cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भथरी मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
सन् २०५४
२०५४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
चिऩ्ऩ पुळ्ळ (सन् १९९४या संकिपा)
चिऩ्ऩ पुळ्ळ छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
मम्सपुरम
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
नागिरॆड्डिपल्लॆ (अनंतपुर)
नागिरॆड्डिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बस्तीपिल्ल भलेदॊंग (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
केशरवाडीह मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
लेबाक (कडप)
भूगोल
कडप जिल्लायागु अक्षांश १३.४३' निसें १५.१४' उत्तर व देशान्तर ७७.५५' व ७९.२९' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कडप जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
विद्या नगर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं विद्या नगर यागु जनसंख्या ४३५३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
कुन्द
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
प्यूडा, कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मनचनल्लुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनचनल्लुर शहरयागु जनसंख्या २१,५०३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
पैडिकाल्व (कडप)
थ्व थाय् वल्लूरु मण्डलय् ला।
कुलकौरवम् (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जाख, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
ज्योर्जिया ओ'कीफ
New York
Shortly after her arrival in New York, Stieglitz took O'Keeffe to the Stieglitz family home at Lake George in the Adirondack Mountains. They would return to the lake home each summer for years to come. Georgia produced many paintings of the Lake George countryside during these years.
New Mexico
In June 1934 O'Keeffe visited Ghost Ranch for the first time and decided immediately to live there. The ranch is located in a remote area approximately 120 miles north of Albuquerque. Among guests to visit her at the ranch were D. H. Lawrence, Charles and Anna Lindbergh, and Ansel Adams.
मनदुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनदुर शहरयागु जनसंख्या ३९२० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
कुमार
कुमार छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कोरिसिनि, कौतल मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
चुप्पिरमणिय चामि (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
असारं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बसनारा, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
फुलवारी मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कुमारिका
कुमारिका छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
वैनोली तल्ली, थराली तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
योसेमाइट लेक्स, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.१८१६ उत्तर व देशान्तर ११९.७७१४८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४१६८३६७ वर्ग मिटर (२०.९१४५२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३३९०८ वर्ग मिटर (०.०९०३१२ वर्ग माइल) ल दु ।
करम्साद
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं करम्साद शहरयागु जनसंख्या २८,९७० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
जामड, द्वाराहाट तहसील
जामड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मरपुरानि मनिषि (सन् १९७३या संकिपा)
मरपुरानि मनिषि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
त्रिलक्षण
स्वयादिसँ
Three marks of existence
जुंजुरंपल्लॆ (अनंतपुर)
जुंजुरंपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कोल्हुआ, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
चित्रा पौर्णमि (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
असावादित्यः
असावादित्यः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
प्यूडा N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सोल्हाबोहामुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
डिसेम्बर १९
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
हिमतनगर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
योसेमाइट भ्याली, क्यालिफोर्निया
योसेमाइट भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
मेमू मनुषुलमे (सन् १९७३या संकिपा)
मेमू मनुषुलमे  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
करन्जा
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करन्जा यागु साक्षरता  अप्व दु।
नोभेम्बर २०
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोया छन्हु ख। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक झाका थ्व कथं दु:
योन्टभिल, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४०३०११ उत्तर व देशान्तर १२२.३६२२८५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२१७३८५ वर्ग मिटर (१.६२८३४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
वडाचौर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं वडाचौर यागु जनसंख्या ४७६४ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
तप्पॆट्ल (कडप)
तप्पॆट्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
गर्मा
गर्मा (अंग्रेजी:Garma), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सोलुखुम्बु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गर्मा यागु जनसंख्या २२८३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
असितः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
रामुडे देमुडु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
हिण्डौन
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २३५ मिटर (७७० फुट) च्वे ला।
करन्जे तर्फ सतारा
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करन्जे तर्फ सतारा यागु साक्षरता  अप्व दु।
जुडवनिया, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कुरङ्ग
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मनल्मेदु
मनल्मेदु (अंग्रेजी:Manalmedu), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  नागपट्टिनम जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनल्मेदु शहरयागु जनसंख्या ९२५४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
तोल्लगंगनपल्लॆ (कडप)
थ्व थाय् वल्लूरु मण्डलय् ला।
मुत्तुकूरु,आस्परि मण्डल
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डिसेम्बर २२
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
हौसा भाषा
छगू भाषा ख।
मनलुर्पेट
मनलुर्पेट (अंग्रेजी:Manalurpet), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  भिलुपुरम जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
असिद्‌ध्योः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मोचनं (मलयालम संकिपा)
मोचनं (मलयालम भाषा:മോചനം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
हिन्दोरिया
हिन्दोरिया (अंग्रेजी:Hindoria), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  दामोह जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
गति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
वल्लूरु (कडप)
थ्व थाय् वल्लूरु मण्डलय् ला।
वाग्ला
वाग्ला (अंग्रेजी:Wagla), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६४ खा छेँ दु।
झूरिया, द्वाराहाट तहसील
झूरिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
सुडानिज भाषा
छगू भाषा ख।
साहित्य
भाषाया साहित्य
महुली, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
हिन्दुपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हिन्दुपुर शहरयागु जनसंख्या १२५,०५६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
नम्मवर् (सन् १९९४या संकिपा)
नम्मवर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
कुरुष्व
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
असुखं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
रोमानियन भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
बिरगहनी मुंगेली मण्डल
बिरगहनी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
वमियाला, थराली तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
रामगढ, सुरजपुर मण्डल
रामगढ, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
छपरा
छपरा (अंग्रेजी भाय:Chapra), भारतया बिहार राज्यया सारन जिल्लाया छगू सहर इलाका खः।
तंगरदोन (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
असुराणां
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
नाट्टामै (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनपक्कम
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
कखोन, राजगढी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विशालि (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पिपरपारा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पर्दि, कुभीर‌ मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
युक्का भ्याली, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६८६५ दु धासा थ्व थासे ७९५२ खा छें दु ।
वलन्त
वलन्त (अंग्रेजी:Walant), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  अछाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६३२ खा छेँ दु।
हिन्दुस्थान केबल टाउन
हिन्दुस्थान केबल टाउन (अंग्रेजी:Hindusthan Cables Town), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हिन्दुस्थान केबल टाउन शहरयागु जनसंख्या २२,१५२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
असुरान्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
एकर्स ग्रीन, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२०५ दु धासा थ्व थासे १०५२ खा छें दु ।
हिन्गंघाट
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हिन्गंघाट यागु साक्षरता  अप्व दु।
नीतिया नियायमा (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
श्रीवारु मावारु (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
स्नेह बंधं (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् २०६०
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२०६० पुचः:दँ
योऊबा भाषा
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
सम्दु
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सम्दु यागु जनसंख्या २६१९ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
पणक्कार पॆण् (सन् १९७६या संकिपा)
पणक्कार पॆण् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
असूया
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कुठार, राजगढी तहसील
कुठार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
कुर्यात्‌
कुर्यात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
प्रजाति
स्वांमा
"*" चिं दूगु मा सिमाय् ह्वयेफु।
वेसरा, थराली तहसील
वेसरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
टाटक बटोलिया, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
कुर्वंति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गौरी
गौरी नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४८६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गौरी यागु जनसंख्या ३८१४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
स्त्री (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
हिरानगर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३०८ मिटर (१०१० फुट) च्वे ला।
असृष्टान्नं
असृष्टान्नं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
खैरझिटी मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
पाडली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
सन् २०६३
२०६३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
नेवाः बाजं
बाजंत
नगरा, नाय्खिं पञ्चैबाजं दमाइतय्सं नं थाःसां इमिगु बोल, ताल व पहः स्वया नेवाःतय्सं थाइगुलिइ यक्व अन्तर दु। थ्व हे अन्तर मृदंग व मेमेगु बाजनय् नं दु। छता छु खँ निर्विवाद कथं खनेदु धाःसा नेवाःतय्सं पिनेया बाजं नालाकाःसां थःगु कथं परिमार्जित याना प्रयोग व बोल, ताल, राग आदीइ मौलिक स्वरुप ब्यूगु दु। मृदंगय् नासःपाखे खौ मतसें नेवाःतय्सं दंगः बाजं दयेकल। मृदंगया मृ आखःलिकयाः हे दंगःबाजं दयेकूगु खः। अथे हे भारतया अमिर खुसरों (सन् १२५३–१३२५) मृदंया नासः व मांकाःयात निब्व यानाः नास ब्वया तमल व मांकाःया बाम दयेकल धैगु खँय् यक्व विद्धानत सहमत जूगु दु। थ्व निगलं बाजंया संयुक्त रुप कथं नेवाःतय्सं क्वंचाखिं दयेकाः छगः हे बाजनय् तमल व बाम निताजिया नं सः पिहां वइ कथं विकास याःगु खनेदु। इमिसं बाजं जक मखु बल्कि थःम्हं हे न्हूगु ताल व बोल नं दयेकल। मल्ल इलय् बाजंया न्हूगु बोल चिनाः बोल ताल च्वया थकूगु गुलिखे ग्रन्थ राष्त्रिय अभिलेखालय, आशा सफूकुथि व व्यक्तिगत संग्रहलय् सुरक्षित जुयाच्वंगु दु। राष्त्रिय अभिलेखालयस दुगु मृदंगवोध ग्रन्थया उल्लेख थुथाय् महत्वपूर्ण जुइगु ताया।
खैरा, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
गुंड्लकोण्ड, देवनकोण्ड मण्डल
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भूपसमुद्रं (अनंतपुर)
थ्व थाय् गुम्मगट्ट मण्डलय् ला।
आडंबरालु अनुबंधालु (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
हिरापुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हिरापुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
जिल्लेडुबुडकल, देवनकोण्ड मण्डल
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मनवदर
मनवदर (अंग्रेजी:Manavadar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जुनागढ जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
टोडरा, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अजेरी भाषा
साहित्य
भाषाया साहित्य
चोंगा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बिसाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
बिसाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
चस
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २१० मिटर (६८८ फिट)।
हिरेकेरूर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६१९ मिटर (२०३० फुट) च्वे ला।
केवटाडीह मुंगेली मण्डल
केवटाडीह मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मनवलकुरिची
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनवलकुरिची शहरयागु जनसंख्या १०,४०४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
पासल, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अस्त
अस्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
आरोयो ग्र्यान्ड, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१२०८७८ उत्तर व देशान्तर १२०.५८६७९९ पश्चिम खः । थ्व थासे १४६८६९६२ वर्ग मिटर (५.६७०६६८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अम्मायि पॆळ्ळि (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
कुर्वन्नपि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
एन्टोनियो, कोलोर्याडो
एन्टोनियो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
करेली
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करेली यागु साक्षरता  अप्व दु।
पूलकुंट (अनंतपुर)
पूलकुंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मनवार
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
मकराचि वाऴ्क (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अस्तं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
तरकीडीह मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कुर्वाण
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
बीसाबजेड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
रंगसमुद्रं (अनंतपुर)
रंगसमुद्रं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
हिसार
भूगोल
थ्व शहरया अक्षांश व देशान्तर ख। समुद्र सतह स्वया थ्व थाय्‌ २१२ मिटर (६९५ फुट) च्वे ला।
कांतिपुर, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
चैर्मन् चॆलमय्य (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
चौपाल
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २१८६ मिटर (७१७१ फिट)।
सम्झौता
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सम्झौता यागु जनसंख्या ५६६८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
आर्भिन, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९५६ दु धासा थ्व थासे ३१४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२०४६३८ उत्तर व देशान्तर ११८.८३२१९४ पश्चिम खः । थ्व थासे १२४४६९०१ वर्ग मिटर (४.८०५७७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कर्हाल
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १५९ मिटर (५२१ फुट) च्वे ला।
मिट्टाय् मम्मि (सन् १९७६या संकिपा)
मिट्टाय् मम्मि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
एरिस्टोक्र्याट र्र्यान्चेट्स, कोलोर्याडो
एरिस्टोक्र्याट र्र्यान्चेट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
दौलतापुरं (कडप)
दौलतापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुर्वाणः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
अमोरा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अस्ति
अस्ति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
ताल्लकॆर (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मन्चेरियल
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्चेरियल शहरयागु जनसंख्या ७०,२३१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
ठाडपाथर, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पाण्टियऩिऩ् राज्यत्तिल् (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कारी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४७% दु, व मिसातेगु साक्षरता २४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कारी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
कुर्वान्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मन्दईकादु
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्दईकादु शहरयागु जनसंख्या १२,३४९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
एश्ल्यान्ड, क्यालिफोर्निया
एश्ल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
सिर्पल्लि, कुभीर‌ मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
डहल, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र
थ्व नेपा:यागु छगु विकास क्षेत्र खः। थ्व क्षेत्रय् दूगु अञ्चलत थ्व कथं दु-
अस्तेय
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् २०७८
२०७८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
झझरेटा मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
एस.तिम्मापुरम्, देवनकोण्ड मण्डल
ऎस्.तिम्मापुरं  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
नेपाः भाय्
लिपि
नेपाः भाय्‌या थःगु हे लिपि दु । थुपिं लिपित मल्लतय् पालय् ब्वलंगु खः । नेपाः भाय्‌या थिथि लिपित दथुइ नेपाल लिपि मू लिपि खः । नेपाल लिपिया दकलय् न्हापांगु छ्यला ने.सं. २८ य् लंकावतार नांया ग्रन्थय् खनेदु । थ्व लिपियातः नेवाः आख: धकाः नं धायेगु चलन दु ।
स्वापू पौ त:
पुचः:नेपाल भाषा पुचः:भाषा
करियापट्टी
करियापट्टी (अंग्रेजी:Kariapatti), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  विरुधुनगर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
गुम्मगट्ट (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोकम् मुप्पतु वरुषम् (सन् १९७६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जेवरा, मुंगेली मण्डल
जेवरा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
दॊरबाबु (सन् १९७४या संकिपा)
दॊरबाबु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
तेर्नेकल, देवनकोण्ड मण्डल
तॆर्नेकल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
एस्पेन पार्क, कोलोर्याडो
एस्पेन पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
चीमा
चीमा (अंग्रेजी भाय:Cheema), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु संग्रुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
वेलमकूरु, देवनकोण्ड मण्डल
वॆलमकूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
होडाल
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया होडाल यागु साक्षरता  अप्व दु।
कुलघ्नानां
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
समुन्द्रटार
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
गेदाहीगुथी
गेदाहीगुथी नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५५५ खा छेँ दु।
एट्वाटर, क्यालिफोर्निया
एट्वाटर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
सन् २०८३
२०८३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
औल्ट, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३२ दु धासा थ्व थासे ५६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५८३९९९ उत्तर व देशान्तर १०४.७३३६४८ पश्चिम खः । थ्व थासे १७४६४४४ वर्ग मिटर (०.६७४३०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कुलजना
कुलजना छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
विनायक, थराली तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
कोकडी मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मुंड्लपल्लॆ (कडप)
थ्व थाय् चॆन्नूरु मण्डलय् ला।
केसर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
करिभली
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं करिभली शहरयागु जनसंख्या १२,९३३ खः। थुकिली मिजंत ७७%, व मिसात २३% दु।
कुलधर्माः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
वाऴ्वु ऎऩ् पक्कम् (सन् १९७६या संकिपा)
वाऴ्वु ऎऩ् पक्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
खोड, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कुलधर्माणां
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नजी‌र्‌बेग्‌पल्लॆ (कडप)
थ्व थाय् चॆन्नूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भटेडी, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भटेडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
होलालकेरे
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७११ मिटर (२३३२ फुट) च्वे ला।
गेर्खु
गेर्खु नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३४१ खा छेँ दु।
चिट्याल (कर्नूलु)
चिट्याल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
ईंजानी, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
हनुमान् विजयं (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
फल्याणी NZA, कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बगहा मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मन्दभ
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
गेता
गेता नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु कैलाली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १९०३ खा छेँ दु।
कुलनिहंतारौ
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
करवा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बिरगहनी मनमुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
श्रींथल, थराली तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मन्दवा
लिधंसा
पुचः:राजस्थानयागु शहर
टमकी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
होम्नाबाद
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं होम्नाबाद शहरयागु जनसंख्या ३६,५११ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
इंटिंटि कथ (सन् १९७४या संकिपा)
इंटिंटि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
कन्सेरू, राजगढी तहसील
कन्सेरू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
परसाकापा मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कुलस्त्रियः
कुलस्त्रियः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
अफ्रिकांस भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
मन्दवार, बिज्नौर जिल्ला
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २२३ मिटर (७३१ फुट) च्वे ला।
बेदमी, सुरजपुर मण्डल
बेदमी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
कर्णवाद
कर्णवाद (अंग्रेजी:Karnawad), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  देवास जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
गाला भाषा
साहित्य
भाषाया साहित्य
अस्मद्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बुचवाकापा मुंगेली मण्डल
बुचवाकापा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
होन्नाली
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया होन्नाली यागु साक्षरता  अप्व दु।
अऩ्पु रोजा (सन् १९७५या संकिपा)
अऩ्पु रोजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
कर्णवाल
कुछ प्रसिद्ध व्यक्तित्व इस समुदाय से संबंधित हैं
मसनकी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कुलक्षय
कुलक्षय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
बेलमोन्ट, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९७ दु धासा थ्व थासे १४० खा छें दु ।
कोटिविद्यलु कूटिकॊरके (सन् १९७४या संकिपा)
कोटिविद्यलु कूटिकॊरके  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
बर्थोड, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
करोरान
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं करोरान शहरयागु जनसंख्या २०,३५१ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
लौदा मन 2 मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मण्डी
लिधंसा
पुचः:हिमाचल प्रदेशयागु शहर
कुलक्षये
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेल्भिदेर, इलिनोइ
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२५४७५८ उत्तर व देशान्तर ८८.८४४०९३ पश्चिम खः । थ्व थासे २३४९३५१५ वर्ग मिटर (९.०७०८९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३६७३८ वर्ग मिटर (०.०५२७९५ वर्ग माइल) ल दु ।
सांगाचोक
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
कुलानि
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भेटाधानिक, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
बे पोइन्ट, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१५३४ दु धासा थ्व थासे ६७१६ खा छें दु ।
वेमुलकुर्ति (करीमनगर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रचिकऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जेल्हा, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मन्दिदीप
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्दिदीप शहरयागु जनसंख्या ३९,८९८ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
मनुषुल्लो देवुडु (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
गुंडिगनिहल्लि (अनंतपुर)
थ्व थाय् ब्रह्मसमुद्रं मण्डलय् ला।
त.चमीनी, द्वाराहाट तहसील
त.चमीनी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
एठुलकापा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
आण्पिळ्ळै चिङ्कम् (सन् १९७५या संकिपा)
आण्पिळ्ळै चिङ्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
२१०६
२१०६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ओरोम भाषा
छगू भाषा ख।
साहित्य
भाषाया साहित्य
सी शार्प
दिजाईन उदेश्य
पुचः:प्रोग्रामिंग भाषा
अस्मान्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चेट्टिथंगल
चेट्टिथंगल (अंग्रेजी भाय:Chettithangal), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु भेल्लोर जिल्लायागु  सहर खः।
बांक, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पाब्लो पिकासो
पिकासों मचा बिलेनिसें किपा च्वेगु व रंग तयेगु यायेस। वय्कःया न्हापांगु खं lápiz, "च्वसा"या निंति स्पेनिश खंग्वः ख।
चेवूर
चेवूर (अंग्रेजी भाय:Chevvoor), भारतयागु केरला राज्ययागु थ्रिस्सुर जिल्लायागु  सहर खः।
सणकोट, थराली तहसील
सणकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
बेभ्यूमोन्टअल्भिन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०००८०५ उत्तर व देशान्तर १२२.३२५२४२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६५२०४३ वर्ग मिटर (०.६३७८५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८३४६० वर्ग मिटर (०.१८६६६५ वर्ग माइल) ल दु ।
कासरगोड
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९ मिटर (६२ फुट) च्वे ला।
२१०९
अक्टोबर-डिसेम्बर
2100s Década de 2100
मलिन्के भाषा
छगू भाषा ख।
छब्रा
छब्रा (अंग्रेजी भाय:Chhabra), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु बरन जिल्लायागु सहर इलाका खः।
होसानागारा
होसानागारा (अंग्रेजी:Hosanagara), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  शिमोगा जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं होसानागारा शहरयागु जनसंख्या ५०४२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कलोगी, राजगढी तहसील
कलोगी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
बून, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२३ दु धासा थ्व थासे १४८ खा छें दु ।
बेनटन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.००४०८५ उत्तर व देशान्तर ८८.९१६०५३ पश्चिम खः । थ्व थासे १३८५३६२७ वर्ग मिटर (५.३४८९१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३६६१८९ वर्ग मिटर (०.१४१३८६ वर्ग माइल) ल दु ।
कसौली
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
घाट गाउं
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
प्रकृति
स्वयादिसँ
पुचः:प्रकृति
कुले
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
केवइया मुंगेली मण्डल
केवइया मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
बाउल्डर, कोलोर्याडो
बाउल्डर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०१९४२५ उत्तर व देशान्तर १०५.२५९५०२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३१२९९२५ वर्ग मिटर (२४.३७४६०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २५८१३३२ वर्ग मिटर (०.९९६६५८ वर्ग माइल) ल दु ।
सिलु
कलाकार
थ्व संकिपाया कलाकारपिं थ्व कथं दु-
फोटोसिन्थेसिस
महत्त्व
वांगु वनस्पतिइ जुइगु फोटोसिन्थेसिस प्रक्रिया सकल प्राणीतेगु निंतिं छगू महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया ख। थ्व प्रक्रियाय् वनस्पतिं सूर्द्यःया जःया उर्जायात रासायनिक उर्जाय् हिलाछ्वइ व CO2 लः थें न्याःगु साधारण पदार्थं जटिल कार्बन यौगिक कार्बोहाइड्रेट्स देकी। थ्व कार्बोहाइड्रेट्सं हे मनु व प्राणितेसं भोजन प्राप्त याइ। थ्व कथं वनस्पतितेसं फोटोसिन्थेसिस प्रक्रियाद्वारा सकल प्राणी जगतया निंतिं भोजन-व्यवस्था याइ। सकल अर्‍ग्यानिक कम्पाउन्ड दसु कार्बोहाइड्रेट्स, प्रोटिन, फ्याट व भाइटामिन आदि प्रत्यक्ष-परोक्ष कथं थ्व हे प्रक्रियां दयावइ। रबर, प्लास्टिक, चिकं, सेल्युलोज व यक्व वासः आदि नं थ्व हे प्रक्रियाया लिच्व ख। वांगु वनस्पतिं फोटोसिन्थेसिसया  प्रक्रियाय् कार्बन डाईअक्साइड कया अक्सिजन पिकाइ, अतः, थ्व कथं थ्व प्रक्रियां वातावरणया होमियोस्ट्यासिस नं देकातइ। अक्सिजन सकल जन्तुतेत सासः ल्ह्यायेत मा। वातावरणया संरक्षणया निंतिं नं थ्व प्रक्रियाया यक्व महत्व दु।  मत्स्य-पालनया निंतिं नं फोटोसिन्थेसिसया तःधंगु महत्त्व दु। फोटोसिन्थेसिसया प्रक्रिया म्हो जुइबिले लखे कार्बन डाई अक्साइडया मात्रा अप्वइ। लखे सिओटु ५ सी॰सी॰ प्रतिलीटर स्वया अप्व जुसा मत्स्य पालनय् प्रतिकुल हानिकारक असर जुइ। फोटोसिन्थेसिस जैविक इन्धन देकेयात नं सहायक जुइ। थ्व प्रक्रियां वनस्पतितेसं सौर ऊर्जाद्वारा जैव इन्धनया उत्पादन याइ। थ्व जैव ईंधन विभिन्न प्रक्रिया जुया विविध ऊर्जा स्रोततेगु उत्पादन याइ। दसु पशुतेगु गोबर, कृषि अवशेषं जा भुतुलि जा थुइत देकिगु ग्यास आदि।
जः प्रक्रिया
क्लोरोफिल + जः → सक्रिय क्लोरोफिल
रूवान्डा भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
तकुल्टी, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
पालकेवरा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।