cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruhnu
Ruhnu i dag
Den unike byggjestilen på Ruhnu vart i stor grad øydelagd under den sovjetiske okkupasjonen, og i dag er det berre restar igjen av han. Den eldste kjende svenske garden nokon stad, Korsgården, er likevel delvis bevart. Skulen på Ruhnu har no svensk som framandspråk. Den gamle kyrkja, tileigna St. Magdalena, er frå 1644. Ho erstatta eit kapell frå austsida av øya. Denne trekyrkja er den eldste bevarte trebygningen i Estland. Ei nyare kyrkje i stein vart vigd 20. juli 1912 ved sida av den gamle kyrkja. Ruhnu har hatt fyr sidan 1646. Dagens fyr er frå 1877.
Fraa By og Bygd
Henrik Krohn var hovudmannen bak tidsskriftet. Han dreiv gjennom at Vestmannalaget skulle gje ut eit tidsskrift. Fyrste heftet av Fraa By og Bygd er innbunde i prydband med gull og i dei norske fargane hadde Krohn med seg til Ole Bull 17. mai 1870 då vestmennene helsa Bull velkomen heim frå amerikaferd. Krohn var skriftstyrar dei fem fyrste årgangane. Han skreiv både dikt og om naturvitskaplege utgreiingar, attåt den faste kringsjåteigen Ute og heima. Mellom dei som leverte tekstar til bladet var Kristofer Janson, Aasmund Olavson Vinje, Arne Garborg, John Klæboe, Andreas Austlid, Hans Mo og Marius Nygaard.
Gubałówka
Gubałówka er eit fjell ved Zakopane i Polen. Fjellet er ein populær turistattraksjon og har flott utsyn over Tatrafjella og dalen nedanfor. På toppen av fjellet står det eit radio- og TV-tårn.
Blackfoot
Blackfoot, niitsipowahsin eller siksiká er eit algonkinsk språk som blir tala av blackfootfolk (endonym niitsítapi og siksikaitsitapi).
Ringmerking
I Noreg er all vitskapleg ringmerking organisert av Ringmerkingssentralen ved Museum Stavanger i Stavanger. Dei som finn ringmerkte fuglar, bør rapportere funna til Ringmerkingssentralen, anten det gjeld fugl som er merka i Noreg eller i eit anna land. Sidan ringmerkinga tok til i Noreg i 1914 har nesten 9 millionar fuglar vorte ringmerkte, og om lag 250.000 ville fuglar vert ringmerkte i Noreg kvart år.
Enterokokkar
Enterokokkar veks i temperaturar frå 5 til 50 °C og er essensielle i mikrofloraen til både menneske og dyr. Artane Enterococcus faecium og Enterococcus faecalis er dei mest vanlege i meltingskanalen.
Sekstentalssystemet
Brøkar
Fordi talbasen er kvadratisk dannar heksadesimal oftare uløyselege brøkar enn titalssystemet. Repeterande desimalar oppstår når nemnaren har ein primfaktor som ikkje finst i teljaren. I samanheng med heksadesimale tal gjeld dette viss og berre viss nemnaren ikkje er ein toar-potens.
Rudolf Kjellén
Johan Rudolf Kjellén var ein svensk statsvitar og politikar. Han var riksdagsmedlem, fyrst 1905-08 av andrekammeret og så 1911-17 av førstekammeret, dessutan professor ved Göteborgs högskola i geografi og statskunnskap frå 1901 og til sist professor ved Uppsala universitet frå 1916 til han døydde. Kjellén var forfattar av mange verk om statsvitskap, geopolitikk, geografi og historie. Han var farbror till Alf Kjellén.
Liv
Han døydde i Uppsala i 1922.
Ideverd
Kjellén studerte under Friedrich Ratzel, og skulle seinare utdjupe omgrepa kring den såkalla organiske staten, og omgrepet geopolitikk.
Alonso Cano
Cano var fødd i Granada. Han flytta til Sevilla, der han utdanna seg både til målar (som lærling av Francisco Pacheco) og bilethoggar (under Juan Martínez Montañés). Cano blei hoffmålar i Madrid og blei nytta til å laga fleire dekorative arbeid. Han var kjend for eit valdsamt temperament, og på grunn av dette og mistankar om drap på kona si måtte han ei tid halda seg unna hovudstaden. Cano arbeidde då i Valencia og andre stader.
Bryggje
Bryggje, òg skrive brygge, bryggja eller brygga, er på dei sørlege kystane av Noreg nytta om dei innretningane som òg vert kalla kai, særleg når kaia står vinkelrett på strandlina. Bryggje vert òg nytta om flytande innretningar til å fortøye båtar i, såkalla flytebryggjer.
1919
1919 (romartal MCMXIX) var siste året i 1910-åra. Det blir rekna som mellomkrigstida.
Lomfjorden
Lomfjorden er ein fjord på austskysten av Spitsbergen på Svalbard. Han er om lag 35 km lang og 3-7 km brei. Fjorden har innløp frå Hinlopenstretet og ligg på vestsida av Lomfjordhalvøya.
Great Blasket Island
Historie
Øya var busett fram til 1953 då den irske regjeringa avgjorde at dei ikkje lenger kunne garantere for tryggleiken til innbyggjarane. Tre irske forfattarar har budd her: Tomás Ó Criomhthain, Peig Sayers og Muiris Ó Súilleabháin. Dei høyrer til tre ulike generasjonar og har alle skrive sjølvbiografiar. Slik har ein eit godt bilete av korleis livet på øya var frå midten av 1800-talet til rundt 1920. Dei skreiv alle på irsk, bøkene er omsett engelsk og andre språk. Heimane til Tomás Ó Criomhthain og Muiris Ó Súilleabháin er i dag ruinar, men huset til Sayers er vorte restaurert og var tidlegare ein del av eit ungdomsherberge.
Makoto Teguramori
Han spela for klubbane Kashima Antlers og NEC Yamagata.
Oxelösunds kommun
Tettstader
Oxelösund kommune har berre ein tettstad, Oxelösund.
Fylkesveg 959 i Nordland
Fylkesveg 959 i Nordland går mellom Leirbogen og Røykenes i Sortland kommune. Vegen er 22,1 km lang.
Vegen går langs nordsida av Hognfjorden til Eidbukta, over Hognfjordeidet til Godfjorden, og vidare langs vestsida av Godfjorden til Røykenes.
Vangrøfta
Elva har fossane Brufoss og Breanfoss.
Sem Gjestegård
Historie
Sem hovudgard, opphavleg Nedre Sem gard på Sem i Asker, var tilhaldsstad for Sem landbruksskule frå 1886. Skulen blei driven av Wilhelm og Bernt Holtsmark, sistnemnde etterkvart ein statsråd som også åtte Tveter gard i Asker. Etter at staten tok over eigedommen i 1914 blei Sem ein offentleg utdanningsinstitusjon, Statens Småbrukslærerskole. I 1962 blei garden ein del av Norges landbrukshøgskole. Sem blei brukt til pedagogiske seminar, interne konferanser og huste instituttet for birøkt.
Sūduva
Namnet på området kjem frå dei gamle sudovarane, ei baltisk stamme som levde i området. Dei vart erobra og assmiliert med litauarar, polakkar og tyske riddarar.
Vormsi
Vormsi har ferjesamband til Rohuküla på fastlandet.
Tor Jonsson
Karriere
Berre 16 år gammal fekk Jonsson si første forteljing på trykk i Arbeider-Magasinet, forteljinga «Eit illminne». Hausten 1943 vart den første diktsamlinga hans utgitt; Mogning i mørkret. Boka fekk lite presseomtale, men det vart seld meir enn 1300 eksemplar. Diktaren gav ut to nye diktsamlingar medan han levde, i 1946 og 1948.
Wahlenbergfjorden
Wahlenbergfjorden er ein fjord på sørvestsida av Nordaustlandet på Svalbard, mellom Gustav V Land (Vestfonna) og Gustav Adolf Land. Fjorden strekkjer seg 58 km austover frå Hinlopenstretet, som ligg mellom Nordaustlandet og Spitsbergen. Dette gjer han til den lengste fjorden på øya og den femte lengste på Svalbard.
Oldany Island
Busetnaden Oldany ligg like ved øya på fastlandet. Øya har lenge vorte nytta for sauebeite.
Saaremaa
Kommunikasjon
Planar om eit fast vegsamband til Saarema med anten tunnel eller bru er under utarbeiding. Prosjektet vil koste minst 175 millionar euro og tidlegast vere ferdig i 2014.
Didier Auriol
Didier Auriol i Montpellier) er ein fransk rallyførar som vann rally-VM 1994.
Auståa
Elva er freda gjennom Verneplan IV for vassdrag.
Unsetåa
Gjennom Spekehogget renn elva gjennom eit trongt og bratt gjel.
Namnet kan ha samanheng med norrønt unnr, 'bølgje'.
Rabbit Islands
Geografi
Rabbit Islands er forholdsvis flate og smale, og ligg i ei nordaustgåande rekkje langs Tongue Bay. Dei ligg nær Coldbackie, Melness og Talmine på fastlandet, medan øya Eilean nan Ròn ligg i nordaust.
Rijpfjorden
Fjorden har innløp mellom Kapp Loven i vest og Kapp Wrede i aust. Kapp Wrede er eit nes på Platenhalvøya som dannar heile austsida av Platenhalvøya. Aust for Kapp Wrede ligg Zorgdragerfjorden.
Brennevinsfjorden
Det var i Brennevinsfjorden at Roald Amundsen sin flyekspedisjon til Nordpolen naudlanda på tilbakevegen til Ny-Ålesund med flyet N-25. Staden fekk namnet Amundsenodden og området vart fekk namnet Dornier-Walflya. Amundsen og dei fem andre ekspedisjonsmedlemmane vart redda av selfangsskuta «Sjøliv» frå Balsfjord. .
Zorgdragerfjorden
Zorgdragerfjorden er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 11 km sørover på Platenhalvøya. Fjorden er kalla opp etter den nederlandske kvalfangarkapteinen Cornelis Gisbertsz Zorgdrager.
Fonologi i blackfoot-språket
Vokalar
Her er eit minimalt par som viser distinktiv opposisjon mellom korte og lange vokalar:
Den austerrikske arvefølgjekrigen
Krigen enda med Aix-la-Chapelle-traktaten i 1748, der Maria Teresia fekk overta etter faren sin. Det einaste landområdet ho tapte var Schlesien.
Allierte i Böhmen 1741
Franskmennene slo seg saman med den bayerske kurfyrsten sine styrkar ved Donau og rykte framover mot Wien, men målet deira vart brått endra, og etter mange kontramarsjar rykte dei antiausterrikske allierte i tre heilt fråskilde korps mot Praha. Eit fransk korps marsjerte via Amberg og Pilsen. Kurfyrsten marsjerte mot Budweis, og saksarane, som no hadde slege seg saman med dei allierte, invaderte Böhmen via Elbedalen. Austerrikarane kunne først yte lite motstand, men etter ei stund klarte ein større styrke å kom seg mellom ved Tábor mellom Donau og dei allierte, og Neipperg marsjerte no frå Neisse for å støtte opp om felttoget. Han sette i lag med Fredrik i stand Klein Schnellendorf-avtalen (9. oktober 1741), der Neisse vart overgjeve etter ei skinnomleiring, og austerrikarane let Fredrik vere i fred mot at hæren til Neipperg vart flytta. Samstundes hadde ungararane, som entusiastisk støtta deira eigen Maria Teresia, samla seg til eit «opprør» som med sine lette troppar vart eit særs nyttig tillegg til den vanlege hæren. Ein uerfaren hær vart samla saman under feltmarskalk Khevenhüller i Wien, og austerrikarane planla ein vinteroffensiv mot dei fransk-bayerske styrkane i Böhmen og den vesle bayerske hæren som var igjen ved Donau for å verne kurfyrstedømet.
Felttoga i 1742
Fyrst Karl følgde etter kongen og marsjerte via Jihlava og Teutsch Brod ved Kutná Hora, og den 17. mai utkjempa dei slaget ved Chotusitz, som kongen vann etter eit langt og hardt slag. Kavaleriet hans revansjerte dei tidlegare mistaka og måten dei gjekk fram på gav dei seinare heider, ikkje berre for det dei gjorde på slagmarka, men for den energiske forfølginga av dei slegne austerrikarane. Nesten samstundes møtte Broglie ein del av austerrikarane på venstresida av Vltava og vann det vesle, men moralsk og politisk viktige området Sahay, nær Budweis, den 24. mai 1742. Fredrik føreslo ikkje å slå saman desse styrkane igjen. Sigrane til Fredrik og Broglie førte til at Maria Teresia avstod Schlesien for å oppnå ein god posisjon ein annan stad, og den separate freden mellom Preussen og Austerrike, signert i Breslau den 11. juni enda den første schlesiske krigen, men den austerrikske arvefølgjekrigen heldt fram.
Det franske Donau-felttoget i 1742
Hæren til Broglie var no ved Donau, aust for Regensburg, og keisarhæren (hovudsakleg frå Bayern) til Karl VII under den avtredde eks-austerrikske feltmarskalken Seckendorf hjelpte han med å drive austerrikarane ut av Bayern. Dette var ei lett oppgåve sidan Khevenhüller og dei fleste troppane hans hadde reist til Bøhmen. Fyrst Karl og Khevenhüller slo no leir mellom Linz og Passau, og etterlét ein stor styrke for å ta seg av Belle-Isle i Praha. Styrken, som var leidd av fyrst Lobkowitz, var litt meir talrik og litt betre enn troppane til Belle-Isle, som bestod av saksarar og dei beste av dei yngre franske generalane. Likevel reinska det lette kavaleriet deira landsbygda for alle forsyningar, og franskmennene hamna raskt på randa av hunger. Då vinteren nærma seg valde marskalken derfor å trekkje seg tilbake. Natt til 16. desember 1742 forlét hæren Praha og ein liten garnison under de Chevert vart verande att, medan Bell-Isle la kursen mot Eger. Tilbaketrekkinga (16.-26. desember) vart rekna som ein god strategi, men vêret gjorde det vanskeleg og kostbart. Den modige Chevert synte så stor sjølvtillit at austerrikarane berre var glad til å sleppe han laus for å slå seg saman med resten av hovudhæren. Føremålet til den nye keisaren var no berre fokusert på Donaudalen, der Broglie og Seckendorf møtte fyrst Karl og Khevenhüller, som snart skulle slå styrkane sine saman mot Belle-Isle.
Felttog i 1744
Merksemda og ressursane til Austerrike var no fullstendig opptekne og prøyssarane hadde nesten ingen motstand. Ein kolonne passerte gjennom Sachsen, ein annan gjennom Lausitz, medan ein tredje rykte fram frå Schlesien. Praha, som var målet, vart nådd 2. september. Seks dagar seinare måtte den austerrikske garnisonen overgje seg, og prøyssarane avanserte vidare til Budweis. Maria Teresia svarte igjen på situasjonen og eit nytt «opprør» fann stad i Ungarn. Ein ståande hær vart samla saman for å dekke Wien, medan diplomatar fekk Sachsen over på austerriksk side. Fyrst Karl trekte seg tilbake frå Alsace, utan samanstøytar med franskmennene, som hadde vorte urolege etter at Ludvig XV brått vart kraftig sjuk ved Metz. Berre Seckendorf med bayerane følgde etter han. Franskmennene gjorde ingenting, og Fredrik innsåg at han var isolert og utsett for eit samla åtak frå austerrikarane og saksarane. Marskalk Traun vart kalla inn frå Rhinen og heldt kongen i sjakk i Böhmen, medan dei ungarske opprørarane påførte prøyssarane fleire mindre tilbakeslag. Til slutt nådde fyrst Karl fram med hovudhæren. Felttoget likna det i 1742 og tilbaketrekkinga til prøyssarane vart nøye overvaka. Praha fall igjen og Fredrik, som var totalt utmanøvrert av dei samla styrkane til fyrst Karl og Traun, trekte seg tilbake til Schlesien med store tap. Samstundes klarte ikkje austerrikarane å få fotfeste i Schlesien. Ved Rhinen hadde Ludvig XV kome seg att. Han hadde omleira og erobra Freiburg, før styrkane reiste nordover og forsterka og omleira sterke byar i Dei sørlege Nederlanda. Det var òg enkelte krigshandlingar i midtre delar av Rhinen.
Krigen utanfor Europa
Krigen vart òg utkjempa i Nord-Amerika og India. I Nord-Amerika vart konflikten kjend som Kong George-krigen og den mest nemneverdige hendinga var erobringa av den franske festninga Louisbourg på Cape Breton Island (Île Royale) av ein britisk ekspedisjon (29. april–16. juni 1745) av kolonimilitsen til oberst William Pepperrell av Maine (då ein del av Massachusetts). Louisbourg var då stort sett rekna som eit sjørøvarreir. Då det vart fred vart øya gjeve tilbake til Frankrike, noko som skapte mykje sinne i dei britiske koloniane. I India var ein av dei større hendingane den første karnatiske krigen (1746–1748), utkjempa av engelskmennene og franskmennene. Årsaka var at begge partar ønskte sin eigen kandidat til den austerrikske trona.
Stanley Kubrick
Film og fotografi
I 1953 laga Kubrick sin første spelefilm, Fear and Desire, med handling frå andre verdskrigen. I 1956 vekte han merksemd med The Killing, ein film noir-thriller om eit ran ved ein veddeløpsbane og dei blodige følgjene av det. Den klassiske antikrigsfilmen Paths of Glory frå 1957 auka omdømet hans, og i 1960 tok han over regien av filmen Spartacus. I Paths of Glory medverka Kirk Douglas, som seinare var produsent for Spartacus, og Christiane Harlan, som skulle bli kona hans.
Pentti Karvonen
Karvonen var fødd i Koivisto i Finland, no Primorsk i Russland.
John Lennon
Musikkarriere
Etter at The Beatles vart oppløyst i 1970 hadde Lennon ein kort, men markant solokarriere i perioden 1970–1975 med ei rekkje politiske og eksperimenterande album. Etter ein lenger pause frå 1975–1980 der han konsentrerte seg om familielivet med Yoko og sonen Sean, fekk han eit comeback med albumet Double Fantasy i 1980.
300
300 (romartal CCC) var eit skotår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I Romarriket i samtida var det kjent som året då Constantius og Valerius var konsular, eller sjeldnare som år 1053 ab urbe condita.
Viljandisjøen
Viljandisjøen er ein innsjø i Viljandi fylke i Estland. Han ligg ved sida av byen Viljandi. Innsjøen har eit areal på 1,58 km².
Yasuhiro Yoshida
Han spela for klubbane Kashima Antlers, Shimizu S-Pulse, Sanfrecce Hiroshima, FC Gifu og Fujieda MYFC.
Trygve G. Nordby
I september 2001 vart han konstituert som direktør i Utlendingsdirektoratet og vart tilsett i stillinga i statsråd 21. desember 2001 for ein åremålsperiode på seks år.
Katsuhiro Yamaki
Katsuhiro Yamaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Snømus
Den nordamerikanske snømusa vart tidlegare klassifisert som eigen art med det latinske namnet Mustela rixosa, men ein reknar i dag den nordamerikanske snømusa som same art som den europeiske.
Talet 24
Ordenstalet som svarar til talet 24, er tjuefjerde (24.).
Ortnevik kyrkje
Fram til 1997 hadde kyrkja status som kapell og høyrde til Kyrkjebø sokn, sidan har ho vore ei av to kyrkjer i Bjordal og Ortnevik sokn. Fram til prestegjelda vart fasa ut frå 2004 låg kyrkja i Lavik prestegjeld.
Odelsrett
Odelsretten er ein rett til å løyse inn ein eigedom når han er gått ut av odelsslekta eller til nokon med dårlegare odelsrett.
Odelsløysing
Den som vil overta eigedommen på odel må gjere opp for eigedommen etter odelstakst. Verdsetjinga ved odelstakst skal gjerast på grunnlag av den bruk av eigedomen som er naturleg og pårekneleg etter tilhøva på staden, og som kan sameinast med at eigedomen hovudsakleg blir nytta til landbruksføremål.
Odelsrettens historie i Noreg
Odelsretten var etablert då landskapslovene vart nedteikna på slutten av 1000-talet. Etter Gulatingslova måtte ein eigedom ha gått frå far til son i seks generasjonar før eigaren kunne hevde odelsrett. Men etter det, fekk alle etterkomarar av ein odelsbonde odelsrett. Dersom ein odelsbonde ville selje eigedommen, måtte han først tilby dei som hadde odelsrett å kjøpe eigedommen.
Potetsorten Asterix
Asterix er ein potetsort frå Nederland som i Noreg særleg blir dyrka på austlandet. Ho er kalla opp etter teikneseriehelten Asterix.
Jærhagen
Jærhagen er eit kjøpesenter ved Kleppe i Klepp kommune. Kjøpesenteret vart opna den 23. september 2004. Namnet Jærhagen kjem av at kjøpesenteret ligg på Jæren.
The Piper at the Gates of Dawn
Utgjeving
Den originale britiske LP-utgåva kom ut 4. august 1967 både i mono og stereo. Ho nådde sjetteplassen på den britiske albumlista. Den kanadiske versjonen var identisk til den britiske. Den originale amerikanske versjonen kom ut på Tower-etiketten til Capitol den 21. oktober 1967. Denne versjonen fekk berre tittelen Pink Floyd, sjølv om den originale albumtittelen stod på baksida av omslaget, slik som på den britiske utgåva. Dick Clark brukte ògo den originale tittelen då gruppa spelte på American Bandstand den 18. november 1967. Den amerikanske utgåva hadde ei forkorta sporliste, og nådde 131. plassen på Billboard-lista. Den britiske singelen «See Emily Play» erstatta «Astronomy Domine», «Flaming» og «Bike». Albumet kom ut like før den amerikanske turneen deira og «Flaming» vart gjeven ut på singel med «The Gnome» som B-side. The Tower-utgåva tona òg ut «Interstellar Overdrive» og braut overgangen til «The Gnome» slik at det passa det nye songrekkjefølgja. Dei seinare amerikanske CD-utgåvane var lik den britiske. Albumet selde til gullplate i USA 11 March 1994.
Nyutgjevingar
I 1973 vart albumet, i lag med A Saucerful of Secrets, gjeven ut som ei dobbelplate kalla A Nice Pair for å introdusere fansen til den tidlege musikken deira etter suksessen med The Dark Side of the Moon. På den amerikanske utgåva av samlinga vart den originale studioversjonen av «Astronomy Domine» erstatta av den åtte minuttar lange konsertversjonen på Ummagumma.
Khaled
Khaled, opphavleg Khaled Hadj Brahim, òg kjend som Cheb Khaled, er ein algerisk songar, kjend for rai-musikken sin og fleire store slagerar, som «Aicha» og «Didi».
Fram til 1992 var han kjend som «Cheb Khaled», 'den unge Khaled'. Dette året la han vekk tittelen og gav ut albumet Khaled, som gjorde han til stjerne i Frankrike. I 1993 blei han den første utøvaren av «verdsmusikk» som fekk ein pris på MTV.
The Piper at the Gates of Dawn
Chapter 24
Teksten til songen er inspirert av kapittel 24 av den eldgamle kinesiske boka Yijing (eller «Forandringane si bok»)
Khaled
Khaled syng hovudsakleg på arabisk og fransk. Han har samarbeidd med mange ulike artistar, mellom anna innan hip hop-verda, med israelske Noa og med den indiske songaren Amar.
Emajõgi
Emajõgi (tysk Embach; latvisk Mētra) er ei elv i Estland, som renn mellom innsjøane Võrtsjärv og Peipus igjennom Tartu fylke og byen Tartu. Ho har ei lengd på 101 km. Namnet Emajõgi tyder «Moder elv» på estisk.
Kaldtvasskorallrev
Kjelder
Omsett frå bokmålswikipedia
Skulemål i Møre og Romsdal
Sunnmøre
Ålesund
Det viktigaste draget i målbrigdet er at frå basen i gamle Ålesund by (rosa omriss) har bokmålet gradvis vunne innpass i gamle Borgund, på 60-talet på byøyane, på 70- og 80-talet i Ytre Borgund, og på 2000-talet òg i Indre Borgund og Ellingsøya - sistnemnde vart knytt til byen med tunnel i 1987. I 2010 er det berre skulane aust på Ellingsøya og i Indre Borgund som har nynorsk som skulemål - i alt fem nynorskskular og av dei to med berre nynorskelevar. Det er framleis nynorskelevar på to bokmålsskular i Spjelkavik.
Romsdal
I 1975 har nynorsken helde posisjonen i dei fire kommunane vest i Romsdal: Aukra, Midsund, Sandøy og Vestnes, medan målet har gått attende i dei andre kommunane, og utan Molde er det 72,5% nynorskelevar. Går ein til 2000 er det berre mindre endringar, sjølv om bokmålet har kome inn i alle kommunane i Romsdal, og utan Molde har framleis over 70% av elevane nynorsk. Fram mot 2012 er det noko større endringar, i kommunane vest i Romsdal har nynorsken framleis ein dominerande stilling. I dei øvrige kommunane er det jamn attergang, såleis at utan Molde er det 61% nynorskelevar i Romsdal.
Talet 25
Ordenstalet som svarar til talet 25, er tjuefemte (25.).
Kazuhisa Irii
Kazuhisa Irii er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Bergen
Historie
Den «andre grunnleggjaren» av byen var kong Øystein Magnusson (1103–1123), som bygde ein kongsgard i tre like ved dei to kyrkjene. Heile byområdet var ein del av kongseigedommen Ålrekstad (Årstad), men under kong Øystein flytta kongemakten ned til sjølve byen. Frå midten av 1200-talet blei trebygningane i kongsgarden erstatta med steinhallar, blant desse Håkonshallen, og anlegget blei omgjeve av murar med tårn. I eit av desse innretta kongen eit kanselli.
Fram til inn på 1900-talet var dei viktigaste utførslevarene fiskeprodukt. I tidlegare tider blei det også skipa ut trelast frå Bergen. På 1800-talet fekk bergensk skipsfart eit oppsving gjennom utviklinga av liberalistiske idear og opphevinga av den britiske Navigasjonsakta i 1849. Då kunne nemlig handelsflåten gå i fraktfart samtidig som han framleis stod for eksport og import for byen. Samstundes fekk byen moderne industri i form av tekstil og konfeksjon, mekaniske verkstader, handelsmøller, småindustri, vass- og gassverk, i tillegg til økonomiske nydanningar som private bankar og assuranseselskap, og ein ny børsbygning. Byen fekk si første moderne sentrumsregulering etter ein brann i 1855.
Andrine
Namnet er mellom anna kjend i Danmark og Noreg. Det var mykje brukt på 1600- og 1700-talet, særleg på Austlandet, Nord-Noreg og i Møre og Romsdal, men gjekk nesten ut av bruk i løpet av 1900-talet. Bruken tok seg med eitt kraftig opp mot slutten av hundreåret, før han minka igjen rundt byrjinga av 2000-talet. 1. januar 2004 var det 978 kvinner som hadde Andrine som første fornamn i Noreg. I 2015 var talet stige til 1 596. I Danmark er namnet derimot særs sjeldan, med 6 namneberarar i 2015.
Flens kommun
Flen (Flens kommun) er ein kommune i Södermanlands län i Sverige. Folketalet er 16 082. Administrasjonssenteret i kommunen er Flen.
Bergen
Kultur
Bergen husar det eldste musikkselskapet i Noreg, Harmonien, med symfoniorkesteret Bergen Filharmoniske Orkester. Det faste teateret Den Nationale Scene, Carte Blanche Dansekompani, musikkstiftingane Vest-Norges Opera og Opera Vest held til her. Konserthuset Grieghallen er frå 1978.
Sjiaislam
Sjiaislam er den minste av dei to store hovudretningane innan islam, den andre er sunniislam. Opphavet til splittinga går heilt attende til 600-talet. Sjiamuslimar utgjer fleirtalet av muslimar i Iran, Aserbajdsjan, Irak, Bahrain og Libanon. Den første sjiamuslimske moskéen i Noreg opna i Oslo i 1975.
Ping
Eit ping kan vera:
Narvaelva
Narva (estisk Narva jõgi) eller Narova er ei elv som renn langs grensa mellom Estland og Russland. Ho har sitt utspring frå innsjøen Peipus, og renn gjennom byane Narva/Ivangorod og Narva-Jõesuu, og ut i Narvabukta, som er ein del av Finskebukta i Austersjøen. Narvareservoaret er ein kunstig innsjø (191 km²), som vart oppretta i 1956. Lengda på elva er 77 km, og har ei gjennomsnittleg breidd på 300 meter og ei djupn på 5 meter. Den største sideelva hennar er Pljussa.
Vinjefjorden på Nordmøre
Vinjefjorden er ein smal og lang fjord som strekkjer seg frå Hemne i Trøndelag til Aursundet og Valsøyfjorden i Aure og Halsa i Møre og Romsdal. Europaveg 39 går langs heile sørsida av fjorden, medan Fylkesveg 359 går langs delar av nordsida.
Vinjefjorden strekkjer seg offisielt frå Vinjeøra i aust og heilt til Kristiansund i vest, men på grunn av sunda Aursundet, Imarsundet og Sålåsundet i nord og sidefjordane Valsøyfjorden, Skålvikfjorden og Halsafjorden i sør, vert han stundom berre rekna for å strekkje seg til Aursundet. Korsnesfjorden er namnet på fjorden sør for Stabblandet, medan Arasvikfjorden ligg på sørsida av Ertvågsøya.
Indianarar
Indianarar er ei nemning brukt om amerikanske urfolk etter at Christoffer Columbus trefte nokre av dei på Hispaniola i 1492. Columbus trudde han var komen til India, og kalla dermed dei han møtte indios.
Riksveg 162
Heile traséen: Munkedamsveien – Frederiks gate – St. Olavs gate – Pilestredet – –  –  –  – Schweigaards gate – Nylandsveien.
Trafikkmengden (ÅDT) i 2007 vart målt til å variere mellom 15 600 i Vaterlandstunnelen og 19 400 i Pilestredet.
Riksveg 163
Lørenskogveien
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 1937
Amundsen, Halvorsen, Nilsen, Pettersen og Hval var alle med på å vinne Noregsmeisterskapen i bandy for Mjøndalen same år.
Île Amsterdam
1800-talet
I januar 1871 leia Heurtin, ein fransk innbyggjar frå Réunion, eit forsøk på å busetja øya. Etter sju månader viste forsøket deira på å avla kyr og dyrka mat seg å vera mislukka. Dei drog tilbake til Réunion, men lét kyrne vera att på øya.
Fransk territorium
SN-organisasjonen Verdas meteorologiorganisasjon har gjennom forskingsprosjektet Global atmosfærisk overvaking (Global Atmosphere Watch, GAW) ein forskingsstasjon på øya.
Fjolne
Andre tilvisingar til Fjolne
Det har vore påpeikt at det er eit litterært samantreff at namnet Fjolne går att som nemning på Odin og samstundes på ein son av Frøy. Dette kan vera ei samanblanding av namn, men og ei påminning om at Odin i nokre overleveringar har hatt Frøy som far. Ein meir tradisjonell Odin-variant er oppført øvst i lista over kongar i Svitjod hjå Snorre, før Ynglingeætta i røynda tek til med Njord. I Den eldste Noregshistoria står Ingve øvst i denne lista, heller enn Odin. Ingve er rekna som far til Njord i denne teksten. Det er soleis Snorre som har sett Odin inn øvst i kongerekka.
Takahiro Kawaji
Han spela for klubbane Kashima Antlers og Otsuka Pharmaceutical.
SI-prefiks
Ved skriving av prefiks framfor symbolet for ei måleeining, skal prefikset også skrivast med «Roman Upright» font, og utan mellomrom mellom (symbolet for) prefikset og einingssymbolet. Døme: 100 km, 5 MW.
Svegde
Den eldste Noregshistoria fortel berre at Svegde følgde dvergen inn i eit berg, og seier beintfram at dette nok lyt takast for eit eventyr. Tilvisinga til Odin er elles tydeleg nok. Odin er og draugedrott (gud for dei daude).
Morsmål
Grunnen til at det blir kalla «morsmål» er at mødre som regel er dei som har mest kontakt med ungane sine frå dei er nyfødde og tek til å ta til seg språk. Ungar som veks opp i samfunn der eit anna enn foreldra sitt språk er dominerande kan likevel få dette språket som morsmål i staden.
Kai Aage Pedersen
I lag med Geirmund Henjum var Kai Aage Pedersen ein av to satiremakarar i radioprogramemt Vekas Fjogning som gjekk på lufta kvar fredag ettermiddag i over 10 år.
Oltedal
Kulturliv
Staden har òg ein fotballklubb, Oltedal FK, i 5. divisjon.
Koji Takeda
Koji Takeda er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Huseby i Trondheim
Huseby er ein bydel sørvest i Trondheim som grensar til Flatåsen i nord, Kolstad og Saupstad i aust og Bymarka i sør og vest. Namnet kjem frå eit gamalt gardsbruk i området som no vert nytta til andre føremål.
Bydelen er i all hovudsak eit bustadområde med rekkjehus og einebustader. Huseby barnehage ligg på Huseby slik namnet tilseier, medan Huseby skole, Husebyhallen og Husebybadet ligg på Saupstad.
Tryggve Gran
Omdøme
Under andre verdskrigen var Tryggve Gran medlem i Nasjonal Samling. Denne medlemskapen vart utnytta i nazipropagandaen. I 1944 vart det gitt ut eit norsk frimerke, NK 325, til minne om nordsjøflyginga 30 år tidlegare.
Norges Samemisjon
Etableringa
Misjonsarbeidet blant samane vart på 1700-talet drive gjennom Misjonskollegiet, eit arbeid igangsett på kongeleg initiativ, og finansiert med tvungen kontingent frå alle kyrkjer sør i Noreg.
Bahamas
Då Christopher Columbus steig i land på øya San Salvador i 1492 var øyane folkesette av arawakfolk. I 1647 byrja britar å busetja seg i området. I 1783 blei øyane ein britisk koloni. Bahamas blei sjølvstendig i 1973.
Geografi
Hovudstaden og største byen på Bahamas er Nassau, som ligg på den vesle øya New Providence. Turks- og Caicosøyene og tre øyar til er ei geografisk fortsetjing av Bahamas, men høyrer ikkje til Bahamas-samveldet.
Kultur
Regattaer er viktige sosiale hendingar som kan omfatta fleire dagar med segling i gammaldagse arbeidsbåtar, i tillegg til ein festival på land.
Bahamas har ein rik litterær tradisjon som mellom anna omfattar poesi, noveller og drama. Nokre kjende forfattarar er Susan Wallace, Percival Miller, Robert Johnson, Raymond Brown, O.M. Smith, William Johnson, Eddie Minnis og Winston Saunders.
Suur Munamägi
Det blå/svart/kvite estiske flagget vart heist på Suur Munamägi 1. juli 1987, over 4 år før Estland vart sjølvstendig.
Ray Davies
I 1990 vart Davies, i lag med the Kinks, innlemma i Rock and Roll Hall of Fame og i 2005 i UK Music Hall of Fame.
4. januar 2004 vart Davies skoten i foten då han jaga nokre ranarar, som hadde tatt veska til partnaren hans då dei vandra i French Quarter i New Orleans i USA. Hendinga skjedde berre ei veke etter at han vart Commander i Den britiske imperieordenen.
Arbeid
I tillegg til dei mange Kinks-albuma har Davies gjeve fire soloalbum, Return to Waterloo (1985), som følgde ein fjernsynsfilm han skreiv og regisserte, The Storyteller frå 1998, Other People's Lives i 2006 og Working Man's Café i oktober 2007. Etter at The Kinks gav seg i 1996 har Davies turnert som soloartist.
Grenada
Statsoverhovud
Generalguvernøren blir utnemnd av monarken etter råd frå statsministeren, som òg har makt til å tilrå avsettinga av ein generalguvernør om denne ikkje har tillita til statsministeren.
Administrativ inndeling
Hovudøya er inndelt i sju parish. I tillegg kjem Carriacou og Petite Martinique, som av og til vert rekna som eit sjuande parish. Carriacou og Petite Martinique bliròg omtalt som dependency.
Parisha, med innbyggjartal for 2011, er:
Samferdsel
Hovudflyplassen i landet er Maurice Bishop internasjonale lufthamn på sørspissen av hovudauga.
Folkesetnad
Andre byar på hovudøya er Gouyave, Grenville, Sauteurs, St. David's og Victoria. På Carriacou er Hillsborough største by.
Arbeidernes Edruskapsforbund
Soge
I 1972 starta AEF Barnas Ferieklubb som er eit tilbod til vanskelegstilte barn og unge.
Tove Jansson
Jansson var dotter til bilethoggaren Viktor Jansson og kunstnaren Signe Hammarsten-Jansson, syster til kunstnaren Lars Jansson, og partnar til grafikaren Tuulikki Pietilä.
Anders Gärderud
Friidrett
Frå 1970-talet konsentrerte Gärderud seg meir om hinderløp. Han deltok i 3000 meter hinder i sommar-OL 1972 i München, men sleit med forkjøling, og kom heller ikkje denne gongen lengre enn til forsøksheata. Berre ei veke seinare sette han ny verdsrekord på distansen med tida 8.20,8 på olympiastadion i Helsinki.
Idrettsleiar
I 1990 var Gärderud ein av ni idrettsutøvarar som fekk Bislett-medaljen for historiske bragder på Bislett stadion.
Soho
Soho, SoHo eller SOHO kan visa til:
Neger
Ordsoge
Ordet «neger» kjem frå det latinske niger, svart, og var lenge berre eit uttrykk som skildra mørk hudfarge – ein brukte mellom anna australneger om australske urfolk. Ordet erstatta tidlegare nemningar som «mor», «morian» og «blaamand».
I USA
Ettersom mørkhuda afrikanarar blei tvangsflytta i store mengder til Amerika og brukte der som slavar, fekk ordet ein brukte om dei nokre stader eit svært negativt innhald. Sjølv om dei frie etterkomarane av desse slavane i USA ei stund kalla folkegruppa si for Negroes, blei dette og ordet nigger etter kvart einstydande med å kalla nokon ein mindreverdig person, ein slave.
Omdiskutert i Noreg
I Noreg er meiningane delte om «neger» er å rekna som negativt lada eller ikkje. Ordet finst rett nok i fleire negativt lada omgrep, som «negerarbeid», «bantuneger» og «bladneger».
Pornografi
Pornografi og samfunnet
Ulike samfunn har svært ulike oppfattingar av kva som er pornografi og om det er godt eller dårleg. Medan avbilding av erotiske handlingar er heilt greitt ein stad, er den minste nakenheit forboden ein annan. Dette har samband med korleis samfunnsmoralen ser på nakenheit og sex.
Neápoli-Sykiés
Administrativ inndeling
Heile kommunen inngår i byområdet til Thessaloníki. Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.
Gran Canaria
Gran Canaria er ei av Kanariøyane. Ho ligg i Atlanterhavet om lag 150 km utanfor nordvestkysten av Afrika og om lag 1350 km frå Europa.
For mange norsktalande, reknast Gran Canaria for å vera i «Syden».
Geografi
Gran Canaria er delt inn i 21 kommunar:
Øya hadde 820 257 innbyggjarar i 2005 og av desse budde 378 628 i hovudstaden Las Palmas de Gran Canaria. Las Palmas de Gran Canaria er òg hovudstaden i provinsen Las Palmas og ein av to hovudstader i det autonome området Kanariøyane i lag med Santa Cruz de Tenerife.
A Saucerful of Secrets
Bakgrunn
Frå midten til seint i 1967 var oppførselen til Syd Barrett blitt merkbar annleis, og på ein av konsertane under den første amerikanske turneen deira, sto han berre på scenen og langsamt stemde ned gitaren sin. Publikum, som var forventa at bandet kom til å eksperimentere, verka å like det dei såg, og var ikkje klar over at resten av bandet var forskrekka. Under turneen vart Barrett intervjua på showet til Pat Boone og svaret på spørsmåla til Boone var «eit blankt og totalt fråverande blikk» og han mima ikkje til framføringa. Barrett oppførte seg på liknande vis då dei spelte på det populære TV-showet til Dick Clark, American Bandstand. Barrett mima ganske godt til framføringa av «Apples and Oranges», men svarte utan interesse eller entusiasme på spørsmåla til Clark.
Set the Controls for the Heart of the Sun
Roger Waters har spelt songen på sine siste turnéar og videoen bak bandet viser stillbilete frå videoen til «Arnold Layne» og «The Scarecrow». Waters sin nye konsertversjon inneheld ein saksofonsolo.
Medverkande
Pink Floyd Andre medverkande
Thalassarche impavida
Thalassarche impavida er det vitskaplege namnet på albatrossar som høyrer til ein populasjon med hekking på Campbelløyane, meir enn 600 kilometer sør for Stewart Island, New Zealand.
Tadashi Sasaki
Tadashi Sasaki er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Rysy
Namn
Ein meiner at namnet, som tyder revner eller sprekker på både polsk og slovakisk kjem frå ei rekkje raviner på vest- og nordsida av fjellet. Andre meiner at ordet er ei fleirtalsform som tyder «gauper», men gaupa held ikkje til over tregrensa.
Hagia Sofia
Sentralrommet i Hagia Sofia ligg under ein mektig kuppel, og er omgjeve av galleri i to høgder. Den opphavlege mosaikken og dei mangefarga marmorplatene spegla lyset frå dei mange vindaugo og levande ljos. Utvendig er Hagia Sofia ombygt i etappar, og har vorte tilført minaretar og forsterkningar.
Den heilage visdomen
Hagia Sofia var hovudverket i Justinianus sitt omfattande byggeprogram. Målet var å vise den keisarlege makta rundt om i riket, samstundes som bygget uttrykte einskapen i riket. Namnet viste fyrst og fremst til Kristi visdom. Vidare låg det ei subtil tilvising til den kristne syntesen mellom jødisk og gresk filosofi. Attåt var heidningar, som det enno fanst mange av i riket, i stand til å forstå det som eit meir allment omgrep for visdom. På den andre sida slapp ein unna det vanskelege spørsmålet om Kristi natur, ettersom kyrkja var sentral i keisarkulten, og framheva keisaren sin statsmannsvisdom og hans rolle som Kristi representant på jorda.
Historie
Hagia Sofia dominerte bybiletet og fekk omgåande ei sentral rolle i den bysantinske hovudstaden med si plassering ved Konstantintorget attmed keisarpalasset og hippodromen. Hippodromen og Hagia Sofia vart dei bygningane der alle Konstantinopels mange, store høgtider, festar og prosesjonar fann stad. Begge bygningane var enorme og mykje påkosta, og til saman tente dei den allmektige keisaren og den eine guden. Hippodromen skal ha romma 100 000 menneske og Hagia Sofia vart oppfatta som ein gyllen stad med gater, torg, fasadar og ein eigen gyllen stjernehimmel. Heilt opp til 600 personar arbeidde ved kyrkja.
Etter det fjerde krosstoget inntok Konstantinopel i 1204, vart byen hovudstad i det såkalla latinske riket. Den ortodokse kyrkja vart då omgjort til katolsk katedral og vart plyndra for mange av sine relikviar og skattar.
Islamsk kunst
Etter Hagia Sofia vart gjort om til moské dekte ein over mosaikkane. Dei vart erstatta med dekorative mønster som også i dag dekker store delar av interiøret. Ein bygde fire minaretar til endes for dei fire hjørna på bygningen. Ein av minaretane er bygd i tegl, dei andre tre i stein. Frå balkongane av minaretane kalla bøneutroparen (muezzinen) til bøn då moskéen var aktiv.
Hagia Sofia var Istanbul sin viktigaste moské i nærare 500 år. Han var eit viktig førebilete for mange andre osmanske moskéar i byen, til dømes Sehzade-, Süleymaniye-, Rüsten Pasja-moskéane og den blå moskéen.
Ngaruawahia
Geografi
Ngāruawāhia ligg 20 km nordvest for Hamilton, der elvene Waikato og Waipa renn saman.
Kīngitanga
Ngāruawāhia er hovudsete for maorirørsla Kīngitanga eller King Movement. Dette var den offisielle residensen til den avdøde maoridronninga Te Arikinui Dame Te Atairangikaahu. Tūrangawaewae Marae ligg på den austlege elvebreidda til Waikatoelva i Ngāruawāhia, og vart etablert her i 1921.
Ekstremvêr
Ekstremvêr vert stundom namngjeve, både for å åtvare folk om det komande uvêret og for å lettare skilje dei forskjellige uvêra frå kvarandre i ettertid. Som regel er det dei tropiske syklonane som får namn, men i Europa gjev Meteorologisk Institutt i Noreg og Deutscher Wetterdienst i Tyskland òg namn på alle uvêr som er til fare for liv og verdiar.
Amiga 1000
Commodore Amiga 1000, ogso kjend som A1000 og opphavleg berre som Amiga, var den fyrste heimedatamaskinen frå Commodore i Amiga-linja, utgiven i 1985. Han brukte ein av dei kraftigste og ortogonale CPU-ane og den mest avanserte grafikken for si tid.
Habsburgmonarkiet
Kjenneteikn
Eit større forsøk på sentralisering vart sett i gang igjen i 1849 etter at fleire opprør i 1848 vart slått ned. For første gong prøvde ministrar å omforme monarkiet til ein sentralisert byråkratisk stat styrt frå Wien. Særleg Kongedømet Ungarn slutta å eksistere som ei separat eining og vart delt inn i fleire distrikt. Etter at Habsburgmonarkiet tapte krigar i 1859 og 1866, gjekk ein bort frå denne politikken og etter fleire år med eksperimentering kom ein fram til det austerriksk-ungarske kompromisset i 1867, der det såkalla dobbelmonarkiet Austerrike-Ungarn vart oppretta. I dette systemet fekk Kongedømet Ungarn suverenitet og eit eige parlament, og berre ein personalunion og eit felles utanriks- og militærstyre knytte det til resten av Habsburgområda.
Aredhel
Liv
Aredhel kom med brørne og faren frå Valinor etter opprøret til Fëanor, og kom med tida til å setja bu i Gondolin saman med broren Turgon. Med tida vart ho rastlaus der, og kravde å få reise ut for å finne frendene sine, sønene til Fëanor, som ho hadde hatt mykje å gjera med i Valinor. Etter noko rådslaging let Turgon ho fara, men ho villa seg bort på vegen og vart snara i den trollbundne skogen Nan Elmoth, der ho vart møtt av mørkalven Eöl, som tok ho til kone. Dei budde saman i mange år, og ingen visste kvar ho var faren av. Saman fekk dei sonen Maeglin.
Riksveg 420
Riksveg 420 (Rv420) går mellom Øygardsdalen i Grimstad og Timenes i Kristiansand.
Delstaten Durango
Durango grensar til Chihuahua i nord, Coahuila i nord-aust, Zacatecas i sør-aust, Nayarit i sør-aust og Sinaloa i vest.
Hisanori Shirasawa
Hisanori Shirasawa er ein tidlegare japansk fotballspelar.
Golf
Spelet
Konkurransegolf kan spelast på ei rekke forskjellige måtar av både enkeltspelarar eller lag. Poengberekninga kan skje som slagspel («stroke play») eller matchspel («match play»). I slagspel tel ein kor mange slag som blir brukt på heile runden eller turneringa, og spelaren med færrast slag totalt blir vinnaren. I matchspel spelar ein om kvar enkelt hòl, og den som avsluttar hòlet med færrast slag, vinn hòlet.
KS
KS har opphav i Norges Byforbund og Norges Herredsforbund, som i si tid var interesseorganisasjonane for kvar sin kategori av kommunar etter den gamle inndelinga av kommunane i Noreg i bykommunar og heradskommunar. Desse to organisasjonane vart samanslutta i 1972 og organisert som Norske Kommuners Sentralforbund. Forhandlingsorganisasjonane som tok vare på arbeidgjevarinteressene til kommunane, vart då ei avdeling i denne nye medlemsorganisasjonen for kommunane. I 1988 endra Norske Kommuners Sentralforbund namn til Kommunenes Sentralforbund, og 28. januar 2004 gjorde Landstinget i Kommunenes Sentralforbund vedtak om å korta ned namnet til berre KS, som er det offisielle namnet som no skal brukast.
KS-konsernet
KS driv forretningsverksemd på avgrensa felt ved eit heileigd aksjeselskap, KS-Holding AS, som har fem dotterselskap: KS Advokatene, KS Bedrift, KS-Agenda AS, KS Besøkssenter, KS-Konsulent AS, Kommuneforlaget AS, Kommunenes Hus AS og Kommunal Rapport. Styret i KS-Holding AS har den same samansettinga som hovudstyret i KS. Desse selskapa skal vere med til å styrke det spekteret av tenester som KS yter til medlemane sine.
Stortingsrepresentantar 1931-1933
Bakgrunnsstoff
Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste
Castelldefels
Byen har godt transportnett til Barcelona. Andre nærliggande byar er Gavà, Viladecans, Sant Boi de Llobregat, Sitges og El Prat de Llobregat.
Signifikant bølgjehøgd
Den opphavlege definisjonen kom som resultat av arbeid utført av oseanografen Walter Munk under den andre verdskrigen. Den signifikante bølgjehøgda var meint som eit matematisk uttrykk for høgda som ein «erfaren sjømann» ville anslå bølgjehøgda til ved å sjå på sjøen. Det er i dag eit vanleg mål på høgda av havbølgjer.
Ekstremvêret Bera
Ekstremvêret Bera var eit ekstremvêr som råka Troms og Vest-Finnmark 11. november 1995. Det gav full storm i utsette område, hovudsakleg på kysten, og vanskelege køyreforhold. I tillegg var det stor fare for snøras.
Mutter av Rammstein
For andre tydingar av oppslagsordet mutter, sjå mutter (fleirtyding)
Riksveg 40
Før 1. januar 2010 var fylkesveg 40 del av vegen, og strekninga mellom Undersbo og Revet var del av.
Elveveien Kanalgata
Mutter (fleirtyding)
Mutter kan vera:
Oligocen
Paleogeografi
Fjelldanninga vest i Nord-Amerika heldt fram og Alpane starta å reise seg i Europa då den afrikanske plata pressa på nordover mot den eurasiatiske plata og isolerte restar av Tethyshavet. Eit tynt marint lag markerer tidleg oligocen i Europa, medan marine avsettingar er sjeldne i Nord-Amerika. Det ser ut til å ha vore ei landbru mellom Nord-Amerika og Europa i tidleg oligocen sidan dyrelivet i dei to regionane var særs likt. Ein gong i oligocen braut Sør-Amerika omsider laus frå Antarktis og dreiv nordover mot Nord-Amerika. Dette gjorde at den antarktiske sirkumpolare straumen starta og kontinentet vart raskt avkjølt.
Dyreliv
Det var mykje krypdyr i oligocen. Choristodera, ei gruppe halvakvatiske krokodilleliknande diapsidar, som oppstod i juratida, og kanskje heilt tilbake i trias døydde ut i tidleg oligocen, kanskje på grunn av klimaendringane. Slangar og øgler utvikla seg til ein viss grad.
Av pattedyr finn ein brontotherium, indricotherium, entelodont, hyaenodon og mesohippus. Elefantdyr var òg ein del av dyrelivet.
Supervulkanar
La Garita-kalderaen var eit enormt vulkanutbrot for 28-26 millionar år sidan som hadde ein vulkaneksplosivitetsindeks på 9,1
Robert Sæther
Robert Johansson Sæther var ein norsk skulemann og politikar frå Valsøyfjord på Nordmøre. Mangeårig ordførar i Kristiansund og stortingsmann 1937-45 frå kjøpstadene i Møre og Romsdal og for Høgre.
Ekstremvêr i Noreg
Namn
Det første ekstremvêret som fekk namn var Agnar 12. oktober 1995.
Kjende ekstremvêr
Storofsen er ein av dei største flaumane som har råka landet nokon gong. Han skjedde i 1789 og tok livet av minst 61 menneske. Den galne måndagen var eit anna kjend uvêr med orkan som i 1822 tok meir enn 300 menneskeliv på Vestlandet.
Bondhusbrea
Bondhusbrea er ein dalbre og ein utløpar frå Folgefonna. Han ligg nær Mauranger i Kvinnherad kommune i Vestland. Ein kan nå Bondhusdalen og breen frå Sunndal. Nedanfor Bondhusbrea ligg Bondhusvatnet.
Sankt Georgs kapell
Årringsdatering har vist at tømmeret i kapellet ikkje er meir enn 200 år gammalt. Det er mogleg at det noverande bygget har erstatta eit eller fleire kapell i tilnærma same stil. Det kan også vere at opplysningar om St. Georgs kapell har vorte blanda saman med dei om eit kapell som har stått på vinterbuplassen til skoltesamane i Neiden. Av det er det berre tuftene att.
Innisfallen
Her ligg ruinane av Innisfallen Kloster, ein av dei mest imponerande ruinane frå tidleg kristen tid i Killarney nasjonalpark. Klosteret vart grunnlagd på 600-talet av St. Finian den spedalske og var i drift i om lag 700 år. I ein periode på 300 år vart Innisfallen-annalane skrive, som dokumenterer den tidlege historia til Irland, slik ho var kjend for munkane.
Gunnhild Øyehaug
Gunnhild Øyehaug er ein norsk forfattar. Ho vart fødd i Volda og voks opp i Ørsta. Øyehaug skriv på nynorsk. Ho underviser ved Skrivekunst-akademiet i Hordaland.
Songen 2112
Komposisjon
Tekstforfattaren og trommeslagaren Neil Peart nemner Ayn Rand som ein viktig påvekrnad for å skriva songen. Peart har forklart at boka hennar Anthem hadde vore ein viktig påverknad på musikken hans, og sa i eit intervju med Rockline i 1991 :
More av Pink Floyd
Utgjeving og mottaking
More nådde niandeplassen på den britiske albumlista og då det kom ut på ny i 1973 nådde det 153. plassen på lista i USA. I 1987 kom albuet på CD. Ei digitalt ommastra utgåve kom ut i 1995.
Grumantbyen
Busetnaden her vart etablert i 1919. Gruva vart nedlagd i 1919, og opna på nytt i 1931. Det sovjetiske selskapet Arktikugol dreiv gruvedrift i Grumantdalen, men la ned drifta på grunn av vanskelege hamnetilhøve og fallande produksjon. Utskipninga av kol måtte derfor skje frå Colesbukta som fungerte som hamn for Grumantbyen på den måten at kolet varti transportert dit på en 40 cm smalspora jernbane. I etterkrigstida var Grumantbyen ei tid den største tettstaden på Svalbard med opptil 1200 innbyggjarar. Mens det ikkje er aktuelt å gjenoppta drifta i Grumantbyen, har det frå russisk side vore på tale å starte drift i Colesbukta samt å byggje veg derfrå til Barentsburg.
The Legend of Zelda: The Wind Waker
The Wind Waker vart utgjeve i Japan desember 2002, i Nord-Amerika mars 2003 og i Europa og Australia mai 2003. Det fekk ein oppfølgjar i 2007, The Legend of Zelda: Phantom Hourglass, til Nintendo DS.
Hajime Kamo
Han spela for klubben Urawa Reds.
1934
1934 (romartal MCMXXXIV) var eit skotår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen.