cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gravitasjon
Gravitasjon er ei tiltrekningskraft som verkar mellom alle partiklar med masse i universet. Ved jordoverflata blir gravitasjon gjerne omtalt som tyngdekraft. Ein skil mellom «tyngde» og «gravitasjon» ved at tyngda er den krafta ein måler med ei fjørvekt, medan gravitasjonen er tiltrekkingskrafta mellom lekamar gjeve av gravitasjonslova til Newton.
Kreosot
Kreosot er ei nemning som særleg vert nytta om tjøre, tjære, laga av steinkol til trykkimpregnering av trevyrke av større dimensjonar, men som opphavleg var ei sams nemning for både tjøre laga av steinkol og tjøre laga av tre. Nemninga er av gresk opphav, samansett av orda for «kjøt» og «teke vare på», og har sin bakgrunn i at det lukta røykt kjøt av den tjøra som vart laga av tre.
Kreosot i meininga steinkoltjøre er brun-svart, koker ved temperaturar mellom 200 og 400 °C, har ein karakteristisk lukt og eit innhald av om lag 150 ulike organiske bindingar. Fortynna kan kreosot nyttast som beis på tre. Kreosot er giftig for råtesoppar og treborande insekt, og skadeleg for menneske ved monaleg å auke fara for å få kreft. Det er no forbod og åtvaringar mot å nytte kreosotimpregnert materiale i mange samanhengar. Til dømes skal ikkje kreosotimpregnert tre, anten det er gamalt eller nytt, nyttast i barnehagar eller på leikeplassar. Gamalt trevyrke i kaier og andre solide og vêrutsette trekonstruksjonar, jarnbanesviller av tre, stolpar av tre til telefon- og straumleidningar og liknande, er vanlegvis trykkimpregnert med kreosot, og bør handsamast som spesialavfall når det vert fjerna, i staden for å verte nytta i hagar, på leikeplassar og liknande.
Andrés Nin
Den spanske venstresosialisten Andres Nin, eller Andreu Nin, blei fødd 4. februar 1892 og forsvann 20. juni 1937.
Partido Obrero de Unificación Marxista
Den britiske forfattaren George Orwell, som var medlem i det venstresosialistiske Independent Labour Party (ILP), kjempa i POUM-militsen under borgarkrigen, noko han har skrive levande om i boka Hyllest til Catalonia (Homage to Catalonia), som er gitt ut på norsk.
Spelefilmen Land and Freedom («Land og fridom») av Ken Loach handlar også om ein britisk friviljug som tilfeldigvis hamnar i POUM-militsen, og der opplever både krigen mot Franco-fascistane og korleis POUM våren 1937 blei undertrykt av stalinistane, som ilag med dei borgarlege ville stanse utviklinga av den sosiale revolusjonen.
Serles
Serles er eit fjell i Austerrike mellom Stubaital og Wipptal i Tyrol. Kallenamnet til fjellet er Altar von Tirol, som tyder Alteret til Tyrol
Ask
Bruk
Ask har vorte brukt i folkemedisinen. Truleg har han vore brukt til å stanse blod, og til omslag på skada ledd. Tjøre frå askevirke, askesmitel, har vorte brukt i folkemedisinen. Han har mest vorte brukt utvortes, ved beinbrot og liknande.
På 1970-talet vart askeavkok eit populært middel mot ymse plager. Først og fremst vart det brukt mot gikt, men det heitte seg og at det kunne kurere kreft, astma og andre lidingar. Salet av tørka askeblad frå apotek steig frå 68 kg i 1976 til 4300 kg i 1978.
Ask i kulturen
I norrøn mytologi var verdstreet Yggdrasil ei ask, og den første mannen blei skapt av ein stokk frå eit asketre, sjå Ask og Embla. Runa askr kunne tyda fleire ting, mellom anna båt, spyd og krigar.
Fjellet Schneeberg
Schneeberg er det høgaste fjellet i Nedre Austerrike med ei høgd på 2 076 m og det austlegaste fjellet i Alpane på over 2 000 meter. Det er eit karakteristisk kalksteinsmassiv der tre av sidene er bratte.
Kristian Birkeland
Den 6. oktober 1898 vart Birkeland utnemnd til professor i fysikk ved det kongelige Frederiks Universitet i Kristiania. Då var han berre 31 år gamal.
Birkeland var og først ute med ei generell løysing av Maxwells likningar og var nær ved å oppdage elektronet. Joseph John Thomson, den offisielle oppdagaren av elektronet siterer Birkeland i sin publikasjon. Birkeland kan og ha oppdaga røntgenstrålar før Röntgen sjølv og det er mogleg at Birkeland var den første som brukte strålane til å fotografere knoklane i ei hand.
Eige observatorium i Egypt fekk han seg òg. Birkeland budde i Egypt frå 1914 til 1917. Han døydde i Tokyo på ei reise i Japan, 49 år gamal. Birkeland hadde vore sjuk lenge, men eit langvarig forbruk av sovepiller seiast å ha gjeve grobotn for rykte om at han hadde teke sjølvmord. Dette kan vere noko av grunnen til at han ikkje fekk meir merksemd i tiåra etter sin død, men at han kom frå eit fattig land langt vekke frå Oxford, Paris og Cambridge var vel så viktig.
Felipe Alves
Han spela for klubben Matsumoto Yamaga FC.
Omlyd
Rettskriving
Ü, Ö, og Ä var opphavleg U, O, og A med E over seg. Ę og Ǫ var opphavleg E og O med A føre seg.
Pontivy
Pontivy (bretonsk Pondi) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er sous-préfecture (underprefektur) i departementet Morbihan i regionen Bretagne og har om lag 14 000 innbyggjarar.
Line Kloster
Line Kloster er ein norsk friidrettsutøvar frå Asker. Ho vart norsk dobbeltmeister på 200 meter og 400 m i 2012 og 2013, samt på 200 m og 400 meter hekk i 2018. Dessutan vann ho NM-gull på 400 meter i 2016 og i 100 meter hekk i 2017. Kloster, som er medlem i Sportsklubben Vidar, vart tildelt kongepokalen under NM i friidrett 2016 og er sidan 2018 norsk rekordhaldar på 200 meter med tida 23,21 sekund. Elles har ho som personbeste 55,49 på 400 m hekk, 52,43 på 400 m og 13,54 på 100 m hekk.
Morbihan
Historie
Morbihan er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Bretagne.
Three Cliffs Bay
Stranda har ofte Blått Flagg-status. Nokre hundre meter innover frå stranda ligg Pennard Castle. Det vart bygd på 1100-talet og er omtalt i mange segner. Dei forskjellige strendene har sine eigne namn, som Pobbles Bay i aust og Tor Bay i vest. Strendene er fråskilde ved flo sjø, men heng saman ved fjøre. Det går stiar nordover til Pennard Burrows, aust til Pobbles og vest til Tor Bay. Ein kan òg nå Pobbles og Tor Bay frå stranda ved fjøre sjø.
Morbihan
Geografi
Utanfor bukta ligg fire busette øyar:
Märtha av Noreg
Märtha døydde 5. april 1954 i Oslo. Kronprins Olav vart i 1957 konge av Noreg, som Olav V.
Traeth Coch
Kvart år finn Red Wharf Bay Sailing Club Anglesey Offshore Dinghy Race stad frå Beaumaris til Traeth Bychan. Seglasen går over 22 km opp til Menaisundet og ned kysten av Anglesey.
Romartal
Romartala er talsymbol som opphavleg blei brukte av romarane. Dei er relativt enkle symbol: I, V, X, L, C, D, M, som i respektiv rekkjefølgje har verdiane: 1, 5, 10, 50, 100, 500, 1000. Samansetjinga av symbola bestemmer talet. Eit symbol med mindre verdi føre eit anna, vert trekt frå talet. Symbol med mindre eller lik verdi etter eit anna, vert lagt til talet. Det finst ikkje noko symbol for 0 i systemet.
Gakuji Ota
Han spela for klubbane FC Gifu og Tokyo Verdy.
Suppletivisme
Suppletivisme skil seg frå andre morfologiske prosessar ved at det er umogleg å setje opp reglar som gjeld for fleire leksem. Ordforma god vekslar med betre og ille blir verre, og det er ingen ting ved forma betre som gjer det mogleg å spå kva form som svarer til grunnforma ille. Suppletivisme er dermed ein luksus som språket spanderer på seg berre for dei aller vanlegaste leksema i språket. I norsk har vi suppletivisme for vere — er — var, i mange dialektar bøyer ein bli — blir — vart — vorte, og det er suppletivisme mellom formene eg og meg, mellom du og ''deg.
Ordklasse
Morfologiske inndelingskriterium
Her vil ordklasse 1 vere dei vi kjenner som substantiv, ordklasse 2 verb, ordklasse 3 adjektiv og determinativ, ordklasse 4 personlege pronomen, og ordklasse 5 vil innehalde både adverb, konjunksjonar, subjunksjonar osb.
Affiks
Suffiks
Suffiks blir mellom anna brukt til å uttrykkja bøying og avleiing, slik som i «han kastar», og «kasting».
Swansea Bay
Strender
Langs bukta ligg fleire sandstrender. Kvar strand har sitt eige namn:
Straumsfjorden i Solund
Straumsfjorden er ein sidefjord til Sognesjøen og Sognefjorden i Solund kommune. Han ligg mellom øya Ytre Sula i aust og øygruppa Indrevær i vest. Fjorden har ei lengd på om lag 8 km og går frå sør til nord.
Blått Flagg
Blått Flagg er ei internasjonal miljøsertifisering som vert gjeven til badeplassar og småbåthamner som oppfyller visse krav om vasskvalitet, tryggleik, service og miljøinformasjon. Blått Flagg-sertifiseringa starta i 1985 i Frankrike for å verne om marine miljø. Under det europeiske miljøvernsåret 1987 vart Blått flagg oppretta fleire stader i Europa. I dag leier organisasjonen Foundation for Environmental Education, FEE, arbeidet.
Into the Purple Valley
Into the Purple Valley er det andre studioalbumet til den amerikanske rootsrock-musikaren Ry Cooder, gjeve ut i 1972.
Mama av Genesis
Andre versjonar
«Mama» vart spelt inn av bandet Magellan i 1996 for eit hyllestalbum til Genesis. Songen vart òg spelt av det franske extreme metal-bandet Carnival in Coal i 1999, det brasilianske power metal-band Angra i 2002 og det finske heavy metal-bandet Tarot i 2003.
Leiv Eiriksson
Leiv Eiriksson eller Leiv den hepne (islandsk Leifur Eiríksson) var ein norrøn oppdagar fødd om lag 975 på Island, og døydde om lag 1020.
Bakgrunn
Bjarne Herjolvsson skal ha oppdaga og gjeve namn til Markland, Vinland, og Helluland allereie om lag 986.
I alle høve kom båe to mykje før Christopher Columbus til den verdsdelen som seinare vart kalla Amerika.
Dust Bowl
Forløp
I 1931 byrja tørken å gjera seg gjeldande for alvor. Vinden trekte opp partiklar frå bakken og danna store støvskyar. I 1931 byrja sandstormane å rasa, og då det ikkje fanst plantedekke som kunne halda tilbake jord- og sandpartiklane i marka vart det danna enorme støvskyer. I 1932 vart det rapportert om 14 sandstormar, i 1933 om 38. Sandstormane bles inn over hus og bustadområde og skapte særs vanskelege tilhøve for folkesetnaden. Partikkeltettleiken i lufta auka til den graden at solstrålane ikkje kunne bryta gjennom. Menneske som pusta inn den skitne lufta fekk helseproblem.
Støvskyene kunne blåsa austover over lange strekningar. Ved eit høve vart omkring 5000 tonn støv sloppe over Chicago. Same stormen råka dagane etter byar langt austafor, som Buffalo, Boston, Cleveland, New York City og Washington, D.C. Den vinteren (1934–1935) fall den raude snøen i New England.
Ordstamme
To norske døme
På mellom anna engelsk finst det så å seie alltid ei bøyingsform som er lik stammen utan tillegg. Ved substantiv er det eintalsforma, jf book (eintal) mot book-s (fleirtal). På mellom anna latin er hovudtendensen at stammen ikkje førekjem aleine utan bøyingssuffiks.
Jarnbanesville
Jarnbanesville, eller berre sville, er rektangulære elemenet laga av tre, stål eller armert betong som ligg side om side med høvelege jamne mellomrom på tvers under dei to skjenene i eit jarnbanespor for å halde skjenene på plass og i rett avstand frå kvarandre, og overføre tyngda av toga til den underbygginga av grus eller pukkstein som sporet ligg på. Svillene er halde fast i grus- eller pukklaget, ballasten, ved at grusen eller pukken er pakka fast ikring dei ved hjelp av maskinar laga til slikt bruk. Skjenene er festa til svillene med ulike innretningar, avhengig av mellom anna om svillene er av tre, betong eller stål. Tresviller, som var det vanlegaste tidlegare, og framleis vert nytta, men som for det meste er erstatta med betongsviller på hovudstrekningar, er gjerne trykkimpregnert med kreosot for ikkje å rotne.
Ryusei Saito
Ryusei Saito er ein japansk fotballspelar.
Yuya Nakamura (1987)
Yuya Nakamura er ein japansk fotballspelar.
Ryusei Saito
Han spela for klubbane Kyoto Sanga FC, SP Kyoto FC og FC Osaka.
Yuya Nakamura (1987)
Han spela for klubbane Honda, Kyoto Sanga FC og V-Varen Nagasaki.
DS «Skibladner»
Vinteropplag
Om vinteren ligg Skibladner i vinteropplag på Gjøvik der skipet skipet har fått sitt eige vernebygg der eine veggen er i glas. Tidlegare låg Skibladner på Minnesund som framleis har dokkfasilitetar for vedlikehald av skipet.
Historie
Jomfruturen gjekk frå Minnesund og nordover på Mjøsa 2. august 1856. Båten har sokke i vinteropplag to gongar, i 1937 og 1967, men vart begge gongane heva etter kort tid. Båten er bygd om og restaurert ei rekke gongar opp gjennom åra.
Richard Dawkins
Dawkins er ein ateist, humanist og skeptikar, og eit framståande medlem av den såkalla Brights-rørsla. På grunn av forsvaret sitt av darwinistisk evolusjon vert han stundom omtala som «Darwins rottweiler», eit ordspel på Thomas Huxleys epitet «Darwins bulldog».
Lifjorden i Hyllestad
Innløpet til fjorden ligg på sørsida heilt vest i fjorden. Her ligg Risnesøya midt i innløpet med dei to smale sunda Risnesstraumen på nordsida og Listraumen på austsida. Her ligg òg grenda Risnes. Fleire bruk ligg nordvest i fjorden. Desse er Hovland, Lundeland, Lekva og Øyjorda. Inst i fjorden ligg gardane Nybø, Indrefjorden og Sjøvollen. Lihesten ligg på nordvestsida av fjorden og stig forholdsvis bratt opp til ei høgd på 777 meter over havet ved Risnesnipa og til 714 meter over havet ved Gygrekjeften. På sørvestsida av fjorden ligg Sågneskollen på 516 meter over havet.
Richard Dawkins
Utvalde essay
Sjå og Dawkins' Huffington Post-artiklar.
Departementet Calvados
Økonomi
Jordbruk dominerer økonomien i Calvados. Området er kjent for å produsere smør, ost, cider og den eplebaserte brennevinet kalla Calvados.
Hanukká
Hanukká (hebraisk חֲנוּכָּה el. חֲנֻכָּה ḥănukkā) er den rabbanittisk-jødiske lyshøgtida som varar i åtte kveldar frå 25. kislév til 3. eller 4. tebét — det vil seie kring nymåne i desember. I 2011 varte hanukká frå solnedgang den 20. desember til solnedgang den 28. desember.
Historie
I 167 fvt. gav Antiokhos ordre om at eit Zevs-altar skulle setjast opp i Tempelet. Mattitjáhu, ein kohén (jødisk prest) og dei fem sønene hans, Johanán, Sjim‘ón, El‘azár, Jonatan og Jehudá, leidde eit opprør mot Antiokhos. Jehudá vart kjend som Jehudá hammakkabbí (Judas Makkabeus, Judas med hammaren). I 166 fvt. tok Jehudá over rolla som leiar etter at Mattitjáhu døydde. I 166 fvt. vann opprørarane endeleg over selevkid-styret og Tempelet i Jerusalem vart frigjort, reinsa og atterinnvigd.
Rolla til Israel
I og med at staten Israel vart oppretta i 1948 har det vorte noko meir fokus på atterinnføringa av jødisk sjølvstende i Israel enn det som tradisjonelt har vore tilfelle i rabbinsk jødedom. Den tradisjonelle askenasiske dreidelen, ein snurrebass med fire sider som fungerer som ein terning, har vanlegvis bokstavane נ (nun) ג (gimel) ה (he) ש (šin). Desse bokstavane har i nyare tid vorte tolka som ei forkorting av hebraisk «nes gadól hayá šam» (eit stort under hende der) — blir i Israel i dag produsert med ein פ (pe) i staden for ש (šin). Tydinga blir dermed endra frå at underet hende der (šam) til at det hende her (po).
Maurarar
Anna
Den spanske forma av ordet, moros, fekk seinare tydinga afrikanar, det vil seia neger.
Gulafjorden
Gulafjorden er ein fjordarm av Sognesjøen og Sognefjorden i Gulen kommune med ei lengd på 22 km frå vest til botn av Austgulfjorden.
Eidsfjorden i Gulen
Eidsfjorden er ein fjordarm av Gulafjorden i Gulen kommune, på sørsida av Sognefjorden. Fjorden strekkjer seg 10 km rett sørover.
George Bohanon
I 1962 erstatta han Garnett Brown i Chico Hamilton Quintet. I 1963 og 1964 spelte han inn to album for den mislukka Motown-jazzetiketten Workshop.
I 1971 vart han medlem av Ernie Wilkins Orchestra, og spelte i lag med trombonisten Benny Powell, som akkompagnerte Sarah Vaughan på albumet hennar A Time in My Life.
Binding
Kategorien binding (bestemtheit)
Viss nokon seier eg tenkjer på ei bestemt jente, har substantivet jente ubunden form. Talaren har rett nok ei bestemt jente i tankane, men når han eller ho bruker ubunden form, er det for å vise at tilhøyraren ikkje veit kven det er.
DJ Shadow
Josh Davis, også kjent som DJ Shadow er ein diskjockey, produsent og låtskrivar frå California. Han er kjend for sin unike musikkstil som er ein kombinasjon av mellom anna funk, rock, hip-hop, ambient og jazz.
Fredrik IV av Danmark-Noreg
Fredrik IV var konge av Danmark og Noreg frå 1699 til 1730. Han vert fødd på Københavns slott av den oldenborgske slekta, og var son av Kristian V og Charlotte Amalie.
Fredrik V av Danmark-Noreg
Gift 1) med Louise av Storbritannia,
Norsk Grammatik
Verb
Verba har fire framstillingsmåtar (modus),nemleg forteljande (indikativ), forbindande (konkunktiv), bedande (imperativ) og ubunden (infinitiv). Dei vert bøygde i tre tider; fortid (preteritum/imperfektum), samtid (presens) og framtid (futurum) og to talformer; eintal og fleirtal.
Adjektiv
Bøying av sterke og svake adjektiv i kjønn og tal i bunden og ubunden form:
Saksedyr
Saksedyr (Dermaptera) er ein orden insekt som er lette å kjenna att på dei harde saksetrådene dei har på bakkroppen. Gruppa omfattar noko over 1 200 beskrivne artar som finst i heile verda, med flest artar i tropane.
Vigfus Viga-Glumsson
Vigfus blir skildra som ein djerv mann, men uroleg av karakter og særs stridbar. På grunn av eit manndrap på Island, vart han dømd fredlaus i nokre år. Han drog då til Noreg, der han slutta sig til Håkon jarl. Skaldatal nemner han som skald hos Håkon jarl og truleg var han seinare skald hos Eirik jarl. Han var med i slaget i Hjørungavåg (Jomsvikingslaget) i 986, der han gjorde dette diktet:
Bøfjorden i Hyllestad
Riksveg 57 går inn og ut fjorden på begge sider.
Sognesjøen
Fuglevern ved Sognesjøen
Det har sidan 2004 vore sterk svikt i bestanden av bl.a. gråmåse, raudnebbterne, toppskarv og teist. Miljøvernmyndigheitane i fylket konkluderer at nedgangen her og i områda kring Nordsjøen elles skyldast næringssvikt som følgje av overfiske, med fråfall av tobis i Nordsjøen frå 2004. Forlisa av Mercantil Marica (1989) og Server (2008) ved Fedje fekk derimot ikkje store følgjer for fuglelivet, men ferdsel har redusert toppskarven på Utvær.
Tempus
Tempus, eller tid, er ein grammatisk kategori ved verbet. Med tempus uttrykkjer talaren korleis handlinga er plassert i tid samanlikna med sjølve talehandlinga, om handlinga skjer før, samtidig med eller etter talehandlinga. I norsk har tempus to trekk, presens og preteritum. Preteritum blir brukt primært der verbet viser til ei handling som skjedde før talehandlinga, mens presens blir brukt om handlingar i taleaugeblinken, i framtida, og om utsegner som ikkje er avgrensa i tid og rom. Preteritum vart tidlegare kalla for imperfektum, men dette var eit uheldig namn, i og med at preteritum står i opposisjon til presens, og ikkje til perfektum.
Den arabiske halvøya
I nord grenser halvøya til den iranske og irakisk fjellkjeda Zagros, eit område med kontinental heving der den arabiske jordskorpeplata møter den asiatiske. Ho glir over i Den syriske ørkenen utan klåre skiljeliner.
Land på Den arabiske halvøya
Geografisk inkluderer Den arabiske halvøya delar av Irak og Jordan, men politisk vert grensa rekna for å gå langs den nordlege grensa til Kuwait og Saudi-Arabia. Følgjande land vert rekna som tilhøyrande halvøya:
Reginaldo Antonio da Silva
Han spela for klubben Gainare Tottori.
Genesis av Genesis
Bakgrunn og innspeling
Våren 1983 møttest bandet i studioet sitt, The Farm i Chiddingfold i Surrey, for å arbeide på det nye studioalbumet sitt, det første sidan Abacab (1981). Genesis vart det første albumet deira der dei både skreiv, spelte inn og miksa i studioet sitt. At dei kunne arbeide i sitt eige lokale utan presset med kostnadene med å leige eit studio, førte til eit avslappa miljø. Dei fekk med seg lydteknikaren Hugh Padgham, som òg hadde arbeidd på Abacab, men produserte albumet sjølv med Geoff Callingham som teknisk assistent. Rutherford hugsa at prosessen gjekk tregt i starten, men etter ein produktiv tredje dag, hadde dei «to eller tre» songar som fanga interessa deira og auka begeistringa for albumet. Før innspelingane byrja, vurderte Banks og Rutherford om dei skulle syngje solovokal på albumet, men la det bort då dei hadde utvikla songar med tanke på røysta til Collins. Banks sa at han og Rutherford tok ei meir dominerande rolle på korvokal på Genesis enn på tidlegare album.
Den arabiske halvøya
Land og hav
Det er få område på Den arabiske halvøya som høver til jordbruk, så kunstig vatning og landvinning er viktige. Den smale kystsletta og isolerte oasar, som utgjer mindre enn 1 % av det totale landarealet, vert nytta til å dyrke korn, kaffi og eksotisk frukt. Geiter, sauer og kamelar finn ein i dei fleste område.
Genesis av Genesis
Andre songar
«Illegal Alien», med tekst av Rutherford, handlar om ulovlege innvandrarar som prøver å krysse grensa til USA for å få eit betre liv. Collins prøvde ein meir dristig trommetil og gjekk gjennom mange forskjellige stilar, og meinte at han enda opp med å kanskje ikkje gjere meir enn det om var naudsynt for songen. Den valde stilen var «den enkle rock-and-roll-stilen to og fire på skarptromma, ein og tre på bassen. Det var det som fekk songen til å fungere». Han opna med lydeffektar av bilhorn og telefonar som Banks spelte på sin E-mu Emulator-synthesizer. Collins var meir nøgd med tromminga si på «Mama» og «Illegal Alien» enn meir intrikate verk av bandet, som «Los Endos» frå A Trick of the Tail. Banks nekta for at dei impliserte noko rasistisk i songen mot mexicanarar, men sa «det var ein ironisk sak» og er faktisk meir sympatisk mot immigrantar.
Innhald
Alle songane er skrivne av Genesis.
«It's Gonna Get Better» inneheld ei sampling frå celloen i opninga av ein ballettsuite skriven av Aram Khachaturian.
Den arabiske halvøya
Eldre historie
Dei tidlegaste kjende hendingane i arabisk historie er folkevandringar frå halvøya og inn i nærliggande område. Rundt år 3500 f.Kr. reiste semttisktalande folk frå Arabia til dalane rundt Tigris og Eufrat i Mesopotamia, fortrengde sumerarane og vart assyrar-babylonarar (sjå Babylonia og Assyria). Nokre arkeologar hevdar at ei anna gruppe av semittar reiste frå Arabia rundt 2500 f.Kr. tidleg i bronsealderen og slo seg langs Levanten og blanda seg med dei lokale folkeslaga her. Nokre av desse innflyttarane vart amoritar og kanaanittar. Andre arkeologar hevdar at det ikkje var noko folkevandring påverknaden på folkeslaga i Levanten kom via handel.
Dei høgareliggande områda heilt sørvest på Den arabiske halvøya hadde betre tilgang på vatn og her fanst det tre tidlege kongedøme. Det første, det minaiske, hadde senter i indre område av det som i dag er Jemen, men dekte truleg det meste av det sørlege Arabia. Sjølv om dateringa er vanskelege meiner ein at det minaiske kongedømet eksisterte frå 1200 til 650 f.Kr. Det andre kongedømet, det sabaiske, vart grunnlagd rundt 930 f.Kr. og varte til rundt 115 f.Kr. Det trengde truleg bort det minaiske kongedømet og dekte etter kvart om lag dei same områda. Den sabaiske hovudstaden var Ma’rib og var truleg ein av dei mest velståande byane i Arabia på denne tida, delvis på grunn av caravanerutene mellom hamnene ved Middelhavet og regionen til Hadhramaut som gjekk gjennom byen og delvis fordi ein stor innsjø i nærleiken gav vatn til irrigasjon. Det sabaiske kongedømet vart kalla Saba og det er føreslått at dronninga av Saba, som er nemnd i Bibelen og Koranen og som vitja kong Salomo av Israel i Jerusalem på 900-talet f.Kr., var sabaisk. Himjaritane tok over etter det sabaiske kongedømet sør på Arabia og det himjaritiske kongedømet varte frå rundt 115 f.Kr. til rundt 525 e.Kr. I 24 f.Kr. sende den romerske keisaren Augustus prefekten av Egypt, Aelius Gallus, mot himjaritane, men hæren hans på titusen mann klarte ikkje slå dei og returnerte til Egypt. Himjaritane vart velståande på handel med røykelse, myrra og krydder før romarane opna sjøruter på Raudehavet.
Moderne historie
Kongedømet Saudi-Arabia dekkjer store delar av halvøya. Største delen av innbyggjarane på halvøya lever i Saudi-Arabia og Jemen. Halvøya inneheld dei største førekomstane av olje i verda. I Saudi-Arabia ligg dei to heilagaste byane i islam, Mekka og Medina. Dei sameinte arabiske emirata og Saudi-Arabia er økonomisk dei rikaste landa i regionen. Qatar, ei lita halvøy i Persiabukta på den større halvøya er kjend for den arabiskspråklege fjernsynskanalen Al Jazeera.
Kasus
Nominativ-akkusativ-system
Pronomenet eg har ei nominativform eg og ei akkusativform meg. Dette gjer at ein som regel har ei friare ordstilling i setningar med dette pronomenet. Til dømes er setningane «Eg såg han» og «Han så eg» ekvivalente. Subjektet i setninga vert eintydig uttrykt ved bruk av nominativskasusen av pronomenet eg i setninga. I pronomen som ikkje vert bøygde i kasus har ein ikkje den same frie ordstillinga, til dømes med pronomenet dei. Setningane «dei såg han» og «han såg dei» er heilt ulike setningar. Her har ein ikkje har kasus til å uttrykke den grammatiske funksjonen, ein må i staden uttrykke dei grammatiske funksjonane i setninga ved ei fast ordstilling, som på norsk er at subjektet kjem først medan objektet kjem etter verbet. Kasus opnar altså opp for at ord kan stå meir fritt i ei setning.
Naoto Ando
Han spela for klubbane Gainare Tottori og Renofa Yamaguchi FC.
Affrikat
Døme på affrikat:
Scottish Socialist Party
SSP har opplevd ein del interne usemjer. Fraksjonar, det vil seie organiserte tendensar som i SSP blir kalla plattformer, er fullt ut tillatte i SSP. Nokre hevdar dette bidrar til indre strid, men andre vil hevde det burde vere ein sjølvsagd demokratisk rett å organisere tendensar i alle politiske parti, slik det er i SSP.
Kristian VI av Danmark-Noreg
Kristian VI eller Christian VI av fyrstehuset Oldenburg, var konge av Danmark og Noreg frå 1730 til 1746.
Anders Porsanger
Anders Porsanger var ein samisk språkforskar og prest frå Olderfjorden i Porsanger.
Hidemasa Kobayashi
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Uyea ved Unst
Uyea er ei lita øy på Shetland i Skottland. Ho ligg sørom Unst og nordom Fetlar. På øya ligg ruinane etter eit St. Olavskapell frå 1100-talet. Det er òg eit gravkammer frå bronsealderen der. Det bur ikkje folk på øya lenger.
Brettesmesse
Dagen var eigentleg til minne om den heilage Brictiva, ein norsk helgen, men «brette» kom til å tyda 'brekka'. Denne dagen kunne ein brekka restane av julematen oppi ei gryte og eta han opp på eit «pompegilde».
Fritz Richmond
Richmond arbeidde òg som lydteknikar for mange artistar, hovudsakleg på Elektra Records for artistar som The Doors,, Warren Zevon, Bonnie Raitt og Jackson Browne.
Aktiv
Actief/passief
Die Linke
Oppslutning
I det tidlegare DDR er Die Linke nest største parti etter kristelegdemokratane CDU. Men det har lågare oppslutning i dei vestlege delstatane, og dette er eit generelt problem for partiet, som ønskjer å vere eit alltysk venstreparti.
Vestfolds litteraturpris
Vestfolds litteraturpris er ein litterær pris innstifta og gjeven av Norli Bokhandel i Tønsberg (tidlegare Olafsens Bog- og Papirhandel). Prisen vert delt ut til ein forfattar som personleg eller gjennom forfattarskapet sitt er knytt til Vestfold.
Konfutsianismen
Hsiao
Familiekjærleik, (hsiao, 孝), er rekna for å vera blant dei fremste dygdene i konfutsianismen og skal visast ovanfor både levande og døde. Kjærleiken i familien vart gjennom analogiar også utvida til å gjelda i «dei fem (eller seks) forholda», mellom:
Spesifikke plikter vart gjeve til kvar av deltakarane i desse parforholda. Pliktene var også gyldige ovanfor dei avdøde, levande stod i rolla som son ovanfor dei avdøde i rolla som far. Forfedredyrking er vanleg innan konfutsianismen.
Utvikling av konfutsianismen etter Konfutse
Tankeskulen grunnlagt av Konfutse vart fyrst vidareført av hans disiplar og av barnebarnet Zisi. Seinare vart tankesettet bygd vidare på av Mengzi (Mencius) og Xun Zi, to tenkjarar med på mange måtar motsette syn.
Lisieux
Lisieux ligg i botn av dalen til elva Touques ved vegen mellom Paris og Caen.
Alan Lomax
Alan Lomax var ein sentral amerikansk folklorist og musikolog. Han var ein av dei store innsamlarane av folkemusikk på 1900-talet, og gjorde tusenvis av opptak av tradisjonell song og musikk i USA, Storbritannia, Karibia, Italia og Spania
Bristolkanalen
Økologi
Bristolkanalen er farleg farvatn på grunn av kraftige tidvasstraumar og det finst få stader nord i Cornwall og Devon som ein kan nå i både flo og fjøre. Dette gjer losen til ein naudsynt del av skipsfarten i området.
Byar
Byen Bristol, ved River Avon, har gjeve namn til kanalen og var ein gong ei av dei viktigaste hamnebyane i Storbritannia. Det er framleis hamneområde i sentrum av byen, men vert i dag stort sett nytta av fritidsbåtar. Av feriebyar langs Bristolkanalen finn ein Weston-super-Mare, Burnham-on-Sea, Watchet, Minehead og Porlock i Somerset og Ilfracombe, Bideford og Barnstaple in Devon.
Haut-Rhin
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla Haut-Rhinois.
Piakai Henkel
Han spela for klubben Fagiano Okayama.
Usbekisk
Skriftsystem
I 1940 innførte Stalin kyrillisk skrift for usbekisk, ei stode som varte fram til Sovjetunionen braut saman i 1991. Den sovjetiske rettskrivinga tok først dei nordlege dialektane som utgangspunkt og deretter dei sørlege.
Under er ein tabell som viser usbekisk kyrillisk og latinske bokstavar, og kva lydar dei står for.
Samisk språkforsking i Noreg
Den før-junggrammatiske perioden (Leem til Friis)
Dette fall saman med opprettinga av Seminarium Lapponicum Fridericianum i Trondheim i 1752. Målet var å lære ungdom samisk, så dei seinare kunne studere teologi og arbeide som misjonærar blant samane.
Den junggrammatiske perioden (frå Qvigstad til Nesheim)
Det diakrone studiet av samisk starta med innverknaden frå Vilhem Thomsens avhandling frå 1868, Den gotiske Sprogklasses indflydelse paa den Finske. Med denne avhandlinga brakte Thomsen studiet av finsk inn i rampelyset for samtidig nordeuropeisk språkforsking. Ideane hans vart kjapt plukka opp av E.N. Setälä og andre i Finland, der den neogrammatiske innfallsvinkelen skulle dominere studiet av både fennougristikk generelt og samisk spesielt det neste hundreåret. Forsking på samisk vart viktig for den nyoppretta forskingsområdet fennougristikk, i og med at dei samiske språka kunne gje viktig innsikt i arbeidet med å aldersbestemme den finskugriske stadievekslinga, som var eit sentralt emne i debatten rundt rekonstruksjonen av den uralske språkfamilien.
I og med at det vitskaplege paradigmet i perioden var historisk, vart det synkrone arbeidet deira skrive som referanseverk heller enn som vitskaplege verk. Heller enn å sjå grammatikken sin som eit vitskapleg verk, kalla Nielsen det for ei  Lærebok i lappisk, meint for praktisk bruk, heller enn som ein tekst skrive primært for vitskapleg orienterte lesarar.
Bempton Cliffs
Klippene er mest kjend for hekkande sjøfugl, som havsule, lundefugl, alke, lomvi, krykkje og havhest.
Aldo Moro
Kidnapping og død
Etter langvarige forhandlingar der den italienske regjeringa vegra seg mot å inngå ein avtale, vart liket av Moro, med 11 kuler i kroppen, funne i bagasjeromet på ein Renault 4, parkert ved ein kyrkjemur sentralt i Roma.
Genus
Genustilordning
Grammatisk sett er genus ein måte å identifisere substantivfrasar på. Der determinativ og adjektiv kongruerer med substantivet i genus, er det lettare å sjå kva ord som høyrer saman, og å sjå kor ei substantivfrase sluttar og ei anna tar til. I situasjonar der det kan vere vanskeleg å høyre kva samtalepartneren seier, kan genuskongruensen gjere det lettare å gjette kva ord som er meint.
Reint semantiske system
Andre språk med reint semantiske system er dyirbal.
Blanda system
Dei aller fleste indoeuropeiske språka har eit tregenussystem med ein semantisk kjerne, maskulinum, femininum og nøytrum, som i prototypiske tilfelle viser til referentar som har biologisk hankjønn, hokjønn, og ingen av delane.
Torvik
Stadnamnet Torvik eller Torvika
Torvik er samansett av namnet åt guden Tor og vik og er nytta som stadnamn mange stader i Noreg.
Ryu Jun-yeol
Ryu Jun-yeol er ein sørkoreansk filmskodespelar.
Nominativ
Nominativ eller nemnefall er eit grammatisk kasus, det sentrale bruksområdet til nominativ er å skilje subjektet frå objektet i setninga. I språk med små kasussystem (t.d. berre nominativ og akkusativ) blir nominativ brukt til å markere subjektet og subjektspredikativet, og akkusativ blir brukt til dei fleste andre syntaktiske funksjonar.
Visir
Visir (frå fransk, avleidd frå gammalfransk vis, 'ansikt') er ei form for ansiktsvern som ofte er montert på hjelmar. Visir er kjende frå rustningar frå mellomalderen i form av hjelmgitter, og frå nyare tid der det kan vera av plast. Moderne visir kan vera opptakbare eller fastmonterte på hjelmar, eller berast direkte på hovudet.
Senjabu
Senjabu vart bygd i 1984 og er eigd av Den Norske Turistforening (DNT). Hytta er sjølvbetent heile året og har 8 sengeplassar.
Møllehøj
Høgda vart først almennt kjend i februar 2005 då nye oppmålingar viste at det er det høgaste punktet i landet. Inntil då trudde ein at enten Yding Skovhøj eller Ejer Bavnehøj var Danmark sitt høgaste punkt. Desse to høgdene si naturlege høgde er høvesvis 9 og 51 cm lågare enn Møllehøj.
Hangmanklippene
Hangmanklippene er nokre klipper nær Combe Martin på Exmoor-kysten av Devon.
Takeshi Kanamori
Takeshi Kanamori er ein japansk fotballspelar.
Guebwiller
Han ligg om lag 20 km nordvest for Mulhouse ved foten av Vogesane. Grand Ballon, det høgaste punktet i Vogesane, ligg 8 km vest for byen.
Kwashiorkor
Behandling
Mange tilfelle av sjukdommen kan behandlast ved at ein tilfører protein og meir energi i kosten, men dette hjelper ikkje i alle tilfelle.
Parti socialiste
Det blir i vår (2005) halde folkerøysting i Frankrike om forslaget til EU-grunnlov. Fleirtalet i PS er for, men meiningsmålingar viser at eit betydeleg mindretal på opptil 40 % av medlemmene og veljarane til partiet er mot, til liks med PCF. Den franske venstresida sin skepsis mot det dei meiner er eit nyliberalistisk grunnlovsforslag for EU går såleis langt inn i PS, og utfallet av folkerøystinga er uvisst.
Dan Penn
Dan Penn er ein amerikansk låtskrivar, songar, musikar og plateprodusent, som var medlåtskrivar på mange soul-hittar i 1960-åra, som «The Dark End of the Street» og «Do Right Woman, Do Right Man» med Chips Moman og «Cry Like a Baby» med Spooner Oldham. Penn var òg produsent på innspelinga av mange hittar, som «The Letter» av The Box Tops. Han har blitt skildra som ein white soul og blue-eyed soul-songar. Penn har gjeve ut relativt få plater med sin eigen vokal, og har føretrekt å vere relativt anonym som låtskrivar og produsent i staden.
Beachy Head
Fyra
Sidan skodde og lågt skydekke kunne skjule fyret på Belle Tout, vart det bygd eit anna fyr i sjøen like nedanfor Beachy Head. Det var 43 m høgt og kom i drift i oktober 1902. I meir enn 80 år var det raud- og kvitstripa tårnet bemanna av tre fyrvaktarar. Jobben deira var å halde lyset i gang, som roterte med to kvite blink kvart 20 sekund og var synleg 42 km ut i havet. Fyret vart heilt automatisert i 1983.
Brennevinet calvados
Framstilling
Frukta vert plukka og pressa til jus som så vert gjæra til tørr sider. Han vert så destillert til eau de vie. Etter to år med lagring på eikefat kan han seljast som calvados. Jo lenger han vert lagra, jo meir rundt og fint vert brennevinet. Vanlegvis vert det modna i fleire år. Ei halv flaske med tjue år gamal calvados kostar ofte det same som ei heilflaske med ti år gamal calvados.
902
902 (romartal CMII)
Sandtorg
Sandtorg kommune 1926 - 1964
Sandtorg var tidlegare eigen kommune med Harstad som administrasjonsstad. Kommunen grensa mot byskiljet i nord og fylkesgrensa til Nordland i sør. Han vart oppretta som eigen kommune i 1926, då han vart skilt ut frå Trondenes kommune. 1. januar 1964 vart kommunen slått saman med Harstad og Trondenes til den nye storkommunen Harstad.
Sørvik i Harstad
Sørvik er ei bygd i Harstad kommune. Sørvik grensar mot Halsebø i sør og Melvik i nord. Bygda har barne- og ungdomsskule, bensinstasjon og daglegvareforretning. Sandtorg kyrkje, vigsla i 1932, ligg i Sørvik. Fylkesveg 14 går via Storvatnet og bygda Storjorda til Straumen i Kvæfjord kommune.
Jumpei Arai
Han spela for klubben Giravanz Kitakyushu.
Antoine-Jean Gros
Liv og gjerning
Kunsten hans bygde i stor grad på grunnsetningane til David. Gjennom Gros si sjeldne skaparkraft og hans røyndomssans, som evna å gripe det momentane og halde fast det karakteristiske og likevel ikkje veik tilbake for det hesleg fråstøytande, braut han seg fri frå dei gamle rammene så bileta hans stod fram, med breie penselstrøk og friske klare fargar, som mykje meir livfulle enn dei den davidske skulen hadde framvist.
DS «Constitutionen»
DS «Constitutionen» var ein hjuldampar og Noregs fyrste dampbåt. Eigar var Postverket. DS «Constitutionen» vart kjøpt inn frå England i 1826 i hovudsak for å betre postgangen, men båten tok og passasjerar og last. DS «Constitutionen» trafikkerte kystruta mellom Oslo og Kristiansand.
907
907 (romartal CMVII)
Kristkyrkja i Borgund
Kristkyrkja var ei kyrkje i Borgundkaupangen i mellomalderen. Eldste omtalen av kyrkja og presten er frå 1309. Det går fram av omtalen i Aslak Bolts jordebok (1432) at kyrkja allereie låg øyde. Ein trur at det er ruinen av denne kyrkja som i 1880 er omtala å liggje like nedanfor prestegardslåven, søraust for noverande Borgund kyrkje, men at ho er borte no. Staden er ikkje arkeologisk undersøkt.
Integralrekning
, der C er ein konstant.
Ytre Ringvei i Oslo
Namnet Ytre Ringvei på denne stutte vegstrekninga har si bakgrunn i at vegen opphavleg var meint å inngå i eit større ringvegsystem lengre utanfor bykjernen enn Ring 3 (Store ringvei). Men dette vart det ikkje noko av. Planen har likevel materialisert seg i terrenget ved det ved sida av brua for Ytre Ringvei over motorvegen Europaveg 6 er støypt fundament (brukar) som ei førebuing til utviding av brua til firefeltsveg, og at Ytre Ringvei er ei av strekningane på ein samanhengande trasé fram til Skullerud i Bydel Østensjø, der vegen endar som ein blindveg aust for Skullerud gård. I krysset med Tvetenveien går Ytre Ringvei over i Trasopveien, som deretter går over i Hellerudveien, som går over i General Ruges vei fram til Skullerud.
Margaretakyrkja i Borgund
Kyrkja og presten er omtala i 1309. I Aslak Bolts jordebok (1432) er det ikkje ført jordegods for kyrkja. I 1587 er kyrkja omtala som øyde.
Dette var ei steinkyrkje med marmorkvader. Skipet var rektangulært, men ikkje noko separat kor lot seg påvise ved ei utgraving i 1912. Stein frå ruinen vart brukt til å utvide Peterskyrkja (dagens Borgund kyrkje) i 1632. Resten av ruinen er i dag synleg eit par hundre meter aust-søraust for Borgund kyrkje.
Ti Ti Ti
Ti Ti Ti er ein brasiliansk telenovela (såpeopera) skapt av Maria Adelaide Amaral. Serien vart produsert av fjernsynsnettverket Rede Globo, og kvar episode varer i om lag 60 minutt. Første sending fann stad 19. juli 2010.
Fister kyrkje
Kyrkja har diverse kyrkjesølv og har òg ei ljosekrone i messing frå den gamle kyrkja. To messehaglar er òg derfrå.
Matheuskyrkja i Borgund
Matheuskyrkja eller Mathiaskyrkja eller Matteskyrkja var moglegvis ei kyrkje i Borgundkaupangen i mellomalderen, men ho er ikkje eintydig påvist arkeologisk, og ho kan ha vorte forveksla med Kristkyrkja. Mattes kirckia er i Aslak Bolts jordebok (1432) omtala som tidlegare eigar av Dimna i Ulstein, men det går fram at godset er lagt under erkebispesetet, og kyrkja er for øyde å rekne.
Storvesir
Storvesir, Sadr-ı Azam (Sadrazam) eller Serdar-ı Ekrem (på osmansk-tyrkisk صدر اعظم eller وزیر اعظم), opphavleg frå det persiske ordet «vesir» (وزير), var den øvste ministeren til sultanen i Det osmanske riket og hadde absolutt fullmakt. Han kunne i prinsippet berre avsettast av sultanen sjølv. Han var den øvste leiaren og kunne kalle inn alle dei andre vesirane til møte. Denne samlinga vart kalla «Kubbealtı viziers» (vesirar av (under) domen) som viste til arkitekturen ved møteplassen deira i Topkapıpalasset. Offiserane hans heldt til ved Den høge porten.
Moldoveanu
Den næraste staden er Victoria på nordsida. På sørsida kan ein nå fjellet frå Câmpulung.
Hendrick Avercamp
Liv og gjerning
Avercamp døydde i Kampen og vart gravlagd frå Sint Nicolaaskerk der. Han har late etter seg ei mengd måleri og teikningar, oftast vinterstemningar og med små staffasjefigurar.
EM i friidrett 2010
Spydkastaren Andreas Thorkildsen vart europameister og tok den einaste medaljen for Noreg. Ezinne Okparaebo vart nummer fire på 100 meter, same plasseringa fekk Christina Vukicevic på 110 meter hekk. Jaysuma Saidy Ndure vart høvesvis nummer fem og seks på 200 m og 100 m, medan Cathrine Larsåsen hamna på åttandeplass i stavsprang.
110 m hekk
<br style="clear:left" />
100 meter
Dato: 29. juli 2010
20 km kappgang
Dato: 28. juli 2010
Lengdehopp
Dato: 28. juli 2010
Diskoskast
Dato: 28. juli 2010
Gillett Nunataks
Gillett Nunataks er to hovudsakleg snødekte nunatakar ved austenden av Spitz Ridge og Toney Mountain-massivet i Marie Byrd Land. Dei vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-66. Nunatakane fekk namn av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Richard D. Gillett i US Navy, som var sambandsmann ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1974.
949
949 (romartal CMXLIX)
Hemoglobin A1c
Ein litt grov samanheng mellom HbA1c og gjennomsnittleg blodsukker er vist i tabellen under:
Torulf Munnen
Skaldatal nemner at ein av skaldane hjå kong Olav Haraldsson heitte Torfinn Munnen (Þórfinnr munnr), men det er ingen grunn til å tru at han var identisk med Torulf Munnen.
Kjos kyrkje
Kjos kyrkje stod ved garden Øvre Kjos (gnr. 33) nordvest for Brandbu tettstad i Gran kommune i Innlandet fylke. Soknet er omtala på 1300-talet, men på 1500-talet var kyrkja anneks til Tingelstad. I 1570-åra vert det fortalt at kyrkjegodset til Kjos er lagt under Tingelstad og inventaret overført til Hamar domkyrkje. Jens Nilssøn stadfestar i sin visitasrapport (1594) at kyrkja er ute av bruk. Kallsboka frå 1732 omtalar kyrkja som ei trekirke — truleg ei stavkyrkje — som framleis står, men i 1743 melder sokneprest Hannibal Hammer at kyrkja er borte. Nicolay Nicolaysen hevdar: «Paa Øvre Kjos stod tilforn en kirke eller et kapel af stavverk.» Delar av ein portalplanke vart observert på garden i 1811, men er sidan forsvunnen.
Kristian V av Danmark-Noreg
I 1667 gifta Kristian seg med Charlotte Amalie av Hessen-Kassel. Fire år seinare ordna han det slik at den 16 år gamle elskarinna Sophie Amalie Moth, skulle bu nær Københavns Slott. Dronninga fødde sju born og elskarinna fem. Dei fem borna til elskarinna vedgjekk han offisielt å vera far til. Som takk vart Sophie Amalie utnemnd til grevinne av Samsø.
Hiroki Yamamoto
Hiroki Yamamoto er ein japansk fotballspelar.
Fredrik III av Danmark-Noreg
Einevelde
Peder Schumacher, seinare adla som Griffenfeld, utarbeidde Kongeloven i samarbeid med kongen. Dette er den einaste nedskrivne eineveldsgrunnlova i verda og fastslo den uinnskrenka makta til kongen. Den nye Kongeloven omtalar kongen som «det ypperste og Højeste Hoved her på Jorden over alle menneskelige Love». Fredrik III skreiv under Kongeloven 14. november 1665.
Ramon Lopes
Ramon Lopes er ein brasiliansk fotballspelar.
Fridtjof Island
Fridtjof Island er ei øy som ligg 2 km nordaust for Vazquez Island, utanfor søraustsida av Wiencke Island i Antarktiske Arkipel. Ho vart oppdaga og namngjeven av Belgica-ekspedisjonen under Gerlache, 1897–99.
Ajía Marína i Aust-Attikí
Ajía Marína (gresk Αγία Μαρίνα) er ein landsby i dei austlege forstadane til Aten i Hellas. Ajía Marína høyrer til i kommunen Kropía i periferieininga Aust-Attikí i periferien Attikí.
Yuko Takase
Han spela for klubbane Omiya Ardija og Thespakusatsu Gunma.
Sudettyskarar
Sudettyskarar er ei nemning på tyskarane (over 3 millionar) som busette seg i Sudetenland i løpet av 1100- og 1200-talet. Området var lenge ein del av Austerrike, før det blei innlemma i Tsjekkoslovakia i 1918. Området høyrte til Tyskland frå 1938 til 1945. Mesteparten av sudettyskarane vart utvist frå Tsjekkoslovakia etter den andre verdskrigen.
Hedin Nunatak
Hedin Nunatak er ein kjenneleg nunatak med ein flat topp dekt av is og md bratte sider, som ligg 9 nautiske mil vest-nordvest for toppen av Mount Murphy på Walgreen Coast i Marie Byrd Land i Antarktis. Han vart først grovt kartlagd frå flyfoto tekne januar 1947 av U.S. Navy Operasjon Highjump, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Alan E. Hedin, ein polarlysforskar ved Byrd-stasjonen i 1962.
Jin Izumisawa
Jin Izumisawa er ein japansk fotballspelar.
Socialist Party USA
SPUSA er det einaste venstresosialistiske partiet i USA. Det er mot både kapitalisme og sovjetkommunisme. Partiet godtar fleire organiserte tendensar i eigne rekkjer, og det er ulike syn i det på korleis eit sosialistisk samfunn kan nåast. Nokre medemmer er reformistar, og ser for seg ein gradvis overgang. Dei ser den nordiske velferdsstatsmodellen som eit viktig delmål. Andre er for ei meir revolusjonær tilnærming til overgangen frå kapitalisme til sosialisme.
Ginkgo-slekta
Fossilhistorie
Det er funne avtrykk av ginkgo-blad i lag frå krit og tertiær på Svalbard. Det finst også slektningar av ginkgo i lag frå jura på Andøya.
Austromarriket
Austromerriket si tidlege historie
Den endelege delinga av Romarriket kom ved keisar Theodosius den store sin død i 395, riket blei da delt mellom hans to søner, Arcadius og Honorius. Arcadius blei keisar i aust med Konstantinopel som hovudstad, medan Honorius blei keisar i vest med hovudstad i Ravenna. Dei enorme problema som no møtte Vestromarriket, med dei germanske folkevandringane, blei for det meste unngått av det austlege riket. Gjennom det 5. hundreåret blei Vestromarriket gjentekne gonger invadert, og fleire germanske kongedømme blei etablert i område som Roma hevda overherredømme over, og i 476 blei den siste vestromerske keisaren Romulus Augustus avsett.
Ny stordomstid
Austromarriket strekte seg no frå Aserbajdsjan og Armenia i aust til Calabria i Sør-Italia i vest, og hadde atter blitt den største makthavaren rundt Middelhavet. Den age den keisarlege hæren hadde bygd opp gjennom denne perioden var så formidabel at det no var nok å berre nemne moglegheita av militær intervensjon til å halde dei lokale småherskarane i sjakk.
Sunnmørsprisen
Sunnmørsprisen var ein litteraturpris som vart oppretta av Sundmøre frilynde Ungdomssamlag i 1953 og lagt ned i 2011. Prisen vart delt ut årleg og skulle gå til forfattaren av ei bok som i innhald og form er mellom det beste som vart gjeve ut på nynorsk det året. Med i vurderinga var skjønnlitterære bøker på nynorsk frå alle forlag. Lærebøker og omsette bøker kom ikkje inn under prisen. Statutta sa mellom anna at forfattaren måtte skriva eit rikt og levande nynorsk språk og at boka skulle ha eit innhald som er tilgjengeleg for folk flest. Ein forfattar kunne få prisen berre ei gong. Om to eller fleire bøker stod likt kunne prisnemnda også leggja vekt på det forfattaren hadde skrive tidlegare. Prisen var på 10 000 kroner.
Austromarriket
Ny stordomstid
1000-talet såg au ei monumental religiøs endring. Den vestlege og den austlege kyrkja hadde stort sett glide i kvar si retning gjennom fleire hundreår, men hadde formelt sett vore delar av den same kyrkja. Dette skulle endre seg da paven Leo IX og patriarken Mikael Kerularius gjensidig ekskommuniserte kvarandre. Det store skismaet i 1054 førte med seg ein endeleg separasjon mellom dei, og paven i Roma og patriarken i Konstantinopel blei etter dette uavhengige leiarar for kvar sin kyrkje, den romersk-katolske og den ortodokse kyrkja. Tidfestinga av skismaet til nettopp denne hendinga er det rett nok seinare tider sine historikarar som har gjort: På den tida oppfatta dei ikkje ekskommunikasjonane som fullt så skilsetjande. Men uansett var denne kløyvinga grunnen til at året 1054 er ein av dei viktigaste og synlegaste milepålane, og ho blei lagnadstung for Austromarriket. Samarbeidet mellom aust og vest skranta både under krossfarartida og i tida etter, da Konstantinopel blei pressa og til slutt teken av muslimske erobrarar.