elevar kan ein nemne Florentio Maschera og Giovanni Battista Mosto.
Cíesøyane
Turisme
Om sommaren går det båtar frå Monteagudo til hamnene i Vigo, Baiona og Cangas. Det finst eit campingområde, men ein må først ha løyve frå Vigo. Her finst òg ein supermarknad, eit turistsenter og ein restaurant.
Athamaniká
Frå toppen kan ein sjå nærliggande fjell i aust, dei sentrale og austlege delane av Ípiros og den vestlege delen av Thessalía. På klåre dagar kan ein òg sjå Den thessaliske sletta og lenger aust i Thessalía.
Grasrotrørsle
Bakgrunn
Teknikkar for grasrotorganisering og lobbyverksemd omfattar dør-til-dør-agitasjon, via telefon, selskap i heimane, møte, plakatar, stands på gata, innsamling av underskrifter, å setja opp informasjonstavler, samla inn pengar frå mange små gjevarar til annonser eller kampanjar, organisera store demonstrasjonar, å få enkeltpersonar til å senda inn meiningsytringar til media og styresmakter, og mobiliseringsaktivitetar som å minna folk på å stemma eller køyra dei til stemmelokala.
Stadieveksling
Stadieveksling kan definerast som ei veksling mellom eit «sterkt» og eit «svakt» stadium av ein konsonant eller konsonantgruppe mellom to vokalar. Vi skil mellom kvalitativ og kvantitativ stadieveksling. I kvantitativ stadieveksling er sterkt stadium langt og svakt stadium kort, i kvalitativ stadieveksling skil konsonantane seg frå kvarandre, til dømes ved at sterkt stadium er ustemt og svakt stadium stemt.
Historisk-komparative tilhøve
Ei forklaring, fremma av både K.B. Wiklund og Lauri Posti, er at austersjøfinsk stadieveksling er eit lån frå germansk, ei tillemping av Verners lov til austersjøfinsk. Etter Verners lov vart indoeuropeiske ustemte lukkelydar til ustemte frikativar, men viss trykket fall på den (ikkjeinitiale) stavinga etter konsonanten, vart frikativen stemt i staden. Den austersjøfinske varianten seier at viss det kjem ei lett (open) staving etter konsonanten, får han vere ustemt, men viss det kjem ei tung (lukka) staving etter konsonanten, blir han stemt.
Burla
Burla (russisk Бурла) er ei elv i Altaj kraj i Russland og Pavlodar oblast i Kasakhstan.
Catalonia
Historie
Som ein del av kysten av Middelhavet på Den iberiske halvøya, vart Catalonia kolonisert av dei gamle grekarane, som slo seg ned rundt Roses. Både grekarar og kartagenarar (som i løpet av den andre punarkrigen ei kort stund regjerte over området) hadde kontakt med iberararane. Etter kartagenarane vart slått vart Catalnoia og resten av Hispania, ein del av Romarriket. Tarraco var ein av dei viktigaste romerske stadane på Den iberiske halvøya.
På siste halvdel av 1800-talet vart Catalonia eit industrisenter, og er i dag framleis eit av dei mest industrialiserte områda i Spania. På første tredjedelen av 1900-talet fekk og tapte Catalonia forskjellige grader av sjølvstyre fleire gonger, og fekk det første lovmessige sjølvstyre under Den andre spanske republikken (1931). Denne perioden var markert med politisk uro og mange anarkistar under den spanske borgarkrigen (1936–1939). Dei var òg aktive gjennom det tidlege 1900-talet, og fekk til den første åttetimars arbeidsdagen i verda i 1919. Etter republikken tapte i krigen og general Francisco Franco kom til makta, undertrykte regimet hans alle former for offentleg aktivitetar som var knytt til katalansk nasjonalisme, anarkisme, sosialisme, demokrati eller kommunisme, som å gje ut bøker om desse emna eller rett og slett diskutere dei i opne møte. Mellom anna vart bruken av katalansk språk bannlyst i offentlege institusjonar. I seinare periodar under Franco-regimet vart visse feiringar lov. Bruken av katalansk i massemedia vart heller ikkje godteke, men vart lov frå tidleg i 1950-åra. i teater..
Etter Franco døydde i 1975 og den nye demokratiske grunnlova kom til i 1978, fekk Catalonia tilbake det politiske og kulturelle sjølvstendet sitt. I dag er Catalonia ein av dei mest økonomisk dynamiske regionane i Spania. Den katalanske hovudstaden og største by, Barcelona, er eit stort internasjonalt kultursenter og ein stor turistdestinasjon.
Truga artar
Truga artar er artar (som dyr eller plantar) som er truga av utrydding. Artar kan trugast av ulike grunnar, som habitatendringar eller for sterk predasjon, og har i våre dagar ofte årsak i menneskelege handlingar.
For å hindra at ein art skal utryddast heilt kan ein setja i verk tiltak som freding, forbod eller avgrensingar av jakt, fiske, plukking eller anna forstyrring av truga artar eller tilhaldsstadene deira. Slike tiltak kan vera med på å gjera artane mindre truga, kanskje tilmed livskraftige. For å identifisera truga artar som treng tiltak, driv ein med raudlisting, der artane blir klassifiserte etter kor levedyktige dei er. Alle truga artar kjem likevel ikkje med på desse listene,og kan forsvinna utan at ein legg merke til det.
I Noreg
Ifølgje Norsk Raudliste 2006 er 1 988 artar truga i Noreg. 258 artar er kritisk truga, og kan bli utrydda i Noreg i løpet av ein tiårsperiode.
Håkon III av Noreg
Håkon III Sverresson, norrønt Hákon Sverrisson, var konge av Noreg frå 1202 til 1204.
Strid
Den same våren kom dei norske biskopane, som hadde vore i eksil i Sverige og Danmark og støtta baglarane, attende til Noreg og kom til forlik med Håkon. Det verkar som om han har gitt etter for dei fleste av krava deira. Noreg vart løyst frå interdiktet som landet vart sett under under kong Sverre. Sagaen seier at Håkon for mildt fram og var godt likt av bøndene, og då striden mot kyrkja òg var løyst mista baglarane mykje støtte. Hausten 1202 vart baglarkongen Inge Magnusson drepen av opplandsbøndene på Helgøya i Mjøsa og baglarflokken i Noreg gjekk i oppløysing. Eit nytt kongsemne, Erling Steinvegg, dukka snart opp i Danmark, men han ville ikkje reisa til Noreg fordi han såg liten sjanse til å lukkast mot Håkon. Håkon var dermed blitt einekonge i Noreg.
Rossbyparameter
Rossbyparameteren er eit tal som blir brukt i oseanografi og meteorologi. Talet oppstår i samband med at corioliskrafta varierer med breiddegraden, og er viktig i danninga av rossbybølgjer.
Rossbyparameteren \beta er gjeven ved likninga:
Napen
Napen er det 38. høgaste fjellet i Rogaland med ei høgd på 1350 meter over havet. Det ligg i Suldal kommune. Fjellet er eit populært dagsturmål sommar som vinter, med utgangspunkt frå Suldal/Kvilldal eller Øvre/Nedre Moen. Ein kan òg gå via Stavanger Turistforening sine hytter på Sandsa og i Stranddalen.
Skule Bårdsson
Skule Bårdsson eller Hertug Skule, gamalnorsk Skúli Bárðarson, (fødd 1189, død 24. mai 1240) var ein norsk adeleg, jarl, hertug og kongsemne.
Leiv Blakset
Leiv Blakset var ein norsk politikar for Senterpartiet. Han vart innvald på Stortinget frå Sogn og Fjordane i 1985. Blakset var vararepresentant i periodane 1977–1981 og 1981–1985. Han var varaordførar i Stryn kommune i perioden 1975–1976 og ordførar i periodane 1977–1979 og 1979–1983.
Melchior Vulpius
Melchior Vulpius (etternamnet latinisert form av Fuchs) var ein tysk protestantisk kyrkjemusikar og komponist.
Ob
Ob har utspring i Altajfjella og munnar ut i Nordishavet via Obbukta og Karahavet.
Bruk
Tjumen hadde det første dampskipet i 1836 og dei midtre delane av Ob har vorte nytta av dampskip sidan 1845. Det første dampskipet på Ob var «Osnova», sjøsett i 1844, men skipsfarten gjekk trått dei første åra og det vart først i 1857 at skipstransporten tok seg opp på Ob. Dampskip starta i trafikk på Jenisej i 1863 og på Lena og Amur i 1870-åra. I eit forsøk på å utvide transportsystemet til Ob enno lengre vart Ob-Jenisej-kanalen ved hjelp av elva Ket, med ei total lengd på 900 km bygd seint på 1800-talet, men med Den transsibirske jarnvegen tapte han raskt konkurransen.
Ramsfjellet
Ramsfjellet er eit skogdekt fjell som ligg nord i Sveio. Toppen er om lag 150 moh. Fjellet ligg sør frå Paddeveien, aust frå Mølstre og vest frå Tveitfjellet. Fjellet har to toppar, og nedanfor fjellet ligg Furuvatnet. Ein kan nå Ramsfjellet frå mange stader, mellom anna stien mellom Tveit og Fjellstad som går forbi fjellet. Det går ikkje noko sti direkte til fjellet.
Áthos
Sjølv om halvøya er forbunde med fastlandet kan ein berre nå ho med båt. Talet på vitjande er avgrensa og ein må ha spesielt løyve før ein kjem til Áthos. Berre menn slepp inn i området og ortodokse kristne vert prioritert i tillatingsprosedyrane. Det er religiøse vakter som ikkje er munkar som assisterer munkane. Alle andre som ikkje er munker er påkravde å leve i hovudstaden på halvøya, Karyés. Folketalet i 2011 var 1 811innbyggjarar.
Kamenka ved Tsjumysj
Ved breidda av elva er det funne arkeologiske funn i form av gravstader frå 500- til 800-talet. Desse er truleg frå Pazyryk-kulturen.
Mega Drive
Konkurranse om marknaden
Etterkvart kom motsvaret frå Nintendo, som ikkje kunne sitte stille å sjå på at SEGA sakte men sikkert stal andelar av marknaden. Nintendo lanserte konsollen Super Nintendo, Sega klarte likevel å halde på kundemassen med sine rollespel og sportsspel. Då Sega lanserte «Sonic the Hedgehog», byrja Mega Drive seriøst å verte eit trugsmål mot Nintendo sin sterke kontroll over den amerikanske marknaden.
Sandfloeggi
Sandfloeggi eller Sandfloegga er eit 1721 meter høgt fjell som ligg i Ullensvang kommune og det er høgaste fjell på Hardangervidda om ein ikkje rekna med Hardangerjøkulen og Folarskardnuten. Sandfloeggi er saman med Nupmassivet i sør eit ganske utprega fjellmassiv på den elles langstrekte, flate vidda. Hardangervidda ligg i gjennomsnitt på 1200 moh., men i sørvest ved Sandfloeggi er terrenget meir kupert.
Lillebjørn Nilsen
Karrieren
I 2000 låg Lillebjørn Nilsen an til å motta Oslo bys kulturpris, men ei hending på den lukka presse- og politikerbaren Tostrupkjelleren sette ein stoppar for dette. Under ein oppheita politisk diskusjon tømde Lillebjørn Nilsen resten av ølglaset sitt over debattmotstandaren sin Vidar Kleppe, på den tida enno medlem av Frp. Til trass for den herskande «gentlemen's agreement» om at heftige diskusjonar på Tostrupkjelleren ikkje skulle ut i det offentlege, hamna saka likevel på førstesidene. Frp sørgde deretter for at kulturprisen til kommunen ikkje gjekk til Lillebjørn Nilsen det året.
Heidi Bonde
Heidi Bonde er ein norsk forfattar. Ho debuterte i 1988 med diktsamlinga Lucifers munn.
Île Le Mauguen
Ho vart så gjeve det noverande namnet til ære for Pascal Le Mauguen, teknisk sjef ved det franske instituttet for polarforsking og teknologi (IFRTP), som døydde i ein helikopterstyrt 8. februar 1999.
Pivovarka
Pivovarka (russisk Пивоварка ) er ei lita elv i Altaj kraj i Russland og ei av sideelvane til Barnaulka frå venstre. Elva er 7 km lang og heile elva renn gjennom byen Barnaul. Det historiske namnet på elva er Pranka.
Primitive likningar
Dei primitive likningane
Utsjånaden til dei primitive likningane er avhengig av kva slags koordinatsystem dei opptrer i, slik som trykkoordinatar, log trykkoordinatar eller sigmakoordinatar. I tillegg kan fart, temperatur og geopotensial dekomponerast til midla og perturberte komponentar ved å bruke Reynolds dekomponering.
Løysing av dei primitive likningane
s er sonalt bølgjetal og \sigma angulær frekvens. Løysinga representerer atmosfæriske bølgjer og tidvatn.
Vindvektorane u og v
der W er farten og d er retning i grader.
Sukhoj Log
Området rundt elva er kraftig utbygd.
Harry Belafonte
Karriere
Belafonte har dei siste åra markert seg som skarp motstandar av amerikansk utanrikspolitikk.
New Gold Dream (81-82-83-84)
Mottaking
Albumet fekk god kritikk då det kom ut. I NME skreiv Paul Morley: «Lojaliteten min til Simple Minds er kjend for å vere stor, men sjølv eg blir knust av den stadige venleiken i musikken. New Gold Dream tek lufta frå meg.» Record Mirror-skribenten Mark Cooper: «Dei har overraska og imponert meg, men dei har sjeldan rørt meg. Brått, på New Gold Dream, har dei komen over frykta si for kjensler og kjem ut skinande.»
Saltvatn
I snitt har hava eit saltinnhald på 3,5 %, det vil seie at ein finn 35 gram salt i ein liter havvatn. Det er likevel forskjell mellom ulike hav; austre delen av Finskebukta og nordenden av Botnvika, begge i Austersjøen, er dei minst salthaldige delane av verdshava, medan Raudehavet har høgast innhald av salt.
Someone Somewhere in Summertime
Songen nådde 19. plassen på den irske singellista.
New Plymouth
Transport og industri
I 1916 fekk byen elektriske sporvogner, og bensindrivne bussar starta ruter fire år seinare. Trikkerutene vart nedlagde i 1953.
Det første flyet landa på travbanen i 1920, og kommersielle flygingar starta frå ein flyplass ved Bell Block i juni 1937. Under den andre verdskrigen vart denne grasdekte flystripa nytta av Flyvåpenet, og vart først i 1966 erstatta av den noverande flyplassen, New Plymouth Airport, 3 km nordaust for den gamle.
Maria Tryti Vennerød
Vennerød vann i 2003 den norsk-svenske dramatevlinga arrangert i samband med markeringa av Unionsoppløysinga 2005, med «Frank». Ho fekk Ibsenprisen i 2005 for «Dama i Luka». Ho hadde to av vinnarbidraga i konkurransen 100 og NÅ i 2006 (Testen og Neverland).
Fenylalanin
Fenylalanin (forkorta Phe og F) er ei essensiell aminosyre.
Eláti
Eláti (gresk Ελάτη) er eit fjell på øya Levkáda i Dei joniske øyane i Hellas, ikkje langt frå landsbyen Karyá. Mykje av fjellet er graskledd og steinete, men ein har skog enkelte stader.
Cristóbal de Morales
Biografi
Etter ei uvanleg tidleg og grundig klassisk utdanning der han studerte musikk med nokre av dei fremste komponistane på denne tida, fekk Morales i året 1528 stillingar i Avila og Plasencia. Innan 1535 var han vorte tilsett som songar (baryton) i Det sixtinske kapellet i Roma. Her arbeidde han i ti år under pontifikatet til pave Paul III. Medan han var der vart han adla av paven.
Rethel
Rethel er ein kommune nordaust i Frankrike i departementet Ardennes der han er sous-préfecture.
Queen
1974–76: Sheer Heart Attack til A Night at the Opera
Albumet inneheld hitsingelen «Bohemian Rhapsody», som låg på toppen av den britiske singellista i ni veker. Den nære venen og rådgjevaren til Mercury, radioprogramleiaren Kenny Everett i Capital London, spelte ei viktig rolle i å få singelen ut til folket. Det er den tredje mestselde singelen i Storbritannia gjennom tidene, berre forbigått av Band Aid sin «Do They Know It's Christmas?» og Elton John sin «Candle in the Wind 1997». Singelen nådde niandeplassen på singellista i USA då han kom ut, men etter ei nyutgjeving i 1992 klatra han heilt til andreplassen på Billboard Hot 100. Han er den einaste singelen som har seld ein million eksemplar ved to forskjellige høve, og låg på førsteplass i Storbritannia i juleveka to forskjellige år, den einaste singelen som har klart det. «Bohemian Rhapsody» har fleire gonger blitt kåra til den beste songen gjennom tidene. Bandet valde å lage ein video for å marknadsføre singelen, og hyrte inn Trilion, eit underselskap av det tidlegare management-selskapet deira Trident Studios, som nytta ny teknologi for å skape videoen. Resultatet vert generelt rekna for å vere den første «verkelege» musikkvideoen som nokon gong er laga, og var med på å popularisere mediet. Det er sagt at Mercury skreiv den første songen på albumet, «Death on Two Legs», om Norman Sheffield og det tidlegare managementet i Trident som var med på å gjere videoen så populær. Sjølv om andre band, som the Beatles, hadde laga korte marknadsføringsfilmar eller videoar av songar før dette, vart desse laga for å sendast på eit spesifikt TV-show. Om innverknaden til «Bohemian Rhapsody» skriv Rolling Stone: «Ein kan ikkje overdrive påverknaden der dei praktisk talt fann opp musikkvideoen sju år før MTV kom på lufta.» Den andre singelen frå albumet, «You're My Best Friend», den andre songen skriven av John Deacon, og den første singelen hans, nådde sekstandeplassen i USA og nådde topp ti i mange land i verda. A Night at the Opera-turneen byrja i november 1975 med konsertar i Europa, USA, Japan og Australia.
1976–79: A Day at the Races til Live Killers
I 1978 turnerte Queen USA og Canada, og det meste av 1979 spelte dei i Europa og Japan. Dei gav ut det første konsertalbumet sitt, Live Killers, i 1979. Det selde til dobbel platinaplate i USA. Queen gav òg ut den særs populære singelen «Crazy Little Thing Called Love», ein rockabilly-inspirert song gjort i same stil som Elvis Presley. Songen nådde topp 10 i mange land, og låg på toppen av den australske singellista i sju veker på rad. Det var den første singelen deira som nådde toppen av Billboard Hot 100 i USA, der han låg i fire veker. Mercury hadde skrive songen på gitar, og spelte rytmegitar på plata, og framførte òg songen med gitar på scenen, den einaste songen han gjorde dette på. I desember 1979 spelte Queen på opningskvelden ved Concert for the People of Kampuchea i London, etter å ha blitt invitert av Paul McCartney, som organiserte hendinga.
1980–84: The Game til The Works
Queen arbeidde med David Bowie på singelen «Under Pressure». Det var første gongen dei arbeidde med ein annan artist og det skjedde heilt spontant, då Bowie vitja studioet der Queen arbeidde. Då songen kom ut vart han ein stor suksess og nådde toppen av singellista i Storbritannia og låg på 31. plassen på VH1 si liste over dei 100 beste songane frå 1980-åra.
I 1982 gav bandet ut albumet Hot Space, som skilde seg frå 70-talsstilen deira. Denne gongen var det ei blanding av rock, poprock, dance, funk og R&B. Det meste av albumet vart spelt inn i München under den mest turbulente perioden i bandhistoria, og Taylor og May klaga over den nye stilen, og begge var særs kritiske til innverknaden den personlege manageren til Mercury, Paul Brenter, hadde over han. May var òg særs kritisk til Prentner, som var manager for Mercury frå tidleg i 1980-åra til 1984, over at han ikkje forstod kor viktig radiostasjonane var og den vitale koplinga mellom artisten og samfunnet, og for at han ikkje let dei få kontakt med Mercury. Bandet slutta å turnere i Nord-Amerika etter Hot Space-turneen, sidan suksessen deira der var dalande, men dei spelte på Saturday Night Live i USA. Queen forlet Elektra Records, som var selskapet deira i USA, Canada, Japan, Australia og New Zealand, og signerte kontrakt med EMI/Capitol Records.
1985–88: Live Aid og åra etter
Då bandet vart intervjua av Mojo sa dei at det mest fantastiske synet under Live Aid var å sjå publikum klappa til «Radio Ga Ga». Brian May sa: «Eg har aldri sett noko slikt før og det var ikkje planlagt heller. Me forstod publikummet vårt og spelte til dei, men dette var ein av dei rare tilfeldigheitene på grunn av musikkvideoen. Eg hugsar eg tenkte 'åh, fantastisk, dei hugsa det' og eg tenkte så 'dette er ikkje eit Queen-publikum'. Dette var eit generelt publikum som hadde kjøpt billett før dei til og med visste at me kom til å spele. Og dei var alle med. Korleis visste dei det? Ingen bad dei om å gjere det.»
Etter å ha arbeidd på forskjellige soloprosjekt i 1988 (mellom anna samarbeidet til Mercury med Montserrat Caballé, Barcelona), gav bandet ut The Miracle i 1989. Albumet fortsette retninga frå A Kind of Magic, med ein poprockstil blanda med eit par tyngre nummer. Det inneheld dei europeiske hittane «I Want It All», «Breakthru», «The Invisible Man», «Scandal» og «The Miracle». The Miracle starta òg ei endring i låtskrivingsfilosofien til Queen. Sidan byrjinga av bandet, var nesten alle songane dei hadde skrive tilskriven eit enkelt medlem, medan dei andre medlemmane bidrog minimalt. Med The Miracle vart låtskrivinga meir eit samarbeid, og dei lovde kvarandre å tilskrive det endeleg produktet berre til Queen som ei gruppe.
1995–03: Made in Heaven til 46664-konserten
Det siste albumet til Queen med Mercury, kalla Made in Heaven, kom til slutt ut i 1995, fire år etter han døydde. Med songar som «Too Much Love Will Kill You» og «Heaven for Everyone», vart songen bygde på dei siste innspelingane til Mercury i 1991, materiale som var til overs etter tidlegare studioalbum og omarbeidde songar frå soloalbuma til May, Taylor og Mercury. På albumet var òg songen «Mother Love», den siste vokalen som Mercury spelte inn før han døydde. Han song det inn med berre ein trommemaskin, og May, Taylor og Deacon la seinare til instrument. Etter det nest siste verset var sungen inn, sa Mercury til bandet at han ikkje kjende seg så bra og sa «Eg skal gjere det ferdig når eg kjem tilbake neste gong», men han kom aldri attende til studio, så May song seinare inn det siste verset av songen. Begge innspelingsprosessane, før og etter Mercury døydde, vart gjort i studioet til bandet i Montreux i Sveits. Albumet gjekk til topps i Storbritannia like etter det kom ut og har seld 20 millionar eksemplar verda over. Den 25. november 1996 vart det avdekt ein statue av Mercury i Montreux med utsyn over Genfersjøen, nesten fem år på dagen etter han døydde.
2004–09: Queen + Paul Rodgers
Mot slutten av 2004 annonserte May og Taylor at dei kom til å dra ut på turne som Queen i 2005 med Paul Rodgers (som var frontmann i Free og Bad Company). Dei spelte i lag som «Queen + Paul Rodgers», og det vart understreka at Rodgers ikkje skulle erstatte Mercury. John Deacon var ikkje med på turneen. I november 2004 vart Queen innlemma i UK Music Hall of Fame, og under seremonien spelte Rodgers i lag med May og Taylor for første gong.
2009–11: Brot med EMI, 40-årsjubileum
Under MTV Europe Music Awards den 6. november 2011, fekk Queen Global Icon Aaward, som Katy Perry presenterte til Brian May. Queen avslutta prisutdelinga med Adam Lambert på vokal. Dei framførte «The Show Must Go On», «We Will Rock You» og «We Are the Champions».
2011 til i dag: Queen + Adam Lambert, Queen Forever
Den 12. august 2012 spelte Queen under avslutningsseremonien til sommar-OL 2012 i London. Konserten på Olympic Stadium i London opna med ein spesialvideo av Mercury på scenen som gjer kall- og svar-rutinen sin under konserten sin i 1986 på Wembley Stadium. Etter dette framførte May delar av «Brighton Rock»-soloen før han, Taylor og soloartisten Jessie J framførte «We Will Rock You».
Musikkstil
Queen var påverka av britiske rockeband frå 1960- og tidleg 1970-åra, som the Beatles, the Kinks, Cream, Led Zeppelin, Pink Floyd, the Who, Black Sabbath, Slade, Deep Purple, David Bowie, Genesis og Yes,    i tillegg til den amerikanske gitaristen Jimi Hendrix, og Mercury var òg inspirert av gospelsongaren Aretha Franklin. May kalla the Beatles «bibelen vår når det gjaldt korleis dei brukte studio og dei målte bilete og denne vedunderlege instinktive bruken av harmoniar.» I starten tidleg i 1970-åra vart musikken til Queen skildra som «Led Zeppelin møter Yes» på grunn av kombinasjonen av «akustisk/elektrisk gitar-ekstremar og fantasy-inspirerte songar med mange parti».
Film- og fjernsyn
«I Was Born to Love You» vart nytta som kjenningsmelodi i den japanske TV-dramaserien Pride på Fuji Television i 2004. Serien nytta òg fleire andre songar av Queen. «Don't Stop Me Now» er blitt nytta av BBC-programmet Top Gear, og vart i 2005 stemnt fram av sjåarane som den beste køyresongen nokon gong.
Gunnar Ohrlander
Gunnar Ohrlander var ein svensk journalist og forfattar.
Hiroaki Okuno
Hiroaki Okuno er ein japansk fotballspelar.
Odveig Klyve
Klyve fekk Ordknappen 2007 for Glad i deg.
Île Descartes
Île Descartes er ei klipperik øy i Adélie Land i Antarktis som er 0,1 nautiske mil (0,2 km) lang. Ho ligg midtvegs mellom Lagrange Island og La Conchee og 1,5 km nordaust for Cape Mousse. Øya vart kartlagd i 1951 av Den franske antarktisekspedisjonen og kalla opp etter den franske matematikaren og filosofen René Descartes.
Mary Bente Bringslid
Ho debuterte som skjønnlitterær forfattar i 2003 med barnediktsamlinga Dei blå revane, illustrert av Inger Lise Belsvik. Bringslid fekk Kultur- og kyrkjedepartementets debutantpris for boka. I oppfølgjaren Hunden Parabol tenkjer på månen (2006) er det hunden til familien som er tema for dikta.
Gardafjellet
Gardafjellet er eit fjell som ligg på Sotra i Vestland. Høgd over havet er 112 m.
Brå stratosfærisk oppvarming
Endeleg oppvarming
Strålingssyklusen i stratosfæren gjer at lufstraumen om vinteren i snitt er vestleg (går austover) og om sommaren er austleg (går vestover). Ei siste oppvarming skjer i denne overgangen, slik at polarvirvelen endrar retning for oppvarminga, men endrar seg ikkje attende før vinteren kjem attende. Dette skjer fordi stratosfæren har gårr inn i den austlege sommarfasen. Han er endeleg fordi ein ikkje får fleire oppvarmingsepisodar om sommaren, slik at det er den endelege eller siste oppvarminga for vinterhalvåret.
Dynamikk
Ein vanleg vinter på den nordlege halvkula får ein fleire mindre oppvarmingar, og kraftige oppvarmingar skjer i snitt annankvart år. Ei årsak til at den kraftige stratosfæriske oppvarminga skjer på den nordlege halvkula er fordi orografien og temperaturskilnadane mellom land og hav skapar lange (bølgjetal 1 eller 2) rossbybølgjer i troposfæren. Desse bølgjene forplantar seg oppover i stratosfæren og bryt ned der. Dette skapar ei oppvarming som hindrar luftstraumen. Dette er årsaka til at dei kraftige oppvarmingane berre er observert på den nordlege halvkula, bortsett frå eitt tilfelle. I 2002 observerte ein ei kraftig oppvarming på den sørlege halvkula. Årsaka til dette er ikkje fortstått fullt ut enno.
Gnistan
Historie
På første delen av 1970-talet voks likevel avisa. Ved årsskiftet 1971-72 flytta ho frå Gøteborg til Stockholm. Gnistan vart etter kvart vekeavis i tabloidformat. Avisa la vekt på å mobilisere lesarar og medlemmar i utgjevarorganisasjonen til å skrive, og midt på 70-talet hadde Gnistan lokale korrespondentar på 34 ulike plassar i Sverige, einskilde stader organisert som små lokale redaksjonar. I 1976 nådde Gnistan eit opplag på 17 000. Avisa hadde meir enn 6000 faste abonnentar, vart selt på gater og torg og distribuert i svenske Pressbyrån (a la norske Narvesen). Då vart ho òg gjeven ut i finskspråkleg versjon, Kipinä, tolv gonger i året. På denne tida hadde SKP ambisjonar om å gjere Gnistan til dagsavis.
Île Double
Île Double er to små klipperike øyar som ligg like aust for tuppen av Zelee Glacier Tongue og 0,4 nautiske mil (0,7 km) nord-nordvest for Île Triple. Dei vart fotograferte frå lufta av U.S. Navy Operation Highjump, 1946–47, og vart kartlagde og namngjevne av Den franske antarktisekspedisjonen, 1949–51.
Den norske grunnlovsdagen
Tog
Den viktigaste hendinga på syttande mai er dei mange toga, som blir haldne så godt som alle stader det bur nordmenn. Som regel har ein eit barnetog, som inkluderer ungar frå barnehagealder til elevar frå vidaregåande skule, og eit folketog, der frivillige lag og organisasjonar er med. I tillegg kan ein ha eit russetog, der årets russ gjer vittige ting. Toga er prega av korps som speler marsjar og særskilde nasjonalromantiske «syttande mai-songar». Ein har ulike tradisjonar ulike stader i Noreg. I Oslo går barnetoget forbi Slottet, der kongefamilien står på balkongen og vinkar til dei.
Veten i Øygarden
Veten (Førdesveten) er det høgaste fjellet i Øygarden kommune på Sotra i Vestland med ei høgd på 284 meter over havet. Fjellet har truleg vore ein del av Håkon den gode sitt vetesystem for landvern.
Det er òg laget turstiar til Førdesveten. Ein tur til toppen tar tre til fire timar.
Gauk
Føde
Gauken lever først og fremst av insekt (biller, augestikkarar, grashopper o.a.) og larvar (særleg sommarfugllarvar og andre hårete larvar).
Lillian
Det finst fleire variantar av namnet, som Liliane, Liliana og Liljana. Lilias er ei skotsk from. Kortformer av Lillian er Lill, Liana og den tilbakedanna forma Lilly.
Gauk
Årets fugl i 2007
Norsk ornitologisk foreining har i 2007 peika ut gauk som «årets fugl». Det tyder mellom anna at det vart samla inn så mykje informasjon som råd om denne fuglearten.
Vouziers
Innbyggjarane vert kalla vouzinois.
Hasundgot
Heimebana er Hasundgot stadion, som ligg mellom Sundgotmarka og Gjerdsbakkane
Tidlegare trenarar
🇳🇴 Otto Sundgot - Tidlegare Høddspelar, og far til Arild Sundgot og Ole Bjørn Sundgot
Nganasansk
Bokstavar og lydar
Nganasansk skil seg frå nesten alle andre sovjetiske språk ved at det ikkje fekk ei offisiell rettskriving på 1930-talet. Det har likevel komme ut nokre grammatikkar over nganasansk, skrive med det kyrilliske alfabetet.
Trym Ivar Bergsmo
Han er utdanna ved Brooks Institute i Santa Barbara, California. Bergsmo har gjeve ut fleire bøker, vore involvert i ei rekkje multimedia- og teaterprosjekt og hatt mange fotoutstillingar. Fotografisk er han spesielt kjend for bileta sine frå Lofoten og Nord-Noreg. Filmen Det du ser er sant, så sant du ser det er ein dokumentar om Bergsmo (vist på NRK1 og NRK2 i 2001/2002).
Milada Blekastad
Ho vart statsstipendiat i 1970, mottok Bastianprisen i 1969 for omsetjinga av Ludvik Vaculiks Øksa, og mottok Tsjekkisk fortenestemedalje i 1997. Ho mottok òg ein særleg pris frå skribentgruppen Charta 77 for innsatsen sin for tsjekkisk litteratur.
Slaget ved Casteldelfino
Manøvreringar før slaget
Franskmennene hadde først starta ein offensiv inn i Piemonte og vart slått tilbake etter tre dagar med kampar i Varaitadalen nær landsbyen Casteldelfino (7-10. oktober 1743). I juli 1744 prøvde franskemennene under Contì å gå inn i Piemonte på ny frå dei vestlege Alpane. Dei første rekkjene med av den franske armeen tok dei øvste områda av dalane Stura og Maira, medan tre andre rekkjer, den 7., 8. og 9. var plasserte øvst i Varaitadalen. Den sjuande kolonnen bestod av seks bataljonar under generalløytnant Don Louis Gandinga. Han forlet Guillestre, kom gjennom San Paul og Maurin, og tok toppen av Col d'Agnello der dei trua dalen Casteldelfino låg i. dei trekte seg så tilbake og tok Acceglio i Mairadalen for å gje støtte til den sjette kolonnen under generalløytnant Compte de Lautrec, som hadde som mål å ta landsbyen Preit for å true Maira.
Slaget
Kolonnen avanserte utan sekkar for å vere meir effektive i kamp, men klarte ikkje å halde god orden i slikt fjellterreng. Nokre soldatar gjekk over til dei andre og dei tre korpsa gjekk til åtak i ei enkelt kolonne. Vêret gjorde at det var særs mørkt denne dagen, og ei tjukk tåke dekte redutten. Franskmennene klarte å snike seg inn til 50 meter frå fienden utan å verte oppdaga. Ei kraftig skotutveksling opna kampen. Franskmennene var i ope lende og tok imot store salvar. Dei kjempa i meir enn fire timar, berre nokre meter frå fienden, før dei til slutt måtte trekke seg tilbake. Givrì ønskte å halde fram kampen og sende inn ein utkvilt bataljon. Åtaket sette nytt mot i franskmennene som igjen nådde palisadane, men dei måtte nok ein gong trekke seg tilbake med store tap. Givri, som vart hardt skadd i hofta under det andre åtaket, gav mennene sine ordre om tilbaketrekking.
Danois, som no var kommandør, gav soldatane sine tre dagar slik at dei kunne plyndre det dei fann ved Bellino og Chateau Dauphin. Morgonen den 20. juli kom franske soldatar til desse to landsbyane og plyndra hus og kyrkjer. I Bellino tok dei livet av to menn og i Chateau Dauphin fann dei dei etterlatne forsyningane til dei sardinske styrkane. Landsbyen Pontechianale vart spart på grunn av generøsiteten til Danois, men dei måtte gje 50 mann i åtte dagar for å transportere skadde franske soldatar bort frå fronten. Givri vart frakta til Lyon og døydde eit par dagar seinare av skadane han fekk.
1371 Resi
1371 Resi er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 31. august 1935 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Biografi
Han var maestro di capella i fleire kyrkjer i Roma, i 1551 i Cappella Giulia, i 1555 i San Giovanni in Laterano (Laterankyrkja), domkyrkja til paven og den fremste katolske kyrkja og det spirituelle senteret for heile den katolske kyrkja. I 1561 vart han maestro di cappella i Santa Maria Maggiore (Den store Mariakyrkja) og til slutt i 1571 i Peterskyrkja.
To barn og den første kona hans døydde i pestepidemiar i Roma i 1578 og 1580. Det andre ekteskapet hans i 1581 var med ei velståande pelshandlarenke, Virginia Dormoli, som gav han økonomisk fridom. Derfor kunne han komponere på heiltid dei siste åra av livet sitt.
Påverknad
Den tyske komponisten Hans Pfitzner har skrive ein opera om Palestrina.
Promised You a Miracle
«Promised You a Miracle» er ein song frå 1982 av det skotske bandet Simple Minds og vart gjeven ut som den første singelen frå det femte studioalbumet deira, New Gold Dream (81–82–83–84). Det var den første hitten deira i Storbritannia, og nådde 13. plassen på UK Singles Chart og låg 11 veker inne på lista. Dei tidlegare ni singlane i Storbritannia var ikkje gått inn på topp 40-lista sjølv om somme hadde gjort det godt i Skottland.
Songen utløyste ein lengre periode med kommersiell suksess for bandet, som gav dei 21 hitsinglar i heimlandet på rad, opp til og inkludert «Glitterball» i 1998 frå albumet Neapolis. Det gjorde òg at dei fekk spele på det britiske musikkshowet Top of the Pops for første gongen.
«Promised You a Miracle» er ein kombinasjon av «djup elektronisk rytme» frå klaverinstrumentet til Mick MacNeil og eit «behendig riff» av Charlie Burchill på gitar. Songen var inspirert av funkbandet som trommeslagaren Kenny Hyslop hadde spelt på lydband. Det var av Jim Kerr rekna som den første «reine popsongen» skriven av bandet.
Primadonna
Kjente primadonnaer har ofte fått operaentusiastar til å dele seg inn i rivaliserande «klubbar» som støtter ein songar over ein annan. Rivaliseringa mellom dei respektive fans av Maria Callas og Renata Tebaldi, til dømes, var ein av dei mest kjende, trass i venskapet mellom dei to songarane.
Bergensbanen
Historie
Bygginga av Bergensbana var ei stor økonomisk satsing for staten. Bana kosta om lag eit halvt norsk statsbudsjett i 1909, eller ca 2,5 prosent av BNP. Bygginga av bana var ei stor utfordring. Lina måtte leggjast i ugjestmildt terreng høgt over havet, i ein region utan vegar. Vinterstid var og er det fleire meter med snø. Strekninga mellom Voss og Myrdal vart opna sumaren 1906. Heile lina vart opna for passasjertrafikk 27. november 1909.
Claus Frimann
Sokneprest
Frimanns forfattarskap må elles kunne sjåast som del av embetsstandens folkeopplysningsprogram. Opplysningstanken ser ein spor av både i verk med åndeleg innhald som salmane og andaktsbøkene, men også i arbeid med timeleg innhald. Det siste gjeld både dei diktsamlingane som vert haldne for å vere Frimanns viktigaste, og i prosaverk. Han nyttar til dømes sjangrar som læredikt, fablar, satire og heidersdikt, diktformer som eignar seg til spreiing av kunnskap og opplæring i moralsk livsførsel. Eit embets-aristokratisk ovanfrå-og-ned-perspektiv er lett synleg i desse tekstane.
Nils Rune Langeland
Nils Rune Langeland er ein norsk historikar og skribent. Han var professor ved Institutt for kultur- og språkvitskap ved Universitetet i Stavanger, før han blei oppsagt i 2017 etter varsel om upassande oppførsel.
Claus Frimann
Diktar
Jamsides embetsgjerninga var Frimann aktiv forfattar, både som lyrikar og prosaforfattar. Han hadde lenge hug til å skrive dikt i såkalla høgare stil, men nøgde seg etter kvart med å skrive folkelege songar.
Ariège
Kultur
Regionen var opphavleg ein del av Aquitaine, og ein kan sjå mange av kjenneteikna av den oksitanske kulturen og oksitansk.
Johann Adolf Hasse
Hasse skreiv over 70 operaer, 14 oratorium, 5 Te Deum, fleire messer, eit rekviem, diverse misererer, litanier, motettar, salmar, kantatar, klaverkonserter og sonatar, fløytekonserter med meir. Han sette opp nesten alle librettoane til Pietro Metastasio, fleire av dei meir enn ein gong.
Amur
Sideelvar
Amur grensar til Heilongjiang i Kina i sør og til Amur oblast, Den jødiske autonome oblasten og Khabarovsk kraj i Russland i nord. Det siste strekket av Amur renn gjennom Khabarovsk kraj. Elva renn gjennom følgjande byar:
Transport
Valeryj Solomonvitsj Gurevitsj, nestleiar i Den jødiske autonome oblasten har opplyst at Kina og Russland har starta bygginga av Amurbrua i slutten av 2007. Brua vil gå mellom Nizjneleninskoje i Den jødiske autonome oblasten og Tongjiang i Heilongjiang. Den 2197 meter lange brua er rekna å stå ferdig i 2010.
1373 Cincinnati
1373 Cincinnati er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 30. august 1935 av Edwin Powell Hubble ifrå Mount Wilson Observatory i Los Angeles County.
Treskreppa
Variantgruppa
Slåttegruppa har katalognummer 507 i Hardingfeleverket. Slåtten er og skriven ned av Gregar Nordbø, og det finst ein variant etter Olav Midtbø (Ho Kjersti sjøl). Desse formene er ikkje med i lista.
Hymne
Ambrosius (339 -397) skal ha fornya den liturgiske songen, og kring 40 salmar går under namnet til Ambrosius, men ikkje alle desse kan førast tilbake til han. Berre 14 vert rekna som 100% autentiske. Til og med den såkalla ambrosianske lovsongen «Te deum laudamus» (O store Gud vi lovar deg) er ikkje dikta av Ambrosius, men har ukjent opphav.
Aldin Grout
Grout var fødd i Pelham i Massachusetts i USA. Han gifta seg med Hannah Davis i november 1834 og reiste til Kappkolonien for American Board for Foreign Missions ein månad seinare.
The Weavers
The Weavers var ei amerikansk folkemusikkgruppe som vart danna i New York i 1948. Gruppa bestod opphavleg av Ronnie Gilbert (fødd 1926), Lee Hays (1914–1981), Fred Hellerman (fødd 1927) og Pete Seeger (fødd 1919). Dei framførte populære versjonar av tradisjonelle folkeviser og balladar, blues-, gospel-, barne- og arbeidarsongar. The Weavers innleidde den kommersielle trenden for folkesong og balladar på 1950- og 1960-talet og påverka fleire tilsvarande grupper, blant andre The Kingston Trio og Peter, Paul and Mary.
Slaget i Cajamarca
Hernando de Soto var den første spanjolen som nærma seg inkaen, hesten hans kom heilt nær hovudet utan at Atahualpa rørde seg. de Soto sa han kom frå guvernøren og at guvernøren ville verte glad om Atahualpa ville vitje guvernøren. Inkaen svarte ikkje, men ein av leiarane sa at inkaen var inne i ein seremoniell faste. Ikkje før Hernando Pizarro kom og presenterte seg som guvernøren sin bror ville Atahualpa samtale. Atahualpa føreslo at dei skulle stige av hestane og baud dei på eit måltid, men spanjolane takka nei. Men dei aksepterte å drikke chicha frå drikkekar i gull med vertane, og under samtalen samtykte Atahualpa i å besøke Pizarro neste dag. Innan spanjolane forlét leiren hadde Atahualpa synt interesse for hestane og de Soto gav ei rideoppvising for inkaen.
Dagen etter var fasta for inkaen over og han sendte bod til Pizarro om at han ville komme med væpna soldatar. Guvernøren svarte då at korleis inkaen enn kom ville han ta imot han som ein ven og ein bror. Etter det kom ein neste bodbringar som fortalde at dei innfødde ville komme uvæpna. Atahualpa og dei innfødde var kledd med seremonielle utsmykkingar då dei kom i ein parade. 80 herrar bar inkaen i berestolen hans, sjølv hadde han burla, krona på hovudet og bar eit halsband med smaragdar. Berestolen var pynta med papegøyefjør, sølv og gull. Då Atahualpa kom midt på landsbyplassen stod sola lågt på himmelen og han såg ingen spanjolar. Han hadde mange pynta menn med i eskadronen sin, til saman fem eller seks tusen stilte seg opp på plassen, «…uvæpna, med unntak av at dei bar med små stridsøkser og steinslyngjer under tunikaen.» Ein kaptein kom fremst med lansen som hadde banneret med Atahualpa sitt våpenmerke. Dominikanarmunken Vicente de Valvarde var den einaste spanjolen som kom fram til inkaen og innleia ein samtale. Valverde overleverte no ei erklæring frå krona som måtte gjerast kjent før spanjolane kunne ty til våpen. Han fortalde Atahualpa at dei var utsendingar frå keisaren, kong Carlos I av Spania for å gjere innhaldet i den kristne religionen kjent for Atahualpa sitt folk. Bodskapen var i ei bønnebok og Atahualpa bad om å få undersøke ho. Atahualpa bladde i ho, vart raud av sinne og kasta boka ned til mennene sine. Det var då at Valvarde alarmerte Pizarro. Pizarro gjorde straks teikn til at bakhaldsåtaket som blei slaget i Cajamarca den 16. november 1532 skulle starte, det opna med to kanonskot midt inn i mengda av innfødde soldatar på plassen.
Foix
Foix er ein kommune sørvest i Frankrike i departementet Ariège der han er préfecture (administrasjonsstad). Han ligg sør for Toulouse, nær grensa til Spania og Andorra. Byen har om lag 9 000 innbyggjarar, og er den nest størtste byen i departementet etter Pamiers.
Historie
Byen Foix har sannsynlegvis sitt opphav frå eit kapell grunnlagd av Karl den store, som etter kvart vart eit kloster. Opphavleg høyrte området til (pays de Foix) hertugdømmet Aquitania. Seinare vart det del av grevskapet Carcassonne. På 1000-talet vart Foix sjølv eit grevskap. Pays de Foix utgjorde saman med Couserans og Donézan eit kathar-område. Foix sine murar kunne motstå åtak frå krossriddarane. I dette området raste albigensarkrigane særleg kraftig. I 1229 var krigen over, og greven av Foix vart vasall under den franske krona. Ved arv vart derimot byen del av Béarn, som varvasall under Navarra. Men i 1607 vart òg Béarn igjen understilt den franske kongen.
Johann David Heinichen
Heinichen leid av tuberkulose og hadde i sine siste år særs dårleg helse slik at kollegaene hans Jan Dismas Zelenka og Giovatni Alberto Ristori (1692-1755) ofte måtte utføre oppgåvene hans.
Rødven stavkyrkje
Under ei arkeologisk utgraving i 1962–1963 blei det funne merke etter dei jordgravne stolpane til ei eldre stolpekyrkje på staden.
Mansi
Historie
Den dokumenterte språkhistoria for mansi er kort, den første kjelda vi har er ei ordliste frå Strahlenberg 1730. Det har vist seg vanskeleg å rekonstruere eit ugrisk urspråk, så det dominerande synet i dag er at obugrisk (khanty og mansi) utgjer ein språkfamilie under uralsk, og ungarsk ein annnan.
Oddleif Fagerheim
Oddleif Fagerheim var ein norsk arbeidarpartipolitikar frå Dale i Sunnfjord.
Han vart vald som stortingsrepresentant frå Sogn og Fjordane i 1969. I periodane 1950–1953 og 1958–1961 var han vararepresentant. Han blei sitjande på Stortinget i tolv år, til 1981.
Johann F. Meckel
Han var saman med Étienne Geoffroy Saint-Hilaire grunnleggar av teratologien og har mellom anna gjeve namn til misdanningane Meckels divertikkel, Meckels syndrom og til Meckels brusk.
Matamata
Matamata er ein småby i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Det totale folketalet i området ligg kring 12 000 menneske, der den eine halvdelen bur i byen, den andre ute på bygda. Byen ligg nær høgdedraget Kaimai Ranges, og i eit blømande landbruksområde som er kjent for oppdrett av fullblodshestar. Han er eindel av distriktet Matamata Piako, som omfattar dei omgjevande landdistrikta så vel som tettstadane Morrinsville og Te Aroha.
Astronomisk epoke
I astronomi er epoke ein augneblunk i tid der himmelkoordinatane eller baneelementa er spesifisert. For himmelkoordinatane er posisjonen ved andre utrekna ved å sjå på presesjon og eigenrørsle. For baneelement er det naudsynt å ta omsyn til avvik/påverknader av andre lekamar for å rekne ut baneelement for ei anna tid.
Kallídromo
Frå toppen av fjellet kan ein sjå dei nærliggande fjella Parnassós i sør og Gióna i vest. Ein kan òg sjå nordaustlege område av Fthiótida og vestlege område av Évvia.
Île Florence
Île Florence er ei lita klipperik øy som ligg 0,4 nautiske mil Sør for Île du Derby nær nordenden av Astrolabe Glacier Tongue i Antarktis. Ho vart kartlagd av Den franske antarktisekspedisjonen i 1951 og kalla opp etter Firenze (Florence) i Italia.
Norsk institutt for by- og regionforskning
Instituttet driv forsking og utgreiiningsarbeid på tema som offentleg forvalting, styring og demokrati, planlegging, velferd og levekår og regional analyse, og har rundt 60 forskarar.