cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बालभारतं (सन् १९७२या संकिपा)
बालभारतं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
लेगना, मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
ल्वाणी, थराली तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
रवींद्रनगर, कौतल मण्डल
रवींद्रनगर, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
चनस्मा
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६१ मिटर (२०० फिट)।
राजा ऎङ्क राजा (सन् १९९५या संकिपा)
राजा ऎङ्क राजा (तमिल भाषा:ராஜா எங்க ராஜா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
कॊगिलतोट (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कतिर्मण्डपं (मलयालम संकिपा)
कतिर्मण्डपं (मलयालम भाषा:കതിര്മണ്ഡപം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
गौतम बुद्ध
जन्म
बुद्ध गौतम गोत्र जुगुलिं वसपोलया नां सिद्धार्थ गौतम धाइगु या। वसपोलया जन्म लुम्बिनी, कपिलवस्तु ,लुम्बिनी,नेपाःय् जुगु ख। दक्षिण मध्य नेपाःया लुम्बिनीइ सम्राट अशोकं स्वङ्गु शताब्दी ईसा पूर्वय् बुद्ध बूगु स्मृतिइ छगु स्तम्भ दयेकादिगु दु।
शिक्षा
बुद्धया उपदेशया सार थ्व कथं दु- बुद्ध अनुसार धम्म थ्व ख:
स्वयादिसँ
पुचः:बौद्ध पुचः:संस्कृति
कन्ताबामसुगुदा
कन्ताबामसुगुदा (अंग्रेजी:Kantabamsuguda), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  विसाखपट्नम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्ताबामसुगुदा यागु साक्षरता  अप्व दु।
राज मुत्तिरै (सन् १९९५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लिंगदहल्लि (कर्नूलु)
लिंगदहल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
हस्सन
हस्सन (अंग्रेजी:Hassan), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  हसन जिल्लायागु छगु थाय्  खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हस्सन यागु साक्षरता  अप्व दु।
गोउन्द्रा, मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
दुड्डि (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोसिगि मण्डलय् ला।
बरछा, मुंगेली मण्डल
बरछा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
उदयपुर ढुम्री
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उदयपुर ढुम्री यागु जनसंख्या ५५२१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
हस्सनपुर
हस्सनपुर (अंग्रेजी:Hassanpur), भारतयागु हरियाना राज्ययागु  फरिदाबाद जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हस्सनपुर शहरयागु जनसंख्या ९०८९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
१६ वयतिऩिले (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् २०००
२००० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
किङ्किणी
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
एल्मान्टोर, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.२१६८५७ उत्तर व देशान्तर १२१.१७७३२५ पश्चिम खः । थ्व थासे २३१९००७ वर्ग मिटर (०.८९५३७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बडोली, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुरुद्पेट, कौतल मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
माडीडांड, प्रतापपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मरपुरानि तल्लि (सन् १९७२या संकिपा)
मरपुरानि तल्लि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
अक्टोबर २२
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
गीधा, मुंगेली मण्डल
गीधा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
कन्थ
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्थ शहरयागु जनसंख्या २३,५८३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
फुल्पिडकोत
फुल्पिडकोत (अंग्रेजी भाय:Fulpingkot), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे846खा छेँ दु।
सन् २००२
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२००२ पुचः:दँ
मॊहम्मद् बीन् तुग्लक् (सन् १९७२या संकिपा)
मॊहम्मद् बीन् तुग्लक्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
उदिपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उदिपुर यागु जनसंख्या २८०६ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
वॆलगमाकुलपल्लॆ (अनंतपुर)
थ्व थाय् सोमंदेपल्लॆ मण्डलय् ला।
किञ्चन
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
चन्दौसी
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८४ मिटर (६०३ फिट)।
तुंबिगनूरु (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मातृमूर्ति (सन् १९७२या संकिपा)
मातृमूर्ति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
हस्तिनापुर
हस्तिनापुर (अंग्रेजी:Hastinapur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मीरट जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
चिकित्सा
मनुयात ल्वेनं ज्वनेधुंका ल्वे लंकेयात कुत ययिगु विज्ञानयु ख्य: यात चिकित्सा धाई| चिकित्सा क्वे बिया तगु प्रकारंया ज्यु
गाम
गाम (अंग्रेजी भाय:Gaam), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे882खा छेँ दु।
अक्टोबर २५
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
कोटया, प्रतापपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सन् २००४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२००४ पुचः:दँ
अप्पारावुपल्लॆ (कडप)
अप्पारावुपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कन्ठ
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ३७% दु, व मिसातेगु साक्षरता २३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्ठ यागु साक्षरता  म्हो दु।
एलोन्ड्रा पार्क, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८९०९१५ उत्तर व देशान्तर ११८.३३४२९७ पश्चिम खः । थ्व थासे २९५२८७० वर्ग मिटर (१.१४०११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९०४४ वर्ग मिटर (०.०१५०७५ वर्ग माइल) ल दु ।
चमीनी मल्ली, द्वाराहाट तहसील
चमीनी मल्ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
उग्रतारा जनगाल
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उग्रतारा जनगाल यागु जनसंख्या ५१९७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
धारापाठागुली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
धारापाठागुली N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
विल्लाति विल्लऩ् (सन् १९९५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् २००७
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२००७ पुचः:दँ
लव् लि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
विष्णु (सन् १९९५या संकिपा)
विष्णु  (तमिल भाषा:விஷ்ணு ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
किशनपुर मुंगेली मण्डल
किशनपुर मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
गदरिया
गदरिया (अंग्रेजी भाय:Gadariya), नेपायागु सेती अञ्चलयागु कैलाली जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1162खा छेँ दु।
आजोबागढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
मामाङ्कं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
वेस्टमिन्स्टर, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८२०७ दु धासा थ्व थासे २६९४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७५१४१८ उत्तर व देशान्तर ११७.९९३९२९ पश्चिम खः । थ्व थासे २६१८६४१० वर्ग मिटर (१०.११०६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
किरति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कान्त्लिया
कान्त्लिया (अंग्रेजी:Kantlia), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हावरा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
सॊल्लपुरं (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
हटा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७५ मिटर (२४६ फुट) च्वे ला।
सन् २०१०
२०१० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
धरमपुरा मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
जंपापुरं (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोसिगि मण्डलय् ला।
राजमहल् (सन् १९७२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
किरीटिन्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
चमोला, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
मानवधर्म्मं (मलयालम संकिपा)
मानवधर्म्मं (मलयालम भाषा:മാനവധര്മ്മം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
चिन्न चॆप्पलि (कडप)
चिन्न चॆप्पलि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
वंशीपुर, प्रतापपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:प्रतापपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कनुरु
कनुरु (अंग्रेजी:Kanuru), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  कृष्ण जिल्लायागु छगु  सहर खः।
मणि कोय कुऱुप्प् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सल्ले भुम्लु
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सल्ले भुम्लु यागु जनसंख्या २६०० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
उमाप्रेमपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उमाप्रेमपुर यागु जनसंख्या ११,२७७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
च्याली, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
मलैच्चारलिल् ऒरु पूङ्कुयिल् (सन् १९९५या संकिपा)
मलैच्चारलिल् ऒरु पूङ्कुयिल् (तमिल भाषा:மலைச்சாரலில் ஒரு பூங்குயில்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
कंकि, कौतल मण्डल
कंकि, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
कोरधां, प्रतापपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
हाथिन
हाथिन (अंग्रेजी:Hathin), भारतयागु हरियाना राज्ययागु  फरिदाबाद जिल्लायागु छगु सहर खः।
मण्णिन्ऱॆ माऱिल् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
वेस्टमोरल्यान्ड, क्यालिफोर्निया
वेस्टमोरल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०३७९२३ उत्तर व देशान्तर ११५.६२२२९२ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४८५७० वर्ग मिटर (०.४०४८५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मल्हरगढ
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मल्हरगढ शहरयागु जनसंख्या ७३४९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
सोनगरा, प्रतापपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सोढार मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
दादिरॆड्डिपल्लॆ (कडप)
भूगोल
कडप जिल्लायागु अक्षांश १३.४३' निसें १५.१४' उत्तर व देशान्तर ७७.५५' व ७९.२९' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कडप जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
अतर्मम् (सन् १९९४या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
हाथरस
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १८५ मिटर (६०६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हाथरस शहरयागु जनसंख्या १२३,२४३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
मलिहाबाद
मलिहाबाद (अंग्रेजी:Malihabad), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  लखनऊ जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
चरी, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
वॊंदवगलि (कर्नूलु)
वॊंदवगलि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
वेस्ट प्युएन्टे भ्याली, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२५८९ दु धासा थ्व थासे ४९१४ खा छें दु ।
लोदला, थराली तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
झुलनाखुर्दमुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
यॆल्लर्ति (कर्नूलु)
यॆल्लर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
किसलय
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
गंगवरं (कडप)
गंगवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
अल्टाडेना, क्यालिफोर्निया
अल्टाडेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
रोहराखुर्दमुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
श्रीकृष्णांजनेय युद्धं (सन् १९७२या संकिपा)
श्रीकृष्णांजनेय युद्धं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
ए.गोनेहल् (कर्नूलु)
ए.गोनेहल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कामनदॊड्डि (कर्नूलु)
कामनदॊड्डि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
खुझा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
हंतकुलु देवांतकुलु (सन् १९७२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
शकलपुर, प्रतापपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
चिललगांव, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
कंदुकूरु (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोसिगि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आलूरु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
कीर्तयन्तः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
उरम्पोखरा
उरम्पोखरा (अंग्रेजी:Urampokhara), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  पर्वत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४९६ खा छेँ दु।
कन्नेपल्लि , कौतल मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
कल्याणगढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
अत्त मक रत्तिऩमे (सन् १९९४या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
कीर्तिं
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कपासन
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कपासन शहरयागु जनसंख्या १८,७०५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
जांबापुरं (कडप)
जांबापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
हक्का भाषा
साहित्य
भाषाया साहित्य
कालदुर्ग
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
नैनीचौक N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चोडा, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चाराभाठा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मुऩ्ऩूऱु नाळ् (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अरिकॆर (कर्नूलु)
थ्व थाय् आलूरु मण्डलय् ला।
चंदनपुर, प्रतापपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सन् २०१८
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२०१८ पुचः:दँ
कीर्तिः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
अल्टौरस, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४८८८१४ उत्तर व देशान्तर १२०.५४५९३५ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६९०४६६ वर्ग मिटर (२.१९७१०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सल्मे
सल्मे (अंग्रेजी:Salme), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३९८ खा छेँ दु।
इंटि दॊंगलु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मल्कापुर ३
मल्कापुर ३ (अंग्रेजी:Malkapur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  कोल्हापुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
नोभेम्बर १
लिधंसा
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
मल्कापुर ३
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मल्कापुर ३ यागु साक्षरता  अप्व दु।
पेण्डरी मुंगेली मण्डल
पेण्डरी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
चीपुरुदुब्ब, कौतल मण्डल
चीपुरुदुब्ब, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
कीर्ती
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गौंडाकोट
स्रोत
Gaidakot
सल्मेचकला (तालढुंगा)
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सल्मेचकला (तालढुंगा) यागु जनसंख्या १७१० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
ऎर्रकोट वीरुडु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मल्लापुरं (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चौडा, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
कुपरीक्षक
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
ऒक नारि – वंद तुपाकुलु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
व्हिटियर, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८३६८० दु धासा थ्व थासे २८९७७ खा छें दु ।
मल्केरा
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मल्केरा शहरयागु जनसंख्या ९८०४ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
सन् २०२१
२०२१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
खडगंवा उर, प्रतापपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
इरावणऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धनगांव मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कन्नकॊडुकुलु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
असंन्यस्त
असंन्यस्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
नोभेम्बर ४
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
कुंजरः
कुंजरः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कन्नवारि कललु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
कुकुटासन
योगया छगू आसन ख।
असंयता
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
डिसेम्बर ३
लिधंसा
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
खांदेरी - उंदेरी
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
सल्यान (कास्की)
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ११६९ मिटर (३८३५ फुट) च्वे ला।
बाबासागर, कौतल मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
पिनेया स्वापू
Template:
नानी बाँज, कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विल्कर्सन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.२७४५४२ उत्तर व देशान्तर ११८.३८५६९७ पश्चिम खः । थ्व थासे १४८४८५७१ वर्ग मिटर (५.७३३०६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कप्पियारी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कप्पियारी यागु साक्षरता  अप्व दु।
नोभेम्बर ३
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
उङ्कळ् अऩ्पु तङ्कच्चि (सन् १९९४या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मल्लन्किनारु
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मल्लन्किनारु शहरयागु जनसंख्या ११,८०४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
असंशयं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कुक्कुट
कुक्कुट छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पंडरीडांड, प्रतापपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
खैरखार मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
उर्लेनी
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
लेटपल्लॆ (कडप)
थ्व थाय् कमलापुरं मण्डलय् ला।
कुक्कुटः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
भुभुपुरीखुमुंगेली मण्डल
भुभुपुरीखुमुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
चौनियां, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चांभारगढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
कुक्कुटी
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
सल्यानटार
सल्यानटार (अंग्रेजी:Salyantar), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४५८ खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
अमेरिकन क्यान्यन, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
असक्तबुद्धिः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मल्लसमुद्रम
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मल्लसमुद्रम यागु साक्षरता  अप्व दु।
नाँनीबाँज N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ग्रामदाट्ल (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कप्राईं
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कप्राईं शहरयागु जनसंख्या १७,७६६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
उमापुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
असक्तात्मा
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
हतोद
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हतोद यागु साक्षरता  अप्व दु।
कुक्कुरः
कुक्कुरः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
चौरा, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
रूसी भाषा
हलिंया थी-थी देशय् (इजरायल, जर्मनी, संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानाडा, टर्की, अस्ट्रेलिया आदि) भूतपूर्व सोभियत संघ वा रूसया प्रवासी च्वनिगु या, अन यक्व थासय् रूसी बुखँपौ पिथनि, व रूसी भाषाय् रेडियो व टिभि ज्याखं व ब्वंकुथिइ रूसी भाषा स्यनेगु या। छुं दं न्हापा तक्क पूर्वी यूरोपियन देय्या ब्वंकुथिइ रूसी भाषा विदेशी भाषाया रूपय् ब्वंकिगु या। सकल हलिमय् रूसी भाषाय् खंल्हाइ पिनिगु ल्या ३० - ३५ कोटी दु, गुकिलि 16 कोटीया थ्व भाय् माँभाय् ख। थुकिया आधारय् रूसी हलिंया अप्व मनुतायेसं ल्हाइगु भाषाय् न्यागुगु  थासय् व संयुक्त राष्ट्र (UN)या आधिकारिक भाषाय् छगु ख।
इतु इवर्कळिऩ् कतै (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विलो क्रीक, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७४३ दु धासा थ्व थासे १०९९ खा छें दु ।
उत्तरगंगा
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
करादिगूडं (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुङ्मलः
कुङ्मलः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कण्मणि (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हत्पिपाले
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हत्पिपाले यागु साक्षरता  अप्व दु।
मल्लुर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
असङ्गशस्त्रेण
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
डाक्टर् बाबु (सन् १९७३या संकिपा)
डाक्टर् बाबु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
कुज
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डिसेम्बर ६
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
चन्द्रपुर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८९ मिटर (६२० फिट)।
विलटन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४०९५५६ उत्तर व देशान्तर १२१.२२४२६४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७६७०८०५७ वर्ग मिटर (२९.६१७१४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मणिकुर्ति (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
दुर्ग-ढाकोबा
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
हत्सिम्ला
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
कुदवकापा मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कुवेरपुर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
विन्चेस्टर, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
सिकारू, पुरोला तहसील
सिकारू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  पुरोला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
डिसेम्बर ८
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
छतौना मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पॊडदुर्ति (कडप)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खालबहरा, सुरजपुर मण्डल
खालबहरा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
विन्डर, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२७४४ दु धासा थ्व थासे ७७२८ खा छें दु ।
छत्तैणा, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
कुटीचक
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
किल्लाटि माप्पिळ्ळै (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कपुरथला
लिधंसा
Kapurthala (Staat)
धनमा दैवमा (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
उण्मैये उऩ् विलैयॆऩ्ऩ (सन् १९७६या संकिपा)
उण्मैये उऩ् विलैयॆऩ्ऩ छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
मल्पुर
मल्पुर (अंग्रेजी:Malpur), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  सबर कन्था जिल्लायागु छगु  सहर खः।
वेडगांव, थराली तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कॊंतनपल्लि (अनंतपुर)
थ्व थाय् रायदुर्गं मण्डलय् ला।
असत्यं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मूसनहल्लि (कर्नूलु)
मूसनहल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
बालाजि अंकोड, कौतल मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
नावाटोला, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
पेण्डीडीह मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कोरियन भाषा
छगू भाषा ख। थ्व भाषा उत्तर व दक्षिण कोरियाया राष्ट्र भाषा ख।
हट्टी
हट्टी (अंग्रेजी:Hatti), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  रायचुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
विन्टरह्याभेन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७४००५५ उत्तर व देशान्तर ११४.६३४६९६ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२१६६२ वर्ग मिटर (०.२४००२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
डिसेम्बर १०
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
पट्टागढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
पन्हाला
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
नेनु – ना देशं (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मल्पुरा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३३२ मिटर (१०८९ फुट) च्वे ला।
दाऊकापा मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
गम्हरिया बिर्ता
गम्हरिया बिर्ता (अंग्रेजी भाय:Gamhariya Birta), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे948खा छेँ दु।
कुण्डल
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
सपहा, सुरजपुर मण्डल
सपहा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
असपत्नं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
भियतनामी भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
हावेरी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हाभेरी शहरयागु जनसंख्या ५५,९०० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
छानागोलू, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मलुर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ९१० मिटर (२९८५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मलुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
गम्हरिया पर्सा
गम्हरिया पर्सा (अंग्रेजी भाय:Gamhariya Parsa), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे916खा छेँ दु।
विन्टन, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८३२ दु धासा थ्व थासे २५१४ खा छें दु ।
गम्हरिया पर्वहा
गम्हरिया पर्वहा (अंग्रेजी भाय:Gamhariya Parwaha), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे966खा छेँ दु।
आस्परि, आस्परि मण्डल
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
गंगापूर , कौतल मण्डल
गंगापूर, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
पिनेया स्वापू
Template:
यॆल्लारॆड्डिपल्लॆ (कडप)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उमझर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
धुन्दुकापामुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पद्मव्यूहं (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
वूडएकर, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.००६७५५ उत्तर व देशान्तर १२२.६३७५९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७२४७१९ वर्ग मिटर (१.८२४२२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बागिनायकन हल्लि (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पल्लॆटूरि बाव (सन् १९७३या संकिपा)
पल्लॆटूरि बाव  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
असम्मूढः
असम्मूढः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
तर्किश भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
साहित्य
भाषाया साहित्य
उकुरीकापा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कछवारी, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
इसुकपल्लॆ (कडप)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मराठी च्वमितेगु धलः
ख वि. स. खांडेकर
ग गंगाधर गाडगीळ राम गणेश गडकरी अमरेंद्र गाडगीळ रामचंद्र भिकाजी गुंजीकर
कुरानकापा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
झेङ् ही
झेङ हि (करिब सन् १३७१–१४३५) छम्ह हुइ चीनिया नाविक, अन्वेषक, दूत व फ्लीट एड्मिरल ख। वय्‌कलं सन् १४०५ निसें सन् १४३३ दुने वाग जिङ्होङनाप दक्षिणपूर्वी एसिया, दक्षिण एसिया व पूर्वी अफ्रिकाया अण्वेषन यानादिल।
पसि हृदयालु (सन् १९७३या संकिपा)
पसि हृदयालु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
ओ मञ्चु (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जंगंपल्लॆ (कडप)
जंगंपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भौरतर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भौरतर यागु जनसंख्या ७१३८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
चिऩ्ऩमुत्तु (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वूडलेक, क्यालिफोर्निया
वूडलेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
त्युमर
ट्युमर धागु प्राणीयागु म्हःय् छुं न अन्यागु बुयावैगु कोषतः खः गुकिगु गति असामान्य तवलं अप्व जुइ व गुकिगु बुयावैगु तव साधारण कोषतः नाप मेल नै मखु।
सेमरचुआ मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
जमीनीपार, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
हेरियोक
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हेरियोक यागु साक्षरता  अप्व दु।
पनौरा, कोश्याँकुटोली तहसील
पनौरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
पडवारी, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कॊट्लूरु (कडप)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वूडल्यान्ड, क्यालिफोर्निया
वूडल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
करमदई
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करमदई यागु साक्षरता  अप्व दु।
गंगाप्रसपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गंगाप्रसपुर यागु जनसंख्या ९६११ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
चिन्नहॊत्तूरु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
हेरोहल्ली
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हेरोहल्ली शहरयागु जनसंख्या १८,०६६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
युक्रेनियन भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।