cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Svend Aschenberg
Liv og gjerning
Aschenberg var stortingsmann for Søndre Trondhjems amt i 1815-16. Han var då medlem av sju komitear. I 1830 vart han vald til 1. varamann (suppleant), men møtte på stortinget då den valde representanten, Anders Rambech, sa frå seg valet. Aschenberg var medlem av Lagtinget og av komiteen for næringsvegane.
Flygaren Jens Müller
Karriere og krigsinnsats
Den 19. juni 1942 deltok fleire flygarar, mellom dei 331 skvadron, i luftstøtta i samband med Dieppe-raidet. Müller vart skoten ned av tyske fly og enda opp i fangeleiren Stalag Luft III nær Żagań i Polen. Natt til 25. mars 1944 klarte 76 fanger å rømma frå leiren. Müller, som blant anna hadde bidrege til flukta ved å konstruera ei pumpe for ventilering av lufta i flukttunnelane, var ein av tre fangar som ikkje vart tekne etter flukta. Som hemn for flukta avretta tyskarane 50 av dei 73 fangane som ikkje kom seg unna, mellom dei nordmennene Halldor Espelid og Nils Jørgen Fuglesang.
Østlandsk reisning
Program
Blant dei som slutta seg til oppropet var Fridtjof Nansen, Otto Valstad, biskop dr. Otto Jensen, rektor Severin Eskeland, docent Olav Midtun, Sven Moren, Olaf Norli og skulestyrar Olav Riste.
Vorteskarv
Einaste hekkestaden i verda er nokre små øyar i Marlborough Sounds mellom Nordøya og Sørøya på New Zealand. Vorteskarvar hekkar i koloniar og bygg reir få meter over havoverflata. Dei legg lyseblå egg i mai til juni, normalt to egg i kullet, men eit eller tre egg førekjem. Som andre skarvar er dei fisketarar, men kan òg ta kreps og krabbe. Dei dukkar ned til 20-40 metters djupne, og kan vere under vatn opp til 1,5 minutt, typisk 45 sekund.
Dysuri
Dysuri (frå gresk dys-, ‘dårleg’, og ouron, ‘urin’) er ein medisinsk tilstand som inneber sviee, ubehag eller smerte i samband med urinering. Dette er som oftast eit symptom på urinvegsinfeksjon eller nyrebekkenbetennelse. Psykogen dysuri kan til dømes førekoma ved somatoform autonom dysfunksjon.
Spellemannprisen 1985
Spellemannprisen 1985 blei delt ut våren 1986. a-ha vann prisen for Årets spellemann og fekk prisen i pop-klassen for debutalbumet Hunting High and Low. Bransjeprisen blei delt ut til plateprodusenten Hallvard Kvåle og det blei delt ut to heidringsprisar frå juryen: ein til Bobbysocks og Rolf Løvland for sigeren i Eurovision Song Contest og ein til Forente Artister for «Sammen for livet» som blei spelt inn til inntekt for folk ramma av svolt i Afrika.
Atonal musikk
Historie
Sjølv om musikk utan tonalt senter var skrive tidlegare, til dømes Bagatelle sans tonalité av Franz Liszt frå 1885, var det tidleg på 1900-talet at omgrepet atonalitet oppstod, då særleg i samband med stykke skrivne av Arnold Schönberg. Slik musikk oppstod etter det som blir kalla «den tonale krisa» i europeisk kunstmusikk på slutten av 1800-talet og byrjinga av 1900-talet. Denne «krisa» viste seg i form av at det vart meir vanleg å nytte ambivalente og mindre «reglementerte» akkordprogresjonar og melodiliner.
Regin
Sidan blei Regin omforma til dvergen Alberich i operaen Der Ring des Nibelungen av Richard Wagner.
Evensen Nunatak
Evensen Nunatak er ein nunatak 1,5 nautiske mil nordvest for Dallmann Nunatak i Seal Nunataks, utanfor austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart først kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey i august 1947, og vart namngjeven av dei etter kaptein C.J. Evensen på «Hertha», som utforska langs vestkysten av Den antarktiske halvøya i 1893.
Hardanger Folkehøgskule
Hardanger Folkehøgskule er ein frilynt folkehøgskule som ligg i tettstaden Lofthus i Ullensvang herad i Hardanger i Hordaland fylke. Skulen har eit elevtal på om lag 90 elevar og er eigd av Hardanger Høgskulelag.
På tunet til Hardanger Folkehøgskule står det ein bauta av Jon Mannsåker, som lenge var styrar for folkehøgskulen.
Camille Pissarro
Liv
Camille Pissarro vart fødd i Charlotte Amalie på St. Thomas i daverande Dansk Vestindia av foreldra Abraham Gabriel Pissarro, ein sefardisk jøde frå Frankrike, og Rachel Manzano-Pomié, frå Den dominikanske republikken. Pissarro budde på St. Thomas til han var tolv år gammal, da han vart sendt til ein kostskule i Paris. Han vende attende til St. Thomas for å få opplæring i forretninga åt faren. Under denne tida brukte han all fritida til teikning. I 1852 reiste han til Venezuela saman med den danske kunstnaren Fritz Melbye. I 1855 flytte han til Paris, der han studerte med den franske landskapsmålaren Camille Corot.
Siri Skare
Siri Skare var ein norsk oberstløytnant i Luftforsvaret og blei den første norske kvinnelege militærflygaren i 1984.
Tanke
Filosofi
Innan filosofi er tenking tradisjonelt forstått som aktiviteten til medvitet i motsetnad til medvitet sin meir passive og mottakande rolle i åskoding (intuisjon) eller sansing. Det har vore særs delte meiningar om kva denne aktiviteten består i: ein indre dialog med seg sjølv (Platon), ei slags jamføring av medvitsinnhald eller «idear» (Locke, Hume), ei form for kalkyle eller rekning (Leibniz), handsaming av sanseinntrykk ved hjelp av omgrep (Kant), ein symbolfunksjon ved hjelp av teikn som representerer noko anna enn seg sjølv (Cassirer), eller ei verksemd som er meir eller mindre identisk med fornuftig og tenleg språkbruk (eit utbreitt synspunkt i dag). Ifølgje dei to siste oppfattingane blir forståinga av symbolbruk og språkbruk nøkkelen til forståinga av tenking.
Eigerøya
Øya har fleire kjente verksemder, som Aker Kværner, C-Map og Simrad, og kulturminne, som Eigerøy fyr og krigsminne frå andre verdskrigen.
Gossa
Gossa (dativ Gossen) er ei øy som utgjer størstedelen av Aukra kommune i Romsdal.
11. mars
11. mars er den 70. dagen i den gregorianske kalenderen (71. i skotår). Det er 255 dagar att av året.
Gregor Gysi
Gregor Gysi er ein tysk sosialistisk politikar. Frå 1989 til 1993 var han partileiar i PDS, og i 2002 var han senator i delstaten Berlin.
Frå 1967 var Gysi medlem i SED, Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, det austtyske kommunistpartiet. I 1989 kom han fram for offentlegheita som ein av leiarane for reformrørsla i DDR. 9. desember 1989 vart han vald til leiar av SED, der dei reformvennlege no hadde fleirtal. SED vart året etter omdøypt til PDS, Partei des Demokratischen Sozialismus, under leiing av Gysi.
Gjødning
Gjødning eller gjødsel er materiale ein kan tilføra plantar for å gje dei fleire næringsemne enn det dei veks i allereie. Gjødningen kan blandast i jorda, slik at plantene kan take næringsemna opp gjennom røtene, eller han kan sprøytast over plantene for at dei skal take opp næringsemna gjennom bladverket.
Fritz H. Frølich
Fritz Heinrich Frølich var ein dansk-norsk forretningsmann og næringsdrivar, fødd på Hirschholm i dagens Hørsholm kommune på Sjælland i Danmark.
Gjødning
Gjødsel inneheld vanlegvis hovudnæringsstoff (nitrogen, kalium og fosfor), sekundære plantenæringsstoff (kalsium, svovel og magnesium) og sporstoff (mikronæringsstoff) (bor, klor, kopar, jern, molybden og sink). Ein skil mellom gjødning og jordforbetringsmiddel, som skal gjera jorda meir eigna å veksa i for plantar.
Vigevano
Vigevano er ein by i provinsen Pavia i regionen Lombardia i Italia med om lag 60 000 innbyggjarar. Byen har mykje flott kunst og er eit stort industri- og jordbrukssenter i området kalla Lomellina.
Ashley Hutchings
Fairport Convention
Hutchings spelte på dei fire første albuma til bandet. Dei første tre: Fairport Convention (1968), What We Did on Our Holidays (1969) og Unhalfbricking (1969), består stort sett av amerikanske songar og originale songar i liknande stil. Hutchings hadde ein mektig bass-stil og var med på å prege lydbiletet til bandet i denne perioden. Fokuset til bandet endra seg då Dave Swarbrick kom inn i bandet. Han tok med seg fele og eit vell av tradisjonelle songar. Dette fekk Hutchings til å utforske songane i English Folk Dance & Song Society Library i Cecil Sharp House, som førte til klassikaren Liege and Lief (1969), av mange rekna som det viktigaste albumet innan engelsk folkrock. Hutchings var likevel misnøgd med retninga bandet tok, sidan dei fleste i bandet ville attende til det gamle formatet. Han forlet derfor bandet i 1969 for å fokusere meir på tradisjonell musikk.
Steeleye Span
Det nye bandet til Hutchings var Steeleye Span, som vart sett saman av to etablerte viseduettar, Tim Hart og Maddy Prior med Terry og Gay Woods. Wood-familien forlet bandet kort tid etter debutalbumet Hark! The Village Wait (1970) og vart erstatta av folkemusikarane Martin Carthy og fiolinist Peter Knight. Dei turnerte små konsertstader og spelte inn dei kanskje mest akta albuma deira, Please to See the King (1971) og Ten Man Mop, or Mr. Reservoir Butler Rides Again (1972), begge med elektriske versjonar av tradisjonelle songar. Jo Lustig vart manager for bandet, og han pressa dei i ei meir kommersiell retning, noko som fekk Carthy og Hutchings til å forlate bandet.
Nesttunvassdraget
Nesttunvassdraget er valt til Fokusvassdrag 2008 av NVE. Arbeid med oppgradering av vassdraget leia av Nesttunvassdragets Venner i samarbeid med Bergen kommune.
Halvvokal
Puolivokaali
Antonius den store
Livsskildringa hans, vita, er vidkjend. Her vert det skildra korleis Antonius stadig møtte freistingar som god mat og vakre kvinner, men stod imot for å vera nær Gud.
Sommarsolkverv
Tid for sommarsolkverv
På den nordlege halvkula skjer sommersolkverv anten 21. juni eller 22. juni. På den sørlege halvkula skjer kvervet 21. desember eller 22. desember. Vintersolkverv kjem på motsett halvkule dei same datoane.
Levi Strauss
Levi Strauss (eller Strauß) var ein tyskfødd amerikansk klesprodusent. Han grunnla det kjende klesmerket Levi's.
Unge
Ulike nemningar for ungen:
Puddelrock
Jon Bon Jovi er kanskje den mest kjente av puddelrockarane (og den som har heldt seg lengst). Noreg bidrog til sjangeren med gruppa Return frå Stange, TNT frå Trondheim og Stage Dolls.
St. Peter og St. Paul-øyene
Øygruppa blei oppdaga i 1511 av ein portugisisk marineflåte som var på veg til India.
Skagerrak
Namn
Eit eldre namn for både Skagerrak og Kattegat var Norskehavet eller Jyllandshavet. Knýtlingasoga nemner namnet Jótlandshaf for begge området.
260 Huberta
260 Huberta er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 3. oktober 1886 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Peksja
Byen Koltsjugino ligg ved Peksja.
Souf
Souf (سوف) er ein by i Jerash guvernement i Jordan i ei høgd på kring 1 000 meter over havet. Souf ligg 55 km nord for Amman, hovudstaden i Jordan. Innbyggjartalet er kring 14 000.
Spellemannprisen 1991
Spellemannprisen 1991 blei delt ut våren 1992. Dance With A Stranger vann prisen for Årets spellemann og fekk dermed den tredje statuetten sin. Både Leif Ove Andsnes og Truls Mørk vann den første prisen sin dette året. Dei blei seinare to av dei mestvinnande innan Spellemannprisen med respektive åtte og fem prisar. Mørk vann i klassen «kammermusikk» som blei delt ut for første gong. Det blei ikkje delt ut pris for «årets nykomar» dette året. Denne utdelinga er kanskje mest kjend for at Joachim Nielsen mottok prisen sin i tydeleg rusa lag.
Sondrio
Historie
Etter napoleonskrigane, der Sondrio vart ein del av Den cisalpinske republikken kjempa Sondrio tappert med det austerrikske Kongedømet Lombardia-Venetia for sjølvstendet sitt.
Hans Haslum
Tidlegare i 1814 var han med i riksforsamlinga på Eidsvoll som representant for artillerikorpset.
I 1816 avlutta Haslum militærtenesta, då han vart gardbrukar på bruket Nordre Ås i Ås i Akershus. Han var mellombels lensmann 1821-23 og ordførar 1838-42, den fyrste ordføraren i Ås. Året etter, 1843, vart han gardbrukar på Oppsal i Kråkstad i Akershus. Han busette seg i 1848 hos ein son i Aker. Frå 1857 var han oppsynsmann for Eidsvollsbygninga med ei løn på kr 600,-. I 1864 var Haslum ein av fire eidsvollsmenn som på Eidsvoll tok del i feiringa av 17. mai 1814.
Fylkesveg 141 i Troms
Fylkesveg 141 i Troms går mellom Tennevoll i Lavangen kommune og Årstein i Gratangen kommune. Vegen fylgjer sørvestsida av Lavangsfjorden til Svarthammaren (kommunegrensa), fylgjer søraustsida av Astafjorden til Grøsnes ved Myrlandshaugen, og derfrå inn nordaustsida av Gratangsfjorden til Årstein. Vegen er 46,8 km lang.
Bad Nauheim
Bad Nauheim blei grunnlagt for meir enn 4 000 år sidan då keltarane byrja å utvinne salt frå kjeldevatnet.
Lord Howe-øya
Øya er halvmåneforma, rundt 10 km lang og 1,5 km brei. Ho består av ein erodert rest av ein 6,9 millionar år gammal vulkan. Eit korallrev og ein lagune ligg verna til på innsida av halvmåneforma.
Aconcagua
Aconcagua er knytt til Valle de las Vacas i nord og aust og Valle de los Horcones Inferior i vest og sør. Fjella og omgjevnadane er eit verneområde. Fjellet har mange isbrear rundt seg, dei største ligg i nord-aust og aust.
Mark Hart
Soloalbum
!År !Tittel !Selskap
Pointe Burnaby
Pointe Burnaby er ein mindre fjelltopp nordaust for Bishorn. På grunn av den vesle skardhøgda er fjellet med på ei utvida liste over fjelltoppar i Alpane på over 4000 moh.
Al 'Arid
Al `Arid  er ein by i Madaba guvernement vest i Jordan.
Snøkrabbe
Snøkrabbe (Chionoecetes opilio) er utbreidd i Stillehavet frå Japan til Beringstredet og i Atlanterhavet frå Cape Cod til Vest-Grønland. Krabben er òg funnen i Barentshavet, første registrering var i 1996. Krabben har formeira seg kraftig, og russiske teljingar tyder på at snøkrabben kan vere like talrik som kongekrabben. Det latinske namnet tyder 'snøgjetar'.
Snøkrabbe i Barentshavet
Dei første funna av snøkrabbe i Barentshavet vart i 1996 ved Gåsbanken aust i Barentshavet. Fram til 2000 registrerte russiske forskarar totalt 19 funn av snøkrabbar av båe kjønn, alle i dei austlege delane av området. Mellom individa var det òg hoer med rogn.
Spelt
Bruk
Ein kan laga gryn og mjøl av spelt, og speltbrød blir rekna som mykje betre på smak enn vanlege kveitebrød. I Tyskland har ein òg tradisjon for å tørka og eta umogne frø under namnet Grünkern.
Pavia
Pavia ligg i ein frodig provins som er kjend for jordbruksprodukt som vin, ris, korn og mjølkeprodukt. Nokre industriar i forstadane uroar ikkje den fredlege atmosfæren som kjem av at byen si fortid er bevart.
Historie
Under gotarane vart det bygd festningsverk i Pavia og var den siste skansen deira i krigen mot Belisarius.
San Michele Maggiore
San Michele Maggiore er eit av dei viktigaste døma på den romanske stilen i Lombardia. Den opphavlege kyrkja var frå longobardo perioden, men brann ned i 1004. Den noverande bygningen vart startaet mot slutten av det 1000-talet og stod ferdig i 1155. Den nedre delen av fasaden har skulpturar av sandstein. Desse er skrøpelege og i dag kraftig erodert.
263 Dresda
263 Dresda er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 3. november 1886 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Transmission Control Protocol
Mettingskontroll
TCP har fleire ulike teknikkar for å regulere hastigheita på overføringa når nettverket blir metta, altså at det ikkje er meir ledig kapasitet på nettverket. Ein av desse blir kalla «congestion avoidance». Dette er ein teknikk som blir brukt når segment går tapt. Sidan svært få segment går tapt som følgje av at dei blir skadde på vegen antek TCP at det er ein ruter som er overbelasta og må kaste pakkar. TCP reduserer da overføringshastigheita.
Innvik
Innvik kommune
Innvik vart oppretta som Innvik formannskapsdistrikt i 1837. I 1843 vart Innvik deld og Stryn skild ut som eige formannskapsdistrikt. Innvik hadde 2 675 innbyggjarar etter delinga. 1. oktober 1922 vart Raksgrenda i Innvik med 120 innbyggjarar overførd til Stryn. 1. januar 1965 vart Innvik som då hadde 3 003 innbyggjarar slegen samn med Stryn og delar av Hornindal og Gloppen kommunar til den nye Stryn kommune.
Matskjærfjorden
Matskjærfjorden er ein fjord i Lurøy kommune i Nordland. Fjorden ligg på nordsida av Lurøya og Stigen og på sørsida av Ytre- og Indre-Kvarøy. Fjorden strekkjer seg 7 km austover til Kvarøyfjorden som går vidare austover.
Pointe de Bellevue
Pointe de Bellevue er eit fjell i Chablais-Alpane, oppfor Monthey i Valais. Fjellet ligg nord i fjellkjeda, og mellom Dents du Midi og fjellet ligg Val d'Illiez og Pas de Morgins
Oskar
Det var i 2007 2 646 som hadde Oskar og 1 643 menn som hadde Oscar som første fornamn i Noreg (SSB). Namnet er også mykje brukt som andre del i namnesamansetjingar (som Karl Oskar).
Hamid Karzai
Hamid Karzai utdanna seg i Kabul og i Simla i India. Han blei informasjonsdirektør for Afghan National Liberation Front (ANLF), som kjempa mot den sovjetiske okkupasjonen, i 1982. Han støtta i førstninga den nye motstandsrørsla Taliban, men såg etterkvart på rørsla som styrt av utlendingar, og gjekk imot dei i 1994. Han skal ha vore med på å driva Taliban ut av Kandahar i 2001.
Furebergselva
Furebergselva er ei elv i Kvinnherad kommune i Vestland. Furebergselva fører smeltevatn frå Folgefonna ut i Maurangsfjorden.
Strandzja
Geografi og klima
Klimaet i området er i stor grad påverka av Svartehavet, og er stort sett fuktig kontinentalklima i fjellene og fuktig subtropisk klima ved kysten. Store elvar i området er Veleka (147 km) og grenseelva Rezovska (112 km). Strandzja naturpark, som vart oppretta i 1995 i den bulgarske delen av fjellet, er det største verna området i Bulgaria med 1 161 km², eller om lag 1 % av den totale flatevidda i Bulgaria. Ein kan sjå om lag 50 % av plantelivet i Bulgaria i denne parken.
Bergen Hardanger Voss Billag
Sjølv om NSB var største aksjonæren i selskapet, klarte dei aldri å få full kontroll med det. I 1997 gav dei opp og selde aksjane sine til den nest største aksjonæren, HSD. Som heileigd dotterselskap skifta BHV namn til HSD Buss AS, og etterkvart vart all busstrafikken i HSD-konsernet overført til det «nye» selskapet. HSD Buss AS har sidan tatt opp i seg konkurrentane VestTrafikk AS, Bergen Nordhordland Rutelag ASA (bildivisjonen og innanriksferjene), Haugaland Billag AS, Tveita Bilruter og Jondal Bilruta.
Øverbygd
Kommuneadminstrasjonen ligg på Moen. Bygda ligg øvst i Målselvdalen der Målselvdalen møter Rostadalen og Dividalen. Forsvaret er den viktigaste arbeidsplassen i bygda med Skjold leir (tidlegare Maukstadmoen og Holmen Leir) som ligg sentralt i bygda og har om lag 800 soldatar. I 2005 vart Filmcamp etablert i den gamle militærleiren på Holmen. Øverbygd har ein pub som heiter Kaffebrenneriet.
Bømlo folkehøgskule
Målsetting
Bømlo Folkehøgskule har til målsetjing å vere ein folkehøgskule der elevane skal utvikle seg og trivast, og eit år ved Bømlo Folkehøgskule skal gi elevane læring og meining. Fred, kreativitet og solidaritet er verdiar som skal liggje til grunn for alt som skjer ved skulen.
Moyes Nunatak
Moyes Nunatak er ein nunatak 1,5 nautiske mil (2,8 km) søraust for Mount Veynberg på vestsida av Nyebreen på Arrowsmith Peninsula i Graham Land. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Alastair B. Moyes, ein geolog i British Antarctic Survey (BAS) ved Rothera Station i 1979–81, som arbeidde i området i løpet av 1980-81.
Norske redningsskøyter
Norske redningsskøyter er fartøy som er spesialbygde for å drive redning og berging til sjøs. Frå den første skøyta vart bygd i 1892 har om lag 150 fartøy vore i drift. Dei aller fleste har vorte bygde og haldne i drift av Redningsselskapet. Mange av dei er finansierte ved gåver, og namnet på skøyta har då ofte tilknyting til gjevaren. Redningsselskapet reknar med at redningsskøytene har redda over 6 400 menneske sidan 1893. Meir enn 600 000 menneske har fått assistanse.
Bjarne Aas-skøytene
I 1937 vart det bygd ei skøyte, RS «Astrid Finne» (RS 43), som var teikna av Johan Anker. Ho vart bygd i komposittkonstruksjon, med trehud på stålspant.
Skøyter for sjøredningskorpsa
Det første sjøredningskorpset vart oppretta i Arendal i 1996. I 2017 var det 25 korps som disponerte redningsskøyter. Dette er mindre fartøy på mellom 7,4 og 14,5 meter. Dei er bygde for høg fart og framdrifta er vassjet i staden for propell. Vassjet gjer at dei kan operere på svært grunt vatn, og dei er mindre farlege for personar i vatnet. Tidlegare vart dei bygde i aluminium, men no er karbonfibersandwich og glasfibersandwich vanleg byggjemateriale.
Uniformering
Frå kring 1990 vart skroget merkt med skråstriper i nasjonalfargar. I 2011 vart ein stor maltesarkross atter teken i bruk.
Første verdskrigen
Det største problemet første verdskrigen skapte for redningsskøytene, var minefaren. Særleg frå 1918, då Storbritanina la ut miner over Nordsjøen, auka talet på drivande miner. Sidan minene skapte fare for skipstrafikken, hadde redningsskøytene i oppgåve å rapportere, og også å slepe iland, miner. Miner var eit problem i åra etter krigen og.
Andre verdskrigen
Våren 1940 rådde Redningsselskapet over 26 redningsskøyter. Den 9 april hadde dei fleste gått i sommaropplag. Ni skøyter gjorde teneste for norske styresmakter i Nord-Noreg. Dei transporterte såra, og var vakt- og sambandsfartøy.
Pervez Musharraf
Militær karriere
Etter å ha hatt fleire leiande stillingar i hæren blei Musharraf utnemnd til øvstkommanderande i hæren i 1998 av den dåverande statsministeren Nawaz Sharif. Året etter markerte Pakistan seg militært ved å utføra si første sprenging av kjernevåpen og gå inn i den indiske delen av Jammu og Kashmir. Kargil-krigen enda med at dei pakistanske styrkane, leia av Musharraf, måtte trekka seg ut grunna internasjonalt press.
Pointe de Chésery
Pointe de Chésery er eit fjell i Chablais-Alpane på grensa mellom Sveits og Frankrike.
Uvod
Uvod (russisk Уводь) er ei elv i Ivanovo og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre. Ho er 185 km lang og har eit nedslagsfelt på 3770 km². 30 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 19 m³/s.
Dei største sideelvane hennar er Urozjna og Taltsa frå venstre, og Vostra, Ukhtokhma, Vjazma, Talsja og Naromsja frå høgre.
Byane Ivanovo og Kokhma ligg langs elva.
Sørkappøya
Sørkappøya er ei 7 km lang øy ved det sørlegaste punktet på Spitsbergen.
Biologisk rike
Rike er ein kategori nytta i den biologiske systematikken. Eit rike omfattar ein eller fleire skylde rekkjer. Blant dei obligatoriske kategoriane er riket den høgaste, men nokre systematikarar samanfattar eitt eller fleire skylde rike som domene.
Biologisk rekkje
Rekkje er ein kategori nytta i den biologiske systematikken. Ei rekkje kan omfatte ein eller fleire nærskylde klassar, og ei eller fleire nærskylde rekkjer kan samanfattast som rike. I botanikken blir rekkjer av og til omtala som avdelingar eller divisjonar. Av og til blir og fylum (etter den latinske omgrepet for rekkje, phylum) brukt.
Juan Manuel de Rosas
Juan Manuel de Rosas var ein argentinsk politikar og offiser. I 1829 tok han politisk kontroll over provinsen Buenos Aires etter eit militærslag. Frå 1835 stod Rosas også bak den nye sentralmakta for heile Argentina, som han kontrollerte fram til 1852. Rosas var ein svært autoritær statsmann.
Nodule Nunatak
Nodule Nunatak er ein liten, men markant og isolert nunatak, 440 moh, som ligg 3 nautiske mil (6 km) sør for Mount Tholus på den sørlege delen av Joinville Island. Han vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1953-54. Det skildrande namnet vart gjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1956.
Oceana Nunatak
Oceana Nunatak er ein av Seal Nunataks, som ligg nordvest på Robertsonøya, utanfor austkysten av Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga av ein norsk kvalfangstekspedisjon under Carl Anton Larsen i desember 1893, og kalla opp etter Oceana Co. frå Hamburg, som støtta ekspedisjonen økonomisk.
Garving
Garving er ein reinse- og konserveringsprosess der hud vert omdanna til lêr.
Bøverbru
I første del av hundreåret var steinbrot og kalkbrenning grunnlag for vekst på Bøverbru. I dag er Toten Kjøtt AS og kjøken- og baderomsinnreingsverksemda Corinor dei viktigaste verksemdene i området.
Cedi
Pengesetlane finst i desse valørane:
Audhumbla
Audhumbla vart skapt av dropar frå smeltinga av isen i Ginnungagap. Ho levde av smeltande is frå Nivlheim, og slikka i seg salt ettersom isen smelta i kontakt med den varme lufta frå Muspelheim. Jotunen Yme kom til og levde av mjølk frå urkua sine store jur. Av Yme vart seinare heile verda danna.
Bivrost
Opphav
Gudane eller æsene reiser dagleg over Bivrost for å møtast i skuggen av verdstreet Yggdrasil. Guden Heimdall vaktar brua der han bur i Åsgard. Brua har tre fargar, der raudfargen er ein logande flamme som skal vera til forsvar mot jotnane.
8. mai
Bakgrunnsstoff
mai: 8
Domenico Scarlatti
Scarlatti vert rekna som skaparen av moderne klaverteknikk. Rett nok er sikkert dei fleste av sonatane skrivne for cembalo, men det moderne klaveret vart utvikla i gjennom 1700-talet, og han har truleg hatt tilgang til det og.
Havrettstraktaten
Den tredje havrettskonferansen
Utfordringane knytt til ulike krav frå kystnasjonar til territorialfarvatn vart tatt opp i SN i 1967 by Arvid Pardo og i 1973 vart den tredje havrettskonferansen samla i New York for å skrive ein ny havrettstraktat. Konferansen vara til 1982 og meir enn 160 nasjonar deltok. Konferansen vart organisert under ein ande av konsensus for å hindre at forhandlingane skulle bli dominert av sterke grupper av nasjonar. Traktaten var ferdig i 1982 og var gyldig internasjonal rett eitt år etter at det sekstiande landet (Guyana) hadde ratifisert traktaten i 1993.
Logaritme
Adjektivet logaritmisk vert brukt for å visa ei tilknyting til logaritmar, til dømes at ein verdi varierer logaritmisk. I ein logaritmisk skala er eit avstand langs skalaen mellom talet 1 og eit tal a proporsjonalt med logaritmen til a. Ein logaritmisk spiral er ei kurva der vinkelen til eit punkt er proporsjonal med logaritmen til radien til punktet.
Amsterdamøya
Smeerenburg på Amsterdamøya var eit av hovudkvartera for dei nederlandske kvalfangarane på 1600-talet, og øya har fått namn etter den nederlandske hovudstaden Amsterdam.
Somerville College
Margaret Thatcher, Indira Gandhi og Penelope Fitzgerald har studert ved Somerville College.
Anne Karin Torheim
Som skodespelar har ho hatt engasjement ved Den Nationale Scene, Sogn og Fjordane Teater, Riksteatret og Rogaland Teater.
Erik Bergman
Bergman var hovudmannen bak den finske modernismen innan klassisk musikk, men skreiv som ung romantiske verk og var òg innom primitivismen. Han introduserte i 1950-åra tolvtonemusikken i Finland. Spesialinteressa hans var menneskerøysta, som han har skrive mange verk for. 77 år gammal fullførte han sin første opera, Det sjungande trädet (1988), med ein libretto av Bo Carpelan.
Papiya Nunatak
Papiya Nunatak ligg 6,44 km søraust for toppen av Ruth Ridge, 6,2 km sør-sørvest for Cruyt Spur, 14,6 km sør for Cape Worsley, 11,7 km nordaust for Sentinel Nunatak og 8 km aust-nordaust for Bekker Nunataks.
Sjokoladeselskap
Det finst ulike former for sjokoladeselskap, frå små uformelle samlingar til større og meir formelle, til dømes veldedige tilstellingar. Ved slike tilstellingar kan mykje eller alt av det ein serverer innehalde sjokolade. Ein kan til dømes servera kakao eller sjokolade-lemonade til å drikka og sjokoladekake, konfekt, sjokoladeis eller bakverk med sjokolade i til å eta.
Immunogen
Immunogen er emne som oppfattast som kroppsframande og difor framkallar eit immunsvar. Immunsvaret kan vera både humoraltt og cellulært.
Opticom
Opticom ASA var eit norsk forskings- og utviklingsselskap. Opticom-aksjen var oppført på Oslo Børs i 1997 og har vore på A-lista sidan første omsetjingsdag i 2000. Sidan selskapet vart skipa i 1994 har Opticom operert sin eit forskings- og utviklingsselskap innan det framveksande feltet polymerelektronikk. Selskapet har eine og aleine fokusert på utvikling av lagrings- og minneeiningar frå polymere materiale som kan prosesserast i flytande tilstand.
Carl Verheyen
Carl Verheyen er ein amerikansk musikar mest kjend som gitarist i Supertramp, leiar for Carl Verheyen Band, og som studiomusikar i Los Angeles. Han vart rangert som ein av dei ti beste gitaristane i verda av Guitar Magazine og vann LA Music Awards-kategorien «Beste gitarist» i den sjette kåringa deira. Han har spelt med artistar som The Bee Gees, Dolly Parton, Victor Feldman, Richard Elliot og Stanley Clarke og spelt gitar på filmmusikk som The Crow, The Usual Suspects, Ratatouille og Mission Impossible - Ghost Protocol, og TV-showa Cheers, Seinfeld og Scrubs, blant fleire.
Richardson Nunatak
Richardson Nunatak er ein nunatak i den sørlege delen av Hugibreen i Graham Land i Antarktis. Han vart fotografert av Hunting Aerosurveys Ltd. i 1955-57, og kartlagd frå desse bileta av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1959 etter E.C. Richardson (1871–1954), «opphavsmannen til britisk skigåing», og den første sekretæren i den britiske Ski Club.
Hardbakke
Hardbakke er kommunesenteret i Solund kommune i Vestland. Tettstaden har og ligg ved Liasundet, sørvest på øya Sula.
Francisco Largo Caballero
Frå 1931 til 1933 var Caballero arbeidsminister i ei sentrum-venstre-regjering. Han var svært populær i arbeidarklassen, men omstridd mellom dei intellektuelle.
Don
Historie
Tanais dukkar opp i gamle greske kjelder som namnet på elva og byen som låg her, ved Dei maeotiske myrområda. Namnet kjem truleg frå det skytisk-iranske Dānu, «elv», som er i slekt med det moderne ossetiske don, som tyder «elv».
Spellemannprisen 1999
Spellemannprisen 1999 blei delt ut i Oslo Spektrum fredag 25. februar 2000. Lene Marlin blei den store vinnaren med fire prisar for debutalbumet sitt Playing My Game og singelen «Sitting Down Here». Ole Ivars vann prisen for Årets spellemann og vann i klassen danseorkester for tredje gong. Folkemusikaren Sven Nyhus fekk heidersprisen frå juryen dette året. Det blei for første gong delt ut pris i den nye klassen «videoprisen» (seinare «årets musikkvideo»). Prisen blei også delt ut i 1986, men han blei no innført som fast klasse.
Triosonate
Ein triosonate er ei musikkform som var særleg populær på 1600- og 1700-talet.
12. april
12. april er den 102. dagen i den gregorianske kalenderen (103. under skotår). Det er 263 dagar att av året.
Olaf Bull
Møte
Olaf Bull møtte fleire samtidige forfattar og andre framståande personar. Roma-buaren Bjørnstjerne Bjørnson var ein nær ven av faren, men tok avstand frå Olaf Bull på grunn av den rusa oppførselen hans. Då han og kona Suzanne var busett på Montparnasse på slutten av 1920-talet møtte Bull mellom anna Ernest Hemingway og James Joyce. Joyce lærte norsk av Bull, og nemner han som «Olaph the Oxman» i Finnegans Wake (1939).
Frå gry til kveld
Beiskare kjem tendensen fram i diktet «Julenat», der tragedien til ei ung ugift mor mellom anna vert sett opp mot madonnabiletet i kyrkja som framstiller ei mor med «et barn av guld» i armane.
Båtsaum
Ein ser ofte at båtsaum vert kalla «båtnagle», eller liknande. Men ein nagle er rund og jamtjukk, medan båtsaumen er kvadratisk og vert tynnare mot spissen. Bruk av nagle eller saum heng saman med ulik dialektbruk.
Karl-Aleksander-øya
Karl-Aleksander-øya er 29 km lang og opp mot 18 km brei og har eit areal på 329 km². Lite av øya er derimot isfri. Det høgaste punktet på øya er 365 meter over havet.
Andreas Aarflot
I eigenskap av preses heldt han preika under signinga av Kong Harald V i Nidarosdomen 23. juni 1991. Aarflot vigsla Rosemarie Køhn til biskop. Ho var den første kvinnelege biskopen i Noreg og Norden. Han vart etterfølgd som biskop i Oslo av Gunnar Stålsett; utnemninga av Stålsett skapte debatt.
Seacatch Nunataks
Seacatch Nunataks er ei gruppe nunatakar med ei høgd opp mot kring 500 moh mellom Carro Pass og Massey Heights på James Ross Island. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter ein geolog i British Antarctic Survey (BAS) hadde utført arbeid her i 1981-83. Han er kalla opp etter Seacatch, sel-faren i Kipling-soga The White Seal, i samband med andre Kipling-tilknytte namn i området.
Slow Motion av Supertramp
Oversyn
Songen «Goldrush» vart i røynda skriven tidleg i 1970-åra under den første besetninga til Supertramp, og vart nytta som opningsspor på alle konsertane deira før dei gav ut Crime of the Century. Bandet hadde prøvd å spele inn songen fleire gonger, men aldri klart å gjenskape songen bra nok i studio.
13. april
13. april er den 103. dagen i den gregorianske kalenderen (104. under skotår). Det er 262 dagar att av året.
Kinsarvik
Geografi og fasilitetar
I Kinsarvik finst bestikkprodusenten Hardanger Bestikk, ei avdeling av Statens Kartverk, Ullensvang innvandrarsenter og asylmottak, ein go-kart-bane og campingplassen og leirskulen Hardangertun med tilhøyrande familiepark. Kinsarvik har 2 campingplassar til forutan Hardangertun, og Kinsarvik Fjord Hotel ligg òg her.
Av fasilitetar finn me vidare bibliotek, fleire matbutikkar og suvenirbutikkar, heilårsopen turistinformasjon og helikopterbase. Som heradssenter har Kinsarvik også heradshus, lensmannskontor og fleire kommunale tenester.
Slektsnamnet Kinsarvik
Kinsarvik har også vore nytta som slektsnamn, ein kjend berar er treskjeraren og møbelmakaren Lars Kinsarvik. I dag er det berre sju personar som ber slektsnamnet Kinsarvik i Noreg.
Annet i Scillyøyane
Annet er den nest største øya av Scillyøyane som ikkje er busette. Ho ligg 45 km utanfor kysten av Land's End.
Varese
Varese (lombardisk Varès, latin Baretium) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Varese i regionen Lombardia. Byen har om lag 95 000 innbyggjarar og ligg om lag 55 km nord for Milano.
Lofthus
Lofthus er ei bygd og ein tettbygd stad i Ullensvang kommune i Indre Hardanger i Vestland. Staden ligg på austsida av Sørfjorden og Riksveg 13 går gjennom bygda. Sommarstid går det snøggbåt mellom Norheimsund, Utne, Lofthus, Kinsarvik, Eidfjord og Ulvik. Det vert halde NM i morellsteinspytting på Morellfestivalen på Lofthus siste helga i juli kvart år.
Bygningar
Lofthus har både daglegvarehandel, kiosk, husflidsbutikk, fotobutikk, pub, frisørsalong, campingplass og gjesteheim.
Kaliakra
Kaliakra (bulgarsk Калиакра; historiske namn: trakisk Tirizis, tyrkisk Celigra Burun, italiensk Capo Calacria, rumensk Caliacra) er eit langt og smalt nes i Søndre Dobruja i nordlege område av den bulgarske svartehavskysten, om lag 12 km aust for Kavarna og 60 km nordaust for Varna. Kysten er bratt med vertikale klipper som stig 70 meter over havet.
Segner
Ei anna segn fortel soga om St. Nikolas, sjømennene sin vernehelgen, som vart jaga av ottomanarane, medan Gud laga jorda under han lenger og lenger uti havet, slik at han kunne rømme, og på denne måten vart neset danna. Helgenen vart til slutt fanga, og i 1993 vart det bygd eit kapell som symbol på grava hans. Eit dervisj kloster skal òg ha vore her under den ottomanske tida, og dette skal visstnok ha bevart leivningane til den muslimske Bektashi-helgenen Sarı Saltık.
Oriní
Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Oriní 742 innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.
Årelating
Årelating er ei av dei eldste behandlingsformene ein kjenner og har truleg vore nytta heilt frå byrjinga av legevitskapen. Trass i store naturvitskapelege oppdagingar og medisinske framsteg frå rundt år 1500 og utover, vart ikkje trua på årelating svekka før rundt år 1900. Etter 100 år i skuggen av moderne behandlingsmetodar har årelating vorte teke i bruk att på pasientar som lid av hemokromatose.
Øya St. Anastasia
Øya har vulkansk opphav. Ho har både elektrisitet og drikkevatn, og er kalla opp etter det tidlegare nonneklosteret St. Anastasia som låg her. Klosteret vart forlate i 1923, då øya vart omgjort til eit fengsel.
Busto Arsizio
Historie
Området rundt Busto Arsizio var busett av ligurarar i førhistorisk tid. Dei vart etterfølgt av insubrarar på 500-talet fvt., men dei vart truleg slått og erobra av etruskarane. Ein veit ikkje stort om Busto Arsizio fram til 900-talet då staden først vart nemnd i skriftlege kjelder. På 1200-talet vart byen kjend for produksjon av tekstilar. Byen voks gradvis, sjølv under dei mange herrane som styrte byen som vasallar under Milano. På 1800-talet tok industrialiseringa over og i løpet av nokre tiår vart Busto Arsizio kalla «Italia sitt svar på Manchester». I 1864 fekk han bystatus av kong Victor Emmanuel II av Italia.
Thermaenius Mekaniska Verkstad
Thermaenius Mekaniska Verkstad vart stifta av Johan Thermaenius i 1846. Verkstaden låg ved Holmen i Torshälla, utom Eskilstuna. I 1847 produserte føretaket Sveriges fyrste treskjeverk.
Madaba
Historie
Byen vart busett på ny i mellom ruinane av oldtidsbyen av 90 arabiske kristne familiar frå Kerak i sør, leia av to italienske prestar frå det latinske patriarkatet i Jerusalem i 1880. Det var starten på den arkeologiske undersøkinga av området.
269 Justitia
269 Justitia er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 21. september 1887 av Johann Palisa ifrå Universitäts-Sternwarte Wien.
Kemer
Fram til 1960-åra var det ikkje vegsamband til Kemer og distriktet var berre tilgjengeleg med båt. Utviklinga i området skaut først fart då vegen kom.
Spellemannprisen 2002
Spellemannprisen 2002 vart delt ut i Oseberg kulturhus i Tønsberg laurdag 22. februar 2003. Röyksopp fekk prisen for Årets spellemann, og prisen «årets musikkvideo» for videoen til songen «Remind Me».
Simple Mail Transfer Protocol
Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) er ein nettverksprotokoll som blir brukt for å overføre e-post mellom tenarar. Meldingane kan så bli lasta ned av klientar ved hjelp av POP eller IMAP. I tillegg blir SMTP ofte brukt til å sende e-postmeldingar frå klientar til tenarar. Vanlegvis skjer overføringa på port 25.
Laurentius Borchsenius
Borchsenius var fødd i Brømme på Sjælland i Danmark. Han vart student i Slagelse i 1789, cand. jur. i 1793. Åra 1792-98 var han tilsett i det danske rentekammeret i København. Han vart fut i Inderøy i Nord-Trøndelag i 1798. Dette embetet hadde han til 1803, då han vart fut i Øvre Romerike. Tolv år seinare vart han sorenskrivar i same Øvre Romerike, ein posisjon han hadde i 28 år, til 1843.
Borchsenius var 3. representant frå Akershus amt på Stortinget 1815-16. Han var då sekretær i Lagtinget, og medlem i ni komitear. Attåt var han medlem av riksretten mot Haxthausen. Også i 1818 var han innvald, men grunna sjukdom møtte han ikkje. Seinare var han 1. representant frå amtet i tre påfylgjande storting; 1827, 1830, 1833. I 1833 var han visepresident i Stortinget og medlem av Lagtinget. Han var og formann i justiskomiteen. På det overordentlege storting 1828 var han medlem av Lagtinget og tre stortingskomitear. På Stortinget i 1830 vart han vald til president, men vart friteken. I staden var han visepresident i Lagtinget og formann i fullmaktskomiteen og i komiteen for gasje- budsjett-, pensjons- og skattevesen. 1833-valet sa han frå seg, noko som vart godteke mot to stemmer. På Stortinget 1836 var han 2. representant frå amtet. Han var då medlem av Lagtinget og han sat i riksretten. Det overordentlege storting 1836-37 var siste tingsamlinga Borchsenius tok del i.
Pistol
Sjølvladepistolen
Det neste steget i den historiske utviklinga var den halvautomatiske pistolen. Revolverar måtte spennast og klargjerast for nytt skot med handemakt, anten ved å spenne hanen med tommelen, eller ved å presse relativt hardt og langt på avtrekkjaren. Tomhylser måtte fjernast etter tønna var tom. Kunne ein nytte krafta i sjølve skotet (rekylen eller gassen) til å laga ein sjølvladande pistol?
Maoisme
Maoisme, eller marxismen-leninismen Mao Tse Tung si tenking, er ein politisk ideologi.
Planxty
I 2004 vart dei fire opphavlege medlemene av gruppa igjen samla for nokre få konsertar. Det beste av desse konsertane vart gitt ut på plata Live 2004 same året.
Walther PP
Ein PPK vart visstnok bruka av Adolf Hitler da han begikk sjølvmord i 1945. Den fiktive britiske agent 007, James Bond, brukar au ein PPK i bøker og filmar.
Det vanlegaste kalibret for PP og PPK er kaliber .32 ACP (7.65 mm x 17 Browning).
Den Norske Nobelkomite
Historie
Nobelkomiteen har alle sine møte i eit spesielt møterom i Nobelinstituttet. Veggane i dette rommet er dekorert med portrett av samtlege personlege fredsprisvinnarar.
AshShajarah
AshShajarah er ein by i Jordan nær grensa til Syria. Det bur kring 13 000 innbyggjarar i byen, som er kjend for avlingane sine og olivenolje.
Tidlegmusikk
Tidlegmusikk er eit omgrep som dekkjer all musikk skriven før 1700 (tidleg barokk, renessanse og mellomalder. Denne musikken krev ofte eigne instrument og eigen teknikk, og har vore oppe til mykje debatt dei seinare åra, særskild etter at tidlegmusikkrørsla fekk eit ord med i laget. Det er og denne rørsla som har skapt omgrepet. Tidleg musikk er oftast sett opp som motsett klassisk musikk, sjølv om det ofte er snakk om den same musikken.
Spellemannprisen 2004
Spellemannprisen 2004 vart delt ut i Oslo Spektrum laurdag 26. februar 2005. Odd Nordstoga fekk prisen for Årets spellemann og vann også prisen «mannleg artist» for albumet Luring. Utdelinga vart leia av Harald Rønneberg og Thomas Numme, direkteoverført på TV 2.
Øya St. Ivan
I 1985 vart det starta arkeologiske utgravingar på øya, og i dag kan ein sjå restane etter to kyrkjer, ein kongeleg residens, eit bibliotek, delar av ein festningsmur med ein port og fleire munkeceller.
Christiaan Huygens
Christiaan Huygens  var ein nederlandsk matematikar og fysikar fødd i Haag. Huygens blir vanlegvis forbundi med den vitskaplege revolusjonen.
Trenagle
Bruk i hus
I gamle grindbygningar kan det ha vore brukt berre trenaglar til å binde saman huset. Til å feste skråbanda, som bind saman stavar og betar, vert det brukt lange, grove naglar. Dei har eit stort, meir eller mindre for seg gjort hovud. Andre enden, som går gjennom konstruksjonen, endar ofte i ein spiss. Ein grov navar vert brukt til å bore hol for naglen gjennom bandet og staven. Naglen må vere så trong at den må drivast med tung reiskap, sleggje eller øks. Han må likevel ikkje vere så vid at materialane vert sprengde. Slike naglar vert ikkje festa på annan måte. Dei er ofte 25–30 cm lange.
Trenaglar vert og brukte til å feste bordkledningen, til å feste sperrer til rafta og til å halde store steinheller fast på taket. Desse naglane er oftast av eine.
Nagleved
Frå mellomalderen finn ein skipsnaglar av selje. Det gjeld mellom anna i Skuldelv 1 som vart bygd på Vestlandet om lag 1050.
Kvalheim i Vågsøy
Kvalheim er ei kystbygd med eit stort jordbruksareal. Bygda ligg i Kinn kommune, ca. 15 minutt frå kommunesenteret Måløy. Bygda kan sporast langt tilbake i tid og er nemnd i kjelder så tidleg som på 1300-talet. I dag bur det ca. 130 menneske på Kvalheim, og folketalet held seg stabilt.
Tauber
Tauber er ei elv i Bayern og Baden-Württemberg i Tyskland, og ei av sideelvane til Main frå venstre med ei lengd på 122 km. Ho har sitt utspring i Franken. Namnet kjem frå det keltiske ordet for vatn.
Véria
Klima
Véria har ofte kalde og våte vintrar og tørre og varme somrar. Sommaren 2007 fekk Véria ein av dei høgaste temperaturane ein nokon gong har målt her med 44 °C.
Illyrarkrigane
Den første illyrarkrigen
I den første illyrarkrigen, som varte frå 229 fvt. til 228 fvt., auka Roma si uro for handelsrutene over Adriahavet etter den første punarkrigen, då mange av stammene i Illyria vart samla under ei dronning, Teuta. Då ein romersk utsending vart avliva etter ordre frå Teuta og illyrarane gjekk til åtak på italienske handelsskip verna av Roma, sende det romerske senatet ein hær kommandert av konsulane Lucius Postumius Albinus og Gnaeus Fulvius Centumalus. Roma dreiv bor tdei illyriske garnisonane i dei greske byane Epidamnus, Apollonia, Corcyra, Faros og andre og oppretta eit protektorat for desse greske byane.
Etterverknad
Illyria vart til slutt erobra i 168 fvt. Etter førti år med kampar mot Illyria vart han ein romersk provins, men det tok enno hundre år før alle stammene langs kysten av Illyria og Dalmatia vart underlagt.
Kevin
Bruk
I 1990 var Kevin det 23. vanlegaste i USA, der 0,67 % av menn hadde dette namnet. I Belgia var det på 40.-plass i 2000 og i Frankrike på 45.-plass i 2004.
Akdağmadeni
Akdağmadeni er ein by og eit distrikt i provinsen Yozgat i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 20 000 innbyggjarar, medan distriktet har kring 60 000. <
Jetmotor
Ein jetmotor er ein reaksjonsmotor som akselererer ein gass- eller væskestrøm bakover for å gje ei framoverretta kraft, som vert nytta for å friva ein farkost (oftast eit fly) framover. Denne artikkelen handlar om jetmotorar som opererer i luft, nyttar fossilt drivstoff og der eksosen frå forbrenninga utgjer jetstrålen. Motorar med vassjet er handsama i artikkelen vassjetmotor.
Oppbygning og verkemåte
Det ideelle blandingsforholdet mellom drivstoff og luft er 1:15, men dette blandingsforholdet ville genera mykje meir termisk energi enn turbinen toler. Under normale tilhøve vil drivstoff-/luftforholdet difor ligge mellom 1:45 og 1:130. Det som set grensa for kor mykje drivstoff ein kan nytte, og difor for ytinga, er kor høg temperatur turbinen toler.
Forskjellige jetmotortypar
Dei mange ulike typane jetmotor kan delast inn i to hovudgrupper, etter korleis dei komprimerer innsugingslufta. Den vanlegaste hovudtypen nyttar ein turbindriven kompressor for å komprimera innsugingslufta, medan den andre hovudtypen, ramjet, i staden vert nytta i farkostar med så høg fart at motoren får nok luft utan bruk av kompressor.
Turbindrivne jetmotorar
I turbojet- og turboviftemotorar vert nytteeffekten teken ut via jetstrålen, medan i turboprop- og turbosakseltmotorar vert nytteeffekten teken ut via turbinakslingen og nytta for å driva propellen eller eller ein helikopterrotor. Desse typane er difor like mykje gassturbinar som jetmotorar.
Øya St. Tomas
Øya er den einaste staden i Bulgaria med viltveksande kaktusar. Dei vart tatt med frå Bratislava og planta her etter ordre frå tsar Boris III i 1933. Sidan då har dei spreidd seg og dekt det meste av øya.
Claudio Monteverdi
Claudio Zuan/Giovanni Antonio Monteverdi, òg Monteverde, var ein italiensk komponist, gambist og songar og er rekna som ein av dei største musikarane innan den eldre barokken. Han fekk særs stor innverknad over utviklinga av opera og det tonale tonespråket, men etter han døydde vart han stort sett gløymd. Han fekk ny merksemd då verka hans vart gjenoppdaga og gjevne ut på 1900-talet.
Madrigalar
Medan han var i Venezia fullførte Monteverdi si sjette, sjuande og åttande madrigalbok. Den åttande er den største og inneheld verk skriven over ein trettiårsperiode. Volumet inneheld mellom anna ein dramatisk scene i Tancredi e Clorinda (1624) der orkester og stemmer dannar to separate grupper som spelar mot kvarandre. Truleg vart Monteverdi inspirert av dei to motståande balkongane i Markuskyrkja til å prøve dette oppsettet. Eit anna trekk ved komposisjonen er at det er første gong tremolo og pizzicato vert nytta på strengeinstrument for å oppnå spesielle effektar i dramatiske scener.
Egil Hjorth-Jenssen
Egil Hjorth-Jenssen, skodespelar, teatersjef, omsetjar og forfattar.
Nordvågen
Nordvågen er ein tettstad i Nordkapp kommune i Finnmark-området i Troms og Finnmark fylke. Staden vart tidlegare kalla Nordre Honningsvåg og er det neststørste fiskeværet i kommunen. Nordvågen ligg søraust på Magerøya, 6 km austom Honningsvåg.
Namnet Kent
Annan bruk
Musikkgruppa Kent er ei svensk gruppe.
Serinyol
Serinyol er ein by i det sentrale distriktet Antakya i provinsen Hatay i Tyrkia. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011).
Kozluk
Kozluk, tidlegare Hazzo eller Hazo, er eit distrikt i provinsen Batman i Tyrkia. Byen har kring 20 000 innbyggjarar.
Psykiater
Ein psykiater er ein lege med vidareutdanning i psykiatri.
Psykiatrar og psykologar
Psykologar kan deretter spesialisere seg i klinisk psykologi (bli psykologspesialist) ved å i løpet av fem år følgje bestemte vidareutdanningskurs, skrive ein vitskapleg artikkel og jobbe som psykolog.
Det øvste hovudkvarteret for dei allierte styrkane i Europa
Allied Command Operations (ACO) er ein av dei to overkommandoane i NATO sin militære kommandostruktur. Den andre er Allied Command Transformation.
Baranja
Historie
14. august 1921 vart den serbisk-ungarske republikken Baranya-Baja erklært. Han inkluderte Barnaja og den nordlege delen av regionen Bačka. 21.-25. august 1921 vart området i republikken delt mellom Ungarn og Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar, som tidlegare avgjort i Trianon-traktaten.