cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अणैया विळक्कु (सन् १९७५या संकिपा)
अणैया विळक्कु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
मुतल् मऩैवि (सन् १९९४या संकिपा)
मुतल् मऩैवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अणैया विळक्कु (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बर्क्ली, कोलोर्याडो
बर्क्ली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७४३ दु धासा थ्व थासे ३९७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८०३७८६ उत्तर व देशान्तर १०५.०२६७९२ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४५५५९१ वर्ग मिटर (४.०३६९२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८५५८४ वर्ग मिटर (०.१४८८७५ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् २०९७
२०९७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
चेन्नीमलै
चेन्नीमलै (अंग्रेजी भाय:Chennimalai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु इरोद जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३३० मिटर (१०८२ फिट)।
कोडॆनागु (सन् १९७४या संकिपा)
कोडॆनागु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गाला भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
अस्मद्‌
अस्मद्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेलफ्लावर, इलियोनोई
बेलफ्लावर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०८ दु धासा थ्व थासे १७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३४०५०४ उत्तर व देशान्तर ८८.५२६७४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ९४५१२० वर्ग मिटर (०.३६४९१३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बेकर्सफिल्द, क्यालिफोर्निया
बेकर्सफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४७०५७ दु धासा थ्व थासे ८८२६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३५७२७६ उत्तर व देशान्तर ११९.०३१६६१ पश्चिम खः । थ्व थासे २९२९२४३३७ वर्ग मिटर (११३.०९८७२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३३६६८८७ वर्ग मिटर (१.२९९९६२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
मन्दवार, दौसा जिल्ला
मन्दवार २ (अंग्रेजी:Mandawar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  दौसा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३४३ मिटर (११२५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्दवार २ शहरयागु जनसंख्या १०,१०८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मन्दवार २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
बुचवाकापा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
होन्नाली
होन्नाली (अंग्रेजी:Honnali), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  दवनागिरि जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५४० मिटर (१७७१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं होन्नाली शहरयागु जनसंख्या १५,५७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
कनसोला, राजगढी तहसील
कनसोला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सगवाडा, थराली तहसील
सगवाडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चेरनल्लुर
चेरनल्लुर (अंग्रेजी भाय:Cheranallur), भारतयागु केरला राज्ययागु इर्नाकुलम जिल्लायागु  सहर खः।
अऩ्पु रोजा (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् २०९८
२०९८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ग्रीक भाषा
युनानी भाषा (ελληνική γλώσσα छगू इण्डो-युरोपियन भाषा ख। थ्व भाषा करीब १.५-२.२ कोटी मनुतेसं ल्हाइ। आपालं थ्व भाषा युनान व साइप्रसय् छ्येलि तर अल्पमतीय कतहं हलिमया यक्व थासय् युनानी आप्रवासीतेसं छ्येलिगु या।
युनानी भाषा युनानय् युनानी लिपिइ ९गु शताब्दी निसें च्वैगु या, थ्व स्वया न्ह्यः थ्व भाषा लिनियर बी(१५-१३ इ पू)इ च्वैगु या। साइप्रसय् धाःसा थ्व भाषा ४गु शताब्दी ई पू निसें थ्व लिपि छ्येलाहःगु खनेद् दु, थ्व स्वया न्ह्यः साइप्रसय् साइप्रियट सिलेबरीइ थ्व भाषा च्वैगु या। युनानी साहित्यय् करिब ३०००दं निसें साहित्यिक ज्या जुयाच्वंगु खने दु।
लिपि
Greek has been written in the Greek alphabet since approximately the 9th century BC. In classical Greek, as in classical Latin, only upper-case letters existed. The lower-case Greek letters were developed much later by medieval scribes to permit a faster, more convenient cursive writing style with the use of ink and quill. The variant of the alphabet in use today is essentially the late Ionic variant, introduced for writing classical Attic in 403 BC.
The modern Greek alphabet consists of 24 letters, each with a capital (majuscule) and lowercase (minuscule) form. The letter sigma has an additional lowercase form (ς) used in final position.
In addition to the letters, the Greek alphabet also features a number of diacritical signs: three different accent marks (acute, grave and circumflex), originally denoting different shapes of pitch accent on the stressed vowel; the so-called breathing marks (spiritus asper and spiritus lenis), originally used to signal presence or absence of word-initial /h/; and the diaeresis, used to mark full syllabic value of a vowel that would otherwise be read as part of a diphthong. These marks were introduced during the course of the Hellenistic period. Actual usage of the grave in handwriting had seen a rapid decline in favor of uniform usage of the acute during the late 20th century, and it had only been retained in typography.
In the writing reform of 1982, the use of most of them was abolished from official use in Greece. Since then, Modern Greek has been written mostly in the simplified monotonic orthography (or monotonic system), which employs only the acute accent and the diaeresis. The traditional system, now called the polytonic orthography (or polytonic system), is still used internationally for the writing of Ancient Greek.
भैगोलिक विभाजन
Modern Greek is spoken by about 14 million people, mainly in Greece and Cyprus. There are also traditional Greek-speaking settlements in the neighboring countries Albania, the former Yugoslav Republic of Macedonia, Bulgaria and Turkey, as well as in several countries in the Black Sea area (The Ukraine, Russia, Georgia, Armenia and Azerbaijan) and around the Mediterranean Sea (Southern Italy, Israel, Egypt and ancient coastal towns along the Levant). The language is also spoken by emigrant communities in many countries in Western Europe, North America, Australia, as well as in Argentina, Brazil and others.
आधिकारिक अवस्था
Greek is the official language of Greece where it is spoken by about 99.5% of the population. It is also (nominally alongside Turkish), the official language of Cyprus. Because of the membership of Greece and Cyprus in the European Union, Greek is one of the 23 official languages of the European Union. Greek is officially recognized as a minority language in parts of Turkey, Italy and Albania.
Literature
पुचः:संस्कृति पुचः:भाषा पुचः:युनान पुचः:Fusional languages * पुचः:Languages of Albania पुचः:Languages of Australia पुचः:Languages of Cyprus पुचः:Languages of Georgia (country) पुचः:Languages of Greece पुचः:Languages of Italy पुचः:Languages of Turkey पुचः:Languages of the United States *
कर्णवाल
Karnwal समुदाय एक बानिया व्यापारी है वे सहस्त्रार्जुन वंश के वंशज और कलचुरी वंश के हैं। वे शुरुआती समय में कपड़ा और शराब का व्यापार करने वाले थे लेकिन अब वे प्रत्येक क्षेत्र के लिए अच्छे व्यवसायी हैं। नीचे दिए गए कुछ उपनामों का उल्लेख अलग-अलग क्षेत्र या राज्य में किया जाता है। वे भी अनुयायी हैं जैन, उत्तर प्रदेश- जयसवाल, गुप्ता, कर्णवाल, जैन जायसवाल राजस्थान- सिसौदिया, मधे परदेश-जायसवाल बिहार-जायसवाल, चोकसी और जैन कालार आदि।
1.कशी प्रसाद जैसवाल 2. रितु जायसवाल 3. नैना जैसवाल 4. श्री प्रकाश जयसवाल 5. संजय जायसवाल 6. मार्डुला जायसवाल 7. सीता राम जयसवाल 8.बद्री जायसवाल 9.अन्नुमा जयसवाल
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कर्णवाल शहरयागु जनसंख्या १२,६१८ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कर्णवाल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
मुतल् पयणम् (सन् १९९४या संकिपा)
मुतल् पयणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मसनकी, सुरजपुर मण्डल
मसनकी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कुलक्षय
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मदुरा भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
छगू मलेय-पोलिनेसियन भाषा ख।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् मदुरा टापू ख। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ १५ मिलियन दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
बेलमोन्ट, इलियोनोई
बेलमोन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३८४७९९ उत्तर व देशान्तर ८७.९०९४९६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९४५०९७ वर्ग मिटर (०.३६४९०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
घान्द्रुक
घान्द्रुक नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु कास्की जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११४२ खा छेँ दु।
कोटिविद्यलु कूटिकॊरके (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
घान्द्रुक
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घान्द्रुक यागु जनसंख्या ५१३८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
कोटिविद्यलु कूटिकॊरके (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
चेरन्मादेवी
चेरन्मादेवी (अंग्रेजी भाय:Cheranmadevi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
बर्थोड, कोलोर्याडो
बर्थोड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४८३९ दु धासा थ्व थासे १८८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३०६८९९ उत्तर व देशान्तर १०५.०७५१३६ पश्चिम खः । थ्व थासे १०२७५६०७ वर्ग मिटर (३.९६७४३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४१०६६ वर्ग मिटर (०.०९३०७६ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् २०९९
२०९९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बर्दिपूर् (करीमनगर)
बर्दिपूर् भारतयागु तेलंगाणा राज्ययागु करीमनगर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् इब्रहींपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
करीमनगर जिल्लायागु अक्षांश १८' निसें १९' उत्तर व देशान्तर ७८.३०' व ८०.३१' पूर्वय् ला । थ्व थाय् करीमनगर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अस्मदीयैः
अस्मदीयैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बाल्डविन पार्क, क्यालिफोर्निया
बाल्डविन पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७५८३७ दु धासा थ्व थासे १७४३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०८२८०९ उत्तर व देशान्तर ११७.९७१६७७ पश्चिम खः । थ्व थासे १७२६१०४५ वर्ग मिटर (६.६६४५२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३४४८०३ वर्ग मिटर (०.१३३१२९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अन्तरङ्कम् (सन् १९७५या संकिपा)
अन्तरङ्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
करोरान
करोरान (अंग्रेजी:Karoran), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  रुपनगर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
मे मातम् (सन् १९९४या संकिपा)
मे मातम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
करोरान
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करोरान यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन्धिखर्क
सन्धिखर्क (अंग्रेजी:Sandhikharka) नेपा:या लुम्बिनी अञ्चलया अर्घाखाँची जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति ख। थ्व गाविस अर्घाखाँची जिल्लाया सदरमुकाम नं ख।
जनसंख्या
नेपाःया सन् २००१या जनगणना कथं सन्धिखर्कया जनसंख्या ८९२१ दु। थुकिली मिजं ५०% व मिसा ५०% दु। थ्व थासय् १८७३ खा छेँ दु। Kharka Means - Residence of domestic animals
शिक्षा
विश्व शान्ति महायज्ञ याना दयेकुगु पाणिनी संस्कृत वेद विद्याश्रम बन्द जूगु दु।
बाइलोरशियन भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
रक एन्ड रोल हल अफ फेम
300px|thumb|रक एन्ड रोल हल अफ फेम सनिलय् रक एन्ड रोल हल अफ फेम व म्युजियम छगु संग्रहालय ख। थ्व संग्रहालय क्लिभल्यांड (ओहायो), संयुक्त राज्य अमेरिकाय् दु। थ्व संग्रहालय रक एन्ड रोल म्ये विधाया इतिहासया दक्ले नांजागु व प्रभावशाली म्येहालामि मनु व पुचःया लुमन्ति तैतेत व इमिगु बारेय् मनुतेत जानकारी बीतः पलिस्था जुगु ख।
रक एन्ड रोल हल अफ फेमय् दुगु म्येहालामि पुचः व मनुतेगु धलः
रक एन्ड रोल हल अफ फेम धागु रक व रक एन्ड रोल विधायागु दक्ले नांजापिं मेहालाम्हि व पुचयागु सुची खः। आ तक्क थ्व सुचीय् ला पिं थ्व कथलं दु-
पिनेया स्वापूत
पुचः:रक एन्ड रोल
लौदा मन 2 मुंगेली मण्डल
लौदा मन 2 मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
बेथुएन, कोलोर्याडो
बेथुएन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
चेरापुंजी
चेरापुंजी (अंग्रेजी भाय:Cherapunjee), भारतयागु मेघालय राज्ययागु पूर्व खसि हिल्स जिल्लायागु  सहर खः।
बेथुएन, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२५ दु धासा थ्व थासे ८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३०४४७१ उत्तर व देशान्तर १०२.४२३३६२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९४५८९ वर्ग मिटर (०.१५२३५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ब्यानिंग, क्यालिफोर्निया
ब्यानिंग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३५६२ दु धासा थ्व थासे ९७६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९३१७२९ उत्तर व देशान्तर ११६.८९७५५७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५९७०९१९० वर्ग मिटर (२३.०५३८४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कुपडा, राजगढी तहसील
कुपडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् २१००
२१०० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२१०० पुचः:दँ
असुरा, सुरजपुर मण्डल
असुरा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ज्वजलपा
300px|thumbnail|ज्वजलपा
ज्वजलपा नेपाल भाषाय् मनुयात सम्बोधन यायेत छ्येलिगु खंग्व खः।
पुचः:नेपालभाषा
ब्रह्मेश्वर, कुभीर‌ मण्डल
ब्रह्मेश्वर, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बेलवूड, इलियोनोई
बेलवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०५३५ दु धासा थ्व थासे ६६८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८८२९२४ उत्तर व देशान्तर ८७.८७६४२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१७८५८९ वर्ग मिटर (२.३८५५६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मेट्टुप्पट्टि मिराचु (सन् १९९४या संकिपा)
मेट्टुप्पट्टि मिराचु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मण्डी
मण्डी (अंग्रेजी:Mandi), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  मन्डी जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १०४४ मिटर (३४२५ फुट) च्वे ला।
२१०१
२१०१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
मण्डी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मण्डी शहरयागु जनसंख्या २६,८५८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मण्डी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
कृष्णवेणि (सन् १९७४या संकिपा)
कृष्णवेणि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
हूभिना हादागल्ली
हूभिना हादागल्ली (अंग्रेजी:Hoovina Hadagalli), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेल्लारी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हूभिना हादागल्ली शहरयागु जनसंख्या २३,४०४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हूभिना हादागल्ली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
कुलक्षये
कुलक्षये छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
चेर्थाला
चेर्तला (अंग्रेजी भाय:Cherthala), भारतयागु केरला राज्ययागु अलपुझा जिल्लायागु सहर इलाका खः।
मूलरांपूर् (करीमनगर)
मूलरांपूर् भारतयागु तेलंगाणा राज्ययागु करीमनगर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् इब्रहींपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
करीमनगर जिल्लायागु अक्षांश १८' निसें १९' उत्तर व देशान्तर ७८.३०' व ८०.३१' पूर्वय् ला । थ्व थाय् करीमनगर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अपूर्व राकङ्कळ् (सन् १९७५या संकिपा)
अपूर्व राकङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
घ्याङ्गसुकाठोकर
घाड सुकाथोकर नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु दोलखा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९९७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घाड सुकाथोकर यागु जनसंख्या ४६०० खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
कर्रपुर
कर्रपुर (अंग्रेजी:Karrapur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  सागर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४९७ मिटर (१६३० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कर्रपुर शहरयागु जनसंख्या ९२८५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कर्रपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
२१०२
२१०२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बारस्टो, क्यालिफोर्निया
बारस्टो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१११९ दु धासा थ्व थासे ९१५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८७६२५९ उत्तर व देशान्तर ११७.०३४८१८ पश्चिम खः । थ्व थासे ८६९९०२८६ वर्ग मिटर (३३.५८७१३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बेउलाः भ्याली, कोलोर्याडो
बेउलाः भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६४ दु धासा थ्व थासे ७१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०७२१७४ उत्तर व देशान्तर १०४.९६३३२२ पश्चिम खः । थ्व थासे २८५४६८८९२ वर्ग मिटर (११०.२२०१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मंचि मनुषुलु (सन् १९७४या संकिपा)
मंचि मनुषुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बेल्भिदेर, इलिनोइ
बेलभिडेरे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०८२० दु धासा थ्व थासे ७९७० खा छें दु ।
चेरुथाझाम
चेरुथाझाम (अंग्रेजी भाय:Cheruthazham), भारतयागु केरला राज्ययागु कन्नुर जिल्लायागु  सहर खः।
सांगाचोक
सांगाचोक (अंग्रेजी:Sangachok), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १८७१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सांगाचोक यागु जनसंख्या ९७८६ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
कुफन, राजगढी तहसील
कुफन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लाटा मुंगेली मण्डल
लाटा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अस्माकं
अस्माकं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मैन्तऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
मैन्तऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कैलाशनगर, सुरजपुर मण्डल
कैलाशनगर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मण्डी दब्वाली
मण्डी दब्वाली (अंग्रेजी:Mandi Dabwali), भारतयागु हरियाना राज्ययागु  सिर्सा जिल्लायागु छगु सहर खः।
ढुग्याडी, द्वाराहाट तहसील
ढुग्याडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मण्डी दब्वाली
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मण्डी दब्वाली शहरयागु जनसंख्या ५३,८१२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
ढुग्याडी, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
मण्डी दब्वाली
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मण्डी दब्वाली यागु साक्षरता  अप्व दु।
ढुग्याडी, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
मण्डी दब्वाली
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
ढुग्याडी, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अवळुम् पॆण्ताऩे (सन् १९७५या संकिपा)
अवळुम् पॆण्ताऩे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
करुर
करुर (अंग्रेजी:Karur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १२२ मिटर (४०० फुट) च्वे ला। [[
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं करुर शहरयागु जनसंख्या ७६,३२८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
सांघुटार
सांघुटार (अंग्रेजी:Sanghutar), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४२७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सांघुटार यागु जनसंख्या २३१६ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
कुलानि
कुलानि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
भेटाधानिक, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भेटाधानिक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ब्ल्याक फरेस्ट, कोलोर्याडो
ब्ल्याक फरेस्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३२४७ दु धासा थ्व थासे ४६३९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०३६६३२ उत्तर व देशान्तर १०४.६७७६९७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३०११४१५९ वर्ग मिटर (१२७.४५७७९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८९५२६ वर्ग मिटर (०.०७३१७६ वर्ग माइल) ल दु ।
२१०३
२१०३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बे पोइन्ट, क्यालिफोर्निया
बे पोइन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०२७७१९ उत्तर व देशान्तर १२१.९५६०८९ पश्चिम खः । थ्व थासे २४०५८५०० वर्ग मिटर (९.२८९०३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
वेमुलकुर्ति (करीमनगर)
वेमुलकुर्ति भारतयागु तेलंगाणा राज्ययागु करीमनगर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् इब्रहींपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
करीमनगर जिल्लायागु अक्षांश १८' निसें १९' उत्तर व देशान्तर ७८.३०' व ८०.३१' पूर्वय् ला । थ्व थाय् करीमनगर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मांगल्य भाग्यं (सन् १९७४या संकिपा)
मांगल्य भाग्यं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चेरुभन्नुर
चेरुभन्नुर (अंग्रेजी भाय:Cheruvannur), भारतयागु केरला राज्ययागु कोझिकोडे जिल्लायागु  सहर खः।
बेमेन्ट, इलियोनोई
बेमेन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७८४ दु धासा थ्व थासे ७२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९२१६८१ उत्तर व देशान्तर ८८.५७२९१९ पश्चिम खः । थ्व थासे २१०३००३ वर्ग मिटर (०.८११९७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कातालान भाय्
स्पेनया छगू मू भाय् ख। थ्व भाय् स्पेनया उत्तरपूर्वी कातालान लागाया मू भाय् ख। थ्व भाय् स्पेनया मू भाय् कास्तिलान व पोर्चुगिज भाय् नाप ज्वः।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
रचिकऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
रचिकऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
कातालान भाय्
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् स्पेनया कातालान लागा, फ्रान्स, एन्दोरा, इतालि आदि थाय् ख। थ्व भाषायात कातालोनिया, एन्दोरा आदि थासय् आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या।
साहित्य
भाषाया साहित्य
लिधँसा
पुचः:कातालान भाय्
जेल्हा, सुरजपुर मण्डल
जेल्हा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
घनपोखरा
घनपोखरा नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५४ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९६१ मिटर (६४३३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घनपोखरा यागु जनसंख्या ३३८४ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
करुभन्थुरुथी
करुभन्थुरुथी (अंग्रेजी:Karuvanthuruthy), भारतयागु केरला राज्ययागु  कोझिकोडे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं करुभन्थुरुथी शहरयागु जनसंख्या २०,७६७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया करुभन्थुरुथी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः: केरलायागु शहर
सैंज लगा जाख, थराली तहसील
सैंज लगा जाख भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मन्दिदीप
मन्दिदीप (अंग्रेजी:Mandideep), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  रायसेन जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मन्दिदीप यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
चेटपेट
चेटपेट (अंग्रेजी भाय:Chetpet), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तिरुभनमलाई जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जरेली मुंगेली मण्डल
जरेली मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
होसाबेट्टु
होसाबेट्टु (अंग्रेजी:Hosabettu), भारतयागु केरला राज्ययागु  कसरगोड जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जरेली मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
होसाबेट्टु
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं होसाबेट्टु शहरयागु जनसंख्या ५९१६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
जरेली मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
होसाबेट्टु
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया होसाबेट्टु यागु साक्षरता  अप्व दु।
जरेली मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
होसाबेट्टु
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
२१०४
२१०४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अवळुक्कु आयिरम् कण्कळ् (सन् १९७५या संकिपा)
अवळुक्कु आयिरम् कण्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनुषुल्लो देवुडु (सन् १९७४या संकिपा)
मनुषुल्लो देवुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ब्ल्याक हक, कोलोर्याडो
ब्ल्याक हक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८ दु धासा थ्व थासे ७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८०३१४९ उत्तर व देशान्तर १०५.४९२२६५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७७६१८१ वर्ग मिटर (१.४५७९९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
कफनौल, राजगढी तहसील
कफनौल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नियाङ्गा भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य