cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slaget ved Narva i 1700
Bakgrunn
Den nye russiske tsaren, Peter I, gjorde store moderniseringar i Russland dei komande åra, men armeen som han hadde i 1700 var framleis dårleg innøvd. Peter hadde nytta utanlandske generalar og offiserar for å betre militæret sitt, men dei var enno ikkje tilvente. Sverige hadde på si side ein av dei best innøvde og best utstyrte armeane som fanst. Karl XII av Sverige hadde den mest komplette militærstyrken i Nord-Europa, sjølv om han ikkje var størst, og Peter var misunneleg på kor dyktig han var.
I løpet av november hadde russiske styrkar kringsett den svenske byen Narva i Estland (som var ein del av Sverige på den tida), og prøvde å ta byen med ei omleiring. Ein saksisk-polsk arme kommandert av August II og Steinau var utanfor Riga i Svensk Livland. Den saksisk-polske armeen hadde derimot slått vinterleir sør for elva Daugava, så Karl XII valde å ta seg av den større russiske trugselen ved Narva først.
Slaget
Den 30. november 1700 stilte Karl XII opp 8000 mann (2500 svenske soldatar heldt òg til i garnisonen inne i byen, men vart seinare med i slaget) ovanfor den russiske armeen, som bestod av om lag 33 000 til 35 000 mann.
Den svenske armeen vart kommandert av Karl XII personleg, assistert av generalCarl Gustav Rehnskiöld. Dei russiske styrkane vart kommanderte av tTsar Peter og Charles Eugène de Croy. Visstnok på grunn av viktige indre saker i Russland, måtte Peter forlate Narva berre nokre dagar tidlegare og var derfor ikkje med under sjølve slaget. Han stolte på kommandantane sine og rekna med at Karl ikkje ville gå til åtak med ein gong på dei sterkt befesta styrkane hans. Enkelte har meint at det var feigskap som gjorde at Peter forlet Narva, og store delar av Europa hånte tsaren etter slaget for at han drog sin veg. Historikarar har derimot peikt på at tsaren fleire gonger tidlegare hadde sett seg sjølv i stor fare og at det derfor truleg ikkje var feigskap som var årsaka.
Altranstädt-traktaten i 1706
Bakgrunn
På vegner av Karl XII, som hadde okkupert det meste av Det polsk-litauiske samveldet under den store nordiske krigen, vart Stanisław Leszczyński krona til konge av Polen den 4. oktober 1705. Ei gruppe i samveldet, organisert i Sandomierz-føderasjonen, vart verande lojale til den saksiske kurfyrsten August den sterke, som hadde vore polsk konge sidan 1697 og alliert mot Karl XII i lag med den russiske tsaren Peter den store.
Kjelder
''
Lisbeth Hammer Krog
Ho har sete i Bærum kommunestyre sidan 2007.
Myrkondor
Skildring
Storleiken på populasjonen vart estimert til mellom 0,5 og 5 millionar individ i 2008. Bestanden er trudd å vere stabil. IUCN har kategorisert arten som livskraftig, LC.
Skeise-NM 1948
Noregsmeisterskapen på skeiser 1948 for menn vart avvikla på Marienlyst stadion i Drammen helga 17. og 18. januar. Odd Lundberg vart norsk meister for fyrste og einaste gong.
NM på skeiser 1948
Dato: 17./18. januar 1948
NM i symjing 1967
200 m rygg
19. juli <br style="clear:both;" />
Anderslöv
I Anderslöv finst ei rekkje samskipnader, til dømes Anderslövs BoIK (fotball), Anderslövs GF (turn og friidrett), speidarane, folkedans og bordtennis.
Patric Kjellberg
Patric Göran Kjellberg er ein svensk tidlegare ishockeyspelar frå Trelleborg. Han vart verdsmeister med Sverige i 1992 og 1998 og olympiameister 1994 på Lillehammer.
Mount Huckle
Fjellet vart truleg først sett i 1909 av Den franske antarktisekspedisjonen under Jean-Baptiste Charcot, men ikkje rekna som ein del av Aleksanderøya. Det vart fotografert frå lufta i 1936–37 av British Graham Land Expedition under John Riddoch Rymill, og kartlagd frå bakken i 1948 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS). Fjellet vart kalla opp etter Sydney R. Huckle, ein assistant ved Stonington Island, som hjelpte landmålarane frå FIDS på vestsida av George VI Sound i 1949.
John Giæver
Giæver debuterte som forfattar i 1921, men kom med den første anerkjende boka si i 1930 – Fangsthyttene - jegerliv på Aust-Grønland. I 1931 utkom To menn i Moskusoksefjorden, da vi bebygget og okkuperte Erik Raudes Land. Giæver vart verdskjent med boka Maudheim som kom i 1952 og er utgjeve på 12 språk. Seinare har han utgjeve ei rekkje muntre minne og dokumentarbøker frå barndomsdagar, fangst, fiske og polarliv utgjeve 1955-1970. Han skreiv til saman 20 bøker og mange reportasjar og innlegg i aviser og magasin. Fleire bilete og dagbøker frå ekspedisjonane er å finne ved Riksarkivet i Oslo.
Olaus Eskeland
Eskeland var son av ein gardbrukar i Høle. I yngre åt var han krambudreng i Stavanger. I 1853 tok han eksamen ved Stord seminar. Han var så lærar og kyrkjesongar i Høle til 1856, deretter i Hetland til 1859. Frå 1859 var han i eitt år lensmann i Skudenes, vart sjuk og søkte avskjed. Han kjøpte då eit gardsbruk på Tasta i Hetland og vart gardbrukar. I 1893 kjøpte han den tidlegare prestegarden i Hetland og busette seg på denne.
I 1864 vart han ordførar i Hetland. Han var ordførar heilt til han døydde i 1903, på ein valbolk nær, til saman var han ordførar i Hetland i 36 år.
Eskeland var stortingsmann frå Stavanger amt frå 1871 til 1889. De to siste åra av valperioden 1889–91 var han permittert grunna sjukdom. Han var medlem av justiskomité nr 2 frå 1871 til -74. Frå 1874 var han medlem i jarnbanekomiteen, sekretær i denne 1880–88. Mellom anna vart Jærbanen vedteken bygd i dei dagar. Elles medlem av røysterettskomiteen 1877 og valkomiteen 1880–89. Han var president i Stortinget 1889. I 1882 var han medlem av den parlamentariske jurykommisjonen.
EM i friidrett 1934
Tresteghopp
<br style="clear:both;" />
Diskoskast
<br style="clear:both;" />
Spydkast
<br style="clear:both;" />
Nathalie Sarraute
Liv og virke
Sarraute studerte juss og litteratur ved Sorbonne. Ho var særskild begeistra for samtidslitteraturen og verka til Marcel Proust og Virginia Woolf som begge påverka oppfattinga hennar av romanen. Seinare studerte ho historie ved University of Oxford og sosiologi i Berlin før tok fransk eksamen i juss og blei advokat.
Gazaomringinga
Sidan den andre Intifada, og særleg sidan Israels einsidige tilbaketrekkingsplan vart implementert, vart samfunna i området kring Gazastripa utsette for terrorist åtak, bombekastargranatar og Qassamrakettar frå Gazastripa. I nyare år har meir fjerntliggande samfunn blitt oftare råka av bomber frå Gaza, som Ashkelon, Netivot, Kiryat Gat, Beer Sheva og Ashdod, etter at det vart smugla inn Grad-rakettar til Gaza.
Busetnader i Gazaomringinga
Dei følgjande samfunna var inkludert i lista over samfunn i det sørlege konfrontasjonslinjeområdet, publisert av israelske skattestyresmakter:
Müller-gliacelle
Hovudfunksjonen til Müller-gliaceller er å oppretthalde stabiliteten i det ekstracellulære miljøet ved å regulere nivåa av K+, opptaket av nevrotransmitterar, fjerning av rusk, lagring av glukogen, elektrisk isolasjon av reseptorar og andre nerveceller, og mekanisk støtte for nevroretina.
Måneskin
Måneskin er eit italiensk hardrockband frå Roma. Bandet består av frontvokalist Damiano David, bassist Victoria De Angelis, gitarist Thomas Raggi og trommis Ethan Torchio. Namnet på gruppa er dansk, og har opphav i at bassisten Victoria De Angelis har dansk som morsmål. Bandet vart skipa i 2016, men slo igjennom to år seinare då det enda på andreplass i sesong elleve av italienske X Factor. Måneskin vann San Remo-festivalen i 2021 med songen «Zitti e buoni» og deltok og vann Eurovision Song Contest 2021 med han. I etterkant av sigeren hadde gruppa også stor kommersiell suksess med songane «I Wanna Be Your Slave» og «Coraline» frå albumet Teatro d'ira: Vol. I.
Innhovde
Innhovde er eit bert klippenes langs den indre, isfylte kysten av Fletta, på sørvestsida av Lützow-Holmbukta i Antarktis. Det vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto teken under Lars Christensen-ekspedisjonen, 1936–37.
Sørlistøa Fløtermuseum
Norsk Skogmuseum overtok i 1985 fløytingsanlegget Sørlistøa, som var base for tømmerfløytinga i Osensjøen og områda ikring då tømmerfløyting tok slutt i 1984, og gjorde det om til museum. Her vert det synt både tverrelvfløyting (tømmerfløyting i elv) og sjøfløyting (fløyting av tømmer over innsjø), og båtar, bygningar, anlegg og gjenstandar som har vore nytta i tømmerfløytinga. Slepebåten MS «Trysilknut», som hadde vore nytta til å slepe tømmeret over Osensjøen, høyrer òg med til museet. Båten er restaurert og vorte sertifisert for passasjertrafikk, og ligg til kai på museet for å kunne verte nytta til turar på Osensjøen om sommaren.
Tonje Anderson Olsen
Før Olsen vart ordførar arbeidde ho som lærar og rådgjevar på Enebakk ungdomsskole.
Hilary Lindh
Hilary Lindh er ein USA-amerikansk tidlegare skirennar frå Juneau i Alaska som vart verdsmeister i utfor i 1997, og elles tok ein OL-sølv i 1992 og ein VM-bronse i 1996.
Horntvedtbreen
Horntvedtbreen er ein liten isbre som flyt til nordkysten av Bouvetøya, like aust for Kapp Circoncision. Han vart først kartlagd i 1898 av den tyske ekspedisjonen under Carl Chun, og kartlagd på ny i desember 1927 av ein norsk ekspedisjon som namngav han etter Harald Horntvedt, kapteinen på ekspedisjonsskipet «Norvegia».
Pierre Daru
I 1809 bei han utnemnd til greve. I 1811 blei han statssekretær etter Hugues-Bernard Maret. Seint i 1813 blei han forsvarsminister.
Siraks bok
Siraks bok er eit av dei Dei apokryfe skriftene som ver knytt til Det gamle testamentet.
Ole Bergesen
Han døydde i Stavanger i 1899.
Galilea
Mellomalderen
Etter arabiske kalifat tok kontroll over regionen i 638, vart det ein del av Jund al-Urdunn (Jordan distrikt). Dei største byane var Tiberias (som var hovudstad i distriktet—Qadas), Baysan, Akko, Saffuriya og Kabul.
Sjia-fatimidane erobra regionen på 900-talet. Ei sekt som braut laus frå fatimidane danna drusar-religionen, som hadde senter i Libanonfjella og delvis i Galilea. Under krosstoga vart Galilea organisert i fyrstedømet Galilea.
Osmansk tid
Den jødiske folkesetnaden i Galilea auka kraftig etter dei vart drivne ut av Spania og tekne i mot i Det osmanske riket. Samfunnet gjorde for ei stund Safed til eit internasjonalt senter for veving og stoffproduksjon, og vart eit viktig senter for jødisk lære. I dag er han ein av dei fire heilage byane i jødedomen og eit senter for kabbalah.
Ingrid Salvenmoser
Aktiv
Ho la opp som aktiv i 2001.
Ole Glambeksson Fuglestvedt
Ole Glambeksson Fuglestvedt var ein norsk lærar, gardbrukar, ordførar og stortingsmann frå Øyslebø i Vest-Agder.
Anneberg i Halland
Anneberg er ein svensk tettstad i Kungsbacka kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 1 398 innbyggjarar.
Albert Jacobsen
Han tok avskjed frå det militære i 1880, fordi han vart nekta å bu i Christiania for å kunne delta i militærkomiteen sine møte mellom sesjonen 1880-81. Han vart i 1881 vald til statsrevisor, ei stilling han hadde til 1888. Krigskommissær for Kristiansands distrikt, busett i Larvik frå 1888. I 1897 fekk han tilsvarande stilling i Tromsø stift.
Haifabukta
Haifabukta (hebraisk מפרץ חיפה, Mifratz Haifa) er ei bukt langs middelhavskysten av det nordlege Israel. Haifabukta er den einaste naturlege hamna i Israel ved Middelhavet.
Annelöv
Annelöv er ein tettstad i Landskrona kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 341 innbyggjarar. Tettstaden ligg cirka 12 kilometer søraust for Landskrona.
Skeise-NM 1949
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Posadowskybreen
Posadowskybreen vart kalla opp etter grev Arthur von Posadowsky-Wehner, innariksminster i Det tyske riket, som var avgjerande i å få statleg støtte til ekspedisjonen.
Reidar Lyseth
Reidar Andreas Lyseth var ein norsk journalist politikar og tenestemann frå Trondheim, som i tida 1950-57 var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet.
Liv og gjerning
Lysbeth var medlem av Trondheim bystyre 1931–34 og 1945–54. Han var styremedlem 1938-39 i Arbeidernes Idrettsforbund og 1946-57 i Norges Idrettsforbund. Åra 1952-57 tok han også på seg ekstrajobben å vere redaktør for organisasjonsbladet Norsk idrett. I tida 1960-62 var han president i Norges Handicapidrettsforbund. Elles var han styreformann i Trondheim Sporvei 1948–51 og ved Trondhjems Hospital 1957–76. Perioden 1863-72 var styreformann ved Sentralsykehuset i Trondheim.
Ann-Louise Skoglund
Aktiv
Skoglund var lenge svensk rekordhaldar på 400 meter med 51,69 sekundar, ei tid oppnådd i Stockholm sommaren 1986. Enno i 2015 har ho den svenske rekorden på 400 meter hekk, tida 54,15 presterte ho ved EM 1986 i Stuttgart, der ho vart nummer fire. Marina Stepanova frå Sovjetunionen vann løpet framom austtyskarane Sabine Busch og Cornelia Feuerbach.
Fylkesveg 708 i Østfold
Fylkesveg 708 i Østfold går mellom Mørkved i Askim kommune og Østereng i Eidsberg kommune. Vegen er 5,7 km lang.
Uratom
Ein har rekna ut at den opphavlege strålinga (gamma- og røntgenstråling) framleis fyller heile verset i form av kosmisk bakgrunnsstråling, men er no blitt «avkjølt» til berre kring 3 grader over det absolutte nullpunktet (mikrobølgjestråling). Denne strålinga med bølgjelengder i mm- og cm-området vart første gongen påvist i 1965.
Visdomsboka
Visdomsboka eller Salomos visdom er eit av dei Dei apokryfe skriftene som vert knytt til Det gamle testamentet.
Thomas G:son
Misión Eurovisión 2007
G:son skreiv to songar til Misión Eurovisión 2007, den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfros i Finland. Den fyrste, «I am as I am», vart framført på engelsk av Arkaitz, men gjekk ikkje vidare til finalen og fekk heller ikkje representere Spania. Den andre, «I Love You», som G:son skreiv saman med Andreas Rickstrand, Tony Sanchez-Ohlsson og Rebeca Pous del Toro, vart framført på engelsk og spansk av D'NASH. Bidraget gjekk vidare til finalen, vann og fekk representere Spania. I Eurovision Song Contest fekk songen tittelen «I Love You mi vida» og det vart lagd til fleire engelske ord i teksten.
Eurovisión: Pastora Soler
Corporación de Radio y Televisión Española valde ut «Quédate conmigo», som G:son hadde skrive saman med Tony Sánchez-Ohlsson og Erik Bernholm, til å delta i Eurovisión: Pastora Soler, den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2012 i Baku i Aserbajdsjan. Pastora Soler vart vald ut internt av Corporación de Radio y Televisión Española og framførte «Quédate conmigo» på spansk. Bidraget vann tevlinga med 72 poeng, og G:son fekk representere Spania.
Eurovision Song Contest 2012
Etter å ha vunne båe den svenske og den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2012 i Baku i Aserbajdsjan hadde G:son to bidrag med i tevlinga. Sverige deltok i den andre semifinalen og vann med 181 poeng; tolv frå Nederland, Georgia, Estland, Slovakia, Noreg og Tyskland, ti frå Portugal, Bulgaria, Slovenia og Litauen, åtte frå Makedonia, Malta og Storbritannia, sju frå Serbia, Kviterussland, Ukraina og Bosnia-Hercegovina, seks frå Kroatia og Frankrike og fem frå Tyrkia. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget vunne med 180 poeng og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget vunne med 145 poeng. Landet kvalifiserte seg til finalen der dei vann med 372 poeng; tolv frå Storbritannia, Ungarn, Russland, Island, Frankrike, Estland, Noreg, Danmark, Spania, Tyskland, Irland, Latvia, Belgia, Finland, Israel, Austerrike, Nederland og Slovakia, ti frå Litauen, Kypros, Romania, Serbia og Slovenia, åtte frå Bosnia-Hercegovina, Bulgaria og Georgia, sju frå Aserbajdsjan, Moldova, Montenegro, Sveits og Kroatia, seks frå Hellas, Tyrkia, Malta, Makedonia, Ukraina og Kviterussland, fem frå Albania og tre frå San Marino og Portugal. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget vunne med 343 poeng og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget vunne med 296 poeng. Landet fekk sin femte siger i tevlinga og den nest høgaste poengsummen etter Noreg med «Fairytale» av Alexander Rybak i 2009. Sverige klårte å få 18 tolvarar, to meir enn Noreg fekk i 2009, og landet fekk òg poeng frå alle deltakarlanda unnteken Italia. «Euphoria» vann òg Marcel Bezençon Awards i kategoriane Artists Award og Composer Award.
Anna Gavalda
Anna Gavalda er ein fransk lærar og prislønt forfattar.
Gavalda er skilt, mor til to og bur i byen Melun i Seine-et-Marne, ca. 50 km søraust for Paris. I tillegg til å skrive romanar, medverkar ho òg i magasinet Elle.
Knut Johannesson Skaale
Død
I klokkarboka frå Kvinnherad sokn 1873–1900 står det at Skaale døydde av leversjukdom den 05.01.1900 og blei jordfesta den 12.01.1900.
Nikolai Prebensen
Elles var Prebensen i 1892 medlem av Finnmarkskommisjonen, og formann i i kommisjonen til utgreiing av ulike spørsmål vedkomande utanriksstellet. Også medlem av departementale komitear om fattiglova i 1896, og formannskapslova 1897.
Europameisterskapen på skeiser 1953
10000 meter
<br style="clear:both;" />
Léon Faucher
Etter Louis Napoleon sitt statskupp 2. desember 1851 trekte Faucher seg frå politikken. Han vigde seg til studiane sine, og bidrog til å grunnleggja Crédit Foncier.
Severin Roald
Severin Roald var ein norsk skodespelar frå Vigra på Sunnmøre. Før han byrja som skodespelar arbeidde han som telegrafist i Sandefjord, Bergen og Kristiania. Det var først etter mora sin død i 1881 at han valde å satse på ei karriere innan teater.
Where Is the Feeling?
Utgjeving og listeplasseringar
I Storbritannia debuterte songen på 16. plass på UK Singles Chart og seinare nådde 33. plass med tre veker på hitlistene.
Birgitta av Sverige og Hohenzollern
Birgitta trulova seg med prins Johann Georg av Hohenzollern 15. desember 1960, og dei gifta seg borgerlig på Stockholms slott 25. mai 1961 og kyrkjeleg på slottet Sigmaringen 31. juli 1961. Etter bryllaupet budde dei i München i Vest-Tyskland, men er i dag separert. Dei er framleis offisielt gift, men prinsesse Birgitta bur no på Mallorca i Spania. Saman har dei barna prins Carl Christian av Hohenzollern, prinsesse Désirée av Hohenzollern og prins Hubertus av Hohenzollern.
Miranda Peaks
Miranda Peaks er ei rekkje på kring seks fjelltoppar på sørsida av Uranusbreen, aust på Aleksanderøya i Antarktis. Fjella were fotografert av Lincoln Ellsworth, 23. november 1935, under ein flytur over Antarktis og vart kartlagd frå flyfoto av W.L.G. Joerg. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter plasseringa nær Uranusbreen. Miranda er ein av månane til planeten Uranus.
Mussorgsky Peaks
Mussorgsky Peaks er to fjelltoppar med ei høgd opp mot kring 500 moh som ligg nordvest for Mount Grieg ved foten av Derocher Peninsula, ei lita, isdekt halvøy på Beethoven Peninsula inntil Wilkinsisen sørvest på Aleksanderøya i Antarktis. Fleire toppar i nærleiken dukka først opp på kart av Ronne antarktiske forskingsekspedisjon (RARE), 1947-48. Desse vart kartlagde frå flyfoto tekne under RARE av Searle frå Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1960. Det vart namngjeve av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Modeste Mussorgsky (1839–81), ein russisk komponist.
Padling under Sommar-OL 1996
Padling under Sommar-OL 1996 vart avvikla på dammen Lake Lanier i delstaten Georgia i USA, ei 50-60 km nordaust om storbyen Atlanta. Tevlingane vart arrangert frå 27. juli til 4. august.
Kano2 500 m
<br style="clear:both;" />
Kano2 1000 m
<br style="clear:both;" />
Olympia av Bryan Ferry
Albumet nådde 19. plassen på UK Albums Chart.
Vettakollen
Vettakollen er ein kolle, ein ås og eit område i bydelen Vestre Aker i Oslo. Åsen ligg vest for Sognsvann, og søraust for Holmenkollen. Vettakollen var kollen til Grimelund gard, og namnet kjem av ordet vete som tyder varde. Sjølve toppen ligg i Nordmarka, med ei høgd på 419 moh. Innbyggjartalet i Vettakollenområdet er 2 756 menneske.
Arbrå
Fram til 1961 var Arbrå eigen kommune og municipalsamhälle i Hälsingland.
Karl XII-invasjonen av Russland
Peter og generalane hans nytta òg brente jords taktikk då dei trekte seg attende, og dette gjorde den svenske invasjonen vanskelegare. Russarane spreidde kveg, gøymde korn i landsbyane dei passerte og brende uinnhausta kornåkrar, slik at den svenske armeen ikkje hadde noko forsyningar under den russiske vinteren. Mot slutten av vinteren 1708-1709, hadde «den store frosten i 1709» gått hardt inn på den svenske armeen og han bestod no berre av 24 000 mann. I mai 1709 tok svenskane igjen russarane og dei to armeane møttest i slaget ved Poltava. Svenskane vart slått og det meste av armeen til Karl, om lag 19 000 mann, vart tvungen til å overgje seg.
Large Electron–Positron Collider
Det blei utført fire store eksperiment med LEP: Aleph, Delphi, L3 og OPAL.
Den utilgjengelege polen
Den utilgjengelege polen er det geografiske punktet som ligg lenger unna kysten enn noko anna stad på det omkringliggande kontinentet eller havet. Omgrepet er ein geografisk konstruksjon, ikkje eit eigenleg fysisk fenomen, og er av interesse først og fremst for eventyrarar.
Den sørlege utilgjengelege polen
Den sørlege utilgjengelege polen er langt meir avsidesliggande og vanskelegare å nå enn den geografiske sørpolen. Den 14. desember 1958 etablerte ein sovjetisk ekspedisjon ein provisorisk forskingsstasjon ved i samband med IGY. Ei annan sovjetisk gruppe vitja staden i 1967. Framleis står ein bygning att på staden, markert med ei byste av Vladimir Lenin med andletet vendt mot Moskva. Staden er oppført på lista over historiske stader og kulturminne i Antarktis, og er verna gjennom Antarktistraktaten.
Adresse Liverpool
Episode 2
Den andre episoden vart vist fredag 21. april. Til saman vart det vist ni bidrag i denne episoden.
Winslow Homer
Liv og gjerning
Homer døydde ved Scarborough i delstaten Maine.
Walter Becker
Walter Carl Becker var ein USA-amerikansk musikar, låtskrivar og plateprodusent. Han var mest kjend for å ha vore med å skipe jazzrockbandet Steely Dan, der han spelte gitar, bass og var låtskrivar.
Kerttu Niskanen
Kerttu Elina Niskanen er ein finsk langrennnar frå Oulu som i tida 2014-17 vann to OL-sølv og to VM-bronsar, alle i stafettevlingar. Iivo Niskanen er ein yngre bror.
Denny Dias
Dennis Dias er ein amerikansk gitarist, mest kjend som tidlegare medlem av Steely Dan.
Syndese
Døme på syndese som litterært verkemiddel
I diktet ''HErre Gud! dit dyre Navn og Ære'' (trykt 1714) nyttar Petter Dass på barokk vis ei overdådig opprekning av konkrete ting som verkemiddel. Opprekninga er ofte kombinert med syndese, t.d. i den fjerde strofen:
Arild i Skåne
Arild er ein tettstad i Höganäs kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 537 innbyggjarar.
Mount Paris
Mount Paris er eit kjenneleg fjell, kring 2800 moh, 4 nautiske mil (7 km) søraust for Mount Bayonne nord på Aleksanderøya i Antarktis. Fjellet vart først kartlagde av Den franske antarktisekspedisjonen, 1908–10, under Charcot, som namngav det etter den franske hovudstaden, Paris. Fjellet vart sett på ny i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) og kartlagd. Mount Paris er det tredje høgaste fjellet på Aleksanderøya.
Ashanti
Ashanti eller asante er ei folkegruppe frå Vest-Afrika. Dei stammar frå Ashanti-regionen i Ghana og tilgrensande område i Togo og Elfenbeinskysten. Folkegruppa telde ca. 1,2 millionar i 1993.
Området der ashantiar tradisjonelt har budd var opphavleg dekt av regnskog og kystvegetasjon, men dette er no i stor grad erstatta av rydda jordbruksland. Ashantiar her dyrkar rotvekstar og andre grønsaker i tillegg til den viktige handelsvara kakao. Det blir også vunne ut tømmer og bauxitt. I tillegg finst ein tradisjon for dyktig handverk.
Opornyjodden
Opornyjodden er eit isdekt nes langs vestsida av Lazarevisen, kring 15 nautiske mil (28 km) nord for Leningradøya i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1959 og namngjeve Mys Opornyj (Støtteodden) fordi isbremmen på denne staden kviler på havbotnen.
Csak a zene
«Csak a zene» var eit av bidraga i A Dal 2014, den ungarske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.
The Legend of Zelda: A Link Between Worlds
Spelaren styrer den unge eventyraren Link, som har fått i oppdrag å bøte på at det har vorte kaos i kongedømet Hyrule. Trollmannen Yuga fangar prinsesse Zelda og seks andre utvalde, og slepp unna gjennom ein portal til den parallelle verda «Lorule» for å gjenopplive demonen Ganon. Link lærer å projisere seg sjølv på vegger som eit måleri, som lèt han kome seg til tidlegare utilgjengelege område og ferdast mellom Hyrule og Lorule.
Magne Wergeland
Wergeland tok lærareksamen i 1925, før han reiste til Sambandsstatane og oppheldt seg der frå 1926 - 1933. Han arbeidde deretter som lærar fleire stader før han i 1958 vart lærar i Kongsberg.
Håkon Mosby
Mosby voks opp i Kristiansand og tok examen artium der i 1922. Han tok hovudfag i realfag i Oslo i 1930 og doktorgraden i 1934 med avhandlinga The Waters of the Atlantic Antarctic Ocean. Alt i 1923 var han assistent hos Fridtjof Nansen, og deltok på tokt med havforskingsfartøyet «Armauer Hansen». I 1927 vart han amanuensis ved Geofysisk Institutt i Bergen. Her arbeidde han mellom anna med strålingsdata som avdelingsleiaren, professor Harald Ulrik Sverdrup, hadde samla inn. Same år drog Mosby i lag med Lars Christensen på den første Norvegia-ekspedisjonen til Sørishavet, der dei var fram til 1928. Seinare deltok Mosby, hovudsakleg som leiar, på fleire havforskingsekspedisjonar til Nordishavet, Norskehavet, Nord-Atlanteren, Middelhavet og andre hav. I alt var han meir enn tre år på tok.
Fløyelsmaurfugl
Fløyelsmaurfugl, Hafferia immaculata, er ein fugl i maurfuglfamilien. Han er funnen lågt i fuktige skogar i Costa Rica, Panama, vestlege og nordlege Colombia, vestlege Venezuela, og vestlege Ecuador. Fløyelsmaurfugl er 18,5 centimeter og veg 44 gram. Arten lever av insekt, og er ein regelmessig maurfølgjar av vandremaurar for å fange byttedyr skremt av svermar, men arten er ikkje ein avhengig maurføljar slik som nokre andre maurfuglartar. Fløyelsmaurfugl er sterkt kjønnsdikromatisk, hannen har ei heilt svart fjørdrakt, medan hoa har ei raudbrun fjørdrakt og ei svart maske. Begge kjønn har ein blåfarga hudflekk rundt auga.
Isgang
Flaumisgang har ein om våren, vårisgang, som oppstår ved mildvêr eller regn når elva frå før er islagt med eit sterkt isdekke. Når vassføringa stig, bryt isdekket opp og isflak og issørpe ført med flaumen nedover elva. Isen kan stundom pakkast saman i høge vollar, så vatnet vert stuva opp høgt over vanleg vasstand. Ismassane kan då førast lang inn over breidda av elva.
Arontorp
Arontorp er ein svensk tettstad i Mörbylånga kommun i Kalmar län på Öland. I 2005 hadde tettstaden 231 innbyggjarar.
FourFiveSeconds
Då han kom ut nådde han fjerdeplassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista. Dette vart dermed den 26. Topp 10-songen til Rhianna på lista, medan McCartney braut den lengste perioden hans utan singlar på Topp 10-lista. Songen gjekk òg til topps på den amerikanske Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs-lista. Internasjonalt gjekk «FourFiveSeconds» til topps på Australia, Danmark, Ireland, Luxembourg, New Zealand, Noreg og Sverige, og nådde Topp 3 i Canada, Frankrike og Storbritannia.
Acid Queen
Acid Queen er det andre studioalbumet til Tina Turner, gjeve ut i 1975 på EMI i Storbritannia og United Artists i USA. Sjølv om det er eit soloalbum av Tina Turner, var den første singelen frå albumet, «Baby Get It On», ein duett med Ike Turner, som var den musikalske partneren og ektemannen til Tina Turner på den tida. Det vart det siste studioalbumet ho gav ut før ho forlet Ike Turner og the Ike & Tina Turner Revue.
Richard E. Byrd
Richard Evelyn Byrd var ein amerikansk admiral, polarforskar og flypioner. Han deltok som ekspedisjonsleiar og navigatør på flygingar som kryssa Atlanterhavet, delar av Polhavet og delar av Antarktisplatået. Byrd hevda at ekspedisjonane hans var dei første som hadde nådd både Nordpolen og Sørpolen med fly.
Tinnmaursmett
Tinnmaursmett, Myrmotherula unicolor, er ein liten fugl i maurfuglfamilien. Han er endemisk for Brasil. Dei naturlege habitata til tinnmaursmett er subtropisk eller tropisk fuktig låglandsskog og til kystsletter. Han er trua av tap av leveområde.
Robert Service
Service voks opp i Storbritannia og flytta til Canada som 21-åring der han fekk arbeida som banktensetemann. Den første diktsamlinga hans vart utgjeven i 1907. Forfattarskapen gjekk bra og etter to år kunne han seia opp bankstillinga si for å kunna reisa rundt om i Amerika og Europa. Under Balkankrigane og den fyrste verdskrigen arbeidde han som krigskorrespondent.
Kjøleskap
Eit kjøleskap er eit kjøkenapparat som vert nytta til å halde matvarer kjølige så dei held seg ferske. Eit kjøleskap er sett saman av ein isolert behaldar og ei varmepumpe, som kan vere mekanisk, kjemisk eller magnetisk. Varmepumpa transporterar bort termisk energi frå behaldaren. Vanleg kjøleskapstemperatur ligg kring +4 °C.
Alta kraftverk
I dag er eit altakraftverk vorte ei uoffisiell eining, og det vert gjerne referert til kor mange altakraftverk ei ny kraftutbygging vil gje som årleg energiproduksjon.
Friidrettslandskampen Noreg-Sverige 1973/Menn
4 × 100 m stafett
<br style="clear:both;" />
Det nordlege distriktet i Israel
Demografi
Det nordlege distriktet er det einaste distriktet i Israel der majoriteten av innbyggjarane er arabarar.
Svarthyll
Bruk
Hyll gror best i frodig, eventuelt litt fuktig jord, men kan òg dyrkast i kalkhaldig sandjord. Han toler godt beskjering. Planten eignar seg både til den indre delen av skogbryn, og til leplanting. Det er viktig at ein plantar rett type svarthyll, då dei fleste sjølvsådde svarthyllplantane ikkje er hardføre. Dei modne fruktene er ettertrakta blant fuglar.
I gamle dagar heitte det seg at gudinna Frøya budde i hyllen, og luka ein vekk hyllen ved huset sitt utan å planta ein ny, var det fare for ulukke.
Kjønnsdiskriminering
I Noreg er det fastsett forbod i Likestillingsloven mot kjønnsdiskriminering.
Grinda i Oslo
Grinda (1–17D, 2–12D) er ein veg på Korsvoll i bydel Nordre Aker i Oslo. Han går som blindveg nordvestover frå Peder Ankers veg og dreier mot sørvest før han endar i ein snuplass. Vegen fekk namn i 1961 etter Grinda, ein forsvunnen husmannsplass under Nordberg.
This Little Light of Mine
Ulike versjonar
Odetta og Boys Choir of Harlem framførte songen på Late Show with David Letterman 17. september 2001, den første sendinga etter terroråtaka i New York 11. september 2001.
Ægehallneset
Ægehallneset er eit nes 7 nautiske mil (13 km) nordaust for Kamelen på kysten av Dronning Maud Land. Det vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto teken under Den japanske antarktisekspedisjonen (JARE), 1957–62, og namngjeve Ryugu-misaki.
Kryosfæren
Kryosfæren er eit omgrep som skidlrar dei delane av jordoverflata som har vatn i fast form, inkludert sjøis, is på innsjøar og elvar, snø, isbrear og innlandsis, samt frosen jord (som omfattar permafrost). Det er dermed ein stor overlapp med hydrosfæren. Kryosfæren er ein viktig del av det globale klimaet med viktige tilbakekoplingsprosessar som kjem av energi- og fuktfluksar frå overflata, skyer, nedbør, hydrologi og sirkulasjon i atmosfæren og hava.
Poco
Furay-tida (1969 til 1973)
Debutplata deira, Pickin' Up the Pieces (1969), vert rekna som eit pioneralbum innan countryrocken. Den første utgåva av Rolling Stone Record Guide, redigert av Dave Marsh og John Swenson, gav albumet fem av fem stjerner. Men albumet selde dårleg, og nådde berre 63. plassen på Billboard 200-lista.
Bandet var misnøgd med produksjonen til Cropper og henta inn kanadiske Jack Richardson, som hadde hatt stor suksess med The Guess Who og oversåg dei tre neste albuma deira, frå og med A Good Feelin' to Know (1972). Bandet bygde plata kring tittelsporet, ein populært konsertsong, men singelen gjekk ikkje inn på lista. Sjølve albumet nådde 69. plassen på lista. Furay vart derfor stadig meir motlaus med tanke på framtida til Poco, særskild sidan dei tidlegare bandkollegaene hans, Stills, Young, Meisner og Messina hadde så stor suksess med sine respektive grupper. I eit intervju den 26. april 1973 i Rolling Stone med Cameron Crowe lufta han at Poco framleis var eit annanrangs band og ikkje hadde auka publikummet sitt.
Werner Günthör
Aktiv
Under friidretts-VM 1993 vann Günthör sin tredje rake VM-tittel i kulestøyt.
Poco
Suksess (1977 til 1980)
Legend (1978), Cotton-Young-albumet med plateomslaget av kunstnaren (og seinare komikaren) Phil Hartman, vart det bestseljande albumet deira med to topp 20-hittar, «Crazy Love» skriven og sungen av Rusty Young og Cotton sin «Heart of the Night». Albumet vart det første Poco-albumet som selde til gullplate i USA.
1980 til 1999
Den første halvdelen av 1980-åra gav gruppa ut ytterlegare fem album: Under the Gun (1980), Blue and Gray (1981), Cowboys & Englishmen (1982) på MCA og flytta så over til Atlantic Records, med Ghost Town (1982) og Inamorata (1984). Poco klarte ikkje å oppnå same suksessen dei hadde hatt med Legend, og kvart album selde dårlegare enn føregangaren.
Trass gullplata og to hitsinglar, klarte uheldigvis ikkje gruppa å tene mykje pengar på turneen i 1990. Eit av problema var at dei var hyra inn til å spele på militærbasar, som viste seg å vere stort sett tomme, fordi soldatane var blitt sende til Persiabukta og Gulfkrigen. RCA enda opp med å droppe dei frå stallen sin og innspelinga for ein oppfølgjar til Legacy vart skrinlagd.
2000 til 2013
Bareback at Big Sky (2005) og The Wildwood Sessions (2006) kom ut med akustiske konsertversjonar av både nye og gamle songar. Live at Columbia Studios, Hollywood 9/30/71 (2010) var eit konsertopptak frå 1971 med Furay, Young, Schmit og Grantham.
Lepra
Behandling og førebygging
I tidlegare tider isolerte ein gjerne smitta gjennom å oppretta leprakoloniar og institusjonar, eller dei blei forviste. Spedalske kunne òg bruka ei bjølle for å gje melding om at dei kom.
Manolo Badrena
Som sidemann
Med Ahmad Jamal
Philip Reeve
Philip Reeve er ein britisk forfattar av barne- og ungdomslitteratur. Han er mellom anna kjend for å ha skrive serien Mortal Engines.
Ed Greene
Ed Greene er ein USA-amerikansk trommeslagar og studiomusikar.
Litoral
Litoralregionen er eit omgrep som vert nytta særs forskjellig av marine dyregeografar, hos nokre berre om tidvassbeltet, hos andre om heile regionen kring kystbanken ned til 150-400 meters djupne med uskarpe grenser mot djuphavet. Nokre delar den litorale regionen i tidvassområdet, som er det eigentlege litorale området, det sublitorale området frå ebbegrensa til den nedre grensa til algevegetasjonen og eit nedre elitoralt område.
Lake Eggers
Lake Eggers er ein isdekt innsjø, 1 km lang, like aust for Rainbow Ridge sentralt i Brown Peninsula på Scott Coast i Victoria Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (1999) etter Alan J. Eggers i geologiavdelinga Victoria University of Wellington, som i desember 1975 var medlem av Victoria University of Wellington Antarctic Expedition, som tok prøvar frå Scallop Hill-formasjonen ved nordenden av Brown Peninsula.
Jan Åge Fjørtoft
Karriere
Jan Åge Fjørtoft jobba i ei periode som ekspertkommentator for NRK, men slutta då han vart manager for Lillestrøm Sportsklubb i august 2004. Då han var manager for LSK (Lillestrøm Sportsklubb, jobba han òg ved sidan av som programleiar i TV3. I slutten av 2006 var han i ei periode trenar for Lillestrøm saman med Frode Grodås og Erland Johnsen. Han var trenar etter at Uwe Rösler gjekk av, til Tom Nodlie tok over. I den perioden spelte klubben seks (6) kampar i Royal League, tre (3) sigarar, og tre (3) uavgjort.
What You're Proposing
Songen vart spelt inn på ny i 2014 for det 31. studioalbumet til bandet, Aquostic (Stripped Bare).
Halvmånemaursmett
Halvmånemaursmetten er 11,5 centimeter lang. Fjørdrakta til hannen er i valørar frå lys grått til svart, han har svart krone, svarte venger med band av kvite flekker. Hoer har raudbrun krone og olivengrøn overside.
Kuroshiostraumen
Fordeling
Satellittbilete av Kuroshiostraumen syner korleis han buktar seg av stad og stundom lagar isolerte ringar eller virvlar med ein diameter på 100-300 km. Virvlane kan ha si unike form i fleire månadar og sine eigne biologiske eigenskapar, avhengig av forma på dei. Om virvlane er danna mellom straumen og kysten av Japan, kan dei påverke kontinentalsokkelen og den store kinetiske energien deira trekkjer store vassvolum bort frå sokkelen på den eine sida av ringen, medan han tilfører vatn på den andre sida. Syklonske virvlar har potensialet til å skape oppvelling ved kysten, som kan påverke den globale primærproduksjonen. Oppvelling fører kaldt, næringsrikt vatn til overflata og fører til auka produktivitet.
Giorgio Vasari
Liv og gjerning
I 1547 bygde Vasari seg eit flott hus i Arezzo som han innreidd med store måleri, både på veggar og i kvelvingar. Huset er i dag museum. Han fekk plass i bystyret for fødebyen, der han steig til høgste posisjon som 'gonfaloniere'.
Al-Rastan
Islamsk tid
I 1115, medan artukideherskaren Ilghazi kvilte i al-Rastan på veg nordover til Diyarbakir, gjekk Khir Khan ibn Qaraja, seldsjukkar-herskaren i Homs, til åtak på leiren hans og hadde han ei kort stund som fange. Då Saladin kom til al-Rastan i februar 1175, trekte krossfararane under Raymond of Tripoli seg attende frå kringsetjinga deira av Homs, som så vart erobra av Saladin, og førte det meste av Syria under Ajjubide-dynastiet sitt styre. I 1226, under Ajjubide-dynastiet, vitja den den syriske geografen Yaqut al-Hamawi al-Rastan og skreiv at han var «ein liten og gammal by ... Han er no ein ruin, men restane syner framleis den tidlegare prakta.»
Peace Train
Andre versjonar
Bortsett frå originalinnspelinga til Stevens, vart ein coverversjon av «Peace Train» spelt inn av det amerikanske alternativrock-bandet 10,000 Maniacs. Songen dukka opphavleg opp på albumet til bandet frå 1987, In my Tribe, men han nådde ikkje hitlistene. Etter Stevens sine kommentarar som nokon tolka som ei oppmoding til å drepa Salman Rushdie, fekk 10,000 Maniacs-vokalisten Natalie Merchant fjerna «Peace Train» frå alle framtidige utgivingar av albumet i USA. .
Årsunda
Årsunda er ein tettstad i Sandvikens kommun i Gävleborgs län i landskapet Gästrikland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1 067 innbyggjarar.
Norsk Retstidende
Norsk Retstidende er ein norsk publikasjon som blei gjeven ut på papir frå 1836 til 2015. Han blei gitt ut av Den Norske Advokatforening, og inneheld dei aller fleste dommane frå Den norske høgsteretten og ankeutvalet til høgsteretten. Frå 2016 har publikasjonen kome ut elektronisk som pdf-fil og e-bok frå Lovdata.
Arvidsjaur
Arvidsjaur er ein stasjon på Inlandsbanan, og var tidlegare eit jernbaneknutepunkt med jernbanelinje til Jörn på Stambanan genom övre Norrland. Tverrsambandet Arvidsjaur-Jörn har derimot vore nedlagt sidan 1990.
Hod HaSharon
Historie
Hod HaSharon vart skipa i 1964 då busetjingane Magdiel, Ramatayim, Hadar og Ramat Hadar vart slått saman. Hod Hasharon vart styrt som ein lokal kommune fram til han fekk bystatus i 1990.
Jeremy Taylor
Jeremy Taylor er ein pensjonert engelsk visesongar og låtskrivar, som har budd det meste av livet sitt i Sør-Afrika, opphavleg som engelsklærar ved St. Martin's School i Rosettenville, sør i Johannesburg. Sidan 1994 har han budd i Wales og Frankrike. Etter å ha gått på University of Oxford, vart Taylor ein visesongar i Sør-Afrika, mest kjend for singelen sin «Ag Pleez Deddy».
Sjuårskrigen
Krigen gjorde ende på stillinga Frankrike hadde som stor kolonimakt i Amerika, og landet miste flest alle områda sine i Nord-Amerika, attåt nokre i Karibia. Det miste òg stoda som største stormakta i Europa, fram til den franske revolusjonen. Samstundes kom Storbritannia fram som den dominerande kolonimakta i verda. Den franske marinen vart kraftig redusert, som gjorde at berre ei kraftig oppbygging saman med Den spanske marinen kunne føre til at Royal Navy atter kunne trugast til sjøs. På andre sida av verda fekk Det britiske Ostindiske kompaniet den sterkaste stillinga i India, som seinare vart «juvelen i Det britiske imperiet». Krigen vart av Winston Churchill skildra som den fyrste «verdskrigen» av di han var den fyrste konflikten i historia som vart utkjempa på heile jorda, endå flest alle statane var europeiske. Som ein delvis engelsk-fransk konflikt var krigen ein av dei viktigaste fasane av den andre hundreårskrigen på 1700-talet. Krigen starta med at Fredrik den store av Preussen invaderte Sachsen.
Krigen byrjar
Tidleg i 1757 tok Fredrik initiativet att og marsjerte mot Praha. Etter det blodige slaget ved Praha kringsette prøyssarane byen, men måtte gje seg etter Fredriks fyrste nederlag i slaget ved Kolin. Denne sumaren invaderte russarane Aust-Preussen og slo ein mindre prøyssisk styrke i det harde slaget ved Gross-Jägersdorf.
Det såg ikkje bra ut for Preussen på denne tida med austerrikarane som mobiliserte for åtak på prøyssisk-kontrollerte område og ein fransk armé under Soubise som kom inn frå vest. I det som Napoleon seinare kalla «eit meisterverk i manøver og rådsnarleik», knuste Fredrik grundig franskmennene i slaget ved Rossbach og austerrikarane i slaget ved Leuthen på berre éin månad. Med desse store sigrane tedde Fredrik seg endå ein gong som den største generalen i Europa og mennene hans som dei beste soldatane.
Krigen på kontinentet
I aust gjekk slaget ved Zorndorf i stampe. Her møtte 35 000 prøyssarar under Fredrik ein russisk arme på 43 000 mann under grev Fermor. Russarane trekte seg tilbake frå slagmarka. Slaget ved Tornow den 25. september enda utan avgjersle etter at ein svensk arme slo tilbake seks åtak frå ein prøyssisk arme. Den 14. oktober overraska austerrikarane under marskalk Daun hovudarmeen til prøyssarane i slaget ved Hochkirch. Fredrik mista mykje av artilleriet sitt, men gjorde retrett i god orden med hjelp av det tett skogkledde landskapet.
Vestfoldarkivet
Samarbeidande institusjonar
Som ein del av Vestfoldmuseene IKS har Vestfoldarkivet eit aktivt samarbeid med musea i Vestfold. Samarbeidet er knytt til formidling og arbeid med musea sine arkiv. Vestfoldarkivet utgjer saman med Samlingsforvaltningen ei avdeling i Vestfoldmuseene IKS frå 1. august 2012. Vestfoldarkivet arbeider saman med museum og arkiv i Buskerud som ein del av koordineringsarbeidet for privatarkiv. Eit viktig fagmiljø for Vestfoldarkivet er byarkiv, fylkesarkiv og interkommunale arkiv. Desse institusjonane utgjer eit viktig nettverk og samarbeider om fagleg utvikling. Statsarkivet i Kongsberg er ein viktig samarbeidspartnar for Vestfoldarkivet saman med dei andre store arkivinstitusjonane i regionen, IKA Kongsberg og Drammen byarkiv.
Det beliziske flagget
Bakgrunnsfargane står for dei to største partia i landet, blått for People's United Party (PUP) og raudt for United Democratic Party (Belize) (UDP). Etter at UDP protesterte mot den tidlegare reine blåe bakgrunnen blei dei raude stripene lagt til.
NM i friidrett 1968
Kjelder
Sportsboken 1968. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
Fairytale of New York
Innspeling og tekst
Songen følgjer ein irsk immigrant som ei julaftan dagdrøymer om tidlegare juletider medan han søv i fyllearresten etter ein fyllefest i New York City. Då ein full gammal mann i cella syng ei linje frå den irske balladen «The Rare Old Mountain Dew», byrjar forteljaren (MacGowan) å drøyme om den kvinnelege personen i songen. Resten av songen (som kan vere ein indre monolog) finn stad i ein kall og svar-form mellom paret, der det ungdommelege håpet deira vert knust av alkoholisme og narkotikamisbruk, medan talaren gjenopplever barndomsminne og kranglar på julaftan.
Den melodiøse synginga til MacColl står i kontrast til den rå stemma til MacGowan og teksten er stundom bittersøt og stundom berre bitter: «Happy Christmas your arse/I pray God it's our last» (God jul ditt rævhol, eg ber til Gud det er vår siste). Teksten «Sinatra was swinging» og «cars as big as bars» verkar å setje songen seint i 1940-åra. Tittelen er henta frå J.S. Donleavy-romanen A Fairy Tale of New York, og vart vald etter songen var blitt skriven og innspelt.
Turn-VM 1981
Svingstang
<br style="clear:both;" />
Lagkamp
<br style="clear:both;" />
Catch Me av Gigi Radics
A Dal 2014
«Catch Me» var eit av bidraga i A Dal 2014, den ungarske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.
Søren T. Årstad
Årstad var son av ein kjøpmann i Stavanger. Han vart student i 1879 og tok juridisk embetseksamen i 1885. Same året slo han seg ned i heimbyen som overrettssakførar.
Årstad var ordførar i Stavanger 1891-92. Perioden 1898-1900 var han stortingsmann for Venstre som 1. representant frå Stavanger og Haugesund. Han var formann i konstitusjonskomiteen og medlem av Lagtinget. Seinare, 1913-15, var han atter stortingsmann, då som representant for einmannskrinsen Holmen krins i Stavanger. Stortingspresident i 1913, formann i reguleringskomiteen, sekretær i fullmaktskomiteen og nestformann i valkomiteen, samt medlem av Lagtinget.
Årstad døydde i Stavanger 1928.
Barak
Barak som bibelsk namn
Barak etter boka Dommarane i Det gamle testamentet son til Abinoam frå Kedesj i Naftali-landet. Han stridde i lag med Debora mot kanaanearane.
Britisk geografi
Areal
Det samla arealet til Storbritannia er om lag og består av øya Storbritannia, den nordaustlege sjettedelen av øya Irland (Nord-Irland) og mindre øyar. England er det største landet i Storbritannia med eit areal på, som er litt over halvparten av det totale arealet til Storbritannia. Skottland er med, det nest største og utgjer om lag ein tredjedel av det totale arealet. Wales og Nord-Irland er langt mindre, og dekkjer høvesvis og.
Fysisk geografi
Det eksakte sentrumet på øya Storbritannia er omdiskutert. Avhengig av korleis ein reknar det ut kan det vere anten Haltwhistle i Northumberland eller Dunsop Bridge i Lancashire.
Geologi
Restane av gamle vulkanske øyar ligg under mykje av det sentrale England med små utspring synlege mange stader. Kring 600 millionar år sidan, gjorde den kadomiske orogenesen (fjellbyggingsperiode) det engelske og walisiske landskapet om til eit fjellendt landskap, i lag med det meste av det nordvestlege Europa.
Dei største endringane dei siste få millionar åra, under kvartær, har stort vore gjennom istidene, som har skapt U-dalar i fjellområda og frodig (og ofte steinrikt) jordsmonn i Sør-Storbritannia.
Fjell og åsar
Det lågaste punktet i Storbritannia er the Fens i East Anglia, i England, der delar ligg opp til 4 meter under havnivå.
Elvar og innsjøar
Den lengste elva i Storbritannia er Severn (354 km) som renn gjennom både Wales og England.
Fylkesveg 734 i Østfold
Fylkesveg 734 i Østfold går mellom Hauger og Gurud i Askim kommune. Vegen er 5,1 km lang.
Uragannyjodden
Uragannyjodden er eit isnes langs vestkanten av Lazarevisen kring 3 nautiske mil (6 km) nord for Leningradøya i Dronning Maud Land. Det vart kartlagd av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1959. Dei namngav det Mys Uragannyj (Orkanneset) på grunn av ein kraftig orkan som oppstod medan skipet «Ob» låg nær dette neset.
Kirsten Flagstad Museum
Kirsten Flagstads familie, mange nære vener, og ikkje minst Flagstadselskapet som vart skipa i 1975 for å gjere hennar namn og kunstneriske innsats kjend for framtida, har ved gåver og depositum bidrege til eit museum rikt på gjenstandar, fotografi og arkivalia. Samlingane femnar om meir enn 1000 fotografi, om lag 900 lydopptak, 300 einskildgjenstandar, dagbøker, utklippsbøker, brev, kontraktar, program og anna, i tillegg til samlingar av bøker og artiklar i aviser, tidsskrift og liknande. Samlingane vert digitaliserte i stendig større omfang for å gjerast tilgjengeleg for ålmenta. Noko kan søkjast opp på internett gjennom DigitaltMuseum, og mykje er gjort tilgjengeleg på internettsidene til museet, som fotografi, Flagstads eigne utklippsbøker, museets lydopptak og om lag 50 konsertprogram.
Elisabeth Meyer
Virke
I Irak intervjua ho kong Faisal i «hans palé litt utenfor Bagdad». Meyer vitja òg Syria, Mexico og Alaska. I India fekk ho i 1933 hjelp av den unge Indira Nehru til å møte den fengsla Mahatma Gandhi, og Meyer skildra møtet slik: «Enhver annen ville sett latterlig ut i det kostymet, men overfor Gandhi forstummer alt som heter kritikk. Jeg har aldri vært begeistret for ham, men – jeg er totalt omvendt. Han er et av de mest sympatiske mennesker jeg har truffet, han er virkelig en stor mann.»
Friidrettslandskampen Noreg-Sverige 1973/Kvinner
Kulestøyt
<br style="clear:both;" />