cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Retteprogram
Historikk
Dei eldste retteprogramma går attende til tidleg på 1970-talet, og dei var ganske enkelt samlingar av ordformer, der ny tekst vart samanlikna opp imot dei eksisterande ordformene. Dei inneheldt heller ikkje nokon framleggsprosedyre, dei berre slo fast at ei viss ordform ikkje eksisterte i kontrolleksikonet.
Akihiro Sakata
Akihiro Sakata er ein tidlegare japansk fotballspelar.
NorgesEnergi
Kundetilfredsheit
I 2008 vart NorgesEnergi bransjevinner for bransjen Energi i Best i Test – Kundeserviceprisen 2008.
Råmjølk
Råmjølk inneheld store mengde med antistoff kalla immunoglobulin A (IgA) som beskyttar slimhinnene i hals, lunger og tarmsystemet til barnet. Ein finn også leukocyttar som beskyttar mot skadelege virus og bakteriar. Fleire nyttige bakteriar i fordøyingssystemet vert etablert etter inntak av råmjølk.
Anne Jahren
Ho var med på Noregs vinnarlag i stafett under OL 1984 i Sarajevo, og vart verdsmeister på 10 km i 1987. Ho representerte Bærums Skiklub.
Åseral kommune
Aktivitetar og turisme
Turisme er eit satsingsområde i kommunen med tre hytteområde og tre alpinsenter: Bortelid, Ljosland og Eikerapen. Desse områda er i sterk utvikling med stor byggeaktivitet.
Eikerapen Roots Festival blir arrangert også første helga i august på Eikerapen. I august 2018 blei festivalen arrangert for femtande gong.
Tsilma
Tsilma spring ut frå Timanhøgdene på grensa til Arkhangelsk oblast nordvest i republikken Komi. Ho renn nordover før ho svingar austover gjennom øydemarka. I den nedre delen av elva ligg det enkelte landsbyar ved breidda.
Giovani Luiz Neitzke
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Hüntwangen
Kommunen ligg i vestenden av Rafzerfeld, eit område i distriktet nord for Rhinen.
Tarald
Bruken av namnet i Noreg
I folketeljinga i 1801 vart 355 personar manntalsførte med namnet T(h)arald.
Galvanometer
I moderne utgåver fører straumen til eit utslag på ein visar som dreier om ein akse. Galvanometret baserer seg på den fysiske eigenskapen at ein straum gjennom ein leiar fører til eit magnetfelt rundt leiaren. I tidlegare galvanometer var det magneten som rørde seg relativt til ein tråd (gamle typar) eller ein spole (nyare typar). I moderne galvanometer er det ein spole som rører seg i eit fast magnetfelt. Spolar vert nytta for å auke magnetfeltet, og så gjennom galvanometret sin kjensleheit, ved at kvart enkelt tørn medverkar med eit magnetfelt.
Eiksund
Eiksund skule vart nedlagt i 2007. Barneskuleelevane går no ved Haddal skule.
Tårnet skolekapell
Tårnet skolekapell er eit kombinert skulehus og kapell frå 1964 i bygda Tårnet i Sør-Varanger kommune i Finnmark fylke. Dei siste åra har det vore ei gudsteneste i året i kapellet.
Harry Potter og Halvblodsprinsen
Handling
Ved å bruka tanketanken sin viser Albus Humlesnurr Harry fleire minne som kastar nytt ljos over Voldemort si fortid. Humlesnurr har ein teori om at Voldemort har delt sjela si opp i sju delar, og at han lagrar seks av desse delane i malacruxar: Magiske objekt som gjer eigaren udøyeleg så lenge dei eksisterer. Medan to av Voldemort sine malacruxar allereie er øydelagde (dagboka til Tom Venster av Harry[HP2] og ringen til Dredolo Mørch av Humlesnurr), trur Humlesnurr at det er fire slike malaruxar igjen som må øydeleggjast. Han og Harry set avgarde for å finna tilbake ein av dei; (Salazar Smygard sin medaljong). Humlesnurr og Harry drar til ei hole der Humlesnurr trur medaljongen er. I hola er det ein gigantisk sjø som det ligg eit glødande beger i midten av. Då dei drar ut til begeret er det ei slags væske nedi begeret som Humlesnurr bestemt prøver å drikke. Humlesnurr gir Harry ordre om å tvinga henne i han, men då han har drukke opp væska merkar dei at han mister mykje av kreftene sine. Dei tar med seg medaljongen som er nedi begeret.
Sierra de Ancares
Sierra de Ancares er ei fjellkjede i Spania som strekkjer seg sørvestover frå Dei kantabriske fjella i Asturias.
Germano Borovicz Cardoso Schweger
Han spela for klubben Cerezo Osaka.
Datanett
Elektrisk kabel
Mange nett kommuniserer over elektrisk kabel, der dei mest vanlege typane er tvinna parkabel, som vert nytta til dømes for Ethernett og koaksialkabel, som vert nytta for å kommunisere over lengre avstandar, men parallell parkabel er òg framleis i bruk der det er for dyrt å bytta han ut.
Optisk fiber
Optisk fiber har stor kapasitet og kan nyttast over lange avstandar og vert typisk nytta som stamnett mellom byar og for undervasskabel. Etter som prisen har gått ned vert det meir vanleg å nytte optisk kabel for kortare strekningar, som til dømes mellom nettsentralar (ofte samanfallande med telefonsentralar) og dei einskilde abonnentane. Optisk fiber vert òg nytta i brann- og eksplosjonsfarlege miljø, etter som det ikkje er fare for gneistar.
Østrungen
Østrungen er eit vatn som ligg i Selbu kommune i Trøndelag fylke. Østrungen kan by på godt fiske og gode høve for jakt.
Skruegeit
Levevis
Skruegeit er dagaktiv med mest aktivitet tidleg om morgonen og seint på ettermiddagen. Om våren og sommaren et dei mest gras, og om vinteren et dei meir lauv frå tre, tidvis ved å stå på bakbeina for å nå høge greiner. Varsellyden til geitene minner mykje om mekringa til tamgeit.
Brannen i Grue kyrkje
Det var inngangsdører på alle tre skip; desse slo innover, og stengde samstundes i open stilling trappa til galleria. Vindaugene med blyinnfatta glas var plassert høgt oppe på veggen og var forsynte med jarngitter utvendig. Utvendig var kyrkja tjørebreidd. Det er gjord overslag som viser at kyrkja i tidsrommet 1600 til 1822 i alt var vorte innsett med 17 tonn tjøre.
Friluftsliv
Omgrepet friluftsliv
Denne definisjonen ligg til grunn for offentleg forvaltning, tildeling av spelemiddel og liknande. Motoristert ferdsle i utmark og på vassdrag, idrett (inklusive organisert trening) og andre konkurranse- og prestasjonsprega aktivitetar og utandørs aktiviteter i hagar, parkar og urbane strøk ligg  utanfor det vedtekne friluftslivomgrepet.
Valdenir da Silva Vitalino
Han spela for klubben Tokushima Vortis.
Pommern
Pommern som del av Polen, Danmark, Sachsen, Tyskland
I 1121 la Bolesław III den skeivmunna etter tre felttog i åra 1116, 1119, 1121 under seg Pommern og organiserte samstundes misjonsarbeid i området. Han let pommeranarane verte kristna av Otto av Bamberg og sette inn ein pommersk fyrste frå Gryf-dynastiet, Warcisław I, som vasallen sin og det oppstod eit hertugdøme med hovudborgene Kamień og Szczecin.
Pommern under Gryf-dynastiet
I 1164 vart saksaren Heinrich der Löwe lensherre over Pommern. Etter keisar Fredrik Barbarossa sigra over Heinrich der Löwe vart Pommern ein del av Det tysk-romerske riket. I 1181 opphøgde Fredrik Barbarossa sonen til Warcisław, hertug Bolesław I, til tysk-romersk riksfyrste. Gryfene herska som fyrstar over Pommern fram til huset døydde ut på sverdsida i 1637.
Prøyssisk og svensk styre
Ved freden i Westfalen kom Bakpommern i 1648 til Brandenburg og Frampommern vart verande svensk. Under trettiårskrigen mista Pommern nesten ein tredjedel av folkesetnaden. Landet vart delt og låg økonomisk i ruinar. Brandenburg og det seinare kongedømet Preussen gav aldri opp kravet sitt på heile Pommern. Etter den store nordiske krigen (1700-1721) kom Frampommern sør for elva Peene til kongedømet Preussen. Under sjuårskrigen (1756-1763) kom det igjen til krigshandlingar mellom Sverige og Preussen. Pommern vart delvis okkupert av russiske troppar og festninga Kolberg fleire gongar omleira. Under Napoleonskrigane leid Pommern sterkt. I 1807 vart heile Frampommern okkupert av Frankrike. Etter frigjevinga av Tyskland i 1815 vart òg den nordlege delen av Frampommern med øya Rügen avstått frå Sverige til Preussen. Pommern vart verande ein prøyssisk provins fram til etter den andre verdskrigen.
Kabel
Nemninga kabel vert òg nytta om tau tvinna av ståltrådar, som til dømes slik kablar, ståltau, som held oppe hengjebruer, som vert nytta til å drege vognene på kabelbaner, vert nytta i heisekraner og mykje meir. Slike kablar vert elles kalla vaierar (frå engelsk: wire).
Isolasjonsmateriale
Isolasjonsmaterialet i ein kabel er med på å bestemma parametre som induktans og kapasitans og difor òg fasehastigheit og bandbreidd.
Dvergplanet
Storleikar og massar til dvergplanetar
I følgje enkelte astronomar kan den nye definisjonen bety at ein får opp til 45 nye dvergplanetar.
Reinsking av området rundt omlaupsbanen
Ved å bruke parametrar utvikla av S. Alan Stern, Harold F. Levison, Steven Soter og andre astronomar kom det fram eit forslag om å skilje dvergplantar frå dei åtte andre planetane basert på at planetane har «reinska området rundt omlaupsbanen sin», altså har dei ikkje mindre lekamar i banen sin som kan føre til kollisjonar, som dei kan fange inn som månar, eller som kan føre til forstyrringar i gravitasjonen. Dette konseptet vert kombinert med konseptet om at masseforholdet mellom planeten og den kombinerte massen til alle lekamane i nærleiken vert dominert av planeten. Dvergplanetar har for liten masse til at dei kan påverke omgivnadane sine på liknande måte som ein planet.
Skrubbær
Namn
Namnet «skrubbær» kjem av at skrubbæra ofte får besøk av ein spesiell breitegeart (Cimex baccarum), som i svensk bygdemål blir kalla skrubba.
Mørkets hjerte
Kritikk for rasisme
Joseph Conrad har blitt karakterisert som rasist av den nigerianske forfattaren Chinua Achebe på grunn av måten han fremstilte afrikanarar på i Mørkets hjerte. Achebe hevdar at Conrad fremstiller afrikanarar som «avhumaniserte og degraderte», og som primitive menneske nærast utan språk. Mange litteraturforskarar meiner derimot at boka inneheld ein sterkt kritikk av kolonialismen. Conrad skildrar framferda til europearane og overgrepa mot lokalbefolkninga på en måte som til då var svært sjeldsynt.
Åkrafjorden
Ved Mosnes på nordsida av fjorden er einaste punktet av Folgefonna nasjonalpark som grensar til havet.
Paul Scharner
Paul Scharner er ein austerriksk fotballspelar. Han har spela for West Bromwich Albion i engelsk Premier League og for det austerrikske fotballandslaget. Frå 2004 til 2006 spelte han for Brann i den norske Tippeligaen.
Radfjorden
I Radfjorden er det tre større oppdrettsanlegg: Stolane, Sæbøholmane og Gjeltskjerneset i sør. Ved oppdrettsanlegga er det gode fiskeforhold for stor sei, som lokale fiskarar nyttar som agn i krabbeteinene.
Vessingsjøen
Vessingsjøen er eit vatn i Nea-Nidelvvassdraget som ligg i Tydal kommune i Trøndelag fylke.
Knute Nelson
Politisk aktiv
Nelson reiste etter borgarkrigen til Albion og fullførte studiane, som den beste i si klasse. Han bestemte seg for å verte sakførar og flytta til Madison der han lærte lovforståing hos ein akademisk utdanna advokat. Våren 1867 fekk han løyve til å praktisere som sakførar i Wisconsin. Han opna praksis i Madison, og sikta seg inn mot norske immigrantar. Nær samstundes let han seg velje inn delstatsforsamlinga som Dane County sin representant. Her markerte han seg særleg i ein debatt med skarpe skilje mellom dei som gjekk inn for offentlege skular og dei som ivra for soknestyrte skular. Nelson fremja synet for dei som gjekk inn for offentlege, ikkje-sekteriske skular. Etter to periodar i delstatsforsamlinga avstod han frå attval.
Bulldosar
Bruksområde
Ettersom bulldosarar har svært lågt marktrykk har dei vorte utstyrt med djuptgåande nydyrkingsplogar og nytta til nydyrking av myr. Bulldosarar vert òg somme gongar utstyrte med bakmontert grubbar, fig. 4, og nytta for å løysa opp grunnen ned til ei djupn på over ein meter. Andre arbeidsoppgåver kan vera å hjelpa til med å trekkja tungt utstyr i ulendt terreng. Bulldosarar vert òg nokre gongar utstyrte med vinsj og nytta til tømmerkøyring, men i Noreg er ikkje dette vanleg. Ingeniørvåpnet i Forsvaret nyttar bulldosarar for mange føremål, som bygging av provisoriske vegar, bygging og fjerning av ymse hinder, osb. Ein mykje kontroversiell militær bruk er den israelske hæren si riving av palestinske hus med bulldosarar.
Verdsveven
Ei webside ligg på, eller vert generert av, ein webtenar. Webtenarane kommuniserer med brukarane sine nettlesarar for å levera innhaldet av dei sidene brukarane ber om (i daglegtale «går til» eller «vitjar»). Hypertekst-innhaldet er pakka inn i formateringskodar som fortel nettlesaren korleis han skal presentera tekst og grafikk (og eventuelt lyd) for brukaren.
Alle som vil, kan leggja ut materiale på Verdsveven. Ein treng berre ei datamaskin og ei Internett-tilkopling. Det finst nesten ingen sensur eller kontroll av det som vert publisert. URL-ane til sider ein vitjar ofte, kan ein i dei fleste nettlesarar lagra i ei liste av favorittar. Men for å finna fram i dei mange millionane av andre sider, er det nyttig å bruka ein søkjemotor.
Historie
Internett var allereie svært utbreidd i universitets- og forskings- (og programvareutviklar-)miljø før Verdsveven vart funnen opp. (Dei 10 000 datamaskinene som var knytte saman via ARPANET og BITNET i 1987, hadde vakse til 100 000 i 1989 og over ein million i 1992.) Dei mest brukte tenestene var på den tida m.a. diskusjonsgrupper, gopher, ftp, IRC og e-post.
STS-125
Dette var den trettiande erda til romferja Atlantis. Den førre var STS-122, som i februar 2008 frakta den europeiske Columbus-modulen til den internasjonale romstasjonen. STS-125 er den einaste bemanna romferda sidan Columbia-ulykka som ikkje går til konstruksjonen av romstasjonen.
Pyntegrønt
Til klippegrønt høver bar av edegran best, sidan det har ei frisk lukt, og sidan nålene sit fast sjølv om baret tørkar.
Bygdeposten
Bygdeposten er ei lokalavis som kjem ut i Modum i Viken fylke. Ansvarleg redaktør er Vegard Møller Johnsen.
Cleidopus gloriamaris
Biologi og økologi
Grunna dei små finnane og det stive vernet, er Cleidopus gloriamaris dårleg til å symje. Sidan han er ein nattfisk kan ein finne han i hòler og under stein om dagen. I reservatet Fly Point Halifax Park Aquatic Preserve i New South Wales er det dokumentert at ei lita gruppe Cleidopus gloriamaris har lege under dei same steinane i minst sju år, og ei anna gruppe har lege under nokre andre steinar i tre år. Om natta vågar arten seg ut på sandflatene for å få mat, ved å bruke lysorgana til å lyse opp små reker. Lyset kan også brukast til å kommunisere med andre fiskar av same art. Lyset til Cleidopus gloriamaris er skapt av symbiotiske kolniar av bakterien Vibrio fischeri i fotoforane. V. fischeri finst også fri i sjøvatn og vert naturleg sleppte lause frå fotoforen til Cleidopus gloriamaris, men lyset deira forsvinn berre nokre timar etter at dei er sleppte lause. Arten har levd opptil ti år i fangenskap.
G-faktor i fysikk
G-faktor eller g-verdi er i fysikk ein proporsjonalitetsfaktor for magnetisk dipolmoment og gyromagnetisk forhold til ein partikkel eller kjerne. Han er ein viktig konstant som er knytt til det observerte magnetiske dipolmomentet μ til ein partikkel til det høvande vinkelmoment kvantetal og den høvande fundamentale kvanteeininga til magnetisme, vanlegvis Bohr magneton eller kjernemagneton.
Odd Nordstoga
Debut
I 2002 slo han seg saman med den respekterte folkemusikaren Øyonn Groven Myhren, som mellom anna er kjent frå folkemusikkgruppa «Dvergmål», for å skrive, spela og gje ut albumet Nivelkinn, basert på dikt frå telemarkspoeten Aslaug Vaa. Verket var tinga av Telemarksfestivalen. Dette samarbeidet gav igjen ei rekkje mindre radioslagerar med songane «Uppi måneskin» og «Guten og folen», og dei fekk Spellemannprisen 2002 i klassen folkemusikk/gammaldans.
Collège de France
Collège de France er ein sentral læreinstitusjon i Paris i Frankrike oppretta i 1530 av kong Frans I for å gje ei open og fri undervisning i tre felt som Universitetet i Paris ikkje brydde seg om: hebraisk, gresk og matematikk.
Sørvikvatnet
Sørvikvatnet er eit vatn som ligg i Hasselvika i Indre Fosen kommune i Trøndelag.
Sierra de Aralar
Helgenskrinet Aralarko San Migel Santutegia (Santuario de San Miguel de Aralar på soansk) frå 900-talet, husar ein kjend statuett av St. Mikael, og ligg i sørenden av massivet nær byen Uharte-Arakil.
Døgnrytme
Markørar for døgnrytmen
Dei viktigaste markørane i studiet av menneskelege døgnrytmar er Desse heng rimelegvis saman.
Melatoninnivå
Lenge var startpunktet for målbar melatonin sett på som ein viktig markør for døgnrytmefasen; det har til og med fått sitt eige namn: DLMO, dim-light melatonin onset. Midtpunktet (i tid) har og vore brukt så vel som tidspunktet då utskiljing av melatonin frå konglekjertelen stansar.
Elektronegativitet
Elektronegativitet er evna eit atom har til å tiltrekka seg elektron i eit kjemisk band. Dersom to grunnstoff i ei kjemisk sambinding har nesten lik elektronegativitet vil dei danna kovalent binding eller metallbinding. Dersom forskjellen i elektronegativitet er stor vil grunnstoffa danna ionebinding.
Halvdan Koht
Halvdan Koht var ihuga målmann, og leiar i Noregs Mållag frå januar 1921 til januar 1925. Han var gift med Karen Grude Koht. Koht sitt sosiale målsyn kjem klart fram i rettskrivingsreforma av 1938, der bokmålet vart kraftig fornorska, og nynorsken vart opnare for nord- og austnorske målføre. Målet for Koht var samnorsk. Han var såleis nestleiar i organisasjonen Østlandsk reising (skipa 1916).
Norsk Oljemuseum
Norsk Oljemuseum i Stavanger vart opna den 20. mai 1999. Utsjånaden til museumsbygget er spesiell, og har på grunn av arkitekturen vorte eit landemerke i hamneområdet i Stavanger. Sett frå hamna og sjøen minner museet om ein liten oljeplattform. Utstillingene i museet fokuserer på utaskjærs (offshore) petroleumsverksemd i Nordsjøen.
Gunnhild Sveinsdotter
Familietilhøve
Dei norrøne kjeldene gir særs få opplysningar om Svein Håkonsson Ladejarl og hans familie. I dei historiske overleveringane er han ikkje funnen særs interessant som sjølvstendig historisk person. Med tanke på den framståande stillinga han trass alt hadde, er den manglande omtalen av Svein jarl påfallande, og skuldast truleg ei bevisst nedtoning av ladejarlane si rolle i norsk historie for tidleg mellomalder. Kjeldene om hans giftarmål og etterkomarar er usikre, men alt talar likevel for at opplysningane nedanfor er dei mest korrekte.
Mary Todd Lincoln
Mary Lincoln var fødd i Lexington i Kentucky, ein av Sørstatane under den amerikanske borgarkrigen, og blei difor utsett for rykte om at ho spionerte for fienden medan krigen gjekk føre seg.
Svorksjøen
Svorksjøen er eit vatn som ligg i kommunane Orkland og Melhus i Trøndelag fylke.
Advent
Kristen tradisjon
Det er ikkje slått fast når kristne byrja å markere adventstida. Den første referansen ein har til at det er noko særskilt med tida før jul, kjem frå eit konsil i Saragossa i 380, der det settast forbod mot å vere fråverande frå kyrkja i dei tre vekene mellom 17. desember og Kristi openberringsdag (Epifani), 6. januar. Den første heilt sikre omtala er frå synoden i Lerida i 524. Advent vart då etablert som starten på kyrkjeåret.
I kyrkjer som nyttar liturgiske farger er adventsfargen fiolett, som tradisjonelt er ein botsfarge. I den katolske kyrkja kallast tredje sundag i advent Domenica Gaudéte, 'Gled dykk-sundagen', og denne dagen kan rosa nyttast som liturgisk farge.
Ionosfærestraum
Ionsfærestraumar er elektriske straumar som ein særleg finn kring 100 til 120 km over jordoverflata, i ionosfæren. Desse straumsystema dekkjer heile jorda, men vert intensivert i belte kring dei magnetiske polane og i områda kring ekvator, såkalla elektrojet-straumar. Variasjonar i straumane skapar forstyrringar i magnetfeltet til jorda.
Dagny
Bruk
Dagný er eit vanleg namn på Island, men er mindre utbreidd i andre land.
Glimutladning
Gassar som vert nytta er ofte argon eller ein annan edelgass. Ein finn dette i produkt som neonlys og plasmaskjermar.
Kjelder
放電
Brenselcelle
Ei brenselcelle er eit elektrisk element der kjemisk energi, som òg kan frigjerast som varme ved forbrenning, vert nytta til å frambringe elektrisk straum.
Historikk
Prinsippet med brenselceller vart oppdaga av den tyske vitskapsmannen Christian Friedrich Schönbein, då han arbeidde med ozon og reaksjonen mellom hydrogen og oksygen. Dette vart publisert i eit av dei vitskaplege tidsskrifta i januar 1839.
Julespel
Fotnotar
Betlehemezés Jasličkár
Stirling Moss
Sir Stirling Craufurd Moss er ein tidlegare motorsportførar frå England. Han er sonen til Indy 500 deltakaren Alfred E. Moss og bror til Pat Moss, den kvinnelege rallyføraren som gifta seg med svensken Erik Carlsson. Moss var ein allsidig førar som konkurrerte i ei rekkje billøp, som inkludert formel 1. Han vann ei rekkje billøp, men vann aldri meisterskapet.
Moss var lenge den mest suksessfulle engelske motorsportutøvaren når det gjeld talet på sigrar, men i 1991 vart han slått av Nigel Mansell, etter å ha delteke i fleire løp enn Moss.
Brynjulf Bergslien
Bergslien fekk St. Olavs Orden i 1875.
Lascaux
Tolking av holemåleria
Abbed Breuil meinte måleri i holer som Lascaux i stor grad var uttrykk for jaktmagi. Ved å avbilde dyret fekk ein makt over det. Dette var eit syn som hadde stor utbreiing og som stemde overeins med det ein alt kjende til av magi i «primitive» samfunn. Strekar blei tolka som piler eller spyd som jegerane forsøkte å felle dyra med, men kritikarane av dette synet viste til at dei flest dyrefigurane i ulike holer ikkje såg skadde ut i det heile. I Lascaux blei det funne mykje reinsdyrbein, men ingen reinsdyr er avbilda på veggane.
Nore og Uvdal kommune
Nore og Uvdal er ein kommune øvst i Numedal i Viken fylke. Kommunen grensar i nord til Hol, Ål og Nes, i aust til Flå og Sigdal, i sør til Rollag, Tinn og Vinje, og i vest til Eidfjord. Store delar av Hardangervidda ligg innanfor kommunen sine grenser.
Baise i Guangxi
Baise (hanzi 百色, pinyin Bǎi Sè, tidlegare Bósè) er eit byprefektur i den autonome regionen Guangxi i Folkerepublikken Kina.
Kulturhus
Særleg store kulturhus kan verta kalla kulturpalass.
Baise i Guangxi
Folkesetnad
Folkegruppene zhuang, han, yao, hui og miao er dei mest talrike i prefekturet. I 2019 hadde Baise NaN innbyggjarar, av desse budde 1,383,400 i byområdet. 80 % av innbyggjarane var zhuangfolk.
Sander i Odal
Sander er ein tettstad i Sør-Odal kommune i Innlandet. Staden har og ligg ved Glomma, åtte km austom Skarnes.
På Sander er det daglegvarebutikk, og barneskulen Sander skole og Sander stasjon på Kongsvingerbanen ligg her. På Sander går Fv285 over Glomma på Sander bru.
Årringsdatering
Årringsdatering, treringsdatering eller dendrokronologi er ein måte å finna det nøyaktige året eit tre brukt til tømmer blei hogd.
Perm
Historie
Under tidlegmellomalderen budde finsk-ugriske stammar i området. På 1200- og 1300-talet blei det busett av russiske pelshandlarar og misjonærar frå Novgorod, og etter kvart blei dei første tettstadene grunnlagde etter ordre frå Moskva.
KNM «Bergen»
Mottoet for skipet var «Tenk sikkerhet først – vær alltid profesjonell!»
Paradis skole
Under krigen vart Storetveit skole først nytta for innkvartering av den deporterte folkesetnaden frå Telavåg og fungerte resten av krigen som reservehospital.
Paris-Madrid-løpet
Den første ulykka skjedde 72 kilometer frå Paris, då ei kvinne vart treft av ein av dei konkurrerande bilane medan ho kryssa vegen. Ved Châtellerault vart ein mann og eit barn trefte då ein bil køyrde i nokre tilskodarar. Lenger sør køyrde ein annan bil av vegen og drap to tilskodarar. Slik fylgde ulykkene gjennom heile dagen. Bilar trefte tre og vart knuste, eller velta og byrja å brenne.
Winkel i Sveits
Winkel er ein kommune i distriktet Bülach i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 450 meter over havet.
Olve
Bruken av namnet i Noreg
I teljinga frå 1900 var det 21 personar som het Olve (to av dei vart innskrivne som Aalve, ein som Ølve), 15 av desse busette i Aust-agder.
Johan Nygaardsvold
Statsminister 1935-1945
1935, året då han tok over som statsminister, er av mange sett som eit av dei verkeleg store skilje-åra i norsk historie. Med Nygaardsvold-regjeringa tok bygginga av den norske velferdsstaten til. Tiltaka mot krisa skapte ny optimisme i breie lag av folket og hindra at fascismen fekk nokon massebasis her i landet.
Ella Hval
Filmskodespelar og Norsk Skuespillerforbund
På femti- og sekstitalet vart ho leiar for Norsk Skuespillerforbund, og stod i spissen for ein viktig debatt mellom skodespelarane og NRK. Fordi ho var ein dyktig forhandlingsleiar fekk ho tilnamnet Ello (LO) Hval.
KS «Norge»
Kong Olav V overtok kongeskipet i 1955, og kong Harald V i 1991.
Serge Gainsbourg N°2
N°2 er som tittelen seier det andre albumet til Serge Gainsbourg frå 1959.
Norsk flora
Utgåver
I 2005 kom sjuande utgåva, også den som Norsk flora ved prof. R. Elven. Denne floraen har i alt 1230 sider, og ISBN 978-82-521-6029-1
Røyken kommune
Flygeleiarsentralen for austlandet låg i Røyken, men er foreslått lagd ned. Det er korte avstandar til Drammen og Oslo, mange av innbyggjarane arbeider difor på denne strekninga. Det er buss-samband til begge byane, dessutan lokaltog til Oslo om Asker, og båt frå Slemmestad til Oslo.
Gamlehaugvegen
Namnet vart vedteke i 1947. I 1989 vart vegen forlenga nordover då den tidlegare Nylundvegen vart ein del av Gamlehaugvegen.
Torghatten
Torghatten er eit fjell sørvest i Brønnøy kommune. Det er, som namnet ymtar om, forma som ein hatt, men det viktigaste kjenneteiknet med fjellet er at det har eit digert firkanta hòl tvers gjennom seg.
Beauvais
Historie
Beauvais var av romarane kjend som Caesaromagnus (men i mellomalderen vart namnet skrive Bellovacum på latinsk), og fekk det noverande namnet sitt frå den belgisk stamme kalla Bellovaci, som hadde hovudstad her. På 800-talet vart byen eit grevskap, som i rundt 1013 gjekk vidare til biskopane i Beauvais, som vart franske likemenn frå 1100-talet. Ved kroninga av kongane hadde biskopane i Beauvais på seg ei kongeleg kappe og i lag med biskopane i Langres løfta dei kongen frå trona hans for å presentere han for folket.
Identitet
Omgrepet vert òg bruka meir relativt om ein sum av element som gjev ein person, ein organisasjon eller eit samfunn eigenart (særhått).
Alf Ertsland
Han arbeidde som 1. amanuensis ved Statens håndverks- og kunstindustriskole 1981-1996.
Verdas land etter bruttonasjonalprodukt
GDP methodology
Daftar negara menurut PDB (PPP) Šalys pagal BVP
Serge Gainsbourg
Tidleg karriere
Gainsbourg studerte kunst og ville verta lærar, men etter kvart byrja han med måling og arbeida som barpianist på den lokale kabaretscenen. Etter kvart vart han ein del av musikaloppsettinga Milord L'Arsoille, der han motvillig hadde ei syngande rolle. Han var på tida beskjeden og klar over sine middelmådige vokale prestasjonar og ville i starten berre jobbe som komponist og produsent, ikkje som musikarar.
Dei siste åra
Det siste studioalbumet hans var «You're Under Arrest» der han mellom anna var borti hip hop. I 1990 skreiv han det tredje bidraget til Eurovision Song Contest for Frankrike med «White and Black Blues» sunge av Joëlle Ursull. Songen kom på delt andreplass i lag med Irland.
Filmarbeid
Han regisserte fire filmar: Je t'aime... moi non plus, Équateur, Charlotte For Ever og Stan The Flasher.
Terrestrisk planet
Terrestriske planetar utanfor Solsystemet
10. august 2005 fann andre astronomar teikn på ein kald planet kalla OGLE-2005-BLG-390Lb, med masse rundt 5,5 gongar jordmassen, i omlaup rundt ei stjerne om lag 21 000 lysår borte i stjernebilete Skorpionen. Planeten vart oppdaga med ein teknikk kalla mikrolinseeffekt, som kan finne kalde planetar med massar like stor som jorda.
Ein er for tida i gang med å utvikle teleskop som skal gjere det mogeleg å ta bilete av planetar utanfor Solsystemet vårt. Desse er mellom anna Terrestrial Planet Finder, Teleskopet Darwin, New Worlds Imager, og Overwhelmingly Large Telescope.
Matthias Zurbriggen
Liv og gjerning
Zurbriggen Ridge på Aoraki/Mount Cook på New Zealand er oppkalla etter han. Den 14. mars 1895 gjorde Zurbriggen den fyrste oppstiginga langs egga, noko som samstundes var den andre toppturen nokon gong, og den fyrste solo-klatringa. Fyrstebestiginga hadde funne stad 11 veker tidlegare.
Nedslagskrater
Historie
Arbeidet deira heldt fram å vere omdiskutert, men gjennom Apolloprogrammet kom det prov på omfattande meteorittnedslag på månen der erosjon knappast eksisterer. Ettersom ein må rekne med at jorda blir treft av fleire prosjektil enn den litle månen vår, innsåg ein at det må finnast restar av mange fleire nedslag enn talet velbevarte krater tyder på.
Danning og struktur
Meteorittnedslag i havet kan ha vore mykje meir øydeleggjande enn dei på land. Krafta i nedslaget trengjer unna så store mengder vatn at tsunamiar oppstår. Ein meiner at meteoritten som slo ned i Chicxulub på Yucatánhalvøya i søndre Mexico produserte tsunamibølgjer som var 50–100 m høge og som forflytta gjenstandar fleire mil inn på land.
Cholet
Økonomi
Det finst fleire små og mellomstore bedrifter rundt byen, i tillegg til avdelingar av fleire internasjonale føretak. Området har noko av den lågaste arbeidsløysa i Frankrike. Tekstilindustrien har gjeve opphav til tilknytte aktivitetar, som motegymnas, tekstilmuseum og konfeksjonsføretak som Catimini.
The Bonnie Ship the Diamond
Tekst
For the rose will bloom on Greenland's ice before we change our mind.
Likbrenning
I Noreg vart retten til kremasjon fremma av såkalla kremasjons- eller likbrendingsforeninger frå slutten av 1800-talet, med Bergens Likbrendingsforening i brodden. Denne foreininga hadde arbeidd for saka frå 1893. Arkitekt Schak Bull var den fyrste leiaren av denne foreininga, og det vesle som finst av arkivmateriell etter foreininga vart funne mellom dei arkivsakene har etterlet seg, og som er teke vare på av Bergen Byarkiv.
The Bonnie Ship the Diamond
Tekst
Here's a health to the Battler of Montrose and the Diamond, ship of fame.
And every lass in Peterhead sing, “Hushabye, my dear.”
Helga
Helga har namnedag 30. september i Noreg.
Emil Boc
6. februar 2012 gjekk Boc av som statsminister etter omfattande demonstrasjonar i protest mot store nedskjeringar.
Hiroki Miyazawa
Hiroki Miyazawa er ein japansk fotballspelar.
Gardar i Gausdal
Liste over gardar i Gausdal kommune, ordna etter gardsnummer.
Portugal i Eurovision Song Contest
Portugal debuterte i Eurovision Song Contest i 1964 og har delteke 53 gongar. Portugal var frå 2006 til 2017 det landet som hadde delteke flest gongar utan å vinne, og fram til 2017 var den beste plasseringa til Portugal ein sjetteplass. I 2017 lykkast det omsider for Portugal å vinne Eurovision Song Contest for fyrste gong, då Salvador Sobral vann tevlinga med balladen «Amar pelos dois». Portugal arrangerte difor Eurovision Song Contest i 2018. Portugal har komme sist fire gongar: i debutåret 1964, i 1974, i 1997 og på heimebane i 2018. Etter innføringa av semifinalar i 2004 har Portugal kvalifisert seg til finalen 7 av 16 gongar.
Songen som «velta» eit diktatur
Songen «Grândola, Vila Morena», spela av den bannlyste folkemusikaren Zeca Afonso, vart spelt på radio halvannan time seinare. Denne songen var eit signal om at kuppet var i gang, og at kuppmakkarane hadde begynt å take kontroll over strategiske institusjonar i landet. I løpet av eit døgn lykkast det kuppmakkarane å velte diktaturet, og Portugal kunne starte overgangen til demokrati. I boka Official History of The Eurovision Song Contest kommenterer forfattaren John Kennedy O'Connor at «E depois do adeus» er det einaste bidraget «som faktisk har starta ein revolusjon». Hendinga vart markert med ein eigen kortfilm under den andre semifinalen i 2018, då Portugal arrangerte tevlinga.
Berg am Irchel
Berg am Irchel er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 410 meter over havet.
Kommunen ligg på ein terrasse på nordsida av Irchel. Han består av landsbyen Berg Gräslikon.
Skjold-klasse
Vassfortrenging (deplasement): 273 tonn
P963 KNM Steil: desember 2008
VM i skiskyting 2003
Meisterskapen omfatta 10 tevlingar, fem for menn og like mange for kvinner.
20 km
Dato: 19. mars 2003 <br style="clear:both;" />
Niue
Niue er ei autonom øy i sørvestre Stillehavet, i fri assosiasjon med New Zealand. Hovudstaden er Alofi.
Historie
Dei første europearane som kom til øya var James Cook sin ekspedisjon i 1744. Cook kalla øya «Savage Island», 'Villmannsøya', ettersom innbyggjarane hadde tenner farga raude. Raudfargen stamma ikkje frå blod, som Cook trudde, men ei lokal raud banan. Etter nokre hundreår blei det lokale namnet Niu ē, som tyder 'sjå kokosnøtta', teke i bruk internasjonalt.
Smålands nation i Uppsala
Bakgrunnsstoff
Smålands nation si heimeside
Mellomaldermusikk
Modal-epoken eller Notre Dame-epoken
I perioden 1170-1250 var Notre Dame-kyrkja i Paris eit viktig senter for komponert fleirstemmig musikk. Viktige komponistar var Leonin og Perotin. Dei nytta neumer, og eit rytmisk system som vert kalla modalnotasjon.
Ars nova
Franske komponistar:
Toleranse
I sosiale og kulturelle samanhengar er toleranse ei evne eller haldning til å erkjenne og vise vørdnad for det andre trur og gjer og for verdiane deira. Toleranse medfører ikkje å vera samd i alt som er annleis, men å ha ei venlegsinna innstilling til det. Dette vil seia at ein ikkje avviser folk med ulike tankar, religionar, kulturar, utsjånad og framferd.
Positiv og negativ toleranse
Innanfor det vi toler av uttrykk i utsegn, handlingar, institusjonar o.l. for andre verdiar enn våre eigne, kan vi skilje mellom dei vi kan godta på ein måte og dei vi er særs usamde med. Det første kallar vi positiv toleranse, det andre negativ toleranse. Til dømes vil ein veganar kunne vere usamd med ein vegetarianar, men likevel seie at det er jo greitt på eitt vis at ein drikk mjølk og nyttar meierismør i maten, og ho viser då positiv toleranse. Men når det gjeld det å ete kjøt, kan veganen vere meir avvisande utan å ville forby det, og ho viser då negativ toleranse. Alle kan igjen vere særs avvisande til det å ete nokre typar kjøt, t.d. hestekjøt, og meine at ein bør forby det. Då er det ikkje negativ toleranse, men intoleranse.
Jølvatnet
Jølvatnet er ein innsjø som ligg 710 moh i Trollheimen i Rennebu kommune i Trøndelag. Ved Jølvatnet ligg Trondhjems Turistforening si turisthytte Jøldalshytta.
Bonstetten i Sveits
Bonstetten er ein kommune i distriktet Affoltern i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 543 meter over havet.
Juletrefest
Julespel
Det var spesielt i mellomjula (tida mellom julhelga og nyårshelga) at det vart gjort julespel (eller julspell). Ungdom møttest i gardane for leik, dans og gjetting av gåter.
Baskarfjella
Baskarfjella er ei lita fjellkjede nord i Spania. Ho vert vanlegvis rekna som den austlege delen av Dei kantabriske fjella. Fjellkjeda går gjennom regionen Baskarland og dei vestlege områda av Navarra.
Garden Katthult
Garden Katthult er ein oppdikta plass frå Astrid Lindgrens bøker om Emil i Lønneberget. Katthult var plassen Emil budde. I filmane om Emil blei Gibberyds gård i Rumskulla i Vimmerby kommun nytta.
Baskarfjella
Geografi
Baskarfjella består av to parallelle ryggar som går frå vest til aust, ein indre og ein ute ved kysten. Mellom dei ligg eit 500 meter høgt platå kalla Llanada Alavesa (Alavaslettene) der Vitoria-Gasteiz ligg. Aust for Llanada ligg den smale dalen Burunda og Barranca (eller Sakana på baskisk) mellom dei to ryggane. Urbasa-Andia ligg i sør og Sierra de Aralar ligg i nord. I dalen ligg gjennomfartsårer mellom Vitoria-Gasteiz og Pamplona.
Natur
Området har ein rik vegetasjon med bøk, eik og bjørk, og andre tresortar som den kantabriske steineika og montereyfuru. Sistenmnde er kunstig innført for plantasjar.
Den anglikanske kyrkja
Kyrkjene er reformerte men er samstundes prega av katolisismen av di den engelske reformasjonen fekk ei anna form enn den som gjekk føre seg i til dømes Tyskland og Skandinavia. Medan reformasjonen i desse landa var eit fullstendig brot med Den katolske kyrkja og førte til oppretting av ei heilt ny kyrkje, vart reformasjonen i England ei endring av kyrkja si lære. Den engelske kyrkja ser på seg sjølv som den same kyrkja som før reformasjonen og held difor mellom anna fast på apostolisk suksesjon, i motsetnad til dei fleste andre protestantiske kyrkjesamfunna.
Vettisfossen
Vettisfossen er ein verna foss i Noreg som ligg i Årdal kommune i Vestland. Vettisfossen har eit fritt fall på 275 meter og vert ofte feilaktig omtalt som den høgaste fossen i landet. I røynda er han den 57. høgaste fossen i landet ut frå totalt fall. Fossen kan derimot kanskje ha det største vertikale fallet i landet og han er den høgste fossen i Noreg som ikkje er regulert. Han renn frå Vettismorki og ned i Utladalen og ut i Utla. Om vinteren frys fossen stundom heilt til.
Alfonso X av Castilla
Han etablerte kastiljansk som språk for høgare utdanning og fekk kallenamnet el Sabio eller O Sabio («den vise» eller «den lærde») og el Astrólogo eller O Astrólogo («astrologen») gjennom skriftene sine, mellom anna galisisk-portugisisk poesi.
Musikk
Alfons X bestilte eller medkomponerte mange musikkverk i løpet av livet sitt. Desse verka omfatta mellom anna Cantigas d'escarnio e maldicer og den store samlinga Cantigas de Santa Maria («Songar til Jomfru Maria»), som var skriven på galicisk-portugisisk og vert rekna som det viktigaste verket hans. Desse verka er ein av dei største samlingane av folkespråklege monofoniske songane som har overlevd frå mellomalderen. Dei består av 420 dikt med musikalsk notasjon. Dikta omhandlar stort sett mirakla tilskriven Jomfru Maria. Eit av desse mirakla er korleis Alfons sjølv vart lækja i Puerto de Santa María.
Fallots tetrade
Verknad og symptom
Andre symptom er bilydar frå hjartet, vanskar med å spise, dårleg vektauke, andenaud ved anstrenging (som t.d. ved gråt og spising) og polycytemi (auka tal på raude blodlekamar). Fleire av desse symptoma er symptom på hjartesvikt.
Kort sikt
Slik støttande behandling vil ofte vera medikament retta mot hjartesvikten. På grunn av faren for hypoksiåtak treng dei særleg varsam handsaming, og kan også trenge særlege tiltak når det gjeld ernæring.
Lang sikt
Det vil vera individuelle skilnader i korleis kirurgien blir gjort, men for dei fleste er det mogeleg med ein full reparasjon. Ein går då inn gjennom framveggen på høgre hjartekammer, lukkar holet i skiljeveggen med ein lapp av kunststoff og utvidar uløpet frå høgre hjartekammer. Om det er naudsynt, blir det òg gjort kirurgi på pulmonalklaffen, i nokre tilfelle blir klaffen og utløpet erstatta av kunstig eller humant materiale. Av di dette er operasjonar kor hjartet blir opna, blir pasienten kopla til hjarte-lungemaskin.
Boppelsen
Boppelsen er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har innbyggjarar  og eit areal på. Kommunesenteret ligg 521 meter over havet.
Nordlands Trompet
Diktverket finst første gong omtalt i brev frå 1678. Petter Dass skreiv tin informantar nordanfor Helgeland for å samle stoff til diktverket. Rundt 1700 forsøkte han å få diktverket trykt, utan å lykkast, kanskje fordi det ikkje slapp igjennom sensuren. 31 år ettar at diktaren døydde, vart diktverket til Trycken approberit, og ett år seinare kunne det trykkast.
Diktet blei modernisert og gjendikta i 1962 av Hans Kristiansen, illustrert med tresnitt av Hans Gerhard Sørensen. Boka vart prisbelønna som eit utsøkt stykke bokkunst på bokmessa i Frankfurt.
Clinton Thomas Dent
Clinton Thomas Dent var ein engelsk kirurg, forfattar og fjellklatrar.
Jonsvatnet
Under den tyske invasjonen i Noreg i 1940 vart Jonsvatnet nytta som framskoten tysk feltflyplass, og opptil 60 tyske fly nytta den improviserte basen. Da våren kom og isen smelta var det minst tre fly igjen, eit Heinkel He 111, eit Junkers Ju 88 bombefly og eit Junkers Ju 52 transportfly. Vraket av sistnemnde fly vart seinare øydelagd av utbygginga av ein drikkevassleidning på 80-talet. Dei andre to flya vart etter fleire års planlegging heva i 2005. Ein av tilskodarane til hevinga var Artur von Casimir som var med som flygar på eit av flya som sokk i 1940. Under leitinga etter flya vart det òg funne eit tysk Arado Ar 196 rekognoseringsfly som styrta seinare under krigen. Dette flyet er freda som krigsgravplass, og vart ikkje undersøkt vidare.
På Jonsvatnet ligg Trondheim sjøflyplass, Jonsvatnet.
Storofsen
Gudbrandsdalslågen fylte heile dalbotn. Mjøsa vart nesten heilt dekt av tre og avfall, og det tok to år før innsjøen var rein att. Dei to dagane flaumen var verst, var vasstanden opptil sju meter over det normale. Innbyggjarane fekk liten hjelp av styresmaktene på grunn av dårleg informasjon om katastrofen.
Høddvoll stadion
Kjelder
''
Storofsen
Utflytting etter flaumen
I 1789 lukkast det å få ei stor mengde bønder frå Østerdalen og Gudbrandsdalen til å busetje seg i indre Troms. Så mange flytta at talemålet i Bardu, Målselv og Øverbygd framleis er prega av østlandsdialekt. Den samla innflyttinga til det nordlegaste stiftet i løpet av 1700-talet er estimert til 18 000-19 000.
Nøtterøy
Borgheim var administrasjonssenter, her finn ein kommune- og kyrkjeadministrasjon. I tillegg ligg brannstasjonen som er ein del av Vestfold Interkommunale Brannvesen her. Nøtterøy videregående skole ligg òg her. På Borgheim finn ein den andre ungdomsskulen, Borgheim ungdomsskole.
Briskeby gressbane
Historie
Planane for fotballbane på Briskeby vart sett i gang i 1930, men den første grasbanen til krinsen stod ikkje klar før i 1936. Grunnen til at det vart gressbane, og ikkje stadion i namnet, var at Hamar Idrettslag brukte Hamar stadion, og arbeidarklassemedlemmane i dåverande Ham-Kam ville ikkje samanlikne seg med det som vart oppfatta som eit lag for borgarklassen.
Ny arena
Ham-Kam spila i 2004- og 2005-sesongane med ein dispensasjon frå Noregs Fotballforbund som tillét dei å spele på Briskeby, i påvente av at ein ny fotballarena skulle byggjast. Kommunalt åtte Hamar Sportsanlegg AS, som har ansvaret for dei kommunale idrettsanlegga, ville først leggje eit ny stadion på Tjuvholmen ved Mjøsa, men kommunen sa raskt nei til dette. I staden gjekk ein inn for å oppgradere og byggje ut den noverande Briskeby.
Formannskapet i Hamar kommune gjekk 21. desember 2005 inn for alternativ to (A2a), med plass til 10 200 tilskodarar. Denne avgjersla vart oppretthalde av kommunestyret 1. februar året etter, med 25 mot 14 røyster for det mest omfattande forslaget, og dermed var det klart for bygging av nytt stadion. Første byggetrinn er planlagt å stå klårt føre 2008-sesongen. Heile prosjektet har ein anteke kostnadsramme på ca 225 millionar kronar. 29. juni 2007 vart det klårt at NCC Construction AS skal byggje den nye Briskeby Gressbane.
Elv
Sidan vatnet i elvane er ferskvatn, er livet i ei elv annleis enn livet i havet. Nokre artar, som laks, kan leva i begge miljøa.
Volgograd
Volgograd (russisk Волгогра́д), tidlegare kalla Tsaritsyn (Цари́цын) (1598–1925) og Stalingrad (Сталингра́д, 1925–1961), er ein by på vestbreidda av elva Volga. Byen ligg sørvest i Volgograd oblast, der han er hovudstad, i Russland og har like under 1 million innbyggjarar (2007). Volgograd er kjend for slaget om Stalingrad under den andre verdskrigen.
Historie
Byen var åstad for kraftige kampar under den russiske borgarkrigen. Bolsjevikane okkupoerte byen i 1918, men vart angripe av Den kvite arméen under Anton Ivanovitsj Denikin. Under slaget om Tsaritsyn vart bolsjevikane pressa tilbake og overgav seg først. Berre handlingane til Josef Stalin, så ein lokal formann i eit militærutval, klarte å ta byen for bolsjevikane. Dette klarte han ved å kalle tilbake Zjloba sin Ståldivisjon frå Kaukasus, som gjekk til åtak på Den kvite arméen frå baksida. Til ære for Stalin vart byen derfor kalla Stalingrad (tyder «Stalinbyen») i 1925. Denne namneendringa etter bolsjevikleiarar var typisk for mange byar i Russland.
Panoramamuseumet, som ligg langs Volga, har av mange gjenstandar frå krigen. Mellom anna har museet eit panoramamåleri av slagmarka frå staden der monumentet Mamajev Kurgan står. Her er òg rifla til den kjende snikskyttaren Vasilij Zajtsev.
Helg
I land med kristne tradisjonar er det fredagskvelden, laurdag og sundag som utgjer helga. I muslimske land har ein gjerne fri fredag og laurdag eller, særleg tidlegare, torsdag og fredag. I det jødiske landet Israel varer helga offisielt halve fredagen og laurdagen, som er omfatta av sjabbát.
Gyroradius
Gyroradius er radien til sirkelrørsla til ein ladd partikkel i eit magnetfelt.
Verdalsraset
Kvikkleiredanning
Kvikkleire som har rasa ut, vert fast og kan ikkje lage nye ras.
Gyromagnetisk effekt
Kjelder
gyromagnetisk effekt. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/gyromagnetisk_effekt
Kuvlungane
Kuvlungane var ei gruppe i den norske borgarkrigstida. Kuvlungane vart danna i 1184, og hadde Jon Kuvlung som hovding. Jon hadde vore munk på Hovedøya og namnet kuvlung var eit spottenamn birkebeinarane nytta om flokken (norrønt språk: kufl tyder munkehette). Kuvlungane vart slegne av kong Sverre ved Bergen i 1188 der Jon Kuvlung fall.
Elva Reno
I den nedre leia mottar Reno mange sideelvar, og nokre av desse har svært varierande vassføring. Dei viktigaste er Limentra, Silla, Setta, Idice, Sillaro, Santerno og Senio. Elva munnar ut i Adriahavet nær Casalecchio di Reno, søraust for Valli di Comacchio.
Kanadarøye
Levesett
Kanadarøya trivst både i grunt og djupt vatn, og er ein vandrande art. Sidan dei for det meste er reine ferskvassfisk (opptrer ein sjeldan gong i brakkvatn) vert vandringane avgrensa av storleiken på vassdraget og den einskilde fisken.
Gjentehirden
Aktivitet
Gjentehirden år hadde som oppgåve å lera borna å dansa og gjerne ta dei med på turar. I praksis kan altså gjentehirden ha vore tilsvarande speidarrørsla, berre med eit nasjonalsosialistisk tilsnitt.
Gjentehirden hadde eigen uniform. Ei menig hirdjente skulle ha blå uniform. Uniformsskjorta skulle vera gulkvit med tilhøyrande blått slips. Hovudplagg var båtlue.
Confederación Nacional del Trabajo
Songen til CNT har sidan 1933 vore «A las barricadas», ein spansk versjon av «Warszawjanka».
Montauban
Montauban (Montalban på oksitansk) er ein by og kommune sørvest i Frankrike og préfecture (hovudstad) i departementet Tarn-et-Garonne 50 km nord for Toulouse.
Iron Maiden
Tidlege år (1975–78)
Steve Harris, Dave Murray og Doug Sampson brukte sommaren og hausten 1978 på å øve og leite etter ein songar for bandet. Eit tilfeldig møte på Red Lion pub i Leytonstone i november 1978 førte til at vokalisten Paul Di'Anno fekk prøvespeling og jobbe i bandet. Steve Harris sa «Det er ein kvalitet i røysta til Paul, ei grov stemme, eller kva ein kan kalle det, som gjorde han skarp». På denne tida var Murray vanlegvis den einaste sologitaristen, og Harris sa «Davey var så god at han kunne gjere mykje på eiga hand. Planen var alltid å få inn ein andregitarist, men å finne ein som kunne matche Davey var verkeleg vanskeleg.»
Suksess (1981–85)
Den amerikanske delen av The Beast on the Road vart kontroversiell då ei amerikansk, konservativ lobby-gruppe hevda at Iron Maiden var sataniske på grunn av tittelsporet på det nye albumet, og dette førte til at kristne aktivistar øydela Iron Maiden-plater i ein protest mot bandet. I nyare år har Dickison sagt at bandet såg på dette som «dumheit», og at demonstrasjonane i røynda hadde gjeve dei «store mengder publisitet».
Eksperimentering (1986–89)
Etter pausen starta bandet med ein ny stil for studioalbumet deira i 1986, Somewhere in Time, der bandet for første gongen i historia brukte synthesiser-bass og gitarar for å leggje til tekstur og fleire lydlag. Albumet gjorde det bra verda over, særleg singelen «Wasted Years», men hadde ingen songar skrivne av songaren Bruce Dickinson, då resten av bandet avviste songane hans. Medan Dickinson fokuserte mest på sin eigen musikk, vart gitaristen Adrian Smith, som ofte samarbeidde med vokalisten, «etterlate til seg sjølv» og byrja å skrive songar på eiga hand. Han kom då opp med «Wasted Years», «Sea of Madness» og «Stranger in a Strange Land», og den siste vart den andre singelen frå albumet.