cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
बेलकुलाऊं, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
जफ्फराबाद २
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जफ्फराबाद २ शहरयागु जनसंख्या ६७८४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
बेलकुलाऊं, द्वाराहाट तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
जफ्फराबाद २
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जफ्फराबाद २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
बेलकुलाऊं, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ई सं १९६८
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
दर्रीकापा तखतपुर मण्डल
दर्रीकापा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अल्लुडुपट्टिन भरतं (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चि.ज.टि.चङ्कर् (सन् १९७०या संकिपा)
चि.ज.टि.चङ्कर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ५९७
५९७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९७ पुचः:दँ
हुर्नामढी
हुर्नामढी नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२६३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुर्नामढी यागु जनसंख्या ६२५९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
तॆल्लदेवरपाडु (कृष्णा)
तॆल्लदेवरपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
चार्टर ओक, क्यालिफोर्निया
चार्टर ओक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
तॆल्लदेवरपाडु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चार्टर ओक, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९०२७ दु धासा थ्व थासे ३११५ खा छें दु ।
तॆल्लदेवरपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पालुका, राजगढी तहसील
पालुका भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पाट्टॊऩ्ऱु केट्टेऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
पाट्टॊऩ्ऱु केट्टेऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
प्रोटोन
लिधंसा
पुचः:विज्ञान
वेलियेऱ्ऱं (मलयालम संकिपा)
वेलियेऱ्ऱं (मलयालम भाषा:വേലിയേറ്റം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अम्मायिमॊगुडु (सन् १९८०या संकिपा)
अम्मायिमॊगुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मुद्बिद्री
मुद्बिद्री (अंग्रेजी:Mudbidri), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  दक्षिण कन्नड जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४७ मिटर (४८२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुद्बिद्री शहरयागु जनसंख्या २५,७१० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुद्बिद्री यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
ऊर्जा
उर्जा धाःगु वस्तु-उर्जा कन्टिन्युअमया छगू एक्स्ट्रिम ख।
पुचः:विज्ञान
सिमिचौर
सिमिचौर (अंग्रेजी:Simichaur), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११३० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिमिचौर यागु जनसंख्या ५५१२ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
सन् ५९८
५९८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९८ पुचः:दँ
बीरपुर, सुरजपुर मण्डल
बीरपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ई सं १९७५
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
पिरम्मा (सन् १९९१या संकिपा)
पिरम्मा  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवसर
देवसर (अंग्रेजी भाय:Devsar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु नभसरी जिल्लायागु  सहर खः।
चिनेकिति (सन् १९७०या संकिपा)
चिनेकिति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आरूढस्य
आरूढस्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हुटी
हुटी नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४३९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुटी यागु जनसंख्या २६९४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
वेनल् (मलयालम संकिपा)
वेनल् (मलयालम भाषा:വേനല്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ओक क्रीक, कोलोर्याडो
ओक क्रीक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८४९ दु धासा थ्व थासे ४४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.२७५०४९ उत्तर व देशान्तर १०६.९५७६०७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७४८६३६ वर्ग मिटर (०.२८९०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
मोहनभाठा तखतपुर मण्डल
मोहनभाठा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बडायि बसवय्य (सन् १९८०या संकिपा)
बडायि बसवय्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
विद्युतचुम्बकिय विकिरण
विद्युतचुम्बकिय विकिरण छगू कथंया उर्जा ख। थ्व उर्जाया इमिसन व एब्जर्प्सन चार्ज्ड पार्टिकलं याइ। स्पेसय् वनिबिले थुकिलिं तरङ्ग थें न्यागु व्यवहार क्यनि। विचु विकिरणया विद्युतीय व चुम्बकीय ख्यः दै। थ्व निगु ख्यः फेजय् उर्जा व तरङ्गया परिवहन व थःदथुइ पर्पेन्डिकुलर कथं दैगु या। भ्याक्युमय् थ्व तरङ्ग जःया गतिइ प्रभाहित जुइ।
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान
चेरील्यान्ड, क्यालिफोर्निया
चेरील्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६७९८३१ उत्तर व देशान्तर १२२.१०२२७४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०२१९४२ वर्ग मिटर (१.१६६७७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मुद्देबिहाल
मुद्देबिहाल (अंग्रेजी:Muddebihal), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बिजापुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५६३ मिटर (१८४७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुद्देबिहाल शहरयागु जनसंख्या २८,२३५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुद्देबिहाल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
डेभिस जंक्सन, इलियोनोई
डेभिस जंक्सन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९१ दु धासा थ्व थासे १७२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.१०१९२८ उत्तर व देशान्तर ८९.०९३६९६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९८१५२९१ वर्ग मिटर (३.७८९७०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिमराड N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
सिमराड N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्वेस्वा
क्वेस्वा (रुना सिमि; किस्वा इक्वेडोरय्) दक्षिण अमेरिकायागु छगु नेटिभ अमेरिकी भाषा खः। थ्व भाय् इन्का साम्राज्ययागु भाय् खः। नेटिभ अमेरिकी भाय् तेगु दथुइ दक्ले अप्व छ्येलिगु भाय् थ्व हे खः।
भौगोलिक बायेज्या
thumb|left|upright
थ्व भाषायागु निगु मू भाषिका दु। व खः
छ्येलेम्हितेगु ल्याखं
थ्व भाषा छ्येलेम्हितेगु ल्याखं थ्व कथलं दु:
सः
थ्व भाषाय् ३गु जक्क सः दु:  व । थ्व भाषा जक्क ल्हाइपिंस थुकित  व  धका उच्चारण याइ। ईस्पान्योल सः    व  नं थाय्-थासे छ्येलेछिं।
लिपि
ल्याटिन लिपियात हे थ्व भाषा च्वेत छ्येलिगु या:। थ्व भाषायागु भाषिकातेगु च्वेगु शैली पा:, गथे कि:-
To listen to recordings of these and many other words as pronounced in many different Quechua-speaking regions, see the external website The Sounds of the Andean Languages. There is also a full section on the new Quechua and Aymara Spelling.
पिनेयागु स्वापूतः
पुचः:भाषा
सन् ५९९
५९९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९९ पुचः:दँ
भिजिबल स्पेक्ट्रम
मनुनं तुयु जःया खने फैगु फ्रिक्वेन्सीया कम्पोनेन्टयात भिजिबल स्पेक्ट्रम धाइ।
पुचः:विज्ञान
रोडीमसिमखाल, पिथौरागढ (सदर) तहसील
रोडीमसिमखाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चॊर्क्कम् (सन् १९७०या संकिपा)
चॊर्क्कम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जफ्राबाद
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जफ्राबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
पिळ्ळै पाचम् (सन् १९९१या संकिपा)
पिळ्ळै पाचम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
बंडोडु गुंडम्म (सन् १९८०या संकिपा)
बंडोडु गुंडम्म  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिळ्ळै पाचम् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बंडोडु गुंडम्म (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
दनासु
दनासु वा चेतना (Consciousness) धाःगु न्हेलं चाःगुया भाव ख।
बंडोडु गुंडम्म (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
वॆलगलेरु (कृष्णा)
वॆलगलेरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हुवास
हुवास नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु पर्वत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुवास यागु जनसंख्या ५०२२ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
विट पऱयुं मुन्पॆ (मलयालम संकिपा)
विट पऱयुं मुन्पॆ (मलयालम भाषा:വിട പറയും മുന്പെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् १९७९
लिधंसा
पुचः:२०गु शताब्दी
महेशपुर, सुरजपुर मण्डल
महेशपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
आरूढानि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
देवा
देवा (अंग्रेजी भाय:Dewa), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बरबांकी जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३७ मिटर (४४९ फिट)।
भुण्डा तखतपुर मण्डल
भुण्डा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
तरिचऩम् (सन् १९७०या संकिपा)
तरिचऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
सन् ६००
६०० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६०० पुचः:दँ
ह्वाकु
ह्वाकु नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु तेरथुम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६२७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं ह्वाकु यागु जनसंख्या ३३९५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
विषं (मलयालम संकिपा)
विषं (मलयालम भाषा:വിഷം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पुतु मऩितऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
पुतु मऩितऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ओलेथ, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५७३ दु धासा थ्व थासे ५७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६०६४५ उत्तर व देशान्तर १०७.९८१०५४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४३२६६२ वर्ग मिटर (१.३२५३५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मिद्गल
मिद्गल (अंग्रेजी:Mudgal), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  रायचुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५४९ मिटर (१८०१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मिद्गल शहरयागु जनसंख्या १९,११७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
पालर, राजगढी तहसील
पालर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मिद्गल
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
पालर, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
तलैवऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
तलैवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ६०१
६०१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६०१ पुचः:दँ
जगदानन्दपुर
जगदानन्दपुर (अंग्रेजी:Jagadanandapur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  नादिया जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जगदानन्दपुर शहरयागु जनसंख्या २०,४७० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जगदानन्दपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
ई सं १९८४
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
देवस
देवस (अंग्रेजी भाय:Dewas), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु देवास जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५९८ मिटर (१९६१ फिट)।
स्रोत
Dewas
वॆल्लटूरु (कृष्णा)
वॆल्लटूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डःसन, इलियोनोई
डःसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६६ दु धासा थ्व थासे १९७ खा छें दु ।
बावापूर, खानापूर मण्डल
बावापूर, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
शिवसागरपुर, सुरजपुर मण्डल
शिवसागरपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
बावापूर, खानापूर मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
शिवसागरपुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
आ दिवसं (मलयालम संकिपा)
आ दिवसं (मलयालम भाषा:ആ ദിവസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बलना, द्वाराहाट तहसील
बलना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
आ दिवसं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
बलना, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
आ दिवसं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बलना, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चेरी भ्याली, क्यालिफोर्निया
चेरी भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
बलना, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
चेरी भ्याली, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८९१ दु धासा थ्व थासे २६२७ खा छें दु ।
बलना, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इचंगुनारायण
इचंगु नारायण नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६८१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इचंगु नारायण यागु जनसंख्या ७६९४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
आरोग्यशास्त्र
आरोग्यशास्त्र छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तपाल्कारऩ् तङ्कै (सन् १९७०या संकिपा)
तपाल्कारऩ् तङ्कै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बंगारु बाव (सन् १९८०या संकिपा)
बंगारु बाव  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुतिय राकम् (सन् १९९१या संकिपा)
पुतिय राकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवहाडी
देवहाडी (अंग्रेजी भाय:Dewhadi), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु भन्दरा जिल्लायागु  सहर खः।
कुंजासू, पोखरी तहसील
कुंजासू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ६०२
६०२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६०२ पुचः:दँ
आदर्शं (मलयालम संकिपा)
आदर्शं (मलयालम भाषा:ആദര്ശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
भरारी तखतपुर मण्डल
भरारी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सिमराड(N.Z.A.), कोश्याँकुटोली तहसील
सिमराड(N.Z.A.) भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इन्फ्रारेड
प्रत्यक्ष सूर्द्यःया जःया ल्युमिनस इफिकेसी करिब ९३ ल्युमेन प्रति वाट अफ रेडियन्ट फ्लक्स दै गुकिलि इन्फ्रारेड विकिरण (४७%या स्पेक्ट्रम छगू हे जुइ), खनिगु (४६%), व अल्ट्रा भायोलेट-(६%) जः दै। उज्ज्वल सूर्द्यःया जं पृथ्वीया सतहय् प्रति वर्ग मिटर लगभग १००००० क्यान्डेलाया ल्युमिनेन्स बी।
म्हसीका
इन्फ्रारेड इमेजिङ सैन्य व असैनिक उद्देश्यया निंतिं यक्व छ्येलिगु या। सैन्य प्रयोगय् लक्ष्य अधिग्रहण (target acquisition), निगरानी (surveillance), नाइट भिजन, होमिङ व ट्र्याकिङ (homing and tracking) आदि ला। गैर सैन्य उपयोगय् थर्मल इफिसियन्सी एनालाइसिस (thermal efficiency analysis), रिमोट टेम्परेचर सेन्सिङ, शर्ट रेञ्जड् वायरलेस कम्युनिकेसन, स्पेक्ट्रोस्कोपी, मौसम भविष्यवाणी ला। इन्फ्रारेड खगोल विज्ञानय् सेन्सर जडित-दूरबीन छ्येला अन्तरिक्षया बुलुइसे च्वंगु लागा दसि मोलेकुलर क्लाउड स्वेतः, ख्वांगु पिण्ड दसु ग्रहया मालेज्या, व ब्रह्माण्डया आदि दिंतेगु आपालं रेड शिफ्ट जूगु वस्तुतेत स्वेत छ्येलिगु या।
इन्फ्रारेडया थी-थी क्षेत्र
सामान्यतया वस्तुतेसं इन्फ्रारेडया स्पेक्ट्रमया सकल वेभलेन्थय् इन्फ्रारेड पिकाइ। थथे पिकाइगु वेभलेन्थया छुं खण्डयात सेन्सरया निंतिं छ्येलेछिंगुलिं इन्फ्रारेडयात नं विभिन्न भागय् सेन्सरया निंतिं छ्येलेज्युगु व मज्युगुया आधारय् विभाजित यानातःगु दु।
CIE विभाजन योजना
इन्टरन्यासनल कमिसन अन इलुमिनेसन (International Commission on Illumination) (CIE) कथं इन्फ्रारेड रेडियसनयात क्वे बियातःगु स्वंगु भागय् विभक्त यायेछिं।
पुचः:विज्ञान
मुधोल
मुधोल (अंग्रेजी:Mudhol), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बगलकोत जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५४९ मिटर (१८०१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुधोल शहरयागु जनसंख्या ४२,४४३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुधोल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
सिलफिली, सुरजपुर मण्डल
सिलफिली, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सिमिकोत
सिमिकोत (अंग्रेजी:Simikot), नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  हुम्ला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४०८ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २५१७ मिटर (८२५७ फुट) च्वे ला।
सिलफिली, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सिमिकोत
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिमिकोत यागु जनसंख्या २४७६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
महादेवी वर्मा
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः। वय्‌कः हिन्दी साहित्यया छायावादी साहित्यकार ख।
चिनाखँ मुना
महादेवी वर्माया अन्य अनेक काव्य संकलन पिथंगु दु, गुकिलि उपर्युक्त रचनां ल्ययातःगु म्ये मुनातःगु दु, दसु आत्मिका, परिक्रमा, सन्धिनी (१९६५), यामा (१९३६), गीतपर्व, दीपगीत, स्मारिका, नीलांबरा व आधुनिक कवि महादेवी आदि।
गद्य साहित्य
मेमेगु च्वखँय् संकल्पिता व विविध संकलनय् स्मारिका, स्मृति चित्र, संभाषण, संचयन, दृष्टिबोध उल्लेखनीय जु। वय्‌कलं थःगु ईलय् नांजाःगु पत्रिका ‘चाँद’ तथा ‘साहित्यकार’ मासिकया संपादक नं जुयादिल। हिन्दीया प्रचार-प्रसारया निंतिं वय्‌कलं प्रयागय् ‘साहित्यकार संसद’ व रंगवाणी नाट्य संस्थाया पलिस्था यानादिल।
महादेवी वर्माया मचा साहित्य
महादेवी वर्माया मचा चिनाखँया निगु संकलन पिथंगु दु-
हाकु
हाकु छगू रङ्ग ख। थ्व रङ्ग जः मदूगु अवस्थाय् खनिगु रङ्ग ख।
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान
तिरुटात तिरुटऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इचोक
इचोक नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११७३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इचोक यागु जनसंख्या ५८४८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
सन् ६०३
६०३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६०३ पुचः:दँ
चेस्टर, क्यालिफोर्निया
चेस्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३१६ दु धासा थ्व थासे ११३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३०२३९५ उत्तर व देशान्तर १२१.२३४६७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १८७१४९७५ वर्ग मिटर (७.२२५८९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२४७४० वर्ग मिटर (०.०८६७७३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
आक्रोशं (मलयालम संकिपा)
आक्रोशं (मलयालम भाषा:ആക്രോശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ओल्नी स्प्रिङ्गस्, कोलोर्याडो
ओल्नी स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८९ दु धासा थ्व थासे १६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१६५८४४ उत्तर व देशान्तर १०३.९४५७२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६०२००७ वर्ग मिटर (०.२३२४३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पुत्तम् पुतु पयणम् (सन् १९९१या संकिपा)
पुत्तम् पुतु पयणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तिरुमलै तॆऩ्कुमरि (सन् १९७०या संकिपा)
तिरुमलै तॆऩ्कुमरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रङ्ग
रंग धागु छगु भौतिक एन्टिटी खः।
आरोपः
आरोपः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इहारबारी ज्युतही
इहारबारी ज्युतही नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८९० खा छेँ दु।
मुदिगेरी
मुदिगेरी (अंग्रेजी:Mudigere), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  चिकमागलुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ९१५ मिटर (३००१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुदिगेरी शहरयागु जनसंख्या ८९६२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
ख्यात
ख्यात छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मुदिगेरी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुदिगेरी यागु साक्षरता  अप्व दु।
ख्यात
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मुदिगेरी
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
ख्यात
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ढाका (भारत)
thumb|300px|left ढाका (भारत) (अंग्रेजी भाय:Dhaka), भारतयागु बिहार राज्ययागु पूर्व चम्पारण जिल्लायागु सहर इलाका खः।
वॆंकटापुरं (कृष्णा)
थ्व थाय् कलिदिंडि मण्डलय् ला।
ढाका (भारत)
भूगोल
थ्व थाय्‌या अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५५ मिटर (१८० फिट)।
वॆंकटापुरं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पाली, राजगढी तहसील
पाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
बंगारु लक्ष्मि (सन् १९८०या संकिपा)
बंगारु लक्ष्मि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
तेटिवन्त माप्पिळ्ळै (सन् १९७०या संकिपा)
तेटिवन्त माप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
ढकुरिया
ढकुरिया (अंग्रेजी भाय:Dhakuria), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु उत्तर नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु  सहर खः।
सन् ६०४
६०४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
तेटिवन्त माप्पिळ्ळै (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ६०४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६०४ पुचः:दँ
जगध्री
जगध्री (अंग्रेजी:Jagadhri), भारतयागु हरियाना राज्ययागु  यमुनानगर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २६३ मिटर (८६२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जगध्री शहरयागु जनसंख्या १०१,३०० खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
पुतु नॆल्लु पुतु नात्तु (सन् १९९१या संकिपा)
पुतु नॆल्लु पुतु नात्तु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नेवरा तखतपुर मण्डल
नेवरा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आलोलं (मलयालम संकिपा)
आलोलं (मलयालम भाषा:ആലോലം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रौछडा, पिथौरागढ (सदर) तहसील
रौछडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
इकुडोल
इकुडोल नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु यल जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३८१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इकुडोल यागु जनसंख्या २१३३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
सिम्जुङ्ग
सिम्जङ्ग (अंग्रेजी:Simjung), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  गोर्खा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८२३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिम्जङ्ग यागु जनसंख्या ३९९७ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
ओफिर, कोलोर्याडो
ओफिर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११३ दु धासा थ्व थासे ५५ खा छें दु ।