cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valle d'Aosta
Valle d'Aosta (òg kalla Aostadalen på norsk, fransk Vallée d'Aoste eller Val-d'Aoste, frankoprovensalsk: Val d'Outa) er ein fjellregion nordvest i Italia. Det grensar til Frankrike i vest, Sveits i nord og regionen Piemonte i sør og aust.
Færøysk morfologi
Adjektiv
Dei fleste adjektiva blir bøygde i samsvar med kjønn, tal, kasus, ubunden eller bunden form, i positiv, komparativ og superlativ:
Maðurin er stórur – Mannen er stor Konan er stór – Dama er stor Barnið er stórt – Barnet er stort
Adverb
Desse orda, har, nú and væl, er adverb.
Tokke kraftverk
Tokke kraftverk er eit vasskraftverk i Tokke kommune i Telemark fylke. Kraftverket blei sett i drift i 1961 og utvida i 1962. Det nyttar fallet på 377 meter frå Vinjevatn ned til Dalen ved Bandak. Overføringstunnelen mellom Vinjevatn og kraftverket er på 17 km.
Sveinn Björnsson
Han var fødd i København i Danmark, faren var Björn Jónsson og mora Elísabet Sveinsdóttir. Frå 1914 til 1916 og i 1920 var han medlem av Alltinget, og etter at Island fekk avgrensa sjølvstyre frå Danmark i 1918 (utanom i utanrikssaker), var han sendemann i Danmark frå 1920 til 1924 og frå 1926 til 1940.
Meridianbukk
Levesett
Meridianbukken legg egga sine i jorda, i staden for direkte i ved. Larvane grev seg fram til vertsmaterialet sitt sjølv, og føretrekk daude og rotne røter. Først gneg dei under borken, seinare gneg dei i veden opp mot stubben.
Sjøpattedyr
Levesett
Sjøpattedyr får det meste av maten sin frå havet, og utnyttar ulike ressursar, frå kril for bardekval og tang for sjøkyr til fisk, blautdyr og skaldyr for sel, delfin og sjøløver og andre sjøpattedyr for isbjørnen.
Utvikling
Så vidt me veit har alle sjøpattedyr utvikla seg frå landlevande pattedyr. Dette ser me mellom anna ved at dei må opp til overflata for å få luft med jamne mellomrom, og ved at finnane eller luffane til dei dyra som har utvikla seg for å symja minner om hender.
FA-cupfinalen i fotball 1978
Kampen
Midtbanespelaren Roger Osborne vart matchvinnar for Ipswich då han i det 77. minutt skaut ein returball frå Arsenal-forsvaret forbi Pat Jennings i Arsenal-målburet.
Arvid Hanssen
Nordavindshagen, eller Arvid Hanssen-huset, som det også blir kalla, ligg i tettstaden Brøstadbotn i Dyrøy kommune. Nordavindshagen blei opna av kommunal- og distriktsminister Åslaug Haga under Dyrøyseminaret i oktober 2006. Nordavindshagen huser blant anna Arvid Hanssens dokumentasjonssenter.
Svein Knutsson
Konge i Noreg
Fagerskinna gir positiv omtale om kong Svein som person, og han kunne kanskje ha blitt ein dugande og akseptert konge. Men han var ung og usjølvstendig, «barn både i alder og i tanke» skreiv Snorre, og det vart for det meste mora, Ælfgifu, som tok styringa med riket. Det er ikkje tvil om at kong Svein sin vanlagnad som norsk konge, skuldast kongemora Alfiva (Alfifu) som ho vart kalla i Noreg. Sogeskrivarane omtalar henne som både vond og hensynslaus, ho vart kalla Alfiva den mektige og på grunn av hennar vanstyre tok folk til å tale om ei ny Gunnhildstid i Noreg.
Law Islands
Law Islands er ei gruppe småøyar utanfor austenden av Law Promontory, ved vestsida av innløpet til Stefansson Bay. Dei vart kartlagde av norske kartografar frå luftfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen (1936-37), og først vitja av eit lag frå ANARE leia av P.W. Crohn i 1956. Dei vart namngjevne av Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) fordi dei ligg nær Law Promontory.
Flensburg
Historie
Etter Hansaen vart løyst opp på 1500-talet skal Flensburg ha vorte ein av dei viktigaste handelsbyane i Skandinavia. Kjøpmenn frå Flensburg var aktive så langt borte som i Middelhavet, Grønland og Karibia. Trettiårskrigen enda oppgangstida i byen, som etter kvart vart protestantisk, og dermed meir kulturelt og språkleg tysk, medan områda rundt vart verande dansk.
Pizzicato
Pizzicato er ein spelemåte på strykeinstrument der ein klimprar eller knipsar på strengene i staden for å dra bogen over dei.
Vanleg pizzicato
Ved vanleg høgrehandspizzicato løftar ein strengen med éin finger og slepp han att. (Ein løftar ikkje strengen så høgt at han slår mot gripebrettet.) Ved raskt pizzicatospel brukar ein gjerne to eller tre fingrar vekselvis. Ein særleg rask pizzicatotype er veksling mellom vanleg pizzicato (høgrehandspizzicato) og venstrehandspizzicato.
Bartók-pizzicato
Ved Bartók-pizzicato klyp ein strengen mellom to fingrar, løftar han opp og slepp han slik at strengen slår mot gripebrettet.
EM i fotball 2008
Oversikt
* Talet på skåringar etter straffesparkkonkurranse
** Etter ekstraomgangar
Kristiansund
Etter at Frei kommune vart slegen saman med Kristiansund kommune frå 1. januar 2008 har Kristiansund kommune fått fire tettstader til: Rensvik, Solsletta, Storbakken og Kvalvåg.
FA-cupfinalen i fotball 1973
Kampen
Dommaren heitte Ken Burns.
Inge I av Noreg
Tilnamnet Krokrygg fekk Inge fordi han var vanfør. Ifølge Snorre vart han skada i slaget ved Minne som 2-åring, då lendmannen Tjostolv Ålesson skal ha bore han i ein sekk på ryggen under slaget. Sekken vart truffe av ei pil, og skada barnekongen for livet. Den danske historikaren Saxo Grammaticus har ein annan versjon; at det var amma hans som mista han i golvet slik at han knakk ryggen.
Archipel de Pointe Géologie
I 1952 vart det bygt ein liten base på Île des Pétrels for å studere ein rugestad for keisarpingvinar. Denne basen vart kalla Base Marret. Då hovudbasen Port Martin vart øydelagd av brann natt til 23. januar 1952, vart Base Marret vald som overvintringsstad 1952-1953. Den nye hovudbasen, Dumont d'Urville Station, vart bygt på same øya, 62 km vest for Port Martin, og opna 12. januar 1956 som senter for fransk forsking i Det internasjonale geofysiske året 1957–58. Stasjonen har vore aktiv sidan den gong.
Grasse
Parfyme
Grasse sitt spesielle mikroklima er spesielt fordelaktig for blomeindustrien. Det er varmt og langt nok innanlands til at havlufta ikkje når inn. Det er mykje vatn i området. Byen ligg 350 meter over havet og 20 km frå kysten.
Det er fleire «parfyrmeri» i Grasse, og kvart av dei har guida turar og eit museum.
Theropodar
Theropodar var ei gruppe av tofota dinosaurar av biologisk orden Saurischia. Sjølv om dei hovudsakleg var kjøttetande, utvikla ei rekkje theropodfamiliar seg til planteetarar under krittida. Theropodar dukka først opp under carnium-alderen i sein trias for omtrent 230 millionar år sidan, og var dei einaste store terrestriske rovdyra frå tidleg jura til slutten av krittida, ca. 65 millionar år sidan. I dag er dei representerte med over 9 900 nolevande fugleartar, som utvikla seg i sein jura frå små, spesialiserte coelurosauriske dinosaurar.
Benidormøya
Benidormøya (spansk La isla de Benidorm, katalansk L'illa de Benidorm) er ei lita øy utanfor kysten av Spania ved feriestaden Benidorm. Turistar i området kan ta båt hit frå fastalndet for å sjå på dyrelivet her, hovudsakleg påfugl. På grunn av dette vert øya òg ofte kalla Påfugløya.
Hajime Ishii
Hajime Ishii er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Larvik prosti
Prosten har sete i Larvik kor Larvik kyrkje er prostikyrkje. Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Madrigali spirituali
Madrigali spirituali eller ein madrigale spirituale er ein madrigal eller eit madrigalliknande stykke med ein religiøs teksten i staden for ein verdsleg tekst. Dei fleste døma på denne musikkforma har ein frå seinrenessansen og tidlegbarokken og hovudsakleg frå Italia og Tyskland.
Alpes-Maritimes
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla maralphins, men vert òg ofte kalla azuréens.
Argentinsk litteratur
Kulturelt sjølvstende frå Spania
Brotet med spansk tradisjon kom til å gje plass til den franske romantikken som rydda vegen for ein retur til populære røter og til fortida i mellomalderen. Det gav høve til framveksten av den første lokale realistiske forteljinga El Matadero (Slaktehuset), og for diktet La Cautiva (Fangen) med pampasen som scene, begge verk av Esteban Echeverría.
Ny Jord
Selskapet starta i 1916 Val landbruksskole i Nærøy i Nord-Trøndelag.
I 1972 gjekk Ny Jord saman med Det norske myrselskap og danna Det norske jord- og myrselskap (DNJM).
Nærøymanuskriptet
Nærøymanuskriptet, eigentleg Relation anlangende Find-Lappernis saa- vel i Norrlandene og Finmarken som udi Nummedalen, Snaasen og Selbye deres Afguderie og’ Satans Dyrkelse, som Tid efter anden ere blevne udforskede og decouvrerede, er ein tekst frå 1723 av Johan Randulf, dåverande sokneprest i Nærøy.
Innhald
Randulf skil mellom «Søe-Finnar» og «Field-Finn» som to grupper med ulike levesett og næringsgrunnlag. Han nemner òg at sjøsamane, i motsetnad til bygdefolket, åt hestekjøtt utan motforestillinger.
Beatles for Sale
Beatles for Sale er det fjerde albumet til The Beatles. Det kom ut seint i 1964 og vart produsert i George Martin for Parlophone. Albumet synte eit lite vendepunkt i korleis Lennon og McCartney skreiv tekstar, og særleg Lennon viste ei interesse for å skrive songar som var meir sjølvbiografiske. «I’m a Loser» er første song som viser at Lennon var inspirert av Bob Dylan, som Beatles møtte i New York i august 1964.
Böttstein
Kommunen ligg i på venstresida av elva Aare nokre kilometer frå munningen. Han består av landsbyane Böttstein og Kleindöttingen og grendene Eien og Burlen.
Ardèche
Ardèche (oksitansk Ardecha) er eit departementet sør i sentrale området av Frankrike. Departementet ligg i regionen Rhône-Alpes, og er kalla opp etter elva med same namn.
Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla Ardéchois. I 1990 fekk Ardèche igjen same innbyggjartal som dei hadde hatt 50 år tidlegare. I dag er folketalet 286 000 (samanlikna med 390 000 i 1860). Trass i denne auken er det mange som flyttar frå distrikta, og folketalet i departementet endrar seg i dag lite.
1351 Uzbekistania
1351 Uzbekistania er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 5. oktober 1934 av Grigoriy N. Neujmin ifrå Krim-observatoriumet i Simeiz på Krimhalvøya.
Skrimfjella
Skrimfjella er eit fjellområde sør for Kongsberg i Viken. Den høgaste toppen er Styggemann på 871 meter over havet.
Eugéne Schoulgin
Eugéne Schoulgin er ein norsk forfattar busett i Sverige. Han er son av målaren Alexander Schultz, og voks opp i Noreg, Italia og Frankrike.
Han har i lengre tid arbeidd aktivt for International P.E.N., mellom anna med å få frigjeve forfattarar som sit i fengsel på grunn av bøkene sine eller andre samvitsgrunnar og for å fremja retten til ytringsfridom for skribentar. Den fyrste boka si, Kaninburene, fekk han utgitt i 1970. I 1985 vart han nominert til Nordisk Råds litteraturpris for romanen Minner om Mirella.
Lagrime di San Pietro
Musikalsk er Lagrime ei oppsummering av stilane til Lassus gjennom heile karrieren hans. I syklusen nyttar han teknikkar han lærte tidleg i karrieren som komponist av verdslege madrigalar; kromatisisme knytt til det tidlegare meisterverket hans Prophetiae Sibyllarum; og det konsise, raffinerte og nesten spartanske språket han utvikla seinare i karrieren, knytt til Palestrina-stilen, der ingen tonar er overflødige. Musikken er nøye skapt med tanke på ordval og inneheld pausar der det er naturleg for songaren å trekke pusten. Verket er heilt gjennomkomponert utan gjentaking eller overflod.
Molde
Molde er ein by og administrasjonssenteret i Molde kommune i Møre og Romsdal. Byen ligg på nordsida av Moldefjorden, ei fjordstrekning i den opne, breie delen av Romsdalsfjorden, innanfor Otrøya. Tettstaden Molde omfattar det gamle bysentrumet og byggefelta rundt byen, og har.
Lohja
Lojo er ein tospråkleg kommune med finsk som majoritetsspråk (94,4 %) og svensk som minoritetsspråk (4,2 %). Lojo har valt å vere tospråkleg til trass for at den svenskspråklege delen er lågare enn minstekrava til loven (6 %).
Håvard Bøkko
Profflag
I verdscupfinalen 2012 slo han Shani Davis i parlaup og vann distansen (sin tredje på 1500 i verdscupen), og endeleg heile 1500m-cupen samanlagt etter dei siste sesongane med to andreplassar og ein tredjeplass i den same distanse-cupen.
Logikk
Den moderne logikken kan sporast tilbake til 1800-talet. Det var på denne tida at mellom andre George Boole, Augustus De Morgan og Gottlob Frege gjorde dei første forsøka på gi logikken ei matematisk framstilling (sjå boolsk algebra og formal logikk). Den mest grunnleggjande greina i moderne logikk er setningslogikken. Andre greiner er predikat-, klasse- og relasjonslogikk.
Felix Baumgartner
Red Bull Stratos
I januar 2012 vart det rapportert at Baumgartner arbeidde med ei gruppe forskarar og sponsoren Red Bull for å sette rekord i fallskjermhopp frå høgaste høgd.. Baumgartner hadde problem med klaustrofobi etter å ha sitte i ein spesiallaga dress, men fekk hjelp frå ein idrettspsykolog og andre spesialistar.
Baumgartner skulle opphavleg hoppe 9. oktober 2012, men turen vart broten av på grunn av vind. Hoppet vart dimed utsett til 14. oktober. Han landa i det austlege New Mexico i USA etter å ha hoppet frå ei høgd 39 045 meter. I tillegg sette han rekord for høgaste ballongferd med mannskap i same høgd og høgaste fart under fritt fall på 1 342 kilometer i timen, noko som gjer han til det fyrste menneske som bryt lydmuren utan hjelp frå eit køyretøy. Baumgartner var i fritt fall i fire minutt og 20 sekund, 16 sekund kortare enn då Joseph Kittinger, som hadde den tidlegare verdsrekorden, hoppa i 1960.
Erling Steinvegg
Erling Magnusson Steinvegg Baglarkonge var baglarane sin kandidat til å vera norsk konge i tida frå 1204 til 1207. Etter deira meining var han son av kong Magnus V Erlingsson. Baglarane fekk stønad av danskekongen Valdemar II Sejr. Kong Valdemar møtte i Tunsberg med stor krigsflåte. Erling Steinvegg bar jernbyrd for å visa at han var av kongeleg ætt. Baglarane sette seg i Vika kring Oslo, og gjorde hærtog opp mot Nidaros. Erling Steinvegg døydde i mars 1207, og Filippus Simonsson fekk rolla som nytt kongsemne for baglarane.
Moss Fotballklubb
1980-åra
Saknet etter Einar Aas kom til syne i 1980-sesongen, der klubben enda på sjetteplass i toppserien. Denne sesongen spelte MFK òg i UEFA-cupen mot FC Magdeburg. Det vart tap borte med 2–1, og 2–3 tap heime på Melløs – og dermed exit i første runden. I 1981 kom klubben til cupfinalen for første gongen etter å ha slått Fredrikstad 6-0 i 4. runde, Start med 3–0 i 5. runde og Viking 2–0 i semifinalen. Finalen enda med 1–3 tap mot Lillestrøm.
Andre Eggen-periode
Men der Nils Arne fortsette med seriegull, sleit Egga jr med å få Moss ut av nedrykkssumpa. Laget overlevde såvidt i sesong etter sesong fram til 2001. Både klubben og Eggen vart lei av middels plasseringar i Tippeligaen, og den tidlegare Molde-trenararn Erik Brakstad fekk oppgåva med å overta trenarrollen etter Knut Torbjørn Eggen før 2002-sesongen. Det vart tidleg klårt at Moss fekk ein tung sesong, og i slutten av august vart det klårt at Rune Tangen erstatta Brakstad som trenar. Han klarte derimot ikkje å redde klubben frå nedrykka som følgde.
Hovudtrenarar etter andre verdskrigen
1970 – 1979
1990-1999
2010 – 2019
Sjakkbrikka tårn
Tårna flyttar vassrett eller loddrett, framover eller bakover, så mange felt ein ynskjer. Dei slår andre brikker ved å verta sett på feltet som ei motspelarbrikke står på. Tårnet deltek i spesialtrekket rokade, saman med kongen.
Dunedin
Utviklinga etter den andre verdskrigen
Byen har blømande nisjeindustriar som ingeniørvitskap, progamvareutvikling, bioteknologi og moteindustri. Port Chalmers på Otago Harbour er djupvasshamna til Dunedin. Hit går ei sidegrein (Port Chalmers Branch) frå jarnvegslinja Main South Line som går frå Christchurch gjennom Dunedin til Invercargill.
Styresett
Ordføraren i Dunedin er vald av heile distriktet, medan dei fjorten rådsmedlemmene vert valde krinsvis.
Media
Byen er dekt av alle nasjonale fjernsyns- og radiostasjonar med sendarar på Mount Cargill, nord for byen. Lokale radiostasjonar er Radio Dunedin og universitetsradioen, Radio One. Dunedin har òg ein lokal fjernsynsstasjon.
Transport
Dunedin International Airport ligg sørvest for byen på Taieri Plains ved Momona. Dette er i hovudsak ein innanlands flyplass med regulære ruter til og frå Auckland, Christchurch, Wellington, Rotorua og Palmerston North, og sesongflygingar til og frå Queenstown, Wanaka og Fiordland, men han har også internasjonale ruter til og frå Brisbane heile året, og i turistsesongen til Sydney og Melbourne.
Bentein Baardson
Bentein Baardson er ein norsk skodespelar og regissør.
Odd Eidem
Eidem skreiv og gjorde flaneri velkjend som litterær sjanger i Noreg.
Ringerike prosti
Prosten har sete i Hønefoss. Hønefoss kyrkje er prostikyrkje, men kyrkja brann ned til grunnen 25. januar 2010. Det kjem ei ny kyrkje. Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Stearinsyre
Stearinsyre (systematisk namn oktadekansyre, kjemisk formel CH3(CH2)16COOH) er ei einprotisk metta feittsyre med 18 karbonatom. Ho har smeltepunkt ved kring 69 °C, og kan i fast form danna feittglinsande krystallskjel.
Kopaídasjøen
Kopaídasjøen (gresk Κωπαΐδα), eldre form Kopaís (antikk gresk Κωπαΐς) eller Copais, var ein innsjø sentralt i Viotía i Hellas, vest for Thíva, fram til seint på 1800-talet. Området der innsjøen låg, som i dag er ei slette, vert framleis kalla Kopaída.
NRK Stortinget
Tenesta blei til i 2000 med mål om å gje folk innsyn i arbeidet til Stortinget.
NRK Alltid Folkemusikk
NRK Alltid Folkemusikk er NRK sin tiande radiokanal og den første til berre å sende heildigitalt. Det vil seie at for å høyre på NRK Alltid Folkemusikk treng lyttaren anten ein DAB-mottakar eller internettilknyting.
Luca Marenzio
Luca Marenzio  var ein italiensk komponist som levde seint i renessansen. Han var ein av dei mest kjende madrigalkomponistane.
Liv
I 1587 flytta han til Firenze, der han arbeidde for Ferdinando I de' Medici i to år, før han vendte attende til Roma. Bortsett frå ei reise til Polen i 1596-1597, vart han verande her resten av livet. I Polen arbeidde han for Sigismund III Vasa i Warszawa. Det ser ut til at reisa hans til Polen gjekk hardt ut over helsa hans og han døydde i Roma i 1599, kort tid etter han kom attende.
Frans av Assisi
Bakgrunn
I november 1202 braut det ut ein krig mellom Assisi og Perugia, og Frans var blant dei mange unge mennene som drog i krigen. Slaget enda med nederlag for Assisi, og Frans vart sittande i ei kummerleg fengselscelle i Perugia i eitt år før faren fekk kjøpt han fri. Frans sleit lenge med sjukdom etter dette fengselsopphaldet.
Segner om merkelege hendingar
Mange segner er knytt til Frans sitt personlege mot og kjærleik til natur og menneske.
Henning Jakhelln
Bakgrunn
Sidan 2005 har han vore nettredaktør for nettsida Arbeidsrett.no.
Verbbøying i fulfulde
Indikativ-formene av verbet LOOTA 'vaske' i dialekten i Fuuta Tooro er presenterte i TABELL 2, med dei formene vi finn når subjektet er ein nominalfrase. Trekka nøytral og positiv er ikkje nemnde i tabellen, men alle former som ikkje er karakteriserte som emfatiske, er nøytrale; og alle former som ikkje er karakteriserte som negative, er positive. TABELL 2 viser dessutan berre former som er ikkje-anterior. Anterior-formene er presenterte i TABELL 3.
Kiel
Kristne
Opphavleg høyrte Kiel til erkebispedømet Bremen og bispedømet Schleswig. I 1526 vart reformasjonen innført. Etterpå vart Kiel hovudsakleg protestantisk og høyrte til den Evangelisch-Lutherische Landeskirche Schleswig-Holstein som i 1977 vart del av Nordelbische Evangelisch-Lutherische Kirche.
Politikk
Partia i Ratsversammlung er: CDU og Bündnis 90/Die Grünen har avtalt å samarbeide.
Økonomi og infrastruktur
78,5 % av alle tilsette i Kiel jobbar i tertiærnæringar, 21,4 % i sekundærnæringar og 0,2 % i jordbruk.
Hallingdal prosti
Hallingdal prosti	er eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Flå, Gol, Hemsedal, Hol, Nes og Ål. Prosten har sete i Ål kor Ål kyrkje er prostikyrkje. Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.
Témbi
På den høgre breidda av Piniós stod eit tempel tileigna Apollon, nær staden der laubærblada som vart brukt til å krone dei sigrande i dei pythiske leikane vart sanka. Témbidalen var òg heimstaden til Aristaios, Apollon og Kyrene sin son, og var her han jaga Eurydike, kona til Orfeus, som vart bite av ein slange medan ho flykta og døydde. På 1200-talet vart ei kyrkje tileigna Ajía Paraskeví reist i dalen.
Vagabond
Vagabond (frå fransk med opphav i latin: vagari, som tyder å 'streife omkring') er ifølgje definisjonen det same som ein omstreifar, ein landstrykar, ein fant, altså ein person som støtt og stendig reiser ikring meir eller mindre på lukke og fromme, utan fast arbeid eller nokon fast stad å bu. Ein vagabond overnatter ofte utandørs, skaffar seg mat, klede, pengar og mellombels husvære meir eller mindre tilfeldig, kan hende ikkje alltid fullt og heilt i samsvar med lover og reglar.
Kusjanriket
Riket ekspanderte frå dagens Samarkand i Sentral-Asia til Gandhararegionen i Nord-India. Hovudstaden var stundom Mathura saman med novarande Rawalpindi, stundom Sialkot.
Koblenz i Sveits
Landsbyen Koblenz vert lokalt kalla Vier-Brücken-Dorf eller landsbyen med fire bruer. Det går to vegbruer og to jernbanebruer over Aare og Rhinen her.
Robert Verbeek
Han har trenar Omiya Ardija.
Sandar prosti
Sandar prosti var eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten hadde sete i Sandefjord. Prostiet er erstatta med Sandefjord prosti, som i tillegg til sokna i Sandefjord også femner dei i Andebu. Prostiet var inndelt i prestegjeld og sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.
Sonata da chiesa
Mange trur feilaktig at sonatane vart komponert og framført i religiøse seremoniar. Sjølv om dette kanskje skjedde, er dei ikkje i same kategori som til dømes eit rekviem. Sonatane vart framførte på konsertar som underhaldning.
Aunvatnet
Aunvatnet er ein innsjø som ligg i Vefsn kommune i Nordland.
Glacier Express
Glacier Express er eit ekspresstog som bind saman St. Moritz og Zermatt i dei sveitsiske Alpane. Toget nyttar ulike jernbanar, som alle høyrer til dei to samarbeidande selskapa Matterhorn Gotthard Bahn og RhB (Rhätische Bahn). Det er ikkje eit ekspresstog i den tydinga at det er eit høgfartstog, det er heller fordi det går samanhengande over ein lengre distanse, utan at passasjerane treng byta tog. Faktisk har toget eit rykte på seg for å vere det tregaste ekspresstoget i verda! Sidan stadene er heimane til to velkjende fjell, er det vanleg å seie at toget går mellom Piz Bernina og Matterhorn.
Inge II av Noreg
Inge II Bårdson, norrønt Ingi Bárðarson, var konge av Noreg frå 1204 til 1217. Styringstida hans var mot slutten av borgarkrigstida i norsk historie. Inge var birkebeinarane sin konge. Kvitsøyforliket med baglarane i 1208 førte til fred i dei siste ni åra av kong Inge si styringstid, mot at Inge og birkebeinarane godkjende baglarstyret over Vika (Oslofjordområdet).
Omdøme og kjelder om Inge
Mange historikarar har sett Inge som ein heller svak konge. Han oppnådde aldri kontroll over heile Noreg, og gjekk med på ein maktfordelingsavtale med baglarane, som han heldt sjølv etter at Filippus braut avtalen og heldt fram å bruka kongsnamnet. Som ein reaksjon mot dette synet, har andre hevda at Inge var ein sterk herskar, i og med at han kunne motstå presset frå dei meir krigerske blant birkebeinarane og fekk ein slutt på dei øydeleggjande borgarkrigane for ei stund.
Finnmarkshallen
Bak det eine målet er det nedfelt lengdehoppgrop for friidrett, med 2,75 meters breidd. Den eine langsida har tribunar med sitjeplass for ca. 1000 personar. Under tribunane er det lager for oppbevaring av utstyr. Hallen kan, med skiljeveggar ned frå takket, delast inn i tre mindre treningshallar. To av desse har berre kunstgras, medan den minste har høve for sportsgolv for handball, volleyball, badminton, tennis og meir. I servicebygget finn sin seks garderobar med dusj, to store undervisningsrom, to grupperom, kontor, kafé med kjøken, m.m
Stavali
Det har vore stølsdrift i området allereie på 1600 - 1700-talet. I 1939 bygde Bergen Turistforening ei hytte på Stavali. Hytta er i dag restaurert, er eigd av Bergen Turlag og fungerer som ei av turisthyttene til Den Norske Turistforening. Ho ber namnet Stavali Turisthytte.
Turistforeininga driv støl her om somrane, men då mest for turistane sin del. Her held dei gamle kurasar og sel stølsmat til dei besøkjande.
Stolpekyrkje
I Noreg er det ved arkeologiske granskingar av grunnen under mellomalderkyrkjer og i andre samanhengar funne spor etter om lag 25 stolpekyrkjer. Det har òg vore diskutert om den noverande Røldal stavkyrkje opphavleg kan ha hatt jordgravne hjørnestolpar, og soleis eigenleg vart bygd som stolpekyrkje i si tid.
Sigurd Evensmo
I ungdomsåra var Evensmo aktiv for Clarté og i kontakt med Mot Dag, men han melde seg inn i AUF og arbeidde aktivt der. Han byrja som journalistlærling i Hamar Arbeiderblad og fortsette sidan som journalist i fleire ulike arbeidaraviser, som Tiden,Tiden i Arendal, Fremtiden i Drammen og i Arbeidernes pressekontor, nå Avisenes Nyhetsbyrå i Oslo, og i 1939 byrja han i Arbeiderbladet. Under krigen var Evensmo aktivt med i motstandsarbeidet og han skreiv i den illegale avisa Bulletinen noko som førte til at han laut gå i dekning og flykta landet. Frå 1953 var han medlem i redaksjonen i Orientering. Han var filmkronikør i NRK frå 1948 til 1962.
Rufabgo
Elva renn gjennom ein dal med bøkeskog og er berre om lag 17 km lang.
Holmvatnet i Rana
I samband med bygginga av Sjona kraftverk først på 1970-talet vart Holmvatnet demma opp og flaut då saman med Nedre Fagervollvatnet. Den no neddemde strekninga mellom dei to innsjøane bestod av eit 1,5 kilometer langt og 0,5 kilometer breitt myrlend område, som utgjorde den sentrale og lågaste delen av Fagervollan.
Kristin Jarmund
Arbeidet til Jarmund er kjenneteikna eit klårt og enkelt formspråk, gjerne karakterisert som nyfunksjonalisme. Detaljering og fargebruk er tydeleg og gjennomtenkt. Interiøret er ofte like viktig som eksteriøret, og Jarmund har brukt uttrykket «den indre fasaden». Kontoret har hatt ansvaret for prosjekt med ombygging av publikumsareal i Majorstuhuset, Oslo nye teater og Nasjonalgalleriet. Alle stadene ser vi ein vellykka kombinasjon av det klassiske og det moderne. I Nydalen T-banestasjon er kunstprosjektet «The Tunnel of Light» inkorporert.
Skypumpe
Forskjellige typar
Dei ikkje-tornadiske skypumpene oppstår vanlegvis i kystområde i samband med konvektive skyer i utvikling. Dei er vanlegvis av F0 styrke på Fujitaskalaen med vind mindre enn 30 m/s og kan ofte samanliknast med tromber på land. Skypumper oppstår oftast i område med tropisk klima, men kan òg oppstå i meir tempererte område av verda. Her til lands er dei å sjå kvar sommar langs Norskekysten.
Vasilij og Konstantin av Jaroslavl
Etter to hundre år, då det skulle gravast ei grøft til ein ny katedral, vart leivningane til dei to brørne oppdaga, og dei var like heile som den dagen dei vart gravlagd. Det var mange mirakel og lækjingar knytte til desse leivningane.
Liv Jessen
Liv Jessen er ein norsk sosionom som leier Prosenteret i Oslo, og som har arbeidd ei årrekkje med spørsmål knytte til prostitusjon.
Ranveig
Ranveig og Rannveig er norske kvinnenamn av norrønt opphav. Dei er sette saman av namnedelane Rann-, som tyder hus, og -veig, ein kvinnenamnedel med ukjend tyding som kan tyda 'styrke' eller 'stridande'. Dei kan òg ha blitt avleidde frå Ragnveig. Rønnaug er ei nyare form av namna.
Beto Almeida
Beto Almeida er ein brasiliansk fotballspelar og -trenar.
Jose Luiz Ferreira Rodrigues
Han har trenar Kawasaki Frontale.
Akarnanikó
Akarnanikó (gresk Ακαρνανικό, katharevousa Akarnanikon) er ei fjellkjede som dominerer dei nordvestlege områda av periferieininga Etoloakarnanía vest i Hellas. Ho har ei lengd på om lag 20 km og er 10 km brei. Det joniske havet ligg mot vest. Fjella er kjend for sitt kjeldevatn. Hovudvegen mellom Vónitsa og Astakós ligg i vestlege område.
Ein finn skogar i dei ytre områda av fjellet, og elles sporadiske buskar, grassletter, steinar og bergskår.
Toshiaki Imai
Toshiaki Imai er ein japansk fotballspelar og -trenar.
Alta Idrettsforening
Supportarklubben til Alta IF heiter Steinberget.
1950
Då det første toppdekket vart lagt på vart det for laust. Deretter vart det køyrt på leirmasser frå Holstbakken, men det vart ikkje stort betre. Tilslutt prøvde dei ei blanding av sagflis og spon som skulle binde saman massane i toppdekket.
2000–
Etter kvart hadde mange lag byrja å få kunstgrasbanar, og gjestende lag byrja så smått å klage på baneforholda til Alta IF. Med det som bakgrunn vart det hausten 2000 teke initiativ til å planlegge kunstgrasbane i Alta idrettspark. Hausten 2000 vart banen tilsådd. Kunstgrasbanen var klar til bruk i 2001. Dermed hadde Alta idrettspark ein kunstgrasbane og to grasbanar.
Bija
Busetnader
Der elva renn ut frå Teletskjoe ligg landsbyane Artybasj og Iogatsj. Iogatsj er eit senter for skogsdrift og eit turistmål i området. Lenger nede i elva finn ein Verkh-Bijsk og Turotsjak.
Motorola 68000
Motorola 68000 er ein 16-bits CISC-prosessor som vart produsert hjå Motorola i NMOS-teknologi frå 1979 til 2000. Nemninga 68000 kjem av at den integrerte krinsen var sett i hop av om lag 68.000 transistorar. Motorola 68000 har vorte nytta både i tidlege utgåver av Apple Macintosh, i Commodore Amiga og i Atari ST. Han vart ogso teken i bruk i spelkonsollmaskinen Sega Megadrive og i TI-89-kalkulatoren frå Texas Instruments.
Dattatreja
Dattatreja (दत्तात्रेय) er ein av gudane i hinduismen. Dattatreja vert rekna som ein inkarnasjon av Visjnu, men vert også dyrka mellom tilhengjarar av Sjiva, og tilmed blant muslimske sufi-mystikarar. Nokon ser han som ein avatar av alle dei tre hovudgudane Sjiva, Visjnu og Brahma. Han har tilhengjarar i svært ulike grupper av hinduar, blant brahminar og lågkastar og særleg mellom sadhuar og tantrikarar.
Dattatreja sin søken etter moksha tok alle middel i bruk. Han skal ha spist kjøt og nyte såvel alkohol som andre rusmiddel. Han skal ha og ha hatt samkvem med kvinner. Dattatreja vert knytt til tantriske tradisjonar og dyrkast av asketar i den shivaittiske nath -tradisjonen.
Eurovision Song Contest
Deltaking
52 land har delteke minst éin gong, medan to land, Tunisia og Libanon, har meldt seg på, men trekt seg før tevlinga starta. I tillegg har to av landa vorte oppløyst, fyrst Jugoslavia som seinare vart til Bosnia-Hercegovina, Kroatia, Slovenia, Makedonia og Serbia og Montenegro, og så Serbia og Montenegro som seinare vart til Serbia og Montenegro. I 1990 vart Vest-Tyskland sameint på nytt med Aust-Tyskland og landet fekk namnet Tyskland, som dei har delteke med sidan 1991.
Grudziądz
Historie
Grudziądz (då kalla Graudenc) fekk byrettar i 1291 og tilslutta seg den prøyssiske konføderasjon i 1440. Mellom 1466 og 1772 høyrte byen til den polske krona som del av provinsen Det kongelege Preussen, som hadde stor grad av sjølvstyre. Ved den første delinga av Polen i 1772 vart byen annektert av kong Fredrik II av Preussen og vart slik same år del av kongedømet Preussen. I 1878 vart det bygd ei bru over Wisła (tysk Weichsel), noko som medverka til ei rask industrialisering av Graudenz. Ved riksdagsvala i 1912 fekk polske kandidater 21 prosent av stemmene, medan Det tyske nasjonalliberale partiet fekk 53 prosent.
Tom Harald Jenssen
Tom Harald Jenssen kom til Damm då mediegiganten Gutenberghus, seinare Egmont, som hadde kjøpt populærforlaget Damm i 1984, i 1988 òg kjøpte det det mindre Teknologisk Forlag. Jenssen hadde i 1984 overteke leiarjobben i Teknologisk forlag etter faren Rudolf Jenssen, som grunnla forlaget. I 1999 kjøpte Jenssen opp det vesle forlaget Ex libris saman med dei norske utgjevarrettane til Harry Potter-bøkene. Nokre år seinare passerte Damm Cappelen forlag i omsetnad og vart Noregs tredje dei største forlaga etter Aschehoug og Gyldendal. I 2006 kjøpte Jenssen og Damm bokhandlarkjeda Tanum frå Anne Carine Tanum.
Ammonium
Som det kanskje viktigaste fleiratomige, positivt ladde ion (kation) opptrer ammonium i salt på ein tilsvarende måte som positive metallior (til dømes Na+).
Midtun skole
Skulen har i dag kring 370 elevar.
Pietro Anastasi
Landslagsspel
Anastasi debuterte for Italia i finalen i EM i fotball den 8. juni 1968, ein kamp som enda uavgjort 1-1 mellom Italia og Jugoslavia. To dagar seinare var det klart for omkamp, der Anastasi var mellom dei som fekk tillit på ny. I den kampen skåra Anastasi og Italia vann EM-tittelen etter siger 2-0. Han fekk ikkje plass i VM-troppen i 1970, men deltok i VM 1974. Hausten 1975 spela han sin 25. og siste landskamp. Han skåra åtte mål.
Tonalitet
Frå 1800-talet blei verkemiddel som kromatikk og kjappe og fjerne modulasjonar med på å utvida tonaliteten uten at musikken blei atonal. Franz Liszt og Richard Wagner var nokre av dei første komponistane som rokka ved tonaliteten gjennom bruk av kromatikk, uoppløyste dissonerande akkordar og modulasjonar til fjerntliggjande toneartar. Claude Debussy bidrog til å utfordra grensene for tonaliteten gjennom symmetriske samklangar og leietonelause kadensar.
På 1900-talet blei tonalitetomgrepet ofte knytt til personlege komposisjonsteknikkar utvikla av til dømes Arnold Schönberg, Igor Stravinskij og Darius Milhaud. Paul Hindemith «beviste» den naturgjevne styrken til tonaliteten gjennom skrift og musikk i eit hierarkisk, akustisk system. Olivier Messiaen fornya dei ulike tonalitet-verkemidla gjennom såkalla modi med avgrenspa transposisjonsmuligheiter der nymodaliteten sameinte verkemidla til tonalitet og modalitet.
Multa
Elva renn i nærleiken av landsbyen Multa-Maralnik. Frå her går det veg til dei nemnde innsjøane.
Vatnet i elva er kaldt og klårt.
Luís dos Reis
Han har trenar Ventforet Kofu.
Wulfsbergs gate 13 i Moss
Bygninga er eit kulturminne (ID 231546-0), og vart verna etter Plan- og bygningsloven i 2018. Huset er bevaringsverdig fordi det høyrer til ein del av det historiske miljøet ved Christian Augusts plass/Basartaket. Wulfsbergs gate heitte tidligare Søndre Bjerg, men i 1907 vart gata kalla opp etter Gregers Winther Wulfsberg som representerte Moss i den grunnlovgivande forsamlinga på Eidsvoll våren 1814. Bygninga brann ned i bybrannen i 1881, og vart bygd opp igjen i 1883.
Jon Lech Johansen
Jon Lech Johansen er fødd i Harstad og er ein sjølvlært programmerar. I 1999 var han med på å utvikla det grafiske brukargrensesnittet til DeCSS, som omgår kopisperra på DVD-plater. I 2002 vart han stilt for retten for å ha gjort det mogleg å omgå denne kopisperra, men vart frifunnen i Oslo tingrett. Domen vart anka av Økokrim. 22. desember 2003 vart han frikjent av lagmannsretten på alle punkt. 5. januar 2004 vedtok Økokrim å ikkje anke avgjerda i saka, som blir sett på som å vere av stor prinsipiell tyding.
Fetlar
Det går ferjer frå Hamars Ness på Fetlar til Gutcher på Yell og Belmont på Unst. Midt på øya er det ei flystripe.
Nord-Østerdal prosti
Sokn
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.
Kazuo Uchida
Han har trenar Ventforet Kofu.
Ålesund
Ålesundregionen er den største byregionen mellom Bergen og Trondheim og er eit kjerneområde på Sunnmøre når det gjeld næringslivsaktivitet og folkesetnad og fungerer som eit teneste- og kommunikasjonsknutepunkt for heile regionen.
Bybrannen
Bybrannen blei omtalt i nasjonale og internasjonale media, og mykje hjelp blei sendt til byen. Keisar Vilhelm II av Tyskland sende fire skip lasta med hjelpemannskap, mat, medisin og anna naudsynt utstyr.
Lufthamn
Ålesund lufthamn ligg på øya Vigra i Giske kommune utanfor Ålesund. Flyplassen har daglege ruter til Oslo, Bergen, Trondheim, Stavanger og København, fleire avgangar kvar veke til både Riga og London, samt aukande chartertrafikk.
Avis
Sunnmørsposten er den einaste dagsavisa som kjem ut i Ålesund. I tillegg kjem den gratis vekeavisa Nytt i Uka kvar onsdag. Tidlegare hadde Ålesund fleire aviser, mellom anna Sunnmøre Arbeideravis.
Breiliflaka
Breiliflaka (702 moh.) er ein ås i Modum kommune. Breiliflaka er det høgaste punktet i Finnemarka. Frå Breiliflaka er det god utsikt, særleg mot vest, og ein kan lett sjå Blefjell, Vegglifjell, Norefjell og Vikerfjell. Ein kan òg sjå Tryvannshøgda ved Oslo i aust og Jonsknuten ved Kongsberg i sørvest.
Sjakkbrikka bonde
I motsetnad til alle dei andre brikkene kan ikkje bønder flyttast bakover på brettet. Ein bonde går normalt eitt felt fram. Fyrste gong bonden vert flytt frå utgangsposisjonen, kan han flyttast to felt fram.
Knut Eggum Johansen
Som underdirektør i finansdepartementet inngjekk han 1981-82 i Institutt for Anvendt Sosialvitenskapelig Forsking (INAS) i Oslo som ledd i eit utvekslingsprogram med sentraladministrasjonen. Fram til 1986 var Johansen underdirektør i Planleggingsavdelinga, under leiing av Per Schreiner. Han var spesialråd ved OECD i Paris 1986-88.
Tsjarysj
Tsjarysj (russisk Чарыш) er ei elv i Republikken Altaj og Altaj kraj i Russland og ei av sideelvane til Ob frå venstre.
Hans Heiberg
Heiberg var utdanna jurist med Cand.jur. frå 1927. I fleire år arbeidde han som utanrikskorrespondent, frå 1931 til 1940 var han litteraturkritikar i Arbeiderbladet og frå 1945 til 1952 arbeidde han som litteratur- og teaterkritikar i Verdens Gang. I VG var han også kulturredaktør. Frå 1952 til 1973 var han sjef for NRK Radioteatret, og frå 1946 til 1965 var han formann i Den norske Forfatterforening der han gjorde eit stort arbeid for å betra forfattarane sine kår. Han var også formann i styret til Riksteateret frå 1949 til 1968.
Arie Schans
Han har trenar Oita Trinita.
Tsjulysjman
Tsjulysjman (russisk Чулышман) er ei elv i Republikken Altaj i Russland. Elva spring ut frå høglandet ved innsjøen Dzjulukul 2200 meter over havet, og munnar ut i Teletskojesjøen som det største tilsiget. Elva er 240 km lang og om lag halvvegs er ho 30-50 meter djup. Landsbyane Koo og Balyktsja ligg langs elva og ved munningen ligg Ulagan.
Tsjulysjman vert nytta av turistar til rafting.
Jens-Petter Johnsen
Johnsen har i to periodar arbeidd i Norges Kristelige Student- og Skoleungdomslag (NKSS), først som leiartreningssekretær (1975–1979) og assisterande generalsekretær (1979–1982). Etter fem år som kapellan i Jar sokn i Bærum, kom Johnsen tilbake til NKSS som generalsekretær i perioden 1987–1999. Fram til 2006 var han sokneprest på Lambertseter.
Cabo da Roca
Landemerke
Fyret på neset står på toppen av klippa i lag med ein suvenirbutikk. Neset er ein populær turistattraksjon.
Ajía Dynatí
Ajía Dynatí (gresk Αγία Δυνατή, Sankt Dynati) er det nest høgaste fjellet på Kefaloniá (1 131 moh) etter Énos (Mavrovounó). Det er òg det tredje høgaste fjellet i Dei joniske øyane etter Énos og Eláti på Levkáda. Mellom fjellet sine toppar er det små høgsletter der den største heiter Fálari. Fálari har rykte på seg for å produsere den beste fetaosten i Hellas.
Mange italienarar vart drepne av tyskarar på Ajía Dynatí under den berykta massakeren av divisjon Acqui.
Ole Andreas Lindeman
Biografi
Lindeman vart gift med Anne Severine Hickmann i 1802, og saman fekk dei fem søner. Av desse vart fire organistar, ein av dei dessutan prest, og ein annan lækjar. Den eldste sonen, Frederik Christian, etterfølgde faren i Vår Frue kirke, Just Riddervold vart organist i Domkyrkja. Jacob Andreas og Ludvig Mathias reiste til Vår Frelsars kyrkje i Oslo. Førstnemnde vart sidan prest i Leikanger og Davik, sistnemnde var far til musikkpedagog Peter B. Lindeman, som var leiar for Musikkonservatoriet i Oslo i mange år, og organist Kristian T. M. Lindeman som overtok som organist i Domkyrkja etter onkelen sin.
Parma FC
Klubben har sidan 1923 spela heimekampane på 27 906-sete store Stadio Ennio Tardini. Laget spelar i kvite drakter med ein svart kross på trøyene.
Thore Johnsen
Johnsen har vore drivkraft i utbygging av finans som forskingsfag i Noreg.
Gram-negativ bakterie
Ein gram-negativ bakterie er ein bakterie som ikkje fargar lilla ved gramfarging. Normalt nyttar ein safranin for å laga ei motfarging, nemleg rosa. Grunnen til at gram-negative bakteriar ikkje fargar lilla er at dei har ein annan samansetning i cellemembran enn gram-positive bakteriar.
Norske Naturfotografer
Norske Naturfotografer (NN) er ein samskipnad for heilt eller delvis profesjonelle naturfotografar busette i Noreg. Samskipnaden tel vel 50 medlemmar, og nye medlemmar vert tekne opp etter kvalitetsvurdering på årsmøta til samskipnaden. NN har samarbeidsavtale med biletbyrået Samfoto, og dei fleste av medlemmane er knytte til byrået.
Tårn
Eit tårn er eit høgt bygg som gjerne er høgare enn byggmassen kring. Eit tårn kan stå for seg sjølv, eller vera ein del av til dømes ein festning, eit slott eller eit hus. Eit kyrkjetårn på ei kyrkje gjorde ofte at kyrkja var det høgaste bygget i ein by eller i eit landskap. I nyare tid vert høge tårn mykje nytta til å plassera ulike antenner på, til dømes kringkastingstårn. Tårn kan ha éi eller fleire høgder som er laga til for utsyn eller for til dømes restaurantverksemd. Eit tårn er ofte eit høgt og smalt bygg, sidan det gjev dei lågaste byggjekostandene for ei viss høgd. Eit tårn skil seg frå ei mast gjennom at tårnet ikkje er støtta opp med hjelp av stag eller liknande.
Fjør
Vengen
alula = veslevengen
handtäckare = handdekkfjør
Svingfjører er lange stive fjører som dannar mesteparten av bereflata i vengen. Dei er delte inn i
Farge
Ulike pigment kan gje i fjører fargar og mønster. Melanin i ulike mengder gjev brune og svarte fargar. Fuglar har to melanintypar, eumelanin som gjev svarte, grå og mørkebrune fjører og feomelanin som gjev raudbrune fjører i høg konsentrasjon medan låg konsentrasjon kan gje gulbrune til nesten kvite fjører. Begge typar melanin saman kan gje gråbrune fargar. Fjørene kan få raud og oransje farge gjennom karotinoid som fuglane kan få i seg gjennom føda, det best kjende er flamingoane sin raudlege farge som dei får ved å eta små krepsdyr. Gjennomskinleg keratin over svart pigment kan gje visse blå og grøne fargar. Fjører utan pigment er kvite.
Mange fargar i fjørdrakta er derimot ikkje skapt av pigment, men gjennom lysinterferens skapt av mikrostrukturen i vridde eller flate bistrålar. Skimrande og glinsande fargar er ein effekt av slik interferens. Nokre matte, klare fargar blir skapte gjennom små luftlommer i bistrålane som bryt lyset slik at berre ein del av lysspekteret blir reflektert. Fargar skapt på denne måten er ofte grøne, blå, lilla eller nesten svarte. Berre fargar skapte gjennom interferens er metallskimrande.
Opphav og funksjon
Det finst ulike tankar om korleis fjører utvikla seg. Lenge meinte ein at dei hadde utgangspunkt i hudskjel hjå nokre dinosaurar. Seinare fossilfunn tyder på at fjørene snarare utvikla seg frå hole, hårliknande utvekstar. Dei opphavlege fjørdraktene var bygde opp av dun, og var truleg hovudsakleg varmeisolerande. Dei kan også ha vore brukt for å tiltrekka seg makar og utvikla seg gjennom seksuell seleksjon. Dei eldste fossila med fjører hadde liknande fjørdrakt på fram- og baklemmene og den lange halen, medan dei forsvann frå bakbeina i seinare utviklingstrinn.
Capriccio
Ein typisk capriccio er ofte rask, intens og virtuos.
Vestfold fylke
Politikk
Ved Stortingsvalet i 2009 vart fylgjande sju representantar vald inn på Vestfoldbenken i Stortinget for perioden 2009-2013:
Landbruk
Av Vestfolds totalreal er tjue prosent jordbruksareal, som det høgaste talet i Noreg. Landbruket i Vestfold skapar kvart år verdiar for over ein milliard kronar.
Skogsnipe
Førekomst i Noreg
Skogsnipa har ei austleg utbreiing her i landet, og er vanlegast på Aust- og Sørlandet, litt mindre vanleg i Trøndelag, og spreidd eit stykke nordover i Nordland. På Vestlandet hekkar fuglen fåtalig. Nord for polarsirkelen er skogsnipa sjeldan, men fuglen hekkar truleg regelmessig i Øvre Pasvik. Den norske hekkebestanden utgjer kring 13 tusen par.
Finn Carling
Finn Carling var ein norsk forfattar. Carling vart statsstipendiat frå 1971.
Østfold fylke
Østfold fylke, stundom kalla Austfold, er eit tidlegare fylke i Noreg. Fylket var det søraustlegaste i landet og låg på den austre sida av Oslofjorden, med grense til Akershus i nord og vest og til Sverige og dei svenske fylka Värmlands län og Västra Götalands län i aust. Østfold blei del av nye Viken fylke den 1. januar 2020.
Júlio César Leal
Han har trenar Yokohama FC.
Østfold fylke
Historie
I vikingtida var området ein del av Vingulmark, som i sin tur var ein del av Viken og inkluderte Båhuslen. Det var delvis under svensk styre fram til Harald Hårfagre si tid.
1364 Safara
1364 Safara er ein hovudbelteasteroide og går i bane innanfor asteroidefamilien Eos. Han blei oppdaga den 18. november 1935 av Louis Boyer ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah i Alger.
Den generelle relativitetsteorien
Historikk
Den spesielle relativitetsteorien (formulert av Albert Einstein i 1905) baserte seg på postulatet om at lysfarten er lik for alle observatørar. Dette gjorde likningane i mekanikken konsistente med tanke på observasjonar gjort av observatørar i same relativ rørsle, noko som kravde at avstand og tid var variable og var ulike for forskjellige observatørar. Det var dermed ikkje lenger mogeleg å sjå på rom og tid som fråskilde, men som delar av eit einskapleg firedimensjonalt system, ei romtid.
Ekvivalensprinsippet
Einstein gjekk ut frå det som mange kallar det svake ekvivalensprinsippet. I følgje denne er massen m som inngår i Newtons andre lov identisk med massen som inngår i tyngdekrafta der G er gravitasjonskonstanten, m og M er massane til dei to lekamane og r er avstanden mellom massesentra til dei to lekamane. I røynda vert dei to lekamane trekte mot kvarandre, men under føresetnad om at den eine lekamen har mykje mindre masse enn den andre (som kan vera ein planet) kan ein med god tilnærming gå ut frå at det berre er den minste lekamen som vert akselerert. Denne akselerasjon, på grunn av tyngdekrafta, kan uttrykkast Det svake ekvivalensprinsippet kan derfor formulerast på eit anna vis: Frittfallande lekamar oppfører seg på same vis under påverknad av uniform akselerasjon som under påverknad av tyngdekrefter. Ein må derfor avgrense seg til så små område av rommet at ein kan sjå på tyngdekrafta som ein konstant.
Einstein viste korleis EEP fører til at ein ikkje lenger kan sjå på tyngdekrafta som ei kraft, men som ein effekt av det krumme rommet. I den spesielle relativitetsteorien kan ein akselerasjon unikt definerast i forhold til eit tregleikssystem. Om til dømes ein elektrisk ladd partikkel vert akselerert av eit elektrisk felt så kan ein unikt måle akselerasjonen relativt til eit system i jamn rørsle; det er berre den jamne rørsla som er relativ. Men om tyngdekrafta vert handsama som ein akselerasjon får ein problem sidan det ikkje finst lekamar som ikkje vert påverka av tyngdekrafta. Det finst altså ingenting relativt som gjer at ein kan måle denne akselerasjonen. Einstein såg dette som eit så alvorleg problem at han valde å gje opp ideen om gravitasjonen som ei kraft og dermed at det finst noko slikt som tyngdeakselerasjon.
Oversikt
Den generelle relativitetsteorien er tufta på tre prinsipp: