cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Undredal stavkyrkje
Ho er den minste kyrkja i Skandinavia som framleis er i bruk, med berre 40 sitjeplassar. Skipet er knapt sju meter langt utvendig, kor og våpenhus kjem i tillegg med 4 og 2 meter. Det er spor etter svalgang rundt kyrkjeskipet. Skipet er forlenga mot vest med klokketårn og eit våpenhus med saltak. Kyrkjekoret er nyare og i same breidd som skipet.
Pirin
Geologi og fjelltoppar
I fjellkjeda er det to toppar over 2 900 m, Vihren og Kutelo; sju over 2 800 m, 17 over 2 700 m, 32 over 2 600 m og 40 over 2 500 m. Den høgaste granittoppen er Banderisjki Tsjukar (2 732 m). Dei 20 høgaste toppane er:
Sieg
Sieg er ei elv i Nordrhein-Westfalen og Rheinland-Pfalz i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre med ei lengd på 153 km. Elva er kalla opp etter folket i Sigambrer. Ho har sitt utspring fjella i Rothaargebirge, og frå her renn elva sørvestover mot byen Siegen og åsane i Siegerland, som begge er kalla opp etter elva. Lenger vest dannar Siegdalen grensa mellom Bergisches Land i nord og Westerwald i sør. Elva renn gjennom eit verna område aust for Bonn. Etter å ha passert byane Hennef og Siegburg munnar ho ut i Rhinen nær Niederkassel/Mondorf eit par kilometer nord for sentrum av Bonn.
Mahis
Historie
Ein trur Mahis vart grunnlagd i den romerske tida, då han låg ved grensa til det jødiske Perea og Filadelfia - Amman i Dekapolis. I bysantinsk tid låg han mellom bispedømet Gadara - Salt og Filadelfia.
Cerrejón
Skildring
I dag er Cerrejón ått i like delar av dotterselskap av dei internasjonale gruveselskapa BHP Billiton, Anglo American og Glencore.
Christian av Danmark (2005)
Bakgrunnsstoff
Prins Christian (Dansk)
Anna Odine Strøm
Strøm tok steget opp mot verdstoppen i skihopping for kvinner i 2019-sesongen. Ho vart som best nummer 2 og 3 i verdscuprenn. Under verdsmeisterskapen 2019 i Seefeld in Tirol deltok ho på det det norske kvinnelaget som vann bronsemedaljen i lagtevlinga. Dei andre på laget var Ingebjørg Bråten, Silje Opseth og Maren Lundby. Fire dagar seinare fekk Strøm ein ny bronsemedalje, då i mikstevlinga i lag med Lundby, Robert Johansson og Andreas Stjernen. I den individuelle tevlinga vart Strøm nummer 9.
Makrell
Fiske
I 1950-åra fiska ein totalt 60 000–110 000 tonn makrell i Nord-Europa, 10 000–15 000 tonn i norske farvatn. Fangsten steig til 1 millionar tonn årleg, i Noreg heile 868 000 tonn i 1967, etter innføringa av kraftblokk til snurpenota. I nordamerikanske farvatn tok utanlandske fiskefartøy oppimot 2,5 millionar tonn fisk i tidsrommet 1968 til 1977. Overfisket førte til nedgang i bestandane og innføring av fiskeavgrensingar, mellom anna kvoter. I 1999 vedtok EU, Noreg og Færøyane ein forvaltingsplan for nordsjøbestanden. I 2002 blei det fanga 369 000 tonn i Nordsjøen og Skagerrak, 162 000 tonn av norske fiskarar.
Bryggja
Skodespelaren og spelmannen Alfred Maurstad kom herfrå.
L'Epaule
Bakgrunnsstoff
L&
Rudyard Kipling
Kipling var svært godt likt for dikta og forteljingane sine i si levetid, men blei mot slutten av tida for Det britiske imperiet sett på som meir av ein «profet for britisk imperialisme». Mange av verka hans blei sett på som unødig brutale og fordomsfulle. Barnelitteraturen har derimot overlevd og vidareført til nye medium som film og fjernsyn, til dømes Mowgli og Rikki-Tikki-Tavi frå Jungelboka og guteboka Kim.
Tibetansk skrift
Historie
Den tibetanske skrifta vart lånt inn frå indarane og tilpassa tibetansk av Tonmi Sambhoda etter ordre frå den tibetanske kongen Srong btsan sgam po.
Høgskolen i Bergen
Undervisningsstader
Dei fleste fagmiljøa ved Høgskolen i Bergen heldt til på Campus Kronstad i Inndalsveien 28 i Bergen eller på Campus Møllendalsveien i Møllendalsveien 6–8 attmed Store Lungegårdsvannet i Bergen. Hovudcampusen låg på Kronstad, og var studiestad for om lag 6 000 studentar og arbeidsplass for nærare 600 tilsette, medan bygningen i Møllendalsveien var studiestad for om lag 1 000 studentar og arbeidsplass for nærare 200 tilsette. Høgskulebygningen på Kronstad, som blei teke i bruk hausten 2014, ligg på den gamle verkstadtomta til Noregs statsbanar, og fem av dei gamle bygningane blei integrert i høgskulebygningen. Bygningskomplekset er heilt moderne, praktisk og miljøvennleg, med ein særeigen arkitektur.
Georgia
Georgia (georgisk: საქართველო Sakartvelo) er eit land i Kaukasus, som tidlegare var ein del av Sovjetunionen. Hovudstaden heiter Tbilisi. Landet grensar til Tyrkia, Russland, Aserbajdsjan og Armenia. Dei to områda Abkhasia og Sør-Ossetia lausreiv seg tidleg på nittitalet og har sidan vore de facto sjølvstendige statar, sjølv om berre få land godkjenner sjølvstendet deira. Russland har plassert styrkar i begge områda og kallar dei fredstryggjande, men desse styrkane vert rekna som okkupasjonsstyrkar av Georgia.
Geografi
Av store elvar i Georgia finn ein Rioni og Mtkvari (Kura).
Solomon Lozovskij
Solomon Lozovskij var ein ukrainsk jødisk kommunist, ein kollega av Vladimir Lenin, og ein framståande person i den sovjetiske regjeringa og den sovjetiske fagorganisasjonen. Han var au leiar i avdelinga for internasjonale samband ved den høgre partiskolen. Han vart fødd i 1878 i Ukraina og vart medlem av bolsjevik-fraksjonen i Russlands Sosialdemokratiske Arbeidarparti, det seinare kommunistpartiet, i 1901.
Lozovskij vart avretta den 12. august 1952 saman med 13 andre tidlegare medlemmer av Den Jødiske Anti-Fascistiske Komitéen.
Finn Loftesnes
Saman med Tom Dybwad gav han ut ei praktbok om Nærøyfjorden - Verdsarv Nærøyfjorden (Selja Forlag 2006). Loftesnes har vore hovudfotograf i fleire Opptur-bøker (Selja Forlag), og var både forfattar og fotograf av boka Opptur Jotunheimen (Selja Forlag 2009). I 2011 kom Opptur Nærøyfjorden som han har skrive og teke foto til, saman med Tom Dybwad. I 2012 gav han ut praktboka Opplev Sognefjorden (Skald Forlag) saman med Ingrid Loftesnes. I 2014 gav Selja Forlag ut ei ny turbok – Opptur kysten Bergen-Stad - med foto av Loftesnes og tekst av Knut Magne Nesse.
Ahr
Ahr renn gjennom byane Schuld, Altenahr og Bad Neuenahr-Ahrweiler. Mellom Remagen og Sinzig (sør for Bonn) i om lag 50 meter over havet, munnar ho ut i Rhinen. Ahr har ein hellingsgrad på 0,4 % i dei nedre områda og 0,4-0,8 % i øvre lei.
Åna-Sira
Åna-Sira er ein tettstad i Flekkefjord og Sokndal kommunar i sør-vestre Noreg. Tettstaden ligg på grensa mellom fylka Agder og Rogaland, langs Riksveg 44.
Akçakale
Akçakale er ein by og eit distrikt i provinsen Şanlıurfa søraust i Tyrkia. Han grensa til grenseovergangen langs vegen frå Şanlıurfa til Tall Al Abyad i Syria.
Uksenøya
Øya har brusamband med fastlandet i Dragsundet, der E39 som går saman med E136 går over til fastlandsdelen av Skodje kommune. E39 og E136 skil lag på Moa i Ålesund, der E136 går vidare vestover til Ålesund sentrum, med bru over Nørvasundet til Nørvøya. På Moa går E39 sørover til Vegsundbrua over til Sula kommune, og med vidare samband sørover med ferje til Ørsta kommune. Frå Blindheim går Riksveg til Magerholm med ferjesamband til Ørsneset i Sykkylven kommune. Riksveg går vidare til Valle i Skodje nær Dragsundet, der det er kryss med E39/E136.
Tre av dei 7 bydelane i Ålesund ligg på øya:
Sattelhorn
Sattelhorn er eit 3 745 m moh høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Valais, øvst i dalen Lötschental.
Mancave
Mancave er eit skjemtande uttrykk for eit rom eller ein stad, ofte i ein heim, som er brukt av ein mann til å trekke seg attende, gjerne for å dyrke interesser. Det kan vere åtskilde rom i eit hus som kjellar, loft, kontor eller garasje, eller utanfor huset som ei trehytte eller ei snikkarbu, der ein mann kan halde på som han vil utan innblanding av kvinneleg sensibilitet.
Garasje
Ein garasje er eit rom, ein bygning eller eit større anlegg til å ha køyretøy i. For garasjar gjeld det ifølgje bygningsforskriftene eigne reglar for ventilasjon og avløp for olje og bensinspill på grunn av brannfare og fara for eksosforgifting.
Adolf Fredriks församling
er ei sokn i Stockholm kommune i Stockholms län.
Harbiye
Harbiye ligg kring 7 km sør for Antakya og ligg i Asidalen med ei snitthøgd på 240 meter over havet.
Selters
Frå år 1787 finst det annalar som fortel at det på verdsbasis vart eksportert meir enn éin million flasker.
Selters er ein viktig ingrediens i drinken pjolter.
Feisel
Feisel er ein mellomting mellom ein stor hammar og ei lita slegge, som vart nytta for å slå på minebor.
Caldey Island
Det ligg ein liten landsby på øya, men ho er best kjend for klosteret som ligg her. Mellom Caldey Island og fastlandet ligg Caldeysundet, som er 1-2 km breitt. Det går ferje over sundet til Tenby om våren og sommaren.
På 1800-talet vart det brote kalkstein på øya, som vart frakta til lokale tørkeomnar.
Namnet på øya kjem frå det norrøne Keld-Eye, som tyder «Kald øy». Det walisiske namnet «Ynys Bŷr» viser til abbeden Pyr, som styrte klosteret her på 500-talet.
Hans Vinjarengen
Nokre resultat
Noregsmeisterskap:
Zaovinesjøen
Zaovinesjøen (serbisk Заовинско језеро eller Zaovinsko jezero) er ein kunstig innsjø vest i Serbia i Tarafjellet. Han vart skapt i elva Beli Rzav som eit reservoar for vasskraftverket Bajina Bašta II.
Eigenskapar
Innsjøen dekkjer eit område på 15 km² og har fem greiner. I periodar med høg vassføring i Drina, vert det pumpa vatn frå Drina og inni Zavoine gjennom ein 8 km lang røyrleidning. Når det motsette er tilfelle, vert vatn pumpa tilbake til Drina, og det vert produsert straum av turbinar langs røyrleidninga.
Kyngarga
Elva oppstår der Venstre og Høgre Kyngarga renn saman og renn gjennom bratte skråningar. Elva dannar tolv fossar, den største av dei med eit fall på ti meter. 12 km frå Arsjan munnar Kyngarga ut i Kojmorskijsjøen. Frå her renn elva Tunka vidare til Irkut.
Högalid
er ei sokn i Stockholm kommune i Stockholms län.
Årjäng
Årjäng ligg i sørvestre Värmland i nordenden av innsjøen Västra Silen. Årjäng ligg ved E18 om lag tretti kilometer frå grensa til Noreg og om lag 95 km vest for Karlstad.
Slaget ved Svolder
Bakgrunn for slaget
Tidleg på våren i året 999 eller 1000 vart det kjent at Olav Tryggvason hadde kalla ut leidangen og var i ferd med å ruste ut ein stor flåte, og ein gong ut på sumaren drog han sørover mot Danmark. Adam av Bremen skreiv i si «beretning» (kap.40) at kong Olav «gjekk til krig mot danskekongen».
Slaget
Det kan tenkjast at Olav Tryggvason hadde rekna med støtte frå Jomsborg og fyrst Boleslaw (Burislav) i Vendland (Polen), men i røynda helst på grunn av at både jomsvikingane og den polske fyrsten hadde eit agg til kong Svein Tjugeskjegg (kong Svein hadde kort tid i førevegen sendt frå seg den polske kona si, Gunnhild (Świętosława), og ho hadde teke tilflukt hos bror sin, fyrst Boleslaw, som nokså sikkert var rasande over slik framferd). Men så hadde kong Olav misrekna seg; den norske leidangen ville ikkje vere med på eit hærtog utanom landegrensene og hærstyrkane frå Vendland drog seg undan før det kom til slag. Olav Tryggvason rådde til sist berre over ein sterkt redusert flåte; i diktet «Rekstefja» av skalden Hallar-Steinn er det nemnt at Olav Tryggvason hadde berre 11 skip.
Zavojsjøen
Zavojsjøen (serbisk Завојско језеро, Zavojsko jezero) er ein kunstig innsjø aust i Serbia langs elva Visočica. Han vart skapt i 1963 etter at eit stort jordras demde opp elva og den naturlege demninga seinare vart erstatta forsterka.
Ternitz
Ternitz er ein by og ein kommune i distriktet Neunkirchen i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 65,4 km² og i kring 14 600 ibuarar. Halvparten av ibuarane i kommunen bur i byen Ternitz, 393 meter over havet. Resten fordeler seg på byen Pottschach, 2 km sørvest om Ternitz-byen, fire landsbyar og nokre grender.
Igor Zjelesovskij
Aktiv
I slutten av februar 1989 vart Zjelezovskij verdsmeister i sprint for tredje gong. Under meisterskapen i Heerenveen forbetra han verdsrekorden på 1000 m til 1.12,58 og firkamprekorden i sprint til 145,945 poeng. Ved sprint-VM 1990 i Tromsø kom han på bronseplassen, eit stykke bak verdsmeister Bae Ki-tae frå Sør-Korea og sin eigen lagkamerat Andrej Bakhvalov.
Klarälven
Heile elva er om lag 460 km lang. Klaraelva er nesten 300 km lang på svensk side. Når ein reknar med Göta älv som renn ut av Vänern er vassdraget det lengste i Skandinavia med ei lengd på 756 km.
Delta
Tidlegare delte elva seg i ulike greiner om lag 50 meter nord for Sandgrund. Der fanst det altså fleire øyar før motorvegen vart bygd på slutten av 1960-talet. Då vart fleire løp fylte att og Borgmästarholmen vart ei halvøy. Ei av øyane, Vidön, finst enno. Sandgrundsudden var også ei øy fram til 1900-talet.
Laks og aure
At Klarälven hyser to ulike laksestammer kan ein sjå gjennom at klarälvslaksen går opp tidleg i sesongen og som tidlegare nemnd er ganske småvaksne. Gullspångslaksen går opp seinare og har ei monaleg større maksimalvekt (over 20 kg). Gullspångslaksen er faktisk den største laksen i verda som lever i ferskvatn.
Elfenbein
Historisk bruk
Frå rundt 2 500 år sidan blei elfenbein brukt i større grad også i indisk kunst. Elfenbein frå indiske elefantar blei frakta til Kina frå kongedøme i Søraust-Asia, og vestover langs den nordlege Silkevegen frå første hundreåret f.Kr.
Utvinning og handel
Medan råvareprisen var på mellom 3 og 10 amerikanske dollar per pund (450 g) for støyttenner av asiatisk elefant på 1960-talet, hadde reprisen stige til 50 doller pundet i 1975. Elfenbein frå afrikansk elefant er enda meir ettertrakta, og talet på afrikanske dyr gjekk sterkt tilbake. Storleiken på støyttenner viste også at ein drap stadig yngre dyr. I 1979 vog støyttenner i snitt 10,1 kg, medan i 1987 var vekta nede i 4,9 kg.
Scott Page
Scott Page er ein amerikansk musikar, teknolog og entreprenør kjend som saksofonist og rytmegitarist med Pink Floyd, Supertramp og Toto. Page er adjunkt ved University of Southern California sin Thornton School of Music.
Optisk linse
Ei optisk linse er ein gjennomsiktig lekam som bryt lyset slik at det enten samlast i eit brennpunkt (samlelinse eller konveks linse) eller blir spreidd frå eit brennpunkt (spreielinse eller konkav linse).
Tsjernivtsi
Tsjernivtsi (ukrainsk skrift Чернівці́, rumensk Cernăuți) er ein by sørvest i Ukraina, ved den øvre leia til elva Prut. Tsjernivtsi er det administrative senteret i Tsjernivtsi oblast (provins) - den nordlege, ukrainske delen av den historiske regionen Bukovina. Byen har kring 240 000 innbyggjarar (2001).
Risgraut
Kald risgraut kan brukast til å laga riskrem.
Historie
Grøt i seg selv kommer fra tiden da landbruket oppsto, ca. 10 000 f.Kr, og ris ble dyrket i Asia fra 3 000 f.Kr, der en brukte det i ulike retter, blant annet puddinger. Risdesserten oppstod i Midtøsten eller Persia, der den vant fram i middelalderen. Romerne var de første som brukte risengrynsgrøt i Europa, da kokt på geitemelk til medisiniske formål.
Risgryn og risgraut er kjend i Norden frå 1340-åra. Andre hevder rispudding eller -grøt først kom til Skandinavia i 1542 i Malmö, der en til hverdags kokte grøten på vann og bare til høytider på melk.
9. mars
Religiøs helgedag
Helgendag i den katolske kyrkja:
Tsjernivtsi
I lag med byen Lviv vert Tsjernivtsi rekna som eit kulturelt senter i det vestlege Ukraina. Historisk sett var Tsjernivtsi derfor kalla «Vesle Wien». Byen er òg eit stort trafikknutepunkt for veg og jernbane og husar ei internasjonal lufthamn.
Risgraut
Juletradisjonar
Da grøtris var en importvare, og derfor dyrt, ble det et statussymbol og etter hvert en utbredt skikk i Norden å kunne servere risengrynsgrøt til julegjestene sine. Retten har holdt seg som tradisjonell julemat siden, blant annet som formiddagsmat på julaften. I Norge og Danmark blir det ofte gjemt en skoldet mandel i gryta, og den som får den, vinner en marsipangris, sjokoladeeske eller noe annet.
Navigasjon
Astronomisk navigasjon
I astronomisk navigasjon nyttar ein observasjon av himmellekamar for å fastlegge posisjonen. Han var kjent av fønikarane ca. 1200-400 f.Kr. På 1500-talet nautisk-astronomiske tabellen. Vitskapsfolk som Tycho Brahe, Copernicus, Kepler, Galilei og Newton gjorde oppdagingar og utvikla kunnskapar om himmellekamar og gjennom det metodar for astronomisk navigasjon med auka grannsemd.
Rodopifjella
Klima
Det milde klimaet, kombinert med andre faktorar, gjev gode forhold for avkopling og turisme. Feriestaden Pamporovo, der mikroklima gjev djupt snødekke over lengre periodar, er eit godt døme.
Mytologi
Rodopifjella vert rekna for å vere den mytologiske fødestaden til den legendariske songaren og lyrespelaren Orfeus og kona hans Eurydike. I tillegg har ein funne arkeologiske funn knytte til dyrking av Dionysus, slik som den thrakiske byen Perperikon. I gresk mytologi vart dronning Rhodopi av Thrakia, kona til kong Haemus, omgjort til fjellkjeda av Zevs og Hera som straff.
Arne Lofthus
I 1901 kom Lofthus i kontakt med Joakim Skovgaard og vart ein av medarbeidarane hans i freskoutsmykkinga av Viborg domkyrkje. Dette samarbeidet varte fram til 1906, og Lofthus måla også portrett av Skovgaard. Vintrane 1902 og 1903 studerte han ved målarskulen åt Kristian Zahrtmann. I 1907 debuterte han som målar på Den frie Udstilling i København.
TETRA
Helse
TETRA brukar frekvensen 17Hz for TDMA (sjå lenger oppe), det vil seia ein amplitudemodulasjon på 17 gonger i sekundet oppå ei berebølgje ved mikrobølgjefrekvensane lista over. Det vert påstått at TETRA fører til helseproblem for dei som bur i nærleiken av master fordi denne frekvensen virkar inn på hjerneaktivitet. Det ser ikkje ut til å finnast nokon studiar gjort på menneske som gjev direkte informasjon om helseeffektar av å vera eksponert for frekvensfelt med omkring 16Hz modulasjon.
Seal's Rock
Kjelder
Lundy
Skarpnäck
er ei sokn i Stockholm kommune i Stockholms län.
Saturnmånen Titan
Namngjeving
Det var John Herschel, sonen til oppdagaren av Mimas og Enceladus, som fann på dei noverande namna i 1847. Han meinte namna på titanane, syskena til Cronus som er den greske forma av guden Saturn, ville passa bra.
Spuskovaja
Spuskovaja (russisk Спусковая) er ei elv i Khamar-Daban-fjella i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Utulik frå venstre. Ho renn ut frå Tsjortovogosjøen. Langs elva går ein populær tursti.
Saturnmånen Titan
Lysstyrke
Titan har ein lysstyrke på mellom +7,9 og +8,7 og kan koma opptil tjue saturnradiusar vekk frå morplaneten Saturn. Ein kan sjå han gjennom eit lite teleskop (med diameter større enn 5 cm) eller ein sterk prismekikkert.
Dalaman
Klima
Dalaman har eit varme middelhavsklima. Somrane er lange og tørre, medan vintrane er korte og kjølige. Dalaman er ein solrik stad året rundt.
Saturnmånen Titan
Atmosfære
Titan har ikkje noko magnetfelt og banen går av og til utanfor magnetosfæren til Saturn, slik at månen blir direkte utsett for solvind. Dette kan ionisera og ta vekk molekyl frå øvst i atmosfæren.
Overflate
Foreløpig er karta over Titan svært vage og unøyaktige. Atmosfæren er til hinder for fotografering av overflata. Men eit stort høgreflektivt område er sett i infraraude bilete frå romteleskopet Hubble og Cassini-Huygens-fartøyet. Dette området har foreløpig blitt uoffisielt namnsett Xanadu regio, det er ikkje sikkert kva slags type terreng det representerer. Det er tilsvarande jamstore område andre stadar på, observert med Hubble-, Keck- og VLT-teleskopa. Spekulasjonar no er at dette kan vera metan- eller etansjøar, sjølv om observasjonar frå Cassini tyder på noko anna. Cassini har tatt høgoppløyselege bilete av alle desse formasjonane, og har au oppdaga mystiske lineære merke. Desse blir av nokre forskarar sett på som indikasjonar på tektonisk aktivitet.
Rikard Aslaksson Berge
Det går mange soger om Rikard A. Berge. Han var forviten og oppteken av å skaffe seg solide kunnskapar. Difor fór han beinveges til Christiania i unge år, for å skaffe seg eit eksemplar av Grunnlova, og skal ha råka på Henrik Wergeland medan han var der. Seinare sette han seg inn i teologi og lærde seg tysk. Han var soleis den einaste på dei kantar som kunne prate med tyske turistar då dei kom oppetter dalen. Dei vart svært overraska over at nokon på dei kantar kunne tysk.
Bull Nunatak
Bull Nunatak er ein nunatak som ligg 3 nautiske mil vest for Bruce Nunatak i Seal Nunataks, utanfor austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart først kartlagd i 1902 av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld, og vart namngjeven av han etter Henrik Johan Bull som i lag med kaptein Leonard Kristensen leia ein norsk ekspedisjon til Antarktis, 1894–95.
Selenga
Selenga er stort sett ei saktegåande elv og renn gjennom både tronge dalar (opp til 1-2 km brei) og vide dalar (20-25 km brei). Vassføringa er vanlegvis låg om våren og størst om sommaren og hausten. Den middelvassføringa på grensa mellom Mongolia og Russland er 310 m³/s, 127 km frå munninge. Elva frys til frå november til april.
Mantova
Mantova er omgjeve på tre sider av kunstige innsjøar danna på 1100-talet. Desse får vatn frå elva Mincio, som renn frå Gardasjøen. Desse tre innsjøane vert kalla Lago Superiore, Lago di Mezzo og Lago Inferiore. Ein fjerde innsjø, Lago Pajolo, som ein gong var med på å danne ein ring av vatn rundt byen, tørka opp på slutten av 1700-talet.
Historie
Etter Matilde av Kanossa døydde vart Mantova ein fri kommune og prøvde hardt å forsvare seg sjølv mot Det tysk-romerske riket på 1100- og 1200-talet. I 1198 oppdaga Alberto Pitentino dei fire innsjøane rundt byen for å skape eit naturleg vern.
Under det austerrikske styret opplevde Mantova ei oppgangstid igjen og det kongelege akademiet for vitskap, litteratur og kunst, det vitskaplege teateret og fleire palass vart bygd.
Flat Holm
Den 13. mai 1897 sende Guglielmo Marconi, assistert av George Kemp, ein ingeniør knytt til postkontoret i Cardiff, det første trådlause radiosignalet over vatn frå Lavernock til Flat Holm. Meldinga som vart send med morsekode var 'ARE YOU READY' ('er du klar').
Oodaaq
I juli 2001 kom Return to the Top of the World Expedition til ein konklusjon om at ei tidlegare oppdaga og permanent landform kjend som ATOW1996 var den nordlegaste landmassen på jorda.
Onedinlinjen
Handling
Den ambisiøse kapteinen James Onedin vil bli skipsreiar. Han vil ha andre til å sigla for seg, slik at han sjølv får fortenesta. Han høyrer snakk om at seglskuta «Charlotte Rhodes» skal seljast. Eigaren, den gamle, alkoholiserte kapteinen Joshua Webster, er uvilleg innstilt mot Onedin. Men dét er ikkje dottera til kapteinen, Anne. Hun tek mot til seg og føreslår at viss han giftar seg med henne, skal han få skipet i medgift. James Onedins einaste, ærgjerrige tanke er at han ved dette ekteskapet sikrar seg «Charlotte Rhodes» og at han dermed kan etablera sitt eige reiarlag, Onedinlinja. Men Onedin endrar innstillinga til Anne etter at dei er blitt gifte. Han tek til å visa omtanke mot henne, og etter nokre månader oppstår det ekte kjærleik og forståing mellom dem.
Fyrskip
Noreg har hatt fyrskip på to stader. Sluppen «Enigheden» vart lagt ut ved Lepsøyrev nord for Ålesund i 1856. Skipet havarerte året etter. Lepsøyrev fyr vart bygd i 1879, etter at det hadde vore gjort fleire forsøk med nye fyrskip i området.
Anne Gullestad
Prisar og utmerkingar
For det allsidige arbeidet sitt innanfor norsk kulturliv fekk Anne Gullestad ei rekkje prisar og utmerkingar. Ho var mellom anna æresmedlem i Bondeungdomslaget i Bergen, ho fekk Rampeløktprisen til Bergen Teaterforening for den store innsatsen for teaterbåten i 1986, og ho fekk Paul Harris-medaljen til Rotary. I 1989 vart ho utnemnd til riddar av fyrste klasse av St. Olavs Orden for innsatsen sin for teater i distrikts-Noreg. Dessutan vart ho òg utnemnd til æresborgar av Athens i Georgia.
Överjärna
er ei sokn i Södertälje kommune i Stockholms län.
Gian Francesco Malipiero
Liv
Malipiero var fødd i ein aristokratisk familie i Venezia, og var barnebarn av komponisten Francesco Malipiero. Foreldra skilde lag i 1893, og han blei teken av faren til Trieste, Berlin og til slutt Wien. Etter ein bitter krangel med faren vend Malipiero tilbake til mora i Venezia i 1899, og blei elev ved Liceo Musicale（no Conservatorio Benedetto Marcello di Venezia.
Frå 1932 var han professor ved Venice Liceo Musicale, som han leia frå 1939 til 1952.
Sør-Korea
Geografi
Sør-Korea er den sørlege delen av halvøya Korea som stikk 1 100 km ut frå det asiatiske fastlandet. Sør-Korea er eit fjelland. Høgste punkt er vulkanen Halla-san på 1 950 m.
Ottaelva
Elv vert òg kalla Ottaelva, for å skilje ho frå byen, men dette er ikkje eit offisielt namn.
Muru
Muru er ei elv i Lom kommune i Innlandet. Elva er om lag 10 km lang og renn frå Austre Memurubrean til Gjende, ved Memurubu. Elva fører med seg store mengder morenemasse frå isbreen, noko som gjer at vatnet i elva er grågrønt og ugjennomsiktig. Det er Muru som gjeve Gjende den karakteristiske smaragdgrøne fargen.
Nacka
er ei sokn i Nacka kommune i Stockholms län.
Sully Island
Sully Island er ei lita tidvassøy ved grenda Swanbridge i Vale of Glamorgan i Wales, om lag 450 meter utanfor nordsida av Bristolkanalen, halvvegs mellom byane Penarth og Barry og 13 km sørvest for Cardiff. Ein kan nå øya til fots ved lågvatn.
Vikafjorden ved Dønna
Riksveg 809 går langs dei indre delane av fjorden.
Monza
Historie
Langobardane invaderte Italia etter Vestromarriket sitt fall og den lombardiske kongen Autari gifta seg med Theodelinda dottera til Garibald I av Bayern i byen.
Spellemannprisen 1977
Spellemannprisen 1977 vart delt ut våren 1978. Trekkspelaren Toralf Tollefsen fekk heidersprisen frå juryen dette året, og Jan Eggum fekk bransjeprisen som opphavsmann.
Fugløya i Kristiansund
Freding og kulturminne
Formannskapet i Frei kommune prøvde å sette resultatet av avstemminga til side, og vedtok i staden å kåre Rastarkalv til kommunen sitt kulturminne. Dette vedtaket vart overprøvd av sekretariatet i kulturminnestafetten, som slo fast at det var kommunen sine innbyggjarar som skulle avgjere. . Øya vart òg vald til kulturminne for Møre og Romsdal fylke.
Fugleliv
Fugløya var rekna som den viktigaste hekkeplassen for sjøfugl i Frei, og i 1998 hekka mellom 150 og 200 fiskemåsepar her saman med 20-30 par rødnebbterner.
Jupitermånen Europa
Europa er ein av dei 63 månane til planeten Jupiter, og den fjerde største av desse. Namnet er henta frå eitt av Zevs sine mange kjærleiksprosjekt i gresk mytologi. Denne månen verkar å vere dekt av is, noko som kan forklare at han nesten heilt saknar krater. Under isdekket meiner ein at det finst eit flytande hav av vatn. Det sterke magnetfeltet til Jupiter og den vulkanske aktiviteten under Europa si overflate skulle kunne gi varme til dette havet og ein spekulerer derfor i om det eventuelt skulle kunne finnast primitive livsformer på Europa. Europa vert kalla ein galileisk måne, av di han vart oppdaga av Galileo Galilei (i 1610) og er synleg i eit heilt vanleg teleskop.
Ratatosk
Ratatosk, på norrønt Ratatoskr, er i norrøn mytologi eit ekorn som lever i verdstreet Yggdrasil. Ratatosk spring som bodbringar mellom toppen og rota av asketreet. Han er bodbringar frå ei verd til ei anna. Han talar med alt frå æsene til nornene.
I Grimnesmål, vers 32, er Ratatosk omtala:
Asteroide
Ein asteroide er eit lite, fast objekt i solsystemet vårt. Dei går i bane rundt sola. Ein asteroide er eit døme på ein småplanet (eller planetoide) som er mykje mindre enn planetane. Ein meiner at dei fleste asteroidane er rester etter den protoplanetæriske skiva som ikkje blei inkludert i ein planet i løpet av danningsprosessen. Nokre asteroidar har månar. Den store majoriteten av asteroidane er i asteroidebeltet, med elliptiske banar mellom banane til Mars og Jupiter.
Definisjon
Ein måte å klassifisere asteroidar er med omsyn til storleiken. Ein arbeidsdefinisjon er at asteroidar er større enn 50 m i diameter, noko som skil dei frå meteoroidar, som typisk er i kampesteinstorleik eller mindre. Skilnaden er hovudsakleg til fordi asteroidar er store nok til å overleve passasjen gjennom jordatmosfæren og slå ned i overflata rimeleg heil i motsetning til dei mindre meteoroidane som for det meste går i oppløysing høgt oppe i atmosfæren.
Difor vil det vera tryggast å nytte termen «asteroide» for objekt i solsystemet som er større enn meteoroidar, mindre enn planetar og danna av stein (ikkje is).
The Lady and the Unicorn
The Lady and the Unicorn er det femte studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1970.
Den skandinaviske samfunnsmodellen
Det er tre hovudsyn på kva som er ei ønskjeleg utvikling vidare. Liberalistar ønskjer meir marknad og vekt på individet. Sosialistar ser staten som garantien, og lokalsamfunnet og brukarane som faktorar som bør vektleggjast meir. Dei konservative ønskjer å vende tilbake til meir tradisjonelle verdiar som familie og sjølvhjelp.
Elva Hølera
Elva er udødeleggjort i Mikkjel Fønhus si dikting, som Kverrvilla med Kverrviljuvet frå boka Det skriker fra Kverrvilljuvet. Sjølve juvet er eit stykke opp langs elva frå Europaveg 16. Det går merkt sti langs elva og fram til Trollstugu, ei jettegryte i juvet.
Helge Ingstad
Etter å ha kartlagt gamle husgrunnar i Canada, fann Ingstad og kona, arkeologen Anne Stine Ingstad, i 1961 restar av viking- busetnad. Busetnaden fann dei på L'Anse aux Meadows på Newfoundland. Med dette var dei dei fyrste til å prova at islandske vikingar hadde funne ein veg over Atlanterhavet til Nord-Amerika. Ingstad og kona rekna med at dei hadde funne busetnaden i Vinland. Vinland var namnet som vart nytta i norrøn tid på det som seinare fekk namnet Nord-Amerika. Vikingane hadde kome til Amerika 500 år før Christopher Colombus og John Cabot.
Biologisk klasse
Biologisk klasse er ein kategori nytta i den biologiske systematikken. Ein klasse kan omfatte ein eller fleire skylde ordenar, og ein eller fleire skylde klassar blir samanfatta som ei rekkje.
Den heilage Josef
Josef frå Nasaret er ein skikkelse frå Det nye testamentet som var gift med jomfru Maria og tok på seg farsrolla for Jesus. Han er rekna som ein helgen i ortodoks, katolsk og anglikansk kristendom.
WASG
Den offisielle partietableringa av WASG skjedde 22. januar 2005, og det offisielle namnet vart Arbeit und Soziale Gerechtigkeit – Die Wahlalternative, nedkorta til WASG. Det har vore konfliktar om orienteringa av partiet, mellom «trotskistiske» krefter og meir sosialdemokratiske krefter, men striden verkar å vere lagd til ro med eit kompromiss.
Soria Moria Hotell og konferansesenter
Soria Moria Hotell og konferansesenter er eit konferansehotell i Holmenkollåsen i Oslo. Senteret vart bygd av den norske lægeforening i 1983. Senteret er oppkalla etter Soria Moria slott. I etterkant av stortingsvalet 2005 vart senteret kjend som staden der regjeringsforhandlingene mellom Ap, Sp og SV fann stad september og oktober 2005. Det vart utarbeidd ei erklæring, kalla Soria Moria-erklæringa, som eit samlande politisk grunnlag for andre Stoltenbergregjeringa.
Christensen Nunatak
Christensen Nunatak er ein nunatak 1 nautisk mil nord for Robertsonøya i Seal Nunataks, utanfor austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga i 1893 av ein norsk ekspedisjon under Carl Anton Larsen, som namngav han etter Christen Christensen frå Sandefjord, ein pioner innan moderne kvalfangst i Antarktis. Han vart kartlagd i 1902 av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld, og i 1947 og 1953 av Falkland Islands Dependencies Survey.
Grande Fourche
Grande Fourche er eit fjell i Mont Blanc-massivet på grensa mellom Sveits og Frankrike.
2001: En romodyssé
Innhald
Den tredje og lengste delen i filmen utspelar seg i år 2001 i romskipet «Discovery». «Discovery» har kurs mot Jupiter, der dei skal finna årsaka til signala. Kanskje er dei i ferd med å oppdaga liv utanfor jorda? Leiaren av ekspedisjonen er den talande datamaskinen «HAL 9000». Hal har kontroll over heile skipet, inkludert tre astronautar som ligg i dvale. Berre to av mannskapet ombord er i vaken tilstand; det er Dave (Keir Dullea) og Frank (Gary Lockwood). Dei oppdagar snart at ikkje alt er som det skulle vera – det er ein feil ved skipet, og dei blir sett i livsfare.
Ved Jupiter går ein annan monolitt i bane rundt planeten. Dave forlèt romskipet i ein romkapsel. Han blir trekt inn i ein virvel av lys og får sjå mange ulike lysfenomen. Til slutt ender han i eit rom med eit lysande kvitt golv og eldre utgåver av seg sjølv og nok ein monolitt. Idet han tar på han blir Dave gjort om til eit slags foster som flyt i verdsrommet inni ei lyskule og ser mot jorda.
Mottaking og lydspor
Filmen ber preg av å vera ein kunstfilm, noko som kan forklara at han har lite handling og dialog i store delar av filmen. Han vann ein Oscar for beste visuelle effektar, og var nominert for beste regissør, beste manus skrive direkte for film og beste scenografi. I Storbritannia vann han BAFTA-prisar for beste art direction (kunstnarisk utforming), kinematografi og lydspor, og var nominert til beste film-kategorien.
Filmen fekk ei heller lunka mottaking då han kom ut i 1968, men har seinare fått status som eit meisterverk. Særleg imponerande er det at filmen kom ut før månelandinga i 1969.
Sérres
Økonomi
Sérres er senter i eit jordbruksdistrikt og er eit viktig handelssenter for tobakk, korn og buskap. Etter subsidiar frå staten vart området og eit senter for produksjon av tekstilar og andre industriprodukt.
Administrativ inndeling
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 76 817 innbyggjarar, medan kommunaleininga Sérres hadde 61 025 og tettstaden med same namn 58 287 innbyggjarar.
Midsommar
Midsommar kan visa til ei tid midt på sommaren, særleg om tida rundt sommarsolkverv (21. juni på den nordlege halvkula). Tida er blitt feira som ei høgtid over lang tid ein rekkje stader. Bålbrenning er ein utbreidd skikk for å feira dagen.
Den norske legeforening
Den norske legeforening (Legeforeningen) vart stifta i 1886. Om lag 94 % av alle norske lækjarar er medlemer av foreiningen. Tidsskrift for Den norske legeforening («Tidsskriftet») vert utgjeve av foreiningen som òg har ansvaret for godkjenning av medisinske fagspesialistar.
Sjå òg
Den norske tannlegeforening‎
Joe Hill
Joe Hill, fødd Joel E. Hägglund, også kjend som Joseph Hillström var ein amerikansk arbeidar-aktivist og medlem i den radikale fagorganisasjonen IWW (Industrial Workers of the World). Han blei avretta for mord etter ei kontroversiell rettssak, og blei som martyr for arbeidarrørsla hovudperson i ein kjend folkesong etter sin død.
Guro
Guru, Guro og Gurå er norske målføreformer av det norrøne namnet Guðrún, som tyder gud - løyndom. Guro har namnedag 24. november i Noreg.
Øverstraumen
Øverstraumen er ein fjordarm av Ranfjorden i Rana kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 5,5 km nordover til Straumsbotn.
Månane til Mars
Sett i frå eit område nær ekvator på Mars, vil ei full Phobos-skive sjå omtrent éin tredjedel så stor ut som ein fullmåne her på jorda. Phobos-skiva har ein vinkeldiameter på mellom 8' (stigande) og 12' (høgst på himmelen). Den vil sjå mindre ut når observatøren er lengre borte frå Mars’ ekvator, og er usynleg frå iskalottane av di den alltid er under horisonten. Deimos ser meir ut som ei lys stjerne eller ein planet for ein observatør på Mars, litt større enn det Venus verkar på jorda; vinkeldiameteren er på omtrent 2'. I samanlikning er vinkeldiameteren til sola på Mars omtrent 21'. Slik er det ingen totale solformørkingar på Mars, sidan månane er for små til å heilt formørka solskiva. Derimot skjer det totale måneformørkingar nesten kvar natt.
Marineinfanteri
Marineinfanteri er ei våpengrein eller våpenart innan infanteri i ein militær organisasjon som er spesialisert på strid om bord i skip og/eller i amfibisk krigføring. Marineinfanteriet er ofte ein del av marina i ein stat (f.eks Nederlandse Korps Mariniers), men kan òg vere ei eiga forsvarsgrein (t.d. U.S. Marine Corps).
Ranfjorden
Fjorden går vidare austover frå Bardal og ved den veglause garden Sandnes går fjordarmen Utskarpen nordover til bygda med same namn. Ranfjorden svingar her igjen søraustover til Hemnesberget. Her deler fjorden seg i to og eine delen går sørover på vestsida av Hemneshalvøya. Sørvestover frå Hemneshalvøya går Leirvika vestover. Frå botn av vika går det ferje til Hemneshalvøya som ein del av riksveg 808. Vidare sørover går Skarpsundet og her deler fjorden seg i to igjen. Sørfjorden går søraustover, medan Elsfjorden går sørvestover.
Scillyøyane
Scillyøyane, i norrøne soger Syllingane (engelsk Isles of Scilly, kornisk Ynysek Syllan), er ei øygruppe utanfor sørvestenden av Cornwall i Storbritannia. Tradisjonelt har dei vore ein del av grevskapet Cornwall, men øyane har sidan 1890 vore ei sameint styresmakt.
Øyane har status som Area of Outstanding Natural Beauty (særskild vakkert naturområde).
Gendarmeri
Gendarmeri eller paramilitærpoliti er politi som er organisert som ei militær eining. Organisasjonen kan anten vere ein militær styrke med politioppgåver eller eit korps av sivile med militær trening og struktur.
Subkategorisering i lingvistikk
Referansar
Модель управления
Gletscherhorn
Klatresoge
Gletscherhorn vart klatra fyrste gongen den 15. august 1867 av James John Hornby og Christian Lauener. Klatreturen gjekk opp vestegga.
Normalrutene til topps går over høvesvis søraustegga og vestegga. Begge rutene må seiast å vere lange, og byr elles på noko krevjande klatring. Nordveggen på Gletscherhorn er ein ytterst krevjande tur, både kva gjeld klatring på berg og på is, bre.
3. juli
3. juli er den 184. dagen i den gregorianske kalenderen (185. under skotår). Det er 181 dagar att av året.
Estuna och Söderby-Karl
er ei sokn i Norrtälje kommune i Stockholms län.
Sørfjorden i Ranfjorden
Bjerka ligg på austsida heilt inne i fjorden. Inst i fjorden munnar elva Røssåga ut. E6 går langs austsida av fjorden mellom Bjerka og Finneidfjord.
Magdalena
Den fulle forma av namnet var noko utbreidd i Noreg i 1900, men i dag er det mange fleire som brukar ei av kortformene av namnet:
Wadi Musa
Han er byen som ligg nærast den historiske oldtidsbyen Petra og har mange hotell og restaurantar for å huse turistane som vitjar denne staden. Kring to kilometer frå byen ligg ein beduinbusetnad.
Mozart
Sonen til Wolfgang Amadeus, Franz Xaver Wolfgang Mozart (1791-1844), blei og pianist og komponist, men kunne aldri måla seg med faren.
Berit Reiss-Andersen
Berit Reiss-Andersen er ein norsk advokat med møterett for Høgsterett og fast forsvarer for Høgsterett sidan 2002. Ho har også gitt ut to kriminalromanar saman med forfattaren og tidlegare justisminister Anne Holt. I 2008 vart ho vald til leiar i Den norske Advokatforening.
Kljazma
Dei største sideelvane hennar er Utsja, Vorja, Sjerna, Kirzjatsj, Peksja, Koloksja, Nerl, Uvol, Teza og Lukh frå venstre, og Polja, Sudogda og Suvorosj frå høgre.
Klassisk mekanikk
Fart
Akselerasjonen kan ein så finna ved å dela farten på tida:
Akselerasjon
.
Storhøi i Lesja
Storhøi er eit fjell i Lesja kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1868 meter over havet og er det 335. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Cape Freeman
Cape Freeman kan visa til:
Chessmetrics
Moglege ulemper ved systemet
Chessmetrics gir frå tid til anna merkelege resultat. Til dømes var Verdsmeisteren i sjakk Emanuel Lasker lite aktiv i 1912-1914, og fall som en følgje av dette frå 1-plass til 12-plass i verda på rankingen hos Chessmetrics. Deretter vann han turneringa i Sankt Petersburg framom eit fleirtal av dei aller beste spelarane i verda.
Royal Navy
Royal Navy, forkorta til RN (norsk: Den kongelege marinen) er Storbritannias marine, og den eldste forsvarsgreina i landet. Han opererer eit stort tal fartøy og mellom desse er hangarskip, jagarar og fregattar, 15 atomubåtar i tillegg til luftfartøy og Storbritannias amfibiske infanteri, Royal Marines. RN er den største marinen i Vest-Europa.
Internasjonalen
Norske omsetjingar
Det er Kringen si omsetjing som mesta uendra blir bruka mest i Noreg den dag i dag, som oftast desse to versa:
Men «Internasjonalen» finst og i nynorsk versjon, omsett av Ola Martinus Høgåsen:
Etter han var omsett til norsk er Internasjonalen blitt sungen ved mange av arrangementa til arbeidarrørsla her i landet, særleg Første mai og ved landsmøta til dei sosialistiske partia og til fagforbunda i LO. Etter andre verdskrigen har likevel bruken av Internasjonalen variert noko i norsk arbeidarrørsle. Arbeidarpartiet bruka han ikkje på landsmøta sine i 1949 og 1953, og på LO-kongressane kom han ikkje tilbake før i 1973. Fleire av forbunda i LO har likevel bruka songen heile tida, og det same har Sosialistisk Folkeparti og etterkommaren Sosialistisk Venstreparti.
Nord-Korea
Demografi
Venta levealder i landet er 64,1 år. Døyingstala på spedborn er oppgjevne som 50,1 per 1000 levandefødde. Fertilitetsraten er 1,94. (Alle tal CIA factbook 2010 .)
Elva Etna
Elva passerer to markante bruer på vegen, Lunde bro og Høljarast bro. Den første er den lengste steinkvelvsbrua i Nord-Europa og ved den siste er det reist eit krigsminnesmerke for kampar under den andre verdskrigen. Det er òg fleire andre minnesmerke langs elva.
Etna er verna med omsyn til Verneplan IV for vassdrag.
Kronisk
Kronisk ('langvarig', av gresk khronos, ‘tid’) kan visa til:
Norsk ytre språkhistorie
Språkstoda etter 1900
I 1929 fekk dei to språka nye namn. Landsmål blei til nynorsk og riksmål blei til bokmål. Nynorsk og bokmål er namna som blir bruka den dag i dag.
Deretter følgde rettskrivingsreforma i 1938, rettskrivinga av 1938. Her blei det innført sidestilte former, som er to former av same ordet som ein fritt kunne velje mellom, og formelle hovudformer og sideformer. Bokmål fekk nokre diftongformer, og somme verb i preteritum og substantiv i inkjekjønn fleirtal fekk a-endingar.
Seinare blei Norsk Språkråd oppretta. Det er det offentlege rådet som passar på språket i Noreg. Blant anna fornorskar dei framandord. I 1996 fekk fleire hundre framandord fornorska form som sidestilt eller einerådande norm. Eksempel på sidestilte former er «guide» ~ «gaid», «safe» ~ «seif».
Strasshof an der Nordbahn
Strasshof an der Nordbahn er ein by og ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Gänserndorf i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 11,7 km² og 10 000 ibuarar. Strasshof ligg 165 meter over havet, ei 15 km aust-nordaust om hovudstaden Wien.
Ma'an
Historie
I bysantinsk tid i Syria, vart Ma'an ein del av området til den arabiske kristne stamma Banu Judham, som var vasallar under bysantinarane i Transjordan. Tidleg på 600-talet konverterte den kristne guvernøren i Ma'an, Farwa ibn Amr al-Judhami, til islam og sende Muhammad mange gåver, som kvite muldyr og gull. Då dei bysantinsk styresmaktene fekk vite om dette fekk han ordre om å sei frå seg den nye religion, men han nekta. Den bysantinske keisaren gav dermed ordre om å ta han til fange og så krossfeste han. Som hemn sende den muslimske staten i Medina ein hær leia av Usama ibn Zayd for å erobre Ma'an.
Osmansk styre
På grunn av de geografiske isoleringa frå resten av Syria og få reisande (utanom pilegrimar på veg til Mekka), var historia til Ma'an den minst dokumenterte av distrikta i Transjordan i Dimashq vilajet (provinsen Syria)—i det minste fram til det vart forsøkt å innføre direkte styre seint på 1800-talet. Osmanarane skattla Transjordan i 1517 og i 1559, under Suleiman den store, og bygde eit fort i Ma'an for å passe på pilegrimsruta. Guvernøren i Damaskus stoppa eit opprør i Ma'an og nærliggande byar i Palestina og Transjordan i 1656, men osmanske soldatar vart seinare utsletta under opprøret til Banu Tamim-stamma. Etter det sleit osmanarane med å få full kontroll over området.
Kvithalsflekkskarv
Kvithalsflekkskarvar hekkar på eit lite utval av stader langs kysten av både Nordøya og Sørøya. Dette inkluderer Haurakigolfen og Wellington Harbour på Nordøya. Dei hekker dessutan i Marlborough-sundet og sørover kysten til Banks Peninsula. Vidare frå North Otago ned til The Catlins på søraustre hjørne av Sørøya. På vestkysten av Sørøya, i Foveaux-sundet og rundt Stewart Island/Rakiura er hekkeplassane meir spreidde.
Alarik II
Alarik åtte to søner, Geserik, som var uekte, og Amalarik, som var mindreårig då faren døydde. Geserik tok over som konge for vesegotane etter Alarik.
Sylvain Sylvain
Sylvain Mizrahi vart fødd i Kairo i Egypt, men han voks opp i New York, dit familien flytte på grunn av den egyptiske presidenten Gamal Abd al-Nasser sin antisemittiske politikk.
Gus
Gus frys til i november og er islagd til april.
Dei største sideelvane hennar er Nasmur, Dandur, Sentur, Pynsur, Ninor og Kolp.
Agassizhorn
Ruta til topps går frå Finsteraarhornhütte, og så i vest over Fieschergletscher. Derifrå held ein seg langs austranda av breen til over fjellryggen. Så i nordaustleg retning opp eit brefelt rikt på sprekker til Agassizjoch. Undervegs må ein her halde godt til venstre, grunna faren for isras. Derifrå langs søraustegga til toppen.
Rila
Grenser og klima
Rila dekkjer eit areal på 2 400 km². Fjellet stig opp over dei omliggande fjelldalane der Borovets (1 305 meter) knyter saman Musalaryggen med Sjiptsjan, og Sjumnitsa med fjellet Ihtiman Sredna Gora ved fjellovergangen Trajanovi vrata. Jundola (1 375 m) og Abraham (1 295 m) knyter Rila til Rodopifjella i aust, medan Predel (1 140 m) er fjellovergangen mellom Rila og Pirin, og Klisura (1 025 m) mellom Rila og Verila.
Isaac Mizrahi
Mizrahi viste fram sin første kolleksjon i 1987 ved ei messe halden av stormagasinet Bergdorf Goodman. Han fekk straks lovord frå moteskribentar, og fleire moteseljarar bestilte klede av han. I 1992 kjøpte det franske motehuset Chanel seg inn i selskapet hans.
Santa Elena-halvøya
Santa Elena-halvøya er eit område sørvest i Ecuador, lengst vest i Guayasprovinsen, som omfattar kantonane Santa Elena og Salinas. Aust for halvøya ligg byane Playas og Progreso. Desse to byane ligg omtrent midtvegs mellom Guayaquil og Santa Elena-pynten. Santa Elena-pynten er punktet lengst vest i landet.
Vadelva
Vad (russisk Вад) er ei elv i Penza og Rjazan oblast og republikken Mordovia i Russland og ei av sideelvane til Moksja frå venstre. Ho er 222 km lang og eit nedslagsfelt.
Rabba
Historiske stader
Det ligg nabateiske ruinar i Rabba, langs hovudgata i sentrum av byen. Dei er eit tempel og eit reservoar. Det finst mange mindre ruinar spreidde rundt i byen.
Les Jumelles
Les Jumelles er eit fjell i Chablais-Alpane, oppfor Taney i Valais. Det består av to fråskilde toppar og den høgaste (Grande Jumelle) er på 2215 meter over havet. Den lågare toppen (Petite Jumelle) er på 2182 moh.
Fjære i Aust-Agder
Fjære var ein tidlegare kommune i Aust-Agder fylke, no ein del av Grimstad kommune. Fjære var sjølvstendig kommune frå 1846 til 1971.
Augga
Augga er ei elv i kommunane Gausdal og Lillehammer i Innlandet. Augga renn gjennom Auggedalen og munnar ut i elva Jøra ved Forset.
Al Karak
Historie
Karak har vore busett sidan minst jernalderen, og var ein viktig by for moabittane (som kalla han Qir-Moab). I Bibelen vert han kalla Qer Harreseth og er omtalt som ein del av det assyriske riket. I Kongebøkene (16:9) og Amos (1:5, 9:7) erh an nemnt som staden der syrarane gjekk før dei slo seg ned i regionane nord for Palestina, og der Tiglath-Pileser III sende fangar etter erobringa av Damaskus. I 1958 vart restane av ein inskripsjon funnen i dalen ved al Karak datert til seint på 800-talet fvt. Området kom etter kvart under nabatearane. Romarane (med støtte frå ghassanidane) erobra området i 105 evt. Ein trur Al-Ghassasneh-stamma var dei første til å busetje staden der dagens al-Karak ligg. Seint i hellenistisk tid vart Al Karak ein vitkig by og tok namnet sitt frå det arameiske ordet for by, Kharkha. Under romersk styret vart byen kalla Areopolis, og i seinantikken Harreketh. Under Austromarriket var han eit bispesete.
Svend Aschenberg
Liv og gjerning
Aschenberg var fødd i Molde. Han gjekk på Trondheims latinskule og vart student i 1787. Teologisk eksamen tok han i 1791. 30. mai 1794 vart han utnemnd til sokneprest til Mo i Øvre Telemark. Ei tid var han attåt prost i Øvre Telemark prosti. Han vart, 28. mars 1806, utnemnd til sokneprest til Røros. Aschenberg fekk avskjed i nåde frå embetet 15. februar 1845, etter 39 års teneste. Seks veker seinare døydde han.