cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El Salvador
1969 Krigen med Honduras
I 1969 utkjempa Honduras og El Salvador den såkalla Fotballkrigen. Krigen braut ut under ein VM-kvalifiseringskamp mellom dei to landa, etter aukande spenning mellom dei. Han vara berre nokre dagar, og blir også kalla 100-timarskrigen.
Gornergletscher
Utsyn mot isbreen og dei i kring liggjande fjella har ein frå fjellet Gornergrat (3 100 m), dit det går jarnbane frå Zermatt.
Lapp
Lapp kan visa til:
Nordre Land Idrettslag
Nordre Land Idrettslag er eit idrettslag heimehøyrande på Dokka i Nordre Land kommune. Idresttslaget vart stifta i 1912 og har aktivitetar med fotball, friidrett, handball, hestesport, judo, nordiske greiner på ski, skiskyting, sykling, symjing og turn.
Forordningstidend for de besatte norske områder
Forordningstidend for de besatte norske områder var eit blad som vart utgjeve av dei tyske okkupasjonsmaktene i Noreg under andre verdskrigen. Bladet hadde parallell tekst på norsk språk og tysk språk. På tysk var tittelen for bladet Verordnungsblatt für die besetzten norwegischen Gebiete. Bladet publiserte ymse vedtak og føresegner som vart vedteke av makthavarane i tida frå april 1940 til mai 1945. Særleg gjaldt dette Josef Terboven, Reichskommissar für die besetzten norwegischen Gebiete. Terboven hadde som rikskommisær noko nær diktatorisk mynde i Noreg.
Statsarkivet i Bergen har skanna inn bladet og lagt det ut på Digitalarkivet.
Bergstaden Røros
Bergstaden Røros (sørsamisk Plaassja ) er administrasjonsstad for Røros kommune. Tettstaden Røros har formelt ikkje status som by, men som bergstad. På grunn av viktige kulturminne knytt til drifta av Røros Kobberverk, vart tettstaden Røros i 1980 teke med på UNESCO si liste over verdsarv. Utvinninga av kopar gjekk føre seg i tida 1644-1977. Store delar av bergstaden vart brent ned av svenske styrkar i 1678 og 1679, men bergstaden vart bygd opp att i same stil med smale gater og låge hus. Over dei låge husa tronar kyrkja «Bergstadens Ziir» (bergstadens pryd).
Moselle
Demografi
Innbyggjartalet har halde seg relativt stabilt etter den andre verdskrigen og ligg no i overkant av 1 million. Det meste av folkesetnaden bur rundt Metz og langs elva Moselle.
Den tiårige svinginga i Stillehavet
Den tiårige svinginga i Stillehavet vart namngjeven av Steven R. Hare, som merka seg dette då han studerte mønster av lakseproduksjon i 1997.
Val Bregaglia
Bregagliafjella ligg sør for dalen. Dalen er unik fordi han omfattar nedslagsfeltet til tre store elvar, som kvar renn ut i forskjellige hav. Rhinen, som renn til Nordsjøen, Inn, via Donau til Svartehavet og Po som munnar ut i Adriahavet.
Sorbé
Historie
Ordet «sorbé» kjem via fransk sorbet frå italiensk sorbetto, som igjen er avleidd frå tyrkisk şerbet, 'søt, fersk fruktdrikk', frå arabisk 'drikk, vin, sirup'. Det er i slekt med orda sjerbett og sirup. I ulike språk kan sorbé eller sjerbett visa til isrettar eller isdrikkar om kvarandre.
Tine BA
Historie
Grunnlaget for meierisamvirket i Noreg vart lagt i Nord-Østerdalen i 1881. Då gjekk dei fleste meieria i området saman i éin organisasjon uner namnet «Meieriforeningen». Dette første varige organisatoriske meierisamarbeidet på landsbasis er rekna som starten på TINE. Ein forløpar for dette meierisamvirket var Rausjødalen meieri i Tolga, som var i drift frå 1856 til 1858.
TINE er ei av 15 landsdekkande samvirkeorganisasjonar som er medlem av interesseorganisasjonen Norsk Landbrukssamvirke. Landbrukssamvirket har i etterkrigstida spela ei nøkkelrolle ved gjennomføringa av den norske landbrukspolitikken.
Cæsar
Etter at Julius Cæsar var drepen blei Augustus av Romarriket, som då heitte Gaius Octavius, adoptert gjennom testamentet til den gamle statsleiaren. Ifølge romersk skikk tok han namnet Gaius Iulius Cæsar Octavianus. Også Tiberius fekk namnet gjennom adopsjon, medan Claudius var av Iulius Caesar-slekta.
Argyrádes
Argyrádes (gresk Αργυράδες) er ein landsby sør på øya Kérkyra i periferieininga Kérkyra i periferien Dei joniske øyane i Hellas. Argyrádes var hovudsete i den tidlegare kommunen Korissía, som no er ei kommunaleining i kommunen Sør-Kérkyra.
Henrik Kalteisen
Bakgrunn
Kalteisen var ein lærd mann, med vide kunnskapar innan først og fremst teologi og kyrkjerett, men òg romarrett, filosofi og historie. Han førte kopibøker med avskrifter av brev han fekk og utkast eller kopiar av brev han sjølv sende, difor er han rimeleg godt kjend for ettertida.
Corrine, Corrina
«Corrine, Corrina» har vorte ein standardsong i fleire musikksjangrar, inkludert blues, rock and roll, cajunmusikk og western swing.
Antropologi
Ved hjelp av antropologisk forsking, ofte utført gjennom feltarbeid, kan ein antropolog samanlikna ulike samfunn som eksisterer på same tid, eller undersøka samfunnsutviklinga i eit tidsrom. Den første forskingsretningen er særleg oppteken av strukturelle fellestrekk ved menneskelege samfunn, medan den sistnemnde gjerne legg vekt på «framande» kulturar i eit historisk eller samtidsperspektiv.
Žut
Geografi
Žut har ein rugla kyst med mange vikar, og dette gjev øya ei uvanleg lang kystlinje som går opp til 44 km. Nokre av dei større vikane er Podražanj, Papeše, Žešnja, Strunac, Hiljača, Sarušćica, Bizikovica, Pinizel og Bodovac.
Arnold von Siemens
Arnold von Siemens var ein tysk industrialist og den eldste sonen til Werner von Siemens. Saman med bror sin, Wilhelm von Siemens, tok han over Siemens-konsernet i 1890, då far deira trekte seg tilbake.
Fuglenes
Meridianstøtta
Ein liknande pilar står ved den andre enden av meridianbogen, ved punktet Stara Nekrasivka i Ukraina.
Nasjonalparkar i Noreg
Historia til nasjonalparkane i Noreg
Eit utval leia av Guttorm Hansen la i 1980 fram eit framegg om ei 3–4-dobling av verneområde. Dette vart følgt opp av Miljøverndepartementet i Stortingsmelding nr 68 (1980–81), og av Stortinget i 1981. Departementet gav i 1982 Statens Naturvernråd, under leiing av Olav Gjærevoll, i oppdrag å utarbeide ein ny landsplan for nasjonalparkar. Denne planen vart presentert i 1986. Planen omfatta framlegg om 26 nye nasjonalparkar, 14 landskapsvernområde og 3 større naturreservat. Planforslaget innebar freding av omkring 23 000 km². Denne planen vart lagt fram for Stortinget som Ny landsplan for nasjonalparkar og andre større verneområde i Noreg i 1992, og behandla og vedteken av Stortinget i april 1993. Jostedalsbreen nasjonalpark vart oppretta i 1991 med bakgrunn i denne utgreiinga. Etter dette skulle det gå 10 år før Forollhogna vart oppretta i 2001, som «den fyrste av dei nye».
Framlegga i Nasjonalparkplanen omfattar mellom anna følgjande område som enno ikkje er vedtekne: Goatteluobbal i Kautokeino; Lyngsalpane i Troms; Sørdalen-Isdalen i Bardu; Tysfjord Hellemo i Tysfjord, Nordland; Naustdal-Gjengedal i Sogn og Fjordane; og Frafjordheiane i Vest-Agder og Rogaland.
Honduras
Historie
Sjølv om spanjolane fekk kontroll over den sørlege eller stillehavsdelen av Honduras nokså raskt, hadde dei mindre suksess i den nordleg atlanterhavsdelen. Dei klarte å grunnleggja eit par kystbyar her, som Puerto Caballos og Trujillo, men makta ikkje å ta kontroll over austdelen av denne regionen eller over mange små sjølvstyrte urfolksområde her. Miskitoriket i nordaust var særskilde effektivt i å kjempa mot erobring. Riket fekk støtter frå nordeuropeiske kaperar og piratar og frå den britiske kolonien Jamaica, som la mykje av området under sitt vern etter 1740.
Etter 25 år der landet det meste av tida var under militær leiing, kom ei fritt vald sivil regjering til makta i 1982. I 1980-åra viste Honduras seg å vere ein fristad for anti-sandinistiske contras som kjempa mot Nicaragua si regjering, og ein alliert til El Salvador sine regjeringsstyrkar, som kjempa mot venstreorientert gerilja.
I 1998 raserte orkanen Mitch landet og øydela økonomien til landet. Dette førte til store tap av menneskeliv og betydelege øydeleggingar av infrastruktur og produksjonsutstyr.
Landet hadde eit nokså stabilt styre fram til 29. juni 2009, då president Manuel Zelaya blei styrta i eit kupp, og ei mellombels regjering leia av Roberto Micheletti tok over. Ved utgangen av 2009 var Honduras i djup politisk og sosial krise. Store delar av sivilsamfunnet anerkjende ikkje utfallet av eit val dei såg på som fullbyrdinga av det militære statskuppet. Det internasjonale samfunnet var òg splitta i synet på legitimiteten til valet. I november 2009 blei Porfirio Lobo Sosa vald til president og innsett 27. januar 2010.
Yavarí
Yavarí er ei elv i Amazonasbassenget og ei sideelv til Amazonaselva. Ho er grenseelv mellom Peru og Brasil i nesten heile lengda på 1 184 km. I hovudsak er retninga for vassføringa mot nordaust. Dei fjernaste kjeldene til elva ligg i Loreto-regionen i Peru, om lag 50 km vest for grensepunktet mellom Peru og delstatane Acre i Brasil og Amazonas i Brasil. Utlaupet ligg få kilometer sør før treriksgrensa Colombia, Brasil og Peru. Øvre del av Yavarí har namnet Yaquerana. Dei største sideelvane til Yavarí er Atalaia do Northe og Curuca, begge renn i retning nord frå Brasil. I Peru er dei største sideelvane Galvez og Yavarí Mirim.
Honduras
Religion
Folket i Honduras er stort sett katolske kristne. Etter offisielle tal er 97 % av folket offisielt katolske. Evangeliske kristne grupperingar er veksande, medan medlemskap i den katolske kyrkja går ned. International Religious Freedom Report frå 2008 nemnde at ei gallupundersøking fann at 51,4 % av innbyggjarane rekna seg sjølv som katolikkar, 36,2 % som evangeliske kristne, Protestant, 1,3 % sa dei tilhøyrde andre religionar, som islam, buddhisme, jødedom og rastafarianisme, medan 11,1 % ikkje tilhøyrde nokon religion eller ikkje svarte. 8 % sa dei var anten agnostikarar eller ateistar.
Politikk
Honduras er ein presidentstyrt republikk, der presidenten er både stats- og regjeringssjef og er folkevald. Nasjonalkongressen i Honduras (Congreso Nacional) har 128 medlemmer (diputados) som blir vald til fireårsperiodar gjennom høvestalsval. Politikken er dominert av to parti: Partido Liberal de Honduras (Honduras' liberale parti) og Partido Nacional de Honduras (Honduras' nasjonale parti, konservativt).
Høgtider
Feiringa av den honduranske sjølvstendedagen byrjer tidleg om morgonen med korps kledde i ulike fargar. Fiesta Catracha finn stad denne dagen, der ein serverer typiske honduranske rettar som bønner, tamales, baleadas, cassava med chicharrón og tortilla.
På julaftan samlar familiar og nære vener seg for eit julemåltid, og deler ut gåver ved midnatt. I nokre byar fyrer ein av fyrverkeri ved midnatt. Nyttårsaftan feirer ein også med mat, fyrverkeri og festar. Fødselsdagar er også store hendingar, der ein heng opp piñataer fylte med godteri og overraskingar for ungane.
Kunst
Den best kjende honduranske målaren er José Antonio Velásquez. Andre viktige målarar er Carlos Garay og Roque Zelaya. Nokre av dei best kjende forfattarane er Lucila Gamero de Medina, Froylán Turcios, Ramón Amaya Amador, Juan Pablo Suazo Euceda, Marco Antonio Rosa, Roberto Sosa, Eduardo Bähr, Amanda Castro, Javier Abril Espinoza, Teófilo Trejo og Roberto Quesada.
Benedict Anderson
Nasjonalisme og prenting
All form for sosial fellesskap som går ut over den vesle fellesskapen mann mot mann må vere førestilt, noko dei eldre formene for makrofellesskap i religionssamfunn eller i dynasti gav prov på. Eit avgjerande brot oppstod i tida før den nye trykketeknikken vart spreidd i Europa. Gjennom kombinasjonen av sekularisering og oppbrotet frå føydalsamfunnet med si stengde kapitalisme oppstod den nye forma for «print capitalism». Anderson meinte trykkeverksemda var ein grunnleggjande føresetnad for oppbrotet frå den gamle verdas vertikale kosmologi, til den nye verdas meir horisontalt oppbygde samfunnsordning. Gjennom trykkekapitalismen vart grunnlaget for eit lesande massepublikum skapt. Desse låg til grunn for utviklinga av folkespråka og den for nasjonalismen så avgjerande opplevinga av å vere del av ein språkleg og kulturell fellesskap.
Utdanning
Ei formell utdanning inntreff når samfunnet forpliktar seg til å utdanne folk, som regel dei unge. Ei formell utdanning har fordelen av å vera rimeleg systematisk og grundig. Men kritikarar har alltid framheva at dei som sørgjer for utdanninga, om det er kyrkja, staten eller ei anna gruppe, nesten alltid vil prøve å forme dei studerande etter sine eigne ideal.
Sosiologi
Sosiologi er ein samfunnskunnskap, vitskapen om det sosiale. Fokuset til sosiologien er relasjonane mellom menneska som individ eller grupper (inkludert heile samfunnet). Oppgåva til sosiologien er å beskrive dei sosiale relasjonanes struktur, funksjonar og utvikling. Det sosiologiske arbeidet er å undersøke samfunnet, i alle delar, og så prøve å skapa eit mest mogleg heilskapleg bilde ut av det gjennom teori og metode. Sosiologiens teoriar skal au kunne beskrive sosiologien sjølv, sidan sosiologien i seg sjølv er eit resultat av sosial samhandling.
Pianotrio
Ein pianotrio er eit musikalsk ensemble sett saman av piano og to andre instrument, eller verk skrive for dette.
NM i symjing 1978
1500 m fri
<br style="clear:both;" />
800 m fri
<br style="clear:both;" />
1175 Margo
1175 Margo er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 17. oktober 1930 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.
Hlukhiv
Hlukhiv (ukrainsk Глухів) eller Glukhov (russisk Глухов) er ein historisk by i Sumy oblast i Ukraina, like sør for grensa til Russland. Byen har kring 35 000 innbyggjarar. Han ligg nær Tsjervone Pustohorod flybase.
Den store nordiske krigen
Etter Poltava, vart den opphavlege koalisjonen mot Sverige gjenoppretta og med seg fekk dei Hannover og Preussen. Dei gjenverande svenske styrkane sør og aust for Austersjøen vart driven ut frå dei svenske maktområda, som dei alliere delte seg i mellom. Sjølve Sverige vart invadert av Danmark-Noreg frå vest og Russland frå aust. Sjølv om dei danske åtaka vart slått attende, klarte Russland å okkupere Finland og påførte den svenske marinen og kystforta deira store tap. Karl XII starta ein front mot Noreg, men vart drepen i Fredriksten i 1718.
Dei allierte
Fredrik Wilhelm I gjekk inn i krigen som kurfyrste av Brandenburg og konge i Preussen - kongetittelen hadde han fått i 1701. Han var bestemt på å ta Oder-estuaret for å få direkte tilkomst til Austersjøen for kjerneområda i Brandenburg. Dette hadde vore målet til Brandenburg i fleire hundreår. Georg I frå Huset Hannover, kurfyrste av Braunschweig-Lüneburg og etter 1714 konge av Storbritannia og Irland, nytta høvet til å knyte det kystlause tyske kurfyrstedømet sitt til Nordsjøen.
Armeane
I 1700 hadde Karl XII ein ståande hær som trente årleg. Hæren bestod av 77 000 mann, men i 1707 hadde talet stige til minst 120 000 trass tap.
1702–1710: Russland og dei baltiske provinsane
I 1707 tilbydde Peter I å gje attende alt utanom St. Petersburg og linja langs Neva, men Karl XII avslo. I staden drog han frå Sachsen for å invadere Russland. Målet hans var Moskva, men styrken hans vart underminert av det kalde vêret og brente jords taktikken til Peter. Då hovudarmeen vendte sørover for å ta seg inn att i Ukraina, vart den andre armeen med forsyningar og forsterkingar avskoren og utsletta i Lesnaja. Det same vart forsyningane og forsterkingane til den svenske allierte Ivan Masepa i Baturyn. Karl vart slått stort av ein større russisk styrke under Peter I i slaget ved Poltava og flykta til Det osmanske riket der restane av armeen hans overgav seg i Perevolotsjna.
Den nye alliansen mot Sverige
Etter Poltava, allierte Peter den store og August den sterke seg igjen med Thorn-traktaten i 1709, Fredrik IV av Danmark-Noreg med August den sterke i Dresden-traktaten i 1709 og Russland med Danmark-Noreg i København-traktaten. Med Hannover-traktaten i 1710 vart Braunschweig-Lüneburg (Hannover) alliert med Russland. Kurfyrsten her hadde vorte Georg I av Storbritannia. I 1713 vart Brandenburg-Preussen alliert med Russland med Schwedt-traktaten. Samstundes gjekk kongen av Storbritannia, Georg I av Hannover inn i tre alliansar i 1715: Berlin-traktaten med Danmark-Noreg, Stettin-traktaten med Brandenburg-Preussen og Greifswald-traktaten med Russland.
Klepp Elite
Spelarstall
Endra 19. august 2020
Arvigo
Arvigo  er ein kommune i distriktet Moesa i kantonen Graubünden i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 876 meter over havet.
Joint Aviation Authorities
Joint Aviation Authorities (JAA) er ei samanslutning av europeiske luftfartsmyndigheiter, og ein del av European Civil Aviation Conference (ECAC). Desse vil samarbeide om å utvikle og ta i bruk tryggleiksstandardar og -prosedyrar. Hovudkontoret til JAA ligg i Nederland. JAA har 34 medlemsland.
Øyvind Jørgensen
Han har sett opp fleire danseproduksjonar med utgangspunkt i bøker, mellom anna oppsettingar som Don Quijote og Peer Gynt. I desse to har han ikkje dansa, men koreografert.
Paxí
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Dolomittane
Dolomittane (italiensk: Dolomiti; tysk: Dolomiten; friulisk: Dolomitis) er ei fjellkjede i Italia og Alpane. Størstedelen ligg i Belluno, medan resten ligg i Bolzano og Trento og strekkjer seg frå elva Adige i vest til Piavedalen (Pieve di Cadore) i aust. I nord grenser Dolomittane til Pustertal (Val Pusteria) og i sør til Suganadalen (Val Sugana).
Iver Jåks
Iver Jåks var ein norsk samisk kunstnar frå Karasjok.
Jåks var utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole og ved Kunstakademiet i København. Jåks arbeidde som teiknar, målar, kunsthandverkar og skulptør, og la vekt på å ta vare på samiske røter og tradisjonar. Han var statsstipendiat fra 1988.
Mia Hermansson Högdahl
Ho er mor til handballspelaren Moa Högdahl.
Jørstadmoen leir
Historie
Jørstadmoen er også kjend frå Lærarinterneringa under krigen. I 1942 vart 686 lærarar internert på Jørstadmoen av NS-regimet for vidare deportering til Nord-Noreg. Seinare sat sovjetrussarar der som krigsfangar.
Jens Rolfsen
Rolfsen døydde i Bergen i 1819 kort tid etter at han gjekk konkurs.
Woodrow Wilson
I september og oktober fekk Wilson fleire hjerneslag, og var etter dette sterkt svekka. Presidenten sin tilstand vart halden løynd sjølv for visepresidenten. Kona til Wilson, Edith Bolling Galt Wilson, tok styringa med kva saker som vart lagde fram for presidenten. Wilson sat som president fram til mars 1921.
St. Veit an der Gölsen
St. Veit an der Gölsen er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Lilienfeld i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 78,2 km² og i kring 3 900 ibuarar. Landsbyen St. Veit ligg 369 meter over havet.
Uigurar
Historie
Turkotatarar i det vestlege Tarimbekkenet byrja å konvertera til islam på 900-talet, men dei fleste uigurane i Besh Balik- og Turfan-områda konverterte ikkje før på 1400-talet, då Jarkandkhanatet, ein mongolsk etterfølgjarstat i vestlege Tarim, ekspanderte inn i deira område. Frå då av byrja forfedrane til dei moderne uigurane å slutta å kalla seg sjølv uigurar, men identifiserte seg som «turki» eller «musulmanar».
Den svenske oppdagaren Sven Hedin reiste mykje i Aust-Turkestan blant uigurane på byrjinga av 1900-talet, og hadde eit spesielt nært tilhøve til dette folkeslaget.
Uigurane i Kina
På 1990-talet byrja ein ny siniseringspolitikk i Xinjiang. Han-kinesarar blei oppfordra av styresmaktene til å busetja seg der. Staten stimulerte tilflytting og mobiliserte sivile kinesarar under slagordet «Dra vestover!». Funn av olje og naturgass i ørkenen i Xinjiang auka tilflyttinga endå meir. Det er dessutan bygd ein oljerøyrledning til kysten i aust. Ved folketeljinga i 2000 var talet på han-kinesarar auka til 7,5 millionar, medan det var ca. 8 millionar uigurar, og andre folkeslag utgjorde om lag 4 millionar. Talet på han-kinesere og uigursr er altså om lag likt i provinsen – og om ein tek med 2,5 millionar han-kinesarar som er kontraktarbeidarar for Statsselskapet for produksjon og utbygging i Xinjiang, og 500.000 soldatar i Folkets frigjeringshær, kan det opphalda seg godt over 11 millionar han-kinesarar i Xinjiang til eikvar tid.
MT-LB
Sovjetiske og russiske
MT-LBVMA3 (objekt 6MA3) med utstyr og væpning som objekt 6MA, men med 4 panserbekjempingsrakettar av typen 9M133 Kornet, og granatkastar av typen AGS-30 Atlant
Kabal
Kabal er eit kortspel for éin spelar. Å spele kabal vert oftast kalla «å leggje ein kabal». Spelet har to moglege utfall; anten vinn ein (kabalen «går opp»), eller så taper ein.
Nicaragua
Geografi
Nicaragua har eit totalt areal på 129 494 km², der 2,9 % er vatn. Det høgaste punktet i landet er Mogotón på 2 438 moh., medan San Cristóbal-vulkanen med sine 1745 moh. er den høgaste vulkanen.
Starokostjantyniv
Historie
Starokostyantyniv vart grunnlagd på 1500-talet då Kostiantyn Ostrozskyj (1460–1530) bygde ei festning ved landsbyen Kolisjtsjentsi. Starokostjantyniv borg står her framleis og vart bygt av sonen hans mellom 1561 og 1571. Landsbyen voks til ein by kjend som «Gamle Konstantin-byen» (Staryj Kostiantyniv) for å skilje han frå ein nyare by med same namn i nærleiken.
Midnight Special
Historie
Første gong songen vart gjeve ut på på pplate var i 1926 som «Pistol Pete's Midnight Special» av Dave «Pistol Pete» Cutrell (eit medlem av McGinty's Oklahoma Cow Boy Band).
Gyula Cseszneky
Gyula István greve Cseszneky de Milvány et Csesznek var ein ungarsk omsetjar og politikar.
Olav I av Noreg
Olav i England
Olav må ha vore i kong Ethelred si teneste frå hausten 994 til han drog til Noreg våren 995. Dersom det skulle vere historisk haldbart at han vart gift med Gyda (ho var i røynda dotter til kong Olav Kvåran), må det mest truleg ha skjedd denne vinteren.
Omdøme
Snorre gav kong Olav Tryggvason det omdømet at han var den største idrettsmannen i Noreg, sterkare og snøggare enn alle andre. Han gjekk opp på Hornelen, han gjekk på årene utanbords medan mennene rodde og han sjonglerte med tre småsverd slik at eit var støtt i veret. Han hogg like godt med begge hender og skaut med to spyd samstundes. Han var blid og omgjengeleg, men i strid var han den djervaste av alle. Han var hardhjarta når han var harm og var strid til å pine uvenene sine; somme brende han i elden, somme lét han vonde hundar rive i sund, somme lét han skamslå eller kaste utfor høge berg. Difor kom han seg vel fram òg, fordi somme gjorde han til lags av kjærleik og venskap, og somme fordi dei var redde.
Dorrit Willumsen
Willumsen har sidan 1963 vore gift med lyrikaren Jess Ørnsbo. Saman har dei sonen Tore Ørnsbo som også er lyrikar.
Drapet på Ahmed Bouchiki
Drapet på Ahmed Bouchiki syner til drapet på den marokkanskske kelneren Ahmed Bouchiki på Lillehammer 21. juli 1973, utført av agentar frå Mossad. Drapet har tidlegare vorte kalla den alvorlegaste terrorhandlinga i Noreg. Mossad hadde tenkt å drepa Ali Hassan Salameh, som var innblanda i München-massakren året før, men tok feil og drap Bouchiki i staden. Bouchiki vart skoten og drepen då han var på veg heim frå kino saman med den norske kona si, som var gravid.
Referansar
Lillehammer-saken Lillehammerfallet Lillehammer-Affäre Lillehammer affair Asesinato de Ahmed Bouchiki Affaire de Lillehammer Affare Lillehammer מבצע זעם האל Ahmed Boushiki Caso Lillehammer Ahmed Bouchiki
José María Aznar
Som ung mann skildra José María Aznar seg sjølv som falangist. Han studerte jus i Madrid og arbeidde for spanske skattemyndigheiter. Aznar vart medlem av den konservative Folkealliansen (Alianza Popular) og vart innvald i parlamentet for La Rioja. Seinare vart han president for den autonome regionen Castilla y León. Det nære tilhøvet hans til Manuel Fraga førte til at han etterfylgde han som partiformann for dei konservative. Aznar omorganiserte deretter dei spanske konservative i eit nytt parti, Partido Popular, som han flytta det politiske sentrum og distanserte seg frå arva frå falangismen. Under leiinga hans melde partimedlemmene i Europaparlamentet overgang frå den konservative gruppa til det meir sentrumsorienterte kristelegdemokratiske europeiske folkepartiet.
Birsig
Birsing rann opphavleg ope gjennom Basel, men i dag er breidda bygd opp for å unngå vasskade på husa. Elva renn like ved husa i den lågare delen av byen, der mange bruer er overbygd. Ho tok tidlegare imot kloakk frå husa, noko som var ei kjelde til kolera og tyfus.
I dag er Birsig stort sett overbygd i Basel, og det er berre eit par hundre meter rundt dyreparken i byen at ein kan sjå elva under open himmel.
Ronald Reagan
Skodespelar og fagforeningsmann
Før Reagan vart skodespelar, arbeidde han i radio i Des Moines. Her var han blant anna kommentator for baseball. I 1937 prøvespilte han for filmselskapet Warner Brothers, som heldt til i Hollywood. Reagan var ved dette selskapet i sju år. Under den andre verdskrigen var Reagan innrullert som skodespelar, og spelte inn mange propaganda- og rekrutteringsfilmar for det amerikanske forsvaret. Han hadde for dåleg syn til å sjølv delta i kampane.
Rutherford B. Hayes
Rutherford Birchard Hayes var ein politikar i USA som var president i landet frå 1877 til 1881. Han var den nittande i rekkja over presidentar.
Kamen
Kamen (russisk Камень) er ein vulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland med Bezymiannyj og Klutsjevskaja på kvar side. Han er den nest høgaste vulkanen på Kamtsjatka.
Regionen Gisborne
Vêrlag
Eit maorinamn på Gisborneregionen er Tairawhiti - 'solskinnskysten'. Regionen ligg i ly av høgland mot vest, og har eit turt og solrikt vêrlag. Gjennomsnittleg er der årleg 2 200 soltimar. Den årlege nedbøren varierer frå kring 1000 mm nær kysten, til meir enn 2500 mm i det høgareliggjande innlandet. Det kjem frost fleire gonger kvar vinter.
Kautokeino kyrkje
Byggverket er i tre og er bygd med 300 plassar. Altartavla er måla av Jørgen Mudd og framstiller Jesus som ein hyrde. Lysekronene frå kyrkja som vart brent i 1944 er teken vare på og heng i kyrkja.
Den første kyrkja, som vart bygd av Sverige i 1701, vart brent av tyske styrkar i 1944.
Ingvald Godal
Godal engasjerte seg politisk i Senterpartiet og var formann i Oslo Senterparti 1969-71. I Korvald-regjeringa var han statssekretær i Miljøverndepartementet. Perioden 1976-79 var han ordførar i Vinje kommune, og 1979-81 formann i Telemark Senterparti. I 1983 braut han med Senterpartiet og melde seg inn i Høgre. Til stortingsvalet 1985 fekk han andreplassen på Telemark Høgre si valliste, og lukkast å kome inn på Tinget som sistemann frå fylket. Med tre attval representerte han Høgre på Stortinget til 2001. Dei fire fyrste tingsesjonane var han med i Engeri- og industrikomiteen, sidan fast i Forsvarskomiteen.
Appenninane
Dei umbrianske Appenninane
Dei umbrianske Appenninane strekkjer seg frå kjelda til Tiber til (og kanskje lenger) Scheggia-passet nær Cagli, der den gamle vegen Via Flaminia kryssar kjeda. Det høgaste punktet er Monte Catria (1 701 m). Den største elva her er sjølve Tiber. Av andre elvar finn ein Foglia (Pisaurus), Metauro og Esino (Denne elva (antikken Aesis) danna landegrensa til staten Italia på 200- og 100-talet f.Kr.). Desse renn nordaustover og ut i Adriahavet, som ligg om lag 50 km frå dei høgaste toppane i kjeda. Denne delen av fjellkjeda vert kryssa av jerbanelinjer frå Foligno til Ancona (der det ved Fabriano går eit sidespor til Macerata og Civitanova Marche). Av enkelte geografar vert ho rekna som ein del av Dei sentrale Appenninane.
Dei sentrale Appenninane
Dei sentrale Appenninane er den mest omfattande delen av kjeda og strekkjer seg heilt til Sangrodalen (Sangrus). I nord ligg Monti Sibillini, det det høgaste punktet er Monte Vettore (2 476 m). Lenger sør ligg tre parallelle kjeder. Den vestlegaste av desse er Monti Sabini som når ei høgd på 2 156 meter over havet i sør ved Monte Viglio. Den sentrale kjeda er Monte Terminillo (2 217 m) og lenger sør Monte Velino (2 486 m). Den austlegaste av desse er Gran Sasso d'Italia (2 912 m), den høgaste toppen i Appenninane, og Majellagruppa (Monte Amaro, 2 793 m).
Mellom dei vestlege og sentrale kjedene ligg sletta Rieti, Saltodalen og Fucinosjøen og mellom den sentrale og austlege kjeda ligg dalane Aquila og Sulmona. Dei største elvane i vest er Nera, med sideelvane sine Velino og Salto, og Aniene, begge igjen sideelvar til Tiber. I aust finn ein først ei rekkje småelvar som renn ut i Adriahavet, som berre ligg 20 km aust for dei høgaste toppane av fjellkjeda. Desse elvane er mellom anna Potenza, Chienti, Tenna, Tronto, Tordino og Vomano. Pescara, som mottar Aterno frå nordvest og Gizio frå søraust, er viktigare, og det same er Sangro.
Rune Andréasson
Rune Andréasson var ein svensk teiknar og teikneserieskapar. Første serien Rune Andréasson stod bak var Äventyr blant djuren i vekebladet Allers. I 1951 dukka figuren Lille Rikard opp i Aftonbladet. Det var ein teikneserie Rune Andréasson hadde arbeidd på lenge. Denne serien gjekk i mange svenske aviser og i Alle barns blad i Noreg. I 1957 vart det utgjeve eige julehefte; Lille Rikard og katten hans.
Appenninane
Geologi
I tertiærtida vart det ei høg indre sone av krystallinsk fjell i dei sørlege Appenninane, noko som ein kan sjå eosenbergarten sør i Appenninane. Desse vart forma av ei blanding av små og store rullesteinar av granitt og skifer. Det er i dag ingen krystallinske område der desse rullesteinane kunne ha vorte danna og derfor har geologar konkluderte med at det i tertiærtida var ein stor landsmasse som bestod av eldre bergartar i området som i dag er dekt av den sørlege delen av Tyrrenhavet.
Skorpa kyrkje
Skorpa kyrkje er ei tømra langkyrkje med om lag 200 sitjeplassar. Kyrkja har ståande kvitmåla bordkleding og er tekt med skifer.
Chester A. Arthur
Chester Alan Arthur var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1881 til 1885.
Gudinna Flora
Flora var ei gudinne for vår og blomar i romersk mytologi. Ho var ein relativt uviktig guddom, men blei likevel feira kvar vår med høgtida floralia. Denne fann stad i april eller mai og blei markert med dansing, drikking og blomar. Flora stod for grøde og høgtida hennar feira gjenfødinga av livet som skjedde kvart år.
Karpinskij
Karpinskij er namnet på fleire fjell i Russland som er kalla opp etter geologen Aleksandr Petrovitsj Karpinskij:
Jingzong av Tang
Bakgrunn
Keisar Jingzong var eldstesonen til Li You (den dåverande prinsen av Sui og seinare keisar Muzong) og storebror til dei seinare keisarane Wenzong og Wuzong. Mora var konkubina, til Li You, konsort Wang, som fødde han i ein sidehall i Det austlege palasset.
Ulysses S. Grant
Ulysses Simpson Grant var ein politikar i USA. Han var president i USA frå 1869 til 1877. Han var nummer 18 i rekkja over presidentar. Han var general for Nordstatane under borgarkrigen i USA.
Tsutomu Kitade
Tsutomu Kitade er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Peder Rosenkilde
Rosenkilde vart slått til riddar av Dannebrog for innsatsen sin for fedrelandet.
2S1 Gvozdika
Historie
2S1 Gvosdika var i bruk av Sovjetunionen, og vart eksportert til Algerie, Angola, Bulgaria, Etiopia, Irak, Jugoslavia, Libya, Polen, Syria, Tsjekkoslovakia, Ungarn og Aust-Tyskland. Etter oppløysinga av Sovjetunionen var 2S1 òg i bruk i ei rekkje av dei tidlegare sovjetrepublikkane og ein del tidlegare austblokkland. Russland har framleis omkring 2 000 2S1 Gvosdika i bruk.
Øystein Orre
Slag i England
Kongen blei noko seinare overrumpla av Harald Godwinsson ved Stamford bru. Då han fekk høyre om slaget ved Stamford bru prøvde Øystein å kome kongen til hjelp. Då han nådde fram var kongen allereie fallen, men Øystein med sine menn kasta seg likevel inn i striden. Øystein og størstedelen av den norske hæren fall etter ein kamp som vart kalla «Orreria».
Dei lepontinske Alpane
Dei lepontinske Alpane (fransk Alpes lépontines, tysk Lepontinische Alpen, italiensk Alpi Lepontine) er ei fjellkjede sentralt i Alpane. Ho ligg i Sveits (Valais, Ticino og Graubünden) og Italia (Piemonte). Furkapasset, St. Gotthard-passet og den øvre Rhônedalen ligg mellom fjellkjeda og Bern-Alpane. På andre sida av Rhônedalen ligg Uri-Alpane, medan Simplonpasset ligg mellom fjellkjeda og Wallis-Alpane. Vorderrheindalen og Oberalppasset ligg mellom fjella og Glarus-Alpane. På andre sida av Splügenpasset ligg Dei sentrale Alpane (Oberhalbsteinfjella).
Simplontunnelen, som går frå Brig til Domodossola, St. Gotthard-tunnelen (frå Andermatt til Airolo) og San Bernardino-tunnelen er viktige transportårer.
Lise Karlsnes
Lise Karlsnes er ein norsk musikar kjend som vokalist i gruppa Briskeby. Ho har òg hatt ein solokarriere.
Anna
I 2016 hadde ho ei birolle i filmen Børning 2, i 2018 deltok ho i sceneshowet Beatles på Chat Noir og i 2020 var ho deltakar i realityserien Kompani Lauritzen.
Maicon Douglas Sisenando
Maicon Douglas Sisenando er ein brasiliansk fotballspelar som har spela som høgreback for Roma i italiensk Serie A, og for landslaget til Brasil. Han vart seriemeister i Brasil med Cruzeiro i 2003 og i Italia med Inter i 2006/07-, 2007/08-, 2008/09- og 2009/10-sesongen. Han vann den europeiske meisterligaen med Inter i 2009/10-sesongen og VM for klubblag med Inter i 2010. Med Brasil sitt landslag vann han Confederations Cup, også kjent som prøve-VM i 2005 og 2009.
Talet 10
Det er eit triangulært tal sidan 1 + 2 + 3 + 4 = 10.
Det desimale talsystemet, eller titalssystemet, byggjer på titalet, og er det folk flest bruker i daglegdags rekning. Alle heiltal i dette systemet kan bli ganga med ti ved å leggja til ein 0|null. Ein reknar med at dette talsystemet er blitt så utbreitt av di menneske har ti fingrar.
Kistrand kyrkje
Kyrkja ligg like nedom Europaveg 6.
Laurent-Désiré Kabila
Laurent-Désiré Kabila (ifølgje andre kjelder fødd 1941) i Likasi i Belgisk Kongo) var ein kongolesisk opprørsleiar, politikar og president.
Tubax
Tubax er eit treblåseinstrument. Instrumentet er ein modifisert kontrabass-saksofon funnen opp av Benedikt Eppelsheim. Den er stemt i Ess med grunntone Ess1, til liks med kontrabass-saksofonen. Tubaxen vert notert i G-nøkkel som transponerande instrument, og har ei rekkevidde frå Db1 til h1. Tubaxen finst òg stemt i C og Bb, med grunntone C1 og Bb2. Bb-tubaxen kan sjåast på som ei endeleg realisering av Adolphe Sax sin 150 år gamle plan om ein subkontrabass-saksofon.
Jellingmonumenta
Gravhaugane er kvar rundt 10 meter høge og 70 meter i diameter. Ein reknar med at Tyra Danebot og Gorm den gamle har vore gravlagde her, men det er berre funne restar etter grav, eit gravkammer i tre, i den nordre av haugane.
Nils-Aslak Valkeapää
Liv og virke
Utgangspunktet for kunsten hans var ofte joik, og det var også som joikar han starta det mangesidige kunstnarlivet sitt. I 1968 gav han ut Joikuja, ei plate med joik med og utan akkompagnement. I 1971 gav han ut Terveisiä Lapista (Helsing frå Sameland), ein pamflett som kan oppfattast som «et opprørsskrift mot kolonisering og overgrep, men også som en veiviser til samisk kreativitet.»
Kabardino-Balkaria
Kabardino-Balkaria (russisk Кабарди́но-Балка́рская Респу́блика, kabardisk Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэ, balkarsk Къабарты-Малкъар Республика) er ein av republikkane i Russland, og eit russisk føderasjonssubjekt, og ligg i den nordlege delen av Kaukasus. Han vart oppretta som eit heimland for folkeslaga kabardinar og balkarar. Kabardinane held hovudsakleg til i nord, og balkarane i fjella i sør.
Historie
Kabardinane er nærskylde med adygarane og tsjerkessarane, og desse vert av og til rekna som eitt folkeslag. Balkarane er nærskylde med karatsjaiane, begge desse er tyrkiske folkeslag. Kabardinane skal ha kome til området rundt 800-talet, når balkarane kom hit er ukjend. Frå 1200-talet til 1500-talet var området skiftevis kontrollert av mongolane, Georgia, Persia og Det ottomanske riket. I 1557 inngjekk kabardinarane, som heldt til i låglandet i nord, forbund med Russland under Ivan den skrekkelege. Balkarane i fjella i sør gjorde motstand mot russisk innverknad i området. I 1774 vart Kabardia overgitt av Det ottomanske riket til Russland ved Kjutsjuk-Kajnardzji-traktaten. Balkaria vart annektert i 1827. Russarane etablerte fleire fort i området, mellom anna Naltsjik i 1818. Dagens Kabardino-Balkaria vart del av Terek-provinsen.
Under den andre verdskrigen var Kabardino-Balkaria okkupert av tyske styrkar frå oktober 1942 til mars 1943. Stalin skulda balkarane for å ha samarbeidd med tyskarane, og heile folkegruppa vart deportert til Sentral-Asia. Namnet deira vart fjerna frå republikken, som vart omdøypt til Den kabardinske autonome sovjetrepublikken. I 1957 fekk balkarane venda heim att, og det gamle namnet på republikken vart gjeninnført.
Kjøllefjord kyrkje
Byggverket er i stein og er bygd med 300 plassar.
Kyrkja var ei gåve frå Danmark etter krigen og den første som vart attreist i Finnmark etter 1945. Arkitekt for kyrkja var Finn Bryn.
Biologisk domene
Toppnivåa i nokre av dei moderne klassifiseringane av biologisk liv er:
og den nyaste
Kokelv kyrkje
Byggverket er i tre og er bygd med 112 plassar. Kyrkje vart bygd av tyske ungdommar.
Kabuki
Historie
Kabuki blei gjeve status som immateriell verdsarv av UNESCO i 2005.
Wilhelm Reich
På 1920-talet braut han med Freud og danna ei eiga retning innan psykoanalysen: den såkalla «karakteranalysen». I 1930-åra meinte han å ha oppdaga ein fysisk energi, «orgon», som han meinte eksisterte i atmosfæren og i alt levande. Han utvikla instrument som han meinte kunne utnytta denne energien til å handsama sjukdommar som til dømes kreft.
Vulkanen Kell
Kell (russisk Келль) er ein stratovulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland.
Itháki
Øya var tidlegare ein kommune i prefekturet Kefaloniá, men frå 2011 er Itháki den einaste kommunen i periferieininga Itháki i periferien Dei joniske øyane. Kommunen Itháki inneheld i tillegg nokre mindre øyar, mellom anna Arkoúdi, Átokos og delar av øygruppa Ekhinádes. Hovudbyen Vathý har ei av dei største naturlege hamnene i verda.
Byar og tettstader
Småøyar i kommunen:
Nord-Fugløya
Fiskevær
Mellom 1900 og 1920 hadde Nord-Fugløy ei stordomstid som fiskevær, ein stor småbåtflåte dreiv no fiske frå øya. I 1901 låg det 25 mann på vinterfiske her. Same år fekk Indre Gamvik betra støa og murt ein liten molo, noko som kunne gje vern for 50-60 småbåtar. Det vart bygd kai, brygge, rorbuer, pakkhus, tranbrenneri og damperi, butikk, smie og styrarbustad, og det vart sett opp fiskehjeller. Moloanlegget vart øydelagt av storm alt fyrste vinteren, og måtte byggjast opp att. Året etter vart òg fleire rorbuer knuste av storm. Òg i Laukvik vart det etablert rorbuer, trandamperi, pakkhus, kai og bustad. Nord-Fugløy produserte tørrfisk, saltfisk, russefisk, tran og rogn. Like etter hundreårsskiftet 1900 fekk Nord-Fugløy òg skule, dampskipsanløp i 1906 og postkontor nokre år seinare. Dampskipa med post og passasjerar kunne derimot ha mange veker med opphald mellom kvar gong dei var i land når det var uvêr. Rundt 1930 fekk øya radiotelefonsamband med omverda.
Plankholmane fuglereservat
Lenkje til kart
Plankeholmane fuglereservat
Amy Macdonald
Amy Macdonald er ein skotsk songar og låtskrivar.
Kérkyra
Tidleg historie
I følgje dei lokale segnene var Korkyra (Κόρκυρα) den homerske øya Skheria (Σχερία), og dei første innbyggjarane var faiakarane (Φαίακες). På eit tidspunkt vart uansett øya kolonisert med folk frå Korint, men det ser ut til at folk frå Eretria busette seg her på eit tidlegare tidspunkt. Plasseringa til Kérkyra gjorde ho til eit glimrande utgangspunkt for handel mellom Hellas og resten av vesten, noko som førte til raskt vekst, kanskje påverka av andre innbyggjarar enn korintarar, som var ganske fiendtleg innstilt mot moderbyen. Tidleg på 600-talet oppstod dei første slaga mellom dei to flåtane, noko som var det første marine slaget i gresk historie (omkring 664 fvt.) Det heile enda med at den korintiske tyrannen Periandros (Περίανδρος) erobra øya. Øya fekk derimot snart tilbake sjølvstende sitt og gav seg fullstendig til handelsforhold. Under den persiske invasjonen i 480 fvt hadde Kérkyra den nest største greske flåten (60 skip), men tok ikkje aktivt delt i krigen. I 435 fvt. var øya igjen i konflikt med Korint og søkte assistanse hos Athen. Denne nye alliansen var ein av årsakene til den peloponnesiske krigen der Kérkyra vart nytta som marinebase av athenarane, men medverka lite med sin eigen flåte. Under felttoget mot Sicilia fungerte Kérkyra som forsyningsbase for athenarane. Athenarane prøvde fleire gongar å innføre oligarki på Kérkyra, slik at ho på den måten vart ein del av Athen, men mislukkast ved tre høve. Etter det tredje tilfellet trekte Kérkyra seg frå krigen mot sicilianarane. I 375 fvt. vart Kérkyra igjen med i ein athensk allianse, og to år seinare vart ho omleira av Sparta. Dei klarte derimot å holde ut fram til dei fekk hjelp utanfrå. I den hellenistiske perioden var Kérkyra utsett for åtak frå fleire sider.
Sarrusofon
Sarrusofon er eit treblåseinstrument, ei oppfinning av Pierre-Louis Gautrot i 1856 for å kunne konkurrere med saksofonen og som ei erstatning for oboar og fagottar i musikkorps. Han var så lik saksofonen at Adolphe Sax ved fleire høve melde Sarrus til styresmaktene for brot på opphavsrettane. Instrumentet har fått namnet sitt etter den franske korpsleiaren Pierre Auguste Sarrus, som var opphavet til idéen bak instrumentet.
Kazuki Sawada
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight, Denso, Ventforet Kofu og Mito HollyHock.
Yuki Yamauchi
Han spela for klubbane Nagoya Grampus Eight og Vegalta Sendai.
Ehud Olmert
Gjennom heile tida som statsminister hadde Olmert skuldingar mot seg om korrupsjon. Då tidlegare utanriksminister Tzipi Livni utfordra han i leiarposisjonen i partiet den 30. juli 2008, valde Olmert å ikkje stille til attval som partileiar, og han sa at han ville gå av som statsminister så snart ein ny leiar var vald. Livni vann kampen og prøvde å setje saman ei ny regjering i september det året. Desse forsøka var resultatlause, og det vart i staden halde val i februar 2009. 20. februar valde den israelske presidenten, Shimon Peres, Benjamin Netanyahu som ny statsminister og spurde han om å lage ei ny koalisjonsregjering, etter at det ikkje var nokon klar siger i valet. Netanyahu etterfølgde Olmert 31. mars 2009.
Adriano Pimenta
Adriano Pimenta er ein brasiliansk fotballspelar.
Spektrometer
Skildring
Detektoren i spektrometeret kan vera følsam for temperatur, ein partikkelteljar eller ein fotomultiplikator. Ei spalte framfor detektoren kan anten flyttast forbi han eller saman med han langs spekteret. I eit magnetisk spektrometer vil som regel begge vera faste medan ein flytter spekteret ved hjelp av eit variabelt magnetfelt.
Roger Gudmundseth
Etter han gjekk ut av Stortinget engasjerte Gudmundseth seg i Landsforeningen for hjerte- og lungesyke (LHL), fyrst som medlem av forbundsstyret 1999-2008 og deretter nestleiar.
Filip
Det greske namnet Phílippos er danna av phílos, 'venn', og hippos, 'hest'.
Nebrodi
Parco dei Nebrodi
I 1993 vart store delar av Nebrodifjella omgjort til ein nasjonalpark. Parken dekkjer 856,87 km².
Olsholmen fuglereservat
Formålet med fredinga er å sikre eit viktig hekke- og opphaldsområde for fugl, spesielt ærfugl og gjæser. I tida 15. mai - 15. august er all ferdsel, inkludert ferdsel på sjøen og landing med luftfartøy, forbode i fuglereservatet.
Råkar
Råkar ein biologisk familie, Coraciidae, av tolv fugleartar som lever i «den gamle verda». Dei har nært slektskap med sporvefuglar. Råkar liknar kråker i storleik og kroppsbygging, og deler den fargerike utsjånaden med isfuglar og bietarar, der blått og rosa eller kanelbrunt er dominerande fargar. Dei to indre framtærne er samanvaksne, men ikkje den ytre tåa.
Hekking
Råkar er bråkete og aggressive når dei forsvarar hekketerritoriet som dei patruljerer medan dei syner fram den slåande fjørdrakta. Inntrengjarar blir åtaka med skremmande rullande stup. Dei er monogame og hekkar i ufora hòl i tre eller i mur. Storleiken på kullet er 2-4 egg i tropane, og 3-6 ved høgare breiddegradar. Egga, som er kvite, blir klekte etter 17-20 dagar, og ungane held seg deretter i reiret i ca. 30 dagar. [5] Egglegginga har ein dags intervall, så om det blir lite tilgang på mat, vil berre dei eldste og største ungane få mat. Ungane er nakne, blinde og hjelpelause når dei blir klekt.
Diett
Coracias-råkar er jegerar som sit på post i eit tre eller anna høgd før dei stig ned på byttet sitt, og ber det tilbake i nebbet før dei deler det opp. Dei tek eit breitt spekter av terrestriske virvellause dyr og små virveldyr, som froskar, øgler, gnagarar og unge fuglar. Dei tar òg bytte som mange av mange andre fuglar unngår, slik som hårete larvar, insekt med varselfarge og slangar.
Abraham Lincoln
Tidleg karriere
Den politiske karrieren til Abraham Lincoln byrja i 1832 då han var kandidat til delstatsforsamlinga i Illinois for Whigpartiet i valkrinsen Sangamon County. Kampsaka hans då var å få gjort det mogleg for større båtar å trafikkere Sangamon-elva. Kampanjen førte ikkje fram, og Lincoln vart ikkje vald. Lincoln lét seg heller verve som kaptein i styrkane som kjempa mot indianarane om kontrollen av det området som i dag er delstaten Wisconsin. Lincoln sitt kompani vart aldri involvert i kampar. Etter seks månaders teneste flytta Lincoln til New Salem der han opna butikk. Han selde mellom anna te, kaffi, sukker, salt, hattar og whisky.
President og borgarkrig
Etter Lincoln-Douglas-debattane fekk Lincoln ei høg stjerne i det republikanske partiet, som enda med at han i 1860 vart nominert som presidentkandidaten deira. Sitjande president James Buchanan hadde sagt frå seg attval, og det demokratane var sterkt ueinige i synet på kven som burde vere arvtakaren hans fordi partiet var splitta i synet på slaveri. Det enda med at dei stilte med to motkandidatar til Lincoln, Stephen Douglas frå Illinois og John Cabell Breckenridge frå Kentucky. Dette splitta dei demokratiske velgarane, og Lincoln vann ein klar siger.
Selenon
Mangel på selenon
Ein del er lite påverka noko som gjer at dei kan vere uvitande om tilstanden til langt ut i vaksen alder. Det er derfor mistanke om at ein del tilfelle av den grunn ikkje blir påvist/diagnostisert.
Det kongelege Preussen
Det kongelege Preussen (tysk Königliches Preußen; polsk Prusy Królewskie) var ein provins i Kongedømet Polen frå 1466 og så Det polsk-litauiske samveldet frå 1569 til 1772. Det kongelege Preussen inkluderte Pommerellen, Kulmerland, Malbork voivodskap (Marienburg), Gdańsk (Danzig), Toruń (Thorn) og Elbląg (Elbing). Det kongeleg Preussen skil seg frå Hertugdømet Preussen og var ein del av Polen, medan hertugdømet Preussen var under polsk suzerenitet som eit polsk len. Frå 1657 vart derimot sistnemnde sjølvstendig (personalunion med markgrevskapet Brandenburg).
Eidanger
Eidanger var eigen kommune frå 1. januar 1838, fyrst som Formandskabsdistrikt, frå 1853 som kommune/herad. 1. januar 1964 blei Eidanger og tidlegare Brevik kommune innlema i Porsgrunn kommune.
Namnet Eidanger
Ein skil mellom «på Eidanger» og «i Eidanger«. Ein nyttar «på» når «Eidanger» viser til bydelen i Porsgrunn kommune og «i» når «Eidanger» viser til den gamle kommunen som eksisterte ut året 1963. Dette skiljet fanst også då Eidanger var ein eigen kommune.