cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Colossus
Teknologi
Colossus vart ikkje styrt av ei konstant klokke som moderne datamaskinar, men vart synkronisert med hòlbandlesaren. Fem fire-dekades teljarar spela ei sentral rolle i Colossus. Dekadetellarane var baserte på ein konstruksjon som Wynn Williams, ved Telecommunication Research Establishment i Malvern, hadde laga tidlegare. Dei var bygde i form av ei bistabil vippe i kaskade med ein fem-trinns ringtellar. Desse fire-dekades teljarane kunne tella frå 0 til 9999 og var realiserte med EF36-røyr, to i den bistabile vippa og fem i ringtellaren. På utgangen av teljarane var det plassert bufferar, baserte på 6J5 triodar. Sjølv om maskina ikkje vart styrt av ei global klokke, vart tellarane styrt av eit klokkesignal på 5 kHz.
Steinar Hoen
Hoens personlege rekord, 2,36 m, oppnådde han i tre tevlingar. Første gongen innandørs 12. februar 1994 i Balingen, Tyskland. Også året etter hoppa han 2,36 m innandørs. Utandørs gjekk han også over denne høgda; 1. juli 1997 på Rådhusplassen i Oslo, noko som er gjeldande norsk rekord. Ved 32 tevlingar hoppa 2,30 m eller høgare. Han la opp i 1999.
Pave Benedikt XVI
Bakgrunn og utdanning
Ratzinger utmerka seg som student ved presteseminaret, og fortsette studia sine først ved Den filosofiske høgskule i Freising og deretter ved Ludwig-Maximilian-universitetet i München, der han tok doktorgraden (dr. theol.) i katolsk teologi. I 1957 fylgde så habilisasjonen hans, òg i München.
1662
1662 (romartal MDCLXII) var eit normalår som byrja på ein sundag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein onsdag i den julianske kalenderen.
Manchester
Økonomi
Den offentlege sektoren står for 29 % av sysselsetjinga, bankar og øvrig service 28,4 %, bygging og konstruksjon 17,9 % og dessutan distribuering, transport og kommunikasjon 23,1 %.
Johan Henrik Rye
Perioden 1844 til 1866 var Rye byskrivar i Kristiania.
Balder
Drapet på Balder
Den best kjende soga om Balder er korleis han blei drepen. Ho blir fortald mest utførleg i den yngre Edda, og der er detaljane slik:
Ustedalsfekjo
Ustedalsfekjo eller Ustedalsfekjadn er ei slette ovanfor garden Tufto i Ustedalen nordom Geilo. Staden er rekna som heimstad for ei rekkje lokale segner, og i same område har det vore vunne ut myrmalm. Namnet viser til at Fekjadn ligg attmed Ustedalsfjorden der Usta renn ned i fjorden.
PISA
Resultat
I lesing gjer Sør-Korea og Finland det best. Både Sør-Korea og Polen har gått sterkt fram frå 2000 til 2006, mest sannsynleg på grunn av endringar i utdanningspolitikken. Noreg ligg no under gjennomsnittet for OECD og presterer markant dårlegare enn i 2000 og 2003.
I dei norske PISA-resultata frå 2007 viser leseforståinga seg å variere signifikant mellom ulike typar oppgåver: Norske elevar gjorde det dårlegare på oppgåver som kunne karakteriserast som "vaksne" eller "keisame", og betre på oppgåver som vart oppfatta som "morosame". At finske elevar gjorde det mykje betre på slike oppgåver vert i den norske PISA-rapporten grunngjeve med at "finske elever står på og jobber like hardt med kjedelige oppgaver som med morsomme".
Samfunnsdebatt
Den kritikken som har kome mot PISA-undersøkinga, kan delast i to hovudtypar. Den eine hovudtypen av kritikk går ut på at PISA-undersøkinga har fått for stor plass i det offentlege ordskiftet: PISA-undersøkinga er berre ein av fleire internasjonale undersøkingar, og PISA-undersøkinga måler ikkje viktige fag og ferdigheiter som historie, kreativitet og skriving.
Ц
Den kyrilliske bokstaven Ц (ц) er den 24. bokstaven i det russiske alfabetet. Han tilsvarar den latinske bokstavkombinasjonen TS.
Come Shine
Come Shine er eit norsk jazzband med bakgrunn frå jazzlina ved Musikkonservatoriet i Trondheim og er kjende for sine fantasifulle og nyskapande tolkingar av kjende jazzstandarar. Gruppa vann Spellemannprisen 2002 i klassen jazz for plata Do Do That Voodoo.
Volve
Ei volve var i norrøn tru ei kvinne som kunne spå om framtida og utøve seid (trolldom). Ei mektig volve er forteljaren i eddadiktet Voluspå.
Einangsteinen
Steinen har fått namn etter den nærliggande garden Einang. Garbergfeltet er eit gravfelt frå jarnalderen, kor det òg er funne ei stor mengd kulturminne frå seinare tidsaldrar.
Den allment aksepterte tolkinga av innskrifta vart lagt fram av Erik Moltke i 1938. Han gjekk ut frå at det mangla fire runeteikn før det første teiknet som i dag er igjen av innskrifta. Han las då teksten på steinen slik:
Roger Moens
Karriere
Roger Moens var politimann av yrke. Allereie i 1953 sprang Roger Moens 800 meter på 1,48.8, men året etter betra han denne tida til 1,47.5. Han deltok i EM i friidrett i Bern i 1954 og enda her på femteplass. Den 29. juni 1955 sprang Moens på 1,47.0 og nærma seg no verdsrekorden på 1,46.6 (tilhøyrte Rudolf Harbig). Det var på Bislett stadion i Oslo det endeleg losna for Moens. Den 4. august 1955 sette Moens her ny verdsrekord på 1,45.7, ein rekord som vart ståande fram til 1962. Nordmannen Audun Boysen vart nummer to med tida 1,45.9 og sette med det ein noregsrekord som heldt seg heilt fram til 1992.
Nikolaj G. Basov
Han var assisterande direktør frå 1958 til 1972 og frå 1973 direktør ved Lebedev instituttet for fysikk i Moskva. Frå 1963 var han òg professor i faststoff-fysikk ved Moskva fysikalsk-tekniske institutt. Basov utvikla saman med Aleksandr Prokhorov ein metode for forsterking av elektromagnetiske bølgjer ved å eksitere atom eller molekyl slik at dei etterpå kunne sende ut stråling med same frekvens som den innkomande bølgja (stimulert emisjon). Metoden blir no til nytta forsterkning av mikrobølgjer (masar) og ljos (laser). Han vart samstundes utvikla av Charles Hard Townes i USA, og desse tre vart i 1964 saman tildelt Nobelprisen i fysikk for oppfinninga.
Fonograf
Det eldste norske lydopptaket på tinnfolie er frå 1879. Opptaket er av ein salme sungen av Peder Larsen Dieseth på ein fonografdemonstrasjon ved Tivoli i Kristiania.
Sayyid Qutb
«Ein ny jahiliyya»
At islam var utdøydd, var heilt katastrofalt, sa Qutb, fordi islam var så makelaus at det berre var dei som var praktiserande som kunne skjøna han. Ein som ikkje følgde Koranen sin veg var dømd til å misforstå kva islam tydde. Qutb sa at kvar ein som var glad i Koranen, og ville underkasta seg Gud og ta vegane hans, bar ei spesiell plikt på grunn av denne tilstanden. Koranen bad menneskja om å ikkje tola jahiliyya eller sjirk, og å arbeida for Gud si skuld. Alle som ville verta muslimar var difor bundne, som ei religiøs plikt, til å motstå det moderne samfunnet, og kjempa for å gjenoppliva ein ekte islam berre basert på Koranen.
St. Georgs katedral
Katedralen har ein sterk kortrafisjon, med eit gute- og mannskor som syng under gudstenester på søndagar og festdagar, og eit jentekor som syng under ein av søndagsgudstenestene.
Mafjorden
Fjorden har innløp mellom Stokkneset i sørvest og Finneset i nordaust. Det ligg fleire holmar ved innløpet til fjorden, Terningen, Sandholmen og Mafjordholmen. Nord for desse ligg Fruholmen fyr. Fiskeværet Finnes ligg på austsida heilt ytst i fjorden og litt lenger inn ligg Steinvik. Vikran er ei grend heilt inst i fjorden. Langnes er eit nes som strekkjer seg nordover i fjorden frå botn. Østerbotn ligg på austsida og Vikranleira på vestsida. Særleg Vikranleira er langgrunn og fjøra strekkjer seg over 700 meter utover i fjorden.
Statfjordfeltet
Feltet vart oppdaga i 1974 av det amerikanske oljeselskapet Mobil. Statfjord vart erklært drivverdig i august 1974, og den første innretninga der – Statfjord A – starta produksjonen i 1979.
Peter Flor
Pierre Poumeau Flor var ein norsk politikar, publisist og offiser, kjend som Peter Flor. Flor var ein radikal stortingsmann og var aktiv i opposisjonen, særleg i 1821-22.
Politikk
Flor var den første direkte tilhengjaren av Jeremy Bentham i Noreg, og i 1823 brukte han denne sine politiske teoriar til a visa at regjeringa ville svekka både Storting og grunnlov om framlegget vann fram. Sjølv ville Flor fordela makt til forsamlingar i kommunane som skulle velja sine eigne embetsmenn. Han gjekk seinare òg inn for allmenn røysterett.
Pål og Harald Håkonsson
Pål jarl blir teken av dage
Då ingen på Orknøyane høyrde meir om lagnaden til Pål jarl, vart Ragnvald Kale Kolsson teken til jarl over heile riket i 1136.
Askepott (fleirtyding)
Askepott eller Oskepott kan vise til:
Urkeltisk
Urkeltisk er det urspråket som alle keltiske språk stammar frå. Dei keltiske språka er ei grein av den indoeuropeiske språkfamilien.
45 Eugenia
45 Eugenia er ein stor hovudbelteasteroide. Den er kjent som ein av dei første asteroidane ein har funne ein måne i bane rundt. Den er også den andre kjente trippelasteroiden, etter 87 Sylvia.
S/2004 (45) 1
Ein andre, mindre satellitt vart oppdaga i bane nærare Eugenia. Diameter er estimert til å vera 6 km og han har får overgangsnamnet S/2004 (45) 1. Månen vart oppdaga ved analyse av tre bilete tekne i februar 2004 av 8,2 meter VLT-teleskopet Yepun ved ESO i Cerro Paranal i Chile. Oppdaginga vart offentleggjort i IAUC 8817 7. mars 2007 av Franck Marchis og hans IMCCÈ-samarbeidspartnarar.
Hjalmar Hjorth Boyesen
Hjalmar Hjorth Boyesen var ein norsk professor og forfattar. Han vaks opp på Fredriksvern, Kongsberg og på Systrond i Leikanger kommune. Boyesen hadde utdanninga si i tysk og skandinavisk litteratur frå universitet i Leipzig og universitetet i Oslo. Han reiste til Amerika i 1869.
Sanfolk
Religion
Religionane til !kung- og |gui-folk har begge to overnaturlege makter – ei skapande makt som står for livet på jorda og ei mindre makt som står for sjukdom og død. Dei trur at åndene til avdøde lever vidare, men dyrkar ikkje forfedrane slik mange bantufolk gjer.
Atle Jebsen
Anna
Atle Jebsen omkom i ein bilulukke 13. oktober 2009.
Oskepott
Den mest kjende filmversjonen av Oskepott er truleg teiknefilmen Cinderella frå 1950, produsert av Walt Disney, som bidrog vesentleg til å gje eventyret ny aktualitet i etterkrigstida. Det finst også filmatiseringar av utgåvene til Perraults og brødrene Grimm av eventyret, og mange andre har brukt sjølve temaet i ulike variantar. I Noreg har filmen Tre nøtter til Askepott frå 1973 vorte ein populær film å sjå i juletida.
Debrecen
Debrecen (uttalt Debretsen) (rumensk Debreţin, tysk Debreczin, kroatisk Debr(e)cin) er den nest største byen i Ungarn, og hovudstad i fylket Hajdú-Bihar, som ligg aust i landet. Byen hadde 205 000 innbyggjarar i 2005, så det vantar framleis ein del før dei tek att hovudstaden Budapest med sine 1,7 millionar.
Ernest Rutherford
Ernest Rutherford, Baron Rutherford of Nelson var ein britisk fysikar, fødd på New Zealand. Han var ein av dei store pionérane innan atom- og kjernefysikken. Han mottok Nobelprisen i kjemi i 1908. Han er kjend som grunnleggjaren av den moderne eksperimentelle kjernefysikken, og gjorde mange forsøk som beviste teoretiske samanhengar. Han har mellom anna fått æra for å ha oppdaga alfa- og betapartiklar, han var den første som kom med teorien om atomkjernen og han gjennomførte den første spaltinga av eit atom.
Hornindal kommune
Historie
Frå 1837 var Hornindalen del av formannskapsdistriktet for Eid. Hornindal var ein sjølvstendig kommune frå 1867 til 1964, då han vart slått saman med Stryn.
Peparkake
Peparkake er ein type småkaker typisk laga i samband med jula. Ein lagar deig av til dømes kveitemjøl, sukker, smør, sirup (eller honning), natron (eller hjortetakksalt), og kryddera kanel, nellik, ingefær og kardemomme. Sjølv om kakene heiter peparkaker, er det ikkje nødvendig å bruka pepar i deigen.
Water Music
Musikk og instrumentering
Instrumenteringa varierer frå sats til sats, men ei komplett framføring krev fløyte, to oboar, ein fagott, to valthorn, to trompetar, strykarar og continuo. Denne instrumenteringa er effektiv for framføringar utandørs. Noko av musikken er òg bevart i manuskript frå denne tida skriven for eit mindre orkester. Denne utgåva høver for innandørs framføring, sidan lyden av strykarane ikkje ber så godt utandørs.
Urspråk
Døme
Alle samiske språk stammar frå det samiske urspråket, det vil seie ursamisk. Samisk og andre greiner av den uralske språkfamilien stammar frå ururalsk. Alle dei germanske språka stammar frå urgermansk. Vidare stammar urgermansk, urkeltisk, uritalisk, urslavisk og andre greiner av den indoeuropeiske språkfamilien frå urindoeuropeisk.
Water Music
Populærkultur og media
Mange delar av Water Music har vorte kjende. Mellom 1959 og 1988 var ein sats frå Water Music kjenningsmelodien for for Anglia Television. D-dur-satsen i 3/2 takt, kalla «Alla Hornpipe» er særleg kjend og har vorte nytta mykje på fjernsyn og i radioreklamar. «Air» og «Bourrée» frå F-dur-suiten har òg vorte særs populær.
Leksikostatistikk
Skape ordlister
Ein tek utgangspunkt i førestillinga om eit grunnleggjande ordtilfang, oftast ei liste – "Swadesh-lista" – med 100 eller 200 ord som viser til grunnleggjande og presumptivt universelle sider ved menneskelivet. Orda har tydingar som 'hand', 'munn', 'eld', 'vatn', 'himmel', 'ete' osb. – tydingar som truleg dei fleste språka i verda har ord for.
Leif Mork
Leif Mork var ein norsk bonde og forfattar. Han var frå Stryn.
Södra kvarken
Norra kvarken, eller berre Kvarken, ligg lenger nord.
Kristian Jebsen
Privatliv
Kristian Stange Jebsen var son av banksjef Kristian Gerhard Sundt Jebsen (1872-1950) og skodespelar Jenny Sophie Stange (1873-1962), og soneson av konsul Peter Jebsen (1824-1892). Han var gift med Sigfrid («Sissi») Kjerland (1904-1993). Dei var foreldre til Atle Jebsen (1935-2009), Kristian Gerhard Jebsen (1927–2004) og Aldis Jebsen (1938-1985).
Adam av Bremen
Historieverket
Han er mest kjend for sitt arbeid med det historiske verket «Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum», om erkebispedømet Hamburg-Bremen , skrive på latin. Sjølv om verket til Adam av Bremen ofte inneheld påviselege feil, er det likevel i dag rekna som den viktigaste, skriftlege kjelda for historia til dei nordiske landa, for 900- og 1000-talet. Verket er sett saman av fire bøker:
Omskjering
I USA er det òg tradisjon å omskjere gutebarn, no grunngitt med hygieniske grunnar.
DS «Mira» (1891)
Det Bergenske Dampskibsselskab hadde som tradisjon å namngje skipa sine etter fenomen og objekt på nattehimmelen. Mira er ei stjerne i stjernebiletet Kvalfisken (òg kalla Kvalen).
Skipet
Tonnasjen til DS «Mira» var ved leveringa 998 bruttoregistertonn og 579 nettoregistertonn. I 1903 fekk skipe nye stocklessanker og i 1905 ny donkeykjel (eller hjelpekjel). Etter forlenginga i 1907 var tonnasjen 1 112,11 bruttoregistertonn, 684,93 nettoregistertonn, og lasteevna var 850 dødvekttonn.
Devontida
Landleg biota
Det tidlegaste kjende treet, frå slekta Wattieza dukka opp i sein devon for rundt 380 millionar år sidan.
Seindevon-utryddinga
Devonutryddingane gjekk hovudsakleg utover dyrelivet i havet, og særleg dei som levde i dei varme farvatna. Dei viktigaste gruppene som døydde ut var revbyggjarane.
Akkarfjorden i Måsøy
Akkarfjoden er ein fjord på Hjelmsøya i Måsøy kommune i Troms og Finnmark. Fjorden strekkjer seg 4 km søraustover til Elvevika i botn av fjorden.
Skoltesamar
Skoltesamane er hovudsakleg russisk-ortodokse, og har St. Georgs kapell i Neiden som ein viktig kultplass. Den heilage Trifon skal ha omvend dei til kristendommen på 1500-talet.
Paul Olaf Bodding
Paul Olaf Bodding, var ein norsk misjonsprest, folklorist og lingvist frå Gjøvik. Han var leiar (manager) og førstesekretær for Santalmisjonen i åra frå 1909 til 1923. Bodding arbeidde for misjonen i Santhal Parganas, India, frå januar 1890 til april 1934, og var sentral i utforskinga av det austronesiske språket Santali.
Liv og arbeid
I mars 1909 fekk Skrefsrud slag og Bodding måtte ta seg av leiinga av misjonen. I året 1910 blei det heldt ein stor misjonskonferanse i Edinburgh, Skottland. Der møtte Bodding professor John H. Blegen frå USA (far til arkeologen Carl Blegen) og pastor (seinare biskop) Paul Oldenburg frå Danmark, og saman reiste dei til Kristiania der grunnreglane for Santalmisjonen blei utforma og godkjende. Det blei blant anna vedteke at misjonen skulle innføre årlege misjonærkonferansar. Den første konferansen blei heldt i mars 1911, og då blei det vedteke å ﬂytte hovudkontoret frå Benagaria til byen Dumka, som også er hovedkvarteret for den sivile administrasjonen i distriktet Santhal Parganas (noverande Jharkhand). Samstundes blei det vedteke å byggje ein bustad for formannen der misjonærkonferansane kunne haldast. Den majestetiske bygnaden stod klar i 1914 og blir framleis nytta som representasjonsbustad for Northern Evangelical Lutheran Church (NELC) i Dumka.
Litteratur på engelsk
Dessutan skreiv Bodding ei rekkje artiklar for blad og tidsskrift.
Piritaelva
Pirita (estisk Pirita jõgi) er ei elv nord i Estland med ei lengd på 105 km. Ho munnar ut i Finskebukta i Pirita i Tallinn.
Høyanger kommune
Høyanger sokn
Høyanger er eit kyrkjesokn i Sunnfjord prosti. Soknet vart oppretta 1. januar 1997, fram til då hadde området høyrd til Kyrkjebø sokn. Soknet har ei kyrkje, Høyanger kyrkje som er frå 1960 og står i kommunesenteret Høyanger. Før kyrkja vart bygd vart fyrst klasserom på skulen, og sidan bedehuset, brukt som interimkyrkje.
Næringslivets Hovedorganisasjon
Dagens situasjon
NHO er den største interesseorganisasjonen for norske verksemder. Det er hovudsakleg verksemder i den private sektoren som kan bli medlem i NHO. Statelege og kommunale føretak kan berre bli medlemmer om dei arbeider under vanlege konkurransemessige vilkår. Medlemskontingenten utgjer 1,25 promille av lønsutbetalingane den einskilde verksemda har per år, med eit minstebeløp på 500 kr. Organisasjonen har i dag ca. 20 000 medlemmer, og dei fleste finst blant små og mellomstore føretak. Medlemsbedriftene har totalt ca. 508 000 arbeidsplassar, og samla bidreg NHOs medlemsbransjer med ca. 40 % av den økonomiske verdiskapinga. Lokalt er arbeidet organsiert med 15 regionforeiningar.
Leikanger
Hermansverk har i løpet av dei siste par tiåra teke over dei aller fleste sentrumsfunksjonane i bygda, og i dag (2007) er ein av dei viktigaste funksjonane på det gamle Leikanger sentrum (Hanehaug) kaien som har anløp av ekspressbåten mellom Sogn og Bergen Ein annan viktig funksjon er Leikanger Fruktlager, samtidig ligg det òg bilverkstad, hotell og bilverkstad her.
Eiterfjorden i Måsøy
Eiterfjorden (samisk Árresvuotna) er ein fjord i Måsøy kommune i Troms og Finnmark. Fjorden ligg like aust for Havøysund og strekkjer seg 3,5 km sørover til Eiterfjordbotn.
Fjorden har innløp mellom Guriholneset i vest og Trollfjordneset i aust. Fjorden er 44 meter på det djupaste, eit godt stykke inn i fjorden på austsida.
Klima i USA
Rocky Mountains
Ein kan ha store temperaturskilnadar i Rocky Mountains, både frå årstid til årstid og frå time til time. På grunn av høgda og låg relativ fukt kan temperaturen lett variere 20 °C i løpet av eit døger. Great Basin, eit ujamnt platå, utgjer ein god del av dei indre områda i vest, med lett snø om vinteren og korte sommaruvêr som kan utløyse bråe flaumar. Polarlufta klarer vanlegvis ikkje å trenge inn i bekkenet, men når den gjer det kan det medføre fleire veker med smog i byar som Boise og Salt Lake City. Somrane her er solrike med varme dagar og kjølige netter.
Vestkysten
Vestkysten er mykje fuktigare enn dei indre områda av California, Oregon og Washington. Unntaket er dei vestlege fjellsidene av Sierra Nevada som er kjend for å få enorme snømengder når den fuktige lufta frå Stillehavet strøymer over fjellet. Stillehavskysten i California har derimot eit middelhavsklima, med tørre og varme somrar. På kysten av California kjem det så godt som ingen nedbør frå juni til september, men om våren og tidleg på sommaren kan ein ofte ha tåke på grunn av dei kalde havstraumane utanfor. San Francisco er blant anna kjend for dette fenomenet. Vinteren er våtare i California og åssidene vert grøne, men det regnar sjeldan meir enn kvar tredje dag.
Hermansverk
Som sentrum i ein av fruktkommunane i landet er Hermansverk samlingspunkt for mykje av frukthandelen i Sogn.
Aukštojas
Aukštojas er det høgaste punktet i Litauen som ligg i høglandet Medininkai, om lag 24 km søraust for hovudstaden Vilnius. I 2004 vart høgda målt til 293,84 meter over havet med hjelp av GPS-teknologi. Tidlegare vart Juozapinė Hill med 292.7 meter over havet offisielt rekna som det høgaste punktet. Geografen Rimantas Krupickas vekte i 1985 mistanke om at kanskje Juozapinė ikkje var det høgaste punktet. Aukštojas ligg om lag 500 meter vest for Juozapinė Hill.
Området der Aukštojas ligg er no endra av styresmaktene i Vilnius fylke frå å vere eit område tiltenkt jordbruk til eit område tiltenkt turisme og kultur. Toppen av åsen er dekt av furutre. Den offentlege institusjonen Lietuvos viršūnės, leia av Vladas Vitkauskas, ein litauisk fjellklatrar, har prøvd å få Aukštojas utpeikt som eit geografisk landemerke i den historisk viktig Medininkai-regionen.
Jurij Gagarin
Romferda til Jurij Gagarin fann stad den 12. april 1946 i romfartøyet Vostok 1. Ferda varte totalt i 1 time 48 minutt med ein høgde på totalt 301 km.
Ernst Zermelo
Ernst Friedrich Ferdinand Zermelo var ein tysk matematikar. Arbeidet hans har hatt store konsekvensar for den grunnleggande matematikken og dermed innan filosofi.
Sions vises protokollar
I 1911 blei trykksaken publisert som sjølvstendig hefte. Verket blei deretter omsett til fleire språk og fekk stor spreiing og tyding for synet på jødane i mellomkrigstida. Det blei først gitt ut i Noreg i 1920 med tittelen Den Nye Verdenskeiser. Zions Lærde Ældstes Protokoller.
Spreiing
Dokumentet spreidde seg internasjonalt først to tiår etter det vart fabrikkert av det russiske hemmelege politiet. Det vart vidt trykt opp og gjenutgjeve både samstundes med influensapandemien i 1918-20 og etter revolusjonen i Russland i 1917, som båe auka frykta for at skjulte krefter var i fare for å ta sosial kontroll.
Innhald
Skriftet påstår seg altså å vere hemmeleg dokument om ein jødisk plan for å vinna herrevelde over jorda. Det inneheld 24 protokollar (i form av 24 heller korte kapittel, kvart med fokus på ulike tema i planen), der det kjem framlegg om korleis dette herredømet skal oppnåast. Mellom anna skal det jødiske verdsherredømet fremjast ved å spreie darwinisme, liberalisme, marxisme og pornografi. Kristendom og andre religionar skal brytast ned og ateisme skal fremjast, for å rydde plass for hegemoniet til jødedomen.
Det er veldig mange detaljar i Protokollane som kan samanliknast med utviklinga i verda, og populariteten til skriftet er nok i stor grad grunna i at det framstiller ei appellerande samanhengjande forklaring på så mange faktorar.
Delar av planen skildra i boka involverar mellom anna å:
Oxford Street
Oxford Street er ei av dei viktigaste handlegatene i London. Den går frå Marble Arch ved nordvesthjørnet av Hyde Park, gjennom Oxford Circus og fram til St Giles' Circus, i krysset med Charing Cross Road og Tottenham Court Road. Etter St Giles' Circus fortset gata som New Oxford Street. På vestsida av Marble Arch heiter fortsetjinga av gata Bayswater Road.
Ferdinand von Zeppelin
Frå 1880-åra starta Zeppelin å sjå på problema i samband med å styre ballongar og starta i 1899 bygginga av den første styrbare ballongen sin, som i 1900 gjorde tre flygingar over Bodensjøen. Dei stadig betre resultata førte til at det vart gjennomført ein nasjonal innsamling der halvparten av dei innbetalte over 6 millionar mark vart sett i Luftschiffbaugesellschaft Zeppelin G.mb.H.
Fylkesveg 115 i Oppland
Bakgrunnsstoff
Fylkesvei 115 (Oppland)
Metodisme
Bakgrunn
Metodistane spreidde seg og organiserte grupper fleire steder i verda. Rørsla opplevde også splitting. Ein ting som vart eit stridsspørsmål i tida som følgde, var diskusjonen omkring slaveri.
Metodismen i Noreg
Metodistkyrkja si årskonferanse 1902, oppretta Kristiania Bymisjon. Misjonen hadde vekkingsmøte i Kristiania og dreiv også filantropisk verksemd. Dei utgav tidsskriftet Byposten. Thomas Ball Baratt var prest i Første Metodistkyrkje i Kristiania, frå 1898 -1902, og han vart leiar både av bladet og bymisjonen. Det var han fram til 1907, då han gjekk ut av metodistkyrkja og danna pinsevennene. Baratt gjekk ut av kyrkja fordi han ikkje lengre delte synet på åndsdåpen med tunger som teikn (tungetale) og dåpssynet (vaksendåp). Han fekk med seg bladet, Byposten, som seinare vart organ for pinsevennene under namnet Korsets Siger.
Konrad av Bayern
Konrad var fødd på Ravensburg rundt 1105. Han studerte teologi i Köln under erkebiskopen der, ein slektning. Meininga var at han skulle ettefølgja erkebispen i embetet, men i 1147 blei han inspirert av Bernhard av Clairvaux, som vitja byen, til å bli munk i staden. Han avla munkeløfte som cisterciensear til Bernhard i Clairvaux. I 1151 gav Bernhard han løyve til å dra til Det heilage landet for å bu som eremitt.
Geokjemi
Faget omfattar metodar og teknikkar som spenner frå statistiske studiar av til dømes den gjennomsnittleg samansettinga til mantelen, til praktisk bruk av elektronstråler for analyse av små mineralkorn. Innan eksperimentell geokjemi nyttar ein modellar for likevektsprosessar, men sidan prosessane i jorda kan skje over særs lang tid, er dei ikkje alltid enkle å rekne på.
Erik Andersen
Rettsoppgjer
24. august 2009 blei tiltalen mot Andersen offentleggjord. Tiltalen omfatta til saman 66 ulike overgrep eller forsøk på overgrep. Dei to mest alvorlege tiltalepunkta gjaldt handlingar som blir likestilt med valdtekt, mot gutar på 7 og 11 år. Desse to og 11 andre tiltalepunkt gjaldt også seksuell omgang med barn under 14 år. I tiltalen var elles eit fleirtal av tiltalepunkta beskrive som forsøk på straffbar handling.
Andersen blei lauslaten i november 2014 etter å ha sona minstetida si (inkludert varetekt).
Fylkesveg 123 i Oppland
Fylkesveg 123 i Oppland går mellom Reinsvoll og Gotterud i Vestre Toten kommune. Vegen er 2,9 km lang.
Galadriel
Silmarillion
Då Noldoane gjorde opprør mot valane, svor ikkje Galadriel nokon eid, men vart eggja av tanken på vide land der ho sjølv kunne rå i Midgard. Dermed følgde ho med brørne sine til Midgard, og kom under Mandosdomen saman med brørne sine. I Midgard fann ho snart gjestevenskap hjå kong Thingol i Doriath, og vart nær ven av dronninga Melian. Her møtte ho og Celeborn, som var brorson av kongen. Desse to heldt saman i ævene som følgde.
Bakgrunnsstoff
Figuren in Tolkiens Welt
Serpukhovium
Serpukhovium er den siste av tre aldrar i epoken mississippi i karbon. Han varte frå 326,5 ± 1,6 millionar år sidan til 318,1 ± 1,3 millionar år sidan. Alderen før er viséum og alderen etter er bashkirium. Namnet kjem frå byen Serpukhov i Russland.
Portsmouth FC
Engelske landslagsspelarar
Frå 1898 til 2005 har Portsmouth hatt 11 engelske landslagsspelarar. Til saman har desse spela 81 kampar, og scora 9 mål. I 80 av kampane har spelaren frå Portsmouth vore med frå start, og i ein kamp har det engelske landslaget hatt ein kaptein som representerte Portsmouth på klubbnivå.
Clutching at Straws
Clutching at Straws er det fjerde studioalbumet av det neo-progressive rockebandet Marillion, og er eit konseptalbum. Det kom ut i 1987 og var det siste albumet deira med frontmann Fish, som forlet bandet i 1988. Sjølv om det ikkje selde like godt som føregjengaren frå 1985, Misplaced Childhood, låg Clutching at Straws 15 veker på den britiske albumlista og nådde andreplassen på lista. Albumet vert av tilhengjarane rekna som det beste av albuma til bandet med Fish som frontmann, og av Fish sjølv.
Listeplasseringar
Album
Fabian Gottlieb von Bellingshausen
Liv
I 1819 sette den russiske tsar Aleksander I i verk ein ekspedisjon til Sørishavet under leiing av Bellingshausen. Bellingshausen drog ut frå Kronsjtadt ved St. Petersburg med korvetten «Vostok» og støtteskipet «Mirnyi» i juli 1819. Reisa gjekk fyrst innom København og Portsmouth, før dei heldt fram sørover til Rio de Janeiro. Frå Rio de Janeiro gjekk turen nokså direkte sørover mot Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Ekspedisjonen kryssa polarsirkelen 26. januar 1820 og kom til farvatnet utanfor Dronning Maud Land 27. januar. Posisjonen vart oppgjeven som. Det tyder at Bellingshausen var om lag 30 km frå land, og mest truleg kunne sjå iskanten. Men Bellingshausen oppgav ingen direkte opplysningar om observasjon av fastland, berre posisjonar og meteorologiske observasjonar. Briten Edward Bransfield og amerikanaren Nathaniel Palmer kan også ha vore dei fyrste til å observere Antarktika, høvesvis 30. januar og 16. november same år.
Ermistu
Innsjøen er rik på fisk, som brasme, gjedde, åbor, mort, suter, karuss, ål og fleire andre.
Anodestråle
Dei vart først observert i Crooke-røyr under eksperimenta til den tyske fysikaren Eugen Goldstein i 1886. Joseph John Thomson og Wilhelm Wien undersøkte korleis strålane vart påverka av elektriske og magnetiske felt og kunne med det identifisere dei som ion som var vorte danna av gassen i røyret.
Russepollen
Det er ingen busetnader ved fjorden.
Estelle av Sverige
Estelle er prinsesse av Sverige, hertuginne av Östergötland og dottera til kronprinsesse Victoria av Sverige og prins Daniel av Sverige. Ho er nummer to i arvefylgja til den svenske trona, nest etter mor si.
Schrödingers katt
Tankeeksperimentet går ut på at ein har eit radioaktivt atom i ein lukka boks saman med ein katt. Ein geigerteljar er kopla til ein hammar og ei flaske blåsyre inne i boksen. Viss atomet desintegrerer og geigerteljaren registrerer ein alfapartikkel, vil hammaren knuse flaska med syre slik at det blir frigjeve giftig cyanid og katten døyr. Lagnaden til katten er dermed knytt til bølgjefunksjonen til atomet.
Kabelbane
Av tryggleiksomsyn er det ofte montert bremsar på vognene som kan gripe om skjenene og stanse dei automatisk om kabelbrot eller anna skulle gjere dette naudsynt.
Paunkülareservoaret
I Paunkülareservoaret ligg øyane Seapilli, Tudre og Mustakannu og Mesipuu.
Elvis Presley
Barndommen i Tupelo
Presley vart fødd 8. januar 1935 i Tupelo i Mississippi, som son av Gladys Love (fødd Smith; 1912–1958) og Vernon Elvis Presley (1916–1979), i ei to rom stort haglebu bygd av faren til Vernon medan Gladys var gravid. Jesse Garon Presley, tvillingbroren til Elvis, var dødfødd og kom 35 minutt før Elvis sjølv. Som einebarn fekk han eit nært forhold til foreldra og hadde særleg eit tett band til mora. Familien tilhøyrte pinsemeinigheita Assembly of God, og det var her han fann den første musikalske inspirasjonen sin. Sjølv om han var i konflikt med pinsekyrkja, forlet han aldri offisielt kyrkja.
Tidlege konsertar og kontrakt med RCA
Ved Country Disc Jockey Convention tidleg i november, vart Presley kåra til årets mest lovande mannlege artist. Fleire plateselskap synte no interesse i han. Etter at tre store selskap tilbaud opp til 25 000 dollar, gjekk Parker og Phillips inn ein avtale med RCA Victor den 21. november, der RCA fekk Sun-kontrakten til Presley den 21. november for uhøyrte 40 000 dollar. Presley, som var 20 år, vart framleis rekna som mindreårig, så faren signerte kontrakten for han. Parker fekk eigarane av Hill and Range Publishing, Jean og Julian Aberbach, til å skape to selskap, Elvis Presley Music og Gladys Music, for å ta seg av alle dei nye songane som Presley spelte inn. Låtskrivarane måtte gje avkall på ein tredjedel av dei vanlege honorara sine i byte mot at han spelte songane deira. I desember byrja RCA å marknadsføre den nye songaren deira kraftig, og før månaden var over hadde dei gjeve ut mange av Sun-innspelingane hans på ny.
Ville publikum og filmdebut
Responsen til publikum på konsertane til Presley vart stadig meir febrilsk. Moore sa «Han starta med 'You ain't nothin' but a Hound Dog', og dei gjekk heilt amokk. Dei reagerte alltid på same måten. Det vart opprør kvar gong.» På to konsertar han heldt i september på Mississippi-Alabama Fair og Dairy Show vart femti mann frå nasjonalgarden nytta som vakter i tillegg til politiet for å hindre problem i publikum. Elvis, det andre albumet til Presley, kom ut i oktober det året og steig raskt til toppen av lista. Albumet inneheld «Old Shep», som han song i songkonkurransen i 1945, og som no var første gongen han spelte piano på ei RCA-innspeling. I følgje Guralnick kan ein høyre «i dei haltande akkordane og den noko klossete rytmen at kjensle var viktigare enn teknikk». Om den musikalske og kulturelle innverknaden til Presley-innspelingane frå «That's All Right» tl Elvis skreiv rockejournalisten Dave Marsh at «desse platene inneheld meir enn noko anna frøa til kva rock and roll var, har vore og mest truleg kva det kjem til å bli».
Elvis Is Back
Presley kom attende til USA den 2. mars 1960 og var blitt sersjant då han avslutta tenesta 5. mars. Toget som tok han frå New Jersey til Tennessee vart kringsett overalt og Presley vart beden om å syngje på alle stoppa langs ruta for å tekke fansen. Kvelden 20. mars gjekk han inn i Nashville-studioet til RCA for å spele inn songar for eit nytt album, i lag med singelen «Stuck on You», som raskt vart gjeven ut og nådde toppen av singellista. Ei ny innspeling i Nashville fann stad to veker seinare og resulterte i eit par av dei bestseljande singlane hans, balladane «It's Now or Never» og «Are You Lonesome Tonight?», i lag med resten av Elvis Is Back! Albumet inneheld fleire songar som Greil Marcus skildra som total «Chicago blues-trussel, driven av Presley sin akustiske gitar, det glimrande gitarspelet til Scotty Moore, og demonisk saksofon av Boots Randolph. Synginga til Elvis var ikkje sexy, han var pornografisk.» Alt i alt mana plata fram «visjonen om ein artist som kunne vere kva som helst», i følgje musikkhistorikaren John Robertson: «eit flørtande tenåringsidol med eit hjarte av gull; ein valdsam, farleg elskar; ein rå bluessongar; ein sofistikert nattklubbsongar; ein hes rockar».
Tilbake på turné og møte med Nixon
Den 21. desember 1970 fekk Presley i stand eit møte med presidenten Richard Nixon i Det kvite huset, der han uttrykkte patriotisme og forakta for hippiar, den aukande dopkulturen, og motkultur generelt. Han spurte Nixon om eit Bureau of Narcotics and Dangerous Drugs-emblem, sidan han hadde byrja å samle liknande lekamar og for å syne at han støtta kampen mot dop. Nixon, som tilsynelatande fann møtet pinleg, uttrykte at han trudde Presley kunne sende positive meldingar til ungdomen og at det var derfor viktig at han «heldt truverde sitt». Presley sa til Nixon at The Beatles, som hadde songar han ofte framførte på denne tida, var eit døme på det han såg på som ein trend innan anti-amerikanisme og dopmisbruk i popkulturen.. (Presley og venene hans hadde hatt eit langt møte med The Beatles fem år tidlegare.) Då Paul McCartney seinare høyrte om møtet sa han at han «følte seg litt svika» og sa: «Den store vitsen er at me tok [ulovlege] dop i lag og sjå kva som skjedde med han», ein referanse til dødsfallet til Presley som kom av misbruk av reseptpliktig medisin.
Helseproblem og siste studioinnspelingar
Presley fekk raskt dårlegare helse i september. Klaverspelaren Tony Brown hugsa då songaren kom til ein konsert ved University of Maryland: «Han fall ut av limousinen, ned på knea. Folk hoppa til, og han skubba dei bort og sa 'Ikkje hjelp meg'. Han gjekk på scenen og heldt fast i mikrofonen i tretti minutt som om det var ein stolpe. Alle såg på kvarandre og tenkte 'kjem denne turneen til å bli noko av?'» Gitaristen John Wilkinson sa «Han var heilt tømt. Han var utydeleg. Han var så øydelagd. Det var tydeleg at han var neddopa. Det var opplagt at det var noko gale med kroppen hans. Det var så gale at ein berre så vidt kunne forstå kva han song. Eg hugsar eg gret. Han kom seg berre så vidt gjennom introduksjonane.» Wilkinson sa at fleire konsertar seinare, i Detroit, «Eg såg på han i garderoben, slengt over ein stor, klarte ikkje å røre seg. Så eg tenkte ofte 'Sjef, kvifor avsluttar du ikkje berre denne turneen og tar eit år fri?' Eg nemnte noko forsiktig ein gong og han klappa meg på ryggen og sa 'Det kjem til å gå bra. Ikkje tenk på det'.» Presley fortsette å spele utselde konsertar.
Det siste året og dødsfallet
Boka Elvis: What Happened?, som vart skriven av dei tre livvaktene som fekk sparken året før, kom ut 1. august. Det var første gongen det kom detaljar om dei mange åra med Presley sitt dopmisbruk. Han var særs oppskaka av boka og prøvde å få ho stoppa ved tilby pengar til forleggjarane. På denne tida hadde han fleire helseproblem: grøn stær, høgt blodtrykk, leverskade og forstørra tarm, alle forsterka - og mogeleg skapt - av dopmisbruket. Genanalysar av ein hårprøve i 2014 fann bevis for genetiske variantar som kunne ha skapt desse problem og var utsett for hjarteproblem.
Steinerskular
Opphav og historie
Tradisjonelt har steinerskulane vore forankra i Europa. Antal skular utanfor Europa har auka dei seinare åra, noko som har ført til ein revurdering av delar av pensumet til skulane for å tilpasse dei andre kulturar.
Organisering
Foreldra ved skulane blir oppfordra til å delta aktivt i liva til skulane.
Interkulturelle forbindingar i polariserte samfunn
Steinerskular har bidrege til brobygging mellom polariserte samfunn fleire stadar i verda.
Miocen
Inndeling
Desse inndelingane av miocen er definert etter kor mykje det fanst av forskjellige artar kalkhaldige nanofossile (kalsitt-blodplater frå brune eincella algar) og foraminifera (eincella protistar). To aldrar kvar vert stundom rekna som tidleg, mellom og sein miocen.
Dyreliv
Ein kan òg kjenne igjen kråke, and, alkefugl, rype og ugle i miocen. Mot slutten av epoken meiner ein at nesten alle moderne fuglefamiliar hadde oppstått. Sjøfuglane var på sitt mest mangfaldige nokon gong gjennom denne epoken.
Musikal
Mega-musikalar: Lloyd Webber sin musikal Cats (1981) var tydeleg inspirert av den amerikanske konseptmusikalen. Cats sin spektakulære sceneteknikk, dekor og koreografi gjorde musikalen til førebilete for megamusikalen. Megamusikalen vert kjenneteikna av dyre produksjonar med kommersielt lansert musikk.
Heidi Grande Røys
Ho er utdanna førskulelærar frå Lærerhøgskolen i Bergen (1986-89). I åra 1989–1996 var ho avdelingsleiar og styrar ved Havreneset barnehage i Florø. Røys har representert SV i formannskapet og bystyret i Flora.
Kabelgatt
Kabelgatt er eit rom på eit skip der ein oppbevarer tauverk, sjaklar, taljer, ankerkjetting, verktøy, måling, lakk osb. Det ligg oftast i baugen.
Geologisk museum
Museet er opent for publikum parallelt med Zoologisk museum i nabobygget. Dei to musea ligg i monumentale, nasjonalromantiske steinbygningar i Botanisk hage på Tøyen i Oslo.
Rev i sjø
Rev er ei smal grunne eller banke i havet som ikkje ligg djupare under vassoverflata enn at bårene bryt over det. Revet har ofte tilknyting til land ved å vere eit framhald av eit nes, eller det kan gå parallelt med stranda. Eit rev kan vere bygd opp av morene, stein, grus, sand, berg, og vil ofte vere ein fare for skips- og båttrafikken.
Liverpool
Historie
Historisk var Liverpool ein del av grevskapet Lancashire, men byen vart sjølvstyrt i 1888. I 1974 vart grevskapet Merseyside oppretta. Dette vart i så oppløyst som administrativ eining i 1986. Ei viktig årsak til skipinga av fem sameinte styresmakter i staden for det administrative grevskapet var at Militants, ein fraksjon innan Labour Party hadde teke politisk kontroll over fleire område; ved å leggje om styresettet kunne ein endre på dette.
Liverpool Pier Head
Det var frå ein terminal i dette området, kalla 'The Prince's Landing Stage', at Amerika-båtane til The Cunard Line, og The White Star Line, gjekk frå. The White Star Line, som blant anna hadde skipa RMS «Titanic», vart seinare teke over av The Cunard Line. The Cunard Line, skifta då, i 1934, namn til The Cunard White Star Line, men skifta seinare namn tilbake igjen til The Cunard Line.
Aviser
Gratisavisa «Metro» har òg ei eiga Liverpool-utgåve.
Mõisaküla
Arnold Luhaäär, som har vunne medalje i vektløfting i OL, kjem frå Mõisaküla.
Cappelen-saka
Cappelen-saka er ei norsk straffesak mot nordmannen Gjermund Cappelen og eit kriminelt nettverk kalla «Cappelen-ligaen». Cappelen omtalar seg som hasjbaron og har tilstått å stå bak ein av dei største innføringane av narkotika til Noreg nokosinne. I 2015 vart fleire medlemmar av Cappelen-ligaen dømde til fengsel etter mafiaparagrafen, medan rettssakene mot Gjermund Cappelen og ein korrupsjonstiltalt politimann, Eirik Jensen, enno pågår. Eirik Jensen vart dømd i Tingretten i 2017, og han anka.
Senegalelva
Senegalelva er ei elv i Vest-Afrika. Ho dannar grensa mellom Senegal og Mauritania, i tillegg renn ho gjennom Mali og Guinea.
Guttorm Rogdaberg
Guttorm A. Rogdaberg er ein norsk gardbrukar, kulturvernarbeidar og statsstipendiat. Han bur på Aga i Ullensvang herad.
Autumn in Hiroshima
Autumn in Hiroshima er det 108. albumet totalt og det 45. studioalbumet til den tyske electronicagruppa Tangerine Dream, utgjeve i oktober 2008.
Dei første 300 eksemplar av albumet frå nettbutikken til Eastgate kom med eit japansk kalligrafi signert av Edgar Froese.
Fotballklubben Haugesund
Historie
I 2004 rykte både FK Haugesund og Vard Haugesund ned frå 1. divisjon, og i 2005 spela båe laga i 2. divisjon. Haugesund rykte rett opp att. Tilhengjarane av laget er organisert i supportarklubben Maakeberget.
Aserbajdsjansk manat
Manat (Am - Azərbaycan manatı) er namnet på valutaen som blir bruka i Aserbajdsjan. Valutakoden er AZN. 1 manat tilsvarer 100 qəpik.
Southamptonøya
Fauna
Fuglereservata East Bay Migratory Bird Sanctuary og Harry Gibbons Migratory Bird Sanctuary er viktige yngleplassar for snøgåsa (Anser caerulescens caerulescens).
Small Isles
Dei fire største øyane er Canna, Rùm, Eigg og Muck. Den største er Rùm med eit areal på.
Fanteladda
Segna
Denne segna har ein moralsk bodskap: Hald opp med dansen i tide. Det finst ei liknande segn i England, der ein festlyd dansar på sundagen i kyrkjetida, og vert straffa av djevelen, som tvingar dei til å danse til dei stupar. Straffa for desse er at dei sistpå blir trolla i stein (jmfr Kivlemøyane).
Ururalsk
Ururalsk, òg stundom kalla protouralsk, er det urspråket som alle uralske språk stammar frå.
Morfologi
Statusen til lativ er uklår. Det er mogleg å rekonstruere også andre lativsuffiks, men det er uklårt om dei har hatt kasusfunksjon. I tillegg kjem karitiv ("utan at") *-ntA, jf. finsk -ttA, abessiv *-haga i visse samiske dialektar.
Austevollsbrua
Ein tok til å byggja Austevollsbrua hausten 2005, og ho stod ferdig i november 2007.
Vefsn kommune
Vefsn er ein kommune på Helgeland i Nordland fylke. Administrasjonssentrum ligg i Mosjøen. Kommunen grensar i nordvest mot Leirfjord kommune, i nord og aust mot Hemnes, i søraust mot Hattfjelldal, i sør mot Grane kommune, og i vest mot Brønnøy, Vevelstad og Alstahaug kommune.
Karl Palatu
Karl Palatu er ein estlandsk fotballspelar som gjekk frå FC Flora til Adeccoliga-klubben Sogndal IL i januar 2007. Han er no tilbake på FC Flora. Palatu er forsvarsspelar.
Vefsn kommune
Historie
Det eldste offentlege bygget i Vefsn er Dolstad kyrkje, vigsla i 1735. Dolstad har vore kyrkjestad for Vefsn sidan høgmiddelalderen. Sør for kyrkja ligg Vefsn bygdesamling, som er driven av Helgeland museum. Museet har andre utstillingslokalar og hovudkontor i Sjøgata i Mosjøen.
Firkantfolket
Donald Duck og firkantfolket
Donald og onkelungane Ole, Dole og Doffen dreg på ekspedisjon til dei inste avsidesliggjande Andesfjella. I ein djup dal legg dei merke til at det meste er firkanta. Brått kjem det ein merkjeleg person som syng. Han har firkanta hovud og firkanta nase. I den norske omsetjinga syng han «På Vossevangen der vil eg bu, der veks det kløver yver heia». I den amerikanske versjonen syng han på sørstatshymna «Dixie»: Oh, ah wish ah was in Dixie! Hooray! Hooray!
Vefsn kommune
Næringsvegar
Jord- og skogbruk er enno viktige næringar som tryggjar busettinga i vefsnbygdene.
Kultur
Kultur er òg eit viktig næringsgrunnlag i Vefsn. Mosjøen vidaregåande skole har ei populær musikkline, som saman med distrikstmusikarane og mange amatørkor og -orkester gjev grunnlag for eit rikt musikkliv.
Jordrøyk
Kan vere giftig
Jordrøyk er i store dosar giftig og kan gi kraftig diaré, muskelkramper og sviktande åndedrett. Urta skal derfor brukast under oppsyn av lege eller kvalifisert terapeut. Inntil det blir utført meir forsking som kan dokumentere tryggleiken til urta, frårår ein at jordrøyk blir brukt av gravide og ammande. Urta skal heller ikkje gjevast til barn.
Stamtreteori
Stamtreteorien (frå tysk Stammbaumtheorie) i historisk språkvitskap er ein modell der språkendringar blir beskrivne i analogi med familietreet. I denne metaforen blir språk jamførte med familiemedlemer og språkfamilien med ein familie og slektskap mellom språk med slektskap mellom familiemedlemer. Urspråk, som er språket øvst i stamtreet, blir jamført med ein stamfar. Eit stamtre blir til vanleg framstilt som eit tre snutt på hovudet, slik at urspråk kjem øvst og «etterkomarane» under.
Joe Biden
Bakgrunn
Den fyrste kona til Biden, Neilia (f. Hunter), døydde i ei bilulukke i 1973 saman med det eine av tre barn. I 1977 gifte Biden seg med Jill Tracy Jacobs, og dei har eitt barn saman.
Konkan
Geografi
Distrikta i området er, frå nord til sør:
Jernvinne
Jern var og er eit viktig metall for menneska, og spor etter jernframstilling i fortida gjev eit unikt innblikk i produksjonen av ein av dei viktigaste råvarene i jernalderen og mellomalderen. Framstilling av jern har særleg etter den industrielle revolusjonen vorte utvikla til ein industri, med jernverk.
Durban
Durban (zulu: iTheku) er ein by på austkysten av Sør-Afrika. Byen er Sør-Afrikas nest største med eit innbyggartal på 3,2 millionar. Durban har stor utstrekning fordi byen i større grad enn andre sørafrikanske byer har stor utbygging av villaer og mindre slum.
Arizona
Historie
Arizona si historie er full av legender om det gamle Ville Vesten og to av dei mest kjende indianarhovdingane Geronimo og Cochise leia sine stammer i gjentekne stridar mot dei kvite.
Luster kommune
Historie
I Sogn fekk Hauge følgje av Hans Feigum og Peder Steen frå Luster. Haugerørsla var ikkje ønskt velkommen av statskyrkja, og det var motsand mot rørsla i kommunen.
Fool (If You Think It's Over)
Songen nådde først ikkje singellista i heimlandet Storbritannia, men gjorde det godt i USA der han klatra til 12. plassen på Billboard Hot 100-lista i september 1978. Songen låg òg tre veker på toppen av den amerikanske adult contemporary-lista. Songen vart så gjeven ut på ny i Storbritannia og nådde då 30. plassen på UK Singles Chart.
Canon EOS 250D
Canon EOS 250D er eit digitalt spegelreflekskamera lansert 10. april 2019 av Canon. Det har ei CMOS-biletbrikke i APS-C-format med ei oppløysing på 24,2 megapikslar. Det skil seg frå føregangaren 200D mellom anna ved at det kan ta opp video med ei oppløysing på 4K.
Berit Aunli
Berit Aunli tok sin første internasjonale medalje i Vinter-OL 1980, då Noreg tok gull i 4 × 5 km stafett. Gjennombrotet hennar kom under verdsmeisterkapet i Oslo i 1982, då ho vann tre gullmedaljar på 5 km, 10 km og 4 x 5 km stafett, i tillegg til at ho kom på andreplass under 20 km klassisk etter den sovjetrussiske utøvaren Raisa Smetanina. I 1981 vann ho gullmedalje på 20 km. Sesongen 1981/82 vann ho verdscupen samanlagd framføre Brit Pettersen på andre. Aunli har til saman 15 NM-titlar.
Dipavali
Dipavali eller divali er namnet til den indiske lyshøgtida. Ho vert feira med at ein tenner oljelampar og fyrverkeri. Dipavali er den einaste høgtida som tradisjonelt har vorte feira i alle delar av India og har difor i dag vorte eit symbol på samhald i India.
Djainisme-høgtida: Mahavira sin frelsedag
Djainar trur at Ganadhar Gautam Svami, den første disippelen åt Mahavira, fekk frelse dagen etter dipavali. Denne dagen er feira som nyttårsdagen, og jainar byrjar dagen med å høyra rasa-diktet som Gautam Svami skreiv.
Mathias Rye
Rye var 4. representant for Buskeruds amt på Stortinget 1868-69. På tinget var han medlem av protokollkomiteen. Rye døydde hausten 1878 i Hønefoss. Olaf Rye var ein onkel, Niels Rye eit syskjenbarn.
Vasaætta
Huset Vasa var regjerande kongehus i Sverige frå Gustav Vasa (eigentleg berre Gustav; Vasa er lagd til etterpå) kom på trona i 1523 til Kristina sa frå seg trona i 1654. I Polen ætta kongehus frå Sigismund av Polen og sønene Vladislav IV av Polen og Johan II Kasimir av Polen frå år 1587 til år 1668. Vasaætta vart i Sverige avløyst av Pfalzætta, ætlingar av Katarina Vasa.