cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Det tsjekkoslovakiske kommunistpartiet
Etterfølgjarorganisasjonen til det gamle kommunistpartiet er i Tsjekkia KSCM, Kommunistpartiet i Bøhmen og Mähren (Komunistická strana Čech a Moravy). Det er tredje største partiet i Tsjekkia, og fangar opp ein del av misnøya med større sosiale skilnader. I Slovakia er KSS gjenoppretta, men har hatt mindre suksess ved vala enn det tsjekkiske partiet.
Leonardo Bruni
Liv og verk
Bruni har truleg hatt stor tyding for utviklinga av eit moderne historiesyn, og sette standard for historieforståing og humaniora i all ettertid.
Torsk
Skildring
Fargen på ryggen og kroppssidene vekslar etter habitatet og næring mellom grå, olivengrøn, brun eller raudbrun (til dømes taretorsk) med mørkare marmorering. Buken er lysare, nesten kvit. I havområde med mykje algar får gjerne skinnet eit raud- eller grønskjær, medan fisk som lever nær botnen eller over sandbotn gjerne blir bleikgrå i fargen.
Levesett
Nokre grupper av torsk lever relativt stasjonært i same habitat. Andre migrerer utruleg langt og kjem aldri attende til fødestaden. Gjennomsnittsfarten deira er om kring fem kilometer per dag. Det vart likevel rekna ut ein gjennomsnittsfart på 25,7 km per dag for ein torsk som vandra frå austkysten til vestkysten av Grønland på éin månad.
Nytte som matfisk
Sidan torsk var ein ålment tilgjengeleg fisk, vart han brukt som mat for dei fattige så vel som ei erstatning for kjøt i katolske fastedagar. I dag er statusen til torsk som matvare i ferd med å endra seg på grunn av minkande fangst og stigande pris.
Kjøtet av torsk og fleire andre fiskar inneheld allergen, som parvalbumin Gad c I, som er mellom dei mest alvorlege matallergena. Inntak av både fiskemjøl og rått eller kokt kjøt kan forårsaka alvorlege allergiske reaksjonar hjå menneske.
Yoshiaki Fujita
Yoshiaki Fujita er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Vadestad
Ordsoge
I sjeldsynte høve er fyrstelekken til og med ein matvare, som Honigfort (Honningvad) og Käsevort (Ostevad) i Westfalen. Difor har det vore spekulert over om namn av denne typen syner til førkristne offerstader ved vadestader der gås, okse etc. vart ofra. Arkeologiske funn syner at ofringar i elver, myr og vatn har vore vanleg, og at det kunne vere sett opp tre- og steinfigurar av ulike slag ved bruer og andre vegkonstruksjonar over myr og våtmark.
Romanche
Romanche er ei 78 km lang elv søraust i Frankrike, og ei av sideelvane til Drac frå høgre, som igjen er ei sideelv til Isère). Ho har sitt utspring i den nordlege delen av Massif des Écrins i Dauphiné-Alpane. Ho munnar ut i Drac i Champ-sur-Drac, sør for Grenoble. Vegen frå Grenoble til Briançon over Col du Lautaret går gjennom Romanchedalen. Det ligg fleire fjell- og skisenter i dalen, inkludert Alpe d'Huez, La Grave og Les Deux Alpes.
Amu-Darja
Namn og historie
Det noverande namnet «Darja» kjem frå gammalpersisk «Darajah», via mellompersisk/pahlavi «Drayak» som betyr sjø eller særs stor elv, medan «Amu» er frå byen Āmul, no kjend som Turkmenabat.
Geografi
Amu-Darja spring ut i Pamirfjella i Tadsjikistan, der både Pamir-elva og Wakhan er blitt rekna som kjelda. Pamir-elva byrjar i innsjøen Zor Kul på grensa mellom Tadsjikistan og Afghanistan, medan Wakhan tek til frå ein isbre øvst i Waghjirdalen, der grensene til Afghanistan, Pakistan og Kina møter kvarandre.
Skald
Omdøme
Skaldane var ofte i teneste hjå kongane eller andre stormenn og dei hadde gjerne ein høg posisjon i fyrsten sitt følgje. Til dømes fekk Sigvat Skald tittelen stallare i hirda til Olav den heilage og Sturla Tordsson var skutilsvein (riddar) i hirda til Magnus Lagabøte. Skaldekvadet vart tillagt stor verdi og ofte lønt med verdfulle gåver i «brageløn», det kunne vere gullringar, gode våpen, praktfulle klesdrakter og reie pengar i sølv. Eit dikt kunne òg nyttast som skadebot, i staden for gull, og Arinbjørn herse brukte ein gong dette argumentet : «Om Egil har sagt vonde ord mot kongen, så kan han bøta det med slike lovord som vil minnast i alle tider».
Skaldekunsten
Omkring 1220 forfatta Snorre eit verk som blir kalla Snorre-Edda eller Den yngre Edda, og det inneheld bolkane:
I Snorre sitt arbeid vart samla all den kunnskapen som var naudsynt for å kunne bli ein god skald, men arbeidet hans var òg særs viktig for at folk, både i hans samtid og i vår tid, fekk tilgang til og full forståing av den norrøne skaldediktinga.
Diktformene
Etter innhaldet kunne kvada bli karakterisert med ulik namn:
Jerry Lee Lewis
Biografi
Lewis vart fødd i ein fattig familie i Ferriday i Louisiana og byrja å spele piano med to av syskenborna sine. Foreldra sette garden sin i pant for å kjøpe eit piano til han. Han var påverka av pianospelinga til det eldre syskenbornet Carl McVoy, radio og musikk frå svarte juke joints der han voks opp og utvikla etter kvart si eiga blanding av rhythm and blues, boogie-woogie, gospel og country, samt at han var inspirert av «country boogie»-pianistar som Moon Mullican og Merrill Moore.
Willie Nelson
Album
Album med The Highwaymen (Johnny Cash, Waylon Jennings og Kris Kristofferson)
Romersk Britannia
Romersk Britannia er delar av dei britiske øyane som var okkuperte og kontrollerte av Romarriket i tidsrommet 43 og fram til rundt 410 e.Kr. Romarane omtalte sjølv provinsen som «Britannia». Før den romerske invasjonen hadde innbyggjarane på øya Storbritannia allereie kulturelle og økonomiske samband med Fastlands-Europa, men romarane introduserte ny utvikling og nye teknologiar innan jordbruk, urbanisering, industri og arkitektur, og etterlét seg ein arv som framleis er til stades i dagens Storbritannia.
Tidleg kontakt
Den første direkte romerske kontakten kom med den romerske generalen og framtidige diktatoren Julius Cæsar. Han gjennomførte to ekspedisjonar til Britannia i åra 55 og 54 f.Kr. som avleggjarar av erobringa av Gallia, fordi han meinte at britonarane i dagens England hadde bidrege til den galliske motstanden. Den første ekspedisjonen, som mest var ei form for rekognosering og sondering enn ein full invasjon, tok fotfeste på kysten av Kent, men utan kavaleri. Fordi ein storm i Den engelske kanalen øydela skipa hans, var det umogleg for romarane å avansera vidare. Om ekspedisjonen var militært mislukka var han likevel ein politisk suksess: Det romerske senatet erklærte 20 dagar offentlig ferie i Roma for å feira denne eineståande bedrifta ved å ta gislar frå Britannia, og fordi belgiske stammar blei overvunne då dei romerske styrkane igjen var tilbake på kontinentet.
Skottland
Det finst ingen gode kjelder til tiåra etter at Agricolas forlet øyane. Til og med namnet på etterfølgjaren hans er usikkert, men ein meiner at det var Sallustius Lucullus. Somme romerske fort sør for linja Forth-Clyde blei ombygde og utvida, mens andre ser ut til å ha blitt forlatne. Romerske myntar og keramikk funnen i det skotske låglandet tyder på ei aukande romanisering i åra før 100.
I 175 kom det ein stor styrke sarmatisk kavaleri, kring 5 500 mann. Dette skjedde truleg som ei følgje av opprør som ikkje er dokumentert elles. I 180 trengte keltarar gjennom Hadrians mur, og guvernøren blei drepen i det Dio Cassius skildra som den alvorlegaste krigen i Commodus si tid som keisar. Ulpius Marcellus blei send som ny guvernør, og innan 184 hadde han slått ned keltarane. Men snart etter braut det ut mytteri blant dei romerske soldatane, som freista å utrope ein legat ved namn Priscus til keisar. Han nekta, men situasjonen var likevel kritisk, og Marcellus klarde såvidt å flykte frå provinsen. Den romerske hæren heldt fram med mytteriet, og sende ein delegasjon på 1500 mann til Roma for å krevje at Tigidius Perrenis skulle bli avretta. Han var ein pretoriansk prefekt som dei meinte hadde behandla den urettferdig ved å utnemne riddarar av låg rang til legat. Commodus møtte dei utanfor Roma og gjekk med på at Perrenis skulle bli avretta, men dette fekk den effekten av mytteristane berre blei meir sjølvsikre.
Den framtidige keisaren Pertinax blei send til Britannia for å gjenopprette ro i hæren. I byrjinga lukkast han godt med dette, men eit nytt opprør braut ut. Pertinax blei angripe og soldatane trudde dei hadde drepe han, men han klarde seg og bad om å få kome tilbake til Roma. I 192 etterfølgde han Commondus og var keisar ein kort periode.
Handel og industri
Lokale kunsthåndverkarar heldt fram med å lage gjenstandar i La Tène-stilein, sjølv om romersk design raskt blei det mest populære. Den lokale keramikken var generelt av dårlegare kvalitet enn den galliske, men Castorkeramikk frå Nene-dalen var av høg kvalitet. Det meste av keramikken var enkelt laga, og meint for lokale marknader.
Slutten på det romerske styret
Ein har funne svært få myntar slått mellom 378 og 388, noko som også er eit teikn på økonomiske nedgangstider. Det blir fortalt i kjeldene om problem med å betale ut lønn til soldatane, og størrelsen på styrkane blei redusert. I løpet av 390-åra begynte pengar å sirkulere meir igjen, men ikkje slik som i tidlegare periodar under det romerske styret. Etter 402 blei det slått svært få kobbermyntar, men sølv- og gullmyntar var framleis tilgjengelege. Etter 407 blei ingen nye romerske myntar sett i sirkulasjon, og ein går ut frå at innan 430 var romersk mynt ikkje lenger i bruk som vanleg betalingsmiddel. Storproduksjon av keramikk hadde truleg blitt gjeve opp eit par tiår før dette; mens dei rike heldt fram med å bruke metall og glas begynte dei fattige å bruke beger og kar av lêr eller tre.
Med slutten på det romerske styret begynte ein ny periode i britisk historie, kjend som sub-romersk Britannia.
Bleken stavkyrkje
Kyrkja er fyrste gong omtala i 1333 og soknet muligens noko tidlegare. Ho var frå gamalt av anneks til Follebu kyrkje, for så å bli overført til Fåberg då Follebu prestegjeld vart oppløyst etter Svartedauden. Det har truleg òg vore justeringar av soknegrensane.
Damtjern i Lier
Damtjern er eit tjern i Lier kommune. Det ligg mellom Fosskollen og Liertoppen Kjøpesenter. Damtjern er 0,13 km² stort og ligg 194 meter over havet. Tjernet har utløpet sitt i Lierelva og har mellom anna åbor.
Rio Mundo
Elva renn gjennom eit karstlandskap og dannar eit fossefall som har særs variabel vassføring, og som stundom kan tørke heilt inn.
Antidepressiva
Hovudgrupper av antidepressiva er:
Friedrich August Rutowski
Under den første schlesiske krigen kommanderte han dei saksiske troppane i Böhmen og deltok i storminga av Praha. I 1745 kommanderte han troppane som var tilbake i Sachsen. 15. desember 1745 kommanderte han dei saksiske troppane under slaget ved Kesselsdorf, der den saksiske armeen leit eit avgjerande nederlag mot Leopold I av Anhalt-Dessau i den den andre schlesiske krigen.
Han døydde 16. mars 1764 i Pillnitz.
Gävlebukken
Bukken skulle opphavleg vera reklame for «Köpmannaföreningen Söders köpmän». Tidlegare år hadde dei bygd opp forstørra versjonar av eit par ski og ein pinnestol, men frå 1966 er det halmbukken til Gavlén som har vore førjulstradisjonen. Bukken har horn i ein stor boge frå hovudet, ein liten hale og raude band rundt mage, bein, hovud og hale.
Spectacle for a Millennium
I 2019 var bukken snudd 180 gradar, så det skulle vera enklare å ta selfiar med han som bakgrunn. Førestillinga i samband med innviinga av Gävlebukken i 2019 blei strøymd over Internett. I 2020 blei det på grunn av koronaviruspandemien stelt til ei digital livesending av eit timeslangt show.
Tjongsfjorden kyrkje
Byggverket er i tre og skal ha 280 plassar.
Breivannet
Breivannet, òg skrive Breidvatnet, er eit vatn i Ringerike kommune. Vatnet ligg i Brekkebygda, vest for Langvannet, nordvest for Sokna i Soknedalen, berre skild av den vesle Breivasselva gjennom eit kort elvestrekke.
Breivannet er eit av dei største vatna i Rudsvassdraget. Langs sørsida av vatnet går Bergensbanen. Eit lite stykke nordvest for vatnet går jernbanen gjennom Haverstingtunnelen (2 300 meter) og kjem ut ved Ørgenvika i Krødsherad, langs Krøderen.
Alfred Brendel
Biografi
Alfred Brendel vart fødd i landsbyen Wiesenberg i Tsjekkoslovakia. Landsbyen heiter i dag Loučná nad Desnou og ligg i regionen Olomouc i Tsjekkia. Som seksåring flytte familien Brendel til Zagreb i det noverande Kroatia. Under andre verdskrigen budde dei i Graz i Austerrike. Fjortenårige Alfred Brendel vart då send til Jugoslavia for å grava skyttargraver, men då han vart frostskadd vart han send på sjukehus. Brendel hadde fått pianoundervisning frå han var seks år gamal, og frå han var 14 studerte han piano og komposisjon ved konservatoriet i Graz i to år. Som pianist var han likevel stort sett sjølvlært.
Olden
Olden har færre gjestedøger enn nabotettstaden Loen, men trekkjer til seg vel så mange turistar til attraksjonane innover Oldedalen.
Blankvatnet
Blankvatnet er eit lite vatn i Ringerike kommune. Vatnet ligg i Strømsoddbygda i Soknedalen, like under Urdevassfjell på vestsida av Ådalsfjella. I sørvestenden av vatnet startar Blankelva som renn ned til austsida av Ulevann.
NSB type 73
Toget består av fire vogner, ei fyrsteklassevogn (BM73), ei bistrovogn og andreklassevogn (BFR73), ei andreklassevogn (BMU73) og ei barne/familievogn (BFM73). Alle vognene unntatt BFR har drift på to av fire aksler. Toget finst i to utgåver, ein variant for langdistansetog og ein for mellomdistanse (73B) (opphavleg merkenamn: «Agenda»). På avgangar med mange passasjerar blir det ofte køyrt åttevognstog med to sett. Tog 73B har ikkje bistrovogn og ikkje barneavdeling.
Ryo Kobayashi
Ryo Kobayashi er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Henryków Lubański
I landsbyen står det eldste treet i Polen, ein 1260 år gammal barlind.
Kiss Them for Me av Siouxsie and the Banshees
Innhald
Amerikansk maxi-singel (GEFDS-21650) på Geffen Records
Billens-Hennens
Kommunen vart skipa 1. januar 1998 då kommunane Billens og Hennens vart slått saman.
Vilcabamba i Peru
Då inkaene tapte byen i 1572 signaliserte det at motstanden frå inkaene definitivt var over.
Hymnologi
Hymnologi er ikkje ein sjølvstendig universitetsdisiplin, men hymnologane arbeider med utgangspunkt i teologi, kyrkjehistorie, litteraturvitskap og musikkvitskap. Nordisk institutt for hymnologi, Nordhymn, er eit forskningsnettverk for nordiske hymnologar.
Forbruk
Forbruk eller konsum er eit omgrep innan økonomi som vert brukt om forbruket av varer og tenester på siste hand, det vil seie hjå forbrukarar i sluttleddet i verdikjeda. Inntekter i sluttleddet som ikkje vert konsumerte går til sparing, anten i form av finanssparing, investering eller eksportoverskot. Opplysningar og informasjon om konsumet i Noreg vert levert av Statistisk sentralbyrå. Med forbruksvarer eller konsumvarer er meint alle varer og produkt som eignar seg for direkte konsum av sluttforbrukarane, til dømes privatpersonar, skular eller sjukehus. Motsett er kapitalvarer eller innsatsvarer nemninga på råvarer, halvfabrikat eller maskiner som ikkje vert brukte direkte, men som vert nytta i produksjon av andre varer.
Tenacious D
Tenacious D er eit amerikansk rockeband som består av vokalist Kyle Gass og gitarist Jack Black. Tenacious D har gjeve ut tre album: Tenacious D i 2001, The Pick of Destiny i 2006 og Rize of the Fenix i 2012.
Katta
Katta eller ringhalelemur (Lemur catta) er ein art i lemurfamilien i ordenen primat. Han er den einaste arten i slekta Lemur. Katten lever på Madagaskar i galleri- og lauvskog.
Levevis
Dei finn først og fremst føde oppe i trea, men leiter også nede på bakken. Kattaer er altetande som nyttar dei matkjeldene som finst. Dei et mest frukt og blad, då særleg tamarindblad (Tamarindus indica).
Kaldera
Danning
Ein kaldera oppstår når landmassar fell ned i eit tomt magmakammer under vulkanen, vanlegvis etter eit stort utbrot. Om det vert slynga ut nok magma vil ikkje det tomme magmakammeret klare å støtte opp vekta av fjellet over kammeret. Det oppstår sprekker rundt kanten av kammeret, vanlegvis i ei sirkelform, og desse sprekkene kan så fungere som vulkanventilar. Når magmakammeret vert tømd byrjar senteret av vulkanen å kollapse. Dette kan oppstå som følgje av eit enkelt massivt utbrot eller i fleire stadium som følgje av ei rekkje utbrot. Det totalet området som har kollapsa kan verte hundrevis eller tusenvis av kvadratkilometer stort.
Eksplosive kalderaer
Då Yellowstone Caldera hadde det siste utbrotet sitt for 640 000 år sidan vart tusen kubikkilometer med stoff kasta ut og heile Nord-Amerika vart dekt av opp til to meter med avfall. Til samanlikning kasta Mount St. Helens i 1980 ut 1,2 kubikkilometer med stoff. Dei økologiske effektane av eit utbrot frå ein stor kaldera kan ein sjå i utbrotet ved Tobasjøen i Indonesia. For om lag 75 000 år sidan kasta denne vulkanen ut 2 800 kubikkilometer med stoff, det største kjende utbrotet i kvartærtida (som varte 1,8 millionar år). Arkeologen Stanley Ambrose meinte at ein vulkanvinter som følgje av dette utbrotet reduserte menneskebestanden til eit par tusen individ, som førte til ein genetisk flaskehals. Ein kjenner til enno større kaledradannande utbrot, som La Garita Caldera i San Juan-fjella i Colorado i USA, der 5000 kubikkliometer med tuff vart kasta ut i eit enkelt utbrot for 27,8 millionar år sidan.
Ikkje-vulkanske kalderaer
Det er mogeleg, men sjeldan, at ein får danna kalderaliknande formasjonar ved erosjon i staden for vulkanisme. Caldera de Taburiente på La Palma på Kanariøyane er døme på dette.
Gyllenlakk
Gyllenlakk (Erysimum cheiri) er ein plante i gullslekta i krossblomfamilien.
1 000
Ordenstalet som svarar til talet tusen, er tusende (1 000.).
Le Châtelard i Fribourg
Kommunen ligg på sørvestsida av Gibloux. Han består av landsbyen Le Châtelard og grendene Le Planet og Planafaye.
Absint
Mange kallar absint ein likør, men absint er ikkje tilsett sukker og høyrer til difor ikkje denne gruppa av brennevin.
Vassenergi
Fysikk
Energien lagra i eit vassbasseng er gitt ved
der v er farten til vatnet. Effekten kan no uttrykkast som
Når tverrsnittet til dysa A er kjend, kan vassstraumen uttrykkast som (m³/s) og effekten kan skrivast som
Vassenergi i Noreg
Før elektrisiteten vart vassenergien i Noreg nytta mekanisk på staden. Vassenergi vart tidleg nytta til maling av korn, i ei lita bekkekvern eller i ei større mølle. På 1500-talet revolusjonerte oppgangssaga trelasthandelen i Norge. Oppgangssaga, og kalla vassag, nytta vassenergi til å drive eit sagblad for skjering av tømmer til plank. Byar som Moss og Uddevalla vaks på ein kombinasjon av skog, vassenergi og hamn. På 1800-talet overtok vassdrevne sirkelsager, dampmotorar vart også brukt før den elektriske motoren tok over på sagbruka. Eit anna døme er Kjerraten i Åsa som nytta vassenergi til å løfte tømmer nesten 400 høgdemeter. Eit døme frå industrien er O.A. Devolds Sønner som etablerte fabrikk i Langevåg for å nytte vassenergi der: Eit røyr gjennom fabrikktaket leia trykkvatn fram til eit stort drivhjul. Berre tre år etter Edisons glødelampe sette Devold og opp ein turbin som gav lys i fabrikklokalet, men først eit par tiår seinare vart elektrisiteten teken i bruk til å drive maskiner. Også etter at vassenergi var i bruk til produksjon av elektrisitet vart den ofte brukt av industri på staden på grunn av problem med overføring over lange avstandar. I ein kanal med sluser nyttar ein i prinsippet også vasskraft til å løfte skip og båter ved at kanalen blir etterfyllt ovanfrå av naturleg vassdrag.
I 1992 utgjorde vassenergi 8 % av Noregs produksjon av energivarer, medan olje/gass utgjorde 91 %. I 2011 hadde Noreg ein produksjonskapasitet på 122,5 TWh, NVE la 6 TWh til dette på grunn av meir nedbør (produksjon i eksisterande anlegg) - fram mot 2030 trur NVE at den gjennomsnittlege årsproduksjon vil auke med ytterlegare 5 TWh som følgje av klimaendringar. Til samanlikning har norske gasskraftverk ein årleg kapasitet på 6 TWh og vindkraftverk 1 TWh i 2011. I Noreg er om lag 95 % av elektrisiteten produsert i vassenergiverk. Noregs produksjon, import og eksport av elektisk energi 1940-2010 (TWh) : aTal for 2010 inkluderer 5,6 TWh varmekraft og 0,90 Twh vindkraft.
Châtonnaye
Kommunen grensar til kantonen Vaud.
Bretton Woods-systemet
Bretton Woods-systemet var eit sett med reglar og institusjonar som vart initiert under ein konferanse i Bretton Woods i USA i juli 1944. Bretton Woods-systemet etablerte reglar for kommersielt og finansielt samvirke mellom dei leiande industrilanda i verda og er det første dømet på ein framforhandla avtale som dekkjer finans- og valutatilhøve mellom ei rekkje uavhengige nasjonar.
Piero Sraffa
Sraffa markerte seg òg som ein markant motstandar av Mussolinis fascistiske regime, og dreiv blant anna stønadsarbeid for den fengsla kommunistleiaren Antonio Gramsci.
Hakking
For å hakka må ein starta med å legga opp luftmasker. Så hentar ein tråden gjennom maskene. Det ser no ut som det er strikkemasker på hakkenåla. På neste rad fullfører ein maskene ved å trekka tråden gjennom. Dette kan ein så gjenta til arbeidet er så stort som ønskt.
Russiske føderasjonssubjekt
Alle desse einingane er framhald av administrative einingar frå Sovjetunionen, med unntak av Tsjetsjenia og Ingusjetia. Under oppløysingsprosessen av Sovjetunionen oppmoda Boris Jeltsin provinsane til å «gripa så mykje autonomi som de kan svelja». Som resultat av dette tok fleire område på eiga hand over stor makt frå sentralstaten. Tsjetsjenia erklærte fullt sjølvstende frå Russland, og fleire andre republikkar såg ut til å planleggja det same. Det såg ei stund ut som om den russiske føderasjonen òg stod i fare for å gå i oppløysing, men i mars 1992 vart ein ny føderasjonstraktat underteikna. Fleire føderasjonssubjekt venta med å skriva under på denne til dei hadde forhandla fram spesielle avtalar med sentralmakta som gav dei større sjølvstyre og kontroll over eigne skatteinntekter. Tatarstan var det siste subjektet som skreiv under, i februar 1994, etter å ha kome fram til ein avtale som gav republikken assosiert status i den russiske føderasjonen. Utover 1990-talet forhandla fleire og fleire av føderasjonssubjekta fram sine eigne bilaterale avtalar med sentralmakta i føderasjonen, innan 1998 hadde 46 av føderasjonssubjekta fått slike avtalar, som gav dei varierande grad av sjølvstyre og kontroll over eigne skatteinntekter.
Samanslåingar
Fleire subjekt har frå 2005 av blitt slått saman til større område. 7. desember 2003 vart det godkjend i ei folkeavrøysting å slå saman Komi-Permjakia og Perm oblast til eit nytt Perm kraj. Dette hende 1. desember 2005. Det neste vart ei innlemming av Evenkia og Tajmyr i Krasnojarsk kraj, dette vart godkjend i ei folkeavrøysting 17. april 2005, og fann stad 1. januar 2007. Den 23. oktober 2005 fann det stad ei folkeavrøysting om å slå saman Kamtsjatka oblast og Korjakia, resultatet vart positivt, og dette fann stad 1. juli 2007. 1. januar 2008 vart Ust-Orda Burjatia slått saman med Irkutsk oblast. 1. mars 2008 vart Aga-Burjatia slått saman med Tsjita oblast og danna Zabajkalskij kraj.
FCSB
Idrettslaget ASA București (Asociația Sportivă a Armatei, på norsk: Hærens sportsforeining) vart stifta i 1947. Fram til 1961 hadde laget flere ulike namn, då laget tok det noverande namnet Steaua, som på norsk tyder stjerna. Historisk var Steaua idrettslaget til den rumenske hæren. Men i 1998 vart fotballavdelinga skild ut og danna ein eigen profesjonell fotballklubb. I dag er det ingen samband til hæren, bortsett frå at laget spelar heimekampane på Stadionul Ghencea, som er i forsvarsdepartementet si eige.
Steaua har i alle år spela i den øvste divisjonen i Romania, berre fem gongar har klubben vorte dårlegare enn nummer seks. Tidlegare spela klubben i nasjonalfargane til Romania; blått, gult og raudt. Sidan har klubben i lang tid spela i blå og raude fargar.
Beitostølen
Her ligg Beitostølen Helsesportsenter, ein rehabiliteringsinstitusjon for funksjonshemma, stifta av Erling Stordahl. Ridderrennet, eit skirenn for funksjonshemma, vert halde på Beitostølen kvart år. Frå 2004 har sesongopninga i verdscupen i langrenn vorte arrangert her. Eit skiskytingsrenn plar òg arrangerast her tidleg i sesongen. I november kvart år skipar Øystre Slidre IL til Beitosprinten.
Fond
Dei fonda som er oppretta for humanitære eller ideelle formål, utbetalar gjerne berre midlar frå avkastninga av fondet til utvalde kandidatar. Det vil seie den avkastninga styret for eit fond har klart å tene ved å plassere fondskapitalen i aksjar, obligasjonar og andre verdipapir eller kapitalplasseringsalternativ.
Ben Bernanke
Ben Shalom Bernanke i Augusta i Georgia i USA) er ein amerikansk økonom som var sentralbanksjef i USA frå 2006 til 2014. Han har teke universitetsutdanninga si på Harvard University og doktorgraden på Massachusetts Institute of Technology. Etter dette han har undervist på mellom anna Stanford University og London School of Economics, og vore professor på Princeton University. Han var frå august 2002 til juni 2005 sentralstyremedlem i Federal Reserve, og vart deretter økonomisk rådgivar for Det kvite huset.
Fond
Noregs største og kanskje mest kjende fond er «oljefondet» eller «Statens pensjonsfond - utland», som blir forvalta av Noregs Bank. Av andre fond er «Fond for utøvende kunstnere» eit typisk døme.
Tømmerneset kyrkje
Byggverket er i tre og skal ha 80 plassar.
Be-Bop-A-Lula
Songen er kreditert til Gene Vincent og mangaren hans Bill «Sheriff Tex» Davis. Songen kom til i 1955 då Vincent kom seg etter ei motorsykkelulukke. På sjukhuset i Norfolk i Virginia møtte han Donald Graves, som visstnok skreiv teksten til songen, medan Vincent skreiv melodien. Davis kjøpte visstnok låtskrivarrettane frå Graves for om lag $50.
La Folliaz
Han vart skipa 1. januar 2005 då dei tidlegare kommunane Lussy og Villarimboud vart slått saman.
Craco
Craco er ein gamal, liten og forlaten landsby i provinsen Matera i regionen Basilicata i det sørlege Italia.
Historie
Etter samlinga av Italia på byrjinga av 1800-talet blei Craco erobra av Carmine Crocco, leiar for ei stor gruppe bandittar, brigantaggio. Talet på desse var aukande og var til plage for byen til langt ut på 1860-talet. Då den sivile striden var til ende sto byen overfor nye problem, miljømessige og geologiske. Frå 1892 til 1922 utvandra over 1300 av folket i byen til USA.
Prestekrage
Prestekrage (Leucanthemum vulgare, tidlegare Chrysanthemum leucanthemum) er ein art i korgplantefamilien. Planten har ei sirkumpolar utbreiing. I Noreg veks han i alle delar av landet.
Oktillion
Ein oktillion er det naturlege talet 1048, som òg kan skrivast 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000.
Det er det same som ein million septillionar.
Johannes Ness
Livssoge
Ness var i alle år sentral i kulturlivet i heimbygda. Han dirigerte fleire kor, men spesielt hans innsats i Rosendal Songlag må trekkjast fram. Koret vart skipa i 1883, og Ness var med frå byrjinga. I 1885 overtok han som dirigent, eit verv han beheldt i over 50 år, fram til 1937. I 1896 vart Rosendal Musikklag etablert med Ness som ein av initiativtakarane. Her dirigerte han frå 1901 til 1914. Ness var særs oppteken av song og musikk, og laga også nokre eigne songar. Mest kjend er "Rosendalssongen". Han laga også instrument, både feler og orgel. Det er dokumentert at han laga tre harmonium og tre pipeorgel (m.a. det fyrste i Ænes kyrkje).
Nyare tid
Professor Axel Revold ved Kunstakademiet føreslo på byrjinga av 1940-talet å arrangera ei Ness-utstilling i Oslo etter krigen. Sidan kunstnaren diverre døydde før den tid, vart det aldri noko av planen. Endeleg i 1980 vart det laga til utstilling i Rosendal Samfunnshus med bilete av Ness og Lul Krag. Neste utstilling av bileta til Ness var på Baroniet Rosendal frå 4. august - 16. oktober 2006. I samband med dette lanserte Morten Nygård biografien "Det løfter livet. Soga om kunstnaren Johannes L. Ness". Forutan mykje tekst og gamle foto, viser denne boka alle 47 bileta som var utstilt på Baroniet. Det er også laga ei eiga internettside om Johs. L. Ness.
Stridsvogn
Første verdskrigen
Stridsvogna var med på å gjere skyttargravskrigen umoderne, og tusenar av stridsvogner i bruk av britiske og franske styrkar var med å bidra til allierte sigrar. I byrjinga var det blanda resultat ved bruk av stridsvogner, ettersom dei var svært upålitelege. Tyske styrkar brukte stort sett eit lite utval av erobra einingar, ettersom dei sjølve berre produserte tjue eigenkonstruerte vogner, A7V.
Mellomkrigstida og andre verdskrigen
I mellomkrigstida var britane fremst i utviklinga av stridsvogner. Versaillestraktaten tillet ikkje tyskarane å utvikle eigne stridsvogner, men landet dreiv likevel med nokre hemmelege utviklingsprosjekt saman med Sovjetunionen. Frankrike hadde dårleg råd, og prioriterte sine faste forsvarsverk i Maginotlinja. Franskmennene satsa på å halda dei stridsvognslause tyskarane i sjakk, og utvikla mest lette stridsvogner, forutan dei mange forelda stridsvognene dei overtok frå engelskmennene etter krigen. USA isolerte seg og bygde ned forsvaret sitt kraftig.
Den andre verdskrigen sette på alvor fart på utviklinga av stridsvogner. For eksempel starta Tyskland krigen med mange Panzer I med to mitraljøser og Panzer II med ein 20 mm kanon. Den tyngste utgåva i operativ teneste var Panzer IV, med ein kortløpa 75 mm kanon og ei vekt på under 20 tonn. På slutten av krigen var den dominerande tyske stridsvogna Panther, med ein lang 75 mm kanon og ei vekt på 45 tonn, sett på som «berre» mellomtung.
Den kalde krigen
Med utviklinga som hadde skjedd på hjuloppheng og motorar vart mellomtunge stridsvogner frå dei siste år av krigen i stand til å yte betre enn tunge stridsvogner frå byrjinga av krigens. Med litt tyngre panser og betre motor så kunne mellomtunge stridsvogner ta opp kampen med alt av panservernvåpen på slagmarka. Den britiske Centurion var i stand til å ta treff frå tyske 88 mm panservernkanonar, samtidig som L7-kanonen kunne slå ut fiendtlege stridsvogner og Rolls-Royce Meteor-motoren gav den ein toppfart på 35 km/t. Centurion erstatta alle mellomtunge stridsvogner i britisk bruk, og vart kalla universalstridsvogn. Omgrepet main battle tank (hovudstridsvogn) følgde kort tid etter.
På den same tid vart pansra personellkøyretøy og seinare stormpanservogner utvikla for å bringe mobiliteten til infanteriet opp på same nivå som stridsvognene. Stormpanservognene tok òg over fleire av rollene til lette stridsvogner. Den USA-amerikanske M2 Bradley er eit døme på det.
Eldleiing
Moderne stridsvogner har ei rekke system for å få til meir presis skyting og å kunne skyte medan vogna er i rørsle. Gyroskop-baserte reguleringssløyfer stabiliserte løpet på kanonen, det vil seia at det automatisk kompenserast for rørsler i vogna under køyring. For skyttaren ser det ut som om kanonen står stille i høve til målet, medan vogna rører på seg. Avanserte sensorar, signalhandsaming og reguleringssystem tek seg av mange av oppgåvene i samband med avstandsmåling og sikting, men faktorar som lufttemperatur, luftfukt, kanontemperatur, farten til stridsvogna og slitasje på løpet påverkar likevel resultatet.
Mobilitet
Ei moderne stridsvogn er laga for å vere svært mobil og for å takle dei fleste terrengtypane. Dette oppnåast ved beltedrift med lågt marktrykk, god bakkeklaring og motorar med stor effekt. På trass av at ho verkar svært solid er stridsvogna relativt skjør. Mannskapet må kontinuerleg vurdere terrenget, for stridsvogna er tung og kan skadast ved for hard køyring. Eit belte kan spore av, og det er tek fleire timars å få det på plass att.
Mannskapet
Ladaren ladar kanonen mellom kvart skot. Han/ho får ordre om typen ammunisjon som skal brukast frå vognkommandøren. Ladaren sitt òg i tårnet saman med vognkommandøren og skyttaren og hjelper til med observasjon av utsida.
Havbølgje
Havbølgjer er overflatebølgjer som oppstår i det øvre vasslaget i havet eller sjøen. Dei oppstår som regel på grunn av vind eller geologiske effektar, og kan forplante seg tusenvis av kilometer før dei treffer land. Storleiken varierer frå små krusingar til enorme tsunamiar. Det er overraskande lite rørsle framover av sjølve vasspartiklane i ei bølgje, sjølv om bølgjene har store mengder energi og rørslemengd som kan føre dei framover.
Vitskapen om bølgjer
Rørsla til havbølgjer kan fangast av bølgjekraftinnretningar. Energitettleiken (per areal) i ei vanleg sinusforma bølgje er avhengig av vasstettleiken \rho, tyngdeakslerasjonen g og bølgjehøgda h (som er lik det dobbelte av amplituden, a) :
Ole I. Langeland
Han var frå garden Langeland i Sunnylven. I 1866 gjekk han landbruksskulen i amtet. Frå 1877 tok han over og dreiv farsgarden. Same året som han tok over garden vart han leiar for den lokale sparebanken. Også leiar i Søndmør dampskipsselskap, samt styrar av ei lokal assuranseforeining.
Nonillion
I amerikansk språkbruk tyder ordet nonillion 10^{30}, eller (10^6)^5, eller 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000, medan ein nonillionth er 10−30. Sidan ein million i femte potens har liten samanheng med ni (non-), kan det i amerikansk språkbruk vera vanskeleg å høyra kor stort talet er berre ut frå namnet nonillion.
Borrevannet
Borrevannet har tidlegare vore drikkevasskjelde for Horten. Innsjøen er no reservedrikkevatn for Horten kommune.
Borrevannet med våtmarksområde ved Vassbånn er freda som naturreservat.
Snøugle
Reproduksjon
Snøugla er svært spesialisert, og hekkar berre der det er god tilgang på lemen. Normalt legg hoa 5–8 egg, men talet avheng av kor god tilgang det er på mat. I år med mange smågnagarar kan ho leggje opp til 12 egg, men i år med lite lemen kan snøugla heilt la vera å leggje egg. Det er berre hoa som rugar og matar ungane. Oppgåvene til hannen er å skaffe maten, og å halde vakt mot rovdyr. Viss egg eller ungar står i fare for å bli angrepet viser begge foreldra seg som fryktlause forsvararar, og forsvarar reiret til og med mot så store rovdyr som ulv. Egga blir klekt etter ei rugetid på 30–35 dagar. Ungane flyttar seg utanfor reiret så snart dei kan gå. Då er dei 12–20 dagar. Dei lærer å fly når dei er cirka 35 dagar gamle. Deretter treng dei eit par vekers trening før dei blir gode flygarar. Snøugla tar seg av ungane til dei er omtrent 10 veker gamle.
Per Kleiva
I offentlege samlingar
Per Kleiva sin kunst er innkjøpt til desse offentlege samlingane
Emanuel Lasker
Lasker sine VM-kampar
Det gjekk deretter mange år før Lasker forsvarte tittelen. Men i 1907 var utfordraren amerikanaren Frank Marshall, i ein tvikamp som vart spelt i New York, Philadelphia, Washington, Baltimore, Chicago og Memphis i USA. Reglane var førstemann til 8 sigrar. Sjølv om Marshall hadde hatt gode turneringsresultat, så hadde han ingen ting å stille opp med mot Lasker: 8 sigrar til Lasker, 7 remisar, ingen sigrar til Marshall, 11,5-3,5.
Spelestil
Lasker er mellom anna kjend for sin «psykologiske» spelemåte. Av og til valde han trekk som kanskje ikkje var dei objektivt beste, men som gav stillingar som var vanskelege for motstandaren.
Moldova
Moldova (rumensk Republica Moldova) er ein republikk i Aust-Europa som grensar til Romania i vest og Ukraina i nord, aust og sør. Landet er eit parlamentarisk demokrati med ein president som statsoverhovud og ein statsminister som leiar av regjeringa. Det offisielle språket i landet er moldovsk, som er særs likt rumensk. 11 % av innbyggjarane har russisk som morsmål.
Geografi
Den vestlege grensa er danna av elva Prut, som munnar ut i Donau som renn vidare mot Svartehavet. I nordaust er Dnestr den største elva og ho renn frå nord til sør og dannar grensa mellom Transnistria og Bessarabia, resten av Moldova.
Grand Sport Records
Katalog
Grasp 002 - ''Bigbang - How Do You Do? / Something Better'' (1997)
Snovsk
Snovsk (ukrainsk skrift Сновськ) er ein by i Tsjernihiv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011).
Lisa
Den finske forma av namnet er Liisa, medan ei vanleg engelsk form er Liza. Nærskylde namn er Liss, Lise og Elisa.
VM i fotball 2010
CONCACAF (Nord-Amerika, Sentral-Amerika og Karibia)
Fleire grupper. Play-off-laget spelte mot det 5. beste laget frå Sør-Amerika.
Lise
Avleiing og variantar
Namnet finst på tysk og nederlandsk også med stavemåten Liese, med den tyske kjæleforma Liesl og den nederlandske Liesje. På fransk og engelsk blir namnet «Lise» uttalt med éi staving og stemd s.
NGC
NGC kan mellom anna visa til
Ketil Lund
Ketil Lund tok juridisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo i 1965. Han har tidlegare arbeidd blant anna som dommarfullmektig, advokat hos Regjeringsadvokaten og som privatpraktiserande advokat før han blei utnemnd til høgsterettsdommar i 1990.
Lund vann Ossietzky-prisen i 1998.
Juha Mieto
Langrenn
Under Ski-VM 1974 fekk Mieto sølvmedaljen på innleiingsdistansen 30 km, gullmedaljen gjekk til svenske Thomas Magnusson. Sidan i meisterskapen vart Mieto nummer fire på 15 km. Vinteren 1976 viste Mieto seg som verdas beste langrennsløpar med siger på 15 km og med mellom anna andreplassar i alle dei fire andre individuelle renna i Lahti, Svenska skidspelen og Holmenkollen. Demed vann han verdscupen i langrenn. Under Vinter-OL 1976 i Innsbruck gjekk han andreetappen på det finske laget som tok stafettgullet, dei andre på laget var Matti Pitkänen, Pertti Teurajärvi og Arto Koivisto. Individuelt vart Mieto nummer fire på OL-tremila.
Karten fjellkyrkje
Eit bedehus frå 1934 vart flytta til staden i 1974. Fram mot 1982 vart det ombygd etter teikningar av Gunnar Sandvik og teke i bruk av KFUM-speidarar.
Torny i Sveits
Kommunen vart skipa i 2004 då Middes og Torny-le-Grand vart slått saman.
Vulkanboge
To klassiske døme på havbogar er Marianaøyane vest i Stillehavet og Dei små Antillane vest i Atlanterhavet. Kaskadevulkanane vest i Nord-Amerika og Andesfjella langs vestsida av Sør-Amerika er døme på kontinentale vulkanbogar. Det beste dømet på vulkanbogar som strekkjer seg både til havs og over land er vulkanbogen som utgjer Aleutane og Dei aleutiske fjella på Alaskahalvøya og Kuril-Kamtsjatka-bogen som består av Kuriløyane og den sørlege Kamtsjatkahalvøya.
Opotiki
Stammar
Iwiar som høyrer til i distriktet er:
Geologi
Geologisk er distriktet dominert av sandstein frå sein juratid til sein krittid, dekt av løss som kom med vinden under istida i pleistocenperioden, og seinare kledd av vulkansk oske og pimpstein frå vulkanområda i Rotorua og Taupo. Den aktive vulkanen Whakaari/White Island ligg utanfor kysten og representerer ein risiko for at det kan oppstå ein tsunami. Jordskjelv er òg ein risiko ein må rekna med, men distriktet ligg like aust for dei store forkastingane, og rikskoen er derfor mindre enn i andre nærliggjande område. Det er ikkje funne verdfulle mineralførekomstar i distriktet.
Planteliv
Naturleg vegetasjon er bevart i mange delar av distriktet der landet er bratt og lite eigna for dyrking. Distriktet utgjer ei naturleg geografisk og klimatisk grense, det er den sørlegaste utbreiinga av mangrove (Avicennia resinifera) på denne sida av Nordøya på New Zealand, og den sørlege grensa for kysttreet mangeao (Litsea calicaris), og fjella dannar den nordlege grensa for mange av dei alpine plantane på New Zealand (Ranunculus insignis, Ourisia etc.). Ein attverande populasjon av alpin sørbøk (Nothofagus solandri) finst her i havnivå ved munningen til Ohiwa Harbour, ei overfløymd gruppe dalar frå istida.
Dyreliv
I skogområda er fuglane mest av innfødde artar, i tillegg til dei som er nemnde ovanfor finst skogdue maoridue, Hemiphaga novaeseelandiae, kaskadeand, Hymenolaimus malacorhynchos, maorihonningetar, Anthornis melanura og nattsvermarugle, Ninox novaeseelandiae, ein innfødd ugleart. I den seinare tida har ein også sett den sjeldne gråflikfuglen her.
Tidleg maorihistorie
Dei første kjende innbyggjarane i distriktet var truleg frå Tini o Toi-stammen, som tilsynelatande kom med Tākitimu-wakaen (kanoen) som kom til Whakataneområdet frå Taranaki. Deretter følgde, kanskje nokre få generasjonar seinare, Tainui- og Te Arawa-folket; den noverande Ngāi Tai-iwien hevdar å stamma direkte frå det førstnemnde. I denne perioden var det også innvandring med Nukutere-wakaen frå Taranaki, og Rangimatoru-wakaen.
Heipiplerke
Biotop og hekking
Heipiplerka hekkar i ope lende. Reiret vert lagt på marka, oftast gøymd inn under ei tue, og er eit lite byggverk av strå og mose fora med hår. Hoa legg til vanleg 4-6 lyst grå flekkete egg som vert ruga i 13 dagar. Ungfuglane vert sidan mata av begge foreldra i 12 til 14 dagar. Heipiplerka er ein av dei vanlegaste vertsfuglane for gauken sin unge.
Booby's Bay
Stranda vert lagt heilt under vatn ved flo og er ei populær strand for surfarar. Det er badevakter på vakt om sommaren, men det raude flagget som tyder på farlege forhold er ofte reist.
Émile Durkheim
Solidaritet
Durkheim er også kjend for analysene sine av det sosiale i form av solidaritet. I boka Om den sosiale arbeidsdelinga skil han mellom ein mekanisk og ein organisk solidaritet. Solidariteten i dei før-industrielle bondesamfunna er knytt til at alle er like. Den enkelte blir halden på plass av eit strengt felles medvit og dette medvitet ytrar seg, mellom anna, gjennom straffelovgjevinga: Enkle reglar som gjeld for alle. Denne mekaniske solidariteten blir utfordra gjennom den gradvise utviklinga av ei arbeidsdeling som følgje av industrialisering og utvikling av kapitalisme. Gjennom arbeidsdelinga blir individa ulike – dei får ein individualitet. Durkheim meinte arbeidsdelinga legg grunnlaget for ein organisk solidaritet gjennom at dei ulike samfunnsmedlemene er avhengige av kvarandres arbeid. I lovgjevinga ytrar dette seg ved framveksten av kontraktsrett og erstatningsrett – reglar som nettopp anerkjenner partanes ulike plikter. Medan strafferetten er repressiv og stiller alle likt, så er rettsreglane for den organiske solidariteten restitutive. Føremålet med dei er å gjenopprette forholda mellom borgarane slik at samfunnet kan fungere normalt. Lovgjevinga er berre ein av mange måtar solidariteten som moralsk orden ytrar seg.
Denne teorien, som skulle forklare kvifor menneska både er meir individualistiske og samtidig meir kollektive, står i sterk kontrast til det Durkheim oppfatta var situasjonen i samtida hans. Den organiske solidariteten hadde på det tidspunktet ikkje vorte tilstrekkeleg realisert. I staden for å sjå at samfunnsmedlemene var gjensidig avhengige av kvarandre, så var forholda mellom individa og grupper prega av snevre eigeninteresser. Eit resultat av dette var økonomiske kriser, politisk ustabilitet og streikar. Samfunnet var prega av det Durkheim kalla anomi (lovløyse).
Verknader av Durkheim
Innverknaden til Durkheim både på sosiologien si utvikling og for fransk samfunnsliv har vore vidtfemnande. Mange seinare samfunnsforskarar har bygd på arbeida hans. Ikkje minst gjeld dette funksjonalismen som retning innan sosiologien. Nokon av dei mest kjende vidareutviklingane i dag er Talcott Parsons og hans sosiale systemteori og Pierre Bourdieu sin teori om sosiale felt.
I si eiga samtid var synspunkta til Durkheim og elevane hans svært omstridde blant andre samfunnsforskarar som kritiserte han for å leggje for mykje vekt på det kollektive nivået. I staden meinte ein at individa burde vere startpunktet for alle samfunnsvitskaplege analyser. Gabriel Tarde var ein av dei fremste kritikarane til Durkheim.
Katie Melua
Det første albumet hennar, Call Off the Search, vart lansert i november 2003, og det andre, Piece by Piece, kom ut i september 2005. Begge vart svært godt mottekne.
Thor Myklebust
I ungdommen var Myklebust engasjert i Ungdomslaget, og vart til slutt varaformann i Noregs ungdomslag frå 1947 til 1955. Han fekk politiske verv som medlem av herredsstyret eller formannskapet i Kvinnherad frå 1945 til 1963. I 1965 vart han vald inn på Stortinget frå Hordaland og sat der i to periodar. Då Venstre vart splitta i 1972 var Myklebust ein av dei som gjekk over til Det Nye Folkepartiet. Frå 1973 til 1977 var han første vararepresentant til Stortinget for Det Nye Folkepartiet.
Gabriel Tarde
Verknader av Tarde
Tarde blei oppfatta som ein av dei fremste tenkjarane i si tid, men etter første verdskrigen «kom ei tung stille til å ligge på verka hans» (Jean Milet, sjå nedanfor). I utdanningsinstitusjonane dominerte då elevane til Émile Durkheim som var Tarde sin fremste motstandar.
Emo
Historie
På andre halvdel av 1990-talet og byrjinga av 2000-talet har band som My Chemical Romance, Dashboard Confessional, Taking Back Sunday og ikkje minst Weezer ført til eit større komersielt gjennombrot for sjangeren. Grensene mellom deira emo og pop- og rockmusikk elles har blitt viska ut, og har gjort at omgrepet i dag nesten heilt manglar ein klar definisjon.
Short Stories / Tall Tales
Short Stories / Tall Tales er det niande og siste studioalbumet til det irske rockebandet Horslips, utgjeve i 1979 før dei vart oppløyst i 1980.
Istidskreps
Spreiing
I Noreg er arten naturleg utbreidd i nokre få innsjøar på Austlandet; Femsjøen, Rødnessjøen, Øgderen, Øyeren, Nuguren, Mjøsa, Hurdalssjøen og Nordre Elvåg. I tillegg er ho sett ut i ei rekkje sjøar i Trøndelag: Namsvann, Vekteren, Limingen, Tunnsjøen, Bangsjøen, Selbusjøen, Stugusjøen, Benna, og Gjevilvatnet. Ho har i seinare tid òg spreidd seg til ei rekkje andre vatn.
Vandreslått
Ein vandreslått er ein slått som finst i mange variantar over eit stort tradisjonsområde. Slåtten vert kalla slik av di han har vandra med ulike spelemenn og andre folkemusikarar over lang tid, og spreidd seg. Desse slåttane har vore svært populære, og stundom er det ikkje lett å finne opphavet til dei, eller staden dei sprang ut frå. Variantgruppene er gjerne kalla slåttekrinsar.
Attentat
Attentat (frå latin attentatum, 'forsøk på [brotsverk]') er eit planlagt, forsøkt eller utført åtak på person/ar, som regel nytta om offentlege personar. I og med at ordet attentat ordrett handlar om forsøket, er det strengt tatt unødvendig å omtale mislykka drapsforsøk som «attentatforsøk».
Det er dermed heilt korrekt å seie at Adolf Hitler vart utsett for ei rekke attentat, sjølv om ingen av dei enda med at han vart drepen. Det er også strengt tatt meir presist å omtale det som skjedde med president John F. Kennedy som drapet på president K. enn å kalle det for attentatet mot han, sidan uttrykket attentat i seg sjølv ikkje fortel noko om utfallet av attentatet.
Utrecht
Byen Utrecht
Sidan Utrecht låg ved breidda av Rhinen vart han ein viktig handelssenter i Nord-Nederland. Utrecht fekk byrettar i 1122. Då hovudgreina til Rhinen flytta seg til eit sørlegare løp, vart den gamle leia gjennom byen kanalisert og eit unikt kaisystem vart bygd i den indre hamna. Lagerbygga (werfkelders) vart bygd slik at hovudgata, inkludert hus, vart lagt oppå lagerbygningane. I dei andre kanalbyane i Nederland ligg vassnivå og gateplanet i om lag same nivå. Forholdet mellom biskopen, som kontrollerte store landområde utanfor byen, og innbyggjarane i Utrecht, var ikkje alltid godt. Biskopen demde til dømes opp elva Lek ved Wijk bij Duurstede for å verne eigedomane sine mot flaum. Dette truga skipstrafikken til og frå byen og det vart bygd ein kanal, Vaartse Rijn, mellom Utrecht og Lek ved Nieuwegein.
Linnorm
Linnorm er eit fabelvesen nytta som allegorisk, grafisk og heraldisk figur. Den liknar på fabelvesenet drake, men har to bein og ikkje fire som draken. De oppheld seg gjerne i dei store skogane eller i vollgraver. Ordet linnorm kjem frå det norrøne linnormr, der forleddet linnr eller linni tydar 'slange'. I meininga 'bøygeleg eller mjuk' kan ordet også ha gjeve namn til treslaget lind.
Det sørafrikanske flagget
Etter at det nye flagget var laga, vart det offisielt sagt at valet av fargar og mønster ikkje hadde noko spesiell symbolsk tyding, verken valet av fargar eller mønster. I seinare tid har det vore hevda at Yen i flagget skulle stå for ein konvergens mellom den svarte og den kvite befolkninga som ein samla nasjon. Raudfargen skulle stå for blodet som vart utgytt i alle dei forskjellige krigane og urolegheitene. Blåfargen for himmelen og dei to hava som omkrinsar landet. Gulfargen – for naturressursane (særleg gullet) – og grønfargen som symbol for gardsbruka og det sørafrikanske naturmiljøet. Svart- og kvitfargen skulle stå for den blanda, men likeverdige befolkninga.