cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
St Alban's Head
St Alban's Head er eit nes fem kilometer sørvest for Swanage, på kysten av Dorset i England. Neset består av portlandssandstein og er den sørlege delen av Purbeckhalvøya. Det er hogge ut mykje stein frå neset og det er tydelege spor etter dette.
Muğla
Klima
Muğla har eit middelhavsklima med lange, varme og tørre somrar og kjølige og våte vintrar.
White Nothe
Området er delvis eigd av National Trust. Frå toppen av White Nothe kan ein i aust sjå kalkklippa Bat's Head. Det er mogeleg å gå austover langs toppen av klippa til Durdle Door og Lulworth Cove. Ut mot havet kan ein sjå Isle of Portland.
Den portugisiske kolonikrigen
Den portugisiske kolonikrigen (portugisisk Guerra Colonial eller Guerra do Ultramar, 'Den oversjøiske krigen'), blei utkjempa mellom Portugal og dei gryande nasjonalistrørslene i dei afrikanske koloniane til landet mellom 1961 og 1974. Sjølvstendegrupper i ulike land, særleg i Angola, Mosambik og Portugisisk Guinea, samla seg i løpet av 1960-åra under paraplyorganisasjonen CONCP. Folkeleg misnøye i Portugal med dei militære utgiftene spesielt og militærdiktaturet generelt førte til den såkalla Nellikrevolusjonen i Lisboa i april 1974, der regimet fall. Krigen enda med at tusenvis av portugisiske statsborgarar og militærpersonell forlet dei afrikanske landa, medan borgarkrigar som skulle vara i fleire tiår braut ut i Angola og Mosambik.
Vasskrinslaupet
Tida i vasslagra
Med tida i vasslagra meiner enn den gjennomsnittlege tida eit vassmolekyl vil halde seg i dette lageret (sjå tabellen). Det er eit mål på gjennomsnittsalderen på vatnet i lageret, men det må reknast med at noko av vatnet vil vere der mykje kortare og noko mykje lengre.
Hauld
I England var hauld ein adelstittel, etter jarl men over baron. Namnet kom frå Noreg. Det kan vera at den høge rangen i England skuldast at vikingane var erobrarar. Sir Francis Merry Stenton teiknar i sitt standardverk Anglo-Saxon England eit levande bilete av dei norske høvdingane i nordlege England. Dei var «adelsmenn av opphøgd rang» («noblemen of exalted rank»), og ein slik kar er det som må ha gjeve namn til halvøya Holderness (hauldeneset) utanfor vikingbyen York, skriv Stenton.
Großer Wannsee
I den nordaustlege delen av Großer Wannsee ligg øya Schwanenwerder. Øya Pfaueninsel ligg i Havel rett ved utløpet til Wannsee i nordvestleg retning, og har båtsamband med fastlandet.
Strandbad Wannsee er eit freda friluftsområde, som var eit av dei mest populære utfartsstadane for innbyggjarane i Vest-Berlin før muren fall. Under den kalde krigen spelte Wannsee ei spesielt stor rolle som rekreasjonsområde for den innemura folkesetnaden i Vest-Berlin.
Sande kyrkje på Sunnmøre
Tidlegare kyrkjer
Kyrkjesande på Sandsøya har vore kyrkjestad frå mellomalderen. Den tidlegaste kyrkja ein kjenner var ei stavkyrkje. Ho er nemnd i eit skifte frå 1329. I ein tilsynsrapport frå 1709 vert Sande kyrkje nemn som ei stavkyrkje med to tårn. Denne kyrkja vart reven i 1835. Ei ny kyrkje vart reist på om lag same staden. Ho vart vigsla 6. november. Denne kyrkja fekk stormskade både i 1863 og i 1874. Jon Sefland frå Nordfjordeid som vart leigd for å vøle kyrkja, fann at det ikkje kunne gjerast i den stand ho var. Det vart bestemt at kyrkja skulle rivst for å bygge nytt.
Arthur Klæbo
Arthur Klæbo var fyrst journalist i Den 17de Mai. Frå 1934 arbeidde han i NRK i Oslo. Her var han fyrste åra hallomann. Han var redaktør av Hallo-Hallo og av framhaldet av dette, Programbladet.
Han døydde i Oslo.
Höchsterwünschtes Freudenfest
Instrumentering og struktur
Det består av tolv satsar:
Culver Down
Culver Down er nokre graskledde bakkar av krit nord for Sandown på Isle of Wight i England. Ein trur at namnet kjem frå Culfre, det gammalengelske namnet for «due». Området er ein viktig hekkestad for sjøfugl. Nordsida av bakkane vert nytta som beitemark for kyr. Delar av området vert nytta som skytefelt, men dei offentlege områda tilhøyrer National Trust. Frå bakkane har ein utsikt over Den engelske kanalen.
Inhabilitet
Her er også reglar om inhabilitet i selskap. Aksjelova seier at styremedlem eller administrerande direktør ikkje har høve til å delta i handsaminga av noko spørsmål der vedkomande har framtredande personlege eller økonomiske interesser.
Ludwig Wittgenstein
Wittgenstein er rekna for å vera ein av dei viktigaste filosofane på 1900-talet. Ei ny retning innan filosofi kom til på grunnlag av verka til Wittgenstein. Namnet på denne filosofiske retninga er (språk)analytisk filosofi.
Øyar i Tyskland
Dette er ei liste over øyar i Tyskland
Everything Playing
Historie
Everything Playing var det første albumet til gruppa med gitaristen Jerry Yester (som erstatta Zal Yanovsky), og det siste kommersielle albumet deira som kvartett. Frontmannen John Sebastian forlet gruppa i juni 1968 for å skipe ein solokarriere. Dette albumet er det einaste med ein song sungen av bassisten Steve Boone på solovokal: «Priscilla Millionaira».
Vlašić
Den næraste bosniske byen er Travnik, men det er fleire overnattingsstader ved sjølve fjellet.
Troglav
Den sørvestlege sida (kroatiske sida) stig oppover i få steg. Dei første stega stig opp til rundt 1 500-1 600 m. Opp til rundt 1 100 meter er fjellsida skogkledd, stort sett av eik og agnbøk, medan området over er graskledd. Bak ligg eit søkk, som er ein labyrint av toppar opp til 1 700 m, ryggar og platå, i lag med traktforma søkk inn i mellom. På ein del av platået kalla Vještičja Gora (rundt 1 400 m), sør for Troglav, er det ein større bøkeskog, som er godt synleg mot gras og stein i bakgrunnen. Bak dette området stig hovudryggen oppover.
Merete Agerbak-Jensen
Merete Agerbak-Jensen er ein norsk lokalpolitikar for Høgre. Ho er byråd for byutvikling i Oslo, eit verv ho har hatt sidan oktober 2006.
Teodor
Teodor har òg ei latinsk form, Theodorus, og variantar som Theodosius og Theodulus. Ei russisk form av namnet er Fjodor.
Vektstong
Einarma vektstong
Ein variant er innretningar med påverkande kraft mellom resultantkraft og fastpunkt:
Bukking
Historie
I dag er bukking utbreidd som helsingsmåte i Aust-Asia, men er mindre vanleg i Europa. Her er det likevel framleis vanleg for artistar, som skodespelarar eller dansarar, å bukka etter ei framsyning.
Mangawhai
Folketalet i Mangawhai distrikt var 813 ved folketeljinga i 2006, ein oppgang på 189 frå 2001. Det statistiske distriktet dekkjer eit betydeleg større område enn sjølve byen. Folketalet i Mangawhai Heads var 852 i 2006, opp 132 frå 2001.
Via ferrata
Hemsedal
Ruta startar nede i dalen ved Skarsnuten og går opp til toppen av Røggjin på 1260 moh.
Something for Everybody
Medverkande
Den 8. november 1960
Fyrstehuset Sachsen-Coburg-Gotha
Sachsen-Coburg-Gotha er namnet på eit tysk fyrstehus, som regjerar eller har regjert i fleire land, mellom anna hertugdømma Sachsen-Coburg og Gotha og kongerika Belgia, Portugal, Bulgaria, Storbritannia og Irland.
Kongar og dronningar av Storbritannia og Irland (til 1927) og Storbritannia og Nord-Irland av huset Sachsen-Coburg og Gotha
Etter dronning Elizabeth II vil trona gå over til fyrstehuset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Tronarvingen prins Charles av Wales er medlem av fyrstehuset til faren, prins Filip av Hellas.
Per Ivar Moe
Moe slo gjennom i 1963-sesongen. Han vart tredjemann då Noreg vann firedobbelt under skeise-EM 1963, med Nils Aaness heilt øvst på sigerspallen. Også i 1964 kom Moe på bronseplassen i EM, ei veke før han braut Knut Johannesen si lange sigersrekke i NM på skeiser ved å vinne laurbærkransen under NM i Tønsberg. Ti dagar seinare måtte Moe sjå slått med to tidels sekund i kampen om gullmedaljen på 5000 meter under Vinter-OL 1964 i Innsbruck. Moe fekk notert 7.38,6, seinare kom Johannesen i mål på vinnartida 7.38,4.
Youngstorget
Historie
Rett inntil torget låg Vaterland kyrkjegard for fattigvesenet fram til 1811. I åra 1862-66 bygde kommunen politistasjon - Møllegata 19, fengsel og rettslokalar på tomta.
Årsverk
Eit årsverk er arbeidstimar i ei veke ganga med talet på arbeidsveker i året.
Boutros Boutros-Ghali
Politisk karriere i Egypt
Boutros-Ghali tente som utanriksminister i Egypt frå 1977 til 1991, då han vart viseminister. Som utansriksminister spela han ei rolle i underteikninga av fredsavtalen mellom Egypt sin president Anwar Sadat og den israelske statsministeren Menachem Begin.
Laß, Fürstin, laß noch einen Strahl
Han vart komponert i Leipzig i 1727 for gravferda til Kriatiane Eberhardine, dronning av Polen og kurfyrstinne av Sachsen, og gemalinna til Aleksander den sterke.
Instrumentering og struktur
Det består av åtte satsar:
Kurt Stille
Kurt Robert Stille er ein tidlegare dansk skøyteløpar. Han vart nr. 9 på 10 000 m under OL i Innsbruck i 1964, noko som er Danmark si beste plassering i individuelle øvingar i eit vinter-OL.
Dei beste plasseringane er ein 14. plass i EM 1963 og ein 13. plass i VM 1964. Under OL i 1964 vart han nr. 12 på 5000 m og nr. 9 på 10 000 m.
Nikea
Nikea (gresk Νίκαια) var ein hellenistisk by nordvest i Anatolia, og er mest kjend for det første og andre kyrkjemøtet i Nikea (det første og sjuande kyrkjemøtet i den tidleg historia til kristendomen), den nikenske truvedkjenninga (som kjem frå det første møtet) og som hovudstad i keisardømet Nikea.
Bekennen will ich seinen Namen
Teksten er skriven av ein ukjend tekstforfattar.
Geschwinde, ihr wirbelnden Winde
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for tre trompetar, pauke, to tverrfløyter, to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo. Solistar er Momus (sopran), Mercurius (alt), Tmolus (tenor I), Midas (tenor II), Phoebus (bass I), Pan (bass II), samt seksdelt kor (SATTBB)
Millie Kirkham
Biografi
Kirkham vart først kjend i 1957 på Ferlin Husky- hitten «Gone», der ho song harmonivokal. Elvis Presley ønskte etter dette å ha ho med på innspelingane sine, og ho deltok på Elvis Presley sin versjon av «Blue Christmas». For Presley song ho på innspelingar som «My Wish Came True», «The Wonder Of You», «Surrender», «How Great Thou Art», «Polk Salad Annie», «Bridge Over Troubled Water», «Don't», «Just Pretend», «(You're The) Devil in Disguise», «C.C. Rider» og mange andre.
Kattaugetåka
Kattaugetåka (katalogisert NGC 6543) er ei planetarisk tåka i stjernebiletet Draken. Observasjonar viser at stjerna som er opphavet til tåka har kasta av seg materiale med intervall på 1500 år.
Volda Mineralvatn
Produkt
Vatn
Sohlmans musiklexikon
Sohlmans musiklexikon er eit svensk leksikon for musikk, omtalt som «Nordiskt och allmänt uppslagsverk för tonkonst, musikliv och dans». Første utgåve kom i åra 1948-52 og var i hovudsak innretta på vestleg kunstmusikk (klassisk musikk) og musikkteori. Ei revidert utgåve kom ut frå 1975 og hadde eit breiare opplegg. Der finn ein òg artiklar om folkemusikk, musikk i andre kulturar og om populærmusikk.
Hausa
Vokalar
Hausa har eit klassisk femvokalsystem,  / i, e, a, o, u /, der alle vokalane kan vere lange eller korte. I tillegg har hausa diftongane /ai, au/.
Javier Pérez de Cuéllar
Javier Pérez de Cuéllar de la Guerra var ein preuviansk diplomat som tente som femte generalsekretær for Dei sameinte nasjonane frå 1. januar 1982 til 31. desember 1991.
I september 2004 trekte han seg som peruviansk ambassadør til Frankrike. Han budde seinare i Ulu Tiram i Johor i Malaysia.
Grønlia
Alnaelva går for ein del i røyr beint under Ekebergrestauranten og kjem ut i Kongshavn. Men det er gjort mykje for å få elva mest mogeleg opp i dagen. Ei simulering av den opphavlege osen finn ein i austenden av «Vannspeilet» i Middelalderparken.
Surrender av Elvis Presley
Andre versjonar
• 1978: Johnny Farago
• 1979: Jack Jersey
Den vesle løva
Den vesle løva (frå latin Leo Minor) er eit stjernebilde på den nordlege himmelhalvkula. Ein kan sjå det svake bildet som eit triangel mellom Den store bjørnen og Løva. Det var ikkje eit av dei 48 bilda Ptolemaios teikna i det andre hundreåret, men blei skapt av Johannes Hevelius i 1687.
Surrender av Elvis Presley
Andre versjonar
• 1995: Andy Tielman
• 2001: Colin Paul
• 2002: Aaron Sutcliffe
• 2012: Lisa Dillan og Asbjørn Lerheim
Ingunn van Etten
Ingunn van Etten er oppvaksen og busett på Grimo i Ullensvang herad. Det er også ho som har utforma skulpturen som markerer tusenårsstaden i Ullensvang, nemleg sentrum og kaiområdet på Utne. Skulpturen står på kaia på Utne og vart avduka i 2007.
Weichet nur, betrübte Schatten
Han vart komponert i Weimar i 1718-1723 for eit bryllaup.
Åsskard
1. januar 1965 vart Åsskard kommune og ein del av Stangvik kommune slått saman med Surnadal til dagens Surnadal kommune. Åsskard hadde ved samanslåinga 1014 innbyggjarar.
Kholargós
Namnet kjem frå demen Kholargos, som høyrte til stamma Akamantis (Ακαμαντίδα φυλή). Demen låg ikkje på same stad som forstaden, men nærare Kamateró, eller ifølgje nokre forskarar Peristéri eller Sepólia. Den mest kjende borgaren frå demen var Perikles.
Flesk
Flesk i kulturen
«Smør på flesk» er ein pleonasme som ofte blir brukt for å omtala liknande overflødige utsegner. «Valflesk» viser til lovnader gjevne før eit val som ikkje blir oppfylte seinare. Eit liknande engelsk uttrykk, «pork barrel», altså ei tynne røykt svineflesk, viser til politiske vedtak eller tildelingar som blir gjort berre for å vinna røyster.
Akaba guvernement
Akaba (arabisk العقبة al-ʻAkabah) er eit guvernement i Jordan, sør for Amman, hovudstaden i Jordan. Det administrative senteret er Akaba. Det er det fjerde største guvernementet i Jordan etter areal og det tiande største etter folketal.
Byar i Spania
Dette er ei liste over byar i Spania.
John William Waterhouse
Liv
Waterhouse var sonen til William og Isabela Waterhouse, som begge var målarar. Han blei fødd i Roma, men familien flytta til London då han var fem. John studerte kunst med far sin og blei oppmuntra til å vitja kunstmusea i området. Her trente han seg opp til å teikna opp att vakre måleri frå minnet, noko som seinare ville hjelpa han til å hugsa scenar som målar. Waterhouse ville først bli bilethoggar, men via seg seinare til målarkunsten.
Kunst
Bileta til Waterhouse er prega av naturtru, men romantiserte skikkelsar, hovudsakleg kvinner med flagrande langt hår og klede. Målaren var opptatt av fargar, og arbeidde ofte ute for å få dei så naturlege som mogleg.
Ich bin in mir vergnügt
Teksten er skriven av Christian Friedrich Hunold.
Bozüyük
Bozüyük er ein by og eit distrikt i provinsen Bilecik i Marmararegionen i Tyrkia. Byen har kring 60 000 innbyggjarar (2009). Distriktet grensar til İnegöl i vest, Pazaryeri i nordvest, Bilecik i nord, Söğüt i nordaust, Eskişehir i aust, İnönü i søraust, Kütahya og Tavşanlı i sør og Domaniç i sørvest. Byen ligg 32 km frå Bilecik og 45 km frå Eskişehir.
Johan L. Hirsch
Johan L. Hirsch var fødd på Ringsaker på Hedemarken men voks opp på Vik i Sogn, der faren var distriktslege. Frå 1861 studerte han landmåling i Fjordane, men gjekk så på landbruksskule i Buskerud frå 1861 til 1863. Frå 1863 til 1863 studerte Hirsch ved Ås Høiere Landsbruksskole (no Universitetet for miljø- og biovitenskap).
Hiv/aids i Afrika
Situasjonen i dag
Den same rapporten viser også at den gruppa som klart utmerkar seg er prostituerte. Hiv-prevalens for urbane kvinnelege prostituerte ligg langt over landsgjennomsnittet og er som oftast frå 10-40 % og heilt opp mot 86 % (Zimbabwe).
Bakgrunn
Den kulturelle bakgrunnen for dette skal vera «men's perceived need for sexual relations with more than one woman [...] implied by the centrality of polygyny as a social institution» og «women's limited control over their sexual activity» (Caldwell 2000:119). Den afrikanske kulturen skal ha større rom for utanomekteskapleg sex sjølv om dette ikkje er velsigna av, men heller tona ned av kyrkja. Polygami i seg sjølv er ein faktor ettersom det fører til sex med fleire partnerar. Mykje meir enn 40 % av kvinner i Vest- og Sentral-Afrika kjem til å vera i eit slikt ekteskap i løpet av livet sitt (Caldwell 2000:125). I Malawi har ein tradisjonar i forbinding med overgangsriter der unge jenter blir innvia til vaksentilværet m.a. gjennom sex med såkalla «hyenar» som er eldre menn. Det er også fleire eksempel på mytar som er «direkte hiv-smittande», ein av dei vanlegaste er den om at sex med ei jomfru helbredar sjukdomen. (Aase 2004).
Kafe Kaffan
Kafe Kaffan (òg kafe kaffaen, kafe kafan, kafe kaffaan) var ein aktivistkafe i Bergen. Kafeen starta opp i år 2000, og låg opphavleg i Vestre Torggate 6, under kontora til Raud Valallianse. Kafeen vart starta opp med stønad frå RV. Vinteren 2005 vart kafeen tvinga til å flytte til Marken i Bergen, der drifta starta opp att i mai same år. I 2006 måtte så kafeen stenge ned etter økonomiske og administrative problem.
Reguleringsventil
Seteventilar
Ventilen på skissa til høgre fungerer slik at han må ha luft tilført for å stengja. Det vert kalla air to close (ATC). Ein ventil som opnar når han får tilført trykkluft, vert kalla air to open (ATO). Når ventilen på biletet får luft på tilkoplinga oppå huset membranen ligg inni, fører trykket til at membranen arbeider med ei viss kraft nedover, og pluggen nærmar seg setet og stengjer for strøyminga.
Mallorca
Hovudstaden på øya, Palma, er òg hovudstad i den autonome regionen Balearane.
Historie
I 534 vart Mallorca erobra av Austromarriket og styrt som ein del av provinsen Sardinia. Under Austromarriket blømde kristendommen og fleire kyrkjer vart bygd. Frå 707 vart øya stadig angripen av muslimar frå Nord-Afrika.
Nyare tid
Nasjonalistane stod sterkt på øya ved starten av den spanske borgarkrigen. Republikanarane gjekk i land på øya den 16. august 1936 for å drive dei bort og gjere krav på øya. Sjølv om republikanarane var kraftig i undertal, og kom seg 12 km innover på øya, gjorde luftmakta til nasjonalistane, støtta av Fascist-Italia, sitt til at republikanarane måtte trekke seg attende og forlate øya heilt den 12. september. Desse hendingane vart kjend som slaget ved Mallorca. I resten av borgarkrigen fungerte øya som base for marinen og luftvåpenet til nasjonalistane.
Noahs ark
Mytar bak forteljingane i skriftene
I det babylonske Gilgamesj-eposet overlever Utnapishtim flaumen ved å byggje eit skip som strandar på fjellet Nisir. Utnapishtim opnar vindauget på skipet og sender ut ei due, ei svale og ein ramn for å undersøkje området. Vel ute av skipet ofrar han slik at gudane vert blidgjorte, og dei vert samde om at i framtida skal menneska verte straffa, men ikkje utrydda, om dei oppfører seg ondt. Til slutt vert Utnapishtim velsigna og løna med evig liv.
Konsul
Tittelen konsul rangerar mellom generalkonsul og visekonsul.
Vorå
Vorå er ein tettstad i Karmøy kommune i Rogaland fylke. Staden har og ligg ved Voravågane på austsida av øya Karmøy, fire kilometers køyring nordom Kopervik. Hydro Aluminium Karmøy ligg like austom tettstaden.
Vekta
Planetsystem
Stjerna Gliese 581 har eit planetsystem som består av minst seks planetar. Både Gliese 581 d og Gliese 581 g er lovande kandidatar for planetar med liv, men det er usikkert om Gliese 581 g finst. Gliese 581 c vert rekna som den første jordliknande eksoplaneten som er funnen innafor den habitable sona til stjerna si. Gliese 581 e er kanskje den eksoplaneten med lågast masse ein har funne i bane kring ei normal stjerne Alle desse eksoplantane er viktige for å kunne skape sannsyn for liv utafor solsystemet.
Gruppa av mogelege habitable planetar vart utvida seint i september 2010 med eksplanetar kring raud dverg-stjerner på grunn av Gliese 581 g, som er ein planet i den habitable sonen. Planeten har bunden rotasjon og vêrstudiar indikerer at planetar med bunden rotasjon kring raude dvergar, likevel kan ha liv.
Kongedalen
Bakgrunn
Sjølv om gravområdet er kjend som Kongedalen, er berre rundt 20 graver laga for kongelege og adelege. Elles finn ein også umerka graver og samlingar av balsameringsrestar. Dronningdalen i nærleiken blei brukt til å gravlegga koner og barn til faraoar, men andre av desse blei også gravlagde i Kongedalen.
Gaupa
Kjende objekt
Det mest kjende djupromsobjektet i Gaupa er NGC 2419, òg kalla «Den intergalaktiske vandraren», ein kulehop som er den mest fjerntliggande av sitt slag, 300 000 lysår frå jorda. Det er truleg at NGC 2419 går i ein særs elliptisk bane kring Mjølkevegen. Han har storleiksklasse 10,3 og er ein hop av Shapley-klasse II. Denne klassen er ekstremt konsentrert i sentrum. NGC 2419 vart oppdaga som ein kulehop av Carl Lampland.
Sverdrup
Sverdrup eller Sverderup er ei eit etternamn nytta mellom anna i Noreg og Danmark. Slekta Sverdrup stammar frå ein landsby i Sønderjylland i Danmark. Slekta kom til Noreg med futen Peder Michelsen på starten av 1600-talet.
Trias
Paleogeografi
Riftdalar startar å danne seg på Pangaea under trias, særleg seint i perioden, men det byrja ikkje å dele seg opp enno. Dei første ikkje-marine sedimenta i rifta som markerer oppbrytinga av Pangea, som skilde New Jersey frå Marokko, er frå sein trias. Sidan eit slikt enormt superkontinentet gjorde at jorda hadde relativt lite kystlinje er marine avleiringar frå trias globalt sjeldan, men likevel framtredande i Vest-Europa, der trias først vart studert. Triassisk stratigrafi er derfor hovudsakleg basert på organismar som levde i lagunar og hypersaline miljø, som krepsdyret estheria.
Masseutrydding
Sjølv om denne utryddinga ikkje var like katastrofal i alle økosystem på land, forsvann fleire kladar av crurotarsi (store archosauriske krypdyr som tidlegare vart gruppert som thecodontia), og det same gjorde dei fleste store labyrinthodonte amifibiar, grupper av små krypdyr og nokre synapsidar (bortsett frå dei som utvikla seg til pattedyr). Nokre tidlege, primitive dinosaurar vart òg utrydda, men andre meir tilpassingsdyktige dinosaurar overlevde og utvikla seg i jura. Overlevande planter kom til å dominere mesozoikum, inkludert moderne bartre og bennettitales
Bombefly
Bombefly er militære fly som er utvikla med det føremålet å angripe fiendtlege mål på bakken eller til sjøs. Dette ved gjort ved å sleppe bomber over målet som skal øydeleggjast. Ein skil òg mellom strategiske og taktiske bombefly. Strategiske bombefly bombar gjerne strategiske mål som våpenfabrikkar og viktig økonomisk infrastruktur, medan taktiske bombefly gjerne støttar eigne manøverelement i nærleiken av fronten eller der den væpna striden går føre seg. Bombeflya er til vanleg verna av jagarfly. Mellom kjende bombefly kan nemnast: B-2 Spirit, Boeing B-17 Flying Fortress, Boeing B-52 Stratofortress og Avro Lancaster
Taglmakk
Levesett
Vaksne taglmakk er frittsymjande i ferskvatn, bortsett frå ei marin planktonslekt og somme som heldt til i fuktige område på land. Dei tek til seg lite føde bortsett frå små organiske molekyl dei tek opp over kroppsflata og gjennom den reduserte tarmen. Den viktigaste oppgåva deira er å formeira seg, noko dei ofte gjer i store klyngar. Dei er særkjønna, og hannen bitt seg om hoa for å levera ei spermpakke nær kloakkopninga hennar.
Systematikk
Dei fleste taglmakk høyrer til i ordenen Gordioidea, som omfattar ferskvass- og delvis landlevande former. Dei kan kjennast att på dei para gonadane, og har som regel insekt som vertar. Nervestrengen deira ligg på buksida.
Bygningstypen loft
Bygningstypen fanst i Noreg allereie i tidleg mellomalder. Særleg i Telemark og Numedal står det att fleire loft som er bygde i hundreåret før Svartedauden. Loftet var gjerne rekna som det mest staselege huset på ein gard.
McLeod Nunataks
McLeod Nunataks er ei isolert gruppe nunatakar 35 nautiske mil (60 km) søraust for Tula Mountains i Enderby Land. Dei vart fotograferte i 1956 av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Dei vart først vitja i desember 1958 av eit hundresledelag frå ANARE leia av G.A. Knuckey. Fjella vart gjeve namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter I.R. McLeod, ein geolog ved Mawson-stasjonen i 1958, som var ein del av hundesledelaget.
Kyrkjebok
Dateringar
Spesielt på 1700-talet vart det brukt latinske namn på helgedagar i kyrkjebøkene, nemningar som no for ein stor del har gått ut av bruk.
Orhangazi
Olivenproduksjon er ein viktig del av næringa for byen.
Determinativ
Denne grammatikkframstillinga viser til tilhøva i norsk og byggjer mellom anna på framstillinga i Norsk referansegrammatikk og tilrådingane frå Norsk Språkråd. Somme determinativ har genus- og talbøying - andre ikkje.
Possessiv
Eit possessiv er eit determinativ som får fram eit tilhøyr. Possessiv med bøying i genus og tal er min, din, sin og vår. Ubøygde possessiv er hans, hennar, deira og dykkar. Possessiva skil seg frå dei andre determinativa ved at dei til vanleg står etter dei substantiva dei påverkar, og ikkje før dei.
Kvantorar – mengdeord
Mengdeord som vert bøygde i samsvar med substantivet dei står til er nokon, ingen, ein, éin, einkvan, all, kvar. Kvantorar utan bøying er alle, båe, begge, to, tre, fire osv. Ord frå andre ordklassar, så som adjektiva heil, halv, forskjellig, ulik, einskild, tallaus, visse, få, mange kan òg fungere som mengdeord.
Pungdyr
Artar
Pungdyra er ei mangearta gruppe. Pungdyr er både små og store og har svært ulike fysiske trekk og mange ulike levemåtar. Dei kan vere både planteetarar, insektetarar og kjøttetarar. Det finst pungdyr som både klatrar, grev, glideflyr og rører seg snøgt på slettene. Gruppa omfattar fleire dyr som ber namn etter placentale pattedyr som dei liknar på. Det gjeld til dømes pungmoldvarpar og pungrotter. Gruppa omfattar òg dyr som synest å vere temmeleg ulike frå alle andre dyr, som kenguruar og vombatar.
Tête de Ferret
Tête de Ferret er eit fjell i Wallis-Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
Lars Aronsson
Lars Aronsson er ein svensk dataprogrammerar. Aronsson har starta opp Susning.nu og Prosjekt Runeberg. Han bur i Linköping og driv føretaket Aronsson Datateknik.
Kaiwaka
Historie
I februar 1825, under Muskettkrigane, fann det stad eit større slag mellom iwiane Ngā Puhi og Ngāti Whātua ved Te Ika-a-ranga-nui nær Kaiwaka. Meir enn 170 døydde her.
Ardnamurchan Point
Ardnamurchan Point (skotsk-gælisk Ard na Murchan, tyder 'åsen ved det store havet') er eit isolert nes med eit fyr i Highland i Skottland.
Ardnamurchan Point ligg vest på Ardnamurchanhalvøya i Lochaber, 1,1 km nord for Corrachadh Mòr, det vestlegaste punktet på øya Storbritannia, som er om lag 200 meter vest for neset. Den næraste busetnaden er den vesle landsbyen Achosnich.
Avskoging i Afrika
Definisjon
Matthews (2001:2), som representerer «World Resources Institute» (WRI) framhevar at 10 %-grensa er «låg nok til at den tek med område som dei fleste ikkje-spesialistar ville oppfatte som tundra, trekledd grasslette eller savanne, eller krattskog—ikkje skog.» «Naturleg skog» blir ofte oppfatta som «urørt» eller «utilgjengeleg» skog, og det er den miljøvernorganisasjonane fokuserer på (til dømes WRI 2000a, 2000b og 2002). Denne blir av FAO (2001:Appendix 2) definert som «skogar av opphavlege tre, ikkje planta av menneske» (vår omsetjing). Men Fairhead & Leach (1995, 1998) har vist at store område skog i Vest-Afrika som har blitt sett på som avskoga førre hundreåret truleg ikkje har vore «opphavleg skogkledd». Det ein har trudd var attverande skogsøyer i eit område som før var fullstendig skogkledd, viser seg å vera skogsøyer under utvikling (på grunn av menneskeleg påverknad) i eit område som før var savanne. Slik har store skogsområde som ein i dag har sett på som «naturleg skog» eigentleg blitt menneskeskapt.
Burrow Head
Det ligg om lag 3 km sørvest for Isle of Whithorn i Wigtownshire og er det nest sørelgaste punktet i Skottland etter Mull of Galloway.
Skjold på Haugalandet
Skjold sokn
Skjold sokn var før i tida meir enn dobbelt så stort som no. I 1964 vart Flatnes krins overflytta til Vestre Vikebygd sokn, og i 1965 vart soknet halvert: Då vart Vordneset (seinare nemnt Skjoldastraumen) kapelldistrikt overflytta til Tysvær sokn, og same område vart i 1969 overført på ny til Nedstrand sokn.
Corrachadh Mòr
Corrachadh Mòr er ei lita høgd på Ardnamurchanhalvøya i Lochaber i Highland i Skottland, og er det vestlegaste punktet på øya Storbritannia. Det ligg om lag 36 km lenger vest for Land's End i Cornwall.
Central Otago
Landskap og vêrlag
Området er dominert av fjellkjeder i det øvre løpet til Clutha-elva og sideelver. Den vide og flate høglandssletta Maniototo som ligg mellom dei øvre løpa til elvene Taierielva og den nordlege sideelva til Clutha, Manuherikia, vert òg til vanleg rekna som ein del av Central Otago.
Nettlesaren Opera
Til Mac OS X/PC kjem nettlesaren på eit utal språk (men ikkje lenger nynorsk ).
Pentagram
Symbolisme
Pentagrammet var attributtet til Sir Gawain
Bølefjorden i Nord-Trøndelag
Fjorden har innløp mellom Rugholmen i vest og Risholmen i aust. Småværet er ei lita bygd på austsida av fjorden ved innløpet. Det ligg fleire småbruk langs austsida av fjorden, medan vestsida berre har eit par isolerte gardar. Heilt i botn av fjorden ligg Drageid, eit eid på om lag 300 meter der grensa til Sør-Trøndelag går. På andre sida av eidet ligg Svesfjorden.
Oselvar
Oselvar eller oselver er namn på ein klinkbygd sørvestlandsk båttype som har vore svært utbreidd i ytre strok av Hordaland i mange hundre år. Oselvar vart i 2009 kåra til Noregs nasjonalbåt av Redningsselskapet. I 2016 vart oselvaren sett på Unesco si liste over immateriell verdsarv.
Tête du Portail
Tête du Portail er eit fjell i Bern-Alpane i Sveits.
Militære fly
Militærfly er fly som vert nytta til militære føremål. Dette kan vere fly som har i oppdrag å utføre kamphandlingar, som jagarfly, angrepsfly eller bombefly. Det kan også vere transportfly, rekognoseringsfly eller overvakingsfly.
Kamuflasje
Jagarfly og høgtflygande bombefly er som regel måla i lyse, grålege eller blåaktige fargar. Det er av di desse fargane er den beste kamuflasjen imot himmelen. Likevel har einskilde fly, blant anna dei amerikanske Stealth-flya F-117 Nighthawk og B-2 Spirit, mørke fargar ettersom dei som regel opererer om natta.
Selja Forlag
Selja Forlag er eit norsk forlag, skipa i 1996 med kontor i Førde i Sogn og Fjordane. Den første boka som kom ut på forlaget handla treffande nok om klosterruinane på Selja. Selja var i eldre tider eit senter for heile vestlandskysten, og namnet skal gje uttrykk for at Selja Forlag er eit forlag for heile Vestlandet.
Særeige
Den vanlege formuesordninga for ektefellar er felleseige, som er den formuesordninga dei har viss dei ikkje har avtalt nokon anna, og her heller ikkje er arv eller gåver som arvelatar eller gjevar har bestemt skal vere særeige for arving eller mottakar.
Avtalen kan avgrensast til å gjelde den eine ektefellen si formue eller delar av den eine eller begge ektefellane si formue.
Waitakere Ranges
Den opphavlege maorinemninga på Waitakere Ranges og områda omkring, var Te Wao nui a Tiriwa.
Topografi
Den vestlege kystlinja er danna av klipper som er over 300 meter høge og med strender innimellom. Den taggete og oppreiste topografien er danna av vulkansk konglomerat og lavastraumar som har motstått erosjonen. Åsane er kledde av naturleg skog og buskvekstar som for ein stor del er i ein voksterfase etter utstrekt hogst og jordbruj i midten og slutten av 1800-talet og først på 1900-talet.
Friluftsliv
I området ligg fire av dei mest populære strendene for surfing i Auckland: Muriwai, Te Henga (Bethells), Piha og Karekare. Strendene er typiske for strendene på vestkysten nord for Taranaki på den måten at dei alle er strender med svart sand. Dessutan er her eit utbreidd nettverk av ruter for fotturar og villmarksturar og utsiktsstader med vidt utsyn over kystane på aust- og vestsida og austover mot bysentrum. Ein veg, naturleg nok kalla «Utsiktsvegen» (Scenic Drive) går langs etter ein stor del av åsane frå Titirangi til Swanson. Der ligg eit informasjonssenter nær Titirangi.
Norges bygdeungdomslag
Aktivitetar
NBU står for allsidige aktivitetar. Kvart fylke og kvart lokallag står i utgangspunktet fritt til å skape eigne aktivitetar tilpassa sitt nærmiljø. NBU sentralt arrangerer kvart år Landsstemnet (ca 1.000 deltakarar), Haustarrangementet (3-500 deltakarar), og ulike kurs. Aktiviteten i fylka og lokalt er stor og svært variert, likevel kan ein kanskje dele inn aktiviteten i tre hovudgreiner: Tevling, kultur og bygdepolitikk.
Blue Hawaii av Elvis Presley
Innhald
Blue Hawaii kom ut på CD i 1997 og igjen i 2008. Den siste utgåva var ei luksusutgåve på Follow That Dream, med mange alternative opptak.
Mumiar
Mumifisering i Søraust-Asia og Oseania
På New Zealand tok maoriar ofte vare på hovuda til fiendane sine gjennom «hovudkrymping», anten ved å koka dei eller ved å tørka dei i ein omn i eitt døgn. Det er også blitt fortald at dei mumifiserte heile kroppen til slektningar på ein liknande måte.
Blant australske aboriginarar kunne ein også ta vare på kroppar ei viss tid for å kunna utføra visse ritar, til dømes seremoniar som skulle visa korleis menn var blitt drepne. Mange blei deretter brunne eller gravlagde, slik at få mumiar har blitt bevarte for ettertida.
Anna moderne mumifisering
I Thailand blei den grove forbrytaren See Uey Sae Ung (Si Quey) hengd i 1944 og deretter balsamert og stilt opp til skrekk og åtvaring i Siriraj museum.
Den amerikanske sekta Summum, som er inspirert av gammalegyptisk tru, driv med mumifisering av menneske og dyr. Organisasjonen tørker ikkje ut lika, men bruker bevarande stoff som skal gje dei ein naturleg utsjånad. Prosessen skal bevara arvematerialet slik at ein kan klona dei døde ein gong i framtida.
Mumiar som underhaldning og kjelde til kunnskap
Mumifisering gjer at forskarar kan finna ut ein god del om personen som er mumifisert og samfunnet han kom frå. I godt bevarte mumiar kan ein få inntrykk av utsjånaden til den levande personen. Det er ofte mogleg å henta ut mageinnhald i frosne mumiar, og ein kan ofte finna DNA-materiale i fleire typar.
Anton L. Alvestad
Anton Ludvig Alvestad, var ein norsk politikar, statsråd og stortingsmann. Alvestad var faglært bakar og hadde eiga bakarforretning i Ålesund. Han var vidare aktiv fråhaldsmann og medlem i IOGT.
Volumprosent
Masseprosent blir rekna som prosent i høve til massen av eit stoff.
Duncansby Head
Duncansby Head er det nordaustlegaste punktet på det skotske fastlandet, ved den kjende John o' Groats i Caithness i Highland. Neset stikk utover i Nordsjøen med Pentland Firth i nord og vest og Moray Firth i sør.
Lyra
Lyra er synleg på den nordlege halvkula frå våren til hausten, og nesten over hovudet på midlare breidder om sommaren. Frå den sørlege halvkula er det syhnleg på lågt på nordhimmelen om vinteren.
Irsk historie
Normannarane
Tidleg på 1100-talet vart Irland invadert av normannarane som hadde tatt kontroll over England. Ein del normannarar reiste over og busette seg i Irland. Etter som tida gjekk vart desse for ein stor del assimilert inn i den irske befolkninga. England hadde kontroll over byane langs kysten, og eit område rundt Dublin, som vart kalla the Pale. Resten av landet var kontrollert av innbyrdes stridande irske klanhøvdingar.
Cromwell og rekoloniseringa
Først på 1600-talet festa England grepet om Irland, mellom anna ved å oppmuntra til storstilt kolonisering, av engelskmenn og skottar. Det kraftigast koloniserte området vart den nordlege provinsen Ulster, der innvandrarane kom til å utgjera fleirtalet av befolkninga. I mellomtida hadde reformasjonen i England skapt eit nytt skilje mellom engelskmennene og irane: Der den engelske statsreligionen vart anglikansk protestantisme heldt dei aller fleste irane fast ved katolisismen.
Hungersnaud og emigrasjon
På 1840-talet slo potethausten feil fleire år på rad. Fleirtalet av det irske folket levde på poteter frå eigne små jordlappar, mens produkta dei dyrka fram for godseigarane blei eksporterte til England for sal. Folketalet i Irland i 1840 var ca 8 millionar. Nokre år seinare var det ca 4 millionar. Om lag ein million var truleg døde av svolt, resten utvandra. Dei britiske styresmaktene gjorde ingenting.
Bajkalsjøen
Dyre- og planteliv
Andre merkverdige artar er golomjanka eller bajkaloljefisk (Comephorus baicalensis og C. dybowskii). Desse langfinna, gjennomsiktige fiskane lever vanlegvis i djupner på 200 til 500 meter og er den største matkjelda for bajkalselen, og utgjer den største fiskemassen i innsjøen. Dei er kjende fordi fisken løyser seg opp til olje og bein om han vert utsett for sollys. Bajkalharren (Thymallus arcticus baicalensis), ein snøggsymjande laksefisk, er ein populær fisk å prøve å ta for sportfiskarane. Både denne og bajkalstøren (Asipenser baerri baicalensis) er båe endemiske artar med kommersiell verdi.
Svenn Kristiansen
Kristiansen starta karrièren som lokalpolitikar på Furuset, og leda bydelsutvalet i perioden 1986–91. Han kom fyrst inn i Oslo bystyre som vara i 1989. Frå 1995 var Kristiansen varaordførar, før han tok over som ordførar då Per Ditlev-Simonsen trekte seg i 2007.
Smålekam
Nokon av dei større smålekamane kan bli reklassifiserte dersom vidare undersøkingar kan bestemma om dei har hydrostatisk likevekt eller ikkje.
Krystallform
Krystallform er den ytre forma krystallar kan ha. Krystallforma er ofte gjenspegla i krystallstrukturen til mineralet. Det ytre til ein krystall kjem til uttrykk i dei 32 krystallklassane, og av dei ulike vekstsnøggleikane til krystallflatene.
Snøsporv
Utbreiing
I Noreg hekkar snøsporven i høgfjellet i det meste av landet. I nord hekkar fuglen òg ved kysten. Populasjonen gjekk sterkt attende i perioden 2002 til 2012. Forskarane meinte at nedgangen kan vere relatert til klimaendringar.
Zog I av Albania
Zog døydde i Paris i 1961.
Hellik Juveli
Hellik Juveli var ein spelemann frå Flesberg i Numedal.
Knottenfjorden
Knottin er ein fjord i Flatanger kommune i Nord-Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 3 km søraustover til garden Fjellheim i Knottbukta.
Marsj
Døme på den varierte bruken av marsjar kan ein finne i Beethovens Eroica-symfoni, i militærmarsjane til Franz Schubert, i marche funèbre i Chopins Sonate i h-moll, i sørgemarsjen i Händels Saul og i den tyske militærmarsjen Alte Kameraden av Carl Teike.
Guden Neptun
Neptun var havguden i romersk mytologi. Han var motstykket til den greske guden Poseidon.
Dunnet Head
Dunnet Head (skotsk-gælisk Ceann Dùnaid) er ei halvøy med det nordlegaste punktet på fastlandet i Skottland. Punktet ligg i Caithness på nordkysten. Neset vert òg kalla Easter Head og ligg om lag 18 km vest-nordvest for John o' Groats og om lag 20 km frå Duncansby Head. Dunnet Head er òg den vestlege grensa for Pentland Firth på sørsida av fjorden.
Dunnet Head fyr
Det står eit fyr på bergknausen på Dunnet Head. Dunnet Head er 105 meter over havet og vart bygd i 1831 av Robert Stevenson, bestefar til Robert Louis Stevenson.
Tibetplatået
Skildring
Platået er ei høgtliggande tørr steppe mellom fjellkjeder og store brakkvassjøar. Den årlege nedbørsmengda varierer frå 100 til 300 mm, som stort sett kjem i samband med haglbyger. Dei sørlege og austlege utkantane av steppa har grassletter der enkelte nomadiske gjetarar held til, men området har frost seks månadar av året. Lenger nord og nordvest vert platået høgare og høgare, kaldare og tørrare. Her går høgda over 5 000 meter og den årlege temperaturnormalen er -4 °C og ned mot -40 °C om vinteren. På grunn av dei ugjestmilde tilhøva er Kekexili-regionen det minst folkesette området i Asia og det tredje minst folkesette området i verda etter Antarktis og det nordlege Grønland.
Néa Filadélfia
Sportsklubben AEK Athen, med fotballag som spelar på det øvste nivåaet i Hellas, kjem frå denne byen.
Ravenna
Mellomalderen og nyare tid
Langobardane under kong Liutprand okkuperte Ravenna i 712, men vart tvungen til å gje han tilbake til austromarane. I 751 klarte den langobardiske kongen Aistulf å erobre Ravenna og dermed enda det austromerske styret i Nord-Italia.
Under pavestyret fekk erkebiskopen av Ravenna autokefalia frå den romerske kyrkja. På grunn av donasjonar frå dei ottonaske keisaren vart erkebiskopen i Ravewnna den rikaste i Italia etter pavedømet, og kunne dermed utfordre makta til paven ved visse høve.
Follestaddalen
Busetnaden
Ved Høgebrua, som ligg 5 km frå kommunesenteret i Ørsta, deler hovuddalføret i Ørsta seg i Åmdalen og Follestaddalen. Matrikkelgardane i Follestaddalen er Moane, Follestad, Myklebust og Øy på austsida, og Barstad, Rebbestad, Fyldal, Langstøyl, Årsæter og Kolås på vestsida.
Ravenna
Attraksjonar
Åtte tidlege kristne monument frå Ravenna er ein del av verdsarvlista til UNESCO. Desse er:
Elektrisitet
Elektrisitet er fysiske fenomen knytte til negativt eller positivt ladde partiklar i ro eller i rørsle. Læra om elektrisitet i ro, statisk elektrisitet, blir kalla elektrostatikk, medan læra om elektrisitet i rørsle, elektrisk straum, blir kalla elektrodynamikk.
Ordsoge
Skildringar frå oldtida fortel at rav kan trekka til seg lette gjenstandar, til dømes tørre strå, om ein gnir på det. Det greske namnet på rav, ἤλεκτρον (elektron), vart brukt til å laga omgrepet elektrisk på 1600-talet. Ordet elektrisitet er danna seinare og viste opphavleg til tilstanden ein elektrisk lekam er i. Det har seinare gått over til å visa til elektrisk ladning.
Historie
Tyskaren Otto von Guericke (1602–1686) fann ein metode for å forsterke den elektriske verknaden. Han plasserte ei jernstong med handtak gjennom ei svovelkule. Ved å dreie på handtaket roterte kula. Dersom ein heldt ei tørr hand på kula, vart kula elektrisk. Guericke gjorde deretter nokre interessante oppdagingar: Eit dun vart tiltrekt av kula. I det dunet trefte kula, vart dunet igjen fråstøytt. Dermed hadde Guericke oppdaga at det ikkje berre eksisterte elektrisk tiltrekking, men òg elektrisk fråstøyting. Charles du Fay (1698–1739) oppdaga i 1730-åra at dette skuldast to typar elektrisk ladning, som oppførte seg ganske likt dei magnetiske polane: Like ladningar fråstøytte kvarandre og ulike ladningar tiltrekte kvarandre. Seinare var det Benjamin Franklin (1698–1790) som gav desse ladningane namna positive og negative ladningar.
Hordaland Folkeblad
Hordaland Folkeblad er ei avis som vert utgjeven i Norheimsund i Vestland fylke. Fyrste utgåve kom ut i 1873 og ei av dei eldste lokalavisene i Noreg. Avisa er ei uavhengig lokalavis for Kvam herad og Jondal kommune.
Hordaland Folkeblad kjem ut to gonger i veka, tysdag og fredag, og er ei nynorskavis.
Madaba guvernement
Geografi
Det er store klimaskilnader i guvernementet på grunn av store høgdeskilnader. Byen Madaba ligg 798 meter over havet, medan Daudehavet ligg kring 300 meter under havnivå.
Vinskvetten
Vinskvetten (tidlegare Salhusvinskvetten) er ei revy- og musikkgruppe som vart stifta under ein lokal revy (Nornarevyen (Salhus Revy og Teater) ) i Salhus i 1975. Då var gruppa ein parodi på Salhuskvintetten. I mange av tekstane på strilamål tek gruppa utgangspunkt i livet i Salhus, med ferjekai og tekstil-industri (Salhus Trikotasjefabrikk). Gruppa spela inn eit fjernsynsprogram i 1983, som fekk tittelen «Livet i Råthôlo». Gruppa har gjeve ut fleire musikkalbum, tre av desse er prisløna med gullplate.
Ngāti Wai
I april 2006 gjekk Ngāti Wai til søksmål mot Department of Conservation (Miljøverndepartementet) for manglande konsultasjonar omkring eit marint reservat i Northland. .
Estergebirge
Bergarten i fjellkjeda er kalkstein og tregrensa går på om lag 1 700 meter.
Firda Tidend
Firda Tidend er ei lokalavis for Gloppen og Jølster, som vert gjeven ut to dagar i veka på Sandane i Vestland fylke. Avisa vart oppretta som kamporgan for bonderørsla i 1924, sterkt knytt til Bondepartiet som vart stifta fire år før; i 1920. I den første tida vart avisa driven av eit aksjeselskap, men grunna økonomiske vanskar vart eigarskapen overført til Anders Øvreseth, som då òg tok redaktørstolen i heile 36 år (1930-1966).
I 1967 vart avisa omorganisert til å skulle fungere som lokalavis for Gloppen og Jølster. Selskapet L/L Senterpartiavisa vart oppretta som eigarorganisasjon, og Senterpartiet heldt fram som største aksjonær med til saman 45 % av aksjane, medan resten kom i eigarskap av fleire einskildmedlemmer i partiet og handelslaget på Breim.
Vikevåg
Vikevåg var kommunesenteret i tidlegare Rennesøy kommune i Rogaland fylke. Tettstaden har og ligg ved Mastrafjorden sørvest på Rennesøy. Europaveg 39 kjem via den undersjøiske Mastrafjordstunnelen frå Mosterøy og opp i dagen ved Vikevåg.
Anders Ødegard
På Kongsbergmarken var Anders mellom anna i lag med spelemenn som Tor Grimsgard, Johan Kleven og Lars Fykerud. Som Fykerud tok han til med å halde konsertar, både i Noreg og i Amerika. I tillegg til USA var han og på spelferd i Canada. I USA var han mellom anna i lag med Lars Fykerud, og broren Hans Fykerud, Olav Napper og Eivind Aakhus.
Anders Ødegard var kjend som ein god formidlar og forteljar, og vart vidgjeten for dette med. Men det er rekna med at mykje av det han kunne gjekk i grava med han. Ein av dei som fekk slåttar av Anders, er Olav K. Bratås.
Fichtelgebirge
Fichtelgebirge er ei fjellkjede nordaust i Bayern i Tyskland. Ho strekkjer seg frå dalen til elva Main og til den tsjekkiske grensa, der ho held fram som Erzgebirge, som igjen er ein del av Böhmerwald.
Alfa Romeo
Historie
I 1920 vann Giuseppe Campari eit billøp i Mugello og Enzo Ferrari kom på 2. plass i Targa Florio, begge med Alfa Romeo. Desse bilane var konstruerte av Giuseppe Merosi, som òg stod for konstruksjonen av mange andre av Alfa Romeo sine bilar. I 1923 tok Vittorio Jano, som tidlegare hadde vore tilsett hjå Fiat, over som sjefskonstruktør. Den fyrste bilen han konstruerte for Alfa Romeo var resarbilen Alfa Romeo P2, som vann Grande Prix i 1925.
Bart Veldkamp
Frå 1996 valde Veldkamp å representere Belgia, då han sleit med å kvalifisere seg til meisterskapane på verdas beste landslag. Under Vinter-OL 1998 i Nagano vann han Belgias fyrste olympiske medalje på skeisebanen. I 2001-sesongen overraska han stort ved å verte andremann i EM i Baselga og tredjemann i VM i Budapest. Elles sikra Veldkamp seg to sølvmedaljar og ein bronse i VM i enkeltløp i tida 1996-2001.
Krittida
Landdyr
På land var pattedyra enno små og relativt uviktig del av dyrelivet. Faunaen var dominert av archosaure krypdyr, særleg dinosaurar, som var på sitt mest mangfaldige i krit. Flygeøgler var vanlege i tidleg og midtre krit, men mot slutten av krit møtte dei auka konkurranse frå fuglar og mot slutten av perioden var det berre to familiar igjen.
Sjødyr
I havet vart rokker, moderne haiar og eigentlege beinfiskar vanlege. Av marine krypdyr fann ein fiskeøgler i tidleg og midtre krit, svaneøgler gjennom heile perioden og mosasaurar i sein krit.
I Noreg
Ein finn berre bergartar frå krit i Noreg på Svalbard og i eit jura- og krit-felt på Andøya. På kontinentalsokkelen dekkjer dei derimot eit stort område, hovudsakleg skifer og sandstein, og under Nordsjøen òg kalkstein. Krit-kalksteinen frå sein krit og tidleg tertiær er særleg viktig på Ekofisk-feltet, der han er ein viktig reservoarbergart for olje og gass.
Eksil
Eksil, utlegd eller landflyktigheit er det å leva utanfor heimlandet sitt. Omgrepa blir ofte brukt om dei som er tvinga til å forlata landet, anten fordi dei er dømde til det som straff eller fordi dei sjølv meiner dei ikkje kan vera trygge der. Eksil kan òg brukast i lausare tyding om folk som meir frivillig har busett seg utanlands, men held på den nasjonale identiteten sin, til dømes «eksilnordmenn» eller «eksilfinnar». Dersom store delar av ei folkegruppe dreg i eksil blir dei kalla ein diaspora.
Levi Fragell
Tida i Human-Etisk Forbund
Gjennom sine mange reiser såg han mykje som ikkje var som det burde, og difor tok han initiativ til å stifte HEF sin hjelpeorganisasjon Humanistisk aksjon for menneskerettar i u-land (HAMU).
Wai
Det finst mange ulike måtar å utføra wai på, ut frå situasjonen, stillinga til den som helser og den som blir helsa. Jo høgare ein held hendene framfor kroppen og jo djupare ein bøyer seg, jo meir respekt viser ein den ein helser. Personen med lågast status waiar fyrst, og han med høgare status svarer så på helsinga.
Prins Philip, hertug av Edinburgh
Seinare fekk han titlane hertug av Edinburgh, jarl av Merioneth og baron Greenwich. Han vart òg gjort til britisk prins.
Dino Zoff
Dino Zoff er ein italiensk tidlegare fotballkeeper og -trenar. Han var kaptein for Italia då landet under VM i fotball 1982 vann sin tredje VM-tittel.