cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
330 skvadron
Sea King
Forsvaret drifter helikoptera, men Justis- og beredskapsdepartementet er ansvarleg for redningshelikoptertenesta. Departementet eig dessutan Sea King-helikoptera og står for disponeringa. Hovudbasen for helikoptera er Bodø.
Irsk
Morfologi
Hovudartikkel: Irsk morfologi
Syntaks
Irsk har ikkje infinitivar, men brukar i staden verbalsubstantiv. Irsk brukar ikkje eit verb å ha i eigarkonstruksjonar, men i staden konstruksjonar som på meg er X, på same måten som i finsk og samisk. Sjølv om verba blir bøygd i person, er det i talespråket meir og meir vanleg å bruke personlege pronomen og verbformer utan personendingar.
Ytre språkhistorie
På slutten av 1800-talet tok dei fyrste revitaliseringstiltaka til, og det vart stifta ein organisasjon for å stø opp om bruken av irsk.
Restitusjon i folkloristikk
Restitusjon av Draumkvedet
Arbeidet med visa Draumkvedet er det mest kjende dømet på at denne metoden vart nytta. Moltke Moe arbeidde lenge med å restituere draumkvedet til noko han meinte var ein opphavleg form. Til dette nytta han alt han hadde av nedskrifter frå ulike kantar av Telemark, alt frå dei lengre etter Anne Lillegård eller Maren Ramskeid, til småbrot som var funne i Rauland eller Kviteseid elles. Resultatet av arbeidet vart ei vise på om lag seksti strofar. Kritikken mot arbeidet vart reist, mellom anna av di Moe hadde teke med både likt og ulikt, til dømes utdrag frå beltevisa, som nyttar same tematikk, men har anna innhald.
Breg
Breg er ei elv i Baden-Württemberg i Tyskland. Ho er den lengste av to elvar som dannar elva Donau. Breg har sitt utspring 1 078 meter over havet i Schwarzwald nær Furtwangen im Schwarzwald berre 100 meter frå det europeiske vasskiljet. Ho renn gjennom Furtwangen og Vöhrenbach. Etter 49 km renn i hop med Brigach ved Donaueschingen og dannar frå her elva Donau.
Sogna
Frå Sognevannet, som var regulert, renn Sogna ned mot Sokna. Sognevassdammen vart riven i 1985. Ved Sokna renn Verkenselva frå Rudsvassdraget saman med Sogna som held fram langs dalbotn i Soknedalen, der fleire småelvar renn ut på vegen, ned til utløpet i nord i Nordfjorden i Tyrifjorden. Ved utløpet (i deltasonen) ligg òg det internasjonalt viktige våtmarksområdet Karlsrudtangen naturvernreservat, som er eit såkalla ramsarområde.
Fjærlandstunnelen
Tunnelen vart opna 31. mai 1986 av den tidlegare visepresidenten i USA, Walter Mondale, som hadde slekt i Mundal i Fjærland. Fjærlandstunnelen og resten av vegen mellom Skei i Jølster og Fjærland gav Fjærland landfast vegsamband med omverda.
Randselva
Randselva er elva som startar i sørenden av Randsfjorden, ved Jevnaker i Viken, og renn via Kistefoss, Viul og Hvalsmoen ned mot Hønefoss i Ringerike kommune. Elva renn saman med Begna like nedanfor Hønefossen i Hønefoss og dannar der Storelva, som sidan renn ut i Tyrifjorden.
Çumra
Byen ligg 1020 meter over havet og har ein stasjon langs jernbanen mellom Istanbul og Bagdad.
Rudselva
Rudsvassdraget er eit populært område for både jakt og fiske. Aure på omring 1 kg er ikkje uvanleg, men ein kan òg få både åbor, sik, karrus og røye der. I 2003 vart det til dømes fanga ein aure i garn på 3,7 kg i Torevannet. Langs vassdraget finst òg fleire flotte badeplasser.
USA
Gjenoppbygging og industrialisering
Den industrielle revolusjonen gjekk på høggir siste halvdel av 1800-talet. Dette førte til urbanisering, økonomisk vekst og teknologiske framsteg. Perioden var og prega av tilnærma fråvær av offentlege reguleringar av næringslivet og industrien. Som følgje av dette klarte industriallistar som John D. Rockefeller og Andrew Carnegie å bygge formuane sine. Desse vert i dag rekna for å vere dei to personane i verdshistoria som har hatt størst, dokumenterbare, formuar. Rockefeller tente mesteparten av si formue på olje gjennom oljeselskapet Standard Oil. Olje vart i denne perioden ei viktig energikjelde for ein hurtig veksande økonomi. Carnegie tente mesteparten av si formue på stålindustrien gjennom Carnegie Steel, som seinare vart fusjonert med US Steel.
Supermakt, fyrste verdskrigen og depresjonen
Første verdskrigen førte til auka makt for USA. Landet var berre med siste året, og kom ut av krigen som kreditor-nasjon. Alle skulda dei pengar, både dei allierte og etter krigen også dei slegne. Verda sitt finansielle sentrum skifta frå London sitt indre «City» til New York. 1920-talet var ei tid med god økonomisk utvikling i USA, men dette tok ei brå vending i 1929. Eit krakk på New York-børsen førte til at både privatpersonar og finansinstitusjonar tapte store pengar. Ein reknar med at om lag 1/3 av pengemengda i USA sin økonomi forsvann i starten av depresjonen.
Delstatar
Forbundsdistrikt & hovudstad: Washington, DC
Til USA høyrer også nokre mindre territorium utanfor fastlandet. Blant dei er Puerto Rico, Guam, dei amerikanske Jomfruøyane, amerikansk Samoa og Nord-Marianane.
Politisk
Den politiske forsamlinga er Kongressen. Han er delt i to delar, Senatet og Representanthuset. I Senatet er alle delstatar representerte med to senatorar, mens talet representantar i «Huset» blir bestemt av folketalet i delstatane, noko som blir justert av den landsomfattande folketeljinga kvart tiande år. Vala til Representanthuset er i einmannskrinsar. Kongressen er lovgjevande makt, og har ansvaret for føderale budsjett. Det er òg Kongressen som har fullmakt til å erklære krig, samt fullmakt til å godkjenne internasjonale traktatar.
Ionøya
Ionøya (russisk Остров Ионы, ostrov Iony), tidlegare Ostrov Svyatovy Iony eller St. Jonas-øya, er ei lita øy i Okhotskhavet i Khabarovsk kraj i Russland. Ho er 1,6 km lang og 850 meter brei og er forma som ei kjegle.
Mobiltelefoni
Mobiltelefonen har endra måten vi innrettar kvardagen vår på. Når alle er tilgjengeleg på telefon når som helst, kan avtalar om å møta kvarandre endrast til siste minutt. Ved hjelp av mobiltelefon kan ein raskt få tak i informasjon uansett kvar ein er – viss det er dekning der.
Nette ved Niers
Nette er ei lita elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei sideelv til Niers frå venstre. Ho har sitt utspring nær Dülken i Viersen. Nette renn gjennom Nettetal før ho munnar ut i Niers i Wachtendonk. Den totale lengda hennar er 28 km med eit nedslagsfelt på 180 km².
Leiv
Ordsoge
Ordet kjem frå norrønt hleifr. På engelsk er det tilsvarande gammalengelske hláf blitt til loaf, eit ord som tidlegare kunne tyda 'brød' men i dag tyder 'heilt brød' eller 'noko som er forma som eit brød'. Dette ordet har igjen gjeve norsk «loff».
Etnisk reinsing
Etnisk reinsing kan skje relativt skjult i form av motarbeiding og diskriminering av den eller dei gruppene det gjeld. Aktivitetane kan også vere opne, i form av deportasjonar av dei uønskte gruppene, og det kan - eventuelt i kombinasjon med deportasjonar - skje som drap på personar i dei gruppene det gjeld, kanskje til og med i form av folkemord. Omgrepet blei skapt under krigane på 1990-talet i det som hadde vore Jugoslavia.
22. februar
22. februar er den 53. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 312 dagar att av året (313 under skotår).
Svalbardtraktaten
I framtida kan det bli konfliktar om retten til kontinentalsokkelen. Noreg meiner i utgangspunktet at Svalbard ikkje har ein eigen kontinetalsokkel, men at sokkelen rundt Svalbard er eit framhald av den norske sokkelen og dermed uomtvista norsk. Dersom dette synet ikkje vinn fram blir det ein diskusjon om Svalbardtraktaten gjeld på kontinentalsokkelen rundt Svalbard. Dette er ikkje endeleg avklåra, og det er dermed uklårt kva som skjer om nokon skulle finne på å bore etter olje i dette området dersom Noreg ikkje ønskjer det, og kva skattereglar som eventuelt vil gjelde.
Åre
Historikk
Osebergskipet vart rott med 30 årar, Gokstadskipet med 32. Årane til Gokstadskipet var laga av furu og var mellom 5,3 og 5,85 m lange. Dei lengste årane vart nytta nærast stamnane der høgda over vasskorpa var størst.
Dei største årane var i bruk på galeiar. Kvar år vart rodd av 4 mann, og det kunne vera opptil 500 roarar fordelte på opptil 3 dekk, dermed hadde desse båtane meir enn 100 årar.
Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabel
Nintendo GameCube Game Boy Advance-kabelen (korta GCN-GBA-kabel) er ein kabel som ein kan nytta for å kopla spelkonsollane Nintendo GameCube og Game Boy Advance saman. Kabelen har ei side for å kopla til kontrollar-utgangen på GameCube og ei anna for å kopla til utvidings-porten på Game Boy Advance.
Hegga i Soknedalen
Hegga er ei lita elv som renn ut i Sogna ved Heggen i Ytre Soknedalen, et lite stykke aust for Veme i Ringerike kommune. Hegga startar ved utløpet av Ellingsetertjern, på åsen mellom Aust Veme og Ådal, og renn via Heggelia. Bergensbanen kryssar elva via bru rett ved Heggen skole. Under brua går òg fylkesveg 174, som endar i riksveg 7 rett på nedsida.
Sergej Khlebnikov
Khlebnikov vart andremann då sprint-VM 1981 fann stad i Grenoble, 0,400 poeng bak norske Frode Rønning. Året etter vart Khlebnikov verdsmeister i skeisesprint i Alkmaar, etter eit jamnt oppgjer mot Gaétan Boucher fra Canada.
Klunkeflaske
Flasker med fem opne tynne røyr vil berre klunke om flaska er nesten full og ein heller med bratt vinkel slik at væska dekker alle fem røyra. Danske flasker kan ha denne konstruksjonen.
Segl
Materiale
Opphavleg var seglduk laga av lin. I vikingtida vart segl ofte laga av ull. Midt på 1800-talet kom segl i bomull i bruk. Hundre år seinare dukka dei fyrste kunstfibrane opp, først i form av polyester.
Råsegl og sneisegl
Frå råsegl har utviklinga gått via latinarsegl, sprisegl og gaffelsegl til dagens segl som på dei fleste moderne båtar vert utforma og kombinert på ein måte kalla bermudarigg.
Oleg Bozjev
Oleg Felevitsj Bozjev er ein tidlegare skeiseløpar frå Moskva som representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister i firkamp 1984, og kom på andreplass i åra 1985-87.
Den vesle bjørnen
Karakteristikk
Den vesle bjørnen er det nordlegaste stjernebiletet. Det grensar til Sjiraffen i vest, Draken i vest og Kefeus i aust. Det dekkjer 256 kvadratgrader og er rangert som det 56. største av dei 88 stjernebileta.
Stjerner
Calvera er namnet på ei røntgenkjelde kjend som 1RXS J141256.0+792204 i ROSAT All-Sky Survey Bright Source Catalog (RASS/BSC). Ho har blitt identifisert som ei isolert nøytronstjerne, ei av dei næraste av av sitt slag til jorda.
Djupromsobjekt
Den vesle bjørnen har heller få djupromsobjekt. Eit kjent objekt er Den vesle bjørnen-dverggalaksen, ein dverggalakse, som ligg i stjernebiletet.
Autoritær
Kjelder:
Svensk wikipedia, og Pax Leksikon, bind 1, side 253.
Hn/Desibel
Ljodintensitet kann uttrykkjast med formelen under:
Samanhengen millom effektforsterking og spenningsforsterking
Forsterkingi i dB vert då
Mikhail av Tsjernigov
Han letta skattebyrda på innbyggjarane i Novgorod og gav bojarane deira større politisk fridom frå fyrsten. Han var den siste sjølvstyrte fyrsten av Kiev før han vart avsett av dei uslåelege mongolane.
Mikhail var den første fyrsten av Olgovitsjiane (Tsjernigov-dynastiet) som vart martyrar. Han fekk dødsstraff for å stå ved den kristne trua si. Han og bojaren hans, St. Fedor vart torturerte og halshogde av tatarane.
Verdssjakkforbundet
Medlemsland
Det er no om lag 158-159 medlemsland i Verdssjakkforbundet. Talet varierer noko, etter som det kjem til nye land, og ein del land har svake nasjonale organisasjonar, som kan ha problem, slik at medlemskontingenten ikkje blir betalt.
Norges Sjakkforbund er norsk medlemsorganisasjon i Verdssjakkforbundet FIDE.
As-Salt
Stor-Salt kommune har kring 97 000 innbyggjarar (2006), der 65 % er muslimar og 35 % kristne.
Molde lufthamn, Årø
Molde lufthamn, Årø vart opna i 1972 etter at Molde kommune hadde finansiert bygging av eigen flyplass. Dette kom etter ein langvarig diskusjon om felles flyplass for Romsdal og Nordmøre enda med den statlege utbygginga av Kristiansund lufthamn, Kvernberget av samferdselssosiale årsaker (kristiansundarar måtte ta ferje til flyplassen om han til dømes vart bygd på Årø).
Historie
Det nasjonale Flyplassutvalet av 1962 konkluderte med at Årø var det beste alternativet for ein felles flyplass for Romsdal og Nordmøre, med Kvernberget i Kristiansund som nummer to. Kristiansund fastlandssamband og trengde vekstimpuls. Dermed landa flyplassutvalet 16. desember 1964 einstemmig på å anbefale utbygging av både Årø og Kvernberget, samt til Evenes og Haugesund. På dagen to år seinare konkluderte Luftfartsdirektoratet med at Molde burde byggast ut først.
I Stortingsmelding nummer 34 1967-68 gjekk derimot samferdselsminister Håkon Kyllingmark inn for å bygge Kvernberget først av dei fire, då «De trafikale og andre fordeler Årøprosjektet har framfor Kvernberget, er ikke større enn at de oppveies av det samferdselssosiale og andre hensyn som bør tas til Kristiansund». 2. april 1968 vedtok så Stortinget utbygging av Kvernberget, samstundes som Årø vart prioritert som nummer fire av framtidige stamflyplassar i landet, det vil seia utbygging når dette kunne skje utan at det medførte forseinking i nokre av dei tre andre alternativa.
5. oktober 1970 søkte Molde kommune om konsesjon til kommunal drift av flyplassen og fekk ja frå Samferdselsdepartementet, men berre til kortbanedrift, på grunn av at han frå starten i likskap med kortbaneflyplassane ikkje ville ha utstyr for instrumentlanding og departementet frykta dermed for regulariteten, som de rekna ville verte 85% på årsbasis og nede i 81% om sommaren på grunn av et påstått kystklima. Molde, med rådmann Helge Vinje i spissen, takka derimot nei av frykt for at eit mellombels ja til kortbanetrafikk skulle verte permanent og gjekk i staden til verket med å motbevise departementet sine påstandar. Desse var nemleg basert på vêret på Gjermundnes, Hustad og Vigra. Fylkesagronom O. J. Ragnes, sjefen for Meteorologisk institutt sin instrumentavdeling og direktør Ringdal i Braathens S.A.F.E. støtta ikkje konklusjonen til departementet og meinte Årø ville få ein regularitet på over 90%. Førstnemnde kunne dokumentere sine argument med nøyaktige vêrdata frå Fuglset, nokre få kilometer lenger vest, for åra 1965 til 1969. Dermed vart konsesjon for stamrutetrafikk innvilga.
Izvestij TSIK-øyane
Øygruppa høyrer til Krasnojarsk kraj og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.
Leppe
Anatomi
Hjå dei fleste virveldyra er leppene små hudfoldar på utsida av kjeven utan større tyding. Pattedyr har derimot tydelege lepper med muskulatur som er skilde frå kjeven. Dei to leppene, overleppa og underleppa, inneheld ein ringmuskel som kan lukka munnspalta og annan muskulatur som gjer at dei kan utføra mange ulike rørsler. Leppene går saman på sidene i munnvikene. Det raude leppepartiet er del av ansiktshuda, men overhuda her er så tynn at blodet i dei mange fine kapillarårene kan lysa gjennom. Innsida av leppene går over i munnslimhinna. Underleppa på menneske er bogeforma, medan overleppa er sett saman av to bogar med ein amorboge imellom.
Bruk
Lepper kan dekorerast på ulike måtar. I mange kulturar er det vanleg å farga dei med til dømes leppestift. Ein kan òg tatovera leppene eller plassera ulike piercingar i eller rundt dei. I nokre høve kan ein strekkja ei leppe rundt ei stor piercing, som ei leppeplate.
Brescia
Mellomalderen
I 568 eller 569 vart Brescia okkupert av langobardar, som gjorde han til hovudstad i eit av deira delvis sjølvstendige hertugdøme. . Den første hertugen var Alakis, som døydde i 573. Av seinare hertugar finn ein mellom anna den framtidige kongen Rotharis og Rodoald, og Alakis II, ein lidenskapleg antikatolikkk som vart drepen i slaget ved Cornate d'Adda (688). Den siste kongen til langobardane, Desiderius, hadde òg vore hertug av Brescia. I 774 erobra Karl den store byen og endra det lombardiske kongedømet i Nord-Italia.
Moderne historie
I 1769 vart byen øydelagd då San Nazaro-kyrkja vart råka av eit lynnedslag. Brannen som starta sette fyr på 90 tonn med krut som var lagra der. Dette skapte ein enorm eksplosjon som øydela ein sjettedel av byen og tok livet av 3 000 menneske.
Aikido
Bakgrunn
I hovudsak utvikla Ueshiba aikido frå daitō-ryū aiki-jūjutsu som er ein retning av jujutsu som han studerte direkte hos utviklaren av denne stilretninga, Takeda Sokaku. Ueshiba studerte også andre japanske kampkunstar der i blant judo. Mykje av den tekniske strukturen i aikido baserte han på sverdkunsten kenjutsu. På 1930-talet fekk kampkunsten til Ueshiba eit særpreg, og han kalla kunsten «aikibudo». I 1942 vart aikido det offisielle namnet på kunsten under standardiseringa av japansk kampkunst støtta av regjeringa.
Forsvarsteknikkar
Dette er mykje brukte halde- og kasteteknikkar den som skal forsvare seg, nyttar:
243 Ida
Dimensjonar
Sjølv om dimensjonane til Ida langs hovudaksane er 53,6 · 24,0 · 15,2 km måler den best tilpassa ellipsoiden 60,0 · 25,2 · 18,6 km. Maksavviket frå ellipsoiden er ganske stort, 8,4 km. På grunn av månen har det vore mogleg å rekne ut massen nøyaktig, og da finn ein kjapt ut at tyngdekrafta på overflata varierer mellom 0,0031 og 0,0324 m/s² (avhengig av kor på overflata ein er). Rotasjonsaksen er mindre enn ein grad frå den kortare dimensjonsaksen. «Sentrifugal»-effekten kan da blir så stor som 0,0042 m/s² på tuppen av dei lengste aksane. Med andre ord så er Ida faktisk under strekking.
Sipiáda
Sipiáda (gresk Σηπιάδα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Sipiáda inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sør-Pílio.
243 Ida
Dactyl
Dactyliske krater er namngitt etter dei mytiske daktylane.
Grøn sosialisme
Nemninga er òg blitt bruka om venstresida i Senterpartiet. I 1971 gav stortingsrepresentant Bjørn Unneberg ut boka ''Grønn sosialisme for utkantproletarer. Noen folkelige grunntanker om frihet, likhet og brorskap i vår tid''. Delar av denne linja har overlevd i partiet heilt fram til i dag, og er kanskje ein av grunnane til at partiet deltek i eit regjeringssamarbeid med SV og Arbeidarpartiet.
Cosplay
Cosplay (av engelsk costume play, «kostymeleik», frå japansk コスプレ, kosupure ) er ein type performancekunst der ein person kler seg ut med kostymer og anna utstyr for å likna ein bestemt karakter frå manga, anime, teikneseriar, dataspel, filmar og tv-seriar. Subkulturen oppstod i Japan rundt 1980-talet og byrja å vekse seg stor på 1990-talet. Det er vanleg at cosplayarar skiftar kjønn på karakteren dei kler seg ut som, då kalla crossplay.
Nokre kjende cosplay-samlingar i Norge er:
Spike Island i Cheshire
Lokalt vert øya ofte berre kalla Spikey.
Jomfrua
Plassering
Den lyssterke Spica gjer det lett å finne Jomfrua, sidan ein kan finne ho ved å følgje kurven til Karlsvogna til Arcturus i Bjørnepassaren.
Akaba
Oldtida
Bibelen omtalar området i 1 Kongbok 9:26: «Kong Salomo bygde ein flåte i Esjon-Geber, som ligg ved Eilat, i Edom-landet ved kysten av Sivsjøen.» Eilat, som var inspirasjon for namngjevinga av den israelske byen Eilat litt lenger opp kysten, refererer truleg til ein hamneby i jernalderen som låg der Akaba ligg i dag.
St Mary's Island i Tyne and Wear
I mellomalderen stod det eit kapell på øya tileigna St. Helena. I kappellet stod lykta Lady Light, òg kalla St. Katherine's Light. Lykta vart seinare tillagt Jomfru Maria, og øya vart slik kjend som St. Mary's Island. Det er omdiskutert om lykta vart nytta som fyrlykt for skipsfarten, eller om det berre var religiøst. Ved sidan av kapellet låg ein gravplass for munkar og lokale innbyggjarar. Spor etter kapellet vart øydelagd då fyret vart bygd der i 1898. På 1800-talet var det eit vertshus på øya, Square and Compass. Etter at bråkete kundar gjekk i land på nærliggande område utan lov, vart vertshusfamilien kasta bort frå øya i 1895.
Fyret var i drift fram til 1984, då det vart teken ut av teneste.
Torfinn Sigurdsson
Notar
<references group="Note"/>
Tor Torkildsen
Biografi
Tor Torkildsen vart fødd inn i ein shipping-familie. Faren og bestefaren var begge sjøkapteinar, og då Tor voks opp, tok han utdanning for å overta familiereiarlaget i heimbyen. Før han i 1961 vart sjef i reiarlaget, hadde han jobba med shipping i London, Santos, Djakarta og Oslo. Han dreiv reiarlaget frå 1961-77. Sidan dreiv han ein marina i Skottland frå 1977-1983, og jobba som eksportsjef i eit elektronikkfirma. Han vart arbeidsledig i 1989, då han var 57. Det var då skrivinga tok til for alvor. Sidan var han fulltidspensjonist og forfattar. Dei siste åra budde han halve året i Trondheim, og halve året i Thailand.
Iturup
Historie
I 1945 vart ho okkupert av Sovjetunionen etter Japan tapte i den andre verdskrigen. Dei japanske innbyggjarane vart drive ut til det japanske fastlandet. I 1956 vart dei to landa einige om å gjenopprette diplomatiske forhold, men fredsavtalen har enno (2008) ikkje avgjort statusen til Iturup og fleire andre øyar i området som Japan framleis gjer krav på.
Mittaghorn
Mittaghorn er eit 3 892 m høgt fjell i Bern-Alpane i Sveits. Grensa mellom kantonane Bern og Valais går over fjelltoppen. Fjelltoppen er del av eit større fjellmassiv, og er skilt frå den nærliggjande fjelltoppen Äbeni Flue berre av skaret Äbeni-Flue-Joch.
Novi Pazar
Historie
Byen kom til liv som ein handelsenklave nær byen Ras, som var hovudstad i kongedømet Serbia i mellomalderen. Ras var ikkje ein ideell stad som stoppestad for handelsmennene som reiste langs handelsvegane på Balkan, og ein ny handelsstad vart grunnlagd nokre få kilometer frå hovudstaden (og derfor namnet på byen).
Novi Pazar Sanjak vart okkupert og administrert av Austerrike-Ungarn frå 1878 til 1908. I 1908 kom området tilbake til Det osmanske riket, fram til 1912 då Serbia tok over under den første balkankrigen. Etter den første verdskrigen vart Novi Pazar mindre viktig.
Øvre Årdal
Her ligg Farnes kyrkje frå 1970, Årdal vidaregåande skule og barne- og ungdomsskulen Farnes skule. Aluminiumsverket til Hydro Aluminium er ei hjørnesteinsverksemd i Øvre Årdal.
Øvre Årdal er òg namnet på eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Soknet vart oppretta samstundes med opninga av Farnes kyrkje i 1970, då Årdal sokn vart delt i to sokn som fekk namna Øvre Årdal og Nedre Årdal.
Kognitiv metaforteori
Korrespondansar mellom kjeldedomene og måldomene
Den konseptuelle metaforen IDEAR ER MAT kan illustrere eit ekstra poeng, nemleg at det er ein analogisk relasjon mellom kjeldedomene og måldomene. Innanfor idédomenet står idear, tenkje over, godta og hug, sinn, hjerne i same relasjon til kvarandre som høvesvis mat, tyggje, svelgje og mage i matdomenet, og ein snakkar om korrespondansar (engelsk mappings eller correspondences) mellom element i idédomenet og element i matdomenet:
Bård Vegar Solhjell
Bakgrunn
I skuleåret 1990–1991 arbeidde Solhjell som ufaglært lærar ved Instedalen skule i Naustdal, og i 1995 var han tilsett i Posten i Bergen. I tillegg har han jobba på postkontor i Oslo og ein kort periode i Danmark.
Storting og regjering
Då Audun Lysbakken våren 2012 trakk seg frå regjeringa, trødde Solhjell igjen inn som statsråd, denne gang som miljøvernminister. Han vart også medlem av Regjeringa sitt underutval, saman med Arbeiderpartiet og Senterpartiet sine leiarar. Solhjell vart dermed SV sin reelle leiarskikkelse i regjeringa og var formelt statsministeren sin stadfortredar.
Hausten 2011 ga Solhjell ut boka Solidaritet på ny, der han skisserte tankar og visjonar for SV si vidare utvikling. Her presenterte han det raudgrøne regjeringssamarbeidet som eit langsiktig strategisk prosjekt som burde vidareførast uavhengig av valresultat.
Hallingdalens historie
Historia er inndelt etter kommunane i dalen, med Hol kommune først på lista. Etter Hol går forfattaren nedetter, gjennom Ål, Gol, Hemsedal, Nes og Flå. Kvar kommune får eit historisk riss, og alle hallingar som kjempa i Napoleonskrigane er omhugsamt rekna opp, minnestein for minnestein dalen ende ned.
Tee Productions
Tee Productions er eit norsk hiphop-plateselskap som hadde sin stordomstid på 90-talet. Artistar som Warlocks, Diaz, Son of Light, Opaque, Gatas Parlament og Noora Noor har alle hatt kontrakt med etiketten, som vart grunnlagd av Tommy Tee.
Cinisello Balsamo
Cinisello Balsamo grensar til kommunane Monza, Muggiò, Nova Milanese, Paderno Dugnano, Cusano Milanino, Sesto San Giovanni og Bresso.
Tee Productions
Diskografi
2005:
Kausalitet
Døme
Felles for alle kausale relasjonar (årsak/verknad-forhold) er at:
Screw-musikk
Screw-musikk er ein avart av sørstats-hiphop som kort fortalt består i å skru ned tempoet på allereie eksisterande songar. Ofte vert songane òg choppa, det vil seie at ein kuttar opp lyden, gjerne for å ta opp att utvalde ord og frasar.
Historie
I Noreg er screw-musikk eit særs smalt undergrunnsfenomen, men bergensbaserte artistar som Vågard, Broder Jo og Area har alle fått laga screwed-versjonar av eigne songar.
Elva Åsta
Elva er over fire mil lang og er verna med omsyn til Verneplan I for vassdrag.
Lecco
Lecco er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Lecco i regionen Lombardia og har om lag 45 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 50 km nord for Milano i enden av den søraustlege greina av Comosjøen. Foten av Alpane stig opp i nord og aust og Valsassina strekkjer seg gjennom dei og sørover mot Lecco.
Historie
Under den andre verdskrigen vart han eit viktig senter for partisankrigen mot dei tyske okkupantane.
Halvdan Svarte
Liv
Halvdan Svarte høyrde til i fylgje Snorre Ynglingeætta, og herska over store delar av Austlandet. Han arva det nordlege Vestfold og la under seg Opplanda og Vika.
Tríkeri i Magnisía
Tríkeri (gresk Τρίκερι) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Tríkeri inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Sør-Pílio. Den tidlegare kommunen dannar den ytste spissen av halvøya Pílio. Utanfor nordspissen av halvøya ligg øya Tríkeri med busetnaden Gamle Tríkeri.
Holmen i Søgne
Garden Holmen ligg ved Trysfjorden i Kristiansand kommune i Agder. Han ligg på austsida av fjorden inn mot Try inst i fjorden. Garden grensar og mot Eigestøl, Tufte og Øvre Knibe. Husa ligg på ei slette nedanfor Holmensfossen som vert laga der Holmensbekken kryssar E 39. I eldre tider vart garden kalla Sandnes.
Alstenfjorden
Alstenfjorden er ein fjord i Alstahaug, Herøy og Dønna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer på nordsida av øy Alsta 11 km nordaustover til Ulvangen, som held fram nordover, og Sandnessjøen som ligg på sørsida av fjorden. Fjella Sju søstre ligg òg på sørsida av fjorden.
Jaktflaske
Jaktflasker vart laga på dei norske glasverka frå slutten av 1700-talet. Lommeflasker og jaktflasker er ført opp i priskurantane frå Hadeland Glassverk i 1851 og 1856, men dei er ikkje avbilda.
Gaupne
Gaupne er kommunesenteret i Luster kommune i Vestland fylke. Tettstaden har og ligg ved utlaupet til Jostedøla, inst i Gaupnefjorden, ein sidearm til Lustrafjorden, som igjen er ein sidearm til Sognefjorden.
Japanske stavvåpen
Jo
Soga fortel at joen blei funne opp av Muso Gonnosuke då han utkjempa tvikamp mot samuraien Miyamoto Musashi.
Maktfordelingsprinsippet
Maktfordelingsprinsippet skal sikra at maktutøvinga er delt mellom tre uavhengige styresmakter:
Historikk
For å hindra maktmisbruk skulle statsmaktene halda kvarandre i sjakk gjennom eit system av vekt og motvekt. Den lovgjevande makta skulle koma frå sjølve folket gjennom valde representantar. Den utøvande makta skulle kongen ha, «fordi denne delen av regjeringa, som nesten alltid krever rask handling, blir betre utført av éin enn fleire». For at ikkje den lovgjevande forsamlinga skulle bruka lovgjevinga til å gje seg sjølv all makt og dermed setta dei andre statsmaktene ut av spel, måtte kongen ha vetorett. Den dømande makta kunne på si side ta stilling til eller avgjera om ein ny lov gjeven av dei folkevalde var i samsvar eller i strid med grunnloven.
Lodi i Italia
Historie
10. mai 1796 stod slaget ved Lodi, som var det første viktige slaget Napoleon Bonaparte vann. Han slo austerrikarane i ved Adda og gjekk seinare mot Milano. Dette er årsaka til at ein i mange byar i Frankrike finn gater som er tileigna den kjende brua (t.d. i Paris der ein finn gata Rue du Pont de Lodi).
Trysilelva
Trysilelva er ein del av Trysilvassdraget som har den store innsjøen Femunden som senter i grenseområda mellom Innlandet og Trøndelag. Trysilelva renn ut i frå dei to små vatna Galten og Galthåen sør for Femunden. Vidare renn Trysilelva 120 kilometer ned igjennom Engerdal og Trysil sine skogkledde landskap. Nær grensa til Sverige er det på norsk side to kraftverk: Sagnfossen og Lutufallet. Vidare derifrå renn Trysilelva inn i Sverige med namnet Klarälven ved Långflon. I Sverige renn elva ut i den største innsjøen i Sverige, Vänern, ved byen Karlstad. Trysilelva og Klara var fram til 1991 viktige fløytingselver.
Trysilelva er verna med omsyn til Verneplan I for vassdrag.
Giuseppe Verdi
Giuseppe Fortunino Francesco Verdi var ein av dei største italienske operakomponistane. Han er kjend for verk som Nabucco, La Traviata og Aïda, og særskilde songar frå desse verka, som «Va, pensiero», som fekk ei viktig tyding for den italienske sameiningsrørsla, «La donna è mobile», det hebraiske slavekoret frå Nabucco og triumfmarsjen frå Aida.
Tanto
Tantō (短刀, tantō? - kort sverd) er ein japansk kniv. Lengda på bladet er mellom 15 og 30 cm. Vanlegvis er det egg berre på den eine sida av bladet, men det finst også slike knivar som er tveegga. Knivane vert mellom anna nytta i kampaktivitetar. Det finst til dette føremålet også utgåver i tre til relativt ufarleg trening.
Planeten Neptun
Atmosfæren
Spekteret til Neptun syner breie band frå hydrogen og metan, som er årsaka til den karakteristiske, djupe blåfargen til planeten. Voyager 2 avbilda ein stor, mørk flekk som minnar om den store raude flekken på Jupiter, både i storleik i forhold til planeten og plasseringa på den sørlege halvkula. Romsonden avbilda dessutan fleire mindre, lyse flekkar, som flytta seg med relative snøggleikar på opp til 500 m/s, og ein bandstruktur som på Jupiter og Saturn. Nokre av desse atmosfæredetaljane er seinare påvist med hjelp av Hubble-teleskopet.
Ringar og månar
Voyager 2 avslørte òg nokre svake ringar rundt Neptun. Den ytste ringen inneheld tre fortetta ringbogar, som faktisk var påvist i bakketeleskop ved at dei okkulterte stjerner som låg bakom. Neptun har 13 kjende månar, og åtte av desse har fått namn. Seks av månane vart oppdaga av Voyager 2. Den mest forbløffande avsløringa til romsonden var månen Triton, som synte eit frose isaude på den nordlege halvkula, og aktive geysirar i sørpolområdet. Av dei siste oppdaga månane, som er særs små, vart tre funne i 2003 ved hjelp av teleskop i Chile og på Hawaii. Nordmannen Tommy Grav var medoppdagar av månane.
Helge Jordal
Jordal er framleis aktiv på scena. Han spelte Jeronimus i Holbergs Maskerade haust- og vårsesong 2009-2010.
Sheikh Ali Al-Thani
Han representerte Qatar under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, der han vart nummer 9 i lagkonkurransen.
Cremona
Mellomalderen
I 1162 gjekk keisaren i lag med styrkar frå Cremona til åtak på Milano og øydela byen. I 1167 byta derimot byen side og vart med i Det lombardiske forbundet. Toppane til byen var med i hæren som 29. mai 1176, slo Barbarossa i slaget ved Legnano. Det lombardiske forbundet varte ikkje lenge. I 1213, ved Castelleone, slo Cremona eit forbund av Milano, Lodi, Crema, Novara, Como og Brescia. I 1232 allierte Cremona seg med keisar Fredrik II, som igjen prøvde å utøve makta si i Nord-Italia. I slaget ved Cortenuova var Cremona på den sigrande sida og etter dette var Fredrik og hoffet hans ofte i byen. I slaget ved Parma tapte derimot Ghibellinarane stort og to tusen frå Cremona vart tatt til fange.
Moelva i Ringsaker
Elva startar i søraustenden av Næra, renn med stridt løp sørvestover og munnar ut i Mjøsa i nærleiken av garden Mo. Sjølv har ho gjeve namn til tettstaden Moelv ved utløpet. Elva er 12–18 m brei, og vart tidlegare utnytta av flreire industrielle anlegg.
Studentmållaget i Tromsø
Studentmållaget i Tromsø (1990-2000 og 2014-)
Det ser ut til at Studentmållaget i Tromsø blei skipa rundt 1990, og laget var i varierande verksemd fram til 2000.
Uwe-Jens Mey
Uwe-Jens Mey er ein tysk tidlegare skeiseløpar som representerte Aust-Tyskland til 1990, deretter det samla Tyskland. Mey, som er fødd i Warszawa i Polen, vart olympisk meister på 500 meter både i 1988 og 1992.
Spisslønn
Utbreiing
I Noreg veks han naturleg på Austlandet nord til Alvdal kommune og Fåberg, på Sørlandet vest til Kvinesdal kommune. I Voss kommune og Luster kommune er det usikkert om han veks naturleg eller naturalisert. Lønnen er mykje brukt som park- og hagetre. Som kulturplante veks han nord til Troms.
Fotballklubben Kvik
Fotballklubben Kvik er ein fotballklubb i Trondheim, stifta 6. oktober 1900. Laget spelar i blå- og kvitstripete trøyer, samt blå bukser og strømper.
Wylie-translitterering
Wylie-translitterering er ein metode for å transkribere tibetansk skrift med bokstavane i det latinske skriftsystemet (a-z). Metoden har fått namn etter Turrell Wylie, som utvikla systemet i 1959. Etter det har Wylie-systemet vore standardtransliterering for tibetansk i USA. Systemet er tovegs, dvs. det er mogleg å på ein eintydig måte å gå frå tibetansk skrift til Wylietranslitterering og attende att.
Vokalar
for å vise rotbokstaven. Etter denne rotbokstaven er det mogleg å slå opp ord i ordbøker
Ivar Kvite
Drapet på Ulf jarl
Morgonen etter sa kong Knut til ein skosvein at han skulle drepe Ulf jarl, men sveinen unndrog seg oppdraget då jarlen hadde gått inn i Lucius-kyrkja, og Snorre sluttar av soga slik:
Mest truleg var forteljinga om sjakkspelet fri dikting, utan historisk grunnlag, men det er grunn til å tru at kjernen i episoden: drapet på Ulf jarl, verkeleg skjedde. Ulf jarl vart sjølvsagt ikkje drepen på grunn av usemja i sjakkspelet, men fordi han hadde sveke kong Knut.
Notar
<references group="Note"/>
Års
Historie
Toke skal ifølgje segnene vere son av Gorm den gamle, grunnleggjaren av Danmark som er gravlagd i Jelling.
Lageråa
Lageråa er ei elv på Hedemarken. Ho går frå Vang Almenning i Hamar, stykkvis på grensa til Løten og endar på Ilseng i Stange, der ho renn ut i Svartelva.
Elva er nærare to mil lang.
Årring
År med tilstrekkeleg fukt og ein lang vekstsesong fører til tjukke ringar, medan år med tørke kan gje smale ringar. Slik kan ein òg seie noko om klimatilhøva og variasjonen i desse i området eit tre veks ved å studere årringane. Tre frå same område har ein tendens til å utvikle dei same mønstera i dei same periodane. Studiet av slike ringar vert kalla dendrokronologi.
Marknadsrisiko
Marknadsrisiko er risiko for økonomisk tap (eller gevinst) på finansielle eigedelar som aksjar, obligasjonar og valuta, som følgje av endra verdsetjing i marknadene. Finansinstitusjonane plasserer midlar i verdipapirmarknadene, og resultata deira blir derfor påverka av kursendringar. Men også hushalda investerer større beløp, særleg i aksjar. Saman med utviklinga i prisane på bustader er børsutviklinga såleis med på å påverke formuessituasjonen til hushalda, og – via såkalla formueseffektar – deira kjøp av varer og tenester.
Stavingsrim
Stavingsrim er den delen av stavinga som ikkje er stavingsframlyd. Stavingsrimet består av stavingskjerna og stavingsutlyden. Namnet sitt har stavingsrimet frå metrikken, det er denne delen av stavinga som rimer i enderim, opptakta er irrelevant (jf. ut på tur, aldri sur). Skilnaden mellom lette og tunge stavingar blir rekna ut etter kor mange segment det er i stavingsrimet (lange vokalar eller konsonantar tel dobbelt).
Bettmerhorn
Bettmerhorn er eit fjell i Bern-Alpane i Valais i Sveits. Ein kan nå toppen til fots, ein tur som tar 30 minuttar frå kabelvognstasjonen frå den bilfrie landsbyen Bettmeralp.
Sluttspelstudie
Studiar er komponerte sjakkproblem, med krav til økonomi og eintydige løysingar. Men fordi det i oppgåva ikkje blir oppgjeve kor mange trekk kvit treng for å nå ein vinst, eventuelt ein remis, så er dei ganske ulike tradisjonelle sjakkproblem, der oppgåva gjerne går ut på at kvit skal sette matt i to trekk eller tre trekk. Både utgangsstillingane og løysingane i studiar er dermed oftast temmeleg ulike desse tradisjonelle to- og tretrekkarane.
Studiar har oftast stillingar som er meir like vanlege sjakkstillingar som oppstår i praktisk spel, og løysingane kan ofte ha praktisk verdi for turneringsspelarar. Studiar har ofte vore verdifulle bidrag til kunnskapen om korleis ein skal spele sluttspel.
Brårud
Brårud hadde tidlegare eige postkontor. Postnummeret 2162 BRÅRUD er framleis i bruk. Det er òg grunnskule (Brårud skole) i grenda med undervisning frå 1. til 7. steg. Skulen vart bygd i 1975.
Exxon Mobil
ExxonMobil i Noreg har rettar i produksjonslisensar som gjev eigardelar av petroleumsutvinninga på 24 ulike felt på norsk sokkel. Selskapet sine største volumandelar av attverande olje ligg i Balderfeltet, Granefeltet, Snorrefeltet og Statfjordfeltet. Selskapet har operatøransvar på Balderfeltet. Det tidlegare Mobil i Noreg var kjend for å ha oppdaga og bygd ut Statfjordfeltet. Operatøransvaret for Statfjordfeltet vart overført til Statoil i 1987.
1800-talet
< 1800-talet > viser til hundreåret frå 1800 til 1899 i den julianske og den gregorianske kalenderen.
Politikk
USA opplevde borgarkrig mellom Nord- og Sørstatane på 1860-talet.
Makaronesialire
Makaronesialire (Puffinus baroli) er ei lita lire i stormfuglfamilien som lever pelagisk i eit nokså avgrensa område i subtropisk del av Atlanteren. Ho hekkar på øyar i Makaronesia, det vil seie Asorane, Kanariøyane og Madeira. HBW and BirdLife International illustrated checklist handsamer dette taksonet som ein underart av tropelire, Puffinus lherminieri.
Gloggnitz
Gloggnitz er ein by og ein kommune i distriktet Neunkirchen i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 19,6 km² og knapt 6 000 ibuarar. Byen Gloggnitz ligg 442 meter over havet, ei 70 km sørvest om Wien.
Røykjelse
Røykjelse er ei blanding av harpiks, planteoljer og andre velluktande stoff frå planter og somme tider dyr som blir brend for å gje får seg ein aromatisk røyk.
3. mars
3. mars er den 62. dagen i den gregorianske kalenderen (63. i skotår). Det er 303 dagar att av året.
Planeten Jupiter
Jupiter (symbol: ) er den femte planeten frå sola og den største i solsystemet. Namnet kjem frå den romerske guden Jupiter.
Oversyn
Jupiter har 2,5 gonger meir masse enn alle dei andre planetane til saman. Han er så massiv at til og med det felles tyngdepunktet med sola ligg utanfor soloverflata (1,068 gonger solradiusen frå sentrum av sola). Han har 318 gonger meir masse enn jorda, elleve gonger større diameter og 1300 gonger større volum. Jupiter blir ofte kalla «ei ufullstendig stjerne», men da kunne au ein asteroide blitt kalla «ein ufullstendig planet». Sjølv om Jupiter er imponerande stor har det blitt funne mykje større planetar i bane rundt andre stjerner. Men, ein meiner at han er så stor som ein planet med samansettinga hans kan vera. Viss ein hadde lagt til masse, ville berre den gravitasjonelle kompresjonen auke (heilt til det tar fyr). Det finst ingen skikkeleg definisjon på kva som skil ein stor og massiv planet som Jupiter frå brune dvergar. Brune dvergar har likevel spesielle spektralliner og uansett ville Jupiter måtta ha 70 gonger større masse før han kunne blitt ei stjerne.
Jupiter har den raskaste rotasjonsfarten i solsystemet, noko som viser seg i at planeten er tydeleg flat ved polane. Dette er det lett å sjå i eit vanleg teleskop på jorda. Den mest kjende overflateforma til Jupiter er Den store raude flekken, ein storm fleire gonger større enn jorda. Jupiter har eit skylag som alltid dekker planeten.
Virak
Virak er blitt mykje brukt som røykjelse i religiøse ritar, som parfyme, som vern eller medisin mot sjukdom og sår, og til balsamering. I dag er det særleg brukt i aromaterapi. Ein kan hausta virak frå Boswellia-tre frå dei er 8-10 år gamle. Det er mogleg å ta ut virak heile året, men den som er teken på den varmaste årstida har høgast kvalitet.
Planeten Jupiter
Atmosfære
Jupiteratmosfæren er sett saman av ~86% hydrogen og ~14% helium viss ein ser på talet av atom. Atmosfæren er derimot ~75 %/24 % viss ein ser på massen; der ~1 % av massen er andre molekyl. Det indre inneheld tettare materiale så fordelinga da blir ~71 %/24 %/5 %. Atmosfæren inneheld spor av metan, vassdamp, ammoniakk, og «berg». Det er au minimale delar karbon, etan, hydrogensulfid, neon, oksygen, fosfine, og svovel. Det yttarste laget av atmosfæren inneheld krystallar av frossen ammoniakk.
Dei galileiske månane
Galilei observerte rørslene til månane over fleire dagar og forstod at dei går i bane rundt Jupiter. Denne oppdaginga støtta den heliosentriske teorien til Nikolaus Kopernikus og viste at ikkje alt roterer om jorda.
Kerning
I dei fleste skrifttypane finst det informasjon om kerningavstanden innebygd, men ofte er det naudsynt å endra avstanden manuelt. I program som InDesign finst det ein funksjon som gjer det mogeleg å nytta såkalla optisk kerning, som lagar ein høveleg kerningavstand.
Sven Aarrestad
Aarrestad vart av kongen 18. mars 1908 forfremma til kommandør av 1. klasse av St. Olavs Orden «for statsborgarleg og embedsforteneste». Han hadde i 1901 vorte utnemnd til riddar av 1. klasse. Aarrestad var også innehavar av storkrossen av Dannebrogsordenen.
Kosterbåt
Båttypen var truleg utvikla av båtbyggaren Tomas i Kile på Sydkoster kring 1850. Seinare har båtbyggarar i same familien halde fram med å bygge kosterbåtar. Systersonen til Tomas i Kile, Hans Henriksson, og sonen Karl Hansson etterfylgde han som dyktige båtbyggerar.
Rune Olstad
Rune Olstad er ein norsk forfattar som har skrive under pseudonymet Brynjulf Grinden. Han er busett i Volda i Volda kommune.
Deir Alla
Historie
Byen var ein fristad og eit metallarbeidssenter, med fleire smelteomnar bygd langs utsida av bymurane, og dei stadige ombyggingane, datert av keramikk frå sein bronsealder frå 1500-talet fvt. til 400-talet fvt., vart akkumulert som ein tell. Deir Alla var den første bronsealderbyen som vart grave ut i Jordan.
Dei eldste funna i Deir Alla er datert til sein bronsealder; og vart bygd lag på lag i fleire intervall, slik at bakken heva seg og haugen gradvis vart høgare. Ein har funne spor etter ein kraftig brann, og ei egyptisk krukke dekt av sot hadde ein kartouche med dronning Twosret, slik at brannen er datert til kring 1200 fvt., noko som samsvarar med fleire byar som vart øydelagde i dette hundreåret i Det nære austen. I motsetnad til andre øydelagde byar, vart Deir Alla bygde opp att etter brannen, inn i jernalderen.
Vefsn folkehøgskole
Vefsn Folkehøgskole (også kalla Toppen) er ein frilynt folkehøgskule på Halsøya i Mosjøen i Nordland. Skulen er eig av Hålogaland Ungdomslag og tar årleg imot vel 90 elevar.
Robin
Robin er mykje brukt som kvinnenamn i USA, medan det er mykje brukt som mannsnamn i Sverige. I Noreg var Robin mykje brukt som namn for gutebarn fødde på 1990-talet.
Bruskfiskar
Evolusjon og systematikk
Ein deler bruskfiskane inn i to underklasser; Heilhovudfiskar (Holocephali), som omfattar havmysene, og Elasmobranchii, som omfattar haiar og skatar. Havmusa vert rekna som mest primitiv, og har overkjeven vaksen saman med hovudskallen. Havmysene har òg færre gjellespalter enn elasmobranchidane.
Elasmobranchii vert tradisjonelt delt inn i haiar og skater. I dag er vitskapsfolk stort sett samde om at denne inndelinga er misvisande. Somme haiartar er nærare i slekt med skatene enn dei er med andre haiar; gruppa er polyfyletisk.
Asbjørn Aarnes
Han tok magistergrad (1950) og dr. philos. (1957) frå Universitetet i Oslo. Der var han professor i europeisk litteraturhistorie, med fransk som hovudansvar (1964-90), samt leiar for romansk institutt (1966-70).
Koralar av Johann Sebastian Bach
Denne lista over koralar av Johann Sebastian Bach består av 189 koralar av Johann Sebastian Bach som har fått numra 250–438 i Bach-Werke-Verzeichnis (BWV), Bach-katalogen av Wolfgang Schmieder. Det er mange koralharmoniseringar i kantatane, motettane og pasjonane til Bach og i samlinga hans Anna Magdalena Bachs notebok, men verka i denne lista er ikkje knytte til ei større verk eller større verk som er gått tapt. Nesten alle melodiane i desse koralane er ikkje komponerte av Bach, men går attende til eldre kjelder.
Dinar i Tyrkia
Dinar (tidlegare gammalgresk Kelaenae-Apàmea, Κελαιναι-Απαμεια) er ein by og eit distrikt i provinsen Afyonkarahisar i Egearregionen i Tyrkia, 106 km from byen Afyon. Byen har kring 25 000 innbyggjarar.
Düssel
Düssel er ei elv i Nordrhein-Westfalen i Tyskland, og ei av sideelvane til Rhinen frå høgre. Ho har sitt utspring mellom Wülfrath og Velbert. Elva renn vestover gjennom Neanderthal, der dei første fossilane av neandertalarar vart funne i 1856. Düssel munnar ut i Rhinen ved Düsseldorf. Namnet Düsseldorf kjem av elva, der dorf tyder liten by.
Hönne
Verdt å merke seg er den smale dalen mellom Balve og Menden, der Hönne har grave ut eit 60 meter djup gjel i kalksteinen. Det ligg fleire grotter i dalen, der Balver Höhle og Reckenhöhle er opne for turistar. Når vassnivået i elva er lågt kan enkelte delar av ho verte heilt tørrlagt, sidan vatnet trenger ned i karstfjellet. Enkelte av sideelvane til Hönne vert òg stundom tørrlagde.
Finnesloftet
Finnesloftet er mest truleg bygd sommaren 1295 eller kort tid etterpå. Det er eit hus i to høgder, bygd med liggjande tømmer i første høgda, og ståande konstruksjonar og stavverk i andre høgda. Veggene i andre høgda liknar vegger i stavkyrkjer, og det er ingen andre profane bygningar att i Noreg som er bygde på denne måten.
Rørosbanen
Framtidsplanar
Regjeringen og Jernbaneverket har vurdert framtidige høyfartsbanar i Norge. Eit tysk forskningsinstitutt har utreidd moglege alternativ. Dei tilrår at ein framtidig høyfartsbane Oslo-Trondheim skal gå langs Rørosbanen. Det er lettere å bygge her, det er meir plass i Østerdalen enn i Gudbrandsdalen. Strekninga Elverum-Tynset-Berkåk er den kortaste mellom Oslo-Trondheim. Sjå òg Høgfartsbane i Noreg.
Rørosbanen er foreslått elektrifisert. Strekninga Hamar-Elverum er planlagt elektrifisert som ein del av Nasjonal transportplan 2018-2029 saman med etablering av tilsving til Solørbanen ved Elverum.
Planeten Uranus
Uranus (symbol: ) er den sjuande planeten frå sola i solsystemet. Uranus roterer baklengs i høve til dei andre planetane i Solsystemet. Han blei oppdaga i 1781. Namnet er teke frå den greske guden Uranus.
Holvika
Holvika, somme tider skrive Holvik eller Holevik, er ein tettstad i Kinn kommune i Vestland. Staden har og ligg ved Vågsfjorden, på sørsida av Vågsøy, mellom Måløy og Vågsvåg. Det er fire kilometers køyring frå Måløy sentrum til Holvika.
Fuheis
Fuheis (arabisk الفحيص, òg kalla Fuhais) er ein by i Balqa guvernement i Jordan, kring 20 kilometer nordvest for Amman. Byen har kring 15 000 innbyggjarar, og er den einaste byen med ein kristen majoritet i Jordan. Han ligg like i nærleiken av byane Salt og Amman. Folketalet i Fuheis var kring 13 171 i 2008. Kring 60 % av folkesetnaden er gresk-ortodokse. Muslimar og katolikkar utgjer resten.
Sir John Alot of Merrie Englandes Musyk Thyng & Ye Grene Knyghte
Det er eit instrumentalt album (opphavleg kalla Sir John Alot of Merrie England). Renbourn spelar i lag med det framtidige Pentangle-medlemmet Terry Cox på perkusjon og Ray Warleigh på fløyte. Plata kom ut same året som Pentangle vart skipa. Albumet har djupe røter i engelsk folkemusikk og fleire stykke som er inspirert av eller skriven i same stil som tidlegmusikk.
Lunningsplass
Når ein driv etter stammelunningsmetoden, som er ei vanleg driftsform i Noreg, vert tømmeret køyrt fram til ein lunningsplass med ein stammelunnar eller med ein landbrukstraktor utstyrt med vinsj. I flatt lende er det meir vanleg å nytta ein lastetraktor eller ein landbrukstraktor med tømmerhengar.
Tømmeret som vert henta ut gjennom vinteren vert ofte liggande på lunningsplassen til våren kjem. Men om bereevna til vegen fram til lunningsplassen er dårleg, lyt ein henta tømmeret før telen går om våren.
Minnepinne
Minnepinnar kan ha ein kapasitet frå nokre få KB til fleire GB.
Guam
Øya ligg nær den internasjonale datolina.
Erft
Erft har gjeve namn til byen Erftstadt, som ho renn igjennom i tillegg til kreisen Rhein-Erft-Kreis. Ho renn òg gjennom byane Bad Münstereifel, Euskirchen, Bergheim, Bedburg og Grevenbroich.