cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daudehavet
Naturhistorie
I førhistorisk tid samla det seg enorme mengder sediment på botnen av Amorasjøen. Sedimenta var tyngre enn saltavleiringane og tvang saltet oppover til det som i dag er Lisanhalvøya og Har Sedom (på sørvestsida av innsjøen). Då botnen av Daudehavet fall ytterlegare på grunn av tektoniske krefter, vart saltet på Lisan og Har Sedom verande att som høge klipper (sjå saltdom).
Buftea
Filmstudioet MediaPro Pictures og Bufteapalasset til Știrbei-familien ligg i Buftea.
Operativsystemkjerne
Ein har fleire ulike kjernar. To kjente kjernetypar er monolittiske kjernar og mikroprosessorkjernar. Monolittiske kjernar fungerer som eit program der alt er samanvevd til eit program, og difor er alle funksjonane innebygd i sjølve kjernen. I ei mikroprosessorkjerne er det fleire små delar som kommuniserer med kvarandre, og kan skrus av og på medan alt køyrast.
Føderalisme
Anarkistisk føderalisme
Det føderative organisasjonsprinsippet i anarkismen inneber at ulike grupper samorganiserer seg til ein føderasjon når dei har felles trong for det. Dette medfører at nokre føderasjonar har kort levetid, medan andre har lang levetid. Ikkje alle føderasjonar er geografiske, men er sette saman av folk frå ulike geografiske område som har felles interesse(r).
Harriet Tubman
Harriet Tubman, også kalla «Black Moses», var ein afroamerikansk rømd slave, slavefrigjerar og borgarrettsforkjempar for slavar og kvinner.
Frigjerar
Rundt byrjinga av 1900-talet blei Tubman aktiv i African Methodist Episcopal Zion Church i Auburn. I 1903 gav ho kyrkja eit stykke eigedom til å bygga ein aldersheim for fattige farga. Harriet Tubman Home for the Aged blei opna i 1908, og Harriet Tubman sjølv blei lagd inn i 1911.
Nemunas
Kulturelt
Litauarane referer til Neumanas som «far til elvane». Mange selskap og organisasjonar i Litauen har «Nemunas» i namnet sitt, inkludert ei folkemusikkgruppe, eit vekemagasin om kunst og kultur, eit sanatorium, og fleire gjestehus og hotell. Litauisk og polsk litteratur nemner ofte Nemunas, og eit av dei mest vidkjende dikta til Maironis byrjar med:
Ørna
Ørna var eit av 48 stjerneteikn som vart skildra av Klaudios Ptolemaios på 100-talet. Det hadde tidlegare vore nemnt av Evdoksos på 300-talet fvt. og Aratus på 200-talet fvt. Det er i dag eit av dei 88 moderne stjerneteikna.
Kjelder
''
Aust-Attikí
Administrativ inndeling
Tidlegare var Aust-Attikí eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i 13 kommunar.
Herr, gehe nicht ins Gericht mit deinem Knecht
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for valthorn, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Gjensidig hjelp
Intellektuelt opphav
Som intellektuell abstraksjon vart gjensidig hjelp utvikla og fremja av Pierre-Joseph Proudhon og Pjotr Kropotkin. Mutualisme var òg eit grunnleggjande omgrep når ein etablerte arbeidarstyrte forsikringssystem, fagorganisasjonar og kooperativ.
Absolute Music 22
Låtliste
Absolute Music 22
Pilone
Pilone er eit fjell i Dei lepontinske Alpane på grensa mellom Sveits og Italia.
Svartsurbær
Svartsurbær, Aronia melanocarpa, er ein liten, lauvfellande busk i rosefamilien. Han er kjent som ein prydbusk.
Styr
Styr (ukrainsk Стир; russisk Стырь) er ei av sideelvene til Pripjat med ei lengd på 494 km og eit nedslagsfelt på 13 100 km². Styr spring ut nær Brody i Lviv oblast, og sån inn i Rivne oblast, Volyn oblast, og så i Belarus i Brest voblast der ho munnar ut i Pripjat.
Richard Dadd
Richard Dadd var ein engelsk målar best kjend for findetaljerte bilete av alvar. Det best kjende verket hans er The Fairy Fellers Master-Stroke (1855–64) som heng i Tate Gallery i London.
Heterotrofi
Heterotrofi står i motsetnad til autotrofi, som er energiproduksjon ved fotosyntese eller biokjemiske reaksjonar med uorganiske stoff.
Sonatine
Ein sonatine er ein liten sonate. Som musikalsk omgrep har ikkje sonatine ein enkel, klår definisjon, men er heller ein tittel som komponisten nyttar om eit stykke som i røynda er ein enkel sonate, men gjerne kortare og lettare, eller teknisk enkel enn ein typisk sonate. Omgrepet har vore i bruk sidan seint i barokken. Det vert ofte nytta om soloverk for klaverinstrument, men mange komponistar har òg skrive sonatinar for fiolin og piano.
Krattspissmus
Føde
Spissmus har dårlege augo, men har særs god luktesans og gode øyro som dei nyttar til å spora opp mat. Med desse sansane kan ei spissmus finna bytte opp til 12 cm ned i jorda.
Pischahorn
Pischahorn er eit fjell i Silvrettafjella i Alpane i kantonen Graubünden i Sveits.
Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit
Han vart komponert i Mülhausen i 1707 for ei gravferd, truleg gravferda til borgarmeister Strecker.
Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to blokkfløyter, togamber og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.
Jens Stoltenberg
Politisk karriere
Stoltenberg blei norsk statsminister den 17. oktober 2005 som leiar for andre Stoltenbergregjeringa. Han var tidlegare statsminister frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001 i regjeringa Stoltenberg I. Kjell Magne Bondevik etterfylgde Stoltenberg som statsminister i 2001, medan Stoltenberg i sin tur etterfylgde Bondevik i 2000 og 2005.
Vest-Attikí
Periferieininga Vest-Attikí (gresk Περιφερειακή Ενότητα Δυτικής Αττικής, Periferiakí enótita Dytikís Attikís) er ei av dei åtte periferieiningane i periferien Attikí. Periferieininga dekkjer dei vestlege delane av storbyområdet til Aten og vestover, og hovudstaden er Elevsína.
Bronsealderen
Bronsealderen i Skandinavia
Omkring 2000 fvt. kom det i gang ein «internasjonal samhandel», mykje fordi dei på den tida fann ein del tinn i England, noko som gjorde det mogleg å laga våpen og reiskapar i større mengder enn før. Frå omkring 1800 f.v.t. fanst det ein sjølvstendig skandinavisk bronsealderkultur, med Danmark som eit sentralt bindeledd. Kopar og tinn vart for det meste «kjøpt» med rav og skinn. Skinna bytte handelsmennene til seg mot bl.a. flint i Noreg. Så fór dei med båtane sine fullasta av bytevarer lengre sør (gjerne opp Elben i dagens Tyskland), der skinna og ravet vart bytt mot kopar. På heimvegen vart noko av koparen og resten av skinna bytt mot tinn i England.
Egersundsposten
Historie
Første nummer vart utgjeve den 1. juli 1864 og vart trykt hjå Oscar Andersen, som tidlegare hadde gjeve ut Flekkefjord Budstikke. Trykkpressa vart frakta til Egersund sjøvegen, det vil seie på ei skøyte, og dei fekk ein del problem med leveringa: Isen hadde frose i hamna og dei laut bera alt utstyret frå sjøen og opp gjennom Grøne Dalen. På vegen miste dei ei øskje med setjebokstavar i bakken slik at dei blei strødde utover. Mange av bokstavane ligg framleis på ein ukjend stad mellom Grøne Dalen og sjøen.
Odvar Nordli
Nordli var frå Stange i Hedmark og var utdanna revisor. Han vart statsminister etter Trygve Bratteli den 15. januar 1976 og sat til den 4. februar 1981 då Gro Harlem Brundtland overtok. Odvar Nordli vart den fyrste statsministeren som merka at Noreg hadde vorte ein oljenasjon. Det kom oljeinntekter inn på statsbudsjettet. Omstridde saker var NATO sitt dobbeltvedtak og vasskraftutbygginga i Alta-Kautokeinovassdraget.
Nils Spjeldnæs
Nils Spjeldnæs studerte geologi blant anna i Uppsala i Sverige. Han tok doktorgraden i 1957 og var konservator ved Paleontologisk museum på Tøyen i Oslo frå 1960 til 1961, sidan førsteamanuensis ved Institutt for Geologi ved Universitetet i Oslo fram til 1964. I 1965 vart Spjeldnæs professor i historisk geologi ved Universitetet i Århus i Danmark og frå 1973 fekk han eit professorat i paleoøkologi ved Institutt for Genetikk og Økologi same stad. Han kom attende til Universitetet i Oslo i 1984 og var professor i historisk geologi og stratigrafi til 1996 då han gjekk av med alderspensjon. Han heldt likevel fram arbeidet sitt på Institutt for Geologi som professor emeritus.
Hettittane
Geografi
Hettittarriket var sentrert rundt landområda Hattusa og Neša, kjent som «Hattis land». Etter at Hattusa vart gjort til hovudstad bestod området av kurva ved elva Kızılırmak (på gresk Halys, og som dei kalla Marassantiya) som renn ut i Svartehavet, og som var kjerneområdet i riket deira. Ein del hettittiske lovar skilde mellom «denne sida av elva» og «den andre sida av elva». Til dømes var løna for å fange inn ein rømd slave etter at han har makta å flykte over elva, høgare enn for ein slave som vart fanga før han nådde elva.
Hypotese om identifikasjon
Andre bibelforskarar har hevda at i staden for å bli forbunde med Heth, son av Kanaan, skal landet Hatti i Anatolia vere nemnt i Det gamle testamentet og apokryfiske bøker som «Kittim» (Chittim), eit folk som etter seiande hadde fått namn etter ein son av Javan (den fjerde sonen til Jafet, son til Noah).
Heilagdagar i Noreg
Ein heilagdag eller helgedag er i ein høgtidsdag avsett til gudstenestelege handlingar. Offentlege heilagdagar er i Noreg dagar med lovfesta heilagdagsfred.
Heilagdagsfreden har til formål å verne om gudstenesta og om den allmenne freden på heilagdagane og gje høgtida ro og vørdnad.
Hettittane
Språk
Språket på Hattusa-tavla vart til slutt dechiffrert av ein tsjekkisk lingvist, Bedřich Hrozný (1879—1952), som den 24. november 1915 offentleggjorde resultata sine i ei forelesing ved Berlins samfunn for Midtausten. Boka hans om oppdaginga vart utgjeve i Leipzig i 1917, kalla Språket til hettittane, strukturen og tilhøyrsla i den indoeuropéiske lingvistiske familien. Fororda til avhandlinga byrjar med:
Es ist euch gut, daß ich hingehe
Teksten er henta frå Christiane Mariene von Ziegler (sats 2, 3, 5), Evangeliet etter Johannes 16: 7 (første sats) og 16: 13 (fjerde sats), og Paul Gerhardt (sjette sats)
Skifjorden
Skifjorden er namnet på to fjordar i Noreg:
Bjørnsund fyrstasjon
I 1957 vart det oppretta radiofyr, som vart erstatta av radarfyr (Racon) i 1977, eitt av dei første i landet. Stasjonen vart omgjort frå familiestasjon til tørnstasjon i 1974.
Tsjita
Historie
Ein landsby vart grunnlagd her i 1653. I 1706 vart det bygd ei festning her. Etter det mislykka dekabrist-opprøret i 1825 vart mange av dekabristane sende i fangenskap hit. Tsjita fekk bystatus i 1851. Etter den russiske revolusjonen var byen i hendene på kontrarevolusjonære kvitegardistar mellom 1918 og 1920. Sovjetisk kontroll vart etablert i 1920 og Tsjita vart hovudstad for den Fjernaustlege republikken fram til 1922. Frå 1937 var Tsjita senter for Tsjita oblast, frå 2008 for Zabajkalskij kraj. Frå 1930-talet til slutten av sovjet-tida var Tsjita ein lukka by for utlendingar.
Absolute Music 28
Absolute Music 28 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 1999.
Isbrynet
Isbrynet er ein ås sørvest for Pencksøkkrabbane, som ligg oppom isbakkane på vestsida av toppen av Pencksøkket i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver og frå ytterlegare flyfoto 1958–59.
Nils Jakob Hoff
Karriere
Nils Jakob Hoff har også vore aktiv som harpist, og har delteke med harpa på NRK-programmet Kjempesjansen.
Biddu i Jerusalem
Historie
I 1838, under Det osmanske riket, skreiv den amerikanske bibelforskaren Edward Robinson om landsbyen på reisene sine i området.
Stavropol kraj
Folkesetnad
Folkesetnaden er etnisk samansett, med mange minoritetsgrupper. Ved folketeljinga i 2010 var dei største etniske gruppene:
Jasenovac
Konsentrasjonsleiren Jasenovac i Kroatia var den største utryddingsleiren på Balkan under andre verdskrigen. Leiren vart oppretta sommaren 1941 av Ustasja-regimet, med dei tyske leirane som forbilde, og fekk tilnamnet Auschwitz på Balkan. Offera var etniske serbarar (ortodokse), sigøynarar, jødar og antifascistiske kroatar. Attåt å vere utryddingsleir, var Jasenovac òg samleleir for transportar til andre dødsleirar.
Nibbi
Nibbi  er eit fjell i Hemsedal kommune i Viken. Det har ei høgd på 1 741 meter over havet og er det 610. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Jugoslaviske partisanar
Den 22. juni 1941 vart den første partisaneininga skipa, i Sisak i Kroatia.
John Maynard Keynes
Karriere
Blant ansvarsområda til Keynes i desse stillingane, var å utforme kredittvilkåra mellom Storbritannia og landet sine allierte under krigen, og dessutan kjøp av valutaer som var vanskelege å få tak i. For den sistnemnde av oppgåvene, vart Keynes legendarisk for «kaldblodigheit og meisterlegheit», etter Robert Lekachman sine ord. Eit døme er det tilfellet der han lykkast - etter mykje strev - i å samle saman ein liten mengde spanske pesetas, for deretter å selje alle saman for å knekkje marknaden. Det verka, og pesetas vart mykje lettare å få tak i og mykje billegare. Desse oppgåvene førte til slutt til den utnemninga som skulle endre livet og karrièren til Keynes fundamentalt: Han vart utnemnd til representant for det britiske finansdepartementet på fredskonferansen i Versailles ved Paris i 1919.
Russiske føderale distrikt
Russland er delt inn i sju føderale distrikt (russisk федеральные округа, federalnyje okruga). Dei vart oppretta ved dekret av president Vladimir Putin den 13. mai 2000, og står over føderasjonssubjekta. Kvart distrikt vert leia av ein representant for presidenten som vert utnemnd av den russiske føderasjonen sin president. Representanten for presidenten har til oppgåve å passa på at dei føderale subjekta overheld den russiske grunnlova. Opprettinga av dei føderale distrikta vart sett som eit tiltak for å sentralisera den russiske staten.
John Maynard Keynes
Karriere
Keynes skreiv Essays in Biography og Essays in Persuasion. Den første portretterte økonomar og kjende personar, mens den andre presenterte nokre av Keynes sine forsøk på å påverke dei som tok avgjersler under den store depresjonen. Keynes var sjefredaktør i Economic Journal frå 1912.
Maur
Utsjånad
Dronningane (dei forplantingsdyktige hoene) og hannane er som oftast å finne utpå seinsommaren, og dei fleste har venger. Hjå nokre artar er det berre eitt av kjønna som har venger. Under sverminga som kjønnsindivida (dei forplantingsdyktige) driv med, kan det vere arbeidarar med venger. Når ein ny stad er vald, bit desse arbeidarane av seg vengene.
Levesett
Medlemmer av eit samfunn kommuniserer ved hjelp av feromon.
Bené Menasjé
Bené Menasjé (av hebraisk [bənē mənašše], ‘born av Menasjé’), òg kalla «born av Manmase» er namnet på ei folkegruppe jødar i Shinlung-området i det nordaustlege India og tilgrensande område i Myanmar. Denne gruppa hevdar å stamme frå israelittar som vart bortførde frå Israel under den assyriske okkupasjonen i 722 fvt.
Skalmen fyrstasjon
Den første fyrvokteren på Skalmen var førstestyrmann Anton Lund som var med på Gjøa-ekspedisjonen til Roald Amundsen. Lund hadde med seg ein sledehund frå denne ekspedisjonen ut på fyret og enno er det spor etter hunden i sementen på fyret.
Was mein Gott will, das g'scheh allzeit
Was mein Gott will, das g'scheh allzeit, BWV 111, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.
Han vart komponert i Leipzig i 1725 for tredje sundag etter trettande dag jul, som dette året var den 21. januar.
Evrytanía
Periferieininga Evrytanía (gresk Περιφερειακή ενότητα Ευρυτανίας, Periferiakí enótita Evrytanías) er ei periferieining i Hellas. Ho er ein del av periferien Sentral-Hellas og hovudstaden i periferieininga er Karpenísi. Periferieininga vart oppretta som eit prefektur i 1947 ut av Etoloakarnanía. Ho består nesten berre av fjell, inkludert Tymfristós og Panetolikó i sør. Av elvar finn ein mellom anna Akhelóos i vest og Agrafiótis og Mégdovas i aust, som renn ut i Det joniske havet. Periferieininga er eit av dei minst folkesette i Hellas og ei av få periferieiningar som berre nyttar eitt retningsnummer. Evrytanía grensar til Etoloakarnanía i vest, sørvest og i sør (vest for Akhelóos), Kardítsa i nord og Fthiótida i aust. Evrytanía har eit stort skisenter nær Karpenísi i Tymfristósfjella.
Klima
Evrytanía har ei blanding av middelhavsklima og fjellklima i dei vestlege områda og mykje av området får snø om vinteren. Sommarmånadane er derimot varme.
Egypt under ptolemearane
Egypt under ptolemearane viser til perioden mellom 332 f.Kr. og 30 f.Kr., då hellenske herskarar regjerte i Egypt. Aleksander den store hadde erobra Egypt i 332 f.Kr., og ein av generalane hans, Ptolemaios, fekk tittelen satrap i Egypt etter Aleksander sin død i 323 f.Kr. I 305 f.Kr. utropte han seg sjølv til kong Ptolemaios I, seinare kjend som «Soter» (frelsar), og etterkommarane hans er kjende som ptolemearane.
Sélestat
Geografi
Verdsarvstaden Det humanistiske biblioteket er likevel den viktigaste institusjonen i byen. Biblioteket blei grunnlagd med boksamlinga til humanisten Beatus Rhenanus (d. 1547), og omfattar fleire manuskript frå mellomalderen og renessansen.
Vestre Bug
Tradisjonelt vart Bug sett på som ei etnografisk grense mellom ortodokse og katolske folk. Bug var grensa mellom tyske og russiske styrkar under invasjonen av Polen i 1939 under Den andre verdskrigen.
José Saramago
Liv og virke
Tilliks med Jesusevangeliet er mange av arbeida hans framstillingar av historiske hendingar i nye perspektiv. Saramago forsøkte å framheve den menneskelege faktoren bak hendingane i staden for å presentere den vanlege «offisielle» framstillinga. Nokre av arbeida hans kan også sjåast på som allegoriar.
Kullen i Dronning Maud Land
Kullen er ein knaus 2 nautiske mil (3,7 km) nord for Göstapiggane, sør i Ahlmannryggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.
Beit 'Anan
Osmansk tid
Beit 'Anan vart ein del av Det osmanske riket i 1517 i lag med resten av Palestina, og i 1596 stod han oppført i skattelister som ein del av Quds nahiya i Quds liwa. Han hadde eit folketal på 28 hushaldningar, alle muslimar.
Sigrid Boo
Far hennar var stortingsrepresentanten Peter Holmesland.
Rough Firth
Rough Firth er ein fjord på nordkysten av Solway Firth i Dumfries and Galloway i Skottland.
Pentland Firth
Geografi
Caithness-sida eller sørsida av sundet strekkjer seg frå Dunnet Head i vest til Duncansby Head i aust, medan sundet på nordsida går frå Tor Ness på Hoy i vest til Old Head på South Ronaldsay i aust.
Midt i sundet ligg to øyar, Stroma og Swona. Dei vesle Pentlandskjera ligg i aust. Øyane Hoy og South Ronaldsay grensar til sundet i nord og er ein del av Orknøyane.
Nynorsk redaktørpris
Desse har fått prisen
2011 Redaktør Bente Riise, Syn og Segn
Montenegro
Geografi
Terrenget i Montenegro varierer frå høge toppar langs grensene til Serbia og Albania med karstlandskap til ei smal kystslette som berre er 4–6 km brei langs Adriahavet. Kystlinja til Montenegro er 294 km lang, der den lange Kotorbukta medverkar ein god del. Sletta stoppar brått i nord der fjella Lovćen og Orjen stupar ned mot Kotorbukta.
Balor
Mytologi
Lugh leia Tuatha de Danaan i det andre slaget ved Magh Tuireadh, der dei kjempa mot fomorane. Balor deltok sjølv i slaget, og vart avvæpna av Ogma. Han brukte blikket sitt til å drepe kong Nuada. Lugh sende då ein stein frå ei slynge i auget på Balor, og drap han. I ein annan versjon kasta han eit spyd laga av handverksguden Goibniu i auget på Balor. Han kan også hogga hovudet av Balor, setja hovudet på ein staur og bruka krafta frå auget til å splitta stein.
I nokre soger er Balor ein røvar eller sjørøvar som held til på Tory Island. Han stel mellom anna kua Glas Ghaibhleann frå eigaren Gaibhlín.
Voyager 2
Oppdraget
Voyager 2 skulle eigentleg vere Mariner 12, som ein del av Mariner-programmet. Romsonden hadde som sine prioriterte mål, planetane Jupiter, Saturn, Uranus og Saturn, samt månar og ringar. Det noverande oppdraget er deteksjonen av Heliosfæren, samt partikkel-målingar av solvinden og det interstellare rom. Begge Voyager-sondane er drevet av tre radio-isotope termoelektriske generatorar som har overlevd si planlagde levetid, og vil difor fortsette å generere nok kraft til å kommunisere med jorda fram til minst år 2020.
La Alcarria
Alcarria (spansk La Alcarria) er eit naturleg område sentralt i Spania. Det strekkjer seg hovudsakleg over provinsen Guadalajara, men òg inn i Cuenca og Madrid. Området er kjent for dyre- og plantelivet her, og særleg honningen som vert dyrka og for ein spesiell sort sau.
Geografi
La Alcarria er eit slags platå i Sistema Ibérico. Laget som dannar dette platået er lett bølgjande. Platået består av kalkstein og gips sidan det ein gong har vore havbotn (i mesozoikum). Den raude sandstein og konglomerata er danna seinare. Over dette sedimentære berglaget har elvane grave ut djupe og ofte breie dalar, kløfter og mange andre karstfenomen.
Førde Internasjonale Folkemusikkfestival
Årlege tema
Festivalen har kvart år eit hovudtema:
Tilsette og frivillige
Festivalen har 5,6 årsverk. I tillegg til dette legg 350 frivillige ned over 3500 dugnadstimar kvart år for festivalen.
Jakob
Bruken av namnet i Noreg
Namnet har vore mykje brukt i Noreg, heilt sidan 1300-talet, men fall i popularitet ut over 1900-talet. Dei siste åra har namnet auka kraftig i popularitet. Utvikling i bruken av namnet:
Halvor Hoel
Same året, 1818, var han aktiv i bondeopprøret som inntok hovudstaden. Sjølv sat han heime på Hol då det hende. 14. mars 1818 dømde høgsterett han til festningsarbeid i eitt år, og sakskostnader på 888 spesiedalar. Kong Karl Johan benåda han for festningarbeidet, men han måtte sette garden i pant for å bere sakskostnadene.
Dumbefjorden
Fjorden har innløp mellom Bjørnholmen i vest og Rumpa i aust. Like innanfor innløpet stikk Austrefjorden søraustover. Fjorden har ingen busetnader langs fjordsidene før den inste kilometeren. I tillegg til Dumba ligg gardane Eidvika og Heimdal her. Riksveg 606 går langs den inste delen av fjorden.
Elvin Jones
Elvin byrja å spele profesjonelt på 1940-talet. Etter kvar byrja han å spele med artistar som Charlie Parker, Miles Davis og Wardell Grey. I 1955, etter å ha vorte vraka etter prøvespeling for Benny Goodman, fann han arbeid i New York. Han vart med i bandet til Charles Mingus, og gav ut ei plate med namnet J is for Jazz. I 1960 vart han medlem av den klassiske kvartetten til John Coltrane med Jimmy Garrison og McCoy Tyner. Han heldt fram med å spele med Coltrane til 1966. Samspelet med Coltrane har av mange vorte sett på som ei redefinering av swing (den rytmiske jazzkjensla), på same måte som Louis Armstrong gjorde det i jazzen sin barndom.
Namnet Israel
Israel er eit mannsnamn av hebraisk opphav som skal tyde Guds kjempe eller Gud kjempar.
Namnet har aldri vore mykje bruka i Noreg, og har dei siste åra gått mest heilt ut av bruk:
Linnormen i Dronning Maud Land
Linnormen er ein ås som strekkjer seg frå sørvest til nordaust og ligg like aust for Skavlhø i Payerfjella i Dronning Maud Land. Han vart fotografert frå lufta av Den tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagd av norske kartografar frå survey og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeven etter linnormen.
Firth of Tay
Firth of Tay i Antarktis vart oppdaga i 1892-93 av kaptein Thomas Robertson under ein kvalfangsekspedisjon frå Dundee og kalla opp etter fjorden i Skottland. Han kalla òg den nærliggande Dundee Island opp etter byen ved fjorden.
Hudaybah
Hudaybah er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Filipp Makharadze
Filipp Yesejevitsj Makaradze var president av den georgiske sosialistiske sovjetrepublikken frå 1938 til han døydde i 1941. Han var den første leiaren av sovjetrepublikken etter at han blei skipa i 1921.
Nikolaj Jarosjenko
Reiser. Sjangermålar
Jarosjenko trekte i 1892 seg tilbake frå ein posisjon som generalmajor. Han la ut på mange reiser, både innanlands og til andre land i Europa, til Midt-austen og den fjerne austen. Han budde sine seinare år i Kislovodsk (no Russland), der han døydde og vart gravlagt.
Prosodi
Prosodi i lingvistisk teori
Det har opp i gjennom lingvistikken si historie vore usemje om i kor stor grad lingvistiske fenomen i det heile skal analyserast suprasegmentalt, dvs. om det finst ein prosodisk komponent i det heile, og i tilfelle, kor omfattande han skal vere. Ein minimal prosodisk komponent finn vi i strukturalismen og den klassiske generative fonologien, som vil redusere så mange fenomen som mogleg til segmental fonologi. På motsett ytterkant finn vi fonologiske teoriar som ser heile den fonologiske strukturen som eit sett av ulike lag, der det einaste som står att på segmentnivå er eit sett tidseiningar, såkalla X-fonologi, der den segmentale strukturen berre er ein streng abstrakte X-einingar, ikkje eingong spesifisert for om dei er konsonant eller vokal.
Jeans for Onassis
Albumet vart ein stor suksess for gruppa, og selde over 120 000 eksemplar i Noreg.
Old Trafford
Old Trafford, som også er kjend som The Theatre of Dreams, har vore Manchester Uniteds heimebane sidan 19. februar 1910. Stadion blei bomba under den andre verdskrigen, og United måtte derfor spele på Manchester Citys heimebane, Maine Road, til gjenoppbygginga blei fullført i 1949.
Fotballbana ligg i nærleiken av ei kjend cricketbane med same namn.
Kåre Olli
Han er utdanna agronom, har fagbrev i terminalarbeiderfaget og yrkessjåførfaget, og dessutan grunnkurs i til handverks- og industrifag. Han har arbeidd som sjåfør, og er per 2017 trafikkleiar i Boreal Buss AS.
Trekantsambandet
Digernestunnelen
Digernestunnelen, også kalla «miljøtunnelen» er ein tunnel som er laga først og fremst av naturvern- og estetiske omsyn der Trekantsambandet startar ved Digernes.
Nordhaugen i Dronning Maud Land
Nordhaugen er den nordlegaste av tre åsar på austsida av Kampbreen i Sør-Rondane. Han vart kartlagd av norske kartografar i 1946 frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37, og i 1957 frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump, 1946-47.
Khabakhib
Khabakhib er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Anivabukta
Anivabukta (russisk Залив Анива, Zaliv Aniva, japansk: 亜庭湾er ei bukt heilt sør på øya Sakhalin i Russland, nord for øya Hokkaidō i Japan. Den største byen ved bukta er Korsakov.
Nyleg slapp energiselskapet Sakhalin-II ut store mengder mudder i bukta, noko som førte til skade på dyrelivet, og særleg laksebestanden i området.
Kaja
Kaja er eit skandinavisk kvinnenamn avleidd frå Katarina og nærskylde former. Kaia har namnedag den 14. oktober.
Katarina kjem opphavleg frå det greske namnet Αικατερίνη (Aikaterinē) med omstridd opphav og meining. Katarina liknar det greske ordet katharos som tyder «rein», og kan ha slik tyding. Namnet Katarina har mange former, i Skandinavia mellom andre Katrina, Katrine, Trine og Kaja. Namnet Kaja vart bruka ein del på 1800-talet, fram til om lag 1920. Etter ca. 1960 har det vorte meir populært att.
Vatlestraumen fyrstasjon
Vatlestraumen fyrstasjon er eit fyr som ligg i Vatlestraumen i Hjeltefjorden like vest for Bergen i Vestland.
Dialektar av fulfulde
Klassifikasjon
Her er ei jamføring mellom to klassifikasjonar, frå Arnott (1970) og Harrison & Tucker (2003).
Hare
Forplanting
Hannharen vert kalla «ramlar», og hoa «sette». I paringstida er hannane ofte aggressive mot kvarandre, og deltek i «boksekampar» for å avgjera striden om settene. Paringa skjer om våren. Hoa får 1–3 kull ungar i året, vanlegvis 2–6 ungar i kvart kull. Ho byggjer ikkje reir, men føder på den mest passande staden ho finn. Drektigheitstida varer 48–52 døgn. Ungane er hårkledde og har opne augo ved fødselen. Det første kullet i året vert kalla «skarehopp», fordi snøen ofte ligg når ungane vert fødde. Etter eitt år er ungane sjølve kjønnsmogne.
Flygeøgle
Kjenneteikn
Flygeøgler fylte ei rekkje økologiske nisjar og varierte svært mykje i utsjånad; særleg når det kom til storleik. Dei minste pterodaktylfossila me har funne har vore på storleik med små fuglar, medan dei største har hatt vengespenn på opp til 10 meter.
Edvin
Bruk
Namnet blei brukt for rundt 0,2 % av nyfødde gutar frå litt før 1885 til litt før 1925. Bruken gjekk deretter ned, men tok til å veksa igjen på 1990-talet. Det er 1 314 menn som heiter Edvin og 186 som heiter Edwin i Noreg (2009).
Naturkatastrofe
Naturskadar i Noreg
Vi har ikkje hatt noko hending som kan reknast som naturkatastrofe i Noreg i nyare tid. Imidlertid har naturskade ramma liv og eigedom. Nokre kjente naturskadar:
Isère
Ymse
Isère produserer følgjande ostetypar: Bleu du Vercours-Sassenage, ein Appellation d'Origine Contrôlée-ost og Saint-Marcellin.
Tippeligaen 2007
2. serierunde
15. april
3. serierunde
21. april
6. serierunde
10. mai
7. serierunde
16. mai
8. serierunde
25. mai
28. mai
12. serierunde
23. juni
24. juni
13. serierunde
1. juli
Svein Tore Marthinsen
Svein Tore Marthinsen, norsk statsvitar, skribent og valanalytikar. Arbeider med valanalysar og kommentarar om demokratispørsmål og norsk politikk.
Valenciabukta
Geografi
Kysten langs Valenciabukta består for det meste av sletter og sand. Kystmyrer (hovudsakleg Albufera) finst her òg. På dei lågtliggande, frodige slettene vert det dyrka ris og sitrustre som appelsin og sitron.
Grøne Spania
Grøne Spania (spansk España Verde) er namnet på nordkysten av Spania mot Atlanterhavet i Galicia. Området går langs Biscayabukta, parallelt med Dei kantabriske fjella og Baskarfjella. Det omfattar Asturias, Cantabria og den nordlege halvdelen av Baskarland frå Galicia til den franske grensa.
Klima og landskap
I snitt er den årlege normale nedbøren om lag 1200 mm, mykje høgare enn i indre område av Sentral-Europa, som elles er våtare enn andre stader i Spania. Dei mest utbreidde tresortane i området er bøk og eik. På andre halvdel av 1900-talet (særleg i Galicia) vart dei opphavlege skogane byta ut med plantasjar av eukalyptus og montereyfuru som vart utnytta kommersielt i papirindustrien.
Evfimios av Suzdal
Evfimios av Suzdal blei fødd i 1316 i Nizjnij Novgorod. Ikkje så langt bort frå Nizjnij Norgorod låg Petsjerskij kloster som var vigd Kristi himmelfartsdag. Det var blitt grunnlagt av Dionysius, ein munk frå Grotteklosteret og ven av heilage Sergij Radonezjskij. I dette klosteret blei Evfimios munk.
Norm
Norm vert nytta som ei samnemning for ulike typar av vurderingsgrunnlag og retningsliner som er med på å rettleie og styre sosial handling. Normene kan vere eksplisitt formulerte eller eksistere som «taus» kunnskap i samfunnet.
Provinsen Imperia
Soge
På 1800-talet vart desse feriestadane populære hos rike europearar, særleg frå Storbritannia og Russland. Av dei som heldt til her i lange periodar vinterstid, finn ein dronning Margaret av Savoia, som budde i Bordighera, Alfred Nobel, som døydde i Sanremo, den russiske tsarinaen Maria Alexandrovna, Pjotr Tsjaikovskij, som skreiv operaen Eugen Onegin i Sanremo, Claude Monet, som måla rundt Bordighera, samt den kjende sveitsiske klovnen Grock som døydde i Imperia.
Qatanna
Qatanna (arabisk قطنّه) er ein palestinsk by sentralt på Vestbreidda i Jerusalem guvernement, 12 kilometer nordvest for Jerusalem. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå hadde byen eit folketal på kring 7 500 innbyggjarar i 2006.
Qatanna ligg 650 meter over havet. I nærleiken ligg Biddu i aust og Beit Liqya i nord.
Vienne i Isère
Vienne var viktig for det tidlege bispesete i det kristne Gallia. Det mest vidkjende biskopen i byen var Avitus av Vienne. Ved kyrkjemøtet i Vienne, som vart halde her i oktober 1311, forbydde pave Klemens V den militære Tempelriddarordenen det påfølgjande året.
Kırıkkale
Klima
Kırıkkale har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering Dsa) og halvtørt klima (Köppen si klimaklassifisering BSk), med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar. Det er mest vanleg med regn om våren og hausten.
Loch Alsh
Loch Alsh eller Lochalsh (frå skotsk-gælisk Loch Aillse, «skummande innsjø») er ein sealoch eller ein fjord mellom øya Skye i Indre Hebridane og Northwest Highlands i Skottland. Namnet vert òg nytta om det omliggande landskapet og lenseigedomar rundt fjroden. Området har ei rik historie og aukande turisme.
Nanna Thrane
Bakgrunn og familie
Nanna Thrane vart fødd 21. august 1854. Ho var dotter av offiser Paul Conrad Clausen Thrane (1818-1861) og Marthe Kristine Thrane, fødd Schnitler (fødd 1830). Faren Paul var soneson av Paul Olsen Thrane, kjøpmann og eigar av Borregaard Hovudgard. Faren var òg fetter av arbeidarleiaren Marcus Thrane.
Aymara
Ytre språkhistorie
Dei eldste skriftlege dokumenta på aymara er omsetjingar av religiøse tekstar på den spanske kolonitida. Misjonærane laga også grammatikkar, men dei var gjort på grunnlag av spanske grammatiske mønster.
Olof Mellberg
Mellberg spelte i 7 sesongar, frå 2001 til 2008, for Aston Villa i engelsk Premier League. Han har òg spelt i italiensk og spansk fotball. Han var med å vinna den svenske ligaen, Allsvenskan, med AIK i 1998, og den greske ligaen i 2011 med Olympiakos. I 2010 passerte han 100 landskampar for Sverige, og han har òg vore landslagskaptein.
Spansk geografi
Bortsett frå på Den iberiske halvøya finst det fleire spanske området: Balearane, ei øygruppe i Middelhavet, Kanariøyane i sørvest, 108 km vest for Nord-Afrika og fem plazas de soberania, området som Spania har suverenitet over på og utanfor kysten av Marokko: Ceuta, Melilla, Islas Chafarinas, Peñón de Alhucemas og Peñón de Vélez de la Gomera.
Det indre platået og tilknytte fjell
Cordillera Cantábrica består av kalkstein og går parallelt til og nær nordkysten nær Biscayabukta. Det høgaste punktet her er Picos de Europa, på over 2600 moh. Cordillera Cantábrica strekkjer seg 182 km og fell brått 1500 m om lag 30 km frå kysten. I vest ligg åsane i den nordvestlege regionen og i aust ligg Baskarfjella som knyter fjellkjeda til Pyrenane.
Klima
Klimaet i Spania skil seg frå resten av Europa. Med Atlanterhavet i vest og Middelhavet i aust og ei rekkje fjellkjeder på kryss og tvers er klimaforholda i Spania svært kompliserte. Som i resten av Europa er vinteren den våtaste tida av året, særleg på nordkysten der det kan regne ganske mykje. Enkelte dagar kan det komme snø på det lågareliggjande platået i sør, inkludert Madrid, medan dei nordlege områda oftare får snø. Flyttar ein seg opp i fjella i nord kan ein få nokså mykje snø i løpet av vinteren. Dei indre områda kan få nokså kjølige forhold om vinteren, særleg i samband med vind, medan temperaturen langs kysten sjeldan går under 0 °C.
Vinter
Temperert vinter
Frå haustjamdøgn og fram mot vintersolkverv står sola opp seinare og går ned tidlegare, og dagane blir kortare. Heilt i nord og heilt i sør får ein mørketid. Etter vintersolkvervet blir dagane lengre igjen. Det manglande sollyset kan få ein del menneske til å utvikla vinterdepresjon. For å hjelpa mot mørkret kan ein leggja lyshøgtider, som jul, til denne årstida.
Al-Eizariya
Osmansk tid
I 1838 skildra Edward Robinson landsbyen som ein fattig landsby med kring 20 familiar. I 1870 vitja den franske oppdagaren Victor Guérin landsbyen. I 1883 skildra Palestine Exploration Fund han i Survey of Western Palestine (kalla El Aziriyeh), som ein landsby i ei åsside, med ei ravine ned austsida. Husa var bygde av stein. Landsbyen var dominert av ruinane av ein krossfararbygning. Ein moske, med kvit kuppel, var bygd over den tradisjonelle grava til Lasarus. Ein annan, liten moské, tileigna sjeik Ahmed, låg sør for landsbyen.
Tidleg på 1900-talet budde det kring 40 familiar i landsbyen. I 1917 hadde han kring 400 innbyggjarar.
Kivledalen
Rekreasjon
Kivledalen er ein velkjend rekreasjonstad for folk frå Seljord. Det er merka turløyper til Gøysen (1370 m.o.h.) via Listaul og Nordnibba (1360 m.o.h.) via Skrovestaul. Om vinteren er det preparera skiløyper til Lomma og Manndal.
Provinsen Brescia
Han grensar til provinsen Sondrio i nord og nordvest, provinsen Bergamo i vest, provinsen Cremona i sørvest og sør, provinsen Mantova i sør og i aust til provinsen Verona (i Veneto) og provinsen Trento (i Trentino-Alto Adige).
Øivind Blunck
Øivind Blunck er ein norsk skodespelar og komikar fødd i Oslo.
Karriere
Øivind Blunck var gift med Guri Schanke frå 1991 til 2008. Han vann Leonardstatuetten i 1998.
Frygia
Provins under Lydia
Det kan vere eit ekko av ei strid med Lydia og kanskje ei tilslørt referanse til kongelege gislar i legenda om den to-gonger uheldige frygiske fyrsten Adrastos, kjend frå gresk mytologi, som ved eit ulykkestilfelle til å drepe broren sin og vart send i landflyktigheit til Lydia kor kong Kroisos tok vel imot han. Straks etter kom Adrastos til ved endå eit ulukkestilfelle å drepe Kroisos og tok då sjølvmord.
Stavangersk
Stavangersk eller stavangerdialekt er talemålet som vert bruka i Stavanger, og skil seg noko frå jærmålet i sør.
Annuitetsfaktor
Ein annuitetsfaktor er eit tal som kan brukast for enkelt å rekne ut summen av rente og avdrag per år for eit annuitetslån. Summen av årleg rente og avdrag er lånesummen multiplisert med annuitetsfaktoren.
Pontoise
Historie
Pontoise er den historie hovudstaden i Vexin français. Han vart grunnlagd i romartida som Pontisara. På den tida førte eit steinoverheng ved elva Oise til at det vart lettare å forsvare vadestaden over elva langs den romerske vegen Chaussée Jules César mellom Lutetia (Paris) og Rotomagus (Rouen). Vegen eksisterer framleis i dag, og er no ein del av N14 frå Paris til Rouen.
Stavangersk
Adjektiv
Bestemt form eintall - noko meir komplisert enn bokmål/nynorsk:
Uttalen av "fine" i ubestemt form hankjønn og hokjønn eintal har eit anna tonelag enn bestemt form eintal og fleirtal. Dette skuldast at e-endinga opphavleg er ein svarabhaktivokal.
Spørjeord
= Andre sermerke =
Panda
Skildring
Ein vaksen panda kan bli rundt 150-180 cm lang med ei skulderhøgd på rundt 76 cm i gjennomsnitt. Dei veg om lag 80-125 kg, hannen veg normalt 10-20 % meir enn binna. Han har eit stort og massivt hovud og ein tettvaksen kraftig kropp, som ender opp i ein halestubb på ca. 12-13 cm. Øyra er avrunda og står opp, og er ca. 9-10 cm lange. Pandaen har kraftige kjevar og store tenner, der molarane, som er 4-6 gonger større enn hos menneske, er spesielt godt utvikla for å gomla på planteføda til bjørnen.
Åtferd
Kjempepanda lever som regel åleine utan direkte kontakt med andre bjørnar. På den andre sida overlappar ofte revira til pandaer kvarandre, slik at det er truleg at nabopandaer kjenner til kvarandre, om dei ikkje har fysisk kontakt. I fangenskap kan fleire pandaer leva tett saman på eit lite område, men vil normalt ikkje sosialisera gjennom fysisk kontakt. I staden sit dei kvar for seg og et bambusskot eller gjer noko anna. I paringstida kan pandaene halda saman i større gruppe, typisk ei binne og fleire hannar.
Reproduksjon
Ungane veg normalt 85-140 gram ved fødselen og er blinde og hjelpelause dei første vekene, då dei gjerne diar opptil 14 gonger i døgnet. Eit måltid kan vara i opp mot ein halvtime. Ulikt andre nyfødde bjørneungar er pandaungane dekte av eit tynt pelslag. Auga opnar seg vanlegvis når dei er rundt tre veker gamle, og dei tek til å bevega seg rundt når dei er rundt 3-4 månader. Ungen blir gjerne avvant når han er rundt 46 veker, men forlet ikkje mora før han er rundt 18 månader gammal.
Matvanar
Sjølv om han er eit rovdyr et pandaen hovudsakleg plantekost. Opptil 99 % av kosthaldet kan vera friske bambusskot, som det finst 25-30 artar av som pandaen kan eta. Han et også knollar av iris og krokus, og ved nokre høve også sopp, friske skot frå ulike slyngplantar, risgras, egg, insekt, pipehare, fisk og smågnagarar. Dette gjev eit verdifullt proteintilskot i eit ellers einsidig kosthald. I fangenskap et pandabjørnar også frukt. Alt i alt tek pandaen normalt til seg rundt 9-18 kg føde dagleg, og bruker gjerne 10-16 timar med å eta kvart døgn. Sidan fordøyingssystemet til pandaen framleis er det til eit rovdyr, blir 87-88 % av dette ufordøygd.
Loch Bracadale
Kjelder
''
Visaltía
Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:
Absolute Music 48
Absolute Music 48 er ei samleplate i den norske Absolute Music-serien og vart utgjeve i 2005.
Strandnebba
Strandnebba er ei rekkje låge, nakne åsar som ligg 1 nautisk mil (1,9 km) sørvest for Vesleknausen og som strekkjer seg langs sørkysten av Lützow-Holmbukta. Han vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37.
Eidsdal
Om Eidsdalen skriv Helland (med referanse til Hans Strøm):
Essonne
Geografi
Dei nordlege områda av departementet ligg nær storbyområdet til Paris og er svært urbanisert. Dei sørlege områda er meir landlege.
Samphrey
Nordvest for Samphrey ligg Bunglan, som ein gong var ei eiga øy. Sjøen rundt øya har mudra til av to tomboloer, som no gjer ho landfast med Samphrey.
Ticket to Ride
Songen vart hovudsakleg skrive av John Lennon (og tilskriven Lennon/McCartney) og kva Paul McCartney medverka med er omstridd. Lennon sa at McCartney innverknad var avgrensa til korleis Ringo Starr spelte trommer. McCartney hevdar derimot at dei nærast skreiv han i lag. Lennon sa at då songen skiftar tempo i slutten (med teksten «My baby don't care») var ein av favorittdelane hans av songen. Dette var òg den første songen til Beatles der McCartney spelte sologitar.
Jakthundane
Djupromsobjekt
M94, òg klassifisert som NGC 4736, er ein spiralgalakse 15 million lysår frå jorda. Han har særs tette spiralarmar og ein lys kjerne. Utkanten av galaksen er særs lyssterk i ultrafiolett på grunn av ein ring av nye stjerner kring kjernen, 7 000 lysår i diameter. Astronomane er ikkje sikre på kva som har skapt denne ringen med nye stjerner, men ein hypotese er at det kjem av sjokkbølgjer skapt av ein stav som er usynleg.
Tramontane
Frankrike
Tramontane i Frankrike er ein kraftig, tørr og kald vind frå nord (ved Middelhavet) eller frå nordvest (i nedre Languedoc, Roussillon, Catalonia og the Balearane). Han er liknande mistralvinden men følgjer andre banar. Tramontanevinden vert forsterka mellom Pyreneane og Massif central, medan mistralvinden bles ned Rhonedalen mellom Alpane og Massif central.
Qalandiya
Historie
Det er funne fleire oldtidsgraver i Kalandia. Ein har òg grave ut eit bysantinsk bad og ein har funne keramikk frå den same perioden.
Kalandia vart, som resten av Palestina, ein del av Det osmanske riket i 1517, og i osmanske skattelister frå 1596, var landsbyen, då kalla Qalandiya, ein del av Al-Quds nahiya i Al-Quds liwa. Landsbyen eit folketal på 15 hushaldningar, alle muslimar, og betalte skatt for kveite, bygg, oliven, tilfeldige inntekter, bikubar og/eller geiter.
Solfonntaggen
Solfonntaggen er eit fjell i Ullensvang kommune i Vestland. Det har ei høgd på 1674 meter over havet og er det 873. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Catullus
Han skreiv ulike typar dikt, som elegiar, idyllar, bryllupshymne osb. Dei fleste dikta var stila til ei kvinne kalla Lesbia. Mange av dikta til Catullus var nokså grovkorna, men dei han skreiv i dei siste leveåra sine er prega av fortvila kjensler og hat.
Biografi
Catullus vart fødd i det noverande Verona og var son av ein rik og mektig gardeigar på halvøya Sirmio i Gardasjøen. Faren høyrde til den romerske riddarstanden.
Viento de Levante
Viento de Levante eller Levanter syner til ein austleg vind som bles vest i Middelhavet og er eit døme på ein gap-vind.
Hollandsk sjuke
Fenomenet vart først observert i Nederland på 1960-talet, da store reservar med naturgass i Nordsjøen byrja å bli utvunnen. Det finst no mykje forsking på temaet.
Trolldalseggi
Trolldalseggi  er eit fjell i Ullensvang kommune i Vestland. Det har ei høgd på 1673 meter over havet og er det 880. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Aymaraer
Historie
Ein trur aymaraene har levd i det som i dag er Bolivia og dels òg i Peru i over 2000 år. Somme assosierer dei med den avanserte sivilisasjonen som fanst med senter i Tiwanaku, men samanfallet kan vere reint geografisk. Territoriet for aymarafolket, òg med det den gong historiske Tiwanaku vart erobra av quechuaer frå inkariket under Huayna Capac. Ein held det for sannsynleg at inkaene hadde sterk innverknad over aymaraene over ein lengre periode. Det er trekk ved arkitekturen i inkariket som syner ein påverknad frå Tiwanaku. Sjølv om aymarafolket var undersåttar under inkaene, kom dei aldri til å ta til seg språket quechua slik som vanleg var for andre folkegrupper i riket.
Qarat ad Dulm
Qarat ad Dulm er ein busetnad i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata.
Islam
Seks trusartiklar
Seks grunnleggjande trusartiklar vert dela av alle muslimar:
Frygarar
Kultur
Det var den «Store Mora», gudinna Kybele (som grekarane og romarane kjende henne) som opphavleg vart dyrka i fjella i Frygia der ho var kjent som «Fjellmoderen» (sjå òg artikkel Modergudinne). I Kybeles frygiske form bar ho ein lang kjole med belte, ein polos (høg, sylindrisk hårfrisyre) og eit slør som dekte heile kroppen. Den seinare versjonen av Kybele vart etablert av ein elev av Feidias, skulptøren Agorakritos, og vart det biletet som i hovudsak vart nytta av den aukande gruppa av tilhengarar av Kybele, både i verda rundt Egearhavet og i Roma. Det viser humaniteten hennar samstundes som ho er opphøga, handa hennar kviler på ei sitjande løve og den andre handa held ein tympanon, ei pauke, det vil seie ei rund rammetromme.
Medan ein del forskarar reknar frygarane som ein del av ein større trakisk-frygisk-gruppe, har andre lingvistar avvist denne hypotesen etter som trakisk (og såleis dakisk-trakisk) synst å tilhøyre kentumspråk, den greina av dei indoeuropeiske språk som vart skilt ut ved delinga med satemspråka. Gruppa omfattar germansk, keltisk, hellensk (gresk), italiske og tokariske språk. Av alle dei indoeuropeiske språka synest det som om frykisk har størst likskapar med gresk, noko som tyder på at dei to språka tilhøyrde den same dialektiske undergruppa av tidleg indoeuropeisk. Sjølv om frygarane nytta seg av fønikisk alfabet har berre nokre få dusin inskripsjonar på frygisk vorte funne, hovudsakleg på gravskrifter, og mykje om det som er trudd å vere kjent om Frygia er såleis annanhands informasjon frå greske kjelder.
Mytisk fortid
I samsvar med den greske historikaren Herodot, hadde den egyptiske faraoen Psametikus II to born som vart oppfostra avsondra med føremålet å finne det opphavlege språket som var før alle andre språk. Borna vart rapportert å ha ytra «bekos», noko som er frygisk for «brød», og av den grunnen kunne farao slå fast at frygarane var ein nasjon som var eldre enn den egyptiske.
Frygarane og Frygia blir nemnt eit par gonger i Det nye testamentet, altså ei seinare kjelde som hovudsakleg referer til frygisk som eit framandt språk: I Apostelgjerningane 2:9: «'Men er dei ikkje galilearar, alle desse som talar? Korleis går det så til at vi alle høyrer dei tala på vårt eige morsmål?' 'Vi er partarar og medarar og elamittar, folk som bur i Mesopotamia, Judea og Kappadokia, i Pontos og Asia, Frygia og Pamfylia, i Egypt og i områda ved Kyréne i Libya, vi er innflyttarar frå Roma, jødar og proselyttar, kretarar og arabarar – og vi høyrer dei tala om Guds storverk på våre eigne tungemål!'» »Nettbibelen: Apostelgjerningane 2:9 Og om apostelen Paulus står det at «Sidan fór dei gjennom det frygiske og galatiske området, for Den heilage ande hindra dei i å forkynna Ordet i Asia.» i Apostelgjerningane 16:6.
STS-106
STS-106 var ei romferd til den internasjonale romstasjonen (ISS) med romferja Atlantis. Ferda varte frå 8. til 20. september 2000.
Hastigheit
Måling av hastigheit
Hastigheit er ein sentral storleik og kan målast på mange måtar. Nokre metodar finn berre absoluttverdien, medan andre målar både fart og retning.
Antakya
Historie
Grunnlagt 300 fvt. av Selevkos I Nikator og kalla opp etter faren hans, var Antiokia hovudstad for selevkide-dynastiet. Byen voks raskt, og vart ein av dei viktigaste byane for gresk kultur i konkurranse med Alexandria. Den greske historikaren og geograf Strabon (død 24 evt.) kalla Antiokia for Tetrapolis («Fire-by»). Byen bestod då av fire byar med kvar sine murar, som igjen var omgjeve av ein samanhengande 12 km lang ringmur.