cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stormfuglar
Hekkekoloniar
Alle stormfuglar er kolonihekkarar, hovudsakleg hekkar dei på øyar langt til havs. Dei få artane som hekkar på fastlandet gjer det i ugjestmilde miljø som i tørre ørkenar, på Sørpolfastlandet og i fjellsider på New Zealand. Storleiken av hekkekoloniane kan variere frå dei som krev store revir, som kjempepetrellar, til tette koloniar på opp til 3,36 millionar par (1995) av arten stormsvale. For nesten alle artar er forplantingstrongen for å hekke einaste årsaka til at stormfuglen landar på fast grunn i det heile. Nokre av dei større petrellane må hekke på vindutsette stader fordi dei krev vind for å ta av for å flyge ut å hente mat. Innanfor koloniane vil para vanlegvis forsvare private, små territorium, som anten er det vesle området rundt reiret eller ei reirhòle. Kjempepetrellane og nokre albatrossar kan ha svært store revir. Konkurransen mellom para kan vere intens, likeins konkurranse mellom artar, spesielt for hòler. Større artar petrellar kan drepe ungane til andre artar, og jamvel drepe dei vaksne av mindre artar i tvistar rugeplass i hòler. Hòler og naturlege sprekkar er mest brukt av dei mindre artane. Alle stormsvaler og dukkpetrellar er holerugarar, likeins mange andre artar i stormfuglfamilien. Havhestar og nokre av dei tropiske «eigentleg petrellar» og lirer er overflaterugarar, nett som alle albatrossar. Koloniar er ofte sett saman av fleire ulike artar av både petrellar og andre sjøfuglar.
Parbinding og livshistorie
Stormfuglar er monogame og dannar langsiktige parband. Hos nokre artar, spesielt blant albatrossar, kan det ta fleire år å utvikle eit parforhold. Etter å ha danna paret, vil parbandet bli halde ved lag gjennom mange hekkesesongar, i nokre tilfelle til ein i paret døyr. Kurtiseringsritual blant petrellar kan vere ein forseggjord affære og når sitt ekstreme blant albatrossar, der para av albatrossar praktiserer i mange år å perfeksjonere og forseggjorte samanhøyrande dansar. Desse dansane er sette saman av synkroniserte førestillingar av ulike handlingar som til dømes fjørstell, peiking og roping, klikking med nebba, å gjere stirrande blikk, og kombinasjonar av slike handlingar. Kvart einskild par vil utvikle sin eigen heilt individuelle versjon av dansen. Rituala hos andre stormfuglar er mindre forseggjorte, men tilsvarande åtferd for å danne par er registrert spesielt blant medlemmer av stormfuglfamilien som hekkar på bakken. Desse kan innebere synkroniserte flygingar, gjensidige fjørpuss og rop. Læte er viktig for å hjelpe fuglane til å finne potensielle partnarar og skilje mellom artar, og kan òg tene ein funksjon i å hjelpe individa i å vurdere kvaliteten på potensielle partnarar. Etter at pardanninga har skjedd vil lætet òg tene til å hjelpe til å sameine att, evna det einskilde individet har til å gjenkjenne sin eigen partnar er òg påvist hos fleire artar.
Utnytting
Albatrossar og petrellar har vore viktige matkjelder for menneske så lenge folk har nådd ut til hekkekoloniane. Blant dei tidlegaste kjende døma på dette er restar av lirer og albatrossar saman med andre sjøfuglar i 5000 år gamle avfallsdungar i Chile. Etter det har mange andre marine kulturar utnytta stormfuglar, i nokre tilfelle nesten til utrydding, både til livsopphald og i industriell verksemd. Nokre kulturar held fram med å hauste på stormfuglar på New Zealand og i Australia for produksjon og sal av kjøt og olje, kalla fangst på 'mutton birds', til dømes brukar maoriar ein berekraftig, tradisjonell metode på sin 'muttonbirding'. I Alaska har folk på øya Kodiak fangsta gulhovudalbatrossar med harpun, og før utgangen av 1980-talet innbyggjarar i Tristan Island i Indiahavet har vorte hauste egga til gulnasealbatrossar, Thalassarche chlororhynchos og sotalbatrossar, Phoebetria fusca. Albatrossar og petrellar trekkjer no òg til seg turistar einskilde stader, til dømes på Taiaroa Head ytst på Otago-halvøya. Om slik utnytting ikkje konsumerer, kan ho like fullt ha skadelege effektar og må forvaltast med omhug for å verne fuglane.
Waimate
Historie
Frå 1877 til 1966 hadde Waimate jarnvegssamband gjennom ei sidelinje sju km austover mot Studholme med Main South Line. Då sidelinja vart lagd ned i 1966, vart Waimate den første større byen på New Zealand som miste jarnvegssambandet.
Geografi
Waimate District grensar til Waitakielva i sør, Pareoraelva i nord og Hakataramea Valley i vest. Distriktet er eit svært produktivt jordbruksområde med ei blanding av beitemarker, dyrking av plantevekstar, mjølkeproduksjon, frukt- og grønsaksdyrking.
Unn
I norrøn gudelære er Unn dottera til havguden Æge.
Alterswil
Alterswil  er ein kommune i distriktet Sense i kantonen Fribourg. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 758 meter over havet.
Brøk
Samanlikning av brøkar
Når ein skal samanlikne brøkar, treng ein ein minste felles nemnar. Dermed kan ein berre samanlikne teljarane for å avgjere om brøkane er like, eller kva for ein som er størst og minst. Dette kan ein oppnå ved utviding eller forkorting av brøkane.
Gunnar Bakke
Gunnar Bakke er ein norsk politikar (Frp). Bakke blei vald til ordførar i Bergen kommune frå oktober 2007, og hadde stillinga fram til 2011.
Brøk
Divisjon
Skal ein til dømes dividere \frac{4}{5} med \frac{2}{3}, foregår det på denne måten:
Røter og potensar
Tilsvarande gjeld for den n-te potensen av ein brøk:
Mars Global Surveyor
Mars Global Surveyor (MGS) var ein amerikansk romsonde utvikla av NASA og Jet Propulsion Labratory. Han vart skoten opp 7. november 1996 og gjekk inn i bane kring Mars 12. september 1997. Han var den fyrste amerikanske sonden til Mars på 20 år. MGS fullførte den primære delen av oppdraget sitt i januar 2001 og var i sin tredje forlenga ferdfase då NASA miste kontakt med sonden i november 2006.
Panama
Klima
Panama ligg nærare ekvator enn dei andre landa i Mellom-Amerika, og har enno mindre årlege skilnadar i temperaturen. I havnivå er det varmt og fuktig året rundt. Den verste varmen byggjer seg opp mot slutten av tørketida, som varer om lag frå januar til april. På nordvestkysten kan av og til nordavind utløyse store nedbørsmengder òg i denne tida. Generelt sett er dei vestlegaste og dei austlegaste områda dei våtaste i landet, og mest regn kjem det i oktober og november, men ikkje i samband med orkanar, som ikkje er ein alvorleg trugsel i dette området. Høgare område i Cordillerafjella har ein lågare temperaturar på både dagtid og nattestid, og ein kan få kjølige netter.
Yushi Soda
Han spela for klubben Consadole Sapporo.
Altikon
Altikon  er ein kommune i distriktet Winterthur i kantonen Zürich. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 393 meter over havet.
Balearlire
Taksonomi
I lang tid vart balearlira rekna som ein underart av havlire (Puffinus puffinus). Når den klassiske inndelinga av komplekset havlire kom i gang, blei balearlire først kategorisert som underart av middelhavslire (Puffinus yelkouan) i nesten ti år innan det blei slått fast at det dreier seg om ein distinkt art.
2001 Mars Odyssey
2001 Mars Odyssey er ein romsonde i bane rundt Mars. Oppdraget til sonden er å bruke spektrometre og kamera til å finna bevis på tidlegare vassrelatert og vulkansk aktivitet på Mars. Ein håpar at data frå Odyssey kan bidra til å svara på spørsmåla om liv nokon gong har eksistert på Mars, og om det eventuelt framleis kan eksistera. Sonden fungerer òg som ein relestasjon for kommunikasjonen mellom Mars-rovarane og Jorda. Prosjektet vart oppkalla etter filmen 2001: Ein romodysse, og peikar tilbake på forskjellane mellom filmen og den verkelege verda år 2001.
Republikken Altaj
Folkesetnad
Den største folkegruppa i republikken Altaj er etniske russarar, medan altaiarane utgjer ein minoritet. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
Mezzanosjøen
i 1980-åra vart det tatt opp fleire arkeologiske lekamar frå innsjøen som i dag er utstilt i Museo della Preistoria e della Rocca Farnese i Valentano.
Arr i botanikk
Skildring
Overflata til arret er dekt av celler med papilleforma utvekstar.
Rovøya
Øya var ein viktig del i Storsjøen under fløyting av tømmer og i tida MS «Storsjø» og «Odølingen» dreiv båttrafikk på sjøen. Den gongen var òg fleire bygg på øya, men i dag er det berre ein utedo som står att.
Sandsøya i Harstad
Det er ferjesamband mellom Altevik på Sandsøya og Fenes på Grytøya og Austnes på Bjarkøya.
Soga om Gunnlaug Ormstunge
Handling
Gunnlaug dreg som ungdom frå Island og ut på reise til kongar og mektige ætter. Av viktige menn kan nemnast Olav Svenske i Sverige og kong Adalsråd i England. Ferdene må Gunnlaug gjere for å syne at han har blitt ein vaksen og mogen mann, slik at han kan få Helga den fagre til kone. Helga hadde Gunnlaug hatt kjærleik til heilt sidan barndomen. Hjå Olav Svenske møter Gunnlaug på skalden Ravn, han òg frå Island. Gunnlaug vanvyrder Ravn sitt hyllingsdikt (flokk) til svenskekongen. Ravn sver å hemna vanvyrdinga. Ravn dreg attende til Island og gjer krav på Helga. Ho var lova vekk til Gunnlaug om han kom attende etter tre år i utlandet. Gunnlaug vert forsinka av Adalsråd i England. Danane (danskane) kom med truslar om krig. Gunnlaug kjem heim den kvelden bryllaupet mellom Ravn og Helga står.
Maki
Maki (מק"י) er Det israelske kommunistpartiet. Maki er eit akronym for Ha'Miflaga Ha'Komunistit Ha'Ysraelit, og partiet vart danna i 1948 av restane av Det palestinske kommunistpartiet innanfor grensene av den nye staten Israel. Partiet var ikkje sionistisk, men anerkjende Israel. Det meinte òg at dei palestinske arabarane hadde rett til å skipe sin eigen stat, i samsvar med FN-fråsegna om deling av landet. Partiet høyrde til Den kommunistiske verdsrørsla og støtta Sovjetunionen. Maki fekk mellom tre og seks plassar i det israelske parlamentet Knesset frå starten til 1965.
Wuzong av Tang
Liv og virke
Ved byrjinga av herskartida hans var innverknaden til evnukkane så sterk at det i røyndomen var dei som fatta dei praktiske politiske avgjerdene. Fleire av forgjengarane til Wuzhong var blitt tekne av dage nettopp av evnukkane. Men med hjelp av onkelen sin Xuanzong og av kanslaren Li Deyu klarte keisar Wuzong å få overtaket over evnukkane.
Den store anti-buddhistiske forfylginga
Grunnlag
Keisar Wuzong hadde økonomiske, sosiale og religiøse grunnar for å forfylgja buddhistiske samskipnadar og tempel i heile Kina. <!-- Eit keisarleg edikt frå 845 gjev dette grunnlaget for å forfylgja buddhismen:
Wuzong av Tang
Liv og virke
Den store anti-buddhistiske forfylginga byrja i 842 med eit keisarleg edikt som forordna at uønskte personar, som trollmenn eller straffedømde, skulle reinskast ut frå rekkene til buddhistmunkane og -nonnene og tvingast tilbake til lekstanden. I tillegg måtte alle munkar og nonner som ynskte å halda på formuane sine venda tilbake til lekstanden og byrja å betala skatt. Keisaren meinte at buddhismen var ein belastning på statsfinansane. Han rekna alle buddhistiske munkar og nonner som uproduktive samfunnslemmer som ikkje bidrog til skatteintektene. Ønsket hans om å slå ned på buddhismen hadde òg næring frå hans eigne sterke taoisme og den store tillita hans til taoistmunken Zhao Guizhen (趙歸真).
Organisasjonen for økonomisk samarbeid og utvikling
Bidrag til OECD sitt budsjett, som er på rundt to milliardar kroner årleg, er basert på medlemslanda sin økonomiske storleik.
Det portugisiske imperiet
Det var tilknytinga til havet som gjorde at kongedømmet kunne erobre Ceuta i 1415 og utforske Atlanterhavet tidleg på 1400-talet. Henrik sjøfararen grunnla ein sjøfartsskule i Sagres, og dette fostra nyvinningar som karavellen i tillegg til at den portugisiske kartografien vart vidareutvikla. Hundre år seinare vart målet nådd om å finne ei sjørute til India, og Kongedømet Portugal byrja å ekspandere utover i verda. Dei berømte oppdagarane Bartolomeu Dias, Vasco da Gama og Magellan var portugisarar, sjølv om den sistnemnde seglde for den spanske krona, som var Portugal sin konkurrent innan sjøfart etter 1492.
Imperiets glansdagar (1494-1580)
Etter at Tordesillastraktaten var signert, fekk Portugal einerett på å segle rundt Afrika, og i 1498 nådde Vasco da Gama India, og etablerte dei første portugisiske utpostane der. Snart var Portugal senteret for handelen med Aust.
I 1578 kom portugisiske krossfararar inn mot Marokko, og vart møtt av Ahmed Mohammed av Fez ved Alcazarquivir. Det er svært truleg at Kong Sebastian av Portugal vart drepen i kampane eller at han vart avretta i etterkant. Slaget markerer slutten på Portugal sine ambisjonar om verdsherredøme.
Kongehuset Habsburg (1580-1640)
Sjølv om dei nederlandske koloniane i Brasil vart utsletta, greidde hollendarane å okkupere Ceylon, Kapp det gode håp og Austindia, og å ta over handelen med Japan i Nagasaki. Dei portugisiske territoria i Asia vart redusert til nokre basar i Macau, Aust-Timor og Portugisisk India.
Den brasilianske rikdomen (1640-1822)
Dom João flytta regjeringshovudkvarteret til Brasil i 1808, i eit forsøk på å flykte frå Napoleon. Brasil vart då eit kongedøme under Dom João VI. Sjølv om kongefamilien returnerte til Portugal i 1821, var det skapt eit veksande ønske om fridom blant brasilianarane. I 1822 erklærte sonen til Dom João VI, då kronprins Dom Pedro I, sjølvstende frå Portugal, og vart krona til keisar.
Phil Ochs
Politisk aktivist
Som ein livslang filmtilhengjar arbeida han inn, spesielt den unge Ochs, forteljingar om rettferd og opprør som han hadde sett i filmar, inn i musikken sin. Han blei derfor forferda da den store helten hans, John Wayne, omfamna og forsvarte Vietnam-krigen i filmen The Green Berets som Ochs såg på som blind patriotisme.
Bjarkøya
Nergård, det tidlegare kommunesenteret for Bjarkøy kommune, ligg på Bjarkøya. Øya har ferjesamband frå Austnes til Fenes på Grytøya og Altevik på Sandsøya.
Fleircella organisme
Fleircella organisme er ein organisme som skilnad frå eincella organismer består av meir enn ei celle. Desse cellene kan vera spesialiserte, det vil seia at dei har ulike utformingar og funksjonar.
Bludenz
Største arbeidsplassane i byen er knytt til bryggeriet Fohrenburg, tekstilprodusenten Getzner og sjokoladefabrikken Suchard.
Bastard
Ordet bastard kjem frå det norrøne bastarðr som tyder frilleson.
Kawhia Harbour
Kawhia Harbour er ei av tre store naturlege hamner på Tasmankysten i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Ho ligg sør for Raglan Harbour, Ruapuke og Aotea Harbour, 40 kilometer sørvest for Hamilton.
Eureka
Seinare bruk av ordet
Eureka er seinare blitt brukt som eit generelt uttrykk for at ein har funne noko fint. Det er ordspråket til den amerikanske delstaten California til minne om gullfunnet der i 1848. Ein gruvearbeidaroppstand i Australia i 1854 blei kalla Eureka Stockade, og flagget opprørarane brukte er seinare blitt kalla Eureka-flagget.
Fleire filmar og fjernsynsseriar har heitt Eureka, og det er tittelen på eit prosadikt av Edgar Allan Poe.
Nordbygdo ungdomsskule
Nordbygdo ungdomsskule er ein offentleg ungdomsskule på Hystad i Stord kommune. Rektor ved skulen er Anneli Stokke Mæhle.
The Lamb Lies Down on Broadway
Innspeling
Etter tida deira i Headley Grange var over, flytta Genesis til Glaspant Manor i Capel Iwan i Carmarthenshire i Wales for å spele inn plata med eit mobilt innspelingsutstyr frå Island Studios i London. The Lamb Lies Down on Broadway vart den siste innspelinga deira med John Burns som medprodusent, ei rolle han hadde hatt sidan Foxtrot (1972). Heile bandet er oppførte som medprodusentar, medan David Hutchins var lydteknikar. Innspelingsutstyret bestod mellom anna av to 3M 24-sporsopptakarar, ein Helios Electronics 30-input miksepult, Altec-monitorar, og to A62 Studers for mastering. Burns og Gabriel eksperimenterte med forskjellige vokaleffektar, mellom anna innspeling inne på eit bad og eit fjøs som låg nokre kilometer unna. Rutherford meinte at lyden på albumet var betre enn tidlegare Genesis-album sidan det ikkje var spelt inn i eit profesjonelt studio, og at dette gjorde godt for lyden til trommene til Collins. Collins samanlikna lyden på albumet med innspelingane Neil Young gjorde på låven sin, «ikkje studio, ikkje lydtett, men ein treaktig kvalitet». Gabriel sa at eitt spor vart spelt inn på ein kassett og brukt på albumet.
Alle spora for albumet vart spelt inn på omtrent to veker. Gabriel arbeidde framleis på tekstane ein månad seinare, og spurte ein gong bandet om å skrive meir musikk for å passe teksten hans. Dette var tilfellet med «The Carpet Crawlers» og «The Grand Parade of Lifeless Packaging». Bandet trudde det ekstra materiale skulle vere instrumentalt, men fann seinare ut at Gabriel hadde sunge over dei nye partane, noko han òg hadde gjort på spor på Foxtrot (1972) og Selling England by the Pound (1973). Gabriel spelte inn vokalen sin i Island Studios, der albumet vart miksa over fleire skift då bandet sleit med å få albumet ferdig til utgjevinga i november 1974. Collins sa: «Eg miksa og dubba heile natta, og så kom Tony og Mike inn og miksa om att det eg hadde gjort fordi eg hadde mista all kjensle om kva som var normalt på det tidspunktet».
Mottaking
Bandet var uroa for at albumet kom til å få dårleg kritikk på grunn av konseptet og det lange formatet. Banks håpa at albumet gjorde at folk ikkje lenger samanlikna dei med Yes og Emerson, Lake & Palmer, to andre populære progrock-band på den tida. Gabriel visste at konseptet var ideelt for kritikarane «å setje tennene sine i».
Augusto Pedro de Sousa
Augusto Pedro de Sousa er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Syndikalisme
Syndikalisme (også kalla tradeunionisme) er ei retning innan arbeidarrørsla som har som mål at arbeidarklassen skal styra samfunnet gjennom fagforeiningar og at statsmakt i eigentleg forstand skal slutta å eksistera. Ordet kjem av det franske «syndicat» som tyder samanslutning.
Anarkosyndikalisme er ei retning som kombinerer anarkisme og syndikalisme.
Øya Vancouver
Fauna
Vancouver ligg langs Eldringen i Stillehavet, noko som gjer regionen til den i Canada med størst seismisk aktivitet. I 1946 var Forbidden Plateau aust for Vancouver Island Ranges episenter til eit jordskjelv målt til 7.3 på Richter skalaen, det kraftigaste jordskjelvet målt på land i Canada.
Europeiske oppdagarar
Øya er oppkalla etter kapteinen George Vancouver frå King's Lynn i England. Han hadde segla som sjøkadett med Cook, og skulle etter Nootka-avtalen halde oppsyn med den britiske aktiviteten. Same året, 1792, segla den spanske oppdagaren Dionisio Alcalá Galiano og mannskapet hans rundt øya Vancouver, som dei fyrste europearane.
Britisk kolonisering
Den første britiske busetjinga på øya kom først i 1843. Hudson's Bay Company bygde då Fort Camosack, seinare fekk staden namnet Fort Victoria. Få år etter, i 1846, inngjekk Storbritannia og USA ein avtale som fastsette grensene mellom dei britisk-kontrollerte settlementa og Oregon. Avtalen, Oregon Treaty, tildelte heile Vancouver til det seinare Canada, trass i at ein del av øya ligg sør for 49-graden. I 1849 vart Colony of Vancouver Island grunnlagt.
Shunji Iwamoto
Shunji Iwamoto er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Mont Ventoux
Mont Ventoux er eit fjell i Provence sør i Frankrike, om lag 20 km nordaust for Carpentras i Vaucluse. Fjellet har ei høgd på 1 909 meter over havet, og er det klart største fjellet i området, og har vorte kalla «Giganten i Provence». Fjellet ligg på grensa til departementet Drôme.
Tannvaktlar
Artsliste
Slekt Oreortyx
Mannskap på tredje «Fram»-ferda
Desse ni gjekk i land og overvintra på ekspedisjonsleiren Framheim:
Bølgjelengd
der λ er bylgjelengda i mediet, medan λ0 er bylgjelengda i vakuum.
Pelikan- og hegrefuglar
Pelikan- og hegrefuglar (Pelecaniformes) er ein biologisk orden av mellomstore og store vassfuglar. Tradisjonelt var gruppa definert som alle fuglar som har føter med symjehud mellom alle fire tærne. Difor vart dei tidlegare òg kjent under namn som totipalmates eller steganopodes.
Dei lever av fisk, blekksprut eller liknande marint liv. Hekkinga går føre seg i koloniar, men einskilde fuglar er monogame. Ungane hos dei fleste artane er nakne og hjelpelause etter klekking. Dei manglar rugeflekken.
Harry S. Truman
Sigeren i presidentvalet i 1948 mot republikanaren Thomas E. Dewey er rekna som ein av dei mest uventa i amerikansk politisk historie. I ettertid kunne Truman visa fram løpesetlar med overskrifta «Dewey vann». Før røystene vart talde rekna alle med at Dewey kom til å vinna.
King Country
Nemninga «King Country» stammar frå New Zealand-krigane på 1860-talet då kolonistyrkar invaderte Waikato, og maori-styrkar frå rørsla King Movement drog seg attende mot sør.
Økonomi
Det meste av inntektene i området kjem frå landbruk, særskilt beitedyr, og skogbruk, og tenesteyting til desse verksemdene. Der er somme område av interesse for turistar, som til dømes Waitomo. I King Country finst òg verna område, mest kjend kanskje Pureora Forest Park, som var setet for ein miljøkonflikt sist på 1970-talet.
Betlehemsstjerna
Mirakel eller dikt?
Sidan stjernetyding strir mot tradisjonell kristen tru, kan ein på religiøst grunnlag argumentere for at denne openberringa måtte vere ei mirakuløs eingongshending.
1146 Biarmia
1146 Biarmia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 7. mai 1929 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Super Idol 2004
Super Idol 2004 er debut-EP-en til Stávros Konstantínou, vinnaren av Super Idol på Mega Channel i 2004. På songen «To állo mou misó» syng han duett med Tamta, som enda på andreplass.
Svartmetall
Mange meiner at framveksten av svartmetall har gjeve nytt liv til heavy metal-sjangeren som på slutten av 80-talet var merkt av stagnasjon og skort på nyskapning. I dag har svartmetall ekspandert i so mange ulike leider at det er vanskeleg å seia kva som er svartmetall og ikkje. Medan Darkthrone framleis held seg til det gamle «true Norwegian»-konseptet (seinast med nyutgjevne Sardonic Wrath), har mange av dei klassiske svartmetall-gruppene orientert seg bort frå tradisjonell svartmetall og meir i retning av progressiv rock og elektronika.
Sion i Sveits
Museum
I Sion er det fleire museum, mellom andre eit naturhistorisk museum og eit arkeologisk museum. Musée de Valère stiller ut våpen, uniformer med meir.
Bygningar
I gamlebyen ligg katedralen Notre-Dame-du-Glarier, bygd i det 15. hundreåret, med eit romansk tårn frå det 12. hundreåret.
Alvaschein
Alvaschein  er ein kommune i distriktet Albula i kantonen Graubünden. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 1001 meter over havet.
Sudair
Hovudbyen i Sudair har tradisjonelt vore Hautat Sudair og Al Majma'ah, medan andre byar og landsbyar i regionen er Harmah, Jalajil, Arrawdah, Attwaim, Al-Ghat, Oshairah, al Awdah, Attar og Junaifi.
Wenzong av Tang
Keisar
Keisar Wenzong trekte seg tilbake frå styret av riket. Han sa at politikk baud han i mot. Keisaren døydde i 840 av følgjene av eit alvorleg alkoholmisbruk.
Sigve
Namnet er danna av det norrøne Sigviðr som er sett saman av sigr, 'siger', og viðr, 'ved'. Namnet er kjend i runeinnskrifter som (siguiþr). Sigvid er ei norsk form av dette namnet. Sigvidh var den gammelsvenske forma, og Seved er ei moderne svensk namneform. Seved har svensk namnedag den 28. juli.
Piggsvinfamilien
Piggsvinfamilien er ein familie av insektetarar som omfattar fleire artar både i Europa, Asia og Afrika.
Statens forureiningstilsyn
Organisasjon
Avdeling for kjemikaliar og lokalmiljø
Leiranger kyrkje
Byggverket er i tre og skal vere bygd med 500 plassar.
Meløyvær
Meløyvær er eit nedlagd fiskevær i Harstad kommune i Troms og Finnmark. Staden ligg på Gårdsøya nord for Krøttøya, og er knytt til Krøttøya med bru. Meløyvær har 9 fastbuande.
Circle-linja
Circle-linja er ei linje i London Underground. Ho blei opna i 1884, og fekk sitt noverande namn i 1949. Linja blei ikkje bygd som ei separat linje, men som ein del av linjene District og Metropolitan som eit ekstra rutetilbod. Det er berre to korte seksjonar som er unike for Circle; mellom Aldgate og Tower Hill, og mellom Gloucester Road og High Street Kensington. Linja er markert med gult på undergrunnskartet.
Paparoa nasjonalpark
Opprettinga
Det første framlegget om ein stor park som også skulle innehalda villmarksområdet, vart forkasta, men etter sju høyringsrundar, og med hjelp frå andre miljøgrupper, mellom desse Royal Forest and Bird Protection Society, vart eit område på 30 327 hektar vedteke oppretta som Paparoa National Park den 23. november 1987.
Circle-linja
Fram til 2004 har det tre gonger skjedd «kapringar» av tog på Circle-linja. Det dreier seg om venlegsinna kapringar, utført av grasrotorganisasjonar som Space Hijackers. Det blir delt ut gratis alkohol og snacks, og band speler musikk under eit «Circle Line Party».
Terrorangrepet 7. juli 2005
Den 7. juli 2005 blei to tog på Circle-linja utsett for eit terrorangrep. To sjølvmordsbomber blei utløyst praktisk talt samtidig kl. 08.50 lokal tid, den eine mellom Liverpool Street og Aldgate og den andre ved Edgware Road. Minst 14 personar omkom.
Leirfjord kyrkje
Leirfjord kyrkje er ei krosskyrkje frå 1867 i Leirfjord kommune og sokn i Nord-Helgeland prosti.
District-linja
Kensington (Olympia)-greina
Wimbledon-greina sluttar seg til hovudlinja vest for Earl's Court.
Tora Torbergsdotter
Etter at Harald Hardråde fall i slaget ved Stamford Bridge i 1066 gifta ho seg men anten med Svein Estridsson av Danmark eller kong Håkan Raude av Sverige. Kven av dei det var går ikkje å seie. Begge giftemåla hennar må sjåast som aliansebygging mellom mektige ætter og kongerike.
Frederik Beichmann
Beichmann var fødd i Stange, far hans var offiser. Sjølv vart han fenrik ved det norske jegerkorps i 1801, sekondløytnant i 1803. År 1806 vart han premierløytnant i 1. akershusiske brigade. Fem år seinare, 1811, vart han kaptein i bergenske skarpskytterbataljon. I 1829 utnemnd til sjef for bergenske gevorbne musketerkorpps. Etter fem år vart han sjef for eit anna musketerkorps, namnleg sunnhordlandske musketerkorps. Han budde då i Kvinnherad, men flytta til Kristiansand då han i 1841 tok leiinga i musketerkorpset der. Oberst og sjef for kristiansandske brigade i 1843, fekk tittel av generalmajor i 1850.
Thor Breien
Breien var son av ein brukseigar i Norderhov i Buskerud. Sjølv var han 1807-12 elev av det kongelege norske landkadettkorps i Kristiania. Han vart sekondløytnant i nordafjelske infanteriregiment i 1812, tilsett ved landkadettkorpset i 1813, og i 1814-15 adjutant hos sjefen for korpset, Diderich Hegermann.
Perioden frå 1819 til 1848 budde Breien på farsgarden i Norderhov. Han tok avskjed frå det militærte i 1854, og busette seg då i Kristiania. Der døydde han i 1868.
Hammersmith & City-linja
Stasjonar
Frå vest mot aust.
Feldkirch
I Feldkirch er det både sjukehus, musikkonservatorium og lærarhøgskule, samt fleire andre større offentlege institusjonar.
Rio Aragón
Aragón er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Ebro frå venstre. Ho spring ut ved Astún (provinsen Huesca), renn gjennom Jaca og Sangüesa (Navarra) og munnar ut i Ebro ved Milagro (Navarra), near Tudela.
Tamta
Tamta Goduadze, kjend som Tamta, er ein gresk-georgisk songar. Ho er best kjend i Hellas og på Kypros etter at ho enda på andreplass i Super Idol på Mega Channel i 2004.
Musikkarriere
I januar 2007 annonserte Ellinikí Radiofonía Tileórasi (ERT) at Tamta skulle delta i Eurovision 2007, den greske nasjonale finalen for Eurovision Song Contest 2007. Ho enda sist av dei tre deltakarane som deltok.
Pallium
Pallium er namnet på eit kvitt ullband med vovne svarte krossar, brukt som verdigheitsteikn i Den katolske kyrkja. Palliet er ei form for stola, eit band som blir lagt rundt nakken på personen som ber det. Det blei opphavleg berre bore av paven, men blei etterkvart også brukt for høgtståande erkebiskopar (med rang som metropolitt eller primas).
Frode Nyvold
Frode Nyvold er ein norsk folkesongar, antropolog og pedagog. Han er førstelektor ved Høgskolen i Telemark, og er instituttnestleiar ved Institutt for folkekultur i Rauland.
Pallium
Bruk
Palliet skal normalt overrekkast av paven personleg til kvar ny metropolitanerkebiskop. Dersom spesielle tilhøve talar for det kan det i staden takast med til erkebiskopen av ein paveleg delegat. Når ein ny pave blir innsett er det dekanus for kardinalkollegiet som overrekker palliumet til han.
Njålssoga
Njålssoga, er ei islandsk ættesoge, eller ei islendingesoge. På islandsk heiter ho Njáls saga, Brennu-Njáls saga ('Brende Njáls soge') eller berre Njála.
Delhi
Delhi er ein storby og eit eige føderalt territorium i India. Delhi ligg på vestbreidda av Yamuna, 16 mil sør for Himalaya, og grensar til delstatane Uttar Pradesh i aust og Haryana i vest. Hovudstaden i landet, New Delhi, er ein del av territoriet. Den tidlegare hovudstaden Gamle Delhi ligg også i territoriet.
Tarout
Arkeologi
I 1959 oppdaga ein mann som reingjorde gata ein stein med ein sabeisk inskripsjon på seg. Den mest kjende lekamen som er funnen på Tārūt vart grave fram av danske arkeologar i 1968. Dei fann potteskar daterte attende til 4500 fvt. og andre frå 3000 fvt. Då kommunen Qatīf ønskte å byggje ei vegfylling til Tārūt i 1962 tok dei sand frå ein ås kalla Tell Rafī’ah, og fann lekamar frå steinalderen, inkludert keramikk og ein statue. Den siste oppdaginga var i 1993 på Tell Rafī’ah.
Islendingesogene
Innhaldet i sogene
Det er eit mannssamfunn, men samtidig er kvinnene skildra som myndige og stolte, og mang ein gong trassar dei mennene sine.
Form og stil
Stilen i sogene varierer ein del. Nokre er stramme og heilstøypte, i såkalla klassisk sogestil. Andre kan vera meir blomstrete og ordrike, og syner påverknad frå den romantiske riddardiktinga.
Tora Mosterstong
Snorri Sturluson skriv i soga om Harald Hårfagre at Tora kom frå Horda-Kåre (Hörða-Kára) si ætt frå Moster:
Clesly Evandro Guimarães
Clesly Evandro Guimarães er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Jekt
Hålogaland
I fylgje Axel Coldevin var det i 1563 111 jekter i Hålogaland (Nord-Noreg), i 1885 var det 256 jekter berre i Nordland og i 1890 var det 350. Frå Nord-Noreg var sørgåande last fyst og fremst tørrfisk, men tran, rogn, fuglefjør og dun, men noko skinnvarer vart òg frakta. For dei største jektene kunne verdien av lasta koma opp mot 1000 riksdalar. Sjølv om det var mykje lenger til Bergen enn til Trondheim sigla dei aller fleste nordlandsjektene til Bergen, der det vart arrangert to stemne i året: vår- og hauststemnet. Grunnen til dette var at Bergen var den største byen i Noreg og hadde ein dominerande posisjon innan handel med utlandet. Det var dit utanlandske oppkjøparar kom. Ein annan grunn kan ha vore at det var bergenskjøpmennene som fastsette prisane både på varene dei kjøpte og dei dei seld. Dei sytte då for at fiskarbøndene kom i skuld til dei og difor vart nøydde til å halda fram handelen for å betala av på skulda. Til hauststemnet i Bergen i 1715 kom det 44 jekter frå Hålogaland; då hadde 26 av desse vore der ein tur før det året. Etter som hålogane hadde så lang veg hadde dei dei største jektene; aller størst var jektene frå Troms.
Sogn og Fjordane
I Sogn og Fjordane fanst det to hovudtyper jekter. Inst i fjordane var det flest av dei store vedjektene som frakta famnved til Bergen. Desse jektene bar 80 til 150 mål bjørkeved. I tillegg til ved kunne dei og ha med bastetog, bandbuntar, bjørkebork, never og dreia eller lagga kjerald.
Hordaland og Rogaland
Hordalendingane frakte ofte ved til Bergen på dei sokalla vedjektene. I lasta kunne det òg vera frukt og levande krøter. Rogalendingar hadde heller ikkje så lang veg til Bergen, så dei nytta ofte mindre jekter. På grunn av at det ikkje var så langt nytta mange bønder frå Hordaland og Rogaland i stort mon mindre båtar for å føra varene sine til Berge,
Roh Moo-hyun
Roh Moo-hyun var ein sørkoreansk politikar som var president i Sør-Korea frå 25. februar 2003 til 25. februar 2008. Før han vart poliktiar var Roh menneskerettsadvokat. Han var katolikk, akkurat som føregangaren Kim Dae-jung. Roh vart fødd i 1946 i ein fattig bondefamilie i Gimhae, nær Busan, søraust i Sør-Korea.
Saddam Hussein
Pågripinga
USA med koalisjonen av viljuge hærtok Bagdad 7. april 2003 og den 9. april gjekk Hussein under jorda. Amerikanske styrkar fann og fengsla han 13. desember 2003. Han vart stilt for retten, skulda for massemord. Hausten 2006 blei Hussein dømd til døden ved henging for drapet på 148 sjiamuslimar i Dujail i 1982. Denne saka vart vald fordi det var den enklaste å prove direkte involvering frå Hussein sjølv. Det kanskje verste brotsverket til Hussein var gassåtaket på den kurdiske byen Halabja i mars 1988 som førte til at om lag 5 000 menneske døydde og mange tusen fekk store skader. På 1980-talet, under krigen med Iran, var Hussein elles velsedd i vestlege land, trass i overgrep som det i Halabja.
Kebabnorsk
Kebabnorsk er eit klengenamn på ungdomsspråket i delar av Noreg, særleg i Oslo og andre større byar, som i dei seinare åra har gjennomgått store endringar. Dette heng saman med auken i talet ungdommar med framandspråkleg bakgrunn. Nye ord som er tekne i bruk i denne sjargongen inkluderer «kæbe» (fin jente), «loco» (galen, tullete) og «schpa» (pen eller kul).
Pat Garrett and Billy the Kid
Rolla i Pat Garrett and Billy the Kid
«Rudy trong ein song for manuset», fortalte Dylan i eit intervju i 1973. «Eg gjorde ikkje noko. Rudy sende manuset og eg las det og likte det og me tok opp kontakten. Så såg eg The Wild Bunch og Straw Dogs og Cable Hogue og likte dei. Den beste er Ride the High Country...Så skreiv eg «Billy» ganske kjapt etter det.»
Innspelinga av albumet
Fielding fortel at Dylan hadde skrive «Billy», men at han ikkje kunne basere heile filmmusikken berre på denne eine balladen. Dylan fekk derfor i oppgåve å skrive fleire. Fielding fortel: «Så han kom omsider til innspelinga med eit nytt musikk stykke - 'Knock-Knock-Knockin' on Heaven's Door' Alle elska den. Eg syns den var drit. Det var slutten for min del».
Kazuyoshi Suwazono
Kazuyoshi Suwazono er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Göta älv
Geografi
Grensa mellom elva og havet ved munningen går frå eit fiskesynspunkt langs ei linje frå den nordlegaste odden på Älvnabben ved Västerberget over Knippelholmens fyr til venstre for piren ved småbåthamna i Arendal på Hisingen.
Historie
Fortidsminne vitnar om at det har budd menneske langs Göta älv i tusen av år. Dei første menneska busette seg i nærleiken av fossane ved Lilla Edet, Trollhättan og Vargön austom Vänersborg. Fram til 1658 utgjorde Göta älv den sørlege grensa til Noreg.
Gjennom historia har Göta älv vore ei av dei viktigaste handels- og transportårene i Sverige. I mellomalderen oppstod bysamfunn ved fossane og langs elva basert på transport, handel, fiskeri og handverk. Dei mindre skipa kunne ein enno trekkje forbi fossane, men det meste av frakten og godset vart lasta om i Vänersborg og Lilla Edet. Mellom desse to byane vart varene transporterte med heste- og oksekjerre inntil ein igjen kunne nytte skip.
Sverre Andersen
Landslagsspel
Andersen debuterte for det norske A-landslaget den 26. august 1956 i ein heimekamp mot Finland som enda med 1-1. Dei neste tolv åra var han alltid aktuell for målvaktsplassen på landslaget, fyrste tida i kamp med Asbjørn Hansen, seinare med Kjell Kaspersen. Den siste landskampen han spela var mot Polen den 9. juni 1968 der Noreg tapte 1-6.
Klubbspel
Andersen vart kåra til årets fotballspelar i Noreg både i 1958 og 1962.
Metropolitan-linja
Linja har hatt stor verdi for utbygginga av bustadområda den betener i det nordvestre London. Omgrepet Metroland oppstod rundt 1915, då jarnbaneselskapet som bygde linja (Metropolitan Railway) starta målretta kampanjar for bustadkjøp i regionen. Etter dette har områda rundt linja blitt uformelt kjende under dette omgrepet.
Bill Clinton
William Jefferson Clinton, oftast berre kalla Bill Clinton, er ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1993 til 2001, som nummer 42 i rekkja over presidentar.
Paul Heyse
Paul Johann Ludwig von Heyse var ein tysk forfattar som i 1910 fekk  Nobelprisen i litteratur «såsom hyllningsgärd åt den fulländade och av ideal uppfattning präglade konstnärlighet han ådalagt under en lång och betydande verksamhet såsom lyriker, dramaturg, romanförfattare och diktare av världsberömda noveller».
Masanori Ito
Han spela for klubben FC Tokyo.
Kalv Arnesson
Då Harald Hardråde var blitt einekonge, fekk broren Finn tinga fram eit forlik: Kalv skulle få liv og eigedomar i Noreg mot å gå i tenesta til kongen og lyde han i eitt og alt. Kalv så gjorde. Då kong Harald sommaren etter tok ut leidang og herja i Danmark, sette han Kalv til å leia fortroppen ved ein landgang mot ein stor styrke på Fyn. Kongen lova å koma etter, men venta med å gå i land til striden var over og Kalv var fallen. Finn heldt kong Harald for skyldig og gjekk i tenesta til danskekongen.
Goddo
Namnesoge
Namnet Goddo kjem av norrønt gaddr, pigg eller brodd, som truleg er etter eit nes på øya.
Midtbygda i Meråker
Midtbygda er ein tettstad og administrasjonssenter i Meråker kommune i Trøndelag fylke. Staden har.
Gitte
Gitte og Gitta er kvinnenamn som opphavleg var kortformer av Birgitte eller Brigitte og liknande namn. Gitte har namnedag den 30. april.
Maurice Maeterlinck
Grev Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck var ein belgisk franskspråkleg poet, dramatikar og essayist som i 1911 blei tildelt Nobelprisen i litteratur «på grund av hans mångsidiga litterära verksamhet och särskilt hans dramatiska skapelser, som utmärka sig genom fantasirikedom och genom en poetisk idealitet, vilken, stundom i sagospelets slöjade form, röjer djup inlevelse samt på ett hemlighetsfullt sätt tilltalar läsarens känsla och aning.»
Gitte
I 2009 var det 568 norske kvinner som heitte Gitte og 14 som heitte Gitta.
Høvikodden
Høvikodden er ein stad i Bærum kommune i Viken fylke som er kåra til kommunen sin tusenårsstad. Staden er eit populært offentleg friluftsområde med mellom anna ein park med ein gangveg langsetter stranda, som er eit parti av ein gangveg som med tida er meint å gå mest mogleg samanhengande langsetter vestkysten av Oslofjorden, kalla Kyststien. Her ligg òg eit gravfelt med røyser som er freda. På sørsida er det ei badestrand som er open for ålmenta.
Lincoln i England
Historie
Dei eldste spora etter busetnad i Lincoln er frå det første hundreåret før Kristus. Under den romerske okkupasjonen av Storbritannia tok veksten i området til for alvor, for så å gå tilbake då romerene drog i år 410. Byen voks på nytt fram mot år 1000, trass i mange angrep frå vikinger.
Seitaro Tomisawa
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Vegalta Sendai, Yokohama F. Marinos, JEF United Chiba, Albirex Niigata og SC Sagamihara (2019).
Tihamah
Tihamah eller Tihama (arabisk تهامة Tihāmah) syner til kystsletta i Arabia langs Raudehavet frå Akababukta til Bab el Mandeb-sundet.
Geografi
Regionen vert stundom delt inn i to delar, Tihamat Al-Hejaz (nord) og Tihamat ʿAsir (sør). Den jemenske delen (Tihamat Al-Yaman) er ei forlenging av Tihamat ʿAsir. Sletta er avgrensa og er på det breiaste (60 til 80 km) sør for Medina og sør for Mekka.
Lister og Mandals amt
Tidlegare var nemninga len i bruk i den administrative inndelinga i Noreg, men ved forordning av 1. februar 1662 hadde omgrepet len vorte erstattet med amt.
Folkrock
Røter
Denne musikken ville truleg ikkje ha vorte blanda inn i rock hadde det ikkje vore for den britiske invasjonen. The Beatles, the Rolling Stones og mange andre britiske band gjenintroduserte rock and roll som eit kreativt medium i Amerika.
Countryfolk
Seinare vart det blanda inn element frå country inn i folkrock, med element frå Hank Williams og andre. Dette førte til stor suksess for artistar som John Denver og Judy Collins.
Det brasilianske riksvåpenet
National Arms
The National Arms of the Republic were instituted by Decree No. 4, with alteration made by Law No. 5443 of 28 May 1968 (Annex No. 8) The making of the National Arms should conform to the proportions of 15 units of height by 14 of width and take into account the following provisions:
Takahiro Shibasaki
Han har spela for klubbane Tokyo Verdy, Yokohama FC og FC Tokyo (2019).
Slependen stasjon
Særleg av di stasjonen låg i ei kurve, slik den fyrste stasjonen òg hadde gjort, vart det etter kvart naudsynt å få han avløyst av ein ny haldeplass som kunne leggjast på ei rak strekning. Den einaste strake strekninga som var aktuell, låg fire hundre meter nordover, nærare Sandvika, og den nye stasjonen måtte soleis plasserast der. Denne haldeplassen kunne dessutan erstatte Jong haldeplass rett i nærleiken, slik at eitt stopp på ruta vart eliminert.
Operasjonsforsterkar
Ikkje inverterande kopling
. Denne spenninga blir tilført den inverterande inngangen, merka -. På grunn av den stor råforsterkinga (ideelt uendeleg stor) må differansen mellom dei to inngangsspenningane vera null, eller tilnærma null for ein praktisk forsterkar. Vi kan difor sette . Differensialspenninga u_d=u^+-u^- er ikkje eksakt null, så utgangsspenninga kan uttrykkast
Innkapsling
Operasjonsforsterkarar er integrerte krinsar som er pakka i ulike standardiserte innkapslingar. Det kan vera ein, to eller fire forsterkarar i kvar pakke, med det vanlegaste er at det er berre ein, som da er innkapsla i ein pakke med 8 pinnar. Det vanlege er at operasjonsforsterkarar blir forsynte med både positiv og negativ spenning. Pinne 7 er positiv forsyningsspenning og pinne 4 er negativ spenningsforsyning. Det er to inngangsterminalar: pinne 2 er inverterande inngang og pinne 3 er ikkjeinverterande inngang. Pinne 6 er utgangsterminalen. Pinne 1 og 5 er ikkje i bruk på alle operasjonsforsterkarar, men LM741 nyttar desse for ei alternativ kopling som kansellerer offset på utgangen. Pinne 8 er ikkje i bruk og er merka NC.
Pic du Midi de Bigorre
Bygginga av observatoriet byrja i 1878, og stod ferdig i 1908. Eit 106-centimeter teleskop vart installert i 1963, betalt av NASA, og vart brukt til å ta detaljert bilete av Månen som førebuing for Apollo-oppdraga. Eit nytt teleskop, kalla Bernard Lyot-teleskopet, nesten dobbelt så stort som det originale, vart plassert her i 1980. Det er det største teleskopet i Frankrike.
Nettradio
Kringkasting av nettradio
For å sende nettradio må tilbydaren ha lydkjelde som CD-plate, mp3 eller tilsvarande og tenar som kan sende lyden ut. Tenaren er ein datamaskin med programvare som tillet utsending av lyd. Slik programvare kan vere SHOUTcast, Streamcast, MuSE, Windows Media eller i kombinasjon med nettbaserte løysingar som PhpStreamcast. Det finst mange ulike løysingar, dette er berre nokre få.
Anders Lysgaard
Lysgaard var fødd på garden Jevne i Øyer, far hans var lensmann. Han gifta seg til storgarden Svennes i Biri, og var gardbrukar der frå 1785. Noko etter vart han lensmann i bygda, og, som det heiter i folketeljinga frå 1801, «fuldmægtig i tømmerhandelen hos cammerherre anker».
Han døydde på garden sin i Biri, og både han og kona vart gravlagde i eit privat likkapell på garden. I 1895 fekk den dåverande eigaren av garden, gjennom kongeleg resolusjon, høve til å slette kapellet. Lika vart då ført til kyrkjegarden i Biri.
Færøyane
Norsk kolonisering
Ein meiner at det var lokale ting i kvar av dei seks regionane: Suðuroy, Sandoy, Vágar, Streymoy, Eysturoy og Norðoyar.
Reformasjon og monopolhandel
Reformasjonen kom til Færøyane i 1538, to år etter Danmark. Øyane vart eit prosti under biskopen i Bergen. Kongen overtok 2/3 av jorda. Bispesetet og prestestolen i Kyrkjubøur vart nedlagde, og i 1547 vart latinskolen skipa. Byrjinga av reformasjonen markerer starten på perioden til det danske språket, då dansk vart innført som kyrkje- og amtsspråk. Perioden varte til midten av 1800-talet.
Pointe Walker
Les Grandes Jorasses er fleire fjelltoppar i Mont Blanc-massivet i Dei fransk-italienske Alpane.
Færøyane
Nasjonal vekking
Etter ei nasjonal vekking på Julemøtet i 1888 i Tórshavn vart laget Føringafelag skipa få veker seinare. Eitt av dei viktigaste tiltaka til Føringafelag var å gje ut den fyrste færøyskspråklege avisa, Føringatiðindi (1890–1990). I siste halvdelen av 1800-talet kom det i gang ungdomslag på Færøyane, etter grundtvigiansk mønster og med norske føredøme. Eitt ungdomslag, "Føringafelag", vart skipa av danskar på Suðuroy i 1870-åra, medan det fyrste ungdomslaget danna av færøyingar, "Sólarmagn", vart skipa i 1895. På 1920-talet vart det danna fleire ungdomslag utover bygdene.
Ein færøysk folkehøgskule, «Føroya Fólkaháskuli», vart oppretta i 1899, og kom til å verta ei høgborg for færøysk språk- og kulturarbeid.
Forfatningskrise og indre sjølvstyre
Etter den andre verdskrigen ville ikkje Færøyane attende til sin gamle status som eit dansk amt. Den danske regjeringa inviterer ein færøysk lagtingsdelegasjon til København i 1946 for å tinga om den framtidige styreforma åt Færøyane. Lagtingsdelegasjonen og den danske regjeringa vart ikkje samde, og ein avgjorde i fellesskap å halda ei folkerøysting 14. september 1946. Valet stod mellom vilkåra til den danske delegasjonen eller lausriving. Det vart fleirtal for sjølvstende (5 656 for og 5 490 mot). Fire dagar seinare, 18. september utropar lagmann Thorstein Petersen Færøyane som ein sjølvstendig nasjon. Opposisjonen hevdar at avgjerda er grunnlovstridig og får støtte frå den danske regjeringa. Den danske kongen, Kristian X av Danmark, oppløyser det færøyske lagtinget 23. september med støtte frå alle partia i Folketinget og presiserer at Danmark berre kan godta færøysk sjølvstende ved innbyrdes tinging. Det vert skrive ut nyval og dei partia som framleis ynskjer å vera ein del av det danske riket får eit fleirtal på fire mandat. Den nye lagmannen Jacob Øregård kjem med hyllinga Leve kongen, for Færøyane, for Danmark, noko som aldri før har skjedd i lagtinget.
Leiting etter olje
Den fyrste lisensrunden tilførte 1,6 milliardar kroner til det færøyske samfunnet, mykje av årsaka til dette er at oljeselskapa er forplikta til å bruka færøysk arbeidskraft i dei tilfella det er råd. I løpet av den fyrste fireårperioden etter tildelinga av leitelisensane har det vorte bora i fire av sju leiteløyve, men ingen av funna i denne runden har vist seg å vera drivverdige. Det amerikanske oljeselskapet Amerada Hess fann store mengder olje i 2004, men det er førebels (mai 2005) uklårt om feltet er drivverdig. ChevronTexaco har saman med mellom anna Statoil gjort store olje- og gassfunn mellom Færøyane og Shetland, men det skal ytterlegare undersøkingar til før ein veit kor mykje olje og gass feltet inneheld og om feltet er drivverdig.
Politikk
Færøyane er ikkje medlem av EU, og ein egen tilleggsartikkel i Roma-traktaten slår fast at danske statsborgarar busette på Færøyane ikkje skal sjåst som danske statsborgarar. Det vil seia at danske statsborgarar busette på Færøyane ikkje er EU-statsborgarar, mens andre EU-nasjonars statsborgarar som bur på øyane må sjåst på som EU-statsborgarar. Færøyane er ein del av Schengenområdet.
Flagg
Flagget til Færøyane (Merkið) er eit nordisk korsflagg, fyrst presentert 22. juni 1919 og i offisiell bruk sidan 1940. Merkið vart laga av tre færøyske studentar i København våren 1919: Jens Olivur Lisberg, Janus Øssursson og Pauli Dahl. Det kom til Færøyane i juni same året, og vart fyrst heist i bygda Famjin 22. juni 1919. Til Olsok i 1930 vart flagget teke i bruk ved eit offisielt høve, og frå 1931 kom flagget i vanleg bruk, men framleis uoffisielt. Bruken var ei kjelde til usemje mellom danske og færøyske styresmakter gjennom 1930-talet. Då Danmark vart okkupert av tyske styrkar i april 1940, tok britiske styrkar kontroll over Færøyane. Det vart då naudsynt å etablera ein flaggskikk som skilde skip frå britisk-kontrollerte område frå danske/tyske-kontrollerte skip. 25. april 1940 godkjende Storbritannia Merkið som flagget åt Færøyane. Sidan 1947 har 25. april vore nasjonal høgtidsdag til minne om flagget.
Demografi
Etter at ein starta med havfiske, vart ein mindre avhengig av landbruket og av kystfisket, i tillegg vart det ei betring av helsetilstanden til befolkninga. Dette førte til at folketalet vart tidobla i løpet av 200 år frå 1700-talet.