cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nordforsk
NordForsk er ein organisasjon under Nordisk Ministerråd som finansierer og legg til rette for nordisk samarbeid innan forsking og forskingsinfrastruktur.
Fylgje
I Haugtussa av Arne Garborg kan den synske hovudpersonen sjå slikt som folk til vanleg ikkje ser. Ved særskilde høve kan ho mellom anna sjå kva slags fylgjer folk har. Fylgjene karakteriserer personlegdomen til dei ulike menneska. Den giruge og falske «bøne-Per» har til dømes ein drake som fylgje (diktet «Draken»). I diktet «Lage» ser Haugtussa hane, rev, sugge, bukk, varg, gaupe, katt, hare,geit, tispe, skjor, høne og gås i følgje med menneska. Her er fylgjene kalla vardyvle (vardøger),
Brosme
Matfisk
Fiskekjøtet er kvit, og vert omtala som fast og fint. Smaken kan minne om hummar. Tradisjonelt har brosme vorte brukt til tørr- og klippfisk. I det daglege kosthaldet har lettsalta, kokt brosme, gjerne servert på flatbrød eller lefse, vore vanleg. Mange reknar det tjukke skinnet som ein delikatesse.
Slektskapsseleksjon
Hamilton-likninga
\ rB>C
William D. Hamilton vert av mange rekna som slektskapsseleksjonen sin far på grunn av likninga si, som viser kva for tilhøve som må til for at slektskapsseleksjon skal finna stad.
Samla fortel likninga at sannsynet for slektskapsseleksjon aukar når slektskapen er nært og når hjelpen gjev slektningen ein vesentleg større fordel enn ulempa hjelparen pådreg seg.
Elbrus
Historie
Frå 1959 til 1976 vart det bygd ei kabelvogn som tar passasjerar opp til ei høgd på 3 800 meter. Det går fleire ruter opp til toppen, men den lettaste, som er fri for bresprekker går meir eller mindre direkte opp frå kabelvognstasjonen. Det er svært populært å klatre til toppen av fjellet, og det er ikkje uvanleg at opp til 100 personar om dagen prøver å nå toppen om sommaren. Om vinteren er det sjeldan klatrarar vågar seg opp på grunn av den strenge kulden og kraftige vinden. Kvart år mistar 15-30 menneske livet på veg opp Elbrus, stort sett på grunn av dårleg utstyr.
Nord-Kaukasus
Nord-Kaukasus er den nordlege delen av Kaukasusområdet mellom Europa og Asia. Uttrykket vert òg nytta som synonym for den økonomiske regionen Nord-Kaukasus i Russland.
Blodpølse
Blodpølse/blodpølsa er ein matrett som inneheld dyreblod.
Es ist ein trotzig und verzagt Ding
Han vart komponert i Leipzig i 1725 for treeiningssundag.
Namur
Næring
Det største turistmålet i byen er citadellet, som no er demilitarisert og open for allmenta. Byen har òg ein årleg ølfestival i påska. I Namur ligg òg katedralen St. Aubain frå midten av 1700-talet og eit klokketårn som står på UNESCO si verdsarvliste. Kjøthallen frå 1588 er gjort om til arkeologisk museum.
Königssee
Königssee er ein innsjø heilt søraust i Bayern i Tyskland, nær grensa til Austerrike. Han ligg nær den bayerske byen Berchtesgaden, like sør for den austerrikske byen Salzburg i dei tyske Alpane. Königssee (Kongens innsjø) er den djupaste innsjøen i Tyskland. Innsjøen vart danna av isbrear under den siste istida. Han er 7,7 km lang og om lag 1,7 km brei på det breiaste. Bortsett frå utsiget, elva Königsseer Ache ved landsbyen Königssee, er innsjøen omringa av bratte fjell, som Watzmann.
Henningsværbruene
Engøysundet bru er 194 meter lang og har eit hovudspenn på 122 meter.
Henningsvær bru er 257 meter lang og har eit hovudspenn på 150 meter.
Svein Rosseland
Rosseland la sterk vekt på internasjonalt forskingssamarbeid og var norsk representant i NORDITA og til CERNs råd.
Fusa
Fusa er ei bygd i Bjørnafjorden kommune i Vestland, ved Fusafjorden. Fusa var senter for Fusa kommune i eldre tid, før Eikelandsosen vart kommunesenter.
På Fusa ligg det både kyrkje, prestegard, kyrkjegard og doktergard, og fram til ferjekaien vart flytta (rundt 1980), var Fusa òg eit trafikalt knutepunkt for trafikk frå nord, sør og vest. No ligg ferjeleiet, med ferje til Hatvik i Os, på Venjaneset i nabobygda Skjørsand. Der ligg òg hjørnesteinsbedrifta i Fusa kommune, fabrikken til Frank Mohn AS.
Aqua vitæ
Aqua vitæ ('livsens vatn') er eit gammalt namn for ei konsentrert vassløysing av etanol, opphavleg brukt av alkymistar. Det er blitt fornorska og brukt om drikken akevitt, men har òg andre bruksområde.
Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ
Ich ruf zu dir, Herr Jesu Christ, BWV 177, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
For Arbeidsklassen
For Arbeidsklassen var eit vekeskrift Henrik Wergeland gav ut frå 1839 til han døydde i 1845.
Wo Gott der Herr nicht bei uns hält
Wo Gott derr Herr nicht bei uns hält, BWV 178, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Instrumentering og struktur
Det består av 7 satsar:
Akbar den store
Barndom
Medan faren drog i hærtog og seinare i eksil blei Akbar oppdregen av farbroren Askari og kona hans i staten Rewa i noverande Madhya Pradesh.
Provinsen Valladolid
Valladolid er ein provins nordvest i Spania, sentralt i den autonome regionen Castilla y León. Han grensar til provinsane Palencia, Zamora, León, Burgos, Segovia og Salamanca.
Gamalsei
Det er vanleg å ete koka raudsei med potet, kvit saus eller gulrotstuing og gjerne steikt flesk. Tradisjonell drikke til raudsei er vatn.
Siehe zu, daß deine Gottesfurcht nicht Heuchelei sei
Koraltemaet er basert på salmen «Wer nur den lieben Gott läßt walten». Georg Neumark (1621-1681) trykte først denne melodien i Fortgepflantzter Musikalisch-Poetischer Lustwald i Jena i 1657, men opphavet til melodien kan sporast attende til Kiel i 1641.
Romantikken
Romantikk som litteraturhistorisk omgrep
Frå byrjinga av 1800-talet kom den store romantiske rørsla, høgromantikken, som slo gjennom i dei fleste europeiske land og spreidde seg vidare til Amerika på 1840-talet. I Noreg slo han først gjennom med Henrik Wergeland som kom til å bli ei einsam svale. Høgromantikken er òg kalla for, universalromantikk, eller (i Tyskland) 'Jena-romantikk', med namn som brørne Schlegel, Novalis, Schelling og andre.
Mellomalderen
Mellomalderen er nemninga på ein periode mellom førhistorisk tid og nyare tid som vert avgrensa ulikt ettersom kva for land eller område det er tale om, og i kva fag omgrepet vert nytta. I generell europeisk historie er mellomalderen vanlegvis rekna som tidsrommet frå antikken til renessansen, i nordisk samanheng frå kristninga på midten av 1000-talet fram til reformasjonen midt på 1500-talet, altså ein seinare og mykje stuttare tidsbolk.
Periodar
Overgangen frå antikk tid til tidleg mellomalder var prega av folkevandringar, der særleg grupper av germanske stammar drog rundt i Europa og skapte uro. Vestgotarane plyndra Roma for første gong i 475, noko som innebar slutten for Vestromarriket. Ein kallar midtperioden i mellomalderen høgmellomalderen, og seier at han starta med kroninga av Karl den store i 800.
Halvdan
Halvdan eller Halfdan er eit norrønt namn som tyder «halvt danske». Namnet er eit førenamn og eit mannsnamn. Namnet har vore nytta i Noreg og Danmark frå før vikingtida. Fleire kongar og sogeheltar har hatt dette namnet.
Bløgging
Andre utblødningsmetodar kan vere avskjering av sporden. Ein del fiskeartar er fritekne frå bløgging. Det gjeld mellom andre sild, brisling, lodde, makrell, pigghå, skate, uer, ål og fisk til produksjon av dyrefôr, mjøl og olje.
Ferrara
Ferrara er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Ferrara i regionen Emilia-Romagna og har om lag 130 000 innbyggjarar.
METAR
Stasjons-ID
METAR-koden byrjar med ein stasjons-ID på fire bokstavar etter ICAO (International Civil Aviation Organization) sine flyplasskodar.
Observasjonstidspunkt
Døme: 222150Z - klokka 21:50Z den 22. i månaden.
Cesena
Historie
Det korte styret til Ordelaffi-familien frå Forlì vart knust i 1357 av troppane til paven leia av kardinal Gil de Albornoz.
Au
Au, AU, aU og au kan visa til:
Roland Barthes
Liv og verk
Barthes studerte i perioden 1935 til 1939 ved Sorbonne. Han var mykje plaga av dårleg helse i denne perioden, leid av tuberkulose og trong ofte behandling i sanatorium. Gjentatte samanbrot tvinga han til å avbryte studia og hindra han i å ta avganseksamen. Sjukdomen gjorde òg at han slapp militærteneste under andre verdskrigen.
Schmücke dich, o liebe Seele
Koraltemaet er basert på salmen «Schmücke dich, o liebe Seele» av Johann Crüger i Geistliche Kirchen-Melodien frå Berlin i 1649.
Elgåfossen
Fossen kan ein nå via rasteplass ved riksveg 22, om lag 700 meter nord for riksgrensa.
Dei vises stein
Dei vises stein i populærkulturen
«Dei vises stein» har gjennom åra blitt nemnt i litteratur, film og teikneseriar.
Mafraq guvernement
Geografi
Provinsen ligg i aust i Jordan. Det er det einaste guvernementet i Jordan som grensar til tre land: Irak i aust, Syria i nord og Saudi-Arabia i sør. Det grensar til Irbid og Jerash guvernement i vest, og til Zarqa guvernement i sør.
Mafraq guvernement har det nest største arealet i landet, men den nest lågaste folketettleiken. Klimaet er tørt det meste av året. Dei vestlege delane av provinsen ligg på den frodige Hauran-sletta, og strekkjer seg inn i sørlege Syria, Golanhøgda og nordlege Jordan. Det ligg ein grenseovergang frå guvernementet til Irak ved Karameh grenseovergang, og til Syria ved Jabir grenseovergang.
Demografi
Folketalet i Mafraq guvernement var i 2004 244 188 der 30 % budde i byar og 70 % på landsbygda. Jordansk statistikkdepartement estimerte at det i 2010 var 287 300 innbyggjarar. I 2011 og 2012 førte borgarkrigen i Syria til at meir enn 180 000 syriske flyktningar kom til Jordan, dei fleste til Mafraq og Irbid guvernement. I juli 2012 opna Zaatari flyktningleir for syriske flyktningar.
Creedence Clearwater Revival
Nedgangstid og oppløysing: seint 1970-1972
«Det var då eg forstod valet eg måtte ta. På den tida hadde me berre ein hit, og 'Suzie Q' var ikkje særleg stor hit heller. Anten ville det nye albumet bli ein suksess, noko verkeleg stort, eller så kunne me dra tilbake til jobben med å vaske bilar igjen. Det vart ein stor krangel. Me drog til ein italiensk restaurant og eg hugsa at eg tydeleg sa til dei andre at eg ikkje ønskte å dra tilbake til bilvaskeriet. No måtte me lage eit så godt album som mogeleg og det var ikkje viktig kven som gjorde kva, så lenge resultatet vart det beste me kunne oppnå. Og eg var sjølvsagt den som burde gjere dette. Eg trur ikkje dei andre eigentleg forstod kva dette tydde, men i det minste kunne eg styre situasjonen slik eg sjølv ønskte. Resultetet vart åtte millionseljande singlar på rad og seks album, som alle selde til platinaplate. Og Melody Maker kåra oss til det beste bandet i verda. Dette var etter the Beatles gav seg, men likevel... Og det var eg som hadde skapt alt dette. Trass i det, trur eg ikkje dei forstod kva eg snakka om. Dei var besett om tanken på meir kontroll og innverknad. Så til slutt eksploderte bomba og me arbeidde aldri i lag igjen.»
Musikkstil
Mykje av gruppas særpreg låg i John Fogertys dominerande sologitar og gjenkjennelege songrøyst.
Norge i rødt, hvitt og blått
«Norge i rødt, hvitt og blått» er ein kjend norsk patriotisk song. Han er mykje brukt på den norske grunnlovsdagen 17. mai. Songen blei skriven i 1941, under den tyske okkupasjonen av Noreg. Teksten var av Finn Bø, Bias Bernhoft og Arild Feldborg. Melodien er komponert av Lars-Erik Larsson, opphavleg som «Obligationsmarschen» med tekst av Alf Henrikson, som eit bestillingsverk for den svenske staten.
Tekst
Finn Bø gav ut teksten i boka Jeg tar mig den frihet frå 1946. Der opplyste han at teksten blei skriven i 1942.
Wafd-partiet
Wafd-partiet (arabisk al-Wafd al-Misri, 'den egyptiske delegasjonen') var det største politiske partiet i Egypt, og ofte i regjering, frå 1920-talet til det blei oppløyst i 1952, etter militærkuppet utørt av Nasser.
Historia
I løpet av åra som følgde samtalte britiske styresmakter med egyptiske leiarar, inkludert Zaghlul, om sjølvstyre. I 1922 erklærte Storbritannia Egypt som eit sjølvstendig kongerike under noko britisk kontroll. Wafd-partiet blei oppretta i 1923 med Zaghlur som leiar, og fekk fleirtal ved den første folkerøystinga i 1924. Kong Fouad av Egypt nekta først å godkjenna ei Wafd-regjering, og i åra som følgde var partiet stadig i strid med kongen.
I 1978 blei Det nye Wafd-partiet (Hizb al-Wafd al-Jadid) oppretta som ei vidareføring av det gamle.
Sørkedalselva
Sørkedalselva er ei elv i Sørkedalen i Oslo kommune. Elva vert til der elvane Langlielva og Heggelielva (frå respektive Langlivann og Nordre og Søndre Heggelivann) renn saman. Elva renn frå der inn i Bogstadvannet og vidare ned til Lysakerelva.
Ngāti Kahu
Ngāti Kahu er ein maori-iwi i regionen Northland på New Zealand. Ngāti Kahu fører slekta si attende til innvandrarane som kom med wakaen (kanoen) Tinana. Kapteinen på Tinana var Tūmoana, far til Kahutianui-o-te-rangi. Ngāti Kahu har teke namnet sitt etter Kahutianui-o-te-rangi.
Kim chi-ha
Kim Chi-ha er ein koreansk diktar og dramatikar. Han var dissident under Park-regimet og vart dømd til livstid i fengsel i 1976. Som katolikk jamførte han lidinga til det koreanske folket med lidinga til Jesus Kristus. I skodespelet 'Jesus med gullkrune' møter ein spedalsk Jesus i fengsel. Jesus seier til den spedalske at han må frigjere han. Ved å hjelpe den spedalske vert gullkruna til Jesus fjerna og han kan snakke fritt.
Chasqui
Chasquiar var lærte opp til å tryggje det dei frakta med seg.
Kjempeblekksprut
Kjempeblekksprutar lever i alle verdshava, men dei største (Mesonychoteuthis) finst berre i og omkring Sørishavet. Frå eksemplar som er fanga i garn eller som er skylt i land på strender, veit vi at kjempeblekkspruten kan bli minst 12 m lang og at han har eit stort, hardt nebb.
At kjempeblekkspruten eksisterer i store mengder, har lenge vore heva over tvil, for han er omtrent det einaste kaskelotten (spermasettkvalen), som er eit endå større dyr og krev mykje mat, et.
Nebbet er den einaste delen av dette blautdyret som kaskelotten ikkje greier å melte. Difor samlar det seg etter kvart mange nebb i tarmkanalen på kvalen, der dei blir innkapsla i ein voksaktig substans som kan passere gjennom tarmsystemet på kvalen utan å gjere skade. Ein trur at all ambra er blitt til slik; på grunn av kjempeblekksprutnebb i spermasettkvalmagar.
Epiphone
Soge
Frå tidleg på 1970-talet vart Epiphone-gitarar laga i Japan, og frå 1980-talet i Korea, og dei siste åra frå Kina.
Åtselbiller
Levevis
Ikkje alle åtselbiller lever av åtsel. Slektene Silpha og Phosphuga er rovdyr som lever av sniglar. Den vanlegaste arten i Noreg, svart åtselbille (Phosphuga atrata) er blankt svart med eit hovud som er noko forlenga mellom antennene. Dette gjer det enklare for billa å nå inn i sniglehus for å få tak i sniglane. Gråsvart åtselbille (Aclypea opaca) er ein planteeter, og larvene kan gjere ein del skade på hagevokster. Fireprikka åtselbille er eit rovdyr som lever av ulike slags insektlarver. Denne forholdsvis sjeldne arten er knytt til eiketre, der han jakter på sommarfugllarver. Elles er medlemmene av underfamilien Silphinae stort sett knytt til store kadaver, som pattedyr og fuglar.
Leichtgesinnte Flattergeister
Leichtgesinnte Flattergeister, BWV 181, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Tannhjul
Sjå òg
Зубчаста передача
Stavanger/Sandnes
Stavanger/Sandnes er den tredje største tettstaden i Noreg og femner samanhengande tettbygde område i kommunane Stavanger, Sandnes, Sola og Randaberg. Tettstaden har. Desse kommunane utgjer «Nord-Jæren» i regionen Jæren, og har til saman 215 116 innbyggjarar per 1.7 2008, fordelt over 467,5 kvadratkilometer. Tettstaden har den største prosentvise folkeveksten i landet, og Sandnes er den snøggast vaksande byen i Noreg.
Geit
Ernæring
Geiter har eit rykte på seg for å gå laus på kva det skal vera, og er kjende for å ha sansen for tobakk. Mange bønder brukar billege hybridgeiter (ikkje rasegeiter) for å halda vegetasjonen i sjakk. Fordi geiter heller et ugras enn kløver og gras, vert dei bruka til å halda beiteområde for andre dyr buskfrie. Geiter har ei ganske robust fordøying som bryt ned nesten alle organiske materiale til næringsstoff dei kan utnytta.
Mjølk og ost
Mjølka kan òg brukast i ost, som til dømes i rocamadour. Fetaost skal vere laga av mjølk frå sau, men geitemjølk vert ofte brukt som erstatning. I Noreg vert det meste av geitemjølka brukt i brunostar som gudbrandsdalsost og brun geitost, sjølv om det no er kome til fleire småskalaprodusentar kring i landet som lagar kvite geitostar.
Gudmund
Gudmund er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne namnet Guðmundr er sett saman av guð, 'gud', og mundr, 'vern', eller 'gåve'.
Den islandske forma Guðmundur er eitt av dei mest brukte namna på Island. I Noreg har Gudmund i nyare tid vore mest brukt som namn på nyfødde på 1920- og 1930-talet.
Urbanisering i Afrika
Vest-Afrika
Mellom 700-talet og 1600-talet slo det seg fram byar gjennom den trans-sahariske handelen i den vest-afrikanske savanna. Nokon av dei meir framståande var Kumbi Saleh, Timbuktu, Jenne og Gao. Arabiske lærde som til dømes Ibn Khaldun har vore ei veldig viktig kjelde for historiske vitnemål frå dette området og denne tida. Gullgraving, jarnteknologi, keramisk teknologi og tekstilproduksjon var viktige teknologiar. I Kumbi Saleh, hovudstad og kommersielt sentrum i Ghanariket (ikkje dagens Ghana) vart det utvikla eit omfattande økonomisk system som inkluderte skattlegging.
Kolonial tid
Samtidig vart kolonimaktene oppmerksam på problema som byveksten førte med seg. Den rural-urbane migrasjonen drog arbeidskraft frå landsbygda som produserte dei viktige eksportråvarene. Afrikanarane budde oftast trongt og under dårlege sanitære forhold og vart knytt til (og smitta med) sjukdomar som til dømes malaria. Løysinga til kolonimaktene var ikkje å forbetre afrikanarane sine forhold, men heller å skilja europearar, asiatar og afrikanarar frå kvarandre og innføre bybegrensande lover. I Sør-Afrika kulminerte dette i den offisielle apartheidpolitikken frå 1950. Dette var politikk som var særleg utbreidd i settlerbyar som til dømes Harare, Lusaka og Nairobi.
Norddalsbrua
Seinare vart Norddalsbrua forsterka til å tole 25 tonns akseltrykk, og ho vart reparert etter ei avsporing i 1975. Då det vart snakk om å skifte ut brua grunna av alderen, vart det i staden avgjord å leggje om jarnbanen. Banen vart bygd eit stykke vidare opp Norddalen, med ei mykje mindre bru lenger oppe i dalen. Den nye traséen vart opna i 1988. Norddalsbrua er likevel teken vare på.
Sindikí
Sindikí (gresk Σιντική) er ein kommune i periferieininga Sérres i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Han ligg nordvest for Sérres og grensar i vest mot periferieininga Thessaloníki og mot aust mot Dráma i Aust-Makedonía og Thráki. I nord grensar Sindinkí mot Bulgaria, og kommunen har òg ei stutt grense mot Nord-Makedonia.
Çankırı
Klima
Çankırı har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering Dsa). Somrane er varme og fuktige og vintrane kjølige og våte og ofte snørike.
Fermentering
Fermentering av mat
Sauerkraut er ein type fermentert kål. Nokre døme på fermentert fisk er rakfisk, gamalsalta sei, surstrømming og gjæra fiskepasta, som vert brukt i ulike typar asiatisk mat.
Kirkens Bymisjon
Historie
I 1985 skifta foreininga namn til «Kirkens Bymisjon». Etter 1985 er det etablert stiftelsar tilknytt Kirkens Bymisjon fleire stader i Noreg. På landsbasis har bymisjonstiftelsane til saman rundt 2000 fagleg tilsette. Ca. 4 000 frivillige er òg knytt til arbeidet. Stiftelsane driv om lag 70 store og små institusjonar og virksemder. Den største stiftelsen er i Oslo med vel 1160 tilsette. Kirkens Bymisjon har senter i Oslo, Tromsø, Bodø, Trondheim, Bergen, Møre, Stavanger, Tønsberg, Fredrikstad, Drammen, Kristiansand, Aust-Agder og Telemark. Arbeidet finn stad i rundt 25 byar.
Kakstryking
Kakstryking vart i Christian Vs Norske Lov av 1687 definert som 27 piskeslag. Straffa vart i fyrste rekkje brukt overfor forbrytarar som var dømde for tjuveri, prostitusjon og ulovleg samleie. Ho kunne også verte kombinert med andre straffereaksjonar, som til dømes fengsel, tukthus eller straffarbeid, tidlegare kalla slaveri.
Ole Høiland og Gjest Baardsen er mellom dei kjende norske forbrytarane som vart straffa med gjentekne kakstrykingar. Også svært mange kvinner vart kakstrokne fordi dei ikkje kunne betale bøter dei hadde fått for ulovleg samleie, eller fordi dei etter gjentekne brotsverk vart dømde til kakstryking og fengsel.
Himmelskönig, sei willkommen
Han vart komponert i Weimar i 1714 for palmesundag eller Maria bodskapsdag. Stykket vart framført to gonger til i perioden 1717-1723 i Weimar (kanskje ikkje i slottskapellet i Weimar), samt den 25. mars 1724 i Leipzig, 21. mars 1728 i Leipzig, og ein siste gong etter 1728 i Leipzig.
Jahorina
Som dei andre fjella rundt Sarajevo er Jahorina ein populær turiststad med tilbod om mange forskjellige vinteraktivitetar, i tillegg til turløyper for både gå- og skiturar. Fjellet har over 40 km med skiløyper i tillegg til moderne fasilitetar. Under Vinter-OL 1984 vart det halde fleire øvingar her.
Gramfarging
Teknikk
4) Det fjerde steget er avfarginga av prøva. Ein vaskar ho i alkohol for å fjerna fargen frå dei Gram-negative bakteriane. Det er viktig å rekna passeleg med tid her; viss prøva vert utsett for alkohol i nokre få sekund for mykje vert både dei Gram-positive og dei Gram-negative cellene avfarga.
Potenza
Moderne tider
I september 1943 vart byen utsett for kraftige bombeåtak frå dei allierte. I 1980 vart byen råka av enno eit kraftig jordskjelv.
Grytfjorden
Grytfjorden er den inste delen av Skråfjorden i Åfjord kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 2,5 km nordaustover til Imsen i botn av fjorden.
Raftsundbrua
Brua er ein del av Lofast – fastlandsambandet til Lofoten - som vart opna 1. desember 2007. Sidan då er Raftsundbrua ein del av europaveg 10. Brua knyter den delen av Vågan kommune som ligg på Hinnøya saman med resten av kommunen. Raftsundbrua har gjeve innbyggarane i Austre Vågan lengre reiseveg enn før, fordi ferja direkte mellom Digermulen og Svolvær tok kortare tid enn det no tek å køyre frå Digermulen via Raftsundbrua til Svolvær.
Clayton Zane
Zane representerte Australia i Confederations Cup 2001 og er best hugsa for å ha skora det einaste målet i sigeren over Frankrike i gruppespelet. Han skora også eit hat-trick for Australia i ein kamp mot Cookøyane i juni 2000. Zane var medlem av troppen som representerte Australia i Sommar-OL 2000 i Sydney. Han er no (2007) fotballtrenar på ein lokal skule i London i Storbritannia.
Sie werden euch in den Bann tun, BWV 183
Koraltemaet er basert på salmen «Helft mir Gotts Güte preisen». Opphavet til denne melodien nytta av Bach er usikkert eller ukjend. Det er mogeleg at anten Wolfgang Figulus (Töpfer), ein of Bach sine føregangarar som Thomaskantor eller Cornelius Freundt (Bonamicus) kan vere komponisten.
Paulen
Fylkesveg 723 går langs botn og nordsida av fjorden.
Karachi
Økonomi og transport
Byen er handelssentrum i landet og har også mykje eigen industri, som omfattar næringsmiddel-, tekstil-, sigarett-, sement-, elektro-, kjemisk og petrokjemisk industri.
Anorakk
Dei opphavlege anorakkane er laga av varmt skinn, til dømes frå sel, og fôra med pelsverk. Det blei regelmessig behandla med fiskeolje for å halda seg vasstett. Moderniserte anorakkar er laga av vasstett tøy, men har gjerne skinn rundt hettekanten for å verna fjeset mot kald vind.
Linesfjorden
Linesfjorden er ein fjord i Åfjord kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 15 km nordover på austsida av Linesøya, som han har namn etter, til Stokkøya.
Erwünschtes Freudenlicht
Erwünschtes Freudenlicht, BWV 184, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Zarqa guvernement
Geografi
Zarqa guvernement grensar til Mafraq guvernement i nord og nordaust, Amman guvernement i sør og sørvest, Jerash og Balqa guvernement i vest. Det grensar òg til Saudi-Arabia heilt søraust. Det meste av guvernementet består av Den syriske ørkenen og er tett folkesett. Dei to byane Zarqa og Russeifa er høvesvis den nest og fjerde største i Jordan.
Müritz
Den største byen ved innsjøen er Waren.
Det norske Theater
Teateret blei innvigd med ei førestilling på stiftingsdagen den 2. januar 1850, ein dato som også i åra etter blei feira med premiereførestillingar. Det første stykket som blei spelt var Den Vægelsindede av Ludvig Holberg.
Frits Jensen fekk ansvaret for å instruera unge, uerfarne skodespelarar. Det norske Theater gav førestillingar kvar onsdag og søndag i vår- og haustsesongen. Teateret heldt til i Komediehuset på Engen, som var bygd i 1800. I 1876 blei Den Nationale Scene opna i den same bygningen.
Hums of the Lovin' Spoonful
Hums of the Lovin' Spoonful er det tredje studioalbumet til folkrockbandet The Lovin' Spoonful, gjeve ut i 1966. Det nådde 14. plassen på Billboard Pop Albums-lista.
Ideologi
Ideologi er ei samling idéar om samfunnet som heng saman slik at dei til saman utgjer ei tankeretning, ein bestemt måte å sjå ting på, eit samfunnssyn. Desse samfunnssyna vil ofte henge saman med ulike menneskesyn.
Riksveg 7
Hallingdalsvegen
Einar Enger
Enger blei direktør i NSB etter Osmund Ueland i 2001. 17. november 2010 blei det gjort kjend at Enger skulle gå av som konsernsjef i NSB. På årsmøtet til Felleskjøpet i april 2011 blei han vald som ny styreleiar etter Steinar Dvergsdal.
Eddadikt
Eddadikt eller eddakvede er dikt frå norrøn tid som handlar om ulike ting frå den norrøne mytologien. Dikta er truleg blitt overleverte munnleg i fleire hundre år før dei blei skrivne ned av prestar og munkar på Island rundt 1200-talet.
Eddadikta har fått namna sine frå boka om skaldekunst skrive av Snorre Sturlason, Edda. Boka blir nå kalla den yngre edda ettersom ei eldre bok med meir fullstendige dikt, den eldre edda, blei funne seinare.
Egyptisk historie frå 1805 til 1882
Muhammad Ali kjem til makta
Muhammad Ali var son av ein osmansk lågare offiser med albansk avstamming. og kom frå Kavála, ein liten hamneby i Makedonia. Etter ein periode som mindre vellukka handelsmann på sjøen gjekk han i sin far sine fotspor, og han kom til Egypt som nestkommandør for ein liten albansk kontingent med soldatar som skulle slåst mot Napoleon sine okkupasjonsstyrkar. I Egypt kom han raskt i ein leiande posisjon i heile den albanske hæravdelinga, som fungerte som leigesoldatar for osmanarane. Frå denne posisjonen klarte Muhammad Ali å manøvrere seg fram til å bli eineherskar over Egypt gjennom eit avansert intrigespel, politisk kløkt og godt militært leiarskap. Han fekk til alliansar med kjøpmenn, religiøse leiarar og stammehøvdingar som han sidan vraka når han ikkje hadde bruk for dei lenger. Muhammad Ali stod etter kvart fram som det klaraste alternativet til kaoset som dei mange ulike mamelukk-beyane representerte, og slik fekk han folket og det islamske leiarskapet si støtte til å be sultanen i Istanbul om tittelen visekonge i 1805. Den siste rest av innanlandsk opposisjon utrydda han då han inviterte 24 leiande mamelukk-beyar til middagsselskap i 1811 og massakrerte dei.
Endringar i det egyptiske jordbruket
Mykje av grunnlaget for den industrielle utviklinga i Europa var auka effektivitet i jordbruket på grunn av nydyrking av land og betre dyrkingsmetodar. Dette frigjorde arbeidskraft og sørgde for at det blei mogleg å fø industriarbeidarar. Dette aspektet kan ha vore i Mohammad Ali sine tankar då han beordra ei omlegging av jordbruket, men like sannsynleg er det at han i utgangspunktet var ute etter å skaffe seg enkle inntekter frå salsjordbruk. Det var særleg eksport av kveite som var den største inntektskjelda til dei egyptiske styresmaktene dei første åra som Mohammad Ali regjerte. I åra rundt 1810 var det dårlege avlingar i Europa, og den russisk-tyrkiske krigen sperra for eksport av korn frå områda rundt Svartehavet fram til 1812. Dette gjorde at egyptisk korn kunne seljast til eventyrlege prisar til franskmenn og engelskmenn, og såleis skaffe Mohammad Ali den startkapitalen som var naudsynt for å gå i gang med reformplanane sine. Mykje av pengane blei og reinvestert i jordbruket.
Industri
Før 1815 var egyptisk bomullsindustri blitt verna mot billige engelske importvarer ved hjelp av høge tollmurar. Innanfor Egypt var derfor dei egyptiske tekstila konkurransedyktige heilt frå starten av, og etter kvart som nye område blei lagt til det egyptiske «imperiet», blei dei overfløymde av billige egyptiske stoff. På same måte som koloniane til dei europeiske industrilanda skulle fungere som marknad for industriprodukta, skulle dei nye erobringane til Muhammad Ali vere ein marknad for egyptiske varer, særleg bomullsstoff. Kvaliteten på dei egyptiske produkta var middels god, og toppkvalitetsstoff til luksusbruk måtte likevel framleis importerast frå utlandet.
Ismail si regjeringstid
Ismail let i byrjinga som han var nøgd med dette, og hevda at nå var ikkje Egypt lenger eit afrikansk, men eit europeisk land. Men det tok ikkje særleg lang tid før han såg kor lite makt han eigentleg hadde. Ismail sette i gang eit militært opprør i Kairo i 1879, kasta ut dei europeiske «rådgivarane» sine, og gjekk tilbake til sin gamle måte å styre landet på. Europearane var sjølvsagt ikkje særleg nøgde med dette, og dei gjekk til sultanen i Istanbul for å krevje å få Ismail avsett. I juni 1897 fekk Ismail eit telegram frå sultanen der han blei tiltala som tidlegare khediv, med opplysing om at sonen hans, Tewfik, skulle bli ny khediv. Ismail fann seg overraskande nok i dette, og Tewfik blei utropt til ny khediv.
Korydallós
Jordbruk dominerte tidlegare kommunen og mykje område var, og er framleis, avskoga. I dag er dei sørlege, austlege og sentrale områda urbaniserte.
Frøken
Som tittel har frøken vore avkorta frk., i dag heller fr., slik at ein slepp å ta stilling til om personen er gift eller ikkje.
Ruawai
Utdanning
Ruawai College er ein ungdoms- og vidaregåande skule (7.-13. skuleår) med 171 elevar. Ruawai District High School vart oppretta i 1929.
ABC Nyheter
ABC Nyheter er ei nettavis som blei starta av ABC Startsiden i februar 2007 som ein erstattar til nettmagasinet Neste Klikk. Nettavisa har redaksjon i Oslo og ansvarleg redaktør er Espen Udland.
HTML
Døme
Kode:
Brushane
Taksonomi
Denne arten vart først skildra av Carl von Linné i Systema Naturae frå 1758 som Tringa pugnax. Han vart flytta til den monotypiske slekta Philomachus i 1804. DNA-forsking har vist at den passar godt inn i vadefuglslekta Calidris. Slektsnamnet kjem frå det antikke greske 'kalidris' eller 'skalidris', eit omgrep brukt av Aristoteles for nokre gråfarga fuglar ved vatnet. Det spesifikke tilnamnet refererer til den aggressive åtferda til fuglen under leiken - pugnax frå det latinske uttrykket for «kampviljug».
Forørkning i Afrika
FN involverer seg
1950- og 60-talet var ein veldig våt periode i Sahel som plutseleg snudde til det omvendte på byrjinga av 1970-talet. Dette førte til ekstrem tørke, og hungersnød som tok livet av ein stad mellom 50 000 og 250 000 menneske og 3,5 millionar dyr i 1972/73.
Byplanlegging
Styring av planlegging
Ein driv med byplanlegging både på lokalt og nasjonalt plan. Ulike instansar tek føre seg ulike planleggingsoppgåver, og fleire partar kan ta del i planlegginga ut frå kor stort prosjektet er.
Pama-nyunganske språk
Klassifisering
I følgje Nicholas Evans på Universitetet i Melbourne er dei næraste slektningane til dei pama-nyunganske språka det utdøydde isolatspråket garawa, og deretter dei tangiske språka. Han gjer deretter framlegg om at det finst ein fjern slektskap ved dei gunwingguanske språka i ein makrofamilie som han kallar makro-pama-nyunganske språk.
Sporvogn
I Noreg
Sporvogn blir i Noreg som oftest kalla trikk. Dette namnet skriv seg frå den fyrste tida med elektrisk sporvognsdrift i Oslo, då sporvogna på folkemunne blei kalla «elektrikken», som etter ei tid vart forkorta til «trikken».
Elektriske sporvogner
Verdas første elektriske sporvogn starta drifta 16. mai 1881 i Lichterfelde ved Berlin. Ho var konstruert av Werner von Siemens og var 4,3 meter lang. På ei strekning på 2,5 kilometer kom ho opp i 20 km/h. Motoren var på 3,7 kW (5 PS) og tok straum frå den eine skjena til den andre, som eit modelltog i dag. Dette kunne gje spanande opplevingar for folk og dyr som kryssa gata. Siemens endra sidan til luftleidning.
Sporvogner som tok straum frå luftleidning blei først køyrd i Richmond i 1888, konstruert av Frank J. Sprague. Andre tidlege elektriske sporvogner blei køyrd i St. Petersburg, (Fiodor A. Pirotskiy i 1880) og Toronto, (John Joseph Wright i 1883).
Teknisk konstruksjon
På 1980-talet kom mange endringar samstundes; leddvogner med eit eller fleire ledd, låggolvsvogner og på ny vogner som kan køyrast frå båe endar. Nye metodar for regulering av farten gjorde vognene langt meir energieffektive. Tidlegare regulerte ein motoreffekten med å sjalte spenninga gjennom eit system av motstandar på taket av vogna. Ein fyra altså bokstaveleg for kråka.
Brandsfjorden
Brandsfjorden er ein fjord i Åfjord kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 9,5 km søraustover til Straum i botn av fjorden.
Inst i fjorden stikk den lange og smale Minusodden seg nordover i fjorden. På austsida ligg grenda Straum, medan Einarsdalen ligg på vestsida.
Minaret
Minaretar (arabisk minara, urdu minra) er arkitektonisk særprega byggverk tilknytt muslimske moskear. Minaretar er som regel høge og grasiøse spir, ofte med løkforma kroner, vanlegvis frittståande eller markant høgare enn bygningane rundt.
Forsand
Forsand er ein tettstad i Sandnes kommune i Rogaland fylke og det tidlegare kommunesenteret i Forsand kommune. Staden ligg på den austlege landdelen ved krysset Høgsfjorden/Lysefjorden, på ein stor morene danna etter den siste istida. Her ligg Forsand kyrkje, to daglegvarebutikkar, ferjekai (i bruk i sommarsesongen), kommunehus, næringsområde og barnehage. Noko lenger vekk frå fjorden ligg Forsand skule. Via Lysefjordbrua har staden samband til Riksveg 13 (Ryfylkevegen).
NGC 6670
NGC 6670 er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 400 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Påfuglen. Kjernane til dei to galaksane er rundt 50 000 lysår frå kvarandre. NGC 6670 skin meir enn hundre milliardar gongar kraftigare enn sola i det infraraude, og ein reknar med at galaksane går gjennom ein periode med kraftig stjernedanning. Forskarar trur at NGC 6670 allereie har opplevd minst éin nærpassering og no er i eit tidleg stadium av nummer to.
Sonntag Nunatak
Sonntag Nunatak er ein einsleg nunatak som ligg 20 nautiske mil (37 km) aust-nordaust for Hamilton Cliff i Ford Massif i Thiel Mountains. Nunataken vart observert den 13. desember 1959 av Edward Thiel og Campbell Craddock under ein flytur for US Antarctic Research Program (USARP) langs den 88. vestlege lengdegraden. Namnet vart foreslått av Thiel og Craddock etter Wayne Sonntag, operasjonsleiar ved geofysisk institutt i University of Wisconsin i 1959–61, og logistikkoffiser for flyturen.
Riobamba
Riobamba har eit eige fotballag, Centro Deportivo Olmedo. Laget vann den nasjonale ligaen i 2000 og kom på andreplass i 2004. Heimestadion deira er Estadio Olympico de Riobamba.
April er månaden for dei tradisjonsrike byfeiringane. Gjennom heile månaden vert det halde kulturelle tilstelnader. Feiringa kulminerar med to store paradar gjennom bygatene; den 19. april vert folkeparaden halden (Desfile Civico), medan gledeparaden (Desfile de la Alegria) avluttar feiringane to dagar seinare, den 21. april. Tyrefekting ved den lokale tyrefektararenaen er og ein integrert del av feiringa. Det er vanleg at det kjem tyrefektarar frå heile Sør-Amerika og frå Spania for å konkurrere, og oppvisningane held eit internasjonalt nivå, sjølv om dei ikkje er like anerkjende som dei i hovudstaden, Quito.
Frue
Ordsoge
I mellomalderen kunne fru brukast med tydinga 'herskarinne'. Til dømes blei dronning Margrete kalla 'Danmarks frue' og Noreg si «mektige frue og husbonde». Jomfru Maria blir nemnd som Vår Frue som ei omsetjing av latinske Domina nostra, 'vår herskarinne'. Sameleis kan «Fru Fortuna» brukast om den personifiserte lukka som har makt over livet. Men «frue» kunne også vera ein tittel. Det maskuline tilsvaret er herre.
«Fru» som tittel
I mellomalderen var fru og frue ein adelstittel. Han kunne brukast for kongelege kvinner, koner av riddarar og adelskvinner som var gått i kloster. Seinare vart tittelen òg bruka i borgarskapet, og frå 1900-talet av kunne ein omtala alle gifte kvinner som frue. Mange ville likevel avgrense bruken til gifte kvinner av høg stand, i samsvar med den tradisjonelle språkbruken. I løpet av andre delen av hundreåret gjekk bruken av «fru», saman med andre høflegheitsformer som herr, frøken, og «de» i stor grad ut av bruk.
«Fru» og «frue» i kulturen
Også Ibsen brukte fru til å visa til ei høgtståande kvinne i tittelen til skodespelet Fru Inger til Østråt.
Fjørdrakt
Ulikskaper mellom ulike fuglar
Talet på fjører ein fugl har på kroppen varierer, først og fremst etter storleik. Ei låvesvale har rundt 1 500 fjører og ei songsvane rundt 25 000.
Modena
Geografi
I følgje Köppen si klimaklassifisering har Modena vanlegvis eit fuktig subtropisk klima (Cfa) med varme og fuktige somrar med lite nedbør, og kalde, fuktige vintrar.
Snipefamilien
Skildring
Dei fleste artane hekkar i opne område, og forsvarer territoria sine frå lufta. Reiret i seg sjølv er ei enkel grop i bakken der fuglen typisk legg tre eller fire kamuflasjefarga, konisk til ovalforma egg. Ungane av dei fleste artane er mykje utvikla ved klekking. Ungane forlèt reiret raskt og søkjer sjølv føde, men ein eller begge foreldre er i nærleiken for å overvake og å varme ungane. Hos dei fleste artane er begge foreldra involverte i omsut for egg og ungar. Blant unntaka, der berre hoa tar omsut for egg og ungar, er brushane. Og hos symjesnipene er rollene snudd. Her vil berre hannane ruge egga og deretter ha omsut for ungane.
Artslista
Slekt Gallinago
Karak guvernement
Administrativ inndeling
Karak guvernement er delt inn i 10 nahiyaer:
Fachhochschule Münster
Fachhochshule Münster er ein utdanningsinstitusjon i Westfalen i Tyskland. Med 8 846 studentar (studieåret 2004/2005) er han den fjerde største faghøgskulen i Tyskland, og tilbyr utdanning i 15 fagområde innan teknologi, sosial- og omsorgsfag og design.
Brattjerfjorden
Fjorden har innløp mellom Staurneset i vest og Straumholet i aust. Garden Brattjer, som fjorden er kalla opp etter, ligg på vestsida av fjorden. Riksveg 715 kryssar fjorden ved Brattjer. Ei bru går over til Storholmen midt i fjorden, og frå her går det ei vegfylling aust til fastlandet.
Bokbyen ved Skagerrak
Bokbyen ved Skagerrak i Tvedestrand er Noreg sin andre bokby og den største i Norden. Den blei offisielt opna av Lars Saabye Christensen 28. juni 2003. I Bokbyen ved Skagerrak finst det 12 antikvariat og bokhandlarar.
Biholebetennelse
Biholebetennelse, eller sinusitt, er betennelse i biholene. Vanlege symptom er tett, slimete nase og andletsverk. Andre symptom er feber, hovudverk, nedsett luktesans, sår hals og hoste. Alvorlege komplikasjonar er sjeldsynte. Biholebetennelse blir gjerne klassifisert som akutt når han varer i mindre enn 4 veker, og kronisk når han varer i meir enn 12 veker.
Zoonose
I Noreg har Veterinærinstituttet ansvar for å overvake utviklinga av zoonosar her til lands, og rapporterer årleg til EU, gjennom Zoonoserapporten, som vert laga i samarbeid med Mattilsynet, Folkehelseinstituttet og andre sentrale organ.
Pulpit Rock på Isle of Portland
Den stratigrafiske rekkefølgja frå havnivå og oppover er chertseriar, så portlandssandstein, så eit tynt lag kalkstein.
Výronas
Området bestod tidlegare av jordbruksområde i vest, medan Ymittós ligg i aust. Mellom 1920- og 1930-åra vart han kraftig urbanisert og i dag er det stort sett berre bustadområde igjen. Områda nær Ymittós er derimot dekte av skog.
Schweriner See
Schweriner See er ein innsjø i Mecklenburg-Vorpommern nord i Tyskland mellom byane Schwerin og Wismar. Han har ei lengd på 21 km og er 6 km brei, har ei overflate på om lag 64 km² og er 52 meter på det djupaste. Med det er han den nest største innsjøen i Nord-Tyskland og den fjerde største i heile landet. Innsjøen ligg 37 meter over havet.
Den største byen ved innsjøen er Schwerin i sørvest. Sør for innsjøen ligg ein zoologisk hage, som òg heiter Schwerin.
Jødeparagrafen
Avskaffing
Då saka var oppe første gong 9. september 1842, var diktaren sjølv til stades. Han skreiv eit friskt referat av debatten: Jødesagen i Det norske Storthing (1842).
Gjeninnføring
Under den andre verdskrigen gjeninnførte Vidkun Quisling jødeparagrafen 12. mars 1942, og han vart ståande under hans regjering fram til frigjeringa i 1945.
Nun danket alle Gott
Instrumentering og struktur
Det består av tre satsar:
Gotarkrigen 535–554
Gotarkrigen vart utkjempa på Den italienske halvøya og dei omliggande områda Dalmatia, Sardinia, Sicilia og Korsika frå 535 til 554 mellom styrkane til Austromarriket og styrkane til Det austgotiske kongedømet. Krigen vert vanlegvis delt i to fasar, den første (535-540) som enda med Ravenna sitt fall og ein tilsynelatande siger til romarane med erobringa av Italia, og den andre fasen (540/541-553), der den gotiske motstanden fekk ny styrke under Totila. Totila vart slått etter lange kampar mot Narses, som òg slo tilbake den frankiske-alemanniske invasjonen i 554. Forskjellige byar i Nord-Italia klarte derimot å halde ut fram til tidleg i 560-åra.
Cixi
Edmund Backhouses forfalskingar
Det var først i 1976 at den britiske historikaren Hugh Trevor-Roper kunne prove at ein viktig tekst som Backhouse bygde på i røyndommen var ein forfalsking utført av Backhouse, og dermed rakna tiltrua ved det meste av det Backhouse hadde kome med i tiåra etter boksaropprøret.
Dyirbal
Genussystem
Tradisjonell dyirbal har 4 genera, som blir markert ved at talaren sett ein variant av eitt av dei fire orda, bayi, balan, balam, bala foran substantiv. Genus I (bayi) er for menneske av hankjønn og levande vesen som ikkje er menneske, genus II (balan) for menneske av hokjønn, vatn, eld og slagsmål, genus III (balam) for etande frukt og grønsakar, og genus IV (bala) for alt anna. For å vere i stand til å gi rett genus til orda i dyirbal må ein kjenne tradisjonell dyirbalmytologi. Ord for fuglar får til dømes genus II, fordi mytologien seier at fuglane er sjelene til døde kvinner. Månen og sola er i mytologien mann og kone, og dermed er ordet for måne, gagara, genus I og ordet for sol, garri, genus II
Historie
I starten av 1800-talet var det sannsynlegvis minst 5000 dyirbal-talarar.
Redcliff Point
Klippene ligg ovanfor Isle of Portland. Dei har fått dette namnet, som tyder «raud klippe», av den raude fargen på klippene.
Kaste
Omgrepet blei først brukt av portugisarar for å skildra samfunnsordninga dei møtte i India då dei kom dit på 1500-talet, og blei seinare teke opp av britane. Casta viste i det portugisiske og spanske imperiet til ei samfunnsinndeling basert på kor europeiske eller innfødde kreolar i dei ulike koloniane var.
Auguste Rodin
Dei første åra
For å hjelpe familien sin økonomisk, byrja han i 1858 å jobbe med dekorativ kunst. Derfor måtte han jobbe på dagtid for å forsørgje familien, mens han jobba om natta for å fullføre si eiga personlege kunstnariske utvikling.
For å kunne fortsetje å livnære seg som dekorativ skulptør bestemde Rodin seg for å leige ein arbeidsverkstad. Verkstaden var liten og kaldt, men passa måteleg greitt for Rodin.
Byster til utstillinger i Paris Salon
For første gong leigde Rodin ein person til å stå modell for han. Altmoglegmannen Bibi frå nabolaget var ikkje profesjonell. Bibi hadde ein broten nase, og Rodin likte å lage statuar så realistiske som mogeleg. Slik vart portrettbysten «Mannen med den brotne nasen» til. Rodin sende bysten til den årlege Paris Salon-utstillinga, men bysten vart refuserte to gonger. Likevel såg han på den som sitt første hovudarbeid.
Reise til Italia i 1875
For å spe på inntektene sine byrja Rodin på Sèvres porselensfabrikk. Inntekta var lita. Han tok imot alle oppdrag som skulptøryrket kunne gje. På denne tida laga han ein av dei mest kjende statuane sine, nemleg «Døyparen Johannes» (nr. 3). På grunn av kritikken han hadde fått, laga han den proposjonelt større enn eit menneske. På denne måten kunne dei ikkje tru at han hadde teke avstøyping av ein modell. Likevel var statuen realistisk, forutan overdriven muskulatur.
Etter oppdrag frå den franske kunstministeren
Mens Rodin framleis var saman med Rose Beauret, vart 19 år gamle Camille Claudel - studenten, modellen, elskarinna og samarbeidspartnaren hans. Rodin forlét aldri Beauret. Likevel laga Rodin mange statuar av henne, samt, forståeleg nok på denne tida, av forelska par.
Brød
Servering
Som regel blir brød servert attåt noko anna, ettersom det i seg sjølv kan vera noko keisamt å eta. Eit norsk uttrykk om fengselslivet seier at ein et vatn og brød der, noko som ikkje er meint å vera forlokkande. Kva ein et brødet med finst det nesten ikkje grenser for. Det kan serverast med pålegg, frå ost til rekesalat, eller til hovudrettar, som suppe eller karri. Brødet kan fyllast, anten før steiking, som pizza eller croissantar, eller etterpå, som tortillaer eller lomper.
Brød kan vera store eller små. Dei små blir serverte som dei er medan store brød kan skjerast, brekkast eller rivast i mindre delar. Ferdigoppskorne brød blir skorne opp på særskilde maskinar før dei blir selde, og er populære i land der ein gjerne ristar brødet før ein et det. Ulempen med slike brød er at dei fort blir gamle.
Alnaelva
Namnet
Etymologien vedrørande Alnanamnet er uklår. A-endinga er ikkje norrøn. I norrøn tid kan Aln ha vore namn på vassdraget. Aln kan tyde olboge, dvs. «buktning», med referanse til dei mange meandersvingane i elva gjennom Alnadalen. Seinare har a-endinga kome til slik at forma Alna vart eit faktum. Ein annan teori er at namnet skriv seg frå al, dvs. «vekse», «verte flaumdiger».
Eldre tid
Mellomalderbyen Oslo utvikla seg i første omgang på strandsletta mellom Alna og Klosterelva (Hovinbekken). Ruinane av mellom anna den gamle Kongsgården ligg i nærleiken av utløpet, delvis under NSB sin gamle lokomotivverkstad. Saxegården, som framleis eksisterer som eigedom, var av gardane som vart etablert langsmed Alna, og som hadde sjøbod i elva saman med Bispegården og andre stormannsgardar. Mot slutten av 1200-talet byrja utvidinga av Oslo å gjere seg gjeldande òg på søraustsida av Alna.
Alnaelvens venner
Oslo Elveforum og Alnaelvas venner er ein organisasjon etablert i 1999 på initiativ frå stortingsrepresentant Lars Rise og tidlegare folkevald i Oslo, Tor Holtan-Hartwig. For Alna er medlemsorganisasjonen Alnaelvas venner danna. Formålet er å få Oslo sine gløymde elvar og bekker fram i lyset igjen. Visjonen er at Alnaelva open og naturleg vil gli frå Alnsjøen og ut gjennom den nye kunstige vasspegelen gjenskapt i tilknyting til middelalderparken.
Galátsi
Galátsi (gresk Γαλάτσι), eldre former Galatsio og Galatsion, er ein kommune i dei nordlege forstadane til Aten i Hellas. Kommunen inngår i byområdet til Aten, og høyrer administrativt til periferieininga Sentral-Aten i periferien Attikí.
Parma
Parma er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Parma i regionen Emilia-Romagna og har om lag 180 000 innbyggjarar. Byen er kjend for arkitekturen og den flotte landsbygda rundt. Universitetet i Parma ligg i byen, eit av dei eldste universiteta i Italia.
Gerhard Schröder
Gerhard Fritz Kurt Schröder var tyske kanslar frå 1998 til 2005. Han representerer det sosialdemokratiske partiet SPD.
Theo Koritzinsky
Bakgrunn
Theo Koritzinsky var leiar i SF sin ungdomsorganisasjon SUF 1965–1966 og sat som stortingsrepresentant frå Oslo 1985–1993. Frå 1983 til 1987 var han partileiar. Etter Jo Benkow (1980) og Odd Einar Dørum (1982) var han den tredje partileiaren i Noreg av jødisk ætt.
Theo er son av legen Ephraim Wolff Koritzinsky.
Ihr Häuser des Himmels
Struktur
Stykket har elleve satsar:
Tyske kanslarar
Kanslarposisjonen har ein lang tradisjon og går tilbake til det tysk-romerske riket. Ei stilling som forbundskanslar (Bundeskanzler) blei oppretta allereie med det nordtyske forbundet i 1867. Etter at nasjonalstaten Tyskland blei samla i 1871 blei den offisielle nemninga rikskanslar (Reichskanzler), og posisjonen fekk stort sett den forma han har hatt sidan. Sidan 1949 har den offisielle nemninga igjen vore forbundskanslar.
Liste over tyske kanslarar
Tredje riket