cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
क्यान्ट्राल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३९ दु धासा थ्व थासे ५५ खा छें दु ।
सर्लाही जिल्ला
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
निमोनिया
कारक
थ्व ल्वे क्वे बियातगु कारणं जुइफु-
लक्षण
थ्व ल्वेया लक्षणत थ्व कथं दु-
रामिरेड्डिपल्लि, नंदिगाम मण्डल
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
उऩ्ऩै वाऴ्त्ति पाटुकिऱेऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
उऩ्ऩै वाऴ्त्ति पाटुकिऱेऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
करकोटी, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
तलुपूरु (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्यामेरोन, एरिजोना
क्यामेरोन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
बदरा(ब) मनमुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आणिः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
फ्लोरेन्स, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
उऩक्का पिऱन्तेऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
केनापारा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अम्पलविळक्क् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मारवाड जंक्सन
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मारवाड जंक्सन यागु साक्षरता  अप्व दु।
सन् ४५३
४५३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
केमद्रुम
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
अम्मयुं मकळुं (मलयालम संकिपा)
अम्मयुं मकळुं (मलयालम भाषा:അമ്മയും മകളും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
फर्ट कारसन, कोलोर्याडो
फर्ट कारसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
अउल
अउल छगू वाहक-जनित संक्रमक ल्वे ख। थ्व ल्वे प्रोटोजुआ परजीवीं भुंकी। थ्व मू कथं अमेरिका, एशिया व अफ्रिका महाद्वीपतयेगु उष्ण व उपोष्ण कटिबंधी क्षेत्रय् खने दु । सकल दँ थ्व ल्वचं ५१.५ कोती मनुतेत प्रभाव याइ धाःसा १० निसें ३० लखः मनुया मृत्युया कारण थ्व हे ल्वे ख। थ्व ल्वचं आपालं उप-सहारा अफ्रिकाया युवा मस्त जुइ। अउलयात साधारणकथं गरीबी नाप स्वाना स्वइगु या तर थ्व थमंतुं हे गरिवीया छगू कारक तत्त्व ख।
अउलया फैलावयात पनेयात यक्व जुक्ति यायेछिं। झुल व पत्ति म्याटं पत्तिं न्यायेबिमखु। कीटनाशक वासलं व स्थिर ल (गुकिलि पत्तिं खेँ थ्वइ)या निकासीं पत्तिया संख्याय् नियन्त्रण यायेछिं। अउलयात पनेयात यद्यपि खोप दयेकिगुलि मालेज्या जुयाच्वंगु दु व आ तक्क थन्यागु खोप मलुनि। अउलं बचेजुइत निरोधक वासः ताहाकःगु ई तक्क कायेमा। थन्याःगु वासः थिके जुइगुलिं अउल प्रभावित मनुतेसं आपालं न्याये मफु। अउल प्रभावित थाय्‌या आपालं ल्या मनुइ हानं-हानं अउल जुइगु प्रवृत्ति दै व इपिंय् थ्व ल्वेया विरूद्ध आंशिक प्रतिरोधात्मक क्षमता नं दै। तर थ्व प्रतिरोधक क्षमता थन्यापिं मनुत अउल मजूगु थासय् वनेधुंका म्हो जुया वनि। अतः, यदि थन्यापिं मनुत प्रभावित लागाय् हानं लिहावंसा हानं न्हुम्ह मनुतेसं थें हे पूर्ण सावधानी कायेमा। अउल संक्रमणया उपचार क्विनिन वा आर्टिमिसिनिन थें न्याःगु मलेरियाविरोधी वासलं याइ। अथे जुसां वासः प्रतिरोधकता याकनं हे सामान्य जुयावःगु दु।
इतिहास
thumb|right|185px|सर रोनल्ड रस अउलं मनुयात ५०,००० दँ निसें प्रभावित यानातःगु दु व शायद सदैव निसें हे मनुष्य जातिइ थ्व परजीवी दयाच्वंगु जुइफु। थ्व परजीवीया निकटवर्ती फुकी मनुया निकटवर्ती फुकी चिम्पाञ्जीइ खने दु। इतिहासया प्रारम्भिक वर्णन निसें हे अउलया वर्णन खनेदु। आःतक्क लूगुलि दक्ले पुलांगु वर्णन चीनय् २७०० ईसा पूर्वया खने दु। अउलया पाश्चात्य खँग्वः "मलेरिया" ख। थुकिया उत्त्पत्ति मध्यकालीन इटालियन भाषाया खँग्वः माला एरिया नं जूगु ख गुकिया अर्थ 'बाँमलाःगु वायुफे' ख। थुकियात 'दलदली ज्वर' (अंग्रेजी: marsh fever, मार्श फिभर) वा 'एग' (अंग्रेजी: ague) नं धाइ छायेधाःसा थ्व ल्वे दलदली लागाय् व्यापक कथं पुनिगु या।
लिधंसा
पुचः:ल्वय्
ऊर्पञ्चायत्तु (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गुम्बा गाविस, सिन्धुपाल्चोक जिल्ला
गुम्बा (अंग्रेजी भाय:Gumba), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे651खा छेँ दु।
बासीन मुंगेली मण्डल
बासीन मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
कार्बन्देल, इलिनोइ
जनसंख्या
सन् २०००या तथ्यांक कथं थ्व थाय्‌याः जनसंख्या २०६८१ दु। थ्व थासय् १०९६८खा छें दु ।
ऊर् मरियातै (सन् १९९२या संकिपा)
ऊर् मरियातै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
घोसा, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
बोइज हट स्प्रिङ्गस्, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३११०६८ उत्तर व देशान्तर १२२.४८३९७३ पश्चिम खः । थ्व थासे २७२७०८८ वर्ग मिटर (१.०५२९३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गंगोलीहाट तहसील
गां
थ्व तहसीलया गां थ कथं दु-
मस्लन्दपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मस्लन्दपुर शहरयागु जनसंख्या ९५०७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
सिनई तल्ली, थराली तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सुप्रभातं (सन् १९७६या संकिपा)
सुप्रभातं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९८य् पिहांवगु खः।
फर्ट गारल्यान्ड, कोलोर्याडो
फर्ट गारल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जमडी, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
ल्व्हंल्वय्
हलिमय् हे ल्व्हंल्वय् मनु मदइगु छगू पनेछिंगु कारणय् मू कारण ख। थ्व ल्वचं कापिं ल्वमितेगु (तःधंपिं व मस्त) ल्या अप्वया वैच्वंगु दु। उसाँय् थुवातेसं थ्व ल्वय्‌यात २११गु शदीया दकलय् च्युता यायेमाःगु सार्वजनिक उसाँय्य् छगूया रुपय् कयाच्वंगु दु। सामाजिक कथं, न्हापा न्हापा कूलीनता, वैभव व प्रजननशीलताया चिंया रुपय् कयातःगु ल्व्हनिगु अवस्था आधुनिक हलिमय् वया लांछनीय व मभिंगु चिंया रुपय् खनावःगु दु। सन् २०१३स अमेरिकन मेदिकल एसोसियसनं तच्वःकं ल्व्हंगु अवस्थायात ल्वय्‌या रुपय् परिभाषित याःगु दु।
तोर्रगुडिपाडु, नंदिगाम मण्डल
तॊर्रगुडिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मालेगाव , कुभीर‌ मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
लियो टोल्स्टोय
पुचः:च्वमि
नैणी, द्वाराहाट तहसील
नैणी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
सन् ४५६
४५६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
ली बै
पुचः:च्वमि
सातखानी
सातखानी (अंग्रेजी:Satakhani), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  सुर्खेत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १५१२ खा छेँ दु।
भैयाथान, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
गंल्वय्
प्रकोप
थ्व ल्वे हलिमे येक्व हे थासे खने दु| न्हापा छक मनुयागु बसे वे धुंकु थ्व ल्वे एच आई भीयागु प्रकोप व रेजिस्ट्यान्ट उपप्रजातियागु विकासंयाना हानं महामारी जुइत्येंगु दु|थ्व ल्वे नं येक्व मनु तेत स्याई व व स्वया येक्वमनुतेत प्रभावित याई|
स्वयादिसँ
पुचः:ल्वय् पुचः:पुनिगु ल्वय्
आतपत्रं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
अमरदीपं (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
अरङ्ङुं अणियऱयुं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नैणी, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सासापुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं ससापुर यागु जनसंख्या ५६७५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
क्यान्यन डे, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०९२ दु धासा थ्व थासे ३०१ खा छें दु ।
एर्मुऩै (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मतौन्ध
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मतौन्ध शहरयागु जनसंख्या ८२७८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
अर्धांगि (सन् १९७७या संकिपा)
अर्धांगि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
बॊब्बॆल्लपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गमभन
इन्पुट दसु
त थ द ध न ta,tha,da,dha,na
ऽ : a~ (avagraha) ॰ : C (abreviation) । : H (ardhacharana,khada danda) ॥ : HH (poornacharan)
चोधितकरण
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पुणे
स्वातन्त्रा सङ्ग्राम
भारतीय स्वातन्त्रा सङ्ग्रामय् पुणेयागु नायतेगु व समाज सुधारकतेगु नं महत्वपूर्ण योगदान दु। लोकमान्य तिलक व वीर सावरकर थें न्यापिं नायतेगु कारणं पुणे भारत राष्ट्र यागु मानकिपाले थगु महत्वयात क्येना च्वनि। महादेव गोविन्द रानडे, रा.ग. भाण्डारकर, विठ्ठल रामजी शिन्दे, गोपाल कृष्ण गोखले, महात्मा फुले थें जापिं समाजसुधारक व नांजापिंयागु नाय पुणेम्हि खः।
घुठिया मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नहरा गूंठ, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ऒण्णा इरुक्क कत्तुक्कऩुम् (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अश्वरथं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पुणे
अर्थव्यवस्था
विद्युत व छेंय् छ्येलिगु ज्याब्व देकिगु वर्लपूल व एल.जी.यागु देकेज्या ज्यास, फ्रिटो-लेज, कोका-कोला यागु अन्न प्रक्रिया उद्योग पुणेय् दु। पुणेय् यक्व मध्यम व चीधंगु उद्योग दु। अन्तरराष्ट्रीय हवाईमार्ग नं पुणेयात स्वाये धुंका थ्व थासे अप्व उद्योग निर्यात जुल।
पुणेय् सूचं प्रविधियागु प्रतिष्ठान नं येक्व दु। हिंजवडी य् राजीव गांधी आय.टी पार्क, मगरपट्टा सायबरसिटी, तलवडे एम.आय.डी.सी. सफ्टवेर पार्क, मेरिसफ्ट आय.टी. पार्क (कल्याणीनगर), आय.सी.सी. आदिआय.टी पार्क्सय् आय.टी उद्योग सना च्वंगु दु।
जनजीवन
२००१ यागु जनगणना कथं पुणे नगर क्षेत्र (urban agglomeration) यागु जनसंख्या ४,,४८५,००० दु। थुकिलि पिंपरी चिंचवड थेंन्यागु उपनगरतेगु जनसंख्या नं समाविष्ट दु। पुणे शहरय् सफ्टवेयर व वाहननिर्मितीयागु ज्यायागु निरंतर विकासं ज्यायायेत भारतयागु मेमेगु प्रान्तयागु मनुपिं थन च्वनेयात वई। २००३ निसें थनयागु निर्माण-क्षेत्र येक्व न्ह्येथना वगु दु।
कार्मी, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०८८३८१ उत्तर व देशान्तर ८८.१६८०९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६४१९११२ वर्ग मिटर (२.४७८४३३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८७७४६ वर्ग मिटर (०.०३३८७९ वर्ग माइल) ल दु ।
चाकर (मलयालम संकिपा)
चाकर (मलयालम भाषा:ചാകര) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
गुञ्जनगर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुञ्जनगर यागु जनसंख्या १२,८७५ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
भदयून N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
दरुवनकापा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
इदॆक्कडि न्यायं (सन् १९७७या संकिपा)
इदॆक्कडि न्यायं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
चोपन, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कोयम्बत्तूर
नोय्यल खुसिया सिथय् अवस्थित थ्व नगर थःगु टेक्स्टाइल कारखाना, इञ्जिनियरिङ फर्म, अटोमोबाइल पार्ट म्यानुफ्याक्चर, उसाँय्‌या सुविधा, कोङ्गु तमिल आदिया निंतिं नांजा।
केशिनिशूदन
केशिनिशूदन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कारपेनटरस्भिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०५८६ दु धासा थ्व थासे ९११३ खा छें दु ।
बडियाडीह मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सेतीदेवी
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
चन्द्रहास्सं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रगदा, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ले कोर्बुसिएर्
आधुनिक उच्च रचनाया पढाईया वय्‌कः अग्रणी ख व यक्व मनु दूगु नगरय् बांलाःगु स्थिति दयेकेयात वय्‌कः समर्पित जुयादिल। वय्‌कःया ज्यार्य न्या दशकय् निहित दु व वय्‌कःया भवन केन्द्रीय युरोप, भारत, रूस व उत्तर व दक्षिण अमरीकाय् दु। वय्‌कः छम्ह नगर नियोजक, चित्रकार, मूर्तिकार, च्वमि, व आधुनिक फर्नीचर रचनाकार नं ख।
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
लापा
स्वयादिसँ
पुचः:की
चौकारः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्यारोलटन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६०५ दु धासा थ्व थासे ११७५ खा छें दु ।
मथुरा (उत्तर प्रदेश)
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Mathurā
नागार्जुन, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुडिमॆट्ल (कृष्णा)
गुडिमॆट्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मट्टन
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मट्टन यागु साक्षरता  अप्व दु।
फ्रेजर, कोलोर्याडो
फ्रेजर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
तोरला मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कार्टरभिल, इलियोनोई
कार्टरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
आत्मकारणात्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
धादिङ जिल्ला
प्रशासनिक विभाजन
थ्व जिल्लाया गां/नगर थ्व कथं दु-
ऒक तल्लि कथ (सन् १९७७या संकिपा)
ऒक तल्लि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
कोन्टाइ
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६ मिटर (१९ फिट)।
फ्रेडेरिक, कोलोर्याडो
फ्रेडेरिक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
पृथ्वीया स्थानीय फे
स्थानीय धरातलीय बनावट, तापमान व वायुदाब या विशिष्ट स्थितिया कारणं स्भावतः प्रचलित पवनतेगु विपरीत प्रवाहित जुइगु फेयात "स्थानीय फे" या कथं म्हसीकी। थुकिगु प्रभाव अपेक्षाक्रत चिधंगु थासय् जक्क जुइ। थ्व क्षोभमण्डल या दक्ले क्वेया थासय् सीमित जुया च्वनि ।
तोपुदुर्ति (अनंतपुर)
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
सतुंगल
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
मसिरा, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कैः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कूनूर
कूनूर (अंग्रेजी भाय:Coonoor), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु नीलगिरित जिल्लायागु सहर इलाका खः।
सांवा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
दूरं अरिकॆ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पंग्र , कुभीर‌ मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
नाटा गुल्ली, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
कूपर्स क्याम्प
कूपर्स क्याम्प (अंग्रेजी भाय:Cooper's Camp), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु नादिया जिल्लायागु सहर इलाका खः।
लरकवाडीह मुंगेली मण्डल
लरकवाडीह मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मौ
मौ (अंग्रेजी:Mau), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  भिंद जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मौ शहरयागु जनसंख्या १७,६२५ खः। थुकिली मिजंत ५७%, व मिसात ४३% दु।
सत्यवती
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सत्यवती यागु जनसंख्या ३१८३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
मडमानले, पिथौरागढ (सदर) तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
कुरुक्षेत्रं (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ४६४
४६४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
कॊडिमि (अनंतपुर)
थ्व थाय् अनंतपुर मंडलं मण्डलय् ला।
जुगडगाँव, राजगढी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हृदयं पाटुन्नु (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पेण्ड्री(समुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
गोठिचौर
गुथिचौर नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु जुम्ला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४१७ खा छेँ दु।
केशोराईपटन
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
कॊडवाटिकल्लु (कृष्णा)
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
क्याटालिना फूटहिल्स, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५३७९४ दु धासा थ्व थासे २६३७२ खा छें दु ।
पत्तुमात तङ्कम् (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भकुरीडीह मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सिन्धुपाल्चोक जिल्ला
जनसंख्या
थ्व जिल्लाय् १,३८,३५१म्ह मिजं व १,४९,४४७ म्ह मिसा दु व जिल्लाया सकल जनसंख्या २,८७,७९८ दु । थ्व जिल्लाया मिजंतेगु साक्षरता ५१.८ % व मिसातेगु साक्षरता २९.५ % याना कूल साक्षरता ४०‍.६% दु ।
ताटिचॆर्ल (अनंतपुर)
थ्व थाय् अनंतपुर मंडलं मण्डलय् ला।
गडुसु अम्मायि (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सिमली, थराली तहसील
सिमली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मौदहा
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मौदहा शहरयागु जनसंख्या ३४,४१७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
साउने
साउने (अंग्रेजी:Saune), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  उदयपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३६४ खा छेँ दु।
इनियुं मरिच्चिट्टिल्लात्त नम्मळ् (मलयालम संकिपा)
इनियुं मरिच्चिट्टिल्लात्त नम्मळ् (मलयालम भाषा:ഇനിയും മരിച്ചിട്ടില്ലാത്ത നമ്മള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
कडप
स्रोत
पुचः:आन्ध्र प्रदेश
खैरी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
माकःधुँ
भालू छगु जंगली जनावर खः।
केसी, इलिनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९४२ दु धासा थ्व थासे १४५४ खा छें दु ।
आत्मन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
नाड, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
छंदः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
जरडा, राजगढी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्वाधा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं ग्वाधा यागु जनसंख्या २७९६ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
उंथ
उंथ छगु चौपाया ख। थ्व चौपाया आपालं लः म्हो दूगु थासय् दइ।
सल्फा मुंगेली मण्डल
सल्फा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
सोमनदॊड्डि (अनंतपुर)
सोमनदॊड्डि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मनुगालपल्लि (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भवालीगाँव N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बकोट, कुभीर‌ मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
पिळ्ळैच् चॆल्वम् (सन् १९७४या संकिपा)
पिळ्ळैच् चॆल्वम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
क्याट्लिन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०६६४२३ उत्तर व देशान्तर ८७.७०६५९२ पश्चिम खः । थ्व थासे २०३४२६३ वर्ग मिटर (०.७८५४३३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९७११ वर्ग मिटर (०.००३७४९ वर्ग माइल) ल दु ।
चिङ्कार वेलऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
चिङ्कार वेलऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
आत्मना
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
नायल, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मैथना, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोस्तुभ
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मौर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मौर शहरयागु जनसंख्या २७,५३१ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मौर यागु साक्षरता  अप्व दु।
सेन्ट्रल हाइट्समिडल्यान्ड सिटी, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६९४ दु धासा थ्व थासे ११७५ खा छें दु ।
केथी
केथी (अंग्रेजी:Kethi), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  नीलगिरित जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
सत्यनगर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
चिलकम्म चॆप्पिंदि (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मंगरो, कोश्याँकुटोली तहसील
मंगरो भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिलोडी, थराली तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केभदिया
केभदिया (अंग्रेजी:Kevadiya), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  नर्मदा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
सौना, कुभीर‌ मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
चिरंजीवि रांबाबु (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
जगदीशपुर उ, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सेडारभिल, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३७५०७८ उत्तर व देशान्तर ८९.६३३८२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ११६४०१४ वर्ग मिटर (०.४४९४२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
च्यान्ड्लर, एरिजोना
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
भद्रवर्मन् १
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
नारसिंग, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
ग्लेनइगल, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०४६६६९ उत्तर व देशान्तर १०४.८२५३२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३७९३३९ वर्ग मिटर (२.४६३०७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२७६६ वर्ग मिटर (०.००८७९ वर्ग माइल) ल दु ।
कोटेया, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पॊपूरु (कृष्णा)
पॊपूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
विकिपिडियाम्हि
The diversity of Wikipedians renders it nearly impossible to make many categorical statements about Wikipedians as a whole. Information about many registered Wikipedians is available on their user pages. However, users are not required to create these pages or post information on them.
Listing by area of responsibility
In addition there are some groups that serve the entire Wikimedia foundation, including Wikipedians in languages other than English and sister projects such as commons, Wiktionary, and Wikibooks:
Listing by region
Please see the new project page at User categorisation to help!
मनोरथवर्मन्
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
नगपुरा मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सेखम
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेखम यागु जनसंख्या ४८२६ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
चिन्ले, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५३६६ दु धासा थ्व थासे १६४४ खा छें दु ।
विन्सेन्ट भ्यान ग:
पुचः:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार
किसि
किपा स्वयादिसँ
<Gallery> File:Elephants at Elephant Breeding Center, Chitwan National Park 11.jpg|किसि File:Chitwan-Elefantencamp-12-Bulle-2013-gje.jpg|किसि File:Elephants at Elephant Breeding Center, Chitwan National Park 07.jpg|किसि File:Elephants at Elephant Breeding Center, Chitwan National Park 06.jpg|किसि File:Elephant Breeding Farm.JPG|किसि File:Elephants at Elephant Breeding Center, Chitwan National Park 10.jpg|किसि File:Elephant bath as Sauraha1.JPG|किसि </Gallery>
खद्काले
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खद्काले यागु साक्षरता  अप्व दु।
मानपुर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मवूर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मवूर शहरयागु जनसंख्या २७,८४३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
कुरुगुंट (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
आत्मरतिः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
काळिक (मलयालम संकिपा)
काळिक (मलयालम भाषा:കാളിക) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
झुमराडा, राजगढी तहसील
झुमराडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
विक्रान्तवर्मन् २
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
हैबुङ
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
गोल्ड हिल, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
सल
स्वयादिसँ
पुचः:जीवविज्ञान पुचः:विज्ञान
पृथिवीन्द्रवर्मन्
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
पस्पुल , खानापूर मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
टईया, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
नौला कोट, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
हजरिया
हजरिया नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २४०२ खा छेँ दु।
तुर्लपाडु (कृष्णा)
तुर्लपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राष्ट्रिय गान
पुचः:देय् म्ये पुचः:नेपाः पुचः:२००७या म्ये पुचः:२००७य् पलिस्था
मव्लाई
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मव्लाई शहरयागु जनसंख्या ३८,२४१ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ४७०
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७० पुचः:दँ
सेरा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेरा यागु जनसंख्या २६२६ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
ब्युयना भिस्टा, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३२१२२६ उत्तर व देशान्तर १२१.९१६३११ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३१३३ वर्ग मिटर (०.०७०७०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इन्द्रवर्मन् २
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
तल्ले चल्लनिदैवं (सन् १९७७या संकिपा)
तल्ले चल्लनिदैवं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
कोणे
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मयाङ इम्फाल
मयाङ इम्फाल (अंग्रेजी:Mayang Imphal), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  इम्फाल पश्चिम जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मयाङ इम्फाल शहरयागु जनसंख्या २०,५३६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
अउदि
अउदि एजि (Xetra: NSU) लक्जरी अटोमोबाइल दयेकिगु छगू जर्मन कम्पनी ख। थ्व कम्पनीं सुपरमिनि निसें क्रसओभर एसयुभि तक्क थी-थी कार बडी स्टाइलया कार दयेकिगु या। थ्व कम्पनीया कारतयेत अउदिया ब्रान्डनेमय् मीगु या। थ्व ब्राण्डनेम भोल्क्सव्यागन ग्रुपया छगू प्रिमियम ब्राण्ड ख।
उस्तेपल्लि (कृष्णा)
उस्तेपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
तल्लिलेनि पिल्ल (सन् १९७७या संकिपा)
तल्लिलेनि पिल्ल  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
कसकेला, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ग्र्यानबाइ, कोलोर्याडो
ग्र्यानबाइ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
मयिलदुथुराय
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मयिलदुथुराय शहरयागु जनसंख्या ८४,२९० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
तरं मारिंदि (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
खोंपा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कोप
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
चिऩ्ऩ पचङ्क नाङ्क (सन् १९९२या संकिपा)
चिऩ्ऩ पचङ्क नाङ्क छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
कवाल्माटं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
आत्मविभूतयः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
देवाकर मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नौवाडा, द्वाराहाट तहसील
नौवाडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मेचेरी
मेचेरी (अंग्रेजी:Mecheri), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  सालेम जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेचेरी शहरयागु जनसंख्या २१,०२० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
मनथला, पिथौरागढ (सदर) तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
तिरुपतिक्षेत्र महत्यं (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
च्याड्विक, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०५ दु धासा थ्व थासे २२८ खा छें दु ।
अरङ्केऱ्ऱम् (सन् १९७३या संकिपा)
अरङ्केऱ्ऱम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
आत्मविश्वासः
आत्मविश्वासः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
बर्ब्याङ्क, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२३९ दु धासा थ्व थासे २०६३ खा छें दु ।
कोपवती
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
चुन्तरकाण्टम् (सन् १९९२या संकिपा)
चुन्तरकाण्टम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
दान वीर शूर कर्ण (सन् १९७७या संकिपा)
दान वीर शूर कर्ण  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
जोता मन 2 मुंगेली मण्डल
जोता मन 2 मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
बतिनपाडु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आत्मसंयम
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दॊंगकु दॊंग (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सिंह
सिंह(Panthera leo) छता स्तनधारी प्राणी ख। थ्व प्राणीयात जंगलया जुजु नं धाइगु या। प्राणीतेगु वैज्ञानिक वर्गीकरण कथं थ्व प्राणी Felidae परिवारया Panthera जेनसया दुने ला। थ्व प्राणीयात धुं, तिँधुँ व ज्याग्वार नाप तःधं भौ(big cat) धका धाइगु नं या। थ्व प्रजातिया मिजंतेगु तौल २५० किलोग्राम स्वया अप्व जुइफु। प्यान्थेरा परिवारय् थ्व प्राणी धुं धुंका दकलय् तःधंगु म्ह दूगु प्राणी ख। वर्तमानय् सिंह सब-सहारा अफ्रिका व एसियाय् (लोपोन्मुख अवस्थाय् भारतया गिर फरेस्त न्यास्नल पार्कय्) दु। थ्व प्राणीया मेमेगु प्रकार उत्तर अफ्रिका व दक्षिणपश्चिम एसियां ऐतिहासिक कालय् लोप जुइधुंकल। करिब १०,००० दँ न्ह्यःया लिपांगु Pleistocene काल तक्क सिंह मनूधुंकाया दकलय् विस्तार जूगु बुं स्तनधारी प्राणी जुयाच्वन। व ईलय् थ्व प्राणी अफ्रिकाया यक्व थासय्, युरेसियाय् पश्चिमी युरोपं निसें भारत तक्क व अमेरिकाय् युकोन निसें पेरु तक्क दयाच्वन। सिंह छगू vulnerable species ख, गुकिया मू जनसंख्या अफ्रिकी ख्यलय् २०गु शताब्दीया उत्तरार्धय् प्रति दशक करिब ३०-५०% म्हो जूजूं वन। सिंहया जनसंख्या आरक्षण क्षेत्र व राष्ट्रिय निकुञ्ज स्वया पिने दयेके थाकु। थुकिया जनसंख्या म्हो जुया वंगुया कारण आःतक्क बांलाक्क मथुनि, अथे जुसां थुकिया प्राकृतिक च्वनिगु थाय् म्हो जुयावंगु व मनूत नापया ल्वापूयात छुं कारणया रुपय् कायेछिं। अफ्रिका दुने नं पश्चिम अफ्रिकाया सिंहया जनसंख्या अझ लोपोन्मुख दु।
उलकम् चुऱ्ऱुम् वालिपऩ् (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इटिक्याल, खानापूर मण्डल
इटिक्याल, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
व्हेल
व्हेल लखय् च्वनिम्ह छता स्तनधारी प्राणी ख।
पौसरी मन 2मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कोपित
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
लोऱि (मलयालम संकिपा)
लोऱि (मलयालम भाषा:ലോറി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
आत्मसंस्तुतिः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
धर्मात्मुडु (सन् १९७७या संकिपा)
धर्मात्मुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
चॆन्तमिऴ् पाट्टु (सन् १९९२या संकिपा)
चॆन्तमिऴ् पाट्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
हल्खोरी
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हल्खोरी यागु जनसंख्या ५८६७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
खगौल
खगौल (अंग्रेजी:Khagaul), भारतयागु बिहार राज्ययागु  पटना जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खगौल यागु साक्षरता  अप्व दु।
काटिगानिकाल्व (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
गंडॆपल्लि (कृष्णा)
थ्व थाय् कंचिकचॆर्ल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चुनगडी, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सिउचाटार
भूगोल
सिउचाटार येँ जिल्लाया पश्चिमी लागाय् ला।
सोढी(नि) मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
आत्मसंस्थं
आत्मसंस्थं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मटकिना N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्रीन माउन्टेन फल्स, कोलोर्याडो
ग्रीन माउन्टेन फल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
शक्तिखोर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शक्तिखोर यागु जनसंख्या ७४१९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
नौसार, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
गुम्मनुयेंग्लापूर, खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
पिनेया स्वापू
Template:
बर्लिङ्गेम, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८१५८ दु धासा थ्व थासे १२८६९ खा छें दु ।
आत्महत्या
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
हाँडीखोला
हाँडीखोला नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३१५५ खा छेँ दु।
प्रेमिंचि पॆळ्ळिचेसुको (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
गॊत्तुमुक्काल (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सन् ४७९
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७९ पुचः:दँ
मलङ्काऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
मलङ्काऱ्ऱ् (मलयालम भाषा:മലങ്കാറ്റ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
डाब्रा
डाब्रा (अंग्रेजी भाय:Dabra), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु ग्वालियर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
मरसोलीभाट, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
शंकर नगर
शंकर नगर (अंग्रेजी:Shankar Nagar), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २५२४ खा छेँ दु।
कठमुण्डा(रतखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
धम्मपद
धम्मपद बुद्ध धर्मया तिपितक ग्रन्थया सुत्तपितकया खुद्दकनिकायया छगु भाग ख। थ्व ग्रन्थ बौद्ध संस्कृतिइ भगवान बुद्धया हे वाणीया रुपय् नालेगु या। थ्व ग्रन्थ थेरवाद तिपितकया दक्ले नांजाःगु ग्रन्थय् छगू ख।
मा (बोट्यानी)
मा धाःगु प्लान्ते जीवराज्यय् लाःगु म्वानाच्वंगु प्राणीत ख। थ्व पुचःले मनुतयेसं आपालं खनाच्वँगु प्राणी दसु : सिमा, जडिबुटि, झ्याङ, घाँय् आदु ला। माया वैज्ञानिक सीकेज्यायात बोतानी धाइ। बोतानीया मालेज्या कथं हलिमय् करिब ३,५०,००० प्रकारया जीवित मा लुइ धुंकल गुकिलि पु मा, ब्रायोफाइत, फर्न व फर्न एलाइज दु। सन् २००४ तक्क हलिमय् करिब २,८७,६५५ प्रजाति मा लुइकेधुंकल गुकिलि २,५८,६५० स्वाँ ह्वइगु व १८,००० ब्रायोफाइत दु। वांगु मा वा भिरिदिप्लान्तेतयेसं थःगु अप्व उर्जा सूर्द्यःया जः छ्येला फोटोसिन्थेसिस प्रक्रियां दयेकि।
कौतुक
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
दाद्री
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २०१ मिटर (६५९ फिट)।
च्याट्ह्याम, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८५८३ दु धासा थ्व थासे ३१६५ खा छें दु ।
रुपन्देही जिल्ला
थ्व जिल्ला ८३डि१२'१६" निसें ८३डि३८'१६" पूर्वी देशान्तर व २७०२०' निसें २७०४७'२५" उत्तरी अक्षांशय् ला। थ्व जिल्लाया पूर्वय् नवलपरासी, पश्चिमय् कपिलवस्तु, उत्तरय् पाल्पा जिल्ला व दक्षिणय् भारतया उत्तर प्रदेश ला। गौतमबुद्धया जन्मस्थल लुम्बिनी थ्व जिल्लाय् ला। भूस्तरया जा कथं थ्व जिल्लाया दक्षिणय् समुद्र सतहस्वया १०० मिटर व उत्तरय् १२२९ मिटर जाः दु। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १३६० वर्ग किलोमिटर दु।
भलेराजु (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा