cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कुभीर, कुभीर‌ मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कताई
कताई (अंग्रेजी:Katai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कताई शहरयागु जनसंख्या ११,२५० खः। थुकिली मिजंत ७४%, व मिसात २६% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
ऎङ्क मुतलाळि (सन् १९९३या संकिपा)
ऎङ्क मुतलाळि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भांडी, सुरजपुर मण्डल
भांडी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
चिदाम्बरम
चिदाम्बरम (अंग्रेजी भाय:Chidambaram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कड्डालोर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः ३ मिटर (९ फिट)।
हुलिगल
हुलिगल (अंग्रेजी:Huligal), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  नीलगिरित जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुलिगल शहरयागु जनसंख्या १७,०४८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हुलिगल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
अहि
अहि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अय्यगार्लपल्लॆ (अनंतपुर)
अय्यगार्लपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् सॆट्टूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अपर काल्स्काग, अलास्का
अपर काल्स्काग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३० दु धासा थ्व थासे ६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६१.५३७४४ उत्तर व देशान्तर १६०.३१६०७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७९४९६८ वर्ग मिटर (३.७८१८५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९०७११० वर्ग मिटर (०.३५०२३७ वर्ग माइल) ल दु ।
बुद्ध धर्म
खः ।
मूल शिक्षा
भगवान बुद्ध महापरिनिर्वाण जुई धुंका थी थी कथंया संस्कृति व परम्परा तयेगु विकास जुल । अथेसां नं क्वय् न्ह्यथना तःगु मूल शिक्षा त दक्व परम्पराय् नं उत्थेहे मूल शिक्षाया रूपय् अवलम्वन याना तःगु दु ।
चतुरार्य सत्य
बुद्ध शिक्षाया मूल हे चतुरार्य सत्य खः । थुकि कना तःगु प्यंगू सत्य थुकथं दु । -
प्रतित्यसमुत्पाद
अनुलोम ज्ञान - ‘‘इति इमस्मिं सति इदं होति, इमस्सुप्पादा इदं उप्पज्‍जति, यदिदं – अविज्‍जापच्‍चया सङ्खारा, सङ्खारपच्‍चया विञ्‍ञाणं, विञ्‍ञाणपच्‍चया नामरूपं, नामरूपपच्‍चया सलायतनं, सलायतनपच्‍चया फस्सो, फस्सपच्‍चया वेदना, वेदनापच्‍चया तण्हा, तण्हापच्‍चया उपादानं, उपादानपच्‍चया भवो, भवपच्‍चया जाति, जातिपच्‍चया जरामरणं सोकपरिदेवदुक्खदोमनस्सुपायासा सम्भवन्ति। एवमेतस्स केवलस्स दुक्खक्खन्धस्स समुदयो होती’’ति। थुकिया भाव थुकथं दु - थ्व दुगुलिं व दुगु खः, थ्व उत्पत्ति जुगुलिं व उत्पत्ति जुगू खः । गथेकि, अविद्याया कारणं क्रमशः संस्कार, प्रतिसन्धि विज्ञान, पञ्चस्कन्ध, खुगु आयतन अर्थात् मिखा, न्हायेपं, म्येँ, न्हाय्, छ्यँगु व मन उत्पन्न जुर्इ । थुपिं आयतन व उकिया कामविषय लिसे स्पर्श जुइवं सुखद, दुखद वा उपेक्षा वेदना उत्पन्न जुइ । थुपिं वेदना प्रति यः वा मयो भावं प्रतिक्रिया यार्इ बले तृष्णा उत्पन्न यार्इ । वहे तृष्णां उपादान अर्थात् पेप्पुना च्वनीगु स्वभाव उत्पन्न यार्इ । थुगु उपादानया कारणं हे पुनर्जन्म जुइ ।अले जन्मलिसें वइगु संसारया ब्याक्वं दुःखत ल्यू ल्यू वर्इ । थथे कारण व परिणामया अनन्त चाकः यात हे संसार धका धाइ।
प्रतिलोम ज्ञान - थ्व दुःखचक्रयात त्वाल्हायेगु शिक्षा ज्ञान खः । खुगू आयतन व उकिया विषयया दथुर्इ स्पर्श जुइसाथं उत्पन्न जुइगु वेदनायात शिक्षितम्ह ब्यक्तिं उक्त उत्पन्न जूगु वेदना प्रति योगु वा मयोगु भाव मतःसे साक्षी भावं, तटस्थ भावं चायेका भाविता याना च्वनी । थथे चायेकेगु विधियात स्मृतिप्रस्थान विपस्सना भावना धार्इ । थथे निरीक्षणयाये सःसा वेदना पच्चया तण्हा जुइगु सट्टा वेदना पच्चया पञ्ञा जू वनी । थुकथं दुःखया अनन्त चाकःयात प्रज्ञारूपी तलवारं चन्हंक त्वाथले फर्इ । अनित्य दुःख अनात्मां युक्तगु विद्यां अविद्या यात निरोध यार्इ । अविद्या निरोध जुलकी सम्पूर्ण दुःख निरोध जुर्इ।  अविद्याया समूल निरोध यायेगु अचुक उपाय शील समाधि प्रज्ञां युक्तगु आर्य अष्टाङ्गिकमार्ग हे खः ।
आर्य अष्टाङ्ग मार्ग
दुःख मदयेकेयात गौतम बुद्धं ८ता स्वापू दूगु लं क्यनादिगु दु। थ्व ८ता लं शील, समाधि व प्रज्ञाय् बायेछिं।
मध्यम मार्ग
बौद्ध धर्मले दक्ले प्रथमिक इयम धागु मध्यम मार्ग ख:| मध्यम मार्ग बुद्ध नं बोधि प्राप्त याये स्वया न्ह्य प्रतिपादित याना दिगु ख:| मध्यम मार्गयात अतिवादी मजुइगु व मध्यम रूपं व्यसन कथं यागु आनन्द व सीगु थें न्यागु भक्ति यागु दथुयागु लं धाई|थुकिया दुने क्वे बियातगु विषयत: ला
बुद्ध संघ
बुद्ध धर्मय् संघया तःधंगु महत्त्व दु। भिक्षुत संघय् च्वनिगु व संघं हे धम्म पालना यायेगु जूगुलिं संघयात बुद्ध व धर्मनाप त्रिरत्नय् नालातःगु दु। कालान्तरय् मू संघ थी-थी वैचारिक व स्थानीय व्यवहारया आधारय् थीथी कचाय् बायावःन। आःया ईलय् ल्यनाच्वंगु बुद्ध धर्मया संघय् थेरवाद, महायान व बज्रयान दकलय् तःधंगु संघत ख। थाय्‌कथं, बिहार व गोम्पाया आधारय् संघ थीथी कचाय् बायाच्वंगु दु। हलिमय् थथे थाय्‌थासय् व थीथी भाय्, तजिलजि, लहनाय् थ्यनेधुंका नं बुद्ध धर्म सकल संघय् छुं आधारभूत समानता खनेछिं। छुं संघतेसं बुद्ध धर्मया छुं छगू पक्षय् अप्व जोड बियातःगु दै धाःसा छुं संघं मेगु पक्षयात। बुद्धं थःगु ईलय् धर्मया छुं नियमयात हिलाछ्वयेछिंगु धका धयाबिज्यागुलिं संघतेत परिस्थिति अनुसार सनेत वैधानिकता ब्युगु दु।
बुद्ध धर्मया ग्रन्थ
बुद्ध धर्मया मू ग्रन्थ त्रिपिटक ख। थ्व ग्रन्थ भगवान बुद्ध मदयेधुंका वसपोलया भिक्षुतेसं वसपोलया सकल धम्मयात सूत्रबद्ध यानातःगु सूत्रतेगु मंका ख। थ्व ग्रन्थय् सुत्ततेत वग्ग, वग्गतेत निकाय व निकायतेत पिटकय् मुंकातःगु दु। थन्याःगु स्वंगु पिटकतेत मुंका त्रिपिटक (स्वंगु पिटक) दयावःगु दु।
त्रिपिटकया न्हापांगु खण्ड विनय पिटक ख। थुकिलि भिक्षु, भिक्षुणी व अनागारिकातेसं पालना यायेगु नैतिक नियम दु। थ्व ग्रन्थ अनुसार भिक्षुतेगु व्यवहारय् दूगु विभिन्न समस्यातेत समाधान यायेत बुद्धं थीथी नियम पलिस्था यानादिल, गुकियात लिपा थ्व ग्रन्थय् समाविष्ट याना तल।
त्रिपिटकया मेगु खण्ड सुत्त पिटक ख। थुकियात संस्कृतय् सुत्र पिटक धायेगु नं या। थुकिया भाषिक अर्थ सुकाया धक्की ख। थ्व ग्रन्थय् मूलःतः बुद्धया उपदेश दु। थ्व पिटकयात यक्व उपविभाजनय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व ग्रन्थया सकल उपविभाजनया मंका सूत्र १०,००० स्वया अप्व दु।
स्वयादिसँ
पुचः:संस्कृति
अल्बेनियन भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
अल्बानिया ( Gheg : Shqipnia, ऐतिहासिक : Arberia Arbri वा अन्तरराष्ट्रिय : अल्बानिया ) , आधिकारिक अल्बानिया को गणतन्त्र , पूर्वी युरोप मा एक स्वतन्त्र देश हो । बाल्कन प्रायद्वीपमा पश्चिमी भाग मा स्थित छ र म्यासिडोनिया र दक्षिणी ग्रीस पूर्व यूगोस्लाव गणतन्त्र उत्तरपूर्वी , पश्चिममा मोंटेनेग्रो , कोसोभो द्वारा उत्तर पश्चिम छेउछाउका छ । पश्चिम एड्रियाटिक र Ionian समुद्र संग doused र Otranto को ngushtesës भर इटाली मात्र 78 किमी स्थित । अल्बानिया एक कुल 28.748 किमी ² क्षेत्र र जसमध्ये 900,000 राजधानी र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण केन्द्र , Tirana बस्न बारेमा 28 लाख बासिन्दाहरू , छ । Illyrian सभ्यताको उत्तराधिकारी, अल्बानिया शताब्दीसम्म शासन तुर्क शासन र तानाशाहको अधीनमा शताब्दीयौं पछि , आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक पछौटेपन महत्वपूर्ण प्रगति गरेको छ । XX । 1991 मा कम्युनिस्ट शासनको पतन पछि , अल्बानिया लोकतन्त्र र निःशुल्क बजार अर्थव्यवस्था को लागि एक कठिन संक्रमणकालीन अनुभव छ । 2009 देखि , अल्बानिया एक नाटो सदस्य तथा युरोपेली संघ मा सदस्यता को लागि kanditete आवेदक । अल्बानिया कोसोभो स्वतन्त्रताको समर्थन र बाल्कन मा राजनीतिक विवाद समाधान गरेर क्षेत्रीय स्थायित्व कायम महत्त्वपूर्ण साबित भएको छ । यसैबीच , सरकारले विकास सुधार पर्यटन पनि पर्यावरण रखरखाव को लागि दुनिया मा 25th स्थान रखती प्राप्त छ। [ 6 ] [ स्रोत उल्लेख ] अल्बानिया धेरै लोकप्रिय अखबार देखि 2011 मा आफ्नो छुट्टी बिताउन सबै भन्दा राम्रो ठाँउहरु को चुनिएको थियो । [
धर्म
धर्म केही अन्य प्राचीन मानिसहरू र यहूदीहरू जस्तै तह मा राष्ट्र को अस्तित्व मा एक सर्वोच्च भूमिका खेलेको छ। यो पन्ध्रौं शताब्दीको ख्रीष्टियन पक्षमा Skanderbeg को समय मा एक पवित्र ठाउँमा मागेर असभ्य हमलाबाट र तुर्क को समय मा एक बलियो पहिचान अल्बेनियन दिनुभयो भनेर इसाई थियो जब पोपको र कुलपिता झगडा। [स्रोत उल्लेख] थियो तिनीहरूले अल्बेनियालीहरूसित र helenizuese sllavizuese नीति उद्देश्य छिमेकी देख्यो र अल्बेनियन इलाकाहरूमा को महारत हासिल जब इस्लाम। सबै धर्म को ज्वाला साधारण नैतिक अल्बेनियन पादरीहरूले एक व्यग्र देशभक्तिको भावना संग संयुक्त पुरातन थाल्यौं जोस थियो। बंगलादेश मा मान्छे को 56.70% मुस्लिम, 10.03% र 6.75% अर्थोडक्स क्याथोलिक हो
साहित्य
भाषाया साहित्य
सुधागढ
सुधागढ महाराष्ट्र, भारतया छगु किल्ला खः।
मियाओ भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
जेबुदॊंग (सन् १९७५या संकिपा)
जेबुदॊंग  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
मंग्रुलपिर
मंग्रुलपिर (अंग्रेजी:Mangrulpir), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  वशिम जिल्लायागु छगु सहर खः।
जेबुदॊंग (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
बोन ग्याप, इलियोनोई
बोन ग्याप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
मंग्रुलपिर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मंग्रुलपिर यागु साक्षरता  अप्व दु।
जेबुदॊंग (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मंग्रुलपिर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
बोन ग्याप, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७२ दु धासा थ्व थासे ११० खा छें दु ।
सुमारगढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
बोन ग्याप, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४४७०५३ उत्तर व देशान्तर ८७.९९६२८८ पश्चिम खः । थ्व थासे १५६३८८४ वर्ग मिटर (०.६०३८१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चेरा, कोलोर्याडो
चेरा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २११ दु धासा थ्व थासे १०२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१०७९०१ उत्तर व देशान्तर १०३.५१११३७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२३८७० वर्ग मिटर (०.१६३६५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अल्लूरुपाडु (कृष्णा)
अल्लूरुपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वत्सवायि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
गोदार
गोदार नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३६७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोदार यागु जनसंख्या ७१२२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
चि
चि (सोडियम क्लोराइड, NaCl) धागु छगु खाद्य पदार्थ ख। थ्व पदार्थय् सोडियम व क्लोराइड आयन दै। थ्व निगु आयन झिगु म्हय् मदेक मगागु आयन ख। चिय् आयोडिन तैगु चलन नं दु।
चियागु इतिहास
चियागु छ्येलेज्या सिक्क न्हापानिसें जुगु खने दु। रोमन जुजु जुलियस सिजर व वेकयागु सन्तति तेसं थगु सेनायात चि यागु तकायागु कथलं छ्येला ध्येबायागु प्लसाय् पुलिगु धैगु इतिहास दु। चि छक नल कि बफादार जुइमागु धागु नं कथन दु।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवविज्ञान
हिमाचल प्रदेशया जिल्लातेगु धलः
300px|left
हिमाचल प्रदेशया जिल्लातेगु धलः
पट्टाम्पूच्चि (सन् १९७५या संकिपा)
पट्टाम्पूच्चि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भूलगांव, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भूलगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कृच्छर
कृच्छर छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
संकरपुर
संकरपुर (अंग्रेजी:Sankarpur), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  कञ्चनपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं संकरपुर यागु जनसंख्या ६५३८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
अहिंसा
अहिंसा छगू राजनैतिक व धार्मिक दर्शन ख। थ्व दर्शनय् मनुनं हिंसा वा मेपिन्त दुःख बीगु ज्या त्वति।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
स्वया दिसँ
पुचः:दर्शन
बर्शओसनभ्यू, क्यालिफोर्निया
बर्शओसनभ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२३८ दु धासा थ्व थासे ९२४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७५३८११ उत्तर व देशान्तर १२४.१६०७८४ पश्चिम खः । थ्व थासे १४२११९०९ वर्ग मिटर (५.४८७२४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०५१९९४ वर्ग मिटर (०.४०६१७७ वर्ग माइल) ल दु ।
ऎङ्क तम्पि (सन् १९९३या संकिपा)
ऎङ्क तम्पि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
बोनफिल्ड, इलियोनोई
बोनफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६४ दु धासा थ्व थासे १२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१४७१९ उत्तर व देशान्तर ८८.०५८२१९ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०९४३९ वर्ग मिटर (०.२७३९१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हडसर
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
जमींदारुगारि अम्मायि (सन् १९७५या संकिपा)
जमींदारुगारि अम्मायि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
किकियू भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
छिन्दभोग मुंगेली मण्डल
छिन्दभोग मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चिक बल्लपुर
चिक बल्लपुर (अंग्रेजी भाय:Chik Ballapur), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु कोलार जिल्लायागु थाय्  खः।
तल्ली किरौली, द्वाराहाट तहसील
तल्ली किरौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चेरी हिल्स भिलेज, कोलोर्याडो
चेरी हिल्स भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५९५८ दु धासा थ्व थासे २०२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६३७४३७ उत्तर व देशान्तर १०४.९४७४५२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६०९८०९९ वर्ग मिटर (६.२१५५११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११४१२९ वर्ग मिटर (०.०४४०६५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
हरगढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
मङ्गोलियन भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
पाट्टुम् परतमुम् (सन् १९७५या संकिपा)
पाट्टुम् परतमुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तोट रामुडु (सन् १९७५या संकिपा)
तोट रामुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
कतंगी
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४२ मिटर (१४५० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कतंगी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
Katangi
गोदावरी
गोदावरी नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु यल जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोदावरी यागु जनसंख्या ६२५७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
भाल्देज, अलास्का
भाल्देज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०३६ दु धासा थ्व थासे १६४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६१.१२२९४७ उत्तर व देशान्तर १४६.३०५१७८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७४८९००६३ वर्ग मिटर (२२१.९६६३०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४२६८७७६६ वर्ग मिटर (५५.०९२०५७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलास्कायागु शहर
मणिहरि
मणिहरि (अंग्रेजी:Manihari), भारतयागु बिहार राज्ययागु  कतिहार जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३१ मिटर (१०१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मणिहरि शहरयागु जनसंख्या २१,७८३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मणिहरि यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
चेन्द्रा, सुरजपुर मण्डल
चेन्द्रा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
लगे रहो मुन्नाभाई
लगे रहो मुन्नाभाई छगु हिन्दी संकिपायागु नां खः। हिन्दी संकिपायागु इतिहासे थ्व छगु तसकं सफल व नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा गान्धीवाद यागु न्हुगु रुप गान्धीगिरीय् आधारित दु। थ्व संकिपा मुन्ना भाई एम् बी बी एस् यागु निगुगु अंश खः।
ऎऩ् इतयराणि (सन् १९९३या संकिपा)
ऎऩ् इतयराणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बोन्नी, इलियोनोई
बोन्नी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२४ दु धासा थ्व थासे १९६ खा छें दु ।
भीमवरं (कृष्णा)
भीमवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
बोन्नी, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२०४१८८ उत्तर व देशान्तर ८८.९०५५९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१९३८२० वर्ग मिटर (१.२३३१४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६७५ वर्ग मिटर (०.०००२६१ वर्ग माइल) ल दु ।
भीमवरं (कृष्णा)
थ्व थाय् वत्सवायि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मुलकलेडु (अनंतपुर)
मुलकलेडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पथरगढी मुंगेली मण्डल
पथरगढी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
शिक्षा शास्त्र
ब्वंकिगु ज्यायागु शास्त्र (Education Science)
हुनासरमरनहल्ली
हुनासरमरनहल्ली (अंग्रेजी:Hunasamaranahalli), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बांगालोर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुनासरमरनहल्ली शहरयागु जनसंख्या ७३८४ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हुनासरमरनहल्ली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
टोटको, सुरजपुर मण्डल
टोटको, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सुनाउँ, थराली तहसील
सुनाउँ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
देवुडुलांटि मनिषि (सन् १९७५या संकिपा)
देवुडुलांटि मनिषि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
हरिश्चन्द्रगढ
महाराष्ट्र, भारतया छगु किल्ला खः। थ्व किल्ला पुणे, नाशिक व अहमदनगर जिल्लाया सीमाय् ला। थ्व किल्ला ४००० फुटया जाःय् ला व थ्व छगू गिरिदुर्ग ख।
ऎजमाऩ् (सन् १९९३या संकिपा)
ऎजमाऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ग्रिम दाजुकिजा
ब्रदर्स् गृम् वा ग्रिम दाजुकिजा (जर्मन भासय् Die Brüder Grimm) धाःगु निम्ह जर्मन दाजुकिजा ज्याकोब ग्रिम (सन् १७८५–सन् १८६३) व विल्हेम ग्रिम (सन् १७८६-सन् १८५९)या मंका नां ख। वय्‌कःपिं १९गू शदीया नांजाःपिं जर्मन शिक्षाविद्, भाषाशास्त्री, तजिलजि शोधकर्ता, कोशकार व च्वमि ख। वय्‌कपिंसं यक्य जर्मन दन्त्यकथातेत मुंका पिथनेगु ज्या यानादील। वय्‌कःपिंसं मुंकादीगु नांजाःगु बाखँय्  "सिन्दरेला" (Cinderella वा Aschenputtel), "ब्यांचा राजकुमार" (The Frog Prince वा Der Froschkönig), "हँय् मिसा" (The Goose-Girl वा Die Gänsemagd), "हान्सेल व ग्रेतेल" (Hansel and Gretel वा Hänsel und Gretel), "रापञ्जेल" (Rapunzel), "रुम्पेल्स्तिल्त्‌स्किन्" (Rumpelstiltskin वा Rumpelstilzchen), व "स्नो व्हाइत" (Snow White वा Schneewittchen) आदि ला। वय्‌कःपिनिगु न्हापांगु दन्त्यकथा ग्रिम्स् फेरी तेल्स् (Grimms' Fairy Tales|Children's and Household Tales वा Kinder- und Hausmärchen) सन् १८१२स पिथंगु ख।
लिधंसा
पुचः:च्वमि
हातगढ
महाराष्ट्र, भारतयागु छगु किल्ला खः।
पिञ्चु मऩम् (सन् १९७५या संकिपा)
पिञ्चु मऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पतिव्रत (मलयालम संकिपा)
पतिव्रत (मलयालम भाषा:പതിവ്രത) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कृडति
कृडति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
शिने वेल्स, कोलोर्याडो
शिने वेल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
कृडति
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शिने वेल्स, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१० दु धासा थ्व थासे ५०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.८२११४१ उत्तर व देशान्तर १०२.३५३६३७ पश्चिम खः । थ्व थासे २६८४८५६ वर्ग मिटर (१.०३६६२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चीर
चीर धागु छगु कथंयागु वसः ख। थ्व वसयात दक्षिण एसियाय् पौराणिक कालयागु मनुतेसं पुनातगु खने दु। आतक्क नं भिक्षुतेसं चीर धागु वस्त्र धारणयायेगु खने दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शंकर पुर
शंकर पुर (अंग्रेजी:Sankarpur), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  दार्चुला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५४१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शंकर पुर यागु जनसंख्या २९९६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
गोदावरी गाविस, कैलाली जिल्ला
गोदावरी नेपा:या सेती अञ्चलया कैलाली जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् २४७३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोदावरी २ यागु जनसंख्या १३,७३३ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
अहित
अहित छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दुन्नेवानिदे भूमि (सन् १९७५या संकिपा)
दुन्नेवानिदे भूमि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
कतांगी
कतांगी (अंग्रेजी:Katangi), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  बालाघाट जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४२ मिटर (१४५० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कतांगी शहरयागु जनसंख्या १४,७६० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कतांगी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
चिखल्दरा
चिखल्दरा (अंग्रेजी भाय:Chikhaldara), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु अमरावती जिल्लायागु सहर खः।
माणिकपुर
माणिकपुर (अंग्रेजी:Manikpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हावरा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माणिकपुर शहरयागु जनसंख्या १९,१२५ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया माणिकपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
बाउल्डर हिल, इलियोनोई
बाउल्डर हिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८१६९ दु धासा थ्व थासे २८९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७१०५६२ उत्तर व देशान्तर ८८.३३३४५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७७५२१९ वर्ग मिटर (१.४५७६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३५०३ वर्ग मिटर (०.००९०७५ वर्ग माइल) ल दु ।
बेथेलआइल्यान्ड, क्यालिफोर्निया
बेथेलआइल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३१२ दु धासा थ्व थासे १३४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०२२७७८ उत्तर व देशान्तर १२१.६२९१०६ पश्चिम खः । थ्व थासे १३३२२४०४ वर्ग मिटर (५.१४३८०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हिब्रू भाषा
thumb छगू भाषा ख।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
एऴै जाति (सन् १९९३या संकिपा)
एऴै जाति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कटारिया
कटारिया (अंग्रेजी:Katariya), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  आम्बेडकर नगर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कटारिया शहरयागु जनसंख्या ३८८८ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कटारिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
नाकू स्वातंत्र्यं वच्चिंदि (सन् १९७५या संकिपा)
नाकू स्वातंत्र्यं वच्चिंदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पिरियाविटै (सन् १९७५या संकिपा)
पिरियाविटै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चिन्न मॊडुगपल्लि (कृष्णा)
चिन्न मॊडुगपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वत्सवायि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ढोढापुर मुंगेली मण्डल
ढोढापुर मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
खस्रा, कुभीर‌ मण्डल
खस्रा, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बोर्बोनाइ, इलियोनोई
बोर्बोनाइ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५२५६ दु धासा थ्व थासे ५५०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१६५०४ उत्तर व देशान्तर ८७.८७८४८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ११९६५९१८ वर्ग मिटर (४.६२००६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
टोमो, सुरजपुर मण्डल
टोमो, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कृण्वंतः
कृण्वंतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बभेनेसी, अलास्का
बभेनेसी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०२ दु धासा थ्व थासे ७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६७.०५५६३९ उत्तर व देशान्तर १४६.४१६०५२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५३९७५०३९ वर्ग मिटर (२०.८३९८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जार्जियन भाषा
छगू भाषा ख।
गोदेता
गोदेता नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८६३ खा छेँ दु।
जार्जियन भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
गोदेता
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोदेता यागु जनसंख्या ५४२२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
जार्जियन भाषा
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
चीखली
चीखली  भारतया गुजरात राज्यया नवसारी जिल्लाया छगू सहर ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌या अक्षांश व देशान्तर क्रमशः दु। थ्व थाय्‌या जाः १९ मिटर (६२ फिट) दु।
जनसंख्या
सन् २००स थ्व थाय्‌या जनसंख्या ६९५३ दु।
लिधंसा
पुचः:नवसारी जिल्ला
अहितुण्डिकः
अहितुण्डिकः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।