cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बगडगांव, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
पंडरिया तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
गूडूरुपाडु (कृष्णा)
गूडूरुपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
आपणिकः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मिर्जापुर-व-विन्द्याचल
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मिर्जापुर-व-विन्द्याचल यागु साक्षरता  अप्व दु।
कोलिन्सभिल, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६७४३९८ उत्तर व देशान्तर ८९.९९५४०२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५२०९१४२ वर्ग मिटर (१३.५९४३२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५८९७ वर्ग मिटर (०.०१३८६ वर्ग माइल) ल दु ।
क्रोधात्‌
क्रोधात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
चूताट्टं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पोडिपा, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
तॆय्व चङ्कल्यम् (सन् १९७२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आपद्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ५२६
५२६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५२६ पुचः:दँ
आपदां
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
एर्वचिंतल, खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
परसाकापा तखतपुर मण्डल
परसाकापा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मीठे पुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मीठे पुर शहरयागु जनसंख्या ४१,२४३ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
लीडभिल, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८२१ दु धासा थ्व थासे १५१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२४७२ उत्तर व देशान्तर १०६.२९२४१४ पश्चिम खः । थ्व थासे २७४७२७१ वर्ग मिटर (१.०६०७२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
करनकांपा तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
क्याम्प पेन्डलटन नर्थ, क्यालिफोर्निया
क्याम्प पेन्डलटन नर्थ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
सिदिन
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिदिन यागु जनसंख्या ४६९७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
धराली, राजगढी तहसील
धराली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
तिरुगुलेनि मॊनगाडु (सन् १९७८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
हसनपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हसनपुर शहरयागु जनसंख्या ५३,३४० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
काचवरं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तुफान् मॆयिल् (सन् १९७८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
आपन्नाः
आपन्नाः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
निगारबंद तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ऎन्नॆ स्नेहिक्कू ऎन्नॆ मात्रं (मलयालम संकिपा)
ऎन्नॆ स्नेहिक्कू ऎन्नॆ मात्रं (मलयालम भाषा:എന്നെ സ്നേഹിക്കൂ എന്നെ മാത്രം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
वासोट, कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
आपुर्यमाणं
आपुर्यमाणं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मोदसा
मोदसा (अंग्रेजी:Modasa), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  सबर कन्था जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
राजाकापा तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
क्याम्प पेन्डलटन साउथ, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२१६६२ उत्तर व देशान्तर ११७.३९०९८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ९९३४४०८ वर्ग मिटर (३.८३५६९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २०११५७ वर्ग मिटर (०.०७७६६७ वर्ग माइल) ल दु ।
ड्रेक्सेलएल्भेर्नन, एरिजोना
ड्रेक्सेलएल्भेर्नन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
इन्दोर
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
सिहोर्वा
सिहोर्वा (अंग्रेजी:Sihorwa), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६२० खा छेँ दु।
कन्कर्ड, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८१६१५३ उत्तर व देशान्तर ९०.३७००७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६८०११९ वर्ग मिटर (०.२६२५९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अल्लरि वयसु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
आपूर्य
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कैलाली जिल्ला
कैलाली जिल्ला नेपाःया सेती अञ्चलया तराईय् लाइगु छगू जिल्ला ख।
चमन्पल्लि, खानापूर मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
लिटलटन, कोलोर्याडो
लिटलटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५९९६९१ उत्तर व देशान्तर १०५.०१०९२९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५००४३८५ वर्ग मिटर (१३.५१५२६९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०५५७३१ वर्ग मिटर (०.४०७६२ वर्ग माइल) ल दु ।
मोगा
मोगा (अंग्रेजी:Moga), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  मोगा जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोगा यागु साक्षरता  अप्व दु।
लकबुइ, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.००९८६४ उत्तर व देशान्तर १०४.७०८०८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४६४९०८ वर्ग मिटर (१.३३७८०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५८३३२ वर्ग मिटर (०.०२२५२२ वर्ग माइल) ल दु ।
अम्म ऎवरिकैना अम्म (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सन् ५३५
५३५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ड्रेक्सेल हाइट्स, एरिजोना
ड्रेक्सेल हाइट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
वेद
वैदिक स्वर प्रक्रिया
वेदयु संहिताय् मंत्राक्षरय् दंगु व क्वदगु ध्व दसु "क॑" तया इमित उच्च, मध्यम, वा मन्द संगीतमय सः उच्चारण यायेगु संकेत बियातगु दु। थुकियात उदात्त, अनुदात्त व स्वारित यु नां बियातगु दु। थ्व सः यक्व पुलांगु ई निसें प्रचलित दु व महामुनि पतंजलि नं थगु महाभाष्य य् इमिगु मू-मू नियमतेत समावेश यागु दु।
इळनीर् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
इतय वाचल् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
क्लिन्न
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सुन्दरगंज, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
डड्लीभिल, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३२३ दु धासा थ्व थासे ५७२ खा छें दु ।
मुलपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिकाइचा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिकाइचा यागु जनसंख्या २५०३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
अलोय
स्वयादिसँ
पुचः:धातु
आप्तुं
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अंडमान् अम्मायि (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
इर तेटुन्न मनुष्यर् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
क्लेदयन्ति
क्लेदयन्ति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
अंदमैन अनुभवं (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मोहम्मदाबाद
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोहम्मदाबाद शहरयागु जनसंख्या २०,५०४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
क्लेश (बुद्ध धर्म)
क्लेश धागु थेरवादी बुद्ध धर्मयागु निर्वाण स्वया न्हययागु छगु अवस्था ख।
बजीना, द्वाराहाट तहसील
बजीना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
हिन्दू धर्म
नां
हिन्दू छगु फारसी खंग्व खः । हिन्दू थ:गु धर्मयात सनातन धर्म वा वैदिक धर्म धायेके ययेकी । ऋग्वेदय् यक्व सप्त सिन्धु यागु उल्लेख जूगु दु -- व थाय् गन आर्य दक्कले न्हापा बस्ती दयेकूगु खः । संस्कृतय् सिन्धु खंग्वयागु निगु मू अर्थ दु -- न्हापांगु, सिन्धु खुसिया नां, थ्व लद्दाख व पाकिस्तानय् न्ह्याइ व निगूगु, गुगुनं खुसि वा ल: सम्पदा । ऋग्वेदयागु खुसिस्तुतिया कथं व न्हयेगूगु खुसित जुइफु सिन्धु, सरस्वती, झेलम (वितस्ता), शुतुद्रि (सतलज), विपाशा (व्यास), परुषिणी (रावी) व अस्किनी (चेनाब) । हिन्द आर्य भाषायागु [ स: ] ध्वनि ईरानी भाषायागु [ ह ] ध्वनिइ अप्वकथं न्ह्याबलें पाना वनी (भाषाविद कथं) । अथे जुगुलिं सप्त सिन्धु अवेस्तन भाषा (पारसीतयेगु धर्मभाषा) य् वना हप्त हिन्दु स हिलावंगु जुइ फु (अवेस्ता : वेन्दीदाद, फ़र्गर्द 1.18) । थ्व धुंका: ईरानी तयेसं सिन्धु खुसिया पूर्वय् च्वनिपिंत हिन्दु नां बिल। मुस्मां सुल्तानतयेसं भारतय् शासन याये धुंका इमिसं भारतयागु मू धर्मावलम्बीतयेत हिन्दू धायेगु न्ह्याकल ।
इरुम्पुप् पूक्कळ् (सन् १९९१या संकिपा)
इरुम्पुप् पूक्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
हिन्दू धर्म
देवी व देवता
हिन्दू धर्मय् यक्व द्य: दु । द्य:तयेगु बारे स्वंगु मत दु : अप्व: वैष्णव व शैव दर्शन न्हापाया निगू विचारयात सम्मिलित रूपं हनि ।
ठाकुरकापा तखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सिकाश
सिकाश (अंग्रेजी:Sikash), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७७ खा छेँ दु।
जस्ता
ज्या
जिन्क ४गु दक्ले अप्व छ्येलिगु धातु ख। थ्व स्वया अप्व छ्येलिगु धातुत न, एल्मुनियम, व कपर जक्क ख।
पिनेयागु स्वापूत
पुचः:Chemical elements पुचः:Dietary minerals  पुचः:विज्ञान
अनुजनगर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सन् ५४०
५४० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
आणिमुत्यालु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
लङ्गमोन्ट, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७१०९३ दु धासा थ्व थासे २७३९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.१७१५८३ उत्तर व देशान्तर १०५.१०९०८५ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६४४२६३४ वर्ग मिटर (२१.७९२६२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८११६ वर्ग मिटर (०.०१४७१७ वर्ग माइल) ल दु ।
धवैहा बेलपानतखतपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कटत्त् (मलयालम संकिपा)
कटत्त् (मलयालम भाषा:കടത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बीर्नंदि, खानापूर मण्डल
बीर्नंदि, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
वॆळ्ळिविऴा (सन् १९७२या संकिपा)
वॆळ्ळिविऴा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
इदि कध कादु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
बझाङ जिल्ला
थाय्
थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
लुईभिल, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९७६०३५ उत्तर व देशान्तर १०५.१४४०६७ पश्चिम खः । थ्व थासे २२०५७४०५ वर्ग मिटर (८.५१६४१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०२९९१ वर्ग मिटर (०.०३९७६५ वर्ग माइल) ल दु ।
अछाम जिल्ला
भूगोल
थ्व जिल्ला २८डि४५’ उत्तर निसें २९डि२३’ उत्तर अक्षांश, व ८१डी२’ पूर्व निसें ८१डि३५’ पूर्व देशान्तर तक्क ला। थ्व जिल्ला समुद्रसतह स्वया ५४० मिटर निसें ३८२० मिटरतक्क जाःय् ला धाःसा थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १६९२ वर्ग किलोमिटर दु। थ्व जिल्लाया पूर्वउ कालीकोट व दैलेख, पश्चिमय् डोटी,उत्तरय् बाजुरा व बझाङ व दक्षिणय् दैलेख जिल्ला ला। जिल्लाया सकल क्षेत्रफलया ५१.६९ प्रतिशत वनक्षेत्र व ३३.४१ प्रतिशत भू भाग बुंज्याया निंतिं छ्येलातःगु दु।
मोहन
मोहन (अंग्रेजी:Mohan), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  उन्नाव जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
सकदेना, कोश्याँकुटोली तहसील
सकदेना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
बजौली, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लूभिएज, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४७६४४७ उत्तर व देशान्तर १०५.०००३१७ पश्चिम खः । थ्व थासे २८८३२८० वर्ग मिटर (१.११३२४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मोहनपुर मोहम्मदपुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोहनपुर मोहम्मदपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
इरिङाप्रोम
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इरिङाप्रोम शहरयागु जनसंख्या ८५३५ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
अडिविसारंगापूर, खानापूर मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
टिकारी मन1तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
आप्रवासी
आप्रवासी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कोल्टरभिल, इलियोनोई
कोल्टरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२३० दु धासा थ्व थासे ६१० खा छें दु ।
हटी फर्सातिकार
हटी फर्सातिकार नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६७ खा छेँ दु।
इल्लालि मुच्चट्लु (सन् १९७९या संकिपा)
इल्लालि मुच्चट्लु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
प्लाज्मा
प्लाज्मा खँग्वयागु क्वे बियातगु अर्थ जुइफु-
ति
ति पदार्थया शास्त्रीय स्वंगु प्रकारय् छगू प्रकारया पदार्थ ख।
लभल्यान्ड, कोलोर्याडो
लभल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०६०८ दु धासा थ्व थासे २०२९९ खा छें दु ।
अऩ्पुक्कु ऒरु अण्णऩ् (सन् १९७१या संकिपा)
अऩ्पुक्कु ऒरु अण्णऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
भ्रूणशास्त्र
भ्रूणशास्त्र (अंग्रेजी: Embryology) धागु दक्ले तधंगु अर्थले प्राणी यागु प्राण न्ह्येथेईगु अर्थात छगु कोष यागु अवस्थानिसें उकिगु वयस्क अवस्थातक्क उकिगु म्हे जुइगु परिवर्तनयागु सीकेज्या ख:| तर ज्याझ्वया अर्थले प्राणी बुइ न्ह्य तक्क यागु परिवर्तन यात जक्क थ्व शास्त्रले सीकेज्या याई|
लटोरी, सुरजपुर मण्डल
लटोरी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
कथयऱियातॆ (मलयालम संकिपा)
कथयऱियातॆ (मलयालम भाषा:കഥയറിയാതെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
ठोस पदार्थ
ठोस पदार्थ पदार्थयागु छगु अवस्था खः। थ्व अवस्थाय् वस्तुयागु मोलेक्युलतेगु दथुइ म्हो जक्क थाय् दै।
सन् ५४६
५४६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ग्लोबल वार्मिङ्ग
स्वयादिसँ
पुचः:मौसम
सन् ५४७
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५४७ पुचः:दँ
इरिन्जलकुण्ड
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इरिन्जलकुण्ड शहरयागु जनसंख्या २८,८७३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
अवळुक्कॆऩ्ऱु ऒरु मऩम् (सन् १९७१या संकिपा)
अवळुक्कॆऩ्ऱु ऒरु मऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
बैतडी जिल्ला
बैतडी जिल्ला नेपाःया सूदुरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रया महाकाली अञ्चलया छगू जिल्ला ख।
बहुरता तखतपुर मण्डल
बहुरता तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
मोहगांव
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोहगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।
आब्दफल
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
एह्रेनबर्ग, एरिजोना
एह्रेनबर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
बडेत, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
क्यापितोला, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
सन् ५४९
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५४९ पुचः:दँ
हतिया गाविस, मकवानपुर जिल्ला
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हतिया २ यागु जनसंख्या १२,१५२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
आब्रह्मभुवनात्‌
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कोलङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सगरमाथा अञ्चल
पिनेयागु स्वापूतः
पुचः:नेपा:
सिखरपुर
सिखरपुर (अंग्रेजी:Sikharpur), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४९० खा छेँ दु।
एल्जिन, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०९ दु धासा थ्व थासे १५३ खा छें दु ।
सोनवाही, सुरजपुर मण्डल
सोनवाही, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कोळिळक्कं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नागपूरु, खानापूर मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
घिरहाकापा तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
हीराडबरी, सुरजपुर मण्डल
हीराडबरी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
मोह्पा
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
ख(संस्कृत)
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
बुढ्डासुरना, द्वाराहाट तहसील
बुढ्डासुरना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
सुयालबाडी, कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
म्यान्जानोला, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२५ दु धासा थ्व थासे २०९ खा छें दु ।
इरुगुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इरुगुर शहरयागु जनसंख्या १८,६०२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
कलियुग महाभारतं (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
राप्ती अञ्चल
पुचः:नेपाःया जिल्ला
सिखौना
सिखौना (अंग्रेजी:Sikhauna), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७०४ खा छेँ दु।
कण्काट्चि (सन् १९७१या संकिपा)
कण्काट्चि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
खं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मोकामेह
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोकामेह यागु साक्षरता  अप्व दु।
कल्याणि (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सन् ५५४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५५४ पुचः:दँ
अजबनगर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
चॆगिरॆड्डिपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आयतम्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
नान्सि (मलयालम संकिपा)
नान्सि (मलयालम भाषा:നാന്സി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
आयतम्‌
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
इसागढ
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४८९ मिटर (१६०४ फुट) च्वे ला।
मोकोकचुङ
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
रविन्द्रनग, सुरजपुर मण्डल
रविन्द्रनग, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
रावल गांव, पिथौरागढ (सदर) तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
कुणा (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खग
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
सिक्रे
सिक्रे (अंग्रेजी:Sikre), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४०३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिक्रे यागु जनसंख्या २०६८ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
साल्हेकापातखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
निऴल् युद्धं (मलयालम संकिपा)
निऴल् युद्धं (मलयालम भाषा:നിഴല് യുദ്ധം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
सन् ५५७
५५७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
मीकर, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
बुढली, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चवाले चमाळि (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हेकुली
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हेकुली यागु जनसंख्या ९११६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
हेरा
हेरा कार्बोनया छगू एलोट्रोप खः। थुकिलि कार्बोनयागु सकल प्येंगु भ्यालेन्ट एलेक्ट्रोन को-भ्यालेन्ट बन्ड देका च्वनि। थन्यागु बोन्डंयाना थुकिया स्वरूप आइसोमेट्रिक-हेक्सोक्टाहेड्रल क्रिस्टल ल्याटिस जुइ। थुकिया कडापना व तच्वःगु जःया डिस्पर्सनं याना थुकियात औद्योगिक व तिसाय् छ्येलिगु या। हेरा प्रकृतिइ दैगु दक्ले कडा खनिज ख। साधारण हेरायात तच्वःगु प्रेसर व तच्वःगु तापक्रमया कम्बिनेसन बिया टाइप-II हेरा देकेछिं। थन्यागु हेरा मेमेगु हेरा स्वया अप्व कडा जुइ व थुकियात हार्डनेस गजय् छ्येलि। आया ईले मात्र एग्रेगेटेड हेरा नानोरड (C60), अल्ट्राहार्ड फुलेराइट छ्येला देकातःगु वस्तु थ्व स्वया कडा जुगु पुष्टि जूगु दु।
कोपुर वाचलिले (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इस्लामनगर
इस्लामनगर (अंग्रेजी:Islamnagar), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बुदावं जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इस्लामनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
मोलार बन्द
मोलार बन्द (अंग्रेजी:Molar Band), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  दक्षिण जिल्लायागु छगु  सहर खः।
चॆवुटूरु (कृष्णा)
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
क्रेस्ट हिल, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५६४५२६ उत्तर व देशान्तर ८८.१०८४८९ पश्चिम खः । थ्व थासे १८५४७८०० वर्ग मिटर (७.१६१३४६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २७४६१८ वर्ग मिटर (०.१०६०३१ वर्ग माइल) ल दु ।
निपनिया तखतपुर मण्डल
निपनिया तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
क्रेस्टन, इलियोनोई
क्रेस्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
ऒरिटत्तॊरु मन्त्रवादि (मलयालम संकिपा)
ऒरिटत्तॊरु मन्त्रवादि (मलयालम भाषा:ഒരിടത്തൊരു മന്ത്രവാദി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
चान्ति ऎऩतु चान्ति (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इज्जर, पोखरी तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
कार्पिन्टेरिया, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
देवली २
देवली २ (अंग्रेजी भाय:Deoli), भारतयागु दिल्ली राज्ययागु दक्षिण जिल्लायागु  सहर खः।
देवतरा तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सलकुली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बिसनपुर खु, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सन् ५६४
५६४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
फ्लोविंग वेल्स, एरिजोना
फ्लोविंग वेल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
गंगिनेनिपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
क्रेभे कोएउ, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६४३८४६ उत्तर व देशान्तर ८९.५९९०८२ पश्चिम खः । थ्व थासे १०५१३०३६ वर्ग मिटर (४.०५९१०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९७४६८० वर्ग मिटर (०.३७६३२६ वर्ग माइल) ल दु ।
अमनें तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
लःफय्
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान
मोन्ते भिस्टा, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
हंगेरीयागु जिल्लातः
हंगेरीयात ४३गु व्यवस्थापिक क्षेत्रय् बाया तगु दु। थुकिलि १९गु जिल्ला (megyék, छगुवचन: megye) व २३गु सहरी जिल्लात: (छगुवचन: megyei jogú város) ला:। थ्व नापं छगु राजधानी सहर(főváros): बुडापेस्ट नं ला।
भगवानपुर ख, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
विलियम वालेस
Wallace's exploits begin
It is not confirmed what Wallace was doing between 1294 and 1296, but Harry states that Wallace was under the protection of his uncle Sir Ronald Crawford, Sheriff of Ayrshire. In the period from 1291 until 1297 Wallace was involved in several actions where the English invariably lost. Harry states that Wallace continually sought the protection of his uncle Crawford from the outrage of the English. It is said he sneaked into Lanark and killed the English Sheriff to avenge Marion Braidfute (his wife according to Blind Harry). This would be an ambush. Around 40 or so of his supporters went with him. Thanks to his tactics, towns such as Aberdeen, Perth, Glasgow, Scone, Dundee, and all land north of the Forth were freed.
फल्किर्कया ल्वापू
By September 1298, Wallace had decided to resign as Guardian of Scotland in favour of Robert Bruce, Earl of Carrick, and John Comyn of Badenoch, ex-King John Balliol's brother-in-law because of the discouraging lack of commitment and support from the Scottish nobility. Bruce became reconciled with King Edward in 1302, while Wallace spurned such moves towards peace.
चिकरम् (सन् १९९१या संकिपा)
चिकरम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
विलियम वालेस
फल्किर्कया ल्वापू
According to Harry, Wallace left with William Crawford in late 1298 on a mission to the court of King Philip IV of France, Le Bel of France to plead the case for assistance in the Scottish struggle for independence. On their trip down the English coast, the small convoy ran into the infamous pirate Richard Longoville, also known as the Red Reiver for his red sails and ruthless raids. Hiding in the hold of the ship while Crawford and a small contingent of men sailed the ship, Wallace surprised the pirates as they boarded the ship after grappling them together. Longoville was captured and taken to Paris where the Scots convinced Phillip to grant amnesty so that Longoville could wreak havoc on English ships.
शुनामी
स्वयादिसँ
पुचः:मौसम
सन् ५६६
५६६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
हरदी तखतपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
देवरनियन
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७७ मिटर (५८० फिट)।
खुसि बाहा
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान
नाल्ड, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मोन्टरोज, कोलोर्याडो
मोन्टरोज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
भारत
सीमाया देय्‌त
श्रीलंका भारतया समुद्रया संकीर्ण नहरं बायातगु दु। थ्व पाल्‍क स्‍ट्रेट व मनारया खाडी नं देकातगु दु ।
पिन्नॆयुं पूक्कुन्न काट् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नाऩ्कु चुवर्कळ् (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हवेलि मुत्यालंपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सि.चक डोटियाल गांव, कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ट्रपिकल साइक्लोन
स्वयादिसँ
Tropical cyclone
कोतल रायुडु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
घोरामार तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मोरागुडी
मोरागुडी (अंग्रेजी:Moragudi), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  कुद्दपह जिल्लायागु छगु  सहर खः।
रिखई, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गालिवान (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
तर्लपाड, खानापूर मण्डल
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संजयनगर, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
हिच्मा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हिच्मा यागु जनसंख्या ४४६४ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
चन्द्रगुप्त मौर्य
चंद्रगुप्त मौर्य (राज्यकाल ई.स.पू. ३२२ निसें ई.स.पू. २९८) तक्क। वेक मौर्य वंशयागु संस्थापक ख:।
मोरन टाउन
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोरन टाउन यागु साक्षरता  अप्व दु।
चन्द्रगुप्त मौर्य
भौगोलिक सीमा
चंद्रगुप्तनं आधिपत्य यागु देतः खः बलुचिस्तान, अफगाणिस्तान, गांधार, हिंदुकुश, काबूल, विंध्य पर्वत प्रदेश, बिहार, बंगाल, उडिसा, दख्खन (आधुनिक महाराष्ट्र) व मैसूर ।
मोरिसन, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
कदिंपोरवरं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मरहीकापा तखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
खण्ड
खण्ड छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
तम्पि वरुवाऩाम् (सन् १९९१या संकिपा)
तम्पि वरुवाऩाम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
देवरिकलन
देवरिकलन (अंग्रेजी भाय:Deorikalan), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु पलमु जिल्लायागु  सहर खः।
पापु (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोरन्हत
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोरन्हत यागु साक्षरता  अप्व दु।
ई सं १९१०
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
पिराप्तम् (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कवुलूरु (कृष्णा)
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोरभंज, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
बुधीना, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोरार क्यान्ट.
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरार क्यान्ट. शहरयागु जनसंख्या ३८,८८१ खः। थुकिली मिजंत ५९%, व मिसात ४१% दु।
ई सं १९१३
मृत्यु
1901 – 1950
सञ्चारि (मलयालम संकिपा)
सञ्चारि (मलयालम भाषा:സഞ്ചാരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पुऩ्ऩकै (सन् १९७१या संकिपा)
पुऩ्ऩकै  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
बीजा तखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ई सं १९१५
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
कट्लर, इलियोनोई
कट्लर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
क्यारुथर्स, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१०३ दु धासा थ्व थासे ६०२ खा छें दु ।
इतार्सी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इतार्सी शहरयागु जनसंख्या ९३,७८३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कोडूरु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सत्नापल्लि, खानापूर मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
डप्पु सायिगाडु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मोरेना
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरेना शहरयागु जनसंख्या १५०,८९० खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
करतमा, सुरजपुर मण्डल
करतमा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
ल्वाभः
प्रागैतिहासिक
वस्तुतेत ल्वाभःया रुपय् छेलिगु ज्या चिम्पाञ्जीइ खनेदु, गुकिया आधारय् प्राचीन गुंमनू (होमिनिद)तेसं करिब ५० लखः दँ न्ह्यः ल्वाभः छेलाहःगु अनुमान विज्ञतेगु दु। अथे जुसां थन्यागु ल्वाभः गुंमनूया वातावरणय् दयाच्वनिगु ल्वहँ, कथि, झाः आदि जक्क जूगु व उकियात निश्चित ल्वाभःया आकार बीगु ज्या मजूगुलिं थ्व अनुमानयात पुष्टि यायेगु स्पष्ट भौतिक दसु लुइके मछिं। ल्वाभः धका बांलाक्क पुष्टि जूगु दकलय् पुलांगु लूगु दसु करिब ३ लखः दँ न्ह्यःया Schöninger Speere ख, थ्व च्यापु वांछ्वयेगु भालातेगु पुचः ख।
मध्यकाल
मध्यकालीन युरोपया हताः मूरुपं कुलीन अश्वरोही नाइत व इमित ग्वहालि याइपिं पैदल सेनां ल्वात। थन्यागु सेनां थीथी गतिशील हताः व स्थीर घेराबन्दी रणनीति छ्येला ल्वापू यायेगु जुयाच्वन। सल गया जुइपिं नाइततेसं शूल वा भाला ज्वना शत्रुया सेना संगठनय् आक्रमण यायेगु व शत्रुया सेनाया संगठन स्यंकेधुंका खड्ग वा तरवारं पालिगु ज्या यानाच्वन। पैदल सेनां धाःसा दंगु ल्वाभः दसु भाला वा हुक, बला आदि छ्येला ल्वायेगु या। सेना छगू पेशाया रुपय् पलिस्था जूलिसें सेनाया ल्वाभलय् नं हिउपा वल व पैदल सेनां ताःहाकःगु पाइक (pike) छ्येलाहल। पाइकया हाकः साधारण कथं करिब ७-८ फित जुइ, नापं पैदल सेनां चिहाकःगु चुपि आदि ल्वाभः नं ज्वनिगु यानावला।
सन् ५७७
५७७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ल्वाभः
मध्यकाल
बारुदया विकास सूदुर पूर्वय् चीनय् जुल। थुकिया विकास नापं प्राथमिक भरुवा बन्दूक छ्येलिपिं मस्कितियर (musketeers) धाःगु सेनाया विकास जुल, थ्व सेनायात पाइकम्यानतेसं रणभूमिइ रक्षा यायेगु जुयाच्वन। नापं, तुपःया विकासं त्रेबुशे (trebuchet)यात रणभूमिं लिकाना छ्वल।
दश तिरिगिंदि (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
कॊंडुलपाडु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मुकमतु पिऩ् तुक्ळक् (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आरभते
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डाह्ल्ग्रेन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१९९११७ उत्तर व देशान्तर ८८.६८५७३७ पश्चिम खः । थ्व थासे २५९९६३६ वर्ग मिटर (१.००३७२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
खनति
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
ड्याकोटा, इलियोनोई
ड्याकोटा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
स्फोटनं (मलयालम संकिपा)
स्फोटनं (मलयालम भाषा:സ്ഫോടനം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
हिमगंगा
हिमगंगा नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७४९ खा छेँ दु।
ठनठन तखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ई सं १९२७
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
तूतुपो चॆल्लक्किळिये (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९२८
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
खरध्वंसी
खरध्वंसी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कन्नड भाषा
कन्नड व कर्नाटक खँग्वःया व्युत्पत्ति
कन्नड व कर्नाटक खँग्वःया व्युत्पत्तिया विषयय् छुं विद्वानया विचाः कथं "कंरिदुअनाडु" अर्थात् "हाकूगु चाया देय्" नं कन्नड खँग्वः दूगु ख धाःसा मेमेपिं विद्वान् अनुसार "कपितु नाडु" अर्थात् "नस्वाःगु देय्" नं "कन्नाडु" व "कन्नाडुं" "कन्नड"या व्युत्पत्ति जूगु ख। कन्नड साहित्यया इतिहासकार आर.नरसिंहाचारं थ्व विचाःयात स्वीकार यानादिगु दु। छुं वैयाकरणविद् कथं कन्नड़ संस्कृत खँग्वः "कर्नाट"या तद्भूव रूप ख। थथे नं धाइगु या कि "कर्णयो अटति इति कर्नाटक" अर्थात छु नहाय्पंय् हाली, व कर्नाटक ख।
कन्नड भाषा व लिपि
रामायण-महाभारत-कालय् नं कन्नड ल्हाइगु यासां ईसा पूर्व कन्नडया छुं च्वयातःगु रूप मलुनि। प्रारम्भिक कन्नडया च्वयातःगु रूप शिलालेखय् खनेदु। शिलालेखय् हल्मिडि नांया थासय् लूगु शिलालेख दकले प्राचीन जु, गुकिया रचनाकाल 450 ई. ख। न्हेगु शताब्दीइ दयेकातःगु शिलालेखय् बादामि व श्रवण बेलगोलया शिलालेख महत्वपूर्ण जु। प्राय: च्यागु शताब्दी न्हापाया शिलालेखय् गद्यया हे छ्यला जूगु दु व थ्व धुंकाया शिलालेखय् काव्यलक्षणयुक्त पद्यतयेगु दसु लूगु दु। थ्व शिलालेखतयेगु भाषा सुगठित व प्रौढ दु। नापं, भासय् संस्कृतया यक्व प्रभाव खनेदु। थ्व कथं यद्यपि च्यागु शताब्दी तक्कया शिलालेखतयेगु आधारय् कन्नडय् गद्य-पद्य-रचनाया दसिं लु। आतक्क लुयावःगु कन्नड भाषाया दकले पुलांगु ग्रन्थ "कविराजमार्ग" धुंका कन्नडय् ग्रन्थनिर्माणया ज्या उत्तरोत्तर अप्वल व भाषा निरंतर विकसित जुवन। कन्नड भाषाया विकासक्रमयात प्यंगु अवस्थाय् थ्व कथं बायातःगु दु:
पिनेया स्वापू
पुचः:हलिमया मू भाषात पुचः:भाषाविज्ञान पुचः:द्रविड भाषा-परिवार पुचः:भारतया भाषा
तैप्पूचम् (सन् १९९१या संकिपा)
तैप्पूचम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
ई सं १९३१
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
नैनपुर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
बॊम्मा बॊरुसे जीवितं (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
आरम्भशूर
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
क्यास्ट्रो भ्याली, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७०३७९६ उत्तर व देशान्तर १२२.०७९३८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७३६१७४३ वर्ग मिटर (१४.४२५४५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८२८८२१ वर्ग मिटर (०.३२००१ वर्ग माइल) ल दु ।
ऐरास, पोखरी तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
वीट्टुक्कु ऒरु पिळ्ळै (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्वर्ण्णप्पक्षिकळ् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
भुवनेश्वरि (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
जबलपुर क्यान्टोनमेन्ट
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जबलपुर क्यान्टोनमेन्ट यागु साक्षरता  अप्व दु।
न्यु क्यासल, कोलोर्याडो
न्यु क्यासल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
लोय (कृष्णा)
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
पुजारगाँव, राजगढी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मंडे गुंडॆलु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ऎऩ् अण्णऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
ऎऩ् अण्णऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
ताळं मनस्सिन्ऱॆ ताळं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ड्यामियन्सभिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६८ दु धासा थ्व थासे १३० खा छें दु ।
पारवतीपुर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
क्याथेड्रल सिटी, क्यालिफोर्निया
क्याथेड्रल सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
देवप्रयाग
thumb|देवप्रयाग
मोतिहारी
जनसंख्या
भारतया सन् २००१या जनगणना कथं मोतिहारी नगरया जनसंख्या १०१,५०६ दु। थ्व जनसंख्याय् मिजं ५४% व मिसा ४६% दु।
ई सं १९४३
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
राजपुर तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सिमरा भवानीपुर
सिमरा भवानीपुर (अंग्रेजी:Simara Bhawanipur), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२२० खा छेँ दु।
ई सं १९४६
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
तेनुं वयम्पुं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
समडील तखतपुर मण्डल
समडील तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
आराधनं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कायुकोस, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९४३ दु धासा थ्व थासे २२८४ खा छें दु ।
माउन्ट अबु
माउन्ट अबु (अंग्रेजी:Mount Abu), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  सिरोही जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया माउन्ट अबु यागु साक्षरता  अप्व दु।
देवकोट्टई
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५२ मिटर (१७० फिट)।
भगवानपुर क, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
भकुर्रा नवापारातखतपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सिनौली तल्ली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आडदि गडपदाटिते (सन् १९८०या संकिपा)
आडदि गडपदाटिते  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।