cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manatar
Antillmanat
Antillmanaten (Trichechus manatus manatus) er lik floridamanaten av utsjånad. Populasjonen er ujamt fordelt i området der han lever. Dette kjem truleg av tilgangen på høvelege habitat, dyra treng tilgang både på ferskvatn og riktig mat. Ein manglar både historiske data, og godt oversyn over korleis situasjonen er no, men truleg minskar talet på antillmanatar.
Marinidane
Marinidane var eit berbardynasti med opphav i Marokko. Dei herska over store delar av Maghreb frå 1300- til 1400-talet. Marinidane støtta også emiratet Granada i Al-Andalus på den iberiske halvøya på 1200- og 1300-talet.
Hans Egede
I 1721 hadde Egede overtydd kongen om å rusta ut ein ekspedisjon, og han reiste til Grønland på jakt etter etterkomarar av dei gamle vikingane. Ein kjende til at frå om lag år 1000 hadde det vore norrøn busetnad på Grønland. Dei norrøne bygdene var kristna, men det hadde ikkje vore noko stor kontakt med omverda etter 1300-talet. Egede kjende det som eit kall å reisa til Grønland og liva opp kristendomen. I tillegg kunne det vera at reformasjonen ikkje enno var nådd til utbygdene. Soleis måtte bygdene omvendast frå katolisismen til lutherdomen.
Amiga
Historie
Utviklinga av det som først skulle vera ei spelmaskin byrja i 1982.
Da produsenten Commodore gjekk konkurs i 1993, gjekk Amiga-teknologien ei uviss framtid i møte. Rettane til Amiga-teknologien har mange gonger vorte overtekne av nye interessentar, men kvar gong har det vist seg at dei nye eigarane ikkje har vore interesserte eller ikkje i stand til å utvikle nye Amiga-modellar.
Operativsystem
Amiga vart tidleg kjend for å ha godt utbygd samkøyring i det operativsystemet som i dag er kjent som AmigaOS. Operativsystemet var mellom anna i stand til å køyre multitasking, noko som midt i 1980-åra var uvanleg på andre maskiner enn dei som køyrde UNIX. Operativsystemet brukte ikkje memory-protection, og dette gjorde at systemet arbeidde særs snøgt. Minuset med denne filosofien var at programmeraren laut vita kva han heldt på med om han ikkje skulle øydeleggje for andre program. Dette er den same problematikken som vi framleis har i moderne sanntidsoperativsystem.
Voyager 1
Historie
Meininga var at Voyager 1 skulle vere ein del av Mariner-prosjektet som Mariner 11, og var designa for å kunne nytte seg av gravitasjonsfeltet rundt ein planet, slik som Mariner 10 gjorde det. Eit ambisiøst prosjekt, kalla Planetary Grand Tour, var å besøke 5 av planetane lengst unna sola med ubemanna romsondar. Det ville oppstå eit slikt høve i 1970 då desse planetane stod nær kvarandre til å vitjast samtidig, eit høve som ikkje ville kome igjen før etter 170 år. Budsjettkutt hos NASA gjorde at prosjektet vart redusert. Dei endelege måla for vart planetane Jupiter og Saturn, samt månane rundt.
Greve
Det finst rangkroner for greve. Rangkronene er utforma på ulikt vis i ulike land og tider.
Lancia
Lancia er ein italiensk bilprodusent stifta i 1906 av Vincenzo Lancia. Lancia har sidan 1969, vore ein del av Fiatgruppa.
Hedda Gabler
Handling
Handlinga i stykket byrjar med at Hedda og Jørgen Tesman kjem heim frå ei seks månadar lang bryllaupsreise. Medan Tesman har brukt mykje av tida til arbeidet sitt, har Hedda kjeda seg. Til trass for stor motvilje mot ektemannen har Hedda blitt gravid, noko ho har nekta for til dei rundt henne.
Tesman bli fortvila når han får høyra at han vil få konkurranse om stillinga til professorat av Hedda sin tidlegare flamme Ejlert Løvborg. Det ser derimot ut til at Hedda tek alt med slåande ro. Ejlert Løvborg er kjend som ein alkoholisert bohemtype, men dei siste åra har han levd eit nøkternt og tilbaketrekt liv. Ejlert har gitt ut ei bok som får veldig gode kritikkar, han har skrive manuskriptet, som han har berre eit eksemplar av, saman med Thea Elvsted. Manuskriptet blir skildra som «barnet» til Ejlert og Thea. Dette er noko som plagar Hedda.
Forewick Holm
Forewick Holm (òg kalla Forvik Island) er ei lita øy i Sound of Papa i Shetlandsøyane i Skottland mellom Papa Stour og Sandnesshalvøya.
Letalnica
Den første bakken blei konstruert før 1930. I 1934 bygde Stanko Bloudek ein større bakke, ofte kalla mammutbakken. Det første hoppet over 100 meter blei oppnådd i denne bakken av den austerrikske skihopparen Sepp Bradl.
Radionette
Produksjonshallen til Radionette i Sandvika er ombygd til butikklokale og vorte ein part av kjøpesenteret Sandvika Storsenter.
Matrikkelgard
Ein matrikkelgard er eit område som som oftast tilsvarar ein grunnkrins. Utstrekninga av området er i utgangspunktet basert på den opphavlege garden med same namn som låg på same stad. Dei fleste matrikkelgardane fekk gardsnummeret i matrikkelen 1886. Ein matrikkelgard er delt inn i eitt eller fleire bruk, gjerne med eit bruksnummer.
Marinbiologi
Livet i havet disponerer enorme ressursar, særleg som mat men òg som medisin og råmateriale. Fordi ressursane i havet er så viktige for menneske, vert marinbiologisk forsking prioritert relativt høgt.
Plantar og alger
Plantelivet i havet er avgrensa til særs grunt vatn, kor t.d. ålegras finst. Eit stykke opp i fjæra er det òg mogleg å finna einskilde arter og slekter; ei form for litteralsone vanleg i tropane er t.d. mangroveskog. Elles er det makroskopiske alger av typen tang og tare som dominerer og tek opp dei økologiske nisjane som normalt ville vera besett av plantar på land. Desse algane kan danna store skogar som er essensielle for mange artar; m.a. er både taskekrabben og kystbestandar av torsk avhengige av eit tarebelte å veksa opp i.
Krypdyr
Krypdyra sin rolle i havet er ikkje like viktig i dag som for 65 millionar år sidan, men det finst framleis fleire artar som lever mesteparten av livet i det våte elementet. Mellom desse kan ein rekna m.a. havskjelpadder, havslangar, haviguanane på Galapagos og saltvasskrokodiller. Alle nolevande havkrypdyr er ovipare, og må difor opp på land for å leggja egg. Det har derimot ikkje alltid vore sånn; gode fossilfunn har vist at ichthyosaurane ("fiske-øglene"), som levde frå 230 til 90 millionar år sidan, fødde levande ungar.
Hn/Strupesong
Strupesong (mongolsk chöömij) er ein sereigen songteknikk, som òg vert kalla yvertonesong. Denne songteknikken hev hovudsakleg vore i bruk hjå tuvinar, mongolar og tibetanske munkar, men finst òg i andre musikktradisjonar spreidde utyver det meste av verdi, som hjå inuitar, ainu og xhosa. Strupesongen byggjer på ein langdregen og myrk tone frå langt nede i strupen. Uppå denne tonen kjem andre ljosare tonar ved at strupesongaren set tunga i ulike stodor i munnen. Soleides greider songaren å syngja tvo tonar samstundes; éin jamn og vedvarande undertone frå strupen, og éin yvertone som skifter med den skiftande resonansen frå munnhola.
Romsonde
Romsondar er umanna fartøy skotne opp og sende vekk ifrå jorda med det mål å returnera vitskaplege data om himmellekamar og/eller verdsrommet generelt. Instrumenta som romsondar nyttar seg av kan vera alt ifrå fjernsensorar som spektrometer og kamera til instrument som krev direkte kontakt med overflateelementa dei skal undersøkja.
Eduardo da Conceição Maciel
Han spela for klubben Nagoya Grampus Eight.
Marius Hægstad
Kristofer Marius Hægstad var ein norsk språkmann. Han var professor i norsk språk, med vekt på landsmål. Hægstad var fødd i Ålesund, men voks opp i Davik og i Bergen.
Yasunobu Matsuoka
Yasunobu Matsuoka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Gamba Osaka, Roasso Kumamoto og V-Varen Nagasaki.
Tandbergs Radiofabrikk
Tandbergs Radiofabrikk var eit norsk føretak som vart stifta for å produsere radioapparat.
Bruno Quadros
Bruno Quadros er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Fábio Alves Félix
Han spela for klubbane Cerezo Osaka og Yokohama FC.
Villnachern
Villnachern er ein kommune i distriktet Brugg i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 362 meter over havet.
José Carlos Garcia Leal
José Carlos Garcia Leal er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.
Stord arbeidarparti
Ved kommunevalet i 2007 fekk partiet ein oppslutnad på 24,1 prosent, medan oppslutnaden ved stortingsvalet i 2009 var 37,2 prosent i kommunen.
Den første engelsk-nederlandske krigen
Den første engelsk-nederlandske krigen (1652–1654), kalla den første nederlandske krigen i England og den første engelske sjøkrigen i Nederland, var den første av fire engelsk-nederlandske krigar. Heile krigen vart utkjempa til sjøs mellom marinen til Det britiske samveldet og Dei sameinte Nederlanda. Krigen starta som ein strid over handel og byrja med engelske åtak på nederlandske handelsskip. Den engelske marinen fekk kontroll over havområda rundt England og tvinga Nederland til å aksepterte engelsk monopol på handel mellom England og dei engelske koloniane.
Andreas Austlid
Liv
Austlid var bondeson frå Gudbransdalen. Han byrja ved Christopher Bruun sin folkehøgskule i Sel i oktober 1869. Hausten 1872 drog han til Lom for å bli friskulelærar med støtte frå Bruun.
Tankar
I leseverka sine ville han ta utgangspunkt i heimen og dagleglivet, ikkje framande skildringar som gjorde norske tilhøve stusslege og grå. Austlid var levande oppteken av folkedikting, og formidla segner og eventyr.
Adolf Thomsen
Ein byste av Thomsen står i Kirkeparken i Tromsø. Den vart laga av Trygve Thorsen i 1946.
Fridthjov Anderssen
Fridthjov Anderssen var ein norsk komponist. Han budde det meste av livet i Bodø og arbeidde som organist, dirigent og komponist. Dei mest kjende verka hans er orgelfantasien over koralen «Av dypest nød», og Nordlandskantaten og Utfærdsdråpa for mannskor.
Virke i Bodø
Frå 1902 budde han i Bodø. Han arbeidde som dirigent for kor (Bodø Håndverkersangforening, og Bodø Sangforening), som organist (i 1905 fekk han stilling som organist i Bodø kyrkje), som leiar av orkesteret og av hornmusikken, og som lærar i pianospel. Han hadde møtt den framtidige kona si Aagot Nilssen tidleg, men på grunn av økonomi kunne dei ikkje gifta seg før i 1912.
Filtkattefot
Filtkattefot (Antennaria alpina) er ei plante i korgplantefamilien, med ei amfi-atlantisk utbreiing (finst på begge sider av Atlanterhavet).
O Baby
Innhald
UK CD singel 1
Hildasay
Geografi
På sørsida finn ein to viker, Cusa Voe og Tangi Voe. Det ligg ei mindre øy Linga like søraust for Hildasay. Ei lang rekkje skjer og holmar ligg nordvest for øya.
Historie
Øya har kanskje fått namn etter den norrøne krigsgudinna.
Hildasay har stått utan busetnad sidan seint på 1800-talet, men så seint som i 1891 hadde øya 30 innbyggjarar. Tidlegare var næringa på øya mellom anna sildekonservering og bryting av granitt. Ein kan framleis sjå restane etter ei jernbanelinje frå dagbrotet til hamna.
Martin Müller
Han spela for klubben Vissel Kobe.
Benin
Klima
Kystområda av Benin har to regntider, ein frå april til juli, og den andre frå september til november. Dei nordlege områda har tørketid frå oktober til april, og temperaturane kan i denne tida bli ganske så høge, men med relativt låg fukt. Den støvete harmattan-vinden bles derimot frå nordaust. Frå desember til februar kan harmattanvinden påverke heile landet, bortsett frå eit smalt område ved kysten. Kyststrøka har stort sett sørvestleg vind.
På kysten er det minst sannsyn for regn frå desember til februar. Kysten er litt tørrare enn områda like innanfor på grunn av dei same årsakene som gjer at kysten av Ghana er tørr. I hovudsak kjem dette av kalde havstraumar utanfor kysten og at den sørvestlege vinden er kystparallell. Cotonou, som ligg på kysten, har ein årleg nedbørsnormal på 1327 mm.
Aleksander II
Aleksander II eller Alexander II kan syna til:
Benin
Økonomi
Økonomien er underutvikla, og baserer seg på jordbruk, bomullsproduksjon og regional handel. Vekst i økonomien i seinare år har vorte oppvege av auka i folketalet.
Héctor Moreno
Héctor Alfredo Moreno Herrera er ein mexicansk fotballspelar som har spela for Espanyol i spansk Primera Division, og for det mexicanske landslaget. Han vart seriemeister i Nederland med AZ i 2009.
Tjudídar
Tjudídar eller tsjurídar (hindi चूड़ीदार [cūḍīdār]) er bukser frå nordlege Sør-Asia som er lause i livet men har lange, smalnande føter. Dei kan brukast som både manns- og kvinneklede i India og Pakistan. Tjudidar er historisk eit muslimsk klesplagg, men er også blitt utbreidd som moteplagg blant andre grupper.
Bernt Støylen
Liv og gjerning
Støylen var fødd og oppvaksen på garden Støylen på Kvamsøya i Sande på Sunnmøre. Han tok i I 1873 tok han til på ein «høiere almue- og lærerskole» i Volda. Tre år seinare tok han artium etter han i Kvinnherad fekk privatundervising.
Horse Holm
Horse Holm eller Horse Island, lokalt berre kalla Da Holm, er ei lita øy i Shetlandsøyane i Skottland. Ho vart nytta som méd for lokale fiskarar og ligg om lag 2,3 km vest for Sumburgh Head ved sørenden av Shetland Mainland.
Fibonaccifølgja
eller
Trepiplerke
Førekomst i Noreg, biotop og trekktilhøve
Den norske hekkebestanden tel minst 1 million par. Fuglen held til i skogområde så langt nord som til Pasvik. Elles finst arten nokså fåtalig i Finnmark. Trepiplerka trivst både i bjørkebeltet, i barskog, i blandingsskog og i varmekjær lauvskog. Best likar ho litt open skog eller skogkantar ut mot myrer. Trepiplerkene reiser frå landet i august-september og reiser til tropisk Afrika. Dei kjem attende i mai.
Akersgata
Andre viktige bygg langs Akersgata:
Adda
Adda (latin Abdua eller Addua) er ei elv nord i Italia og ei av sideelvane til Po frå venstre. Ho har utspring i Alpane nær grensa til Sveits og renn ut i Comosjøen. Adda munnar ut i Po nokre kilometer oppfor Cremona. Ho er 313 km lang.
Dei nedre delane av Adda danna tidlegare grensa mellom Republikken Venezia og Hertugdømet Milano etter Loditraktaten i 1454. Fleire viktig slag er utkjempa ved breidda av elva, menst kjend er slaget ved Lodi, der Napoleon slo austerrikarane i 1796. Fleire slag har òg funne stad ved bruhovudet i Cassano d'Adda.
Anne Haavie
Anne Haavie er kjend som komponist av melodien til Aasmund Olavsson Vinjes dikt «Blåmann (Blåmann bukken min)».
Frenkendorf
Frenkendorf er ein kommune i distriktet Liestal i kantonen Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 337 meter over havet.
Dagsavisen
Partiavis
Ved hundreårsskiftet var opplaget meir enn dobla til vel 5000 og avisa la om til eit meir moderne preg og avisa fekk eige trykkeri. Underskotet vart finansiert av partiet fram til 1904, da avisa fekk sitt første overskot.
Avisas kanskje mest markante redaktør starta i jobben i 1921. Trønderen Martin Tranmæl, som tidlegare hadde gjort seg merkt som journalist og redaktør av arbeidarrørsla i Trondheim si avis Ny Tid var kome til Oslo for å jobbe som partisekretær. Det var under Tranmæl si leiing at avisa voks seg til å bli landets nest største, og kanskje viktigaste avis.
Tap på krigen
Haldninga vart meir open etter valnederlaget i 1965 da partiet kom i opposisjon, men da EF-kampen kom og avisa tok stilling for medlemskap, medan medarbeidarane i hovudsak var mot, kom det til ope intern konflikt.
Lausare partiband
I 1990 byta avisa format til tabloid. I 1991 kjøpte Norsk Arbeiderpresse AS avisa av Arbeiderpartiet som selde seg ut av ein avis med store økonomiske vaskar. Dette var og eit av mange skritt som fristilte avisa frå partiets meiningar. Det endelege brotet kom i 1997 da avisa skifta namn til Dagsavisen, samtidig som avisa etter 11 år på Hasle flytta tilbake til sentrum, men denne gongen til Møllergata. Avisa kom også med sundagsavis og eiga nettavis same år.
Andreas Hompland
Hompland er magister i sosiologi frå Universitetet i Oslo, der han også dreiv mykje med studentpolitikk. Avhandlinga hans heitte To-kyrs industriarbeidarar i streik. Han har vore innom sosiologisk forsking, men er meir kjend frå journalistikk og annan skriftproduksjon av til dømes kåseri og petitar.
Grønland
Grønlandssaka
I 1921 erklærte Danmark at heile Grønland og farvatna rundt skulle vera under dansk styring. Aust på Grønland hadde det vore norske fangstmenn ei tid. Etter kvart kjende nordmennene rettane sine krenkte, og i 1931 gjekk det så langt at nordmenn erklærte at delar av austkysten var norsk land. Det okkuperte området kalla dei «Eirik Raudes Land». Med andre ord vart det drege liner attende til norsk styre i gamal tid. Okkupasjonen vart erklært 28. juni 1931 i Myggbukta. Okkupasjonen vart stadfesta av den norske regjeringa 10. juli 1931. Helge Ingstad vart norsk sysselmann. Noreg og Danmark sa seg viljug til å la den internasjonale domstolen i Haag avgjera saka. Den 5. april 1933 vart okkupasjonen kjend ugyldig.
Amerikansk administrasjon
USA hadde etter avtale med den danske regjeringa baser på Grønland under andre verdskrigen.
Grønland som dansk amt
I 1953 var kolonitida formelt over, og Grønland fekk status som dansk amt. I praksis var dette starten på ein storstilt integrerings- og fordanskingspolitikk av eit land som fram til andre verdskrigen hadde levd relativt isolert.
Bryter Layter
Innhald og produksjon
Som på Five Leaves Left er Drake akkompagnert av andre musikarar på alle songane, med delar av den britiske folkrockgruppa Fairport Convention og John Cale frå The Velvet Underground, i tillegg til Beach Boys-musikarane Mike Kowalski og Ed Carter. Arrangøren Robert Kirby hevda at Drake ønskte at dei instrumentale lydspora skulle minne om Pet Sounds. Albumet skulle opphavleg kome ut i november 1970, men misnøye med plateomslaget gjorde at plata vart heldt attende til over nyår.
Hn/Programvare
Innanfor programvara skil ein ofte millom operativsystem og brukarprogram.
Hegrefamilien
Skildring
Hegrar er middels til store fuglar med lange bein og lang hals. Dei viser svært lite kjønnsdimorfisme i storleik. Halsen er i stand til å bøye i ei s-form, på grunn av endra form på den sjette ryggvirvelen. Halsen er i stand til å trekkje seg inn og strekkje seg ut, og er tilbaketrekt under flyging, i motsetnad til dei fleste andre langhalsa fuglar. Halsen er lengre på daghegrar enn hos natthegrar og røyrdrumar. Beina er lange og sterke, og nesten alle artar er utan fjør frå nedre delen av leggen, tibia. Unntaket er sikksakkhegre. Under flyging held dei føtene strekt ut bakover. Føtene til hegrar har lange tynne tær, med tre som peikar fram og ei bakover.
Utbreiing, habitat og trekk
Hegrar er ein familie med vid spreiing og ein kosmopolitisk distribusjon. Dei finst på alle kontinent bortsett frå Antarktis, og er tilstades i dei fleste habitata unntatt dei kaldaste ytterpunkta i Arktis, ekstremt høge fjell og dei tørraste ørkenane. Nesten alle artane er knytt til vatn, dei er i hovudsak ikkje-symjande vassfuglar som lever ved innsjøar, elver, sumpar, dammar og ved sjøen. Dei er mest vanlege i lågland, sjølv om nokre artar lever i alpine område. Majoriteten av artane finn ein i tropane.
Hegrar er særs mobile fuglar, i det minste er dei fleste artane delvis trekkfuglar. Til dømes gråhegre, som er mest standfugl i Storbritannia, men stort sett trekkfugl i Skandinavia. Fuglar er spesielt tilbøyeleg til å spreie seg mykje etter hekking. Migrasjonen skjer typisk om natta, vanlegvis ein og ein eller i små grupper.
Slekter og artar
Slekt Zebrilus
Slekt Nycticorax
Slekt Nyctanassa
Junya Tanaka (1983)
Junya Tanaka er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Han spela for klubbane Vissel Kobe, JEF United Chiba, Sagan Tosu og Verspah Oita.
Underkjølt regn
Underkjølt regn eller isregn er regn som fell ned i eit luftlag nær bakken med temperatur under 0°C eller underkjølte vassdropar som fell til bakken. Begge desse formene fører til at dropane frys momentant til is. Slik is blir kalla vêris (eller vedis).
Housay
Geografi
Housay har den mest komplekse geologien på Out Skerries, med granitt i Mio Ness heilt sørvest, kalkstein på sørsida og store konsentrasjonar med gneis og skifer.
Øya vert stundom råka av vassmangel. Det er lite torv på Out Skerries, slik at innbyggjarane på øya har fått rettar til å skjere torv på Whalsay.
Historie
Dei mange norrøne stadnamna indikerer at øya har vore busett sidan minst den tid, om ikkje enno tidlegare.
Klokkar
Nemninga «klokkar» stammar frå mellomalderen, og viste til den som sørga for ringing med kyrkjeklokkene. Andre nemningar for stillinga har vore «degn» og «kyrkjesongar».
Kø (fleirtyding)
Kø kan visa til:
Silvio Fauner
Silvio Fauner er ein italiensk tidlegare langrennsløpar frå San Pietro di Cadore i provinsen Belluno. Han vann OL-gull på 4 x 10 km stafett i 1994 og VM-gull på 50 km i 1995. I tidsromet 1992-99 vann han i alt sju stafettmedaljar og fem individuelle medaljar i olympiske vinterleikar og i verdsmeisterskap.
Albano
Den vanlegaste fisken i elva er aure (både Salmo trutta morpha fario og S. trutta morpha lacustris), regnbogeaure og årbuk. Anna dyreliv som er forbunde til elva er amfibiar som eldsalamander og insekt som vårfloge.
Kazuma Irifune
Kazuma Irifune er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Stavanger lufthamn, Sola
Stavanger lufthamn, Sola ligg rett ved Sola sentrum, og i nærleiken av lufthamna finn ein Sola Kontrolltårn/innflygningskontroll, Hovedredningssentralen, Stavanger Kontrollsentral og Sola flystasjon.
Up av R.E.M.
Innhald
1 Cohen var ikkje direkte involvert i skrivinga av «Hope», men vart kreditert fordi songen hadde likskapar med hans «Suzanne» i melodi og tekstmønster.
143 Adria
Asteroiden blei oppdaga av Johann Palisa den 23. februar 1875 og namnsett etter Adriahavet, sidan han blei oppdaga frå ein kyst der.
Hersberg
Hersberg er ein kommune i distriktet Liestal i kantonen Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 512 meter over havet.
Sæsvatn
På 70-talet vart det sett ut ørekyte i vatnet, og sidan har ørekyten spreidd seg nedover vassdraget til utsleppstunnelen frå Brokke kraftverk.
Kåre Willoch
På 1980-talet stod Willoch i spissen for ei høgrebølgje i norsk politikk. Arbeidarpartiet gjekk attende og Høgre fekk auka oppslutnad. Willoch var i mange ordskifte med leiaren i Arbeidarpartiet, Gro Harlem Brundtland. Saman vart dei kjend som berre Gro og Kåre.
Willoch er utdanna samfunnsøkonom, og arbeidde tidlegare i Norges Rederiforbund og Norges Industriforbund.
Heini Klopfer-bakken
Bakken er oppkalla etter Heini Klopfer, som døydde alt i 1968, 50 år gamal. Klopfer var bakkearkitekt i FIS, og teikna omtrent 250 hoppbakkar.
Around the Sun
Innhald
Alle tekstane og melodiane er ved Peter Buck, Mike Mills og Michael Stipe.
Lupsingen
Lupsingen er ein kommune i distriktet Liestal i kantonen Basel-Landschaft i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 431 meter over havet.
Bahrain
Muhammed-tida
Ifylgje tradisjonelle islamske soger, skal Al-ʿAlāʾ Al-Haḍrami ha vorte sendt som eit sendebod under ekspedisjonen til Zaid ibn Haritha (Hisma) til Bahrain-regionen av profeten Muhammed i 628 evt. og at Munzir ibn-Sawa al-Tamimi, den lokale herskaren, svarte med å konvertere heile området.
Tidleg på 1900-talet
I 1927 kravde Rezā Shāh, som då var sjah i Iran, suverenitet over Bahrain i eit brev til Folkeforbundet, noko som fekk Belgrave til å setje i gang harde tiltak, mellom anna å oppfordre til konfliktar mellom sjia- og sunnimuslimar for å stogge opprøra og avgrense påverknaden til Iran. Belgrave gjekk til og med endå lenger og kom med framlegg om å omdøype Persiabukta til «Arabiabukta», men dette framlegget vart avslege av den britiske regjeringa. Interessa til Storbritannia i utviklinga til Bahrain kom av uro over ambisjonane til Saudi-Arabia og Iran i regionen.
Bahrain deltok i den andre verdskrigen på dei allierte si side, og gjekk inn i krigen 10. september 1939. Den 19. oktober 1940, bomba fire italienske SM.82-bombefly Bahrain i tillegg til Dhahran-oljefelta til Saudi-Arabia, med mål om råke dei alliertdrivne oljeraffineria. Det vart minimalt med skade på båe stader, men tvinga dei allierte til å oppgradere forsvaret av Bahrain, noko som tøygde militærressurane til dei allierte.
Sjølvstende
15. august 1971, sa Bahrain seg sjølvstendig og skreiv under ei ny venskapsavtale med Storbritannia. Bahrain kom inn i Dei sam-einte nasjonane og Den arabiske ligaen seinare på året. Bahrain nytte godt av oljeboomen i 1970-åra, men den påfylgjande ned-gangen gjekk ut over økonomien. Landet hadde alt byrja å diversifisere økonomien sin og fekk føremon av den libanesiske borgarkrigen i 1970- og 1980-åra, då Bahrain tok over etter Beirut som finanssenter i Midtausten etter at banksektoren i Libanon vart driven ut av landet av krigen.
Bahrainske opprør
Den sjiamuslimske majoriteten i Bahrain var inspirert av den arabiske våren og sette i gang store demonstrasjonar mot dei sunnimuslimske leiarane tidleg i 2011 Bahrain's Shia majority. Regjeringa tillét i starten demonstrasjonane etter eit tidleg raid mot demonstrantar som slo leir ved Pearl-rundkøyringa. Ein månad seinare bad dei om tryggingsstøtte frå Saudi-Arabia og andre land i Golfrådet og kunngjorde ein tre månader lang statleg unnatakstilstand. Regjeringa sette så i gang ei rekkje handlingar mot opposisjonen, mellom anna tusenvis av arrestasjonar og systematisk tortur. Nesten daglege trefningar mellom demonstrantar og tryggingsstyrkane førte til at mange vart drepne. Det vert framleis utført demonstrasjonar, stundom sett i gang av opposisjonspartia. Meir enn 80 sivile og 13 politimenn vart drepne fram til mars 2014.
Klima
Bahrain har svært høg luftråme året rundt, sett bort frå når varm og turr luft blæs frå landområda kring. Zagrosfjella på andre sida av Persiabukta i Iran skapar ein lågtliggjande vind som er rett rett mot Bahrain. Sandstormar frå Irak og Saudi-Arabia vert førte inn i Bahrain av nordvestlege vindar, heimleg kalla shamalvinden, og dette kan føre til redusert sikt i juni og juli.
Media
I juni 2012 hadde Bahrain 961 000 internettbrukarar. Plattforma «skapar eit velkome friområde for journalistar, men eit som vert stadig meir overvaka», ifylgje Reporters Without Borders. Streng filtrering retter seg mot politikk, menneskerettar og religiøst innhald og innhald rekna som obskønt. Bloggarar og andre nettbrukarar var blant dei som vart fengsla under demonstrasjonane i 2011.
Mana Nakao
Han spela for klubbane Sanfrecce Hiroshima og Zweigen Kanazawa.
Bahrain
Turisme
Fuglekikking (særleg på Hawarøyane), dykking og hesteriding er populære turistaktivitetar i Bahrain. Mange turistar kjem frå Saudi-Arabia for å vitje kjøpesentera i Manama, som Bahrain City Centre og Seef Mall i Seef i Manama. Manama Souq og Gold Souq i den gamle delen av Manama er òg popuære for turistar.
Demografi
I 2010 hadde folketalet i Bahrain vakse til 1,2 millionar, og av dette var 568 399 var bahrainarar og 666 172 var ikkje-nasjonale. Dette hadde auka frå 1,05 millionar (517 368 ikkje-nasjonale) i 2007, året då Bahrain gjekk over millionmerket. Sjølv om dei fleste av innbyggjarane er frå Midtausten, kjem det òg mange frå Sør-Asia. I 2008 var kring 290 000 indarar som budde i Bahrain, og gjorde dei til den største utanlandske folkegruppa i landet. Bahrain er det fjerde mest folketette landet i verda, med ein folketettleik på 1 646 innbyggjarar per km² i 2010. Dei einaste suverene statane med høgare folketettleik er bystatar. Mykje av folkesetnaden er konsentrert nord i landet, medan Sørguvernementet er den tynnast folkesette delen av landet. Landet er så urbanisert at somme reknar det som eitt einskilt storbyområde.
Folkegrupper
Sunni-bahrainarar er hovudsakleg delt i to folkegrupper: Arabarar (al arab) og huwala. Sunni-arabarar er den viktigaste folkegruppa i Bahrain, og dei har dei fleste statlege stillingane, i tillegg til at den bahrainske kongefamilien er sunni-arabarar. Sunni-arabarar har tradisjonelt budd i område som Zallaq, Muharraq, Riffa og Hawarøyane. Huwala er etterkomarar etter sunni-iranarar, somme av dei sunni-persarar, medan andre er sunni-arabarar. Her er òg sunniar frå baloch. Dei fleste bahrainarar er av afrikansk opphav som kjem frå Aust-Afrika og tradisjonelt har budd i Muharraq og Riffa.
Kultur
Sjølv om Bahrain legaliserte homoseksualitet i 1976, inkludert sodomi med same kjønn, har mange homoseksuelle sidan vortne arresterte.
Heilagdagar
1. september 2006 endra Bahrain helga si frå å vere torsdag og fredag til å vere fredag og laurdag, for å dele minst ein helgedag med resten av verda. Heilagdagar i landet er :
Breda
Breda er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Brabant sør i landet. Namnet Breda kjem frå «Brede Aa» og refererer til staden der elvane Mark og Aa renn i saman. Breda er den niande største byen i Nederland med om lag 170 000 innbyggjarar.
Historie
I 1327 vart Breda seld frå Adelheid av Gaveren til hertug Johan III av Brabant. I 1350 vart lenet seld vidare til Johan II av Wassenaar (d. 1377). I 1403 gifta arvingen hans, Johanna av Polanen (1392 - 1445) seg med Engelbert I av Nassau (1370 - 1442). Frå den tid var byen under huset Nassau og kom til slutt til Vilhelm I av Orange (1533 - 1584), den første stadthaldaren av Nederland. Dermed var baronen av Breda òg greve i Nassau, Tyskland, fyrste av Orange og stadthaldar av Dei sameinte Nederlanda (frå 1572-1650, 1672-1702, 1747-1795). Breda var verande ein del av baroniet Breda fram til det vart avskaffa av franske revolusjonsstyrkar i 1795.
Yuki Fukaya
Yuki Fukaya er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Breda
Historie
Bredatraktaten vart signert i byen 31. juli 1667 og gjorde slutt på den andre engelsk-nederlandske krigen der nederlendingane møtte Karl II som tidlegare hadde vore gjesten deira.
Posletta
Posletta (italiensk Pianura Padana), ofte kalla Podalen, er eit stort geografisk område i Italia. Ho strekker seg 600 km frå vest til aust og elva Po renn over sletta frå Alpane til Adriahavet. Sletta strekker seg derimot austover i Veneto, der Po ikkje renn.
Mellomalderen
Venezia heldt fram med å vekse i aust på byrjinga av 1400-talet og Milano stod sterkt i sentrale og vestlege område.
Sundkilen
Sundkilen frys normalt til nokre veker før jul, og isen ligg gjerne langt ut i april. Sjølv i milde vintrar legg det seg solid is på Sundkilen. Det er lange tradisjonar for travkøyring på Sundkilenisen. Midt på 1800-talet starta organisert travkjøring i samband med Kviteseidmarken. På midten av 1990-talet vart denne tradisjonen teke opp igjen.
Den fjerde engelsk-nederlandske krigen
Bakgrunn
På slutten av 1700-talet voks misnøya i Nederlanda, orangistane som ville at statthaldar Villem III av Orange-Nassau skulle opptre kraftigare, møtte patriottane som ønsket eit meir demokratisk styre. Patriottane såg kva som skjedde i Amerika, og fann sine ideal og idear i den amerikanske revolusjonen og opplysningstida. Republikken sitt styre prøvde å løyse dette problemet ved å samle folket i strid mot ein felles fiende. Sjølv om England og Nederlanda hadde vore allierte sidan den ærerike revolusjonen i 1688 gjorde slutt på rivaliseringa mellom dei, hadde Nederlanda etter kvart fått ein «veslebror-rolle» i alliansen. Revolusjonen hadde plassert statthaldar Villem III ved sidan av kona si Maria II av England på den engelske trona, men dette sjakktrekket førte til at England langsamt overtok Nederlanda sin særs framtredane posisjon som handels- og sjøfartsnasjon. Meir og meir handel vart drive frå London, og veksten i den nederlandske økonomien minka fram til 1720. Frå då av var det tale om nedgang, og rundt 1780 tente Nederlanda mindre per innbyggjar enn det Storbritannia gjorde. Dette førte til motvilje mot dei engelskmennene frå nederlandsk side, og dermed var England ein ideell kandidat til rolla som fiende. Det faktum at patriottane var franskvenlege forsterka det engelske kandidaturet.
Storbritannia erklærte krig mot Nederlanda før republikken kunne slutte seg til «Unionen for væpna nøytralitet», ei gruppe nøytrale land som hadde inngått ei pakt om å forsvare kvarandre. Dette hadde verna handelen deira med amerikanarane ytterlegare. Hendinga som førte til britane si krigserklæring var oppdaginga av ein hemmeleg handelsavtale mellom byen Amsterdam og Amerika. Denne fann dei då dei i 1780 arresterte den nyleg utnemnde amerikanske ambassadøren Henry Laurens då han var undervegs til Nederlanda. I bagasjen hans fann dei den hemmelege avtalen. England sin reaksjon overrumpla nederlendingane og med denne avtalen hadde dei gjeve britane ein god grunn til å ta frå republikken enno fleire av rettane dei hadde. Denne fjerde engelsk-nederlandske krigen (nederlandsk Vierde Engels-Nederlandse oorlog) (1780-1784) viste seg å vere øydeleggjande for Nederlanda, spesielt økonomisk.
Krigsforløpet
Med omsyn til skip og styrkar var Nederlanda sin marine mindre enn den engelske, etter 1712 hadde den nederlandske flåten tapt seg og no bestod han av tjue linjeskip. England hadde alt vist at dei var sterkare enn Frankrike under sjuårskrigen og sjølv om England tapte slaget ved Doggerbank, greidde ikkje nederlendingane å halde hamner og transportruter over hava opne. I 1777 hadde Republikken starta eit stort prosjekt for bygging av krigsskip, og i løpet av tolv år vart 84 skip bygd. Mellom 1782 og 1784 hadde om lag ein tredjedel av flåten gått ned, skip hadde grunnstøtt, kollidert og vorte øydelagt av storm, og nye skip var ikkje ferdige i tide slik at engelskmennene si erobring av dei enkelte nederlandske koloniane, slik som Sint Eustatius, kunne hindrast. Dette skadde den nederlandske økonomien alvorleg.
Taurikura
Bakgrunnsstoff
Whangarei Heads turistinformasjon
Brandbu
Brandbu er eit tettbygd område i Gran kommune på Hadeland i Innlandet fylke. Busetjinga mellom Brandbu og Jaren er vorte så tett at Statistisk sentralbyrå reknar Brandbu/Jaren som ein tettstad med.
Christen Tidemand
Christen Tidemand var ein norsk tollinspektør og stortingsmann frå Mandal. Han var far til Adolph Tidemand.
Roa/Lunner
Roa/Lunner er ein tidlegare tettstad i Lunner kommune i Viken fylke.
Studioalbum
Eit studioalbum er eit musikkalbum innspelt i eit platestudio. Det inneheld vanlegvis ikkje konsertopptak eller remiksar, og i dei tilfella ein finn slike spor vert dei ofte kalla «bonusspor». Tidlegare, i grammofonplate-tida, var ofte LP (Long Play record) synonymt med studioalbum, sjølv om ein LP òg inkluderer samlealbum og konsertalbum, som ein reknar som to andre former for musikkalbum. Studioalbuma vert som regel rekna som dei «verkelege» albuma til ein artist, og plar vere den typen musikkalbum som sel mest.
Eit studioalbum er (som regel) over 25 minuttar langt, men det finst døme på album som er kortare. Lengda på studioalbum har vore avgrensa av mediumet dei er gjevne ut på. For ei grammofonplate var som regel den øvre grensa 45-46 minutt fordelt på to sider. På ei kompaktplate (CD) er grensa opp mot 80 minutt, sjølv om ein sjeldan finn studioalbum med desse lengdene. Studioalbum har som regel god lydkvalitet sidan dei er spelte inn og arbeidde med i ofte avanserte studio med profesjonelle produsentar og lydteknikarar. Dei første studioalbuma som kom vart derimot spelte inn med primitive teknikkar, og gjerne berre med eitt til fire spor. Etter kvart som teknikken har utvikla seg har ein derimot kunne leggje på fleire og fleire spor på ein song, slik at songen i praksis ikkje lèt seg gjenskape på konsertar slik som på plate.
Bort, Verdens Jule-Glæde
«Bort, Verdens Jule-Glæde» er opningssalmen i den fyrste salmesamlinga Hans Adolph Brorson gav ut; Nogle Jule-Psalmer (Gud til Ære og Christne-Siæle, i sær sin elskelige Meenighed til Opmuntring Til den forestaaende Glædelige Jule-Fest Eenfoldig og i Hast sammenskrevne av H.A.B.) (1732).
Østen Olsson Ovren
Han var fødd på garden Ovren i Østre Gausdal, der faren var gardbrukar. I 1802 overtok han farsgarden og dreiv denne sidan. Han var i mange år med i forlikskommisjonen, og var i 1838-39 den fyrste ordføraren i kommunen.
Ovren representerte Christians amt (Oppland) på Stortinget i 1815-16, 1821, 1822 og 1833. I 1815-16 var han medlem av tre komitear, mellom dei om land-, skog- og bergvesen, samt kongetiend i Østerdalen. Også medlem av tre komitear i 1821, om fengselslova og om glasverk. I 1833 var han medlem av Lagtinget og næringskomiteen.
Innsjøen Tokke
Båttrafikken
«Tokedølen» gjekk ut av fast trafikk rundt 1923, medan «Turist» heldt det gåande til 1929. Då hadde tog og rutebilar overteke det meste av transporten. Det som var av transport på Tokke vart etter dette ivareteke av bukserbåt og lekter.
Reguleringa
Rundt 1530 kom vassaga til dette området, og sagbruk og utskiping av tømmer fekk ein kraftig oppblomstring. I tidlegare tider var skogen berre til husbruk, men no kunne han omsettjast i klingande mynt. Kvar minste elv som løp ut i Tokke vart demd opp for tømmerfløting og sagdrift, òg Tokke sitt utløp til Lundereidelva ned mot Kragerø, der det var fleire «saugbruk» som nytta seg av vasskrafta før han ebba ut i havet.
Skjesvatn
Skjesvatn eller Skjesvatnet er ein innsjø som ligg i Hjartdal kommune i Vestfold og Telemark. Hovudtilløpa er Skjesåi og Åtoåi, medan utløpet skjer via Gauslåsåi og ut i elva Hjartdøla. Systemet høyrer til Skiensvassdraget.
Totaktsmotor
Soge
I 1888 laga Joseph Day ein totaktsmotor som nytta trykket i veivhuset til å fylla sylinderen. Når stemplet var på tur oppover vart det undertrykk i veivhuset og ein tilbakeslagsventil opna og sleppte inn ei luft-gass-blanding frå forgassaren. Når stemplet var på tur nedover under arbeidsslaget stengde tilbakeslagsventilen inntaket, slik at luft-gass-blandinga i veivhuset vart komprimert. Motoren hadde ein utblåsningskanal i sylinderveggen. Når stemplet avdekte denne fall trykket i sylinderen og vart mindre enn i veivhuset. Ein tilbakeslagsventil i stemplet opna så og sleppte luft-gass-blandinga inn i forbrenningsrommet. Når stemplet atter var på tur oppover vart trykket på oversida av stemplet større enn i veivhuset, tilbakeslagsventilen i stemplet stengde og luft-gass-blandinga i sylinderen vart komprimert. Litt før stemplet nådde øvre daudpunkt vart luft-gass-blandinga antent og arbeidsslaget tok til. Day fekk patent på motoren i 1889.
Skoltesamisk
Alfabet
For ei meir detaljert forklaring av lydverdiane for dei ulike bokstavane, sjå skoltesamisk fonologi.
Skoltesamisk språkhistorie
Alle dei austsamiske språksamfunna vart kristna austfrå, og ikkje vestfrå, og skoltesamisk var fram til 1922 ein del av Russland, så lånord frå tidleg moderne tid og fram til Petsamo-området vart finsk kom frå russisk.
Offisiell status
Etter den samiske språklova i Finland er skoltesamisk ein av dei offisielle samiske språka i Finlands samisk område, i lag med nordsamisk og enaresamisk, og etter lova er det mogleg å få sakene sine handsama på skoltesamisk hos myndigheitene både skriftleg og munnleg.
Undervisning
Skoltesamisk blir undervist som B2-språk (jf. finsk skolesystem) på ungdomsskolen i Enare, og som B2- og B3-språk på gymnaset i Ivalo. Våren 2005 var det for første gong mogleg å ta studenteksamen (tilsvarande norsk avsluttande eksamen for vidaregåande skole, allmenfagleg studieretning) i skoltesamisk som framandspråk.
Pink Moon
Mottaking
Pink Moon fekk mykje meir merksemd i den britiske pressa enn dei to første albuma til Drake, men dei fleste meldingane om albumet var likevel korte. Jerry Gilbert i Sounds, som hadde utført det einaste kjende intervjuet med Drake året før, uttrykte at han var skuffa over albumet og frustrert av det han meinte var mangel på motivasjon frå Drake. Han meinte at songane i seg sjølv ikkje var sterke nok til å kunne spelast uakkompagnert.
I 2003 vart albumet rangert på 320. plassen på lista ti Rolling Stone over dei 500 beste albuma gjennom tidene. I 2012 vart albumet flytta ned til 321. plassen.
Barents Press International
Styret i Barents Press Norge består av Amund Trellevik (leiar), Anki Gerhardsen (nestleiar) og Kari Skeie og Jan Gunnar Furuly (styremedlemer).
Say av The Creatures
«Say» er ein song av den engelske duoen The Creatures (med songaren Siouxsie Sioux og trommeslagaren Budgie). Det var den andre singelen frå det tredje albumet deira, Anima Animus i 1999. Songen handlar om ein ven av Siouxsie, Billy Mackenzie (frå bandet Associates) som tok livet sitt i 1997.
Aleksandr Kotov
Kotov sine bøker hylla også sovjetsystemet generelt. I ei bok frå 1958, The Soviet School of Chess, som han skreiv saman med Mikhail Judovitsj, står det at:
Sjakkarriere
Kotov vann Sovjetmeisterskapen for 1948 saman med David Bronstein, og han vann ei turnering i Venezia i 1950, framom Vasilij Smyslov.
Han vart tildelt tittelen Internasjonal Stormeister i sjakk av Verdssjakkforbundet FIDE i 1951. På denne tida hadde også Kotov høge posisjonar i det sovjetiske sjakkforbundet.
Eyvind Johnson
Johnson kom frå ein arbeidarheim, og laut sjølv ut i arbeid frå han var 14 år. Han hadde mange ulike arbeid i traktene kring Boden, mellom anna på sagbruk, teglsteinfabrikk, som hjelpemann for elektrikar og røyrleggjar og som billettseljar på kino. Etterkvart reiste han sørover til Stockholm og fekk seg arbeid på verket til LM Ericsson. Då metallarbeidarstreiken kom i 1920 prøvde han å livnæra seg av skrivinga si, noko som ikkje var så lett. Saman med nokre andre unge forfattarar starta han det litterære tidsskriftet Vår Nutid som kom med seks nummer. På 20-talet budde han for det meste i Berlin og Paris der han hadde ymse fabrikkarbeid eller levde av å skrive for svenske aviser.
Burra Voe
Landsbyen Burravoe ligg på nordsida av Burra Voe.
Geir Ove Enehaug
Kunsthistorisk plassering av Melankolia
Enehaug viser ofte spor av masseindustrielle element i bileta sine, som dekk, plastflasker, oljefat, o.l. Det signaliserer eit moderne stiluttrykk og at han er inspirert av Pop-kunsten. I Melankolia kan ein dermed oppleve ein dikotomi mellom det historiske og det moderne stiluttrykket. Melankolia vitnar om ein kunsthistorisk plassering mellom modernisme og postmodernisme, -eller kort sagt høyrer bilete heime i høgmodernismen.
Otago-halvøya
Otago-halvøya er ei lang, åskledd og oppriven fingerforma landtunge som utgjer den austlege delen av Dunedin på New Zealand. Ho er av vulkansk opphav, og dannar ei side i den eroderte dalen som no dannar Otago Harbour. Halvøya ligg søraust for Otago Harbour og går parallelt med kysten til Sørøya i 20 km. Ho er 9 km på det vidaste. Otago-halvøya er festa til fastlandet i sørvest med ei smal landtunge, om lag 1,5 km vid.
Geografi
Halvøya vart danna på same tid som åsane som møter henne på den andre sida av hamna, som del av ein stor, for lengst utsløkt vulkan. Fleire av fjelltoppane på halvøya, særleg den med det treffande namnet Harbour Cone, viser klart det vulkanske opphavet sitt i fasongen. Desse klippene vart bygde opp for mellom 13 og 10 millionar år sidan.
Nijmegen
Historie
Under åttiårskrigen stoppa handelen opp. Nijmegen vart ein del av Dei sameinte Nederlanda i 1585 og som ein grenseby vart han omleira fleire gongar.
I 1940 vart Nijmegen ein av dei første nederlandske byane som vart okkupert av tyskarane. 22. februar 1944 vart byen utsett for kraftige bombeåtak frå amerikanske fly som øydela store delar av bysentrumet. Seinare studiar har vist at kaos og dårleg kommunikasjon kan ha gjort at amerikanarane trudde dei bombarderte den tyske byen Kleve. Over 750 menneske mista livet i hendinga. Under operasjon Market Garden var det kraftige kamphandlingar i byen. I september 1944 var hovudmålet i Nijmegen å sikre brua slik at det 30. britiske armékorpset kunne krysse ho for å nå dei britiske fallskjermsoldatane i Arnhem. Tyskarane gjorde mange forsøk på å øydeleggje brua, mellom anna med bomber på drivved, miniubåtar og til slutt artilleribombardement. Nijmegen vart frigjeve frå tyskarane i november 1944.
Otago-halvøya
Framvoksteren av moderne busetnad
Medan Dunedin vaks til, utvikla også den sørlege enden av halvøya seg, og vart til eit rekreasjonsområde for byen, og deretter ein forstad. Den naturlege krattskogen vart rydda over det meste av halvøya, og førte med seg ei stor omdanning av landskapet. Busetnadar vart oppretta langs kysten på nordsida til Otago Peninsula, langs Highcliff Road på den høgaste ryggen av halvøya, og i den tidlege fasen med europeisk busetjing, også i dei meir vêrharde liene langs stillehavskysten.
Under gullrusjet i Otago i 1860-åra vart det opna fornøyelsesparkar ved Vauxhall, George Grey Russell bygde huset sitt ved Glenfalloch og William Larnach kjøpte seg eit område til det store huset sitt ved Pukehiki, Larnach Castle. Det vart bygd ei fyrlykt ute på Taiaroa Head i 1864, og med hjelp av straff-fangar, stundom også maoriar tekne som krigsfangar, starta arbeidet med å byggja den svingete vegen langs stranda, med dei karakteristiske murane av lokal stein. Over det rydda landet sette nybyggjarane opp tørrmursgjerde etter mønster av 'Galloway Dykes', eit anna iaugefallande og karakteristisk trekk i landskapet, der det einaste andre dømet på New Zealand ligg oppe på høgdene på den andre sida av hamna. Kalkbrennaromnar av sandstein vart bygde nær Sandymount i 1864.
Bent Blehr
Blehr budde heile livet på Kjellestad, døydde der i 1828.
Anima Animus
Utgjeving
Den første singelen, «2nd Floor», kom ut seint i 1998, kort tid etter EP-en Eraser Cut med fire spor. Den andre singelen, «Say», kom ut med to B-sider, den akustiske «Broken» og den atmosfæriske «All She Could Ask For». Sistnemnde opna konsertane deira i 1999. Alt dette ekstramaterialet vart sidan gjeven ut på samlealbumet U.S. Retrace.
Hans Henrik Holm
Holm vart utnemnd til statsstipendiat i 1957, og han hadde kunstnarløn frå 1961.
Folke-eposet
Bøkene er illustrerte med originaltresnitt av Niclas Gulbrandsen, Inggard Rosseland og Hans Gerhard Sørensen, prenta frå treplater beinvegs i bøkene,
Eirik Raude
Utlegd på Grønland
I 1002 kom det fleire folk til Grønland frå Island. På Island tok det til å verta for mykje folk i høve til livsgrunnlaget. Eirik Raude døydde i 1003, truleg av sjukdomar som følgde med dei nyaste innvandrarane.
Harestua
Harestua ligg ved nordenden av Harestuvatnet, ni kilometer sørom Grua.
Enschede
Historie
Enschede fekk byrettar i 1325 av Gerard Besselink, biskop av Geometrie og fekk så lov til å byggje bymurar. Sidan det var for dyrt med steinmurar bygde Enschede i staden eit system av grøfter, palisadar og hekkar, som ein framleis kan sjå att i gatenamn som Noorder-hagen og Zuiderhagen (Nordhekken og Sørhekken).
I mai 2000 vart Enschede råka av ein stor eksplosjon etter ein brann i eit fyrverkerilager. Eit heilt nabolag vart øydelagd og 22 menneske mista livet.
Llanos
Los Llanos i tydinga slettelandet er ei vid tropisk grasslette som ligg i nordvestre Sør-Amerika (Colombia og Venezuela). Opphavleg var llano det spanske ordet for slette, men utvikla seg til å bli den latinamerikanske termen for det som svarar til det nordamerikanske steppelandet prærien. World Wildlife Fund har definert Llanos som ein av 200 prioriterte økoregionar for vern.
Ølen Betong Gruppen
Ølen Betong med hovudkontor i Ølensvåg, ved tettstaden Ølen i Vindafjord kommune, fem mils veg aust for Haugesund, er ein av dei største produsentane i Noreg av ferdigbetong, betongvarer og betongelement. Både heileigde og deleigde dotterselskap inngår i denne gruppa av verksemder. Ferdigbetong som stettar høge krav til kvalitet og eigenskapar har vorte eit satsingsområde for Ølen Betong. Ei teknologigruppe er etablert med dei fremste teknologar og betongfagfolka innan konsernet. Gjennom mange år har desse stått for forskingsprosjekt som har vidareutvikla og spesialtilpassa betong til ei rekkje nye bruksområde. Lettbetong til brukonstruksjonar, branntrygg og brannhemmande betong til bruk i tunnelar, betong til bruk under krevjande tilhøve i nordområda og i Nordsjøen, er mellom utviklingsprosjekta. Produksjon av betongtilslag laga av knust fjell vart starta som eit bedriftsinternt forskningsprosjekt, og har resultert i etablering av verksemda NOR Aggregates AS.