cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kvitkinnsvartterne
Skildring
Storleiken på populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere over 100 000 par i Europa og globalt stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.
Samiske språk
Særdrag som vik av frå det typisk uralske
Dei samiske språka har, til liks med dei austersjøfinske språka, vore i kontakt med germanske og til dels baltiske språk i fleire tusen år. Som resultat av dette har dei tatt opp i seg mange typologiske drag som skil dei frå andre uralske språk. Av slike drag kan vi nemne:
Tidleg ur-finsk-samisk (1000-600 f.kr)
Perioden med ur-finsk-samisk tar til med det språklege skiljet mellom den vestlege delen av den uralske språkfamilien på den eine sida, og mordvinsk og ein del andre, no utdøydde språk, på den andre.
Gammalsamisk (150-1619)
Det er også syntaktiske skilnader mellom den austlege og den vestlege språkgreina: I dei austlege språka står substantivet etter talorda 2-6 i gen.sg. (= nom.pl), men etter talord frå 7 og oppover står substantivet i partitiv. I dei vestlege språka står substantivet i gen.sg. for alle talord frå 2 og oppover, med unntak av sørsamisk, der det står i nom.pl.
Lobt ihn mit Herz und Munde
Instrumentering og struktur
Det består av fem satsar:
An Nuwayjis
An Nuwayjis er ein by i Amman guvernement nord i Jordan.
Siehe, es hat überwunden der Löwe
Han vart komponert i Eisenach i 1723 for mikkjelsmesse. Stykket vart framført på nytt i Hamburg nokre år seinare.
Namnet Juni
Annan bruk
Juni Anker-Hansen er ein rollefigur i TV-serien Hotel Cæsar på TV2.
Festspel
I Noreg er Festspela i Bergen blitt haldne sidan 1953, Festspillene i Nord-Norge sidan 1965 og Dei Nynorske Festspela sidan 1992.
Drina
Elveleie
Drina renn vidare mellom fjella Zvijezda og Sušica og inn i den kunstige innsjøen Perućac på nordsida av fjellet Tara ved byen Bajina Bašta. Frå her renn elva nordaustover forbi fjella Bukovica, Majevica og Gučevo og gjennom Podrinje-regionen til byen Loznica. Elva renn så ut på dei sørlege områda av Den pannoniske sletta, og delar seg opp i fleire armar og dannar det største flodområdet i det tidlegare Jugoslavia. Til slutt munnar elva ut i Sava.
Drina er ei rask elv med kald og grønaktig vatn på grunn av kalksteinen som utgjer store delar av området ho renn gjennom. I snitt er ho 3 til 5 meter djup, men på det djupaste opp til 12 meter. Ho er mellom 50-60 meter brei, men varierer frå 12 meter i dei trongaste dalane til opp mot 200 meter ved Bajina Bašta og Ljubovija. Nedslagsfeltet er 19 570 kvadratkilometer og dekkjer Bosnia-Herzegovina, Serbia, Montenegro, og Albania. Drina er ein del av tilsigsområdet til Svartehavet.
Aleksej Poltoranin
Doping
Midt under Ski-VM 2019 i Seefeld in Tirol vart Poltoranin og fire andre langrennar arrestert av politiet, alle mistenkt for å ha dopa seg.
Siniger Nunatak
Siniger Nunatak ligg 2,97 km nordaust for Morava Peak i Trakiya Heights, 4,5 km aust for Mount Canicula, 3,5 km sør for Gigen Peak i Erul Heights og 6,54 km vest-sørvest for Panhard Nunatak.
Omkrins
Ellipse
Dette tyder at omkrinsen au kan bli skrive som:
Tāne Mahuta
Maorinamnet til treettyder 'Herren i skogen' (sjå Tāne), og er namnet på ein gud i maorimytologien. Tāne Mahuta er det mest massive kauritreet ein kjenner til i dag. det er 51 meter høgt, og har ein omkrins på 13,8 meter. Alderen til treet er uviss, men ein rekar med at det er mellom 1250 og 2500 år gammalt.
Hn/Midlandsnormalen
Kjende skrivarar som hev nytta midlandsnormalen er: Arne Garborg (hans «Skriftir i samling» kom umskrivne til denne normalen), Steinar Schjøtt (Snorre-umsetjingi 1900), Olav Aukrust, Alexander Seippel, Ivar Kleiven. Mange hev au blanda inn drag frå midlandsnormalen i andre normalar.
Rule, Britannia!
Bruk i annan musikk og framføringar
«Rule, Britannia!» vert tradisjonelt framført under BBC-konserten Last Night of the Proms, oftast med ein gjestesolist (av tidlegare gjestesolistar kan nemnast Bryn Terfel, Thomas Hampton og Felicity Lott). Walisaren Terfel song andre og tredje verset på walisisk. I seinare år har den sentrale rolle denne og andre patriotiske songar spelar vorte mykje kritisert, mellom anna av Leonard Slatkin, og framføringa har vorte noko endra.
Kim
Kortnamn
Namnet er kjend frå boka Kim av Rudyard Kipling, som har gjeve opphav til minneøvinga Kims leik.
Fichtelberg
Fichtelberg ligg ovanfor vintersportstaden Oberwiesenthal, der ei kabelvogn går opp til fjellet. Kabelvogna vart opna i 1924 og er 1 175 meter lang og stig 305 høgdemeter. Kabelvogna er den eldste av sitt slag i Tyskland.
På toppen ligg Fichtelberghaus, som er ein restaurant og eit hotell, og eit 31 meter høgd utsiktstårn. På klåre dagar kan ein sjå til fjella nord i Tsjekkia (Dei sentrale tsjekkiske fjella) og til fjella på grensa mellom Tsjekkia og Polen. Området rundt Fichtelberg og nabofjellet Klinovec er ein populær vintersportstad og har mange skiheisar og løyper for langrenn.
Reißt euch los, bedrängte Sinnen
Han vart komponert i Leipzig i 1724 for eit ukjend føremål. Tekstforfattaren er ikkje kjend og ein har berre fragment av musikken i dag, 30 taktar av ein sopran-del av ein arie.
Hovudserien
Hovudserien er kurva der hovuddelen av stjernene ligg i Hertzsprung-Russell-diagrammet. Stjerner på dette bandet er kjent som hovudseriestjerner eller dvergstjerner. Dei kaldaste stjernene er dei raude dvergane.
Denne lina er så tydeleg fordi spektraltypen og luminositeten avheng lineært av ikkje fleire faktorar enn stjernemassen så lenge stjerna fusjonerer hydrogen. Dette gjer dei aller fleste stjernene i det aktive livet sitt.
Når ein ser nærare etter er ikkje hovudserien nøyaktig ei line, men er litt utflytande. Det er mange grunnar til dette, den viktigaste er stadig uvisse i observasjonane. Uvissa ligg hovudsakleg i manglar i avstandsutrekningane, men kan au variere heilt til uskilte dobbeltstjerner.
Brunn am Gebirge
Brunn er i dag ein industri- og handelsstad.
Molandsvassdraget
Molandsvassdraget er eit lite vassdrag i Arendal kommune i Agder. Molandsvannet er det sentrale element i vassdraget. Dette vatnet er oppdelt i fleire kiler eller fjordar, med smale sund mellom. Molandsvannet er regulert med ein stem, Haustemmen, ved utløpet frå vatnet.
Skogsterrenget i heiane vest og nord for Molandsvannet er det øvre området i vassdraget og fleire små elvar renn ut i vatnet frå her.
Imarsundprosjektet
Imarsundprosjektet er eit bru-, veg- og ferjesambandsprosjekt som tek sikte på å gjera trafikkårene på Nordre Nordmøre meir effektive. Prosjektet har fire hovuddelar:
Urguri Nunatak
Nunataken er kalla opp etter festninga frå antikken og mellomalderen kalla Urguri søraust i Bulgaria.
Rafael
Liv og verk
Han blei gravlagt i Pantheon, den mest prestisjefylte gravstaden i landet.
Stabblandet
Stabblandet er ei øy i tidlegare Tustna kommune på Nordmøre. Sidan 1. januar 2006 har ho vore innlemma i Aure kommune
Feldberg
Feldberg er i tillegg namnet på eit lokalt landsbysamfunn som består av landsbyane Bärental, Feldberg, Falkau, Altglashütten og Neuglashütten.
The Dark Side of the Moon
Bakgrunn
Den lange turneen gjennom Europa og Nord-Amerika gav Pink Floyd høve til å stadig gjere forbetringar på songane. Arbeidet på albumet vart lagt på is seint i februar då bandet reiste til Frankrike og spelte inn musikk for filmen til den franske regissøren Barbet Schroeder, La Vallée. Dei spelte så i Japan og drog attende til Frankrike i mars for å fullføre filmmusikken. Etter ei rekkje konsertar i Nord-Amerika flydde bandet til London for å byrje innspelinga, frå 24. mai til 25. juni. Fleire konsertar i Europa og Nord-Amerika følgde før bandet drog attende i studio 9. januar 1973 for å fullføre albumet.
Innspeling
Frå 1. juni var «Us and Them» det første sporet som vart spelt inn, etterfølgd av «Money» seks dagar seinare. Waters hadde skapt lydbandsløyfer med myntar som han t.d. hadde kasta i ein keramikkbolle frå kermaikkverkstaden til kona. Desse effektane vart seinare spelt inn på nytt for å kunne lage ein kvadrofonisk miks av albumet (Parsons har sidan vore misnøgd med denne miksen, sidan dei mangla tid og hadde for få tilgjengeleg spor på lydbandopptakaren). «Time» og «The Great Gig in the Sky» var dei neste som vart spelte inn, etter ein to månader lang pause, der bandet var med familiane sine og førebudde ein komande turné til USA. Innspelingane vart ofte forstyrra. Waters, som var fan av Arsenal F.C., drog ofte for å sjå laget sitt spele, og bandet stoppa stundom for å sjå på Monty Python's Flying Circus på fjernsyn, medan Parsons arbeidde på materialet dei hadde spelt inn til då. Gilmour har sidan sagt at dette var feil og sa i eit intervju i 2003: «Me såg stundom på dei, men var me i gang og hadde flyten så fortsette me.»
Arbeidstilsynet
Historie
Arbeidstilsynet har opphavet sitt i Fabrikktilsynet, som vart oppretta som eit kommunalt forvaltingsorgan i 1893. Det vart vidareført som Sjefsinspektoratet for arbeidstilsynet frå 1914.
Istid
Glasiologar nyttar ofte omgrepet «istid» om ei periode der det er isdekke på båe hemisfærane, og med denne definisjonen er vi i ei istid i dag på grunn av isdekket på Grønland og Antarktis.
Prov for istid
Dei paleontologiske prova består av historiske fordelingar av fossile funn. I glasiale periodar er det funn av organismar tilpassa kalde tilhøve nærare ekvator enn i interglasiale periodar.
Lárisa
Antikken og mellomalderen
Lárisa ligg nær staden som Homer kalla Agrissa. I tidlege tider, då Thessalía hovudsakleg vart styrt av eit par aristokratiske familiar, var han ein viktig by under styret til Aleuadae, som styrte over heile området Pelasgiotis. Innbyggjarane tok Aten si side under peloponnesarkrigen og som ein del av Romarriket var han forholdsvis viktig. Heilt sidan 400-talet har byen vore sete for eit erkebispedøme.
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
David Hume
Opphavleg var Hume mest kjend for arbeidet sitt som historikar, men i nyare tid har tyngda av akademisk merksemd vore på filosofien hans. Han skreiv History of England, som i lang tid var standardverket på det temaet.
Songdalselva
Elva er vernet med omsyn til Verneplan IV for vassdrag.
David Hume
Karriere
Hume vart røynd som historikar. Det enorme verket hans, som skildrar britisk historie frå dei saksiske kongedøma til den ærerike revolusjonen, var veldig populært. Han skildra det politiske mennesket som eit vanedyr, med ein tendens til å godta etablerte styresmakter so lenge tidene er gode. Hume sjølv meinte at hans einaste verk som var vellukka då det fyrst kom ut, var Political Discourses, som kom ut i 1752.
Filosofi
Hume stod for ein utilitaristisk etisk teori, der han freista å skildra kvar moralen til menneske kom frå og korleis ein kunne nytta han rett. Hovudsakleg var teorien basert på non-kognitivisme og emotivisme.
Entfliehet, verschwindet, entweichet ihr Sorgen
Entflieht, verschwindet, entweichet, ihr Sorgen, BWV 249a, òg kalla Schäferkantate eller Gjetarkantate er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Nøstet
Nøstet er eit strøk i Bergen sentrum.
Litleåna
Litleåna er ei elv som renn gjennom Kvinesdal og har utløp i Kvina ved Liknes i botn av Fedafjorden. Det høgaste punktet er rett sør for Knaben.
1. januar
1. januar er den første dagen i kalenderåret i både den gregorianske og den julianske kalenderen. Det er 364 dagar att av året — 365 under skotår.
Hochstaufen
Hochstaufen er eit fjell nord for Bad Reichenhall og det austlegaste fjellet i Chiemgauer Alpen i Bayern i Tyskland med ei høgd på 1 771 meter over havet. Fjellet høyrer til Staufen-massivet og er ein populær stad for fjellklatring.
I ei høgd på 1 750 meter ligg Reichenhaller Haus, ei fjellhytte.
Piz Vadret i Val Prüna
Piz Vadret er eit fjell i Livignofjella (Dei sveitsiske Alpane) i Graubünden i Sveits. Fjellet ligg ved Val Prüna og har ei høgd på 3199 meter over havet.
Lomsdal-Visten nasjonalpark
Vern og bruk
Naturgrunnlaget innanfor nasjonalparken er viktig for samisk kultur og næring. Området skal kunne brukast til reindrift.
Vindenes
Tidlegare var bygda kjent over heile nordsjøbassenget for sine dyktige fiskeskipparar, den fremste av dei var Hans O. Vindenes som på slutten av 50 talet var Norges største fiskebåtreiar. I dag held Sotra gruppa til på det gamle fiskebruket, dei driv m.a. Mekanisk industri og internasjonal handel med overskotsmateriell frå oljeverksemda. I sør har industriområdene på Ågotnes breid seg over gardsgrensa og mellom anna FMC ligg på Vindenes. Heilt sør på Vindenes finn ein og den nye ungdomsskulen for Nordre Fjell og vestsida; Tranevågen Ungdomskule.
Piz Val Müra
Piz Val Müra er eit fjell i Albulafjella i Graubünden i Sveits.
Den norske tannlegeforening
Den norske tannlegeforening (NTF) vart stifta 15. oktober 1884 og er den einaste norske interesseorganisasjon for tannlekjarar. Vel 95 prosent av dei yrkesaktive tannlekjarane er medlemmar av NTF. Dette tilsvarar vel 5 300 medlemmer.
Furugelmøya
Furugelm (russisk Остров Фуругельма) er ei øy sørvest i Peter den store-bukta i Japanhavet, 110 km sørvest for Vladivostok. Ho høyrer til Khasanskij distrikt i Primorskij kraj i Russland.
Historie
Mot slutten av 1970-åra vart garnisonen her nedlagd.
Natur
På Mikhelsonskjera, ikkje langt frå øya, lever sel. Desse er ikkje redd for menneske sidan det ikkje vert drive jakt på dei området, og lèt seg derfor verte teke bilete av.
Garnes
Garnes er eit tettbygd område i Bergen kommune. Garnes er skulesentrum i Arna og ligg langs fylkesveg 276 i Hordaland.
Ærestittel
I tidlegare tider var det vanleg at ein kunne kjøpe honorære titlar. I somme land er dette framleis mogleg.
Galljaøya
Halløya ligg særs nær MacKlintokøya i aust, og berre eit smalt sund skil dei to. I søraust ligg eit breiare sund mellom Halløya og Salmøya, på russisk kalla Proliv Lavroka.
Mandalselva
Mandalsvassdraget er 115 km langt og renn gjennom kommunane Åseral, Audnedal, Marnardal og Mandal. Dei største tilløpselvane er Monn, Logna, Skjerka, Kosåna, Logåna og Røyselandsbekken. Skjerka, Monn og Logna renn alle ut i vatnet Øre i Åseral, og frå utløpet til Øre er namnet Mandalselva.
Kraftutbygging
Kraftutbygging i vassdraget i større målestokk starta i 1930. Per i dag er det seks kraftstasjonar i vassdraget: Logna, Smeland, Skjerka, Håverstad, Bjelland og Laudal.
Nasjonalt laksevassdrag
Laks og sjøaure kan gå heilt opp til Kavfossen nord for Bjelland, ei strekning på om lag 48 km. Laks kan òg vandre eit stykke opp i Kosåna.
Ids Postma
Ids Hylke Postma er ein nederlandsk tidlegare skeiseløpar frå Deersum. Han vart både europameister og verdsmeister i 1997, og verdsmeister og olympisk gullvinnar i 1998. I tida 1996-2000 vann han tre gullmedaljar i VM i enkeltløp, to på 1500 meter og ei 5000 m.
Hans Borgen
Liv og gjerning
Borgen var frå garden Borgen i Fet i Akershus. Han gjekk Hvam jordbruksskole 1927/28 og tok i 1932 eksamen ved forvaltningsavdelinga til Vinterlandbruksskulen i Oslo. I tida 1933-35 studerte han ved jordbruksavdelinga til Noregs Landbrukshøgskule på Ås i Akershus. Frå 1936 til -38 var han stipendiat i driftslære og landbruksøkonomi på landbrukshøgskulen, i 1938 vart han elles cand.oecon.
Leikanger sokn
Leikanger sokn kan vise til:
Mars Express
Mars Express er ein europeisk romsonde som går i bane rundt planeten Mars. Han er den første Mars-sonden til Den europeiske romfartsorganisasjonen (ESA). Han blei skoten opp 2. juni 2003, og har krinsa i bane rundt Mars sidan 25. desember 2003. Romsonden hadde med seg ein liten landingssonde, kalla Beagle 2, som skulle lande på Mars den 26. desember 2003 for å leite etter liv. Sonden gav aldri lyd frå seg og blei meld tapt den 6. februar 2004 av ESA.
Ybbsitz
Ybbsitz er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 104,3 km² og i kring 3 400 ibuarar. Landsbyen Ybbsitz ligg i eit trongt dalføre, 414 meter over havet, ei 80-90 kilometer sør-sørvest om hovudstaden Wien.
Al Jizah i Jordan
Al Jizah  er ein by i Amman guvernement nordvest i Jordan.
PASOK
Partiet vart skipa i 1974, på grunnlag av ei eksilgruppe danna i 1968 av Andreas Papandreou, og vann parlamentsvalet i 1981. Det vann òg i 1993, men etter det byrja helsa til Andreas Papandreou å skrante, og i 1996 tok Kostas Simitis over. I 2004 kom det til eit generasjonsskifte i partileiinga, og Georgios Papandreou tok over. Dei tapte likevel makta til dei konservative i Nea Dimokratia, og vart verande i opposisjon etter valet i 2007. Ved valet i 2009 vart PASOK atter det største partiet, med nesten 44% av stemmene.
Gammeltraktorens Venner
Gammeltraktorens Venner, med undertittel Norsk Forening for Landbruksteknisk Historie, er ei norsk landsomfattande forening som arbeider for bevaring, innsamling og formidling av informasjon om gamle traktorar og andre landbruksmaskinar. Foreninga gjev ut tidsskriftet Stålstuten. Leiar er Bernt Bjørnstad (2009).
Metagenomikk
Metagenomikk er studien av metagenomet, den totale mengda av DNA i ein prøve frå eit visst miljø. Omgrepet metagenomikk vart fyrst nytta i 1998. Metagenomikk er eit viktig forskingsverktøy i mikrobeøkologi, og kan til dømes nyttast til å kartleggja mikrobane som lever ulike stader i menneskekroppen.
4. januar
4. januar er den fjerde dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 361 dagar att av året (362 under skotår).
Sonntagberg
Sonntagberg er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 18,3 km² og i kring 3 800 ibuarar. Kommuneleiinga held til i Rosenau, den mest folkerike landsbyen i kommunen.
Reggio Emilia
Mellomalderen
I 1152 var Reggio i krig med Parma og i 1225 med Modena, som ledd i striden mellom Welf og Ghibellini i Italia. I 1260 kom 25 000 skrifteborn ført av ein eremitt frå Perugia og denne situasjonen roa ned situasjonen ei stund. Striden ulma derimot opp igjen og så tidleg som 1265 tok Ghibellini livet av Welf sin leiar, Caco da Reggio, og tok overtaket. Striden heldt fram mot biskopen og to nye parti, Inferiori og Superiori. Sistnemnde vann til slutt striden.
Finsteraarhorn
Geografi
Fjelltoppen ligg på grensa mellom kantonane Valais og Bern, og er samstundes vasskilje mellom elvane Rhone (Middelhavet) og Rhinen (Nordsjøen). Kjeldene til Rhinen finst rundt Finsteraarhorn.
Geologi
Finsteraarhorn er ein del av Aar-massivet. Massivet, som kjem i dagen i dei vestlege delane av Bern-Alpane og går vidare inn i Uri-Alpane, består av geologisk krystall. Heile massivet høyrer til den helvetiske geologisona og består av kontinentale bergartar, i hovudsak granittar og gneisar. Sjølve toppen består av amfibolitt, ein metamorf bergart rik på gneis.
Svein Ottar Flaten
Svein Ottar Flaten er ein norsk lyrikar frå Førde i Sogn og Fjordane.
Piltastar
Det er typisk fire tastar (som vist på biletet til høgre) som peikar til kvar si retning: venstre, høgre, opp og ned. Det finst òg andre variantar av tastar med tilsvarande funksjon som til dømes WASD, som har same struktur. Forskjellen mellom desse to er at ein vanlegvis brukar høgre hand på piltastane, medan ein brukar venstre hand på bokstavknappane.
Turgon
Liv
Turgon var son av alvekongen Fingolfin, og yngre bror av Fingon. Han vart fødd i Valinor i første heimsæva og levde den første delen av livet sitt der. Som ung heldt han mykje lag med sønene til Fëanor.
Utvikling innanfor legendariet
Lista Calaquendich
Stella
Stella er det latinske og italienske ordet for 'stjerne' og er kjent som kvinnenamn sidan 1700-talet. Det kan også vera eit etternamn.
Variantar av namnet er Estelle (fransk), Estela (portugiesisk) og Estrella (spansk). Stellan og Stellian er mannlege former.
Kultur
Namnet blei brukt i tragedien Stella (1775) av Goethe og i fleire dikt av Henrik Wergeland på 1800-talet.
İlham Əliyev
Menneskerettssituasjonen i Aserbajdsjan har ikkje betra seg under İlham Əliyev sitt styre. Opposisjonen vert ikkje tillate å halda demonstrasjonar og møte, og opposisjonspolitikarar og journalistar vert utsette for sterkt press.
Theodosius II av Austromarriket
Theodosius var den eldste sonen av keisar Arcadius, og då faren døydde blei sju år gamle Theodosius krona som ny keisar.
Han gifta bort dotter si, Licinia Eudoxia, til den vestromarske keiseren Valentinian III, slik at dei to delane av Romarriket for ei kort stund blei samla igjen.
Uvac
Uvac har eit nedslagsfelt på 1 310 km², og er ein del av tilsigsområdet til Svartehavet. Ved munningen har ho ei middelvassføring på 18 m³/s.
Fluga
Stjerner
Ein har oppdaga tre stjernesystem med exoplanetar. HD 111232 er ei gul hovudseriestjerne kring 78 % så massiv som sola og kring 95 lysår unna. Ho har ein planet (HD 111232 b) som er kring 6,8 gonger massen til Jupiter med ei omlaupstid på kring 1143 dagar. HD 112410 er ei gul kjempe med spektralklasse G8III som ligg kring 439 lysår unna. Med ein masse på kring 1,54 gonger massen til sola vår, vert ho kjølt ned og utvidar seg i raud kjempe-retninga, etter å ha forlate hovudserien då hydrogenet i kjernet er brukt opp. Ho har ein planet med masse som er 9,2 gonger massen til Jupiter og ei omlaupstid på 124,6 dagar i ein avstand på kring 0,57 AU. Yet another member of the Lower Kentauren Sørkrossen subgroup, HD 100546 er ei ung blåkvit Herbig Ae/Be-stjerne med spektralklasse B9V, den nærmaste av desse stjernene til jorda, kring 320 lysår unna. Ho er omgjeve av ei fragmentskive i ein avstand frå 0,2 til 4 AU, og igjen frå 13 AU ut til nokre få hundre AU, med spor av ein protoplanet som dannar seg i ein avstand på kring 47 AU. Det er eit hol på mellom 4 og 13 AU, som verkar å innehalde ein stor planet som er kring 20 gonger massen til Jupiter, men vidare undersøkingar av disken indikerer at det kan vere eit meir massivt objekt, som ein brun dverg eller meir enn ein planet. LP 145-141 er ein kvit dverg som ligg 15 lysår unna—den fjerde nærmaste til solsystemet vårt. Denne vert rekna som ein god kandidat til å ha Jupiter-liknande planetar, på grunn av nærleiken og massen.
Frekhaug
Frekhaug er ein tettstad i Alver kommune i Vestland. Tettstaden har og ligg ved Salhusfjorden, på søraustsida av Holsnøy.
Heidi
Heidi er eit kvinnenamn laga som ei tysk kortform av namn som byrjar eller sluttar på heid, ein namnedel som kjem frå gammaltysk haidu, 'glans'. Opphav kan vera Adelheid, Heidrun, Heidelinde og Heidemarie.
Graham Bell-øya
Kapp Kohlsaat, det austlegaste punktet i øygruppa på 81°14′N, 65°10′E, ligg på Graham Bell-øya. Kapp Kohlsaat markerer det nordvestlegaste hjørnet i Karahavet, og er derfor eit viktig landemerke.
The Logical Song
Andre versjonar
Songen er blitt nytta i TV-show som The Simpsons («I Married Marge»), History Rocks og siste scenen av The United States of Tara, i tillegg til i filmen Magnolia.
Førde Idrettslag
Idrettslaget blei skipa som Førde Sports og Idretsforening i 1920, av seinare fylkesmann Nikolai Schei, han blei også den første formannen for idrettslaget. Schei leia også den første turngruppa i Førde, denne hadde framsyning allereie i 1921. I 1927 hadde idrettslaget turngrupper for både kvinner og menn med til saman 40 medlemmer. Øvingane gjekk føre seg i den gamle barneskulen i Førde.
Espen Hammer
Espen Hammer er ein norsk filosof og forfattar. Han er gjesteprofessor ved Temple University og professor ved Universitetet i Oslo.
Bånsull
I klassisk musikk ber bånsullar gjerne det franske namnet berceuse. Den mest kjende klassiske bånsullen er truleg «Wiegenlied» av Johannes Brahms, medan «Gjendines bådnlåt» av Edvard Grieg er den best kjende norske bånsullen i klassisk musikkstil.
7. januar
7. januar er den sjuande dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 358 dagar att av året (359 under skotår).
Ledincisjøen
Ledincisjøen (serbisk: Ledinačko jezero - Лединачко језеро) er ein liten kunstig innsjø i fjellet Fruška Gora, nær Novi Sad, i regionen Srem i Serbia.
Urmakar
Urmakarfaget høyrte i Noreg opphavleg til smedhandverket. Det meste av ur- og klokkemakari vart først drive som husindustri på bygdene. Vanlegvis gjekk urmakarar under nemninga klokkemakarar. Den første kjende, norske urmakaren er Peder Jensen Nøttestad frå Stange, som fekk privilegium som urmakar i Christiania i 1734. Utover på 1700-talet fekk faget sterkt oppsving. Den første samanslutninga var Christiania Uhrmagerforening frå 1883. Norges Urmakerforbund vart stifta i 1903.
Vinjeåi
Elva har utspring frå Vinjevatn, og munnar ut i elva Tokke ved Åmot. I den øvre delen av Vinjeåivassdraget, dannar elvane Flothylåi og Bora dei viktigaste tilløpa og renn gjennom Grungevatnet vidare gjennom Smørkleppåi og ned i Vinjevatn. Frå Venemo i Bordalen vert ein del av vatnet ført gjennom tunnel over til Totak, som er eit magasin for kraftstasjonane Vinje (300 MW, 1003 GWh), med utløp i Vinjevatn, og Tokke (430 MW, 2221 GWh), med utløp i Bandak.
Restriksjonsenzym
Restriksjonsenzym kjenner att sekvensar på nokre få basepar og kløyver DNA-molekylet i desse sekvensane. Soleis gjev eit visst restriksjonsenzym kvar gong ei viss samling DNA-fragment for eit visst DNA-molekyl. Denne eigenskapen gjer restriksjonsenzym til ein særs viktig reiskap i genteknologi, til dømes ved innsetjing av DNA-sekvensar i plasmid.
Breakfast in America
I 1980 vann Breakfast in America to Grammyprisar, inkludert for beste lydteknikar, og Grammy-nominasjonar for årets album og beste popsong av ein duo eller ei gruppe med vokal. Albumet har selt til 4x platinaplate i USA og var det bestseljande albumet til Supertramp med meir enn fire millionar selte eksemplar i USA aleine. Det gjekk heilt til topps på Billboard Pop Albums-lista for seks veker, fram til 30. juni 1979. Albumet gjekk òg til topps i Noreg, Austerrike, Spania, Canada, Australia og Frankrike.
Innspeling
For å unngå og bruke mykje tid på mikse, sette bandet og produksjonsteamet av ei veke for å eksperimentere med forskjellige lydoppstillingar før dei fann den lyden dei ønskte. Dette vart bortkasta tid sidan lydteknikarane brukte meir enn to særs stressande månader for å få den rette miksen, og vart berre ferdig fordi tidsfristen var nådd, sjølv om dei ikkje kjende seg heilt nøgde med resultatet.
Denali nasjonalpark
Fauna
Denali er heim til mange av fugleartane og pattedyra i Alaska, inkludert ein solid bestand grizzlybjørn og svartbjørn. Flokkar med reinsdyr vandrar gjennom parken. Tynnhornsau (Ovis dalli) blir ofte sett i fjellsidene og det er elg i skogane. Det finst også ulv, gråhåra murmeldyr (Marmota caligata), arktisk jordekorn (spermophilus parryii), bever, pipehare, snøskohare, rev, mår, kanadisk gaupe og jerv i parken.
Breakfast in America
Mottaking
Breakfast in America toppa den amerikanske Billboard 200-lista i seks veker og vart det bestseljande albumet til Supertramp. Fire av singlane frå albumet vart hittar: «The Logical Song», «Goodbye Stranger», «Take the Long Way Home» og tittelsporet. Colin Larkin skreiv i Encyclopedia of Popular Music (2006) at dette «feilfrie» albumet «heva» Supertramp til «rockens første divisjon». «The Logical Song» vann Ivor Novello-prisen i 1979 for «beste song musikalsk og tekstmessig». I 1990-åra hadde Breakfast in America selt over 18 millionar eksemplar verda over.
Medverkande
Studiomusikarar
Diktet Metope
«Metope» er namnet på Olaf Bulls mest kjende dikt. Det handlar om kjærleiken, tida, døden, kunsten og æva. Metopen er bilete på sjølve diktet. I den augneblinken diktet er fullført, står det to figurar innhogne i metopen, Pan og Psyke (sjel). Diktet sluttar slik:
Bosnia
Arealet av Bosnia er om lag 41 000 km², og utgjer om lag 80 % av heile Bosnia-Hercegovina. Det finst ingen verkelege grenser mellom dei to regionane, men uoffisielt ligg Hercegovina sør for Ivan-planina.
Dei to regionane har vore eit geopolitisk område sidan mellomalderen, og namnet «Bosnia» refererer i regelen historisk og geopolitisk til båe regionane (Bosnia og Hercegovina). Den offisielle bruken av båe namna vart først teken i bruk seint i den osmanske perioden.
Daniel Gangeskar
Daniel Gangeskar er ein tidlegare norsk politikar for partiet Venstre. Gangeskar var 1. nestleiar i Sogn og Fjordane Venstre, 1. vararepresentant på fylkestinget i Sogn og Fjordane og kommunestyrerepresentant i Vågsøy kommune. Han har tidlegare vore fylkesleiar av Sogn og Fjordane Unge Venstre og landsstyremedlem i Noregs Unge Venstre.
Eli Kari Gjengedal
I 2007 gav ho ut den nynorske barneboka Karl Oscar i hardt vêr, illustrert av Ingunn Elida Wiken, om katten Karl Oskar som brukar eitt år på å finne heim att, i all slags vêr, etter å ha kome bort frå familien på sommarferie. Samstundes forklarar ho dei ulike vêrfenomena som Karl Oscar vert råka av på ein enkel måte for born.
Risenosa
Tre britar, J. H. Clapham, Charles Werner og C. J. Bebbe stod på den vide, flate toppen 16. august 1908.
Singet dem Herrn
Singet dem Herrn ein neues Lied, BWV 225, er ein motett komponert av Johann Sebastian Bach. Motetten vert rekna som den største av dei fem motettane som Bach komponerte.
Wannihorn
Wannihorn er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Bruer i Noreg etter lengd
Bruer i Noreg
Dei norske bruene med dei lengste bruspenna er bygde som hengebruer og skråkabelbruer. Den lengste brua i Noreg, Drammensbrua, er ei kassebru. Vi har også to lange flytebruer i Noreg: Nordhordlandsbrua (delvis flytebru og delvis skråkabelbru) og Bergsøysundbrua. Lengda på bruspenn har auka etter kvart som brubyggeteknikken har vorte betre. Mange av dei norske bruene er fritt frambygg-bruer.
Peter Karl Eberg Pedersen
Liv og virke
Om søndagane heldt Eberg ofte foredrag om religiøse og folkelege emne, og det kom mange som ville høyre på den gode talaren. Sommaren 1880 var Eberg med på å stifte ”Nordlands Folkeblad” i Mosjøen, og 7. juli kom avisa ut med sitt første nummer og med Eberg som redaktør. ”Bladet skal være et Oplysningsblad, særlig for og frå disse nordligere Landsdele, styret i frisindet Aand paa vor kristelige Erkjendelses Grund”, heitte det i programartikkelen til bladet.
På nyåret 1881 drog Eberg til Kristiania for å studere. For å livnære seg måtte han skrive i ulike blad. Han skreiv reportasjar og meiningsytringar både om målsak, litteratur og andre aktuelle spørsmål. Eberg skreiv blant anna tre segner på dialekt i samband med eit ordskifte i Stortinget om å omsette Bibelen til landsmål. Han fekk også trykt kortare og lengre prosaforteljingar i avisene.
Minnesmerke og nydikting
Rundt 1980 laga kunstnaren Scott Thoe eit måleri av Petter Karl Eberg Pedersen. Måleriet som er laga på grunnlag av eit portrettfotografi, heng i kjerka Hans Egedes Minne på Elgsnes i Harstad.
Separasjon
Separasjon er opphøyr av det ekteskapelege samlivet. Ordet separasjon kjem frå latin separare, 'skilje'.
Nokre saker om oppløysing av ekteskap blir ført for domstolane. I somme tilfelle kan då resultatet bli dom på separasjon.
Christopher Lambert
Christopher Lambert er ein amerikanskfødd fransk skodespelar som fekk sitt store gjennombrot i 1986 som hovudrolleinnehavar i den britisk-amerikanske kultfilmen Highlander og dens oppfølgjarar.
Marj Al-hamam
Marj Al-hamam (arabisk مرج الحمام) er ein bydel i Amman i Jordan, vest i kommunen. Han består av 16 nabolag og har kring 50 000 innbyggjarar. Han ligg kring 15 km sør for Amman. Sidan 2007 har han vore ein del av Stor-Amman kommune.
Tinnelva
Tinnelva (Tinne) er ei elv i Notodden kommune i Vestfold og Telemark. Ho renn frå Tinnsjå ned til Heddalsvatnet, der ho munnar ut i Notodden by. Elva er ein del av Skiensvassdraget.
Malena Ernman
Malena Ernman, eigentleg Sara Magdalena, er ein svensk operasongar som syng mezzosopran.
Manawatu District
Manawatu er eit distrikt i regionen Manawatu-Wanganui på Nordøya på New Zealand.
Populasjon
Folketalet i distriktet er 29 300 (estimat i juni 2008). Den største byen og setet for distriktsstyret er Feilding, som har eit innbyggjartal på NaN. Mindre byar i distriktet er Halcombe, Himatangi, Bainesse, Bunnythorpe, Waituna West, Kimbolton, Apiti, Rangiwahia, Longburn, Rongotea, Pohangina, Tangimoana, Himatangi Beach og Sanson.
Nordvik i Hordaland
Geografi
Garden Nordvik grensar til Sagstad i sør, Bjørnafjorden kommune i aust, Ytre Hamre i nordaust, Fana prestegard i nord, Rød i vest og Krokeide i sørvest.
Take the Long Way Home av Supertramp
«Take the Long Way Home» er ein song av Supertramp frå albumet Breakfast in America i 1979. Det var den fjerde og siste singelen frå albumet, og den siste songen skriven for albumet.
Rosenborg
Rosenborg kan vise til fleire artiklar:
Honiara
Aust for byen ligg Honiara lufthamn, den einaste internasjonale flyplassen i landet. Han blei opphavleg bygd opp under den andre verdskrigen og gjekk i mange år under namnet Henderson airfield.
Korgfjelltunnelen
Korgfjelltunnelen er ein 8533 meter lang vegtunnel mellom Knutlia i Vefsn kommune og Korgen i Hemnes kommune, begge i Nordland fylke i Noreg.
Korgfjellvegen
Fjellovergangen vart etterkvart ein flaskehals, spesielt vart det et problem at vogntog køyrde seg fast og sperra vegtrafikken. Vintersesongen 2003/2004 var fjellovergangen stengd 37 gonger på grunn av berging av vogntog. Arbeidet med tunnelen starta i oktober 2001. Entreprenørar var Leonhard Nilsen & Sønner AS og Mesta AS.
10. januar
10. januar er den 10. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 355 dagar att av året (356 under skotår).
Livnosletta
Livnosletta (Livanjsko polje) er ei karstslette omringa av høge fjell i Bosnia-Hercegovina. Buško Blato ligg i søraust og Ždralovac i nordvest. Ždralovac er ein smal korridor der Livnosletta er forbunde med Grahovosletta mellom fjella Dinara og Šator.
Ramn
Hekking
Alt i februar begynner ramneparet å stelle på reiret som nesten alltid ligg på ei fjellhylle. Det er svært sjeldan at ramnen byggjer reir i eit tre. Under paringa utfører dei mange akrobatiske «øvingar» i lufta. Ramneparet held saman året rundt heile livet. Både hannen og hoa samlar saman kvistar, greiner, mose, jord og gras til reiret. Reiret fôrast ofte med hår frå kadaveret. Reiret blir brukt år etter år. Ofte byggjer ramnen på reiret slik at det kan bli ganske stort til slutt. Hoa er aleine om ruginga, men då er hannen påpasseleg med å gi hoa mat. Han fôrar også hoa og ungane ei lita periode. Ramnen legg fire til seks egg. Rugetida er 20–21 dagar. Ungane forlet reiret etter 35–40 dagar.
Kaurifuru
Kaurifuru eller berre kauri (Agathis australis) er eit kongleberande tre som finst nord for 38°S på Nordøya på New Zealand. Av volum (men ikkje i høgde) er dette det største treet i landet. Dei høgaste trea kan nå opp til 50 meter over skogbotnen. Treet har glatt bork og små ovale blad. Andre vanlege namn på treet for å skilja det frå andre i Agathis-familien er sørleg kauri eller New Zealand-kauri.
Slektsnamnet Agathis er avleidd frå gresk, og tyder 'hyssingnøste'. Det viser til forma på konglane frå hanntrea. Australis tyder 'sørleg'.
Blasiales
Opphavleg vart Blasiales klassifisert som ein del av ordenen Metzgeriales, og mange reknar han framleis her, men moderne molekylærfylogenetiske studiar plasserer han tidleg i utviklinga av Marchantiopsida.
Kaurifuru
Utsjånad
Borken som flassar av kauritrea vernar dei mot parasittplantar, og vert liggjande nede langs rotstamma. Hjå store tre kan borken danna haugar på to meter eller meir. Borken på utvaksne tre fell av i tjukke, uregelmessige flak, og treet skil ut mengder av gulaktig kvae, særleg der det oppstår sår. Kauritrea har ein tendens til å veksa i små grupper eller flekkvis spreidde i blandingsskog.
Tilvekst og alder
Trea kan vanlegvis leva i meir enn 600 år. Truleg er mange individ over 1000 år, men der er ingen sikre prov på at trea kan verta meir enn 2000 år gamle.
Avskoging
Regjeringa heldt fram med å selja store område kauriskog til sagbrukseigarar, som omsynslaust nytta seg av dei mest tenlege effektive og økonomiske midlane for å gjera seg nytte av tømmeret. Resultatet av dette vart mykje sløsing, svinn og øydelegging. Ved eit skogsal i 1908 vart meir enn fem tusen kauritre på rot med eit totalt volum på om lag 47 000 m³, selde for mindre enn to pund treet. (To pund i 1908 utgjorde kring 100 NZ-dollar i 2003). Det er sagt at i 1890 fall prisane på tømmer på rot så lågt som ned til åtte pence/m³ (1,80 NZ-dollar i 2003), sjølv om utgiftene til hogst og transport fram til sagbruka stort sett var høge på grunn av det vanskelege terrenget der trea var å finna.
Bruk
Sist på 1800- og tidleg på 1900-talet var kauri-gum, meir eller mindre forsteina kaurikvae, ei verdfull vare, særleg nytta til poleringsmiddel, ferniss og i framstilling av linoleum, og stod sentralt i ein omfattande industri nord på New Zealand i si tid.
Tømmer
Betydelege mengder kauri har vorte funne nedgrave i det som i dag er saltmarsk, som eit resultat av tidlegare tiders naturkatastrofar, som til dømes vulkanutbrot, endringar i havnivået og flaum. Slike trestykke har vorte aldersbestemte ved hjelp av radiokarbondatering, og funne å vera 50 000 år gamle eller eldre. Borken og frøkonglene til trea har ofte overlevd saman med stammen, men går fort i oppløysing etter at dei er gravne opp og kjem i kontakt med luft.
Krokeide
Geografi
Krokeide ligg mellom Fanafjorden i nord og Lysefjorden i sør, og namnet syner til det 170 meter breie eidet mellom desse fjordane. Vest for eidet ligg Korsneset, ei halvøy mellom dei to nemnde fjordane, samt Korsfjorden i vest. Vestre del av Korsneset er utan busetnad, men dekkjer eit større militært område med utsikt mot Sotra og Austevoll og utover Korsfjorden til Marstein fyrstasjon.
Samferdsledepartementet
Fagavdelingene i departementet er:
Al Mushaqqar
Al Mushaqqar er ein by i Amman guvernement nordvest i Jordan.
Nils Tjoflot
Biografi
Nils Tjoflot var ein særs dyktig spelemann som var kjent i heile Hardanger og deltok på kappleikane til Vestmannalaget; den fyrste som vart arrangert i 1896, deretter den andre kappleiken i 1897. Ofte spela han til dans i bryllaup og andre samkomer rundt om i Hardangerfjorden. Han var ti år då han fyrste gongen spela i bryllaup. Han tok og på seg òg oppdrag med å spela for turistar som kom innom Hardangerfjorden. Folkeminnesamlaren Rikard Berge nemner Nils Tjoflot som ein av dei dyktigaste spelemennene i Hardanger i artikkelen «Spelemenner».
Musikkverk
Slåttar og valsar etter Nils Tjoflot vert framført også i dag, opptak vert spilt på feks norsk radio som Folkemusikktimen. Det er kjent om lag 20 valsar som er tatt vare på etter Nils Tjoflot. Mange av disse valsane er spela inn på band av spelemannen Anders Kjerland frå Granvin.
Hercegovina
Historie
Tidleg i mellomalderen vart det moderne Bosnia-Hercegovina delt inn i små, og meir eller mindre, uavhengige område. Hercegovina var regionen som den gong var kalla Zahumlje og Travunija. Dei vestlegaste delane av Hercegovina høyrde til Kongedømet Kroatia.
Hercegovina i dag
Elva Neretva er dominerande i Hercegovina, og renn mellom anna gjennom byen Mostar, og delar byen i to. Den kjende brua Stari most kryssar elva i byen. Elva renn gjennom byen Capljina og inn i Kroatia før ho munnar ut i Adriahavet. Mostar er den einaste byen i regionen med meir enn 100 000 innbyggjarar. Det er ingen storbyar i Hercegovina, som ein har i Bosnia, men dei er likevel historiske og vidkjende.
Fürchte dich nicht, ich bin bei dir
Instrumentering og struktur
Det består av tre satsar:
Bernt Hagtvet
Hagtvet studerte ved Yale-universitetet, der han tok mastergrad i internasjonale studium i 1972 og i statsvitskap i 1974. På byrjinga av 1980-talet arbeidde han ved Oppland distriktshøgskole på Lillehammer. Han var forskingsleiar og forskingssjef ved programmet for menneskerettar ved Chr. Michelsens Institutt ifrå 1983 til 1994. Hagtvet var professor II ved Institutt for samanliknande politikk i Universitetet i Bergen og i 1994 vart han tilsett som professor i statsvitskap ved Universitetet i Oslo. Hagtvet har vore spesielt i arbeid med europeisk politikk, ekstremrørsler sine historier og sosiologi, og politisk teori. Innan politisk teori har han særleg konsentrert seg om demokrati- og menneskerettsstudium. I den seinare tid har han fokusert på folkemordstudium. Hagtvet er også styremedlem ved Senter for studium av Holocaust og livssynsminoritetar.
Judea
Judea (hebraisk יהודה, Yəhuda, tiberhebraisk Yəhûḏāh, arabisk يهودية, Yahudia, gresk Ἰουδαία, Ioudaía) er ei nemning på eit område sør i Vestbreidda der jødar slo seg ned etter eksilet i Babylonia. Judea er ei gresk-latinsk form av det arameiske jehud, av hebraisk for 'prise'. Namnet på regionen vart framleis nytta etter den babylonske erobringa og persisk, hellenistisk og romersk tid. Som følgje av Bar Kokhba-opprøret i 135 evt. fekk regionen nytt namn og vart slått saman med Romersk Syria til Syria Palaestina av den sigrande romerske keisaren Hadrian. Omgrepet Judea som geografisk omgrep vart offisielt henta fram att på 1900-talet som ein del av det idraelske distriktnamnet på det meste av Vestbreidda – Judea- og Samaria-området.
Judea låg sør for Samaria og nord for Idumea, mellom Middelhavet og Dødehavet. Området blei mykje utvida under av makkabearane. Judea med naboområde blei eit vasallrike under Romarriket i det første hundreåret f.Kr. og ein romersk provins frå år 6.
Geografi
Geografar deler Judea inn i fleire regionar: Hebronåsane, Jerusalemsadelen, Bethelåsane og Judeaørkenen aust for Jerusalem, som fell i fleire steg ned til Daudehavet. Åsane markerer seg med ein antiklin struktur. I antikken var desse åsane skogkledde, og i Bibelen er det skildra jordbruk og sauehald i området. Det er framleis dyr som beitar her, med gjetarar som flyttar dei opp til åstoppane om sommaren. Det jødiske opprøret mot romarane enda i at store område vart øydelagt på landsbygda i Judea.
Murcia
Murcia ligg midt på ei lågtliggande, frodig slette kalla huertaen i Murcia, og dette omfattar Seguradalen og sideelvane hennar frå høgre, Guadalentín og Sangonera. Segura er kjend som ei av dei mest forureina elvane i Europa. Region Murcia er omgjeve av to fjellkjeder, Sierra de Orihuela og Cresta de Gallo. Trass i at han ligg nær havet er klimaet variert. Somrane er særs varme, medan frost ikkje er sjeldan om vinteren. Det kjem lite nedbør i Murcia. Frå oktober 2004 til september 2005 kom det mindre enn 200 mm totalt.
Namn
Det latinske namnet vart endra til det arabiske Mursiya og så Murcia.
Historie
Dagens plassering av byen vart grunnlagd med namnet Medinat Mursiya i år 825 av Abd ar-Rahman II, som var emir i Al-Andalus. Mauriske byplanleggjarar nytta seg av elva Segura og danna eit komplekst nettverk av vatningskanalar som gjorde jordbruket rundt byen rikt. Den reisande forfattaren Muhammad al-Idrisi skildra byen på 1100-talet som folkerik med sterke festningsverk. Etter at Kalifatet Cordoba fall i 1031 kom Murcia under Almería, Toledo og til slutt Sevilla. I 1172 vart han erobra av almohadane og frå 1223 til 1243 var han ei kort stund hovudstad i eit sjølvstendig kongedøme.
Søvasselva
Søvasselva er ei sideelv til Gautefallelva i Drangedal kommune i Vestfold og Telemark, og er dermed ein del av Kragerøvassdraget.
Benedicte Adrian
Benedicte Christine Adrian Mouton, kjend som Benedicte Adrian, er ein norsk songar.
Sphaerocarpaceae
Sphaerocarpaceae er ein levermosefamilie med om lag tjue artar, i to slekter. Geothallus har berre ein art, Geothallus tuberosus, resten er i slekta Sphaerocarpos. Mange av desse er svært sjeldne, og finst berre på eit eller nokre frå område.
Málaga
Historie
På 700-talet, då dei muslimske arabarane erobra det meste av Spania, vart byen eit viktig handelssenter. Málaga høyrde først til Kalifatet Córdoba. Etter at Umayyad-dynastiet fall, vart han hovudstad i eit eige kongedøme, som var underlagt Granada. I denne tida vart byen kalla Mālaqah (arabisk مالقة).
Málaga vart utsett for kraftige bombeåtak av nasjonalistar eller republikanarar, både frå fly og skip, under den spanske borgarkrigen i 1936. Den kjende britiske journalisten og forfattaren Arthur Koestler vart fanga av nasjonalistane då dei gjekk inn i Málaga. Dette danna grunnlaget for boka hans Spanish Testament.
Turisme
Málaga er ikkje ein turiststad om ein definerer det som ein stad med mange hotellsenger. Men mange turistar vitjar likevel byen sidan han ligg nær Costa del Sol. Mange av turistane som dreg til Málaga kjem hit for å vitje fødestaden til kunstnaren Pablo Picasso. Frå Málaga er det enkelt å kome seg til andre byar som Sevilla, Córdoba, Granada og Jaén med bil, båt eller tog.
Komm, Jesu, Komm!
Teksten er skriven av Paul Thymich (1684),
Harald Martin Brattbakk
Med 161 mål pr. 12. juni 2005, var Brattbakk den spelaren som hadde skåra flest mål i den norske toppdivisjonen i fotball gjennom tidene. Det tok likevel lengre tid enn dei fleste hadde venta før han klarte denne bragda. I 2004-sesongen sleit han og måtte finne seg i å dele topplassen (159 mål) med Petter Belsvik ut sesongen. Brattbakk inntok endeleg trona aleine 29. mai 2005 på eit straffespark (som han sjølv laga) borte mot Odd Grenland. Men den 29. mai 2011 mista Brattbakk rekorden til Sigurd Rushfeldt (Tromsø Idrettslag), som med sitt hat-trick mot Brann skreiv seg inn i historiebøkene. På Rosenborg har Brattbakk spelt til saman 10 sesongar. Elles har han spelt for Kolstad, Bodø/Glimt, Glasgow Celtic og FC København.
Sørsalten
Fv525 går langs delar av nordsida i den inste delen av fjorden, medan Riksveg 770 går langs delar av sørsida. Lenger ute går Fv542
Arto Paasilinna
Arto Tapio Paasilinna var ein finsk forfattar og journalist. Han var ein av dei mest populære forfattarane i heimlandet, men vann seg også mange lesarar i Europa, særleg i Frankrike og Tyskland. Til saman fekk han utgitt 35 romanar. Harens år frå 1975 er den mest suksessrike boka hans, ho er omsett til 24 språk, og er også filma.
Brødremesse
Brødremesse var ein merkedag på primstaven som blei feira den 20. januar. Dagen var til minne om martyrane Fabian og Sebastian som blei drepne med pil og øks. Desse har i tradisjonen blitt oppfatta som brør.
Skienselva
Skienselva utgjer den nedste delen av Skiensvassdraget i Vestfold og Telemark. Elva startar i Skien by, ved den første slusa i Telemarkskanalen, og renn gjennom Porsgrunn før ho munnar ut i Frierfjorden ved Norsk Hydro sitt fabrikkanlegg.
14. januar
14. januar er den 14. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 351 dagar att av året (352 under skotår).
Skienselva
Gjennom Porsgrunn kommune vert elva kalla Porsgrunnselva.
Jordskorpeplate
Platene kan vera opptil 280 kilometer tjukke, men ved midthavsryggar kan dei vera under ein kilometer tjukke.
Bosnisk geografi
Den nordvestlege delen av Bosnia vert kalla Bosanska Krajina, og her ligg byane Banja Luka, Sanski Most, Cazin, Velika Kladisa og Bihać. Kozara nasjonalpark ligg òg i dette skogkledde området.
Diverse fakta
Naturressursar: kol, jern, bauksitt, mangan, skog, kopar, krom, bly, sink, vasskraft
delaktig i avtalar som omhandlar: Luftforrureining, havrett, tømming av avfall til sjøs, bevaring av marint liv, forbod mot atomprøvesprengingar, vern av ozonlaget.
Dvergplaneten Haumea
Haumea blei i 2008 namnsett etter gudinna for barnefødsel og fertilitet i hawaiisk mytologi.
Palma på Mallorca
Flyplassen Son Sant Joan tener 22 millionar passasjerar i året. Marivent-palasset vart gjeve til byen av den dåverande kronprins Juan Carlos I av Spania. Dei kongelege har sidan den gong feriert i Palma.
Historie
31. desember 1229, etter ei tre månader lang omleiring, vart byen erobra av Jakob I av Aragón og gjeven namnet Palma de Mallorca. Byen vart hovudstad i Kongedømet Mallorca etter Jakob I døydde. Frå den tid starta ein gullalder for byen. Den strategiske plasseringa gjorde at dei kunne drive handel med både Catalonia, Valencia, Provence, Maghreb, dei italienske hertugdøma og Det osmanske riket.
Hallingmål
Pronomen
Fleirtal: me, dei, dei, uss, dikka, dikka (Gol: Dikkon), de, vår, dikka, dæiræ.
substantiv
Ain bil, bilæn, bila, biladn (dativ: bile - bilo)
Ei ku, kue, kyr, kydn,
Preposisjonar
Ette, før, fyry, fyryåt, frå, hjå, i, igjøno, imyljo, mot, or, på, te, um, unde, upp, ut, uppivi, utta, tå, åv, ovær, åt.
Kasus
Både personlege pronomen, eigedomspronomen og substantiv følgjer regelen om oblikt kasus i alle kjønn.
Verb
Linne verb:
Særskilde ord og vendingar
(æ-lyden i hallingmål er heller trong).