cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Budapest
Historie
Omkring år 900 kom magyarane, forfedrane til dei moderne ungararane, til området. I mellomalderen vart dei to byane Buda og Pest viktige. Buda vart sete for eit kongeleg slott i 1247, og i 1361 vart byen hovudstad i Ungarn. Pest vart øydelagd av mongolane i 1241, men vart fort oppattreist.
Alstadpollen
Fjorden har innløp i aust ved sundet Straumen og går vidare til Steirapollen i nord ved Steiraholmen. Europaveg 10 kryssar begge desse sunda og går langs aust- og nordsida av fjorden. Det meste av Alstadpollen strekkjer seg sørvestover til Nesan i botn av fjorden. Grenda Alstad ligg på vestsida av fjorden.
Budapest
Historie
Omkring ein tredel av Budapest sine 200 000 jødar døydde i andre verdskrigen etter Tyskland sin okkupasjon i 1944. Budapest vart kraftig øydelagd under den sovjetiske omleiringa i 1944. Byen kom på fote att i 1950- og 1960-åra under den kommunistiske regjeringa, og vart delvis eit utstillingsvindauge for framvising av regjeringa sin meir pragmatiske politikk frå og med 1960-åra. Sidan 1980-åra og kommunismens fall har byen, som heile landet, vore ramma av fråflytting.
Steirapollen
Fjorden har innløp i sør ved Steiraholmen. Europaveg 10 kryssar sunda og går langs vestsida av fjorden. Grenda Steira, som pollen er kalla opp etter ligg like ved innløpet. Inst i fjorden ligg grenda Elstad.
Oman
Frå seint på 1600-talet var det omanske sultanatet eit mektig rike, og kjempa med Portugal og Storbritannia om makt i Persiabukta og Indiahavet. På det største på 1800-talet strekte den omanske makta seg over Hormuzsundet til dagens Iran og Pakistan, og så langt sør som Zanzibar (i dag ein del av Tanzania). Då makta vart svekt på 1900-talet, kom sultanatet under britisk påverknad. Historisk var Muscat den viktigaste hamnebyen kring Persiabukta, og ei av dei viktigaste i Indiahavet. Den offisielle religionen i Oman er islam.
Under sultan Said si regjeringstid
I desember 1955 sende sultan Said bin Zubair soldatar frå Muscat for å okkupere dei største byane i Oman, inkludert Nizwa, hovudstaden i imamatet Oman, og Ibri. Imam Ghalib Al Hinai og den yngre broren Talib bin Ali Al Hinai, leia imamatet Oman i Jebel Akhdar-krigen mot sultan Said bin Taimur. I juli 1957 trekte styrkane til sultanen seg attende, men vart stadig åtekne i bakhaldsåtak, og leid store tap. Sultan Said bin Taimurk klarte derimot med hjelp infanteri, pansra køyretøy og fly frå britane å slå ned opprørarane. Styrkane til Talib trekte seg attende til dei utilgjengelege Jebel Akhdar.
Under sultan Qaboos si regjeringstid
I 2002 vart stemmerettane utvida til alle borgarar over 21 år, og det fyrste valet til Den rådgjevande forsamlinga med dei nye reglane, vart halde i 2003. I 2004 utpeikte sultanen den fyrste kvinnelege ministeren med portefølje, Sheika Aisha bint Khalfan bin Jameel al-Sayabiyah. Trass i desse endringane, var det få endringar i den faktiske politiske samansetjinga i regjeringa. Nesten 100 mistenkte islamistar vart arreserte i 2005 og 31 personar vart dømde for å prøve å styrte regjeringa. Dei vart til slutt gjevne nåde i juni same året.
Menneskerettar
Med så mange restriksjonar har omanarane gått til uvanlege metodar for å uttrykkje syna sine. Omanarane nyttar stundom esel til å uttrykkje misnøye, sidan politiet ikkje kan arrestere eit esel det står skrive ei politisk melding på sida av.
Olje og gass
Mellom 2000 og 2007 fall produksjonen med meir enn 26 %, frå 972 000 til 714 800 fat per dag. Produksjonen auka til 816 000 fat i 2009 og 930 000 fat per dag i 2012. Naturgassreservane i Oman er estimert til 849,5 milliardar kubikkmeter, rangert som 28. i verda, og produksjonen i 2008 var kring 24 milliardar kubikkmeter i året.
Turisme
Turismen har auka mykje i Oman dei siste åra, og er venta å verte ein av dei største næringane i landet.
Religion
Nesten alle ikkje-muslimar er utanlandske arbeidarar. Ikkje-muslimske religiøse samfunn er mellom andre hinduar, jainarar, buddhistar, parsistar, sikhar, baha'istar og kristne. Kristne samfunn finst i dei store byane Muscat, Sohar og Salalah.
Språk
Arabisk er det offisielle språket i Oman. Balutsji (sørbalutsji) vert òg mykje tala i Oman. Utryddingstruga språk i Oman er mellom andre kumzari, bathari, harusi, hobyot, sheri og mehri. Omansk teiknspråk vert nytta av døve. Oman var av dei fyrste arabiske landa i Persiabukta som hadde tysk som tredjespråk på skulen.
Musikk og kino
Omansk filmindustri er særs liten, og fram til 2007 var det berre vorte laga éin omansk film, Al-Boom (2006).
Idrett
Oman er i lag med Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata dei einaste regionane i Midtausten som har ein variant av tyrefekting. Al-Batena-området i Oman er særleg kjent for tyrefektinga, som involverer to oksar som stangar mot kvarandre. Den fyrste som kollapsar eller gjer seg taper. Dei fleste oksekampane er korte og varer jamnast mindre enn fem minutt. Opphavet til oksekampane i Oman er ukjent, men mange lokale meiner det kom til Oman av maurarar av spansk opphav, eller via Portugal, som koloniserte den omanske kystlina i nesten to hundreår.
Jagodnaja Rjasa
Elva spring ut nær landsbyen Krasnyj, 3 km nord for landsbyen Leo Tolstoj. Ho munnar ut i Stanovaja Rjasa i byen Tsjaplygine.
Matyra
Byen Grjazi ligg ved Matyra.
Elva får stort sett tilførsel frå snøsmelting. Matyra frys til i november eller tidleg i desember og vert isfri att i slutten av mars eller byrjinga av april. Elva har ei middelvassføring på 11,7 m³/s målt 39 km frå munningen.
Sydalspollen
Fjorden har innløp mellom Varodden i nord og Rystadskjeret i sør. Grenda Sydalen ligg på nordsida av fjorden. Ved innløp i sør ligg Rystad.
Andamanhavet
Andamanhavet er ein del av Indiahavet, og ligg mellom Malayahalvøya, Andamanøyane og Nikobarane. Sjøen er 800 000 km² stor og 4 198 m djup.
Fjørekoll
Når planten veks i sprekker på svaberga, kiler han seg fast i bergsprekkane slik at det ser ut som han veks på snaue berget. På stader der måsar plar sitje og halde utkik, vert det gjenom åra danna store tuver av strandnellik som får næring av fugleekskrementa. Fjørekollen veks òg i forskjellige engsamfunn.
Synonym
Planten har fleire vitskaplege namn, forutan A. maritimia er han kalla A. vulgaris Willd., Statice armeria L..
Padova
Seinantikken
Padova i seinantikken følgjer meir eller mindre den same soga som dei fleste andre byane i Nordaust-Italia.
Frankarane og bispedøme
Under riksdagen i Aix-la-Chapelle (828) vart hertugdømet grenseområdet Friuli, som Padova var ein del av, delt inn i fire grevskap, og Padova vart hovudby i eitt av desse.
Vitskap i 1903
Vitskapsåret 1903 er ei oversikt over hendingar, prisvinnarar, fødde og døde personar tilknytte vitskap i 1903.
Narlı
Narlı (gammalsyrisk: Ahlah) er ein liten by i Pazarcık i provinsen Kahramanmaraş i Tyrkia. Byen har tradisjonelt vore busett av assyrarar, men i dag utgjer kurdarar majoriteten av innbyggjarane. Byen har kring 8000 innbyggjarar (2019).
Sunnlandsfjorden
Sunnlandsfjorden er ein fjord på nordsida av Austvågøy i Vågan kommune. Fjorden strekkjer seg 7 km sørover til Leirhellfloget i botn av Indrefjorden.
Frø
Groe
Nokre plantar, som artane i erteblomfamilien, manglar frøkvite. Groen fyller då heile rommet inne i frøskalet og har store, tjukke kimblad som inneheld den nødvendige opplagsnæringa for spiringa.
Miskolc
Byen ligg aust for Bükkfjella i dalen til elvane Sajó, Hejő og Szinva. Området er ein del av Den store ungarske sletta.
Linear B
Tolking
Den britiske arkiteten Michael Ventris og filologen John Chadwick påviste i 1952 at språket i linear B-tekstane er det eldste språktrinnet av gresk, mykensk gresk. Somme forskarar meiner at linear B er utvikla frå linear A-skrifta, medan andre ser dei to som parallelle skriftsystem utvikla frå ein felles føreganger.
Sporvognstrafikk i Nord-Amerika
Nostalgi
Det går liner med gamalt materiell i Boston og San Francisco. I Vancouver, San Pedro, Little Rock, Memphis, Tampa, Seattle, Charlotte, New Orleans (Canal Street-lina) og Philadelphia (Girard Street-lina) går det kopiar av gamle vognar.
Vicenza
Antikken
Vicentia var busett av den italiske stamma euganearar og seinare av palaeo-venetarar på 1000- og 2000-talet fvt. Gallarane tok over byen før romarane erobra han i 157 fvt.. Dei gav han namnet Vicetia eller Vincentia («sigrande»).
Čiovo
Čiovo ligg sentralt i Dalmatia, og vernar byen Trogir og Kaštelabukta. Bortsett frå Trogir ligg det fleire landsbyar på øya Arbanija (Arbania), Žedno (Nogaro) , Okrug Gornji (Cerchio Superiore), Okrug Donji (Cerchio Inferiore), Slatine (Arona) og Prizidnica (Bua).
Vegetasjonen er typisk for Middelhavet, og består stort sett av krattvegetasjon (steineik, myrt, burot, einer osv.). På nordsida (som er utsett for boravinden) er det skog av furu og sypress. Det er rikt jordbruk på øya, og det vert dyrka oliven, fiken, mandel, vin og sitrusfrukter.
Johannes Brahms
Barne- og ungdomsår
På denne reisa fekk Brahms i Hannover sjansen til å spele for kong Georg V av Hannover. Kongen gav han glitrande kritikkar, men dei to musikantane blei kasta på dør då det vart kjent at Rimenyi hadde vore ungarsk revolusjonær. Turneplanane braut då saman. Den kjende fiolinisten Joseph Joachim, som Brahms hadde treft tidlegare i Leipzig, var ven med Robert og Clara Schumann, og overtala Brahms til å reise til Düsseldorf for å treffe dei. Robert Schumann vart overvelda av musikken til Brahms, og skreiv ein artikkel om Brahms der han hylla han som ein «Messias» for tysk musikk. Brahms blei verande i Schumann-heimen i over eit halvt år.
Brahms og ekteparet Schumann
Dei neste åra var prega av mykje reising for Brahms. Han blei sjeldan på ein plass særleg lenge. I 1859 oppheldt han seg ein periode til i Hamburg, som musikalsk leiar for eit større damekor. Her blei han kjend med den rike vokalmusikken frå renessansen og barokken. Det er i denne perioden at Brahms byrja å produsere dei mogne verka sine. Blant dei viktigaste av desse er Variasjonar og fuge over eit tema av Händel.
Vaira Vīķe-Freiberga
Vaira Vīķe-Freiberga er ein latvisk politikar, og var president i Latvia frå juni 1999 til juli 2007. Ho var den første kvinnelege presidenten i Latvia.
Gamle Gulbrand
I Hallingdal er slåtten best kjend som «Solmøy», medan namnet «Gamle Gulbrand» skriv seg frå stevet som ofte er knytt til slåtten.
Kautokeino-opprøret
Slaget i Kautokeino
I mellomtida hadde ei gruppe samar komme seg unna og over til Avžži, ei mil aust for Kautokeino. Her organiserte dei ei gruppe som under leiing av kyrkjesongar og skolelærar Clemet Gundersen greidde å slå ned opprøret og tok opprørarane til fange. Ein av opprørarane, Marit Rasmusdatter Spein, vart drepen i denne kampen. Ein annan, Ole Aslaksen Somby, døydde av skadar han vart påført av dei som stod for fangetransporten frå Kautokeino til Alta.
Sporvognstrafikk i Vest-Europa
Danmark
I Danmark er all sporvognsdrift avslutta. I Odense stogga trafikken 30. juni 1952, i Aarhus 7. november 1971 og i København 22. april 1972. Vognene frå København blei seld til Alexandria og går enno.
Storbritannia og Irland
The Irish capital Dublin recently opened the first two lines of a new tram system known as Luas, the Irish-language word for "speed".
Riksveg 47
Vegen var før 1992 ein del av den dåverande riksveg 14. Før 1. januar 2010 var fylkesveg 47 del av vegen, og Husøyvegen var kommunal veg.
Karl Edvardsen
Edvardsen var med i Brunlanes heradsstyre frå 1919 til 1951, varaordførar 1928–1934 og ordførar 1934–1951. 1949-50 var han òg formann i fylkestinget. Han var elles medlem av Fylkesvegstyret i Vestfold og i Tilsynskommisjonen for Vestfoldbanen. Hausten 1949 vart Edvardsen vald til å representere Vestfold på Stortinget 1950-53, eit val gjort mogleg gjennom ei fellesliste med Bondepartiet. På Tinget var han medlem i Administrasjonskomiteen.
Baalbek
Historie
Det er gjort funn nær tempelet frå før-keramisk neolittisk B frå yngre steinalder til jernalderen, mellom anna skår av keramikk.
Saarbrücken
Historie
Saarland-området vart ein del av Romarriket i det 1. hundreåret, og kom seinare inn under frankarane. I 925 vart det ein del av Det tysk-romerske riket, men vart framleis sterkt påverka av Frankrike.
Frå 1381 til 1793 var grevane av Nassau-Saarbrücken dei lokale herskarane. Området byta hender fleire gongar i samband med krigar, og området kom under fransk dominans på 1500-talet og vart ein del av Frankrike i 1680-åra. Frankrike vart tvunge til å gjev frå seg Saarland i 1697, men frå 1793 til 1815 var området igjen fransk.
Maxwells likningar
Den tredje likninga viser korleis vekslande magnetiske felt skaper vekslande elektriske felt (Faradays lov om induksjon). og den fjerde viser korleis straum lager magnetiske felt (Ampères lov), Maxwell var den første som samla desse fire likningane og såg at lova til Ampère måtte få eit tillegg: Vekslande elektriske felt verker som straum, og skaper òg magnetiske felt; det er siste leden på høgre sida i den fjerde likninga,.
Filippo Turati
Partito Socialista Italiano
Turati og Anna Kulisjov var dei viktigaste intellektuelle som var med då Det italienske sosialistpartiet (PSI) vart danna i 1892 (med namnet PSI frå 1895). Dei var reformistar, og meinte sosialismen kunne verkeleggjerast gradvis, først og fremst gjennom parlamentet, fagforeiningane og utdanning, og dei spreidde idéane sine gjennom bladet Critica Sociale. Dette var det viktigaste marxistiske bladet i Italia før første verdskrigen. Det vart stengd av Benito Mussolini under fascismen, men re-etablert etter andre verdskrigen, og kjem framleis ut.
Dies irae
Kvar strofe har tre trokeiske verseliner som rimer. Diktet skildrar dommedag, «då redslerop mot himlen ljomar» og held fram med bøner om frelse frå helvete. Ei omsetjing ved Anders Hovden og Ragnhild Foss står i Norsk salmebok på nr. 252 («Vreidedagen, han skal renna» - 16 vers); ei omsetjing ved Ragnhild Foss står i den katolske salmeboka Lov Herren på nr 653 («Vreidedagen verdi tyner» - 17 vers).
Musikken
Melodien er gregoriansk, nedteikna i Wittenberg i 1529. Temaet har vore bruka i ulike samanhenger, bl.a. i Hector Berlioz' Symphonie fantastique, Franz Liszts Totentanz og fleire stykke av Sergej Rachmaninov, samt i opningsscena i Stanley Kubricks film Ondskapens hotell (The Shining).
Drvenik Veliki
Drvenik veliki (av og til kalla Drvenik veli) er ei øy i Adriahavet utanfor kysten av Kroatia. Ho ligg utanfor Dalmatia, nordvest for Šolta, og 1,8 km frå fastlandet. Arealet hennar er 12,07 km², og ho har eit folketal på 168 (2001). Det høgaste punktet er 178 meter høgt. Den største busetnaden på øya er Drvenik, og øya vart først busett på 1400-talet. I kroatiske nedskrivingar frå 1200-talet vert øya kalla «Gerona» eller «Giruan». Hovudnæringane på øya er jordbruk, fiske og turisme. Kysten av øya består av mange sand- og grusstrender.
Dronningmølle
Dronningmølle er eit tettbygd område på nordkysten av Sjælland i Danmark, fire kilometer vest for Hornbæk, seks kilometer aust for Gilleleje og 22 kilometer nord for Hillerød. Området høyrer til Gribskov kommune i Region Hovedstaden etter kommunalreforma frå 2007.
Sporvognstrafikk i Asia
Japan
Fleire japanske byar har trikkesystem. Dette gjeld mellom anna Sapporo og Hakodate på Hokkaido; Tokyo, Kamakura, Kyoto, Osaka og Hiroshima på Honshu; Matsuyama og Kochi på Shikoku; og Fukuoka, Nagasaki, Kumamoto og Kagoshima på Kyushu. Nokre av desse går vidare inn i nabodistrikta.
Kina
Dei einaste byane på fastlandskina med sporvognstrafikk er kyst- og feriebyen Dalian i Liaoning, som hadde tre linjer i drift i 2003, Anshan i Liaoning og Changchun i Jilin. Trikkelinja i Shanghai blei lagt ned på 1960-talet.
Filippinane
Trikkesystemet i Manila blei øydelagd under andre verdskrigen og er blitt erstatta med jarnbane og metro.
Japanhavet
Japanhavet er eit randhav vest i Stillehavet som grensar til Japan, Sør-Korea, Nord-Korea og Russland. I Sør-Korea vert havet kalla Austhavet. Som Middelhavet er det nesten ikkje noko tidvatn sidan det nesten er heilt lukka.
Geografi
Det er knytt til andre hav via fem smale sund, Tartarsundet mellom det asiatiske fastlandet og Sakhalin, La Perouse-sundet mellom øyane Sakhalin og Hokkaidō; Tsugarusundet mellom Hokkaidō og Honshū; Kanmonsunda mellom Honshū og Kyūshū; og Koreasundet (genkainada) mellom Koreahalvøya og øya Kyūshū. Koreasundet består av Vestkanalen og Tsushimasundet på kvar side av Tsushimaøya.
Kolymaelva
Kolyma (russisk Колыма) er ei elv nordaust i Sibir, som renn gjennom republikken Sakha, Tsjukotka autonome okrug, og Magadan oblast i Russland. Elva er 2129 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Radiohead
Historie
Musikken til Radiohead er prega av tydeleg gitarspel, Yorke sin særeigne songstemme med bruk av falsett, og eksperimentering med ulike stilar. Radiohead byrja som rockeband, men er blitt knytt til den rolege musikkstilen triphop. Frå Kid A har gruppa teke til seg påverknader frå elektronisk musikk, krautrock, post-punk og jazz. Tekstane deira tek mellom anna opp moderne framandgjering, særleg på OK Computer.
Jakob Weidemann
Barndom og oppvekst
Som elleveåring flytta Jakob til mor si som då budde på Høvik i Bærum, sidan flytta dei til Røa i Oslo, og i 1939 flytta familien til Kronstadtorget i Bergen.
Utdanning som kunstnar
I 1939 vart han elev ved Bergen Kunsthåndverkskole. I 1940 vart Jakob elev ved Ole. B. Eides private malerskole i Bergen. Hausten 1941 kom han inn på Statens kunstakademi i Oslo. I 1940 byrja Jakob bruke Weidemann til etternamn.
Gjennombrot som kunstnar
I det meste av det vaksne livet sitt hadde Jakob Weidemann problem med alkohol. Med hjelp frå kona Anne, som han møtte i 1952, greidde han seg gjennom problema, og saman skapte dei ein heim på Ringsveen ved Lillehammer.
557 Violetta
557 Violetta er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 26. januar 1905 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Néo Monastíri
Néo Monastíri (gresk Νέο Μοναστήρι) er ein landsby i periferieininga Fthiótida i Sentral-Hellas i Hellas. Néo Monastíri var hovudsete i den tidlegare kommunen Thessaliótida, som no er ei kommunaleining i kommunen Domokós.
Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane
Det er ingen innfødde folk på øyane, men i dag bur britiske embetsfolk, postmeister, forskarar og andre frå British Antarctic Survey på øya. Dei driv forskingsstasjonar på Bird Island og hovudstaden King Edward Point, i tillegg til museumstilsette i nærliggande Grytviken. Grytviken var frå tidleg på 1900-talet base for norske kvalfangarar. Etter at kvalfangsten tok slutt, har det vore få fastbuande på øyane. Om vinteren er det berre litt over ti menneske her.
Sør-Georgia
I 1882–1883 var den tyske ekspedisjonen for det fyrste internasjonale polaråret stasjonert ved Royal Bay ved søraustsida av øya. Forskarar frå denne gruppa observerte Venuspassasjen og registrerte bylgjene som vart skapte av vulkanutbrotet på Krakatoa i 1883.
Under andre verdskrigen sette Royal Navy ut eit armert handelsfartøy til å patruljere farvatna kring Sør-Georgia og Antarktis mot tyske raid. Kanonane, som i dag står ved Cumberland Bay og Stømnes Bay, var bemanna av friviljuge norske kvalfangarar. Basen ved King Edward Point vart utvida til ein forskingsstasjon i 1949/1950 for British Antarctic Survey, som fram til 1962 vart kalla Falkland Islands Dependencies Survey.
Falklandskrigen braut ut då ei gruppe argentinarar, som gav seg ut for å vere på jakt etter skrapmetall, den 19. mars 1982 okkuperte den fråflytte kvalstasjonen ved Leith Harbour på Sør-Georgia. Den 3. april gjekk argentinske soldatar til åtak og okkuperte Grytviken. Av kommanderande offiserar i den argentinske garnisonen var Alfredo Astiz, ein kaptein i den argentinske marinen som fleire år seinare vart dømd for straffbare handlingar under den skitne krigen i Argentina.
Sør-Sandwichøyane
Kaptein James Cook oppdaga dei sørlege åtte øyane i Sør-Sandwichøyane i 1775, men han trudde dei tre sørlegaste var ei enkel øy. At dei var forskjellige øyar vart ikkje oppdaga før 1820 av Fabian Gottlieb von Bellingshausen. Dei nordlege tre øyane vart oppdaga av Bellingshausen i 1819. Øyane vart kalla «Sandwich Land» av Cook, men han kommenterte òg at dei kunne vere ei øygruppe og ikkje eit enkelt landområde. Øyane vart kalla opp etter den 4. jarlen av Sandwich som var marineminister. Sør» vart seinare lagt til for å skilje dei frå «Sandwich Islands», som i dag er kjend som Hawaii.
Klima
Havet kring Sør-Georgia er kaldt året rundt fordi dei ligg nær Sørishavsstraumen. Dei er vanlegvis fri for pakkis om vinteren, men ein kan få eit tynt isdekke i dei stille vikene, og isfjell er nokså vanlege. Havoverflatetemperaturen fell til 0 °C seint i august og stig til kring 4 °C tidleg i april.
Sør-Sandwichøyane er mykje kaldare enn Sør-Georgia, og ligg lenger sør og er meir utsett for kaldluftsutbrot frå Antarktis. Dei er òg omgjeve av havis frå midten av mai til seint i november (og lenger enn det heilt sør). Temperaturrekordane som er målte i South Thule Island har variert frå -29,8 °C til 17,7 °C.
Fiskeriverksemd
Etter problem med tjuvfiske avgjorde styresmaktene på øygruppa i 1993 å utvide den økonomiske sonen til 200 nautiske mil. I samband med utvidinga av den økonomiske sonen vart det innført ein bevarings- og forvaltingsplan for å styre tilgangen til fiskeressursane i området. Alle fartøy som ønskjer å fiske i den økonomiske sonen må ha lisens frå det britiske Fiskeridirektoratet. Mengda tildelte lisensar og fangstkvote vert fastsett årleg av Kommisjonen for bevaring av marine levende ressursar i Antarktis (CCAMLR). Hovudartane som det er løyve til å fiske er patagonisk tannfisk, antarktisk isfisk, kril og krabbar.
Tour de France
Trøyene
Dersom ein ryttar har krav på fleire trøyer, ber han den gjævaste av trøyene (i rekkjefylgja gul-grøn-raudprikka-kvit).
Kolymabukta
Adminsitrativt høyrer Kolymabukta til republikken Sakha i vest og den austlege delen høyrer til Tsjukotka autonome okrug i Russland.
Håvard Gibøens draum
Håvard Gibøens Draum, og kalla Håvardsdraumen, er ein springar som er uløyseleg knytt til Håvard Gibøen. Det er fortald at Håvard sovna ved Oterholt nordanfor Bø i Telemark, og her drøymde han denne slåtten. Men taka i slåtten er eldre enn Håvard. Visseleg har Gibøen bygd ut den mest kjende forma, men slåtten finst og i Lærdal og i Hardanger. Jamvel ein av sildeperslåttane frå Hallingdal har sams tak med Håvardsdraumen.
Rikard Berge reknar det for visst at slåtten har røter i Bø. Eivind Groven si samanstilling av variantar tyder på eit meir komplisert bilete. Mykje tyder i røynda på at slåtten har røter og oppkome i Lærdal. Korleis Gibøen då har kome til slåttetaka er ikkje kjend.
Sporvognstrafikk i Afrika
I Kairo er bysporvogna no ute av drift, men forstadsbanen til Heliopolis går framleis. Det gjer òg eit nokså nytt sporvognsnet i nabobyen Helwan 25 kilometer sør for Kairo.
Malkatsjan
Malkatsjan (russisk Малкачан) er ei elv i Magadan oblast i Russland med ei lengd på 100 km. Elva munnar ut i Sjelikhovbukta i Okhotskhavet.
Akira Kuroiwa
Akira Kuroiwa er ein japansk skeiseløpar frå Gunma som vart verdsmeister i sprint i 1983 og 1987.
Havsule
Levevis
Havsula held til i Nord-Atlanteren og Middelhavet. Ho lever av fisk som ho speidar etter frå høgder opptil 45 meter over havet. Når ho jaktar kan ho stupa ned mot fisken i opptil 100 km/t.
Fuglemora legg eit enkelt kvitt, blåleg egg dekt av eit kalklag som delvis flassar av. Begge foreldra rugar. Ungfuglane dreg frå reiret når dei er omtrent tre månader gamle.
Szeged
Historie
Under den mongolske invasjonen vart byen øydelagd og innbyggjarane måtte flykte til dei nærliggjande myrane, men dei kom snart attende og bygde opp att byen sin. På 1300-talet, under regjeringstida til Ludvig den store vart Szeged den viktigaste byen i Sør-Ungarn, og då den tyrkiske hæren stadig kom nærare vart Szeged strategisk viktigare. Kong Sigismund av Luxembourg fekk bygd ein bymur rundt byen og Szeged fekk status som fri keisarby i 1498.
Szeged vart fyrst plyndra av den osmanske hæren 28. september 1526, men vart ikkje okkupert før i 1543, og vart det administrative senteret for osmanarane i området. Byen vart frigjort frå det tyrkiske styret 23. oktober 1686 og fekk attende statusen sin som fri keisarby i 1715. I 1719 fekk Szeged byvåpenet sitt, som framleis er i bruk i dag, av Karl III. Dei neste åra blømde Szeged. Piaristmunkar kom til byen i 1719 og opna ein gramatikkskule her i 1721. Dei hadde òg førelesingar innan vitskap og førte opp teaterstykke. Samstundes, i åra mellom 1728 og 1744 var hekseforfølgjingane omfattande i byen.
I dag har sentrum av Szeged vakre bygg og breie avenyar. Dette kjem hovudsakleg av den store flaumen i 1879, som bokstavleg talt tok med seg heile byen (berre 276 av 5723 hus stod att og 165 menneske omkom). Keisar Frans Josef vitja byen og lovde at «Szeged skulle bli vakrare enn han brukte å vere». Dei neste åra stod det fram ein moderne by frå ruinane med palass og breie gater.
Szeged vart hardt råka av den andre verdskrigen og 6 000 innbyggjarar i byen omkom. Jødane vart fyrst plasserte i gettoar, så førte til dødsleirane. Sovjetiske styrkar frigjorde byen i 1944. I kommunist-perioden vart Szeged senter for småindustri og næringsmiddelindustri. I 1965 vart det funne olje i nærleiken av byen. Området forsyner i dag 67 % av det totale oljeforbruket i landet.
Skytjefossen
Skytjefossen (eller Skykkjefossen, ikkje godkjend skrivemåte) er den 55. høgaste fossen i Noreg ut frå totalt fall. Han ligg i Simadalen i Eidfjord kommune i Vestland. Fossen vert ofte omtalt med feil høgd, truleg ei samanblanding av det maksimale høgdepotensialet for vasskraftproduksjon til vassdraget som fossen er ein del av. Den vertikale delen av fossen er eit fall på 300 meter og fossen er regulert.
Sporvognstrafikk i Oseania
Historie
Hobart og Brisbane fekk dei første elektriske nettverka i høvesvis 1893 og 1897. Hobart var den første byen på den sørlege halvkula til å innføra eit elektrisk trikkesystem.
New tram proposals
Perth and Brisbane both have proposals to implement light rails systems in their respective CBDs. In Brisbane's case, several proposals have been made and each has been knocked back, but with the recent introduction of integrated ticketing under the TransLink scheme and expansive Queensland Government transport infrastructure plans, the most recent proposal may go ahead. Calls also are in place for the Gold Coast, just south of Brisbane, to solve their major traffic problems. Proposals also exist to extend the Sydney and Adelaide systems beyond one line each.
-->
Tongariro-elva
Sportsfiske
Hølane i Tongariro-elva er vanlegvis kalla opp etter historiske personar som har fiska i elva (Major Jones Pool, Duchess Pool), eller den geografiske plasseringa deira (Birch Pool, Fence Pool, Redhut Pool). Flaumar har ført til store endringar i utsjånad og storleik på mange av desse hølane (som i 2004 då Breakaway Pool vart heilt borte etter at elveløpet vart endra), medan andre, som Major Jones Pool, har halde seg relativt uendra gjennom dei siste 50 åra.
Midtbanespelar
Ein midtbanespelar er den posisjonen i fotball som ligg midt på banen. Oppgåva til midtbanespelarane er å vere lenkja mellom angriparane og forsvararane til laget, det vil sei å skape målsjansar for laget sitt, i tillegg til å hindre motstandarane i å skape målsjansar.
Offensiv midtbanespelar
Ein offensiv midtbanespelar (på engelsk offensive midfielder eller attacking midfielder) har ei liknande rolle som hengande spiss. Rolla inneber ein utgangsposisjon som er føre dei andre sentrale midtbanespelarane og oppgåvene til spelaren føregår hovudsakleg på den offensive banehalvdelen. Gjennom kreativitet, fantasi og teknikk forventast spelaren å vere den som skapar målsjansar for laget sitt. På italiensk kallast ofte rolla for trequartista og indikerer at spelaren opererer i den tredje «kvarten», mellan den andra, midtbanen, og den fjerde, angrepet. Spelaren kan òg ha meir defensive oppgåver, til dømes forstyrre den speloppbyggande defensive midtbanespelaren hos motstandarlaget.
Solingen
Solingen er ein by i Tyskland i delstaten Nordrhein-Westfalen med om lag 165 000 innbyggjarar. Byen ligg i nord i området Bergisches Land, sør for Ruhr-området.
Solingen er kjend for lange tradisjonar med å lage fine sverd, knivar, sakser og andre knivreiskap med selskap som Wüsthof, Zwilling (J.A. Henckels), Boker og fleire andre.
Girl from the North Country
«Girl from the North Country» (òg kjend som «Girl of the North Country» ) er ein song skriven av Bob Dylan. Han vart først gjeven ut i 1963 som den andre songen på albumet The Freewheelin' Bob Dylan. Dylan spelte inn songen på ny i ein duett med Johnny Cash i 1969. Denne innspelinga kom ut på Nashville Skyline. Konsertutgåve av songen finst på Real Live og The 30th Anniversary Concert Celebration.
Opphav
Songen vart skriven under den første reisa Dylan hadde til England i desember 1962, då han meinte han hadde det andre albumet sitt ferdig. Songen er ei hyllest til ein tidlegare kjæraste, Echo Helstrom, som Dylan kjende før han forlet New York. Dylan reiste frå England til Italia for å leite etter hans dåverande kjæraste Suze Rotolo. Ho studerte her og dette hadde ført til stor avstand i forholdet deira. Rotolo hadde reist tilbake til USA, omtrent samstundes med at Dylan kom til Italia. Her skreiv han ferdig songen, tilsynelatande inspirert av det han trudde var slutten på forholdet til Rotolo. Då han kom tilbake til New York i midten av januar overtalte han Rotolo om å kome tilbake til han. Suze Rotolo er kvinna på framsida av omslaget til albumet, arm i arm med Dylan.
The Freewheelin' Bob Dylan
Innspeling i New York
14. november var nok ei innspeling i Studio A. Det meste av denne dagen vart nytta til «Mixed-Up Confusion». Dylan spelte songen med fleire studiomusikarar leigt inn av produsent John Hammond; George Barnes (gitar), Bruce Langhorne (gitar), Dick Wellstood (piano), Gene Ramey (bass) og Herb Lovelle (trommer). Dette sporet dukka aldri opp på eit Dylan-album, men vart gjeven ut som singel den 14. desember 1962 og så raskt trekt tilbake. Songen er ein rockabilly-song og vart skildra som eit blikk mot Elvis Presley og Sun Records.
Reise til England
Tolv dagar seinare vitja Dylan England for første gong og medverka i BBC-dramaet The Madhouse on Castle Street, der han framførte «Blowin' in the Wind» og to andre songar. I London vitja Dylan det lokale visemiljøet og kom i kontakt med Anthea Joseph på Troubadour Club og visesongarane Martin Carthy og Bob Davenport.
Carthy introduserte Dylan for to engelske songar som skulle verte særs viktige for Freewheelin'-albumet. Carthy lærte Dylan arrangementet sitt for «Scarborough Fair», som Dylan nytta som grunnlag for sin eigen «Girl from the North Country». Den andre var «Lord Franklin» frå 1800-talet, som gav Dylan melodien til songen hans «Bob Dylan's Dream».
Tilbake i New York
Mot slutten av innspelinga av Freewheelin' skulle Dylan spele på The Ed Sullivan Show den 12. mai 1963. Dylan valde å framføre «Talkin' John Birch Society Blues», men fekk beskjed om at songen kanskje kunne vere injurierande for John Birch Society. I staden for å godta sensuren nekta Dylan å spele.
Scott Hansen-øyane
Øygruppa er kalla opp etter Sigurd Scott Hansen, ein norsk løytnant som hadde ansvar for astronomiske og meteorologiske observasjonar under Framekspedisjonen til Fridtjof Nansen i 1893. På mange kart står namnet oppført som Scott-Gansen-øyane, som er ein transkripsjon av det russiske namnet på øyane.
Omar ibn al-Khattab
Omar ibn al-Khattab var ein tidleg muslim og kalif. Han stod bak nedkjempinga av persarane og ei kraftig utviding av det muslimske riket.
Okhotskhavet
Oljereservar
Det finst tjueni soner der det kanskje finst olje og gass i Okhotskhavet. Det er estimert at reserva inneheld 1,2 milliardar tonn olje og 1,5 milliardar kubikkmeter gass. .
Angrepsspelar i fotball
Hengande spissar
Ein hengande spiss (på engelsk second striker) er ein spelar som ofte har ei meir fri rolle enn spissen og fleire av dei mest hylla spelarane i verda har spelt i denne rolla, ofte med nummer ti på ryggen. På italienske lag vert rolla ofte kalla trequartista og indikerer at spelaren opererer i den tredje «fjerdedelen» eller «kvarten», mellom den andre på midtbanen og den fjerde i angrepet. Rolla til den hengande spissen er å kombinere midtbanen og angrepet og gjennom teknikk og kreativitet skape målsjansar både for seg sjølv og for lagkameratane sine. Posisjonen mellom midtbanen og angrepet gjer spelaren vanskeleg å markere for motstandarane.
Blowin' in the Wind
Opphav og første reaksjon
«Blowin' in the Wind» vart ein internasjonal hit med Peter, Paul and Mary, som òg hadde Albert Grossman som manager. Singelen selde 300 000 eksemplar den første veka han kom ut. 13. juli 1963 nådde songen andreplassen på Billboard-lista og hadde seld over ein million.
Andre utgåver
«Blowin' in the Wind» ar vorte spelt av fleire hundre andre artistar. Den mest suksessrike var utgåva til folketrioen Peter, Paul and Mary.
Andre utgåver er gjort av The Hollies, Chet Atkins, Dolly Parton, Judy Collins, Marianne Faithfull (singel i 1964), The Seekers, Sam Cooke, Etta James, Duke Ellington, Neil Young, the Doodletown Pipers, Marlene Dietrich, Bobby Darin, Bruce Springsteen, Elvis Presley, Stevie Wonder (som nådde Topp 10 med songen i 1966), John Fogerty, The Hooters og Me First and the Gimme Gimmes.
Minnesund
Minnesund er ein tettstad i Eidsvoll kommune i Viken. Tettstaden har.
563 Suleika
563 Suleika er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. april 1905 av Paul Götz ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Aksehelling
Aksehellinga kan au beskrivast som forholdet mellom baneplanet og eit plan vinkelrett på planetaksen. I solsystemet vårt er baneplanet til jorda kjent som ekliptikken, og dermed er ofte aksehellinga kalla vinkelen til ekliptikken.
Lundefugl
Skildring
Ein vaksen lunde er mellom 28 og 35 cm lang, og har eit vengespenn på 50–60 cm. Lunden viser uvanleg dugleik i å symje og dukke, han kan flyge lågt over bølgjene og kan skjere gjennom dei med nebbet medan vengene og føtene slår ned i vatnet. Han slår med dei korte vengene i høg frekvens og når opp i ei ganske god flygefart. Føda er mest fisk, men lunden kan òg ta noko krepsdyr. Levetida er rundt 25 år.
Leveområde og levesett
Lunden hekkar i koloniar. Hekkesesongen er frå april til august, resten av året lever fuglane på havet. I Noreg hekkar lunden på Vestlandet, men dei store koloniane finst frå Lofoten og nordover. Desse koloniane kan vere på fleire hundre tusen fuglar, den største kolonien er den på Røst og har vore på over 1,3 million par. I fuglefjellet bygger lunden reiret sitt i gangar som han grev sjølv, eller i jordhòler eller små hòler i steinurer og i fjellsprekker. Hoa legg egg i mai–juni, og begge foreldra rugar dei. Paret får ofte berre ein unge, som blir i reiret i ca 40 dagar, og han vert veldig feit. Derfor var lundeungane eit lett bytte for fangstfolk då slik fangst var tillaten. I Nord-Noreg har fangst av lundefugl vore ei viktig tilleggsnæring opp igjennom hundreåra, bl.a. med hjelp av lundehund. I 2021 blei lundefuglen oppgradert frå «sårbar» til «sterkt truga (EN)» på norsk raudliste for artar.
564 Dudu
564 Dudu er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. mai 1905 av Paul Götz ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Havoterskjera
Havoterskjera (russisk Камни Бобровые, Kamni Bobrovyje) er nokre skjer i Kommandørøyane i Russland og Beringhavet.
Øystein Erlendsson
Øystein Erlendsson var den andre erkebiskopen av Nidaros, og levde under borgarkrigstida. Han var med på å styrka kyrkja si stilling i Noreg, og kan reknast blant dei viktigaste norske kyrkjeleiarane. Øystein er den einaste norske erkebiskopen som er rekna som ein helgen, men han er aldri blitt kanonisert av paven.
Ætt
Far til Øystein erkebisp og brørne hans var Erlend Himalde, son av Jon Sterke på Råsvoll, som var son av islendingen Ulv Uspaksson. Ulv var kong Harald Hardråde sin stallar og gode ven og var gift med Jorunn Torbergsdotter, ei syster av Tora Torbergsdotter, som var gift med Harald Hardråde. Jorunn og Tora var døtrer av Torberg Arnesson, som var gift med Ragnhild Erlingsdotter, dotter av Erling Skjalgsson. Torberg Arnesson var bror av Kalv Arnesson, som skal ha drepe kong Olav I den heilage i Slaget på Stiklestad. Brørne høyrde til Arnmødlingsætta, og erkebiskop Øystein stamma dermed også frå denne norske stormannsætta.
Erkebiskop
Kong Magnus V Erlingsson, den mindreårige sonen av lendmannen Erling Skakke, vart som den fyrste kongen i Noreg krona, av erkebiskop Øystein Erlendsson i Bergen i 1164. Paveutsendinga Stefanus var vitne.
Ettermæle
Øystein har vore rekna som ein av fire norske helgenar. I 1229 blei han heilagkåra lokalt, men helgenprosessen i Roma gjekk i stå.
To katolske kyrkjer er vigd til erkebiskopen: St. Eysteins kirke i Bodø og St. Eystein kirke i Kristiansund.
Eirik Blodøks
Det er ukjent korleis Eirik fekk tilnamnet Blodøks (Eiríkr blóðöx). Det kan ha vore fordi han kjempa mot fleire av brørne sine og drap dei. Men ei anna forklaring kan vera at han var rekna som ein dyktig krigar.
Blinde
Blinde eller blindskap viser til det å vera blind, det vil seia heilt eller delvis mangla evna til å sjå. Hjå menneske og mange dyr er dette ei funksjonshemming danna gjennom sjukdom, skade, manglande utvikling eller medfødde feil, men det finst også dyr som er blinde naturleg, anten som nyfødde eller heile livet. Ein kan vera blind gjennom at sjølve augo ikkje ser, synsnerva ikkje sender signal eller hjernen ikkje handsamer synsinntrykk.
Tettstader i Akershus
Sorterbar tabell med folketal
Tabellen er sorterbar; ved å klikke på symbolet ved sidan av kolonnenamnet øvst i kolonnen (Namn, Folketal) vert tabellen omsortert. I namekolonnen kan tabellen sorterast slik at han går frå Å til A i staden for frå A til Å. Frå kolonnen for folketal kan tabellen sorterast frå høgste til lågaste folketal, eller omvendt.
Kommunevis sortering av tettstadene
Eidsvoll
Vestby
Suraelva
Sura kan nyttast til transportføremål 394 km oppover frå munningen.
Av byar langs Sura finn ein Penza, Alatyr, Sjumerlja og Jadrin.
565 Marbachia
565 Marbachia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 9. mai 1905 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Apollinarij Vasnetsov
Vasnjetsov var medlem av Peredvizjnikij frå 1899, og akademimedlem frå 1900. Han var ein av grunnleggarane og tilsynsmennene av Russlands Kunstnarforeining.
Lonkanfjorden
Lonkanfjorden er ein fjordarm av Hadselfjorden på vestsida av Hinnøya. Fjorden strekkjer seg 8 km søraustover til Indre Nordbotn.
Turen til Møysalen vart kåra til landets beste tur av magasinet UTE i 2009. Fjordlandskapet inngår i Møysalen landskapsvernområde og nasjonalpark. Grensa går frå Kaljordtinden (801 moh.) i nord via Høystakkneset over til sørsida av fjorden Grunnvikklubben og til toppen av Ingelsfjordnipa (759 moh).
Harald I av Noreg
Familie
Med Åshild Ringsdotter:
Alatyrelva
Alatyr (russisk Алатырь) er ei elv i Nizjegorod oblast og republikkane Mordovia og Tsjuvasjia i Russland og ei av sideelvane til Sura frå venstre. Elva er 307 km lang og har eit nedslagsfelt på. Berre 24 km av ho renn i Tsjuvasjia.
Kinesisk
Er kinesisk eit språk eller ein språkfamilie?
Politisk oppstykking i Europa skapte uavhengige nasjonalstatar som er nokolunde like store som dei kinesiske provinsane. Dette skapte eit politisk ønske om å danna separate kulturelle og litterære mål mellom nasjonalstatane. Språka vart standardiserte innan kvar stat.
På grunn av denne oppfatninga om eitt kinesisk talespråk av majoriteten av dei kinesisktalande, nyttar mange språkforskarar denne definisjonen og reknar kinesisk som eitt språk og variasjonane som dialektar. Andre brukar krav om forståing mellom språkbrukarar for å definere frå sju til 17 ulike slektande «språk» under språkgruppa kinesisk, alle med variasjonar ein kan samanlikna med variasjonane i dei romanske språka.
Effektiv temperatur
Stjerne
Ei raud stjerne kan vere ein liten raud dverg, ei stjerne med svak energiproduksjon og ei lita overflate, eller ein oppsvulma gigant eller til og med supergigant som Antares eller Betelgeuse, som produserer store energimengder, men som må passere gjennom ei flate som er så stor at stjerna stråler ut lite energi per overflateareal. Ei stjerne i midten av spektrumet, som den beskjedne sola eller den store Capella stråler meir varme per overflateareal enn ei svak raud dvergstjerne eller dei oppsvulma supergigantane, men mykje mindre enn kvite eller blå stjerner som Vega or Rigel.
Svortland
Svortland er ein tettstad som er kommunesenter i Bømlo kommune i Vestland. Staden ligg nordvest på øya Bømlo. Riksveg 542 går ved staden. Tettstaden har.
Saraykent
Saraykent er ein by og eit distrikt i provinsen Yozgat i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 8 000 innbyggjarar (2010), medan distriktet har kring 25 000.
Melandsvågen
Melandsvågen er ein tettstad i Bømlo kommune i Vestland. Staden ligg på vestsida av øya Bømlo. Tettstaden har.
The Chicago Transit Authority av Chicago Transit Authority
Lister
The Chicago Transit Authority (Columbia 8) nådde 18. plassen i USA og låg inne på lista i heile 171 veker. Det nådde òg niandeplassen i Storbritannia.
Friidrettslandskampen Noreg-Sverige 1983 for kvinner
Høgdehopp
<br style="clear:both;" />
200 m
<br style="clear:both;" />
4 × 400 m stafett
<br style="clear:both;" />
Harald II av Noreg
Bakgrunn
Tilnamnet fekk han ifylgje Heimskringla etter ei reise til Hardanger. Der såg han ein islandsk handelsmann med mange skinn, som han ikkje fekk seld. Harald gjekk bort til han og spurde om han kunne få eit skinn av han, og det fekk han. Snart hadde alle om bord i Harald sitt skip skinnfellar. Etter dette gjekk salet av skinnfellar så bra at halvdelen som ville kjøpe skinnfell ikkje fekk.
Pécs
Historie
Mot slutten av den første verdskrigen vart Baranya okkupert av Serbia, og det var ikkje før i august 1921 at Pécs var sikker på at dei vart verande ein del av Ungarn. Universitetet i Pozsony (i dag Bratislava i Slovakia) vart flytt til Pécs etter at Ungarn miste Pozsony etter Trianontraktaten.
Ilovik
Øya er dekt med vegetasjon typisk for Middelhavet, som oleander i forskjellige fargar, palmer og to hundre år gamle eukalyptustre. På grunn av eit rikt planteliv vert øya stundom kalla Blomeøya.
Mistake av Mike Oldfield
«Mistake» er ein song av den engelske musikaren Mike Oldfield, gjeve ut i 1982.
Tiger
Åtferd
Tigeren lever åleine i store territoriar, og har berre kontakt med andre tigrar i paringstida. Han er hovudsakleg nattaktiv, og lever for det meste på store pattedyr han angriper bakifrå eller frå sida. Menneskeetande tigrar finst berre unntaksvis; det handlar då oftast om skadde eller eldre individ som ikkje er i stand til å jakta på dei vanlege byttedyra.
Undercover of the Night
Inspirasjon og innspeling
Teksten omhandlar den då pågåande politiske korrupsjonen i Mellom- og Sør-Amerika.
Utgjeving
«Undercover of the Night» vart gjeven ut som den første singelen frå albumet 1. november 1983. Songen vart først godt motteke og nådde 9. plass i USA og 11. plass i Storbritannia, men songen forsvann raskt frå listene, kanskje på grunn av den valdelege teksten til Jagger.
Ein gjennomarbeidd musikkvideo vart laga for songen der Jagger som kriminalbetjent hjelper ei ung kvinne å følgje etter nokre folk som har kidnappa kjærasten hennar. Richards er leiaren for kidnapparane og skyt til slutt Jagger.
Hvar
Ei anna stor næring på øya er dyrking av lavendel, som vert brukt i aromatiske oljer og såper. Hvar vert stundom kalla «Lavendeløya».
Historie
Hvarkulturen varte frå 3500 til 2500 fvt. Venetianske sjømenn såg øya då dei segla mot Neretvasundet, og var truga av sjørøvarar frå øya. I 925 vart øya ein del av Kroatia under kong Tomislav.
Kyrkjer på øya inneheld mange viktige måleri og kunstverk av vidkjende venetianske kunstnarar, inkludert Tinoretto, Veronese, Bellini og andre.
Ivan Vučetić, personen som perfeksjonerte fingeravtrykk tidleg på 1900-talet, kom frå Hvar. Den mest vidkjende personen frå Hvar i dag er fotballspelaren Igor Tudor, som spelar på Juventus i Italia.
Dumpar
Dumparar med stiv ramme
Dumparar med stiv ramme har motor og førarhus fremst, om lag som ein lastebil, og ei kraftig dumparkorg bak. Denne typen har ikkje like god framkomstevne som rammestyrte dumparar og vert som oftast nytta på anleggsveg.
Slike dumparar vert produserte i fleire storleikar, med lasteevne frå nokre titals tonn til opp mot 400 tonn. I den øvre enden av spekteret finn ein: Dumparar i denne storleiksklassen vert stort sett nytta i dagbrot. Dei er for store til å transporterast på vanlege vegar og må som oftast monterast på staden dei skal nyttast.
Insarelva
Insar (russisk Инса́р) er ei elv i Mordovia i Russland og ei av sideelvane til Alatyr frå høgre. Elva er 168 km lang og har eit nedslagsfelt på.
Sigerfjorden
Riksveg 822 går langs heile sørsida av fjorden.
Frode Grytten
Biografi
Frode Grytten er i dag busett på Bønes i Fyllingsdalen i Bergen, er gift og har to ungar.
Generelle tema og trekk
Grytten gjer bruk av undertekst i mange av novellene sine. Med andre ord må ein lese mellom linjene for å få med seg til dømes kva som eigentleg går føre seg, eller kva hovudpersonen eigentleg føler. Det er mykje humor i bøkene hans, men denne ligg alltid i underteksten. Han prøver ikkje å forklare for lesaren kvifor – eller om – noko er morosamt eller ikkje.
Bikubesong og Popsongar
Med Popsongar, som kom i 2001, vidarefører Frode Grytten delvis konseptet frå Bikubesong med eit rammeverk rundt historiene. Men denne gongen går alle dei 24 novellene føre seg på ulike stader i verda. Dei er også fordelte utover alle dei 24 timane i eitt døgn, i tillegg til at dei er delte inn i to bolkar: «Avreise» og «Ankomst». Og ikkje minst er alle novellene skrivne ut frå kvar sin popsong. Frå desse songane har Grytten henta både handling, tematikk, rytme og stil i skriveprosessen. Sameleis som i popsongar vert også gjentaking i utstrekt grad brukt som verkemiddel, både ved at ordet «popsongar» stadig vert brukt og ved at dei enkelte linjene i novellene vert gjentekne. Om føremålet med boka seier Frode Grytten dette: «Eg ville skrive enkle, emosjonelle noveller med refreng. Og dei skulle handle om kjærleik.»
She Was Hot
Både den originale Stones-pianisten Ian Stewart og erstatninga hans Chuck Leavell spelar på songen. B-sida til singelen var ei innspeling som ikkje vart nytta på Emotional Rescue, «I Think I'm Going Mad».
Sjantarøyane
Sjantarøyane (russisk Острова Шантарские; Ostrova Sjantarskije) er ei gruppe på femten øyar i Udabukta sørvest i Okhotskhavet i Khabarovsk kraj i Russland. Øyane ligg utanfor kysten av Sibir. Dei fleste øyane er kuperte klipper og det høgaste punktet i øygruppa er 720 meter over havet.
Historie
Sjantarøyane vart utforska av russarar mellom 1711 og 1725.
Freddie Mercury
Songar
Forskarar studerte i 2016 kva som appellerte med stemma til Mercury. Forskarane var leia av professor Christian Herbst, og merka at Mercury nytta ein raskare vibrato og brukte subharmoniar, særleg samanlikna med operasongarar. Forskarane studerte vokalklipp frå 23 Queen-songar, soloarbeidet hans og ei rekkje intervju med artisten. Dei brukte òg eit endoskopisk videokemara for å studere ein rockesongar som imiterte syngestemma til Mercury.