cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II
Bob Dylan's Greatest Hits Vol. II, òg kalla More Bob Dylan Greatest Hits, var det andre samlealbumet til Bob Dylan, gjeven ut i 1971. Då det ikkje var venta at Dylan skulle kome med nytt materiale på ei stund kom administrerande direktør i CBS Records, Clive Davis, med eit forslag om å gje ut ei dobbel LP-samling med eldre songar. Dylan godtok dette og foreslo og ha ei heil side med ubrukte songar frå arkivet sitt. Etter å ha sendt inn eit utdrag frå Basement Tapes, som Davis ikkje fann gode nok, gjekk Dylan i studio i september 1971 og spelte inn fleire av songane frå Basement på ny i lag med Happy Traum som akkompagnement.
Alpnach
Alpnach grensar til kantonane Luzern i vest og nordvest og Nidwalden i aust og nordaust. Heilt i nordaust ligg kommunen på breidda av den sørvestlege armen av Vierwaldstättersjøen.
Svartbrynalbatross
Skildring
Svartbrynalbatrossen er ein mellomstor albatross, med ei kroppslengd på 80-95 cm, vengespenn på 200-240 cm og ei snittvekt på 2.9-4.7 kg. Han kan ha ei levetid på over 70 år. Heile kroppen og hovudet er kvitt med eit svart triangelforma felt rundt auga, oversida av vengene er i grått til svart og halen er mørk grå. Undervengene er hovudsakleg kvite med breie, uregelmessige, svarte kantar. Han har guloransje nebb med ein mørkare, raudoransje tupp. Ungfuglane har mørke hornfarga nebb med mørk tupp, og grått hovud og krage. Dei har òg mørke undervenger.
Kromme Rijn
Sidan mellomalderen har elva vore langt mindre viktig fordi ho mudra til og til slutt vart ho heilt skild frå hovudleia Nederrijn-Lek. Ho heldt likevel på namnet «Rhinen».
Læringsteorien konstruktivisme
Etymologi
Omgrepet konstruktivisme kan vera noko upresist. Når ein med dette omgrepet snakkar om korleis ein «skaper sin eigen kunnskap» kan ein misforstå det dit at kunnskapen oppstår av seg sjølv utan stimulering frå til dømes ein lærar. Det er difor viktig å forstå dette som ei teori om korleis læring kjem i stand og meiningar skapast og ikkje eit metodeopplegg for praktisk undervisning. Ordet konstruktivisme kan i tillegg ha noko varierande innhald og omfang når det brukast. Det er her eit spenn frå konstruktivisme som eit totalsyn på tilværet, såkalla radikal konstruktivisme og over til eit syn på teorien som ein av fleire som kan danne grunnlag for gode læringsformer. Omgrepet er heller ikkje førande for kva det skal vera fokus på i undervisninga; den enkelte elev, den sosiale og kulturelle konteksten eller ein kombinasjon.
Skiple haldeplass
Skiple haldeplass ligg i Raundalen i Voss herad i Vestland og er ein haldeplass på Bergensbanen. Han vart opna i 1931.
Mikhail Vrubel
Liv og gjerning
1889 flytta Vrubel til Moskva, der han vart med i kunstnarkrinsen kring den russiske mesenen Mamontov. Han arbeidde også med teateroppsetjingar og illustrerte dessutan Mikhail Lermontovs dikt og Leo Tolstoj sitt verk Anna Karenina.
Motiva til Vrubels verk sprang ut frå så vel russiske eventyr, tradisjonar og helteepos som frå klassisk, vestleg litteratur. Meir og meir søkte han sterke, psykologiske verkemiddel for å gripe tak i tilskodaren. Drag mot stor monumentalitet i verka hadde same føresetnadene. Heilt fram til han døydde vart Vrubel oppsøkt av mange elevar og etterfylgjarar.
Lauvøya i Åfjord
Kvar sommar vert det arrangert Lauvøydagene på grendahuset.
Dong Hoi
Administrasjon
Dong Hoi er delt i 16 administrative område; 10 bykommunar (phường) og 6 landkommunar (xã).
Øyeflaten haldeplass
Det er lokaltoga i Raundalen som stoppar på Øyeflaten.
Skulemål i Agder og Telemark
På 1960-talet vart kommunestrukturen i heile landet kraftig endra, i Agder og Telemark førte det med seg at mange mindre herad vart slegne saman til større einingar. Sidan det har det berre vore ei endring i kommunestrukturen, i 1992 vart fire omlandskommunar innlemma i Arendal.
Real Madrid
Spelarstall
Namn på spelarar i tabellen vart sist endra 22. januar 2021.
Multiplikasjon
Meir generelt er multiplikasjon den binære operasjonen til ei ikkje nødvendigvis abelsk gruppe. Han er assosiativ og har eit identitetselement normalt skrive som «1». I tillegg har alle element x inverse element 1/x. Denne generelle definisjonen dekker ikkje det faktum at vanleg multiplikasjon er ein kortvariant av fleire likelydande addisjonar etter kvarandre, ei heller at vanleg multiplikasjon er kommutativ.
Han oppfyller følgjande reglar:
Lev Vygotskij
Den nærmaste utviklingssona
Dei oppgåvene eleven kan gjera med hjelp, vil dei etter kvart kunna gjera åleine. Ideelt sett vil dei samstundes få større forståing for heile faget. Ein må då flytta stillaset til nye og meir avanserte oppgåver. På denne måten vert grensa for kva eleven meistrar flytta utover, slik at eleven får ein progresjon i læringa.
Lenggries
Historie
Lenggries vart først nemnd i dokument i 1220. I mange år var Lenggries den einaste busetnaden i området som vart styrt av baronane av Hörwarth frå Hofmarkslottet. I 1705 vart den første motstanden mot austerrikarane organisert i Lenggries. Dette førte seinare til slaget ved Sendlinger Bauernschlacht. Frå 1808 til 1818 vart Lenggries ein politisk sjølvstendig kommune. I 1924 vart Lenggries knytt til jernbanenettverket, som førte til auka turisme, som i dag er hovudnæringa for staden. Frå 1935 til 1939 var ein Gebirgsjäger (tyske fjellinfanteristar) stasjonert i Lenggries.
Spaarne
Spaarne er ei elv i Noord-Holland i Nederland. Denne delvis kanaliserte elva renn frå Ringvaart til ein sidekanal av Nordsjøkanalen. Ho renn gjennom Heemstede, Haarlem, og Spaarndam.
Birger Jørstad
Nokre av dei mest kjende visene hans er:
Ann
An eller Ann er eit kvinnenamn og ein namnedel. Ann har namnedag den 13. august.
Blaise Pascal
Gjennom sine Lettres provinciales frå 1650-åra, laga Pascal eit viktig bidrag til den franske litteraturen. Desse breva er både stilistisk imponerande, med bruk av kvikke replikkar og satire, og innhaldsmessig viktige for katolikkar.
Fahrenheit
I denne skalaen er frysepunktet for vatn 32 grader (dette skriv ein slik: «32 °F») og kokepunktet 212 grader Fahrenheit. Dermed vert det 180 grader mellom koke- og smeltepunktet for vatn. Altså er ei grad Fahrenheit 5/9 av ein kelvin (ei grad kelvin tilsvarar ei grad Celsius.), og -40 grader Fahrenheit er lik minus -40 grader Celsius.
Graji-Alpane
På den franske sida av Dei graiiske Alpane renn vatnet ut i elvane Isère (Tarentaisedalen) og sideelva hennar Arc (Mauriennedalen), og av Arve. På den italienske sida renn vatnet ut i elvane Dora Baltea, Orco og Stura di Lanzo, alle sideelvar til Po.
Søndagsposten
Søndagsposten var eit radioprogram som gjekk på NRK frå 1957 til 1979. Redaktør var visediktaren, songaren og NRK-medarbeidaren Otto Nielsen. Alf Prøysen, Erik Bye og Johan Borgen var lenge sentrale medarbeidarar. Mange visesongarar fekk sin debut hos Otto Nielsen i Søndagsposten, til dømes Stein Ove Berg.
Nordsjøkanalen
Dreneringa av kanalen til Nordsjøen skjer via Spuislusene ved IJmuiden ved hjelp av den største pumpestasjonen i Europa. Systemet er nødvendig for å forvalte grunnvatnet i Vest-Nederland.
Sluser
Det er fire sluser med forskjellig storlei ved munngen ved Nordsjøen:
Foxtrot av Genesis
Utgjeving
Det vart det bestseljande albumet deira til då og nådde 12. plassen på UK Albums Chart i løpet av sju veker på lista. Som dei førre tre albuma deira, gjekk ikkje Foxtrot inn på lista i USA. Det gjekk til topps i Italia, og synte at dei framleis var populære i Europa etter at Trespass hadde toppa lista i Belgia. Foxtrot har selt til sølvplate i Storbritannia for 60 000 selde eksemplar.
Ås kommune
Ås har hatt uendra grenser sidan 1838 bortsett frå ei mindre grensejustering mot Frogn i 1969. Kommunen strekkjer seg frå austsida av indre delen av Bunnefjorden og søraustover til Østfold fylke og Hobøl. Kommunen har tre sokn: Kroer, Ås og Nordby.
Det finst sju barneskular og to ungdomsskular i Ås. I tillegg huser kommunen den største vidåregåande skulen i Akershus fylke, Ås vidaregåande.
Hemnesberget
Hemnesberget er ein tettstad i Hemnes kommune i Nordland fylke. Staden ligg ved Ranfjorden, ytst på Hemneshalvøya og har. Frå Hemnesberget går det ferje til Leirvika.
Vecht i Utrecht
På 1600- og 1700-talet vart det bygd mange eigedomar kalla buitenplaats langs breidda av Vecht av rike kjøpmenn og administratorar frå Amsterdam.
Shifting Gears: A Bisexual Transmission
Nominasjonar og prisar
Shifting Gears: A Bisexual Transmission vann GayVN Award 2009 i kategorien «beste biseksuelle film». Wolf Hudsom var nominert i kategorien «beste mannlege birolle», som den fyrste mannlege skodespelaren til å verte nominert i den kategorien for ein biseksuell film under GayVN Awards. Filmen var òg nominert under Grabby Awards i kategorien «beste kunstnariske retning», den fyrste for ein biseksuell film i den kategorien. Johnny Hazzard var nominert i kategorien «beste mannlege skodespelar», som den fyrste mannlege skodespelaren til å verte nominert i den kategorien for ein biseksuell film under Grabby Awards.
Islandsk króna
Pengesetlar
Dei fyrste pengesetlane blei trykt i 1885 av Landssjóðs Íslands og var i verdiane 5, 10 og 50 krónur. I 1904 overtok Íslands Banki produksjonen, og introduserte 100 krónursetlar. I 1921 begynte Rikissjóð Íslands å trykke pengesetlar med verdiar på 1, 5, 10 og 50 krónur, og i 1929 overtok Landsbanki Íslands prentinga av mynteinningar på 5 krónur og over, mens Rikissjóð Íslands fortsette med å prente 1 krónasetlar fram til 1947. Landsbanki Íslands introduserte 500 krónursetlar i 1935, etterfølgd av 25 og 1000 krónursetlar i 1957. I 1961 blei Seðlabanki Íslands Islands nasjonalbank, og begynte å produsere setlar i verdiane 10, 25, 100, 500, 1000 og 5000 krónur.
Devaluering
Teknisk sett bestod krona stadig av 100 aurar, sjølv om myntar med ein pålydande verdi på under 1 króna i praksis ikkje har vore i sirkulasjon på årevis. I september 2002 underskreiv den daverande statsministeren på Island, Davíð Oddsson, to lovar som fastslår at alle beløp på rekningar skal framgå i heile krónur og at myntar med ein verdi på under 1 króna utgår.
Pengesetlar
Det er ikkje lengre setlar på 100 krónur og under i sirkulasjon. I 2006 var langt størstedelen av dei sirkulerande setlane på 500, 1000 og 5000 krónur. 2000 krónursetlane eksisterer, men er aldri blitt populære blant islendingane, som har døypt dei «turistpengar».
Watching the River Flow
«Watching the River Flow» er ein bluessong av Bob Dylan som først vart gjeven ut som singel. Singelen kom ut i 1971 og var den einaste heilt nye songen Dylan skreiv og gav ut i 1971-1972 i tillegg til «George Jackson».
Gunvor Schnitler
Gunvor Margaret Ingvaldsdatter Schnitler er ein tidlegare norsk lærar og Høgre-politikar.
Hustad
Hustad er ei bygd i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal. Hustad var eit eige herad fram til 1964. Det blei oppretta då Bud herad blei delt i to 1. juli 1918. Hustad herad hadde ved opprettinga 2062 innbyggarar.
Vestby kommune
Hølen vart innlemma i kommunen i 1943. Vedtaket vart stadfesta etter at okkupasjonen under den andre verdskrigen tok slutt. Vedtak frå krigsåra var i utgangspunktet rekna for å vera ugyldige. Son vart lagt til Vestby i 1965. I ei folkerøysting før for kommunesamanslåinga var det stort fleirtal mot samanslåing mellom innbyggjarane i Son. Folkerøystinga vart til slutt ikkje teke omsyn til.
Boubacar Barry
Boubacar «Copa» Barry er ein ivoriansk fotballspelar som spelar som keeper for Lokeren i den belgiske fotballigaen, og for landslaget til Elfenbeinskysten. I Belgia spelar han under namnet «Copa», men for Elfenbeinskysten sitt landslag nyttar han det eigentlege namnet sitt, «Boubacar Barry».
Nipp
Nippflo eller nippflod er det minste floda varsla i tidvasstabellane. Nippflod oppstår to gonger i månaden, ved kvartel (halvmåne). Tidvatnet er styrt av  tiltrekningskreftene på havet frå månen og sola, og ved halvmåne arbeider desse kreftene med ein vinkel på 90 gradar. Når sjøen er småflødd, vil vasstanden ved fjære vere større enn vanleg, det vil seie av fjæra er lita.
Kuzma Petrov-Vodkin
Kuzma Sergejevitsj Petrov-Vodkin var ein russisk-sovjetisk målar, grafikar, kunstteoretikar, forfattar og pedagog.
Liv og gjerning
Petrov-Vodkin slo gjennom med Draumen i 1910, eit bilete den ortodokse kyrkja fann vel erotisk. År 1911 vart han medlem i Mir iskusstva. Hans mest kjende verk er Bading av ein raud hest. Kunsten hans var omdiskutert mellom dei fremste russiske målarane, Aleksandr Benois forsvara den, medan Ilja Repin var avvisande.
Lauwers
Den tidlegare Lauwerszee og dagens Lauwersmeer er begge kalla opp etter elva. Ho har utspringet sitt søraust for landsbyen Surhuisterveen. Nær Gerkesklooster/Stroobosch kryssar ho Prinsesmargrietkanaal/van Starkenborghkanaal.
Vinter-OL 1992
Norsk flaggberar under opningsseremonien var Eirik Kvalfoss, som deltok i skiskyting.
Takayuki Suzuki (1973)
Han spela for klubben FC Tokyo.
Värmlandsvisan
Tekst
så vet jag att aldrig jag mig ångrar.
Där klappar det hjärtan med heder och tro
Dess dalar och skog ge mig tystnadens ro,
och luften är frisk på dess höjder.
Amman
Nyare tid
I 1921 valde Abdullah I Amman føre As-Salt som sete for regjeringa i den nye staten han oppretta, emiratet Transjordan, og seinare vart han hovudstaden i det hashimittiske kongedømet Jordan. Sidan det ikkje var noko palassbygning her, byrja han å styre frå stasjonen, og hadde kontoret sitt i ei togvogn. Amman var ein liten by fram til 1948, då det strøymde til med palestinske flyktningar frå Palestina etter den arabisk-israelske krigen i 1948.
Klima
Plasseringa til Amman i fjella og relativt nær Middelhavet gjer at det har eit kaldt halvtørt klima (Köppen si klimaklassifisering: BSk) Byen har varme til steikande, tørre somrar, medan det kjem noko nedbør om vinteren og temperaturen er frå mild til kjølig. Våren er kort, mild og varer mindre enn ein månad, frå april til mai, med noko regn om morgonen og ettermiddagen. Maks.temperaturane er kring 15 til 20 °C og min.temperaturane under 10 °C og fleire gonger nær 0 °C, slik at det blir frost.
Vinteren starta vanlegvis seint i november eller tidleg i desember og varer til seint i april. Temperaturane er vanlegvis nær eller under 10 °C, med snø vanlegvis nokre gonger kvart år. Det er ofte tåke om vinteren, kring 120 dagar av året. Snøtunge dagar skjer fleire gonger i året, men på grunn av høgdeskilnader kjem det meir snø nord og vest i Amman (der høgda er over 1000 moh) medan det samstundes kan vere regn i sentrum av byen, som ligg 776 moh. Det kan snø heilt frå november til slutten av mars.
Media
Det er mange radiostasjonar i Jordan, og dei fleste er baserte i Amman, og det same er dei fleste jordanske avisene og nyhendestasjonane. Av jordanske dagsaviser i Amman finn ein Alghad, Ad-Dustour, og The Jordan Times.
Turistmål
Den nyaste moskeen er den enorme Kong Abdullah I-moskeen, som vart bygd mellom 1982 og 1989. På toppen har han ein stor blå mosaikk-kuppel med plass til 3000 bedande muslimar under. Den mest uvanlege moskeen i Amman er Abu Darweesh-moskeen på toppen av Jabal Ashrafieh (det høgaste punktet i byen). Det er dekt med svart og kvitt rutemønster, som er unikt i Jordan. Han er synleg frå lang avstand.
Anine
Anina og Anine er kvinnenamn danna som kjæleformer av Anna og Anne med endinga -ine. Anine har norsk namnedag den 13. august.
Idrettsklubben Start
Idrettsklubben Start er ein fotballklubb frå Kristiansand. Klubben spelar i Eliteserien og har eit lag i 3. divisjon avdeling 3. Noverande hovudtrenar er.
Fylkesveg 603
Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trod i kraft har han status som fylkesveg.
Rana kommune
Næringsliv
Ranasamfunnet har i lang tid vore prega av bergverksdrift og industri. Nord i kommunen, ved svenskegrensa ligg Nasa sølvgruver (nedl.). Ved Storforsheia har Dunderland Iron Ore Company (mellom 1902 og 1947) og Rana Gruber (frå 1937) drive ut malm. Denne malmen vart ein periode nytta i produksjonen til Norsk Jernverk på Mo, men blir no skipa ut. I dag har Mo industripark (MIP)tilhald i dei gamle lokala til Norsk Jernverk. Det finske firmaet Ruukki driv i dag med stålproduksjon her. Mo var frå gamalt av marknadsplass, og på 1800-talet etablerte L. A. Meyer seg som kjøpmann på Mo. I dag er Mo det største handelssentrum på Helgeland. Rana har store skogressursar og ein del landbruk.
Dialekt
Dialekten i Rana, ranværing, har både vestnorske og austnorske språktrekk. Tradisjonell ranværing har til dømes kløyvd infinitiv (austnorsk trekk). Gamle jamnvektsord har i hovudsak a-ending (å vara, å søva, å løva), medan overvektsord er apokoperte: å hiv, å skriv, å bit. Unntak er verbstammer som endar på -j: å herje, å belje, å hesje, å delje. I bymålet (dialekta på Mo og omegn) og hos ungdom finst desse dialektmerka mest ikkje lenger. Ranværing har tjukk l av norrøn rd og l. Personleg pronomen 1. person eintal er eg, nektingsadverb er ikkje eller ittje (unge menneske seier ofte ikke).
Jonas Hesselman
Jonas Hesselman var ein svensk sivilingeniør og konstruktør. Han var bror til språkforskaren Bengt Hesselman.
John H. Hammond
Utan nødvendigvis å stå for sjølve «oppdaginga», medverka han til å få i gang ei lang rekke musikalske karrierar, mellom andre hjelpte han Benny Goodman, Charlie Christian, Billie Holiday, Count Basie, Teddy Wilson, Big Joe Turner, Pete Seeger, Babatunde Olatunji, Aretha Franklin, George Benson, Bob Dylan, Freddie Green, Leonard Cohen, Bruce Springsteen og Stevie Ray Vaughan.
Kamerun
Religion
Religiøs tilhøyre i landet er fordelt omtrent slik: Innfødde religionar 40 %, kristne 40 %, muslimar 20 %.
Energi og råvarer
Petroleumutvinninga har gått tilbake sidan 1985, men det er stadig ein såpass viktig sektor at prisfall har sterk effekt på økonomien. Straumar og fossefall utgjer hinder for elvane i sør, men gjer òg høve til utvikling av vasskraft og står bak det meste av elektrisitetstilførsla i Kamerun. Elva Sanaga har det største vasskraftkraftverket, som ligg ved Edéa. Resten av elektrisiteten i landet kjem frå oljedrivne varmemaskiner. Ein stor del av landet har stadig ingen påliteleg tilgang på elektrisitet.
Idrett
Staten går sterkt inn for all slags idrett. Blant dei tradisjonelle idrettane er kanopadling og bryting, og fleire hundre løparar deltar i 40-kilometerløpet Mount Cameroon Race of Hope kvart år. Kamerun er eit av nokre få tropiske land som har deltatt i Vinter-OL. Idrettslivet i Kamerun er likevel dominert av fotball. Det finst mange amatørfotballag, som kan organiserast etter etnisitet eller av selskap. Kamerun sitt herrelandslag i fotball har vore eit av dei mest suksessrike i Afrika sidan det fekk sterke resultat i VM i fotball 1990. Kamerun har vunne fem titlar i den afrikanske meisterskapen i fotball for herrar og gullmedaljen i OL 2000.
Valnesfjord
Valnesfjord er ei bygd i Fauske kommune i Nordland. Bygda ligg rundt Valnesfjordvatnet, i dalen innanfor Valnesfjorden. Tettstaden Straumsnes er sentrum i bygda og har.
7 km lengre opp i bygda, i andre enden av Valnesfjordvatnet, ligg Kosmo. Her ligg den andre skolen i bygda, Kosmo Skole, med eit uteområde som blant anna har ein av kommunens beste skøytebaner om vinteren, samt ei mindre fotballbane og BMX-bane.
Bjørøya
Bjørøya er ei øy i Flatanger kommune i Trøndelag. Øya måler 3,9 kvadratkilometer.
Fylkesveg 6482
Fylkesveg 6482 går mellom Forve bru og Gjølmesli i Orkdal kommune. Vegen er 4,2 km lang.
Bjørøya
Bjørøya var busett og hadde skipsekspedisjon og butikk fram til tidleg på 1970-talet. Dei seinare åra er det drive fiskeoppdrett delvis med base på øya, men det er ingen fastbuande her. Etter forsøk med utsetting har øya i dag ein levedyktig bestand av hjort.
Bakken gard
Historie
Den siste eigaren av Bakken, Johannes Bakken, flytta frå garden i 1973. Han gav eigedomen med utmark, ca. 20 000 mål, samt bygningane til Forsand kommune. Lausøyre, gardsinventar og upubliserte skriftlige arbeid blei tatt hand om av Forsand bygdemuseum. Gjenstandane frå garden utgjer det meste av utstillinga på museet.
Arvid Møller
Møller mottok Kulturprisen for Gudbrandsdalen, og Kongens fortenestmedalje i gull for forfattarskapen sin. Lom kommune gjorde i tillegg Møller til ambassadør for Lom for å ha skrive minst ti bøker om miljø og personar i Lom.
Almanakk
Historisk
Ptolemaios arbeidde ut i frå trua på at astronomiske fenomen låg til grunn for dei sesongbundne endringane i vêret. Seinare almanakkar følgde same tankebane, og inneheldt ofte generelle horoskop og andre spådommar i tillegg til konkret statistikk og informasjon.
Sjuande sans
Almanakkforlaget gjev ut ulike typar dagbøker med notatfelt for kvar dag i året, der eigaren kan skrive inn eigne notat. Desse vert gjevne ut under varemerka Den 7de Sans, Aplan og Filofax.
Windows Vista
Windows Vista (kodenamn: Longhorn) er ein serie operativsystem utvikla og gjeve ut av Microsoft for bruk på personlege datamaskinar, inkludert stasjonære datamaskinar for heime og kontor, bærbare, Tablet PCar, og Media Center PCar. Windows Vista vart lansert 22. juli, 2005, og folk kjente det under kodenamnet "Longhorn". Utviklinga var ferdig 8. november, 2006.
Khalid av Saudi-Arabia
Khalid bin Abdul Aziz var konge av Saudi-Arabia frå kong Faisal døydde i 1975.
Oppstanden mot vassprivatiseringa i Cochabamba
Demonstrasjonar
Demonstrasjonane braut ut ei veke etter at Aguas de Tunari tok over vassleveransane. Verksemda la eit stort påslag på vassavgifta for å finansiere eit damprosjekt. Huseigarar vart råka av vassrekningar på over 20 amerikanske dollar, noko som er relativt mykje i eit land der minimumsløna er under 70 dollar i månaden. Midt i januar sette innbyggjarane i verk ein generalstreik, leia av ein ny allianse mellom arbeidarrørsla, menneskerettsorganisasjonar og lokale samfunnsleiarar. Regjeringa vart då tvungen til å sette seg ved forhandlingsbordet og gjekk med på å sette prisane attende og innan to veker gjere ferdig ein detaljert avtale slik at streiken stogga.
Innbyggjarane i Cochabamba ville ikkje gje opp motstanden mot det nye vassregimet. I ei undersøking blant 60 000 innbyggjarar sa 90 % at Aguas de Tunari måtte ut av byen og at dei måtte setje vassystemet attende under offentleg kontroll. Protestantar peika òg på eit døme frå Buenos Aires for å visa kvifor dei meinte at privatisering var gale. Der var vassforsyninga privatisert med resultatet 7 500 sparka arbeidarar og prisaukingar. Ny generalstreik braut ut 4. april i Cochabamba.
Gustav Noske
Frå 1920 til 1933 var han overpresident (guvernør) for den prøyssiske provinsen Hannover. I samband med 20. juli-attentatet vart han arrestert og send i konsentrasjonsleir.
Bergumermeer
Sidan 15. mars 2007 har vestfrisisk har det offisielle namnet vore «Burgumer Mar», og før dette var det nederlandske Bergumermeer det offisielle. .
Frikorps
Etter fyrste verdskrigen oppstod ein nye type frikorps: private, paramilitære grupper i all hovudsak sette saman av veteranar frå fyrste verdskrigen med eit høgreorientert politisk syn. Mange av soldatane var sterkt desillusjonerte etter det knusande nederlaget i 1918, og etter det dei oppfatta som ein audmykande fredsavtale. Dolkestøtlegenden, det vil seie oppfattinga av at politikarane i den seinare Weimarrepublikken hadde dolka det tyske folket i ryggen da dei inngjekk avtalen, stod sentral for fleire av medlemmane. Mange gjekk inn i frikorps av di dei ville stogga kommunismen. Det var ei rekke militsar som gjekk under samlenemninga frikorps.
Fridomssosialisme
I Sverige finn ein folk som arbeider for fridomssosialisme i Sveriges Arbetares Centralorganisation (anarkosyndikalistar) og i foreininga Vegval Vänster som er knytt til Vänsterpartiet.
I Noreg finn ein fridomssosialistar først og fremst i Sosialistisk Venstreparti, eit parti som blant anna ikkje har eksklusjonsparagraf, fordi ein slik paragraf kan misbrukast av sentralleiinga i eit parti for å kneble fri debatt og stengje ute kritikarar, slik det har skjedd fleire gonger i Det norske Arbeidarpartiet og kommunistiske parti. Eksklusjonsparagrafar, fraksjonsforbod og andre hersketeknikkar er sjølvsagt i motstrid til fridomssosialismen.
Pink Floyd: Live at Pompeii
Under «One of These Days», ser ein stort sett berre Nick Mason, sidan filmane av resten av bandet forsvann. Under denne framføringa kan ein sjå Mason som mistar ei trommestikke, men held fram å spele med ei hand, medan han hentar ei ny trommestikke.
Utgjeving
Den originale utgjevinga varte om lag ein time og inneheldt berre konsertopptak. Den andre utgåva hadde klipp av den tilsynelatande innspelinga av albumet The Dark Side of the Moon, i tillegg til intervju av bandet. Denne versjonen varte om lag 80 minutt. Ei spesialutgåve av regissøren kom i 2003 på DVD i lag med tilleggsmateriale, og varte 92 minutt.
Brielse Meer
Då Brielse Maas mudra til seint på 1800-talet vart skipskanalen Nieuwe Waterweg bygd (1872) og Scheur vart skild frå Brielse Maas av ei demning. Som ein føregjengar til Deltaprosjektet vart Brielse Maas lukka i begge endar i 1950 og vart Brielse Meer.
Shinichi Kawase
Shinichi Kawase er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Sauesaks
Ei sauesaks er ei saks for å klippe ulla av sauer.
Marit Løvvig
Marit Løvvig er ein norsk politikar for Høgre. Ho vart innvald på Stortinget frå Rogaland i 1977.
Metropolitt Filip II
Den heilage Filip, fødd Fjodor Stepanovitsj Kolytsjov (russisk Фёдор Степaнович Колычёв) var metropolitt av Moskva og heile Russland under tsar Ivan den grusame. Han er rekna som martyr og helgen i Den austlege ortodokse kyrkja.
Sauetang
Utbreiing
Arten er vanleg på den europeiske atlanterhavskysten frå Island til Spania, medrekna Noreg, dei britiske øyane, Nederland, Frankrike og Portugal. I Irland har innsamling av planta vore ei matkjelde i tider med hungersnaud.
The Smiths
Uavgjorde saker
The Smiths møtte kvarandre att i retten i 1996 for å avgjera eit krav på royalty frå Joyce mot Morrissey og Marr, som hadde teke mesteparten av fortenestene frå konsertar og innspelingar og berre hadde gjeve Joyce og Rourke ti prosent kvar (songrettar var ikkje eit tema, i og med at Rourke og Joyce aldri hadde vorte krediterte som komponistar og/eller låtskrivarar for gruppa). Morrissey og Marr påstod at dei to andre medlemene av gruppa alltid hadde gått med på den fordelinga av inntektene, men retten samtykte med Joyce, og slo fast at han skulle få 1 million britiske pund og frå no av få tjuefem prosent. I og med at inntektene frå Smiths-tidene hadde vore frosne i to år, tok Rourke - som var i pengenaud - til takke med ein mindre sum for å klara å betala ned gjeld, og heldt fram med å motta ti prosent. Domarane skildra Morrissey som "slu, aggressiv i sitt forsvar og upåliteleg." Vokalisten sa seinare at "[...] rettssaka synte soga om The Smiths i eit nøteskal: Mike, som pratar heile tida utan å fortelja noko; Andy, som er ute av stand til å hugsa sitt eige namn; Johnny, som freistar blidgjera alle utan å blidgjera nokon. Og Morrissey under avhøyr, med brennande søkjeljos vendt mot seg: 'Korleis vågar du ha suksess?' 'Korleis vågar du gå vidare?' For meg var The Smiths ei fin greie og det var Johnny som stakk, og Mike har øydelagt henne." Morrisseys soloalbum Maladjusted (1997) inkluderte ei låt kalla "Sorrow Will Come in the End" som kommenterte saka, og som vart fjerna frå den britiske utgåva i otte for å verta møtt med klager om ærekrenking. Morrissey (men ikkje Marr) anka domen, men nådde ikkje fram.
Borgan
Borgan er ei øy i Nærøysund kommune i Trøndelag. Arealet er 6,2 km².
Haugbrot
Arkeologar har funne at graver over heile Noreg har vore opna. Når det gjeld dei mindre gravene er ein teori at dei døde ved overgangen til kristendom og tilhøyrande ny gravskikk vart flytte til vigsla jord på kyrkjegardane av etterkomarane sine, for at dei skulle få ta del i den kristne frelsa.
Quinn the Eskimo (The Mighty Quinn)
«Quinn the Eskimo (Mighty Quinn)» er ein folkrocksong frå 1967, skriven av Bob Dylan under The Basement Tapes-innspelingane. Songen vart ein hit i 1968 for det britiske bandet Manfred Mann, som gav han ut som singel med tittelen «Mighty Quinn».
Norsk versjon
Jan Erik Vold skreiv ein norsk tekst til songen, kalla «Eskimoen Quinn». Denne vart framført av Kåre Virud i 1977.
Bølgjekraftverk
Bølgjekraftverk har ikkje vorte teke i bruk i stor skala, men det har vore gjort forsøk med ulike oppsett. Mellom anna har slike forsøk vore gjort på kysten av Noreg og Danmark.
Ingebrigt Davik
Bakgrunn og arbeid
Ingebrigt Davik arbeidde og som lærar, først og fremst på Tonsenhagen skole i Oslo.
Ingeborg Botnen
Ingeborg Botnen er utdanna bibliotekar og var biblioteksjef på Rjukan frå 1972 til ho gjekk av med pensjon i 2004. I perioden 1981 til 1993 hadde ho permisjon då ho var representant på Stortinget for Telemark AP. Ho hadde òg arbeidd ved Deichmanske bibliotek i Oslo og Odda bibliotek før ho kom til Rjukan i 1959. Ho byrja då å arbeida ved Rjukan Bibliotek og vart biblioteksjef der i 1972. Ho har òg vore leiar i Tinn Ap og medlem av fylkestinget og fylkesutvalet i Telemark og medlem av Arbeidarpartiets sentralstyre.
Krisjna-djanmasjtami
Feiring
I Maharashtra er høgdepunktet for dagen at grupper av unggutar, kalla govinda, lager menneskepyramidar som prøver å slå sund ei høgthengande krukke fylt med flytande dravle. I følgje ei rekkje soger var Krisjna svært glad i som barn.
Naoki Urata
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale og Ventforet Kofu.
1074 Beljawskya
1074 Beljawskya er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Themis. Han blei oppdaga den 26. januar 1925 av Sergej Beljavskij ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Redokstitrering
Jodometri
Ein slik serie av reaksjonar i vassløysing med resorcinol som analytt, bromat som standard, tiosulfat som titrant og stive som indikator, kan vera som følgjer. Oksidasjonstal er gitt i parentes. <li>
Silje
Bruk
Namnet Silje er også noko brukt i Danmark.
Mont Blanc-massivet
Sjå òg
Alpi del Monte Bianco
Envisat
ENVISAT er ein europeisk avansert jordobservasjonssatellitt kontrollert av den europeiske romfartsorganisasjonen ESA. Satellitten vart send opp med ein Ariane 5 rakett i mars 2002 i polar solsynkron bane. Oppgåvene til ENVISAT spenner vidt, frå overvaking av vind, bylgjenivå og fargen på havet til måling av ozon og andre gassar i atmosfæren rundt jorda til kartlegging av naturresursar på land og målingar av is både på land og i polområda.
Iver Magnussen Hesselberg
I 1801 kjøpte han garden Brekke i Tjølling i Vestfold og busette seg der. Her dreiv han eit skipsbyggeri. Han var elles medlem av forlikskommisjonen i bygda i mange år.
Hornfuglar
Åtferd
Hornfuglar har kikkertsyn, men i motsetnad til dei fleste fuglar med denne eigenskapen vil nebbet åt hornfuglen trengje inn i synsfeltet. Dermed ser dei òg nebbspissen og det aukar presisjonen når dei handterer matbitar med nebbet. Auga er verna av store augevipper som kan gje skugge.
Itumeleng Khune
Itumeleng Khune er ein sørafrikansk fotballspelar som har vore keeper for Kaizer Chiefs i den sørafrikanske fotballigaen, og for landslaget til Sør-Afrika.
Yoshimi Sasahara
Han spela for klubbane Honda, Kawasaki Frontale og Sagan Tosu.
Sardinia
Historie
I 1718 vart Sardinia eit «sjølvstendig» vasallkongedøme under Huset Savoie, herskarar av Piemonte. I 1792 var Jean-Paul Marat, son av ein sardisk far frå Cagliari og ei sveitsisk mor, ein av triumviratane som leia den franske revolusjonen. I 1793 gjorde Sardinia opprør og kravde sjølvstende mot at dei hjelpte å slå dei fransk invasjonsstyrkane. Sjølvstyret vart innvilga i det kombinerte kongedømet Piemonte-Sardinia, men etter at den franske trugselen forsvann, tok kongen tilbake all makta si. I 1860 vart Vittorio Emanuele II, Konge av Sardinia, òg den første kongen av Italia etter å ha erobra resten av den italienske halvøya.
Thaksin Shinawatra
Thaksin er ein tidlegare overløytnant i det thailandske politiet, med ein master in criminal justice frå Eastern Kentucky University, USA og ein Ph.D. frå Sam Houston State University, USA.
Omstridd
I byrjinga av 2006 vart Thaksin utsett for massiv kritikk etter at han selde eit telekom-selskap og tente eit milliardbeløp utan å skatte for inntektene. Kritikken førte til ei politisk krise for Thaksin, som vart tvungen til å lyse ut nyval i landet for å prøve å skaffe mandat til å halde fram som statsminister. Han vann valet som vart boikotta av opposisjonen.
Napoléon Bonaparte
Ekteskap og tilhøve til andre kvinner
Napoleon var gift to gonger. Frå 9. mars 1796 var han gift med Joséphine de Beauharnais, som han i 1804 krona til keisarinne. Dei fekk ingen born, og dette førte til skilsmisse i 1809.
Indre Eidsfjord kyrkje
Indre Eidsfjord kyrkje ligg på Holmstad i Sortland kommune og sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja er ei arbeidskyrkje i tre. Ho skal ha 250 plassar, og vart vigsla i 1970. Arkitekt for kyrkja var Rolf Harlew Jenssen.
Oslofjordens Friluftsråd
Oslofjordens Friluftsråd (OF) vart skipa i 1933 på eit møte der ordførarane frå dei fleste kommunane langs kysten frå svenskegrensa til Telemark tok del saman med båtforeiningar og andre organisasjonar som hadde interesse i trygge at ålmenta fekk tilgang til strandareal, og at vassforureininga skulle reduserast og ta slutt. Kystkommunane og fylkeskommunane er medlemer i organisasjonen saman med om lag 60 brukarforeiningar. Einskildpersonar kan melde seg inn som støttemedlem, og får i tillegg til å støtte opp om arbeidet, føremoner som rabatt på fritidshytter som organisasjonen disponerer til utleige, og kan gjere seg nytte av gunstige tilbod på kjøp av kart, bøker og anna.
Aud Blattmann
Aud Blattmann var ein norsk Ap-politikar. Ho vart innvald på Stortinget frå Vest-Agder i 1985 og sat til 2001. Ho var vararepresentant i perioden 1981–1985
Genesis Live
Historie
Genesis vart overtydd av selskapet deira, Charisma Records, om å gje ut Genesis Live som eit lågprisalbum for å fylle ut tida medan bandet spelt inn Selling England by the Pound i midten av 1973. Kontrakten til Charisma med den nordamerikanske distributøren Buddah Records, kan òg ha vore ein medverkande faktor, sidan Charisma like etter fekk ny distribusjonsavtale med Atlantic Records.
Mottaking
Ei seinare melding av Allmusic var òg positiv. Dei skriv «det er tvilsamt at nokon nokon gong fekk ein rikare lyd ut av Mellotronen på scenen slik Tony Banks gjer på dette albumet, og Steve Hackett, Mike Rutherford og Phil Collins er utruleg samspelte, og held i lag gjennom særs komplekse musikkstykke.» Dei meinte at alle opptaka var langt betre enn originalane på studioalbuma.
Messing
Metallet er òg eit viktig material for messingblåseinstrument.
Jüdischer Friedhof Berlin-Weißensee
Jüdischer Friedhof Berlin-Weißensee ('den jødiske gravlunden i Berlin-Kvitesjø') er ein jødisk gravlund i Berlin som vart opna i 1880. Det er den største jødiske gravlunden i Europa, og ei rad vektige personar er gravlagde på gravlunden. Det jødiske trussamfunnet og byen Berlin har gjort framlegg om å taka med gravlunden på UNESCOs liste over verdas kulturarv.
Pink Floyd The Wall
Roger Waters har uttrykt at han var misnøgd med sluttresultatet av filmen, og skal ha vore ueinig med regissør Alan Parker under filminga, som sjølv låg ned arbeidet fleire gonger på grunn av konfliktar mellom han og Waters. Sjølv om Waters ikkje var nøgd, vert filmen sett på som ei verdig tolking av Pink Floyd-albumet av mange tilhengjarar, og ein god film i seg sjølv. David Gilmour har sagt at det var under produksjonen av filmen striden mellom han og Waters starta, og han har òg sagt at filmen var den dårlegaste forteljinga av historia samanlikna med album- og konsertversjonane.
Ben Andrews
Ben Andrews kan visa til:
Tomorrow is a Long Time
Andre utgåver
• 1965: Judy Collins
• 1976: Magna Carta
• 1994: Vikki Clayton
• 2007: Seldom Scene
• 2012: Jimmy LaFave
Norsk versjon
Randi Hansen har skrive ein norsk tekst. Den norske tittelen er «Hvor godt det vart å våkne». Songen vart gjeven ut av Hansen på albumet Ho Randi (NorDisc NORLP 404) i 1979.
Tsjerpukgruppa
Tsjerpukgruppa er ein vulkan sentralt på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Ho består av ei gruppe av hovudsakleg sovande sinderkjegler.
Olve på Egge
Olve på Egge (Ölvir á Eggju) frå garden Egge var ein av leiarane av blotinga på Mære. Han vart gift med Sigrid Toresdotter, søster til Tore Hund på Bjarkøy. Snorre Sturlason fortel i Soga om Olav den Heilage om striden mellom Olve og Olav Haraldsson. Då Olav Haraldsson overraskande dukka opp på midtsommarblotet på Mære vart Olve arrestert og drepen på ordre frå Olav.
Askim IF
Kulestøytaren Bjarne Thoresen vart femfaldig norsk meister i øvinga i tida 1936-48.
Åk
Symbolsk bruk
I overført tyding kan åk visa til trældom, til dømes under ei framand makt eller ein samfunnsklasse, eller til særs tungt arbeid.
Tetsuya Oishi
Han spela for klubbane Kawasaki Frontale og Ventforet Kofu.
Den andre hundreårskrigen
Kjelder
''
Karim Ziani
Karim Ziani er ein fransk fotballspelar med algerisk far som hausten 2011 spela for Al-Jaish i den qatarske fotballigaen, og for det algeriske landslaget.
Ekstensiv eigenskap
Ein ekstensiv eigenskap er ein eigenskap eit kjemisk stoff har avhengig av mengda av stoffet. Volum og masse døme på dette.
Rælingen kommune
Rælingen er ein kommune i Akershus i Viken fylke. I nord grensar kommunen mot Lillestrøm, i sør mot Enebakk og i vest mot Lørenskog. Innsjøen Øyeren ligg i aust. Kommunesenteret i Rælingen er Fjerdingby, der rådhuset i kommunen ligg.
Huangshi
Næring
Landbruk er ei stor næringsgrein, der mange av vekstane går til mat, farmasi og parfyme.
You Ain't Goin' Nowhere
Dylan spelte inn songen på ny i 1971 og denne vart med på samlealbumet Greatest Hits Vol. II, med ein tekst som var ganske annleis den frå Basement Tapes. Han song òg ei mistyda tekstlinje frå Byrds-versjonen. Den opphavlege Basement Tapes-demoen hadde teksten «Pick up your money, pack up your tent», som vart mistyda av the Byrds til «pack up your money / pick up your tent». Dylan endra feilen på 1971 versjonen, der han syng «Pack up your money, put up your tent, McGuinn», ein referanse til The Byrds-vokalist og gitarist Roger McGuinn, som tilsynelatande var ansvarleg for denne tekstglippen. McGuinn svarte tilbake på utgjevinga til Nitty Gritty Dirt Band, Will the Circle Be Unbroken: Volume Two frå 1989, der han legger til «Dylan» etter den same «pack up your money / pick up your tent». McGuinn-utgåva, som var saman med Chris Hillman, vart òg gjeven ut som singel, og vart nummer 6 på Hot Country Singles i 1989.
MS «Polarfront»
MS «Polarfront» var eit norsk vêrskip som låg fast stasjonert i Nord-Atlanteren på 66° N og 2° Ø.
Orsja
Orsja er fødebyen til pedagogen Lev Vygotskij, forfattaren Uladzimir Karatkjevitsj, skøyteløparen Igor Zjelezovskij og langrennsløparen Sergej Dolidovitsj.
Sømna kommune
Politikk
- Senterpartiet 7
Næringsliv
Industrien utgjør 10 prosent av arbeidsplassene i kommunen, 16 prosent inkludert bygge- og anleggsvirksomhet/kraft- og vannforsyning.
NM i friidrett 2007
Spjutkast
<br style="clear:both;" />
Sky
Skyer reflekterer og spreier alle bølgjelengder av synleg lys likt og er som regel kvite, men dei kan vere grå eller til og med svarte dersom dei er så tjukke eller tette at sollys ikkje kan passere gjennom dei.
Hamnøya
Mellom Hamøya og fastlandet ligg Vevelstadsundet og over her går det ferje frå Vågsodden på Hamnøya til Forvika på fastlandet, samt vidare nordover til Stokka. På vestsida av øya ligg Mindværfjorden.
Sky
Skydanning
Vassdropar som er store nok til å falle til overflata vert danna på to måtar. Den viktigaste prosessen vert kalla Bergeronprosessen etter Tor Bergeron som sette fram teorien. I denne prosessen kjem underkjølte vassdropar og iskrystallar i ei sky i kontakt med kvarandre og gjev ein rask vekst av iskrystallar, som så fell frå skya og smeltar på vegen ned. Denne prosessen skjer vanlegvis i skyer der skytoppen er kaldare enn -15 °C. Den nest viktigaste prosessen er kollisjons- og kjølvatnprosessar, som skjer i skyer med varmare skytoppar. Der kolliderer stigande og fallande smådropar og produserer større og større dropar som til slutt vert så store at luftstraumane ikkje lenger kan halde dei oppe, og dei fell til bakken som regn. Når ein drope fell gjennom eit område med mindre dropar rundt, vert smådropane dregne inn i «kjølvatnet» av den større dropen, kolliderer med den og aukar med det storleiken på dropen. Denne metoden å produsere regndropar på skjer hovudsakleg i låge stratiforme skyer og små cumulusskyer i tropiske område. Regndropane som vert produsert på denne måten er som regel smådropar som yr.
Drake
I tru og soger:
Sky
Konvektive skyer (Type D)
Skyer av type D inkluderer:
Softrock
Historie
Softrock oppstod som ein musikksjanger tidleg i 1970-åra, både som ein reaksjon på at det hadde oppstått tyngre musikk (hardrock og heavy metal) som dominerte rock på denne tida, samt ei avspegling av endringar hos den oppveksande generasjonen tidleg på 70-talet. Det som skil softrock på 1970-talet frå liknande musikk på 1960-talet, som i mangel på eit betre uttrykk berre vart kalla «pop», vart at popmusikken på 1960-talet eksisterte for dei som rett og slett ikkje likte rock. I 1960-åra var popartistar ofte vokalistar frå tida før rocken på 1960-talet oppstod. Softrock utvikla seg derimot ut frå rock og kan reknast som ein rockesjanger.
I 1980-åra hadde musikksmaken endra seg og radioformata tilpassa seg dette. Denne sjangeren utvikla seg etter kvart til det som vart kalla «adult contemporary», ein popsjanger som viser mindre spor av rock enn softrock gjorde.
Siw-Anita Kirketeig
Siw-Anita Kirketeig debuterte i 2012 med lyrikkboka Alt kjød er grønt gras.
Sneis
Døme på bruk:
Det jamaikanske riksvåpenet
Våpenet viser eit par tainoar frå øya, ein innfødd spisskrokodille på ein trestokk, og eit mønster med ananas, fordi då våpenet blei laga meinte ein at ananas kom frå Jamaica.
1081 Reseda
1081 Reseda er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 31. august 1927 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Tovebrett
Eit tovebrett eller ei tovefjøl er eit trestykke med riller som vert brukt til toving av mindre ullting. Tovebrettet liknar noko på eit smalt vaskebrett.
Åsa Solberg Iversen
Åsa Solberg Iversen var ein norsk politikar for Ap. Ho vart innvald på Stortinget frå Østfold i 1985. Ho var vararepresentant i periodane 1973–1977, 1977–1981 og 1981–1985.
Hiroyuki Dobashi
Hiroyuki Dobashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Capraia
Øya produserer vin og har eit fiskeri for ansjos. Ho vart ein del av Genova i 1527 og det vart bygd mange festningsverk. I 1796 vart ho okkupert ei kort stund av Horatio Nelson. Delar av øya var tidlegare okkupert av ein straffekoloni for jordbruk, men vart lagt ned i 1986. Det meste av øya vart ein del av nasjonalpark. Om lag 40 km mot nord ligg øya Gorgona som òg er kjend for ansjosfiske.
Sjølvmord
Fakta
Ifølge Verdshelseorganisasjonen døyr rundt 870 000 menneske for eiga hand kvart år, fleire enn dei som blir drepne i krigshandlingar og trafikkulukker. Sjølvmord er ein av dei tre største dødsårsakene i aldersgruppene mellom 15 og 44 år.
Førebygging
Mot slutten av 1900-talet blei sjølvmordsførebygging ei politisk sak som førte til oppretting av forskings- og førebyggingsprogram i fleire land. Det norske Stortinget vedtok Handlingsplan mot selvmord 1994-1998 i 1994. Sidan 2003 har Verdsdagen for sjølvmordsførebygging blitt markert 10. september kvart år.
I samfunnet
Eitt av mange stridstema i Vesten på 1900-talet har vore om ein har rett til å ta livet sitt om ein ønskjer det, og om det er rett å gje sjølvmordshjelp.
Sjølvmord i Noreg
I Noreg døyr om lag 500 av sjølvmord kvart år, og mellom 6 000 og 8 000 menneske er i kontakt med helsevesenet etter sjølvmordsforsøk. Sjølvmord, forsøk på sjølvmord og villa sjølvskading er blant dei største helseproblema i landet.
Henging eller kveling er vanleg dødsmåte hos begge kjønn, men medan sjølvmord ved skyting er den nest hyppigaste dødsmåten blant menn, er han svært sjeldan blant kvinner. Flest kvinner tek livet sitt med gift. Tidlegare var det vanleg å bruka arsenikk, men giftstoff som alkohol, narkotiske stoff, sovemedisin og morfin vil også kunne lamma hjernen og ta livet av eit menneske. Også enkelte ulukker i trafikken, særleg singel- og møteulukker, kan vera forsøk på sjølvmord.
Stryking
Elektriske strykejarn
I 1920-åra vart det laga elektriske strykejarn med regulerbar varme. Jarna var no lettare, dei vart laga av rustfritt stål og etter kvart og lettmetal. Straumledninga var festa til strykejarnet med ein plugg slik at det var enkelt å kople frå straumtilførselen.som grei å drage ut
Gisle Straume
Gisle Straume var knytt til Det Norske Teatret, Den Nationale Scene og Nationaltheatret. Han var sjef for Rogaland Teater i perioden 1955—1958, og for Den Nationale Scene i perioden 1963—1967. Han er mest kjend for publikum i rollene som lektor P.T. Tørrdal i historiene om Stompa i både film og radioteater. Han var ofte nytta som opplesar i NRK. Gisle Straume vart tildelt Teaterkritikerprisen i 1985.
Rosenkrantztårnet
Tidlegare har tårnet vore kalla Valkendorftårnet etter lensherren Christoffer Valkendorf.
Tann
Ordsoge
Ordet «tann», fleirtal «tenner», kjem frå norrønt tǫnn. Det gamalgreske ordet for tann, odous, med stomnen odont-, har gjeve opphav til vitskaplege omgrep som odontologi. Det latinske ordet dens, med stomnen dent-, har òg gjeve ord knytte til tenner, som «dental».
NM i sykling 1987 på landeveg
Menn, 180 km
<br style="clear:both;" />
Engkarse
Engkarse (Cardamine pratensis) er ei plante i engkarseslekta i krossblomfamilien. Planta er 20 til 40 cm høg og veks på fuktige enger og i lyse lauvskogar. Ho er vanleg i heile Noreg, især på Vestlandet, og blomstrar i mai-juni. Elles i verda veks arten naturleg over mykje av den nordlege tempererte sona.
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 2005
Lillestrøm kom til finalen ved å slå Sander, Strømmen IF, Moss, Viking, Stabæk og Vålerenga.
NM i sykling 1987 på landeveg
Menn, 180 km
Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1987 for kvinner vart avvikla i Manger laurdag 1. august.
Gooimeer
Gooimeer er ein innsjø i Nederland mellom den søraustlege delen av Noord-Holland og Flevoland.
Dan Andersson
Kjelder
Artikkelen byggjer på tilsvarande artikkel frå Svensk Wikipedia, som oppav følgjande kjelder:
Tjeldsund kommune
Historie
Tjeldsund kommune blei oppretta 1. januar 1909 ved at Lødingen kommune blei delt inn i dei to kommunane Lødingen og Tjeldsund. 1. januar 2020 ble Tjeldsund slått saman med Skånland kommune i Troms. Den nye kommunen fekk namnet Tjeldsund og blei del av det nye fylket Troms og Finnmark.
Geografi
Tjeldsundbrua som ligg i Harstad og Skånland bidrar til å binde saman dei delene av Tjeldsund kommune som ligg på fastlandet og på Hinnøya. Det er også båtsamband mellom Hov ved Hol på Tjeldøya og Smiberget ved Sæter på Hinnøysida.
Varemerket Tine
Fram til for ikkje lenge sidan var Tine BA so å seia eineherskarar på den norske mjølkemarknaden. Dei er framleis det dominerande meieriet i Noreg, men butikkhyllene kan by på alternativ når det skal handlast varer som jus, mjølk, ost og yoghurt. Tine BA marknadsfører varene sine med varemerket og logoen Tine.
Trøndersk
Uttrøndersk
Også i dei ytre måla finn ein monoftongering. Denne diftongforenklinga er historisk sett langt yngre den inntrøndske. På Nordmøre heiter det i dag ben, sten, res (ei reise), med ein e-lyd som ligg mellom e og æ. Vidare heiter det i dette området bLöt, stör (staur) og lös (med ein open ø-lyd). Tilsvarande nyare utvikling finn ein også på Innherad, inst i Trondheimsfjorden.
Adjektiv
I nokre døme har trøndersk anna idiom eller uttale:
Fourierrekkje
Fourier sin formel for 2π-periodiske funksjonar ved hjelp av sinus og cosinus
kalla fourierkoeffisientane til ƒ. Ein innfører partielle summar av fourierrekkjer for ƒ, ofte skriven som
Comet
Comet var ei norskprodusert motorsag med totakts gløderørsmotor, som er ein råoljemotor som er svært like glødehovudmotorar. Comet var konstruert av Rasmus Wiig frå Kongsberg. . Den fyrste Comet-saga kom på marknaden i 1949 og hadde ein masse på berre 8,5 kg. Ho var difor så lett at ho kunne nyttast til kvisting. Produksjonen vart etter kvart flytta til Sverige.