cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नारायणपुर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पोंगरिहा तखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
ऒरिटत्तॊरु फयल् वान् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पोंगरिहा तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
फ्लोरेन्स, एरिजोना
फ्लोरेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७०५४ दु धासा थ्व थासे ३२१६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०४२२०४ उत्तर व देशान्तर १११.३८४५२१ पश्चिम खः । थ्व थासे २१४८१४६६ वर्ग मिटर (८.२९४०४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
चामि पोट्ट मुटिच्चु (सन् १९९१या संकिपा)
चामि पोट्ट मुटिच्चु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
क्रेस्टवूड, इलियोनोई
क्रेस्टवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११२५१ दु धासा थ्व थासे ४८०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६४५२३३ उत्तर व देशान्तर ८७.७४३५८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९१३४८२ वर्ग मिटर (३.०५५४१३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३६०८९ वर्ग मिटर (०.०५२५४४ वर्ग माइल) ल दु ।
चामि पोट्ट मुटिच्चु (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तिम्मापूर, खानापूर मण्डल
तिम्मापूर, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कुडि ऎडमैते (सन् १९७९या संकिपा)
कुडि ऎडमैते  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
सिलङ्गा
सिलङ्गा (अंग्रेजी:Silanga), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४० खा छेँ दु।
कुडि ऎडमैते (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सिलङ्गा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिलङ्गा यागु जनसंख्या २६८१ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
कुडि ऎडमैते (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
तिरुमकळ् (सन् १९७१या संकिपा)
तिरुमकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गड्डमनुगु (कृष्णा)
गड्डमनुगु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
देवली २
स्रोत
Deoli
बेदूली, द्वाराहाट तहसील
बेदूली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऒरिक्कल् कूटि (मलयालम संकिपा)
ऒरिक्कल् कूटि (मलयालम भाषा:ഒരിക്കല് കൂടി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
चिऩ्ऩ तम्पि (सन् १९९१या संकिपा)
चिऩ्ऩ तम्पि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मूलाकरईपट्टी
मूलाकरईपट्टी (अंग्रेजी:Moolakaraipatti), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  तिरुनेलभेली जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मूलाकरईपट्टी शहरयागु जनसंख्या ९४८४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मूलाकरईपट्टी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ५६३
५६३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६३ पुचः:दँ
हेमन्तबाडा
हेमन्तबाडा नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु बझाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४८४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हेमन्तबाडा यागु जनसंख्या ३०२७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
खञ्जः
खञ्जः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
देवतरा तखतपुर मण्डल
देवतरा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
क्रीट, इलियोनोई
क्रीट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३४६ दु धासा थ्व थासे २८०७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४५५९१ उत्तर व देशान्तर ८७.६१८७९८ पश्चिम खः । थ्व थासे १६५१८१०१ वर्ग मिटर (६.३७७६७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६५९२३ वर्ग मिटर (०.०२५४५३ वर्ग माइल) ल दु ।
क्यारिक, क्यालिफोर्निया
क्यारिक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५६ दु धासा थ्व थासे ६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४४६११८ उत्तर व देशान्तर १२२.३६३३६८ पश्चिम खः । थ्व थासे १७७२६३ वर्ग मिटर (०.०६८४४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
नेताजी सुभाषचन्द्र बोस
सुभाषचन्द्र बोस (बांग्ला भाय: সুভাষ চন্দ্র বসু सुभाष चॉन्द्रो बॉसु) (२३ ज्यानुवरी १८९७ - १८ अगस्ट, १९४५ ????) नेताजी धका नं नां जाम्ह, भारतयागु स्वतन्त्रता संग्रामयु अग्रेसर नेता खः। द्वितीय विश्वयुद्धयु इले, अंग्रेज नाप ल्वायेत वेकलं जापानयु ग्वाहालिय् आजाद हिन्द फौज देका दिगु खः। वेकलं बियादिगु जय हिन्द नारा, भारत यु राष्ट्रीय नारा जुया वन।
इ स १९४४य् अमरिकी पत्रकार लुई फिशर नाप खं ल्हाना दिया महात्मा गान्धी नं नेताजीयात देशभक्ततेगु देशभक्त धयादिगु खः।
जन्म व गृहस्थ जीवन
नेताजी सुभाषचन्द्र बोसयु जन्म २३ ज्यानुवरी, इ सं १८९७ य् उडिसा यु कटक सहरय् जुगु खः। वेकयागु अबुयागु नां जानकीनाथ बोस व माँयागु नां प्रभावती खः।
मोफाट, कोलोर्याडो
मोफाट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११४ दु धासा थ्व थासे ६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९९८८५५ उत्तर व देशान्तर १०५.९०५९७३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५८५४४७ वर्ग मिटर (१.३८४३४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सलकुली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
सलकुली N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मोफाट, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
सलकुली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
बिसनपुर खु, सुरजपुर मण्डल
बिसनपुर खु, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
तुळ्ळि ओटुम् पुळ्ळिमाऩ् (सन् १९७१या संकिपा)
तुळ्ळि ओटुम् पुळ्ळिमाऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हेमपुर
हेमपुर नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०२१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हेमपुर यागु जनसंख्या ६०९३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
मूनक
मूनक (अंग्रेजी:Moonak), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  संग्रुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मूनक शहरयागु जनसंख्या १४,९२८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मूनक यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऒरु तलै रागं (मलयालम संकिपा)
ऒरु तलै रागं (मलयालम भाषा:ഒരു തലൈ രാഗം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुक्क काटुकु चॆप्पु दॆब्ब (सन् १९७९या संकिपा)
कुक्क काटुकु चॆप्पु दॆब्ब  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
प्राकृतिक विपदा
प्रकृतिइ जुइगु विध्वंशात्मक झकातयेत प्राकृतिक विपदा धाइ।
इस्लामपुर २
इस्लामपुर २ (अंग्रेजी:Islampur), भारतयागु बिहार राज्ययागु  नालन्दा जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६३ मिटर (२०६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इस्लामपुर २ शहरयागु जनसंख्या २९,८५५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इस्लामपुर २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
चिऱै कतवुकळ् (सन् १९९१या संकिपा)
चिऱै कतवुकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ५६४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६४ पुचः:दँ
फ्लोविंग वेल्स, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५०५० दु धासा थ्व थासे ७२१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.२९१३०५ उत्तर व देशान्तर १११.००८८५९ पश्चिम खः । थ्व थासे ८८३२३६० वर्ग मिटर (३.४१०१९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
देवली
देवली ३ (अंग्रेजी भाय:Deoli), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु तोंक जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २९६ मिटर (९७१ फिट)।
रावलगांव, पिथौरागढ (सदर) तहसील
रावलगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गंगिनेनिपालॆं (कृष्णा)
गंगिनेनिपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्रेभे कोएउ, इलियोनोई
क्रेभे कोएउ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४४८ दु धासा थ्व थासे २४७६ खा छें दु ।
मूवरसम्पेट्टई
मूवरसम्पेट्टई (अंग्रेजी:Moovarasampettai), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कान्चीपुरम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मूवरसम्पेट्टई शहरयागु जनसंख्या ६०८४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मूवरसम्पेट्टई यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
गुँजला
ज्वालामुखी धागु पृथ्वीया सतहं लाभा, मि आदि पिहां वइगु छगू थाय् ख।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:विज्ञान
पनिनीर् पूक्कळ् (मलयालम संकिपा)
पनिनीर् पूक्कळ् (मलयालम भाषा:പനിനീര് പൂക്കള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सिलौटिया
सिलौटिया (अंग्रेजी:Silautiya), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिलौटिया यागु जनसंख्या ७८५८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
चित्तिरै पूक्कळ् (सन् १९९१या संकिपा)
चित्तिरै पूक्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कॆप्टॆन् कृष्ण (सन् १९७९या संकिपा)
कॆप्टॆन् कृष्ण  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
तॆय्वम् पेचुमा (सन् १९७१या संकिपा)
तॆय्वम् पेचुमा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवमली
देवमली (अंग्रेजी भाय:Deomali), भारतयागु अरुणाचल प्रदेश राज्ययागु तिरप जिल्लायागु  सहर खः।
योगवीरसिं कसाः
योगवीरसिं कसाः नेपालभाषा पुनर्जागरणया छम्ह चिनाखँमि ख। वय्‌कलं नेपालभाषाय् च्वेगु व मिसातेत नं बवंकेमाःगु धैगु बिचा तयादिल।
व्यक्तिगत जीवन
वय्‌कःया जन्म नेपाल सम्बत १००६ बछलाथ्व पारुइ जुगु ख। वय्‌कःया अबुया नां चैत्यवीरसिं कसाः व मांया नां लक्ष्मीनानि कसाः ख। वय्‌कःया थाय्‌बाय्‌ क्वाछेँ, केल त्वाः, येँ ख। वय्‌कःया तिरिमय्‌जु शोभालक्ष्मी ख। वय्‌कः नेपाल संबत १०६२ चउला खुनु मदुगु ख।
कृतित
वय्‌कःया कृतित थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:नेपालभाषा साहित्य पुचः:नेपालभाषाया प्यंगः थां
हेप्का
हेप्का नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु हुम्ला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १८९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हेप्का यागु जनसंख्या ११२१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
अमनें तखतपुर मण्डल
अमनें तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
लःफय्
छुं छगू थाय्या ताःहाई निसेंया मौसमी अवस्था।
मोन्ते भिस्टा, कोलोर्याडो
मोन्ते भिस्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५२९ दु धासा थ्व थासे १८५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.५७७२८७ उत्तर व देशान्तर १०६.१४५८२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४९०७७८२ वर्ग मिटर (१.८९४९०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३८२०० वर्ग मिटर (०.०५३३५९ वर्ग माइल) ल दु ।
नरयूँका, राजगढी तहसील
नरयूँका भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ५६५
५६५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६५ पुचः:दँ
पऱङ्किमल (मलयालम संकिपा)
पऱङ्किमल (मलयालम भाषा:പറങ്കിമല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हंगेरीयागु जिल्लातः
न्यागु सहरी जिल्लातः जिल्ला सिटय् मला। व खः:
पुचः:हंगेरी
Comitatele Ungariei
भगवानपुर ख, सुरजपुर मण्डल
भगवानपुर ख, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
विलियम वालेस
सर विलियम वालेस(१२७० – २३ अगस्त, १३०५) छम्ह स्कत नाइट ख। वय्कलं थःगु जीवनकालय् स्कटिसतेगु अंग्रेज विरुद्धया स्वतन्त्रता संग्राम नेतृत्त्व यानादील। १५गू सदीइ वय्कःया जीवनं प्रभावित ऐतिहासिक उपन्यास The Acts and Deeds of Sir William Wallace, Knight of Elderslie ब्लाइन्द ह्यारीं च्वयादिल। थ्व उपन्यास जीवनी स्वया नं किंवदन्ति बाखँया रुपय् च्वयातःगु जुल। वालेसया जीवनया यक्व खँ थ्व बाखनय् कनातःगु दु।
Origins
Tradition often describes Wallace as "one of the common people," in contrast to his countryman, Robert the Bruce, who came from the upper nobility. Wallace's family were minor nobles gentry, descending from Richard Wallace the Welshman (the name Wallace means "Welsh"), a landowner under an early member of the House of Stuart, which later became the Royal House of Scotland.
While some suggest Wallace was born around 1272, the 16th century work History of William Wallace and Scottish Affairs claims 1276 as his year of birth.
Due to the lack of conclusive evidence, Wallace's birthdate and birthplace are disputed. Traditionally, the birthplace of William Wallace is claimed to be Elderslie, near Paisley in Renfrewshire; although it has been suggested that his birthplace was closer to Ellerslie, an alternative name for Riccarton, near Hurlford and Kilmarnock in Ayrshire. In support of the Ellerslie origins, some proposed that William's traditional father, Alan Wallace of Elderslie (was known as Malcolm Wallace until recently when they rediscovered William Wallace's seal), a knight and vassal to James the Steward, actually came from Riccarton, Ayrshire, from nearby Loudoun. There are also strong family connections to Craigie Castle, southeast of Kilmarnock. Some of Wallace's earliest actions were in Ayrshire, and local tradition has the dispute with English soldiers over fish not in Lanark but west of Riccarton at a site known as the "Bickering Bush".
To the contrary, the Elderslie origins are defended with the arguments that Ellerslie is a former mining village known only from the 19th century, whereas Elderslie is known from earlier. Wallace's first action was at Lanark, which is near neither Elderslie nor Ellerslie, and afterward he moved into Ayrshire to join some Scottish nobles who were fighting the English at Irvine.
The 1999 rediscovery of William Wallace's seal further enshrouds Wallace's early history in mystery. While tradition claims Sir Malcolm Wallace of Elderslie as the father of three sons, Malcolm, John, and William Wallace, the seal identifies William as the son of Alan Wallace of Ayrshire, who appears in the Ragman Roll of 1296 as "crown tenant of Ayrshire". Dr. Fiona Watson in "A Report into Sir William Wallace's connections with Ayrshire", published in March 1999, reassesses the early life of William Wallace and concludes, "Sir William Wallace was a younger son of Alan Wallace, a crown tenant in Ayrshire". Historian Andrew Fisher, author of William Wallace (2002), writes, "If the Alan of the Ragman Roll was indeed the patriot's father, then the current argument in favour of an Ayrshire rather than a Renfrewshire origin for Wallace can be settled".
Wallace was allegedly educated in French and Latin by two uncles who had become priests. Blind Harry does not mention Wallace's departure from Scotland or that Wallace had combat experience prior to 1297. A record from August 1296 references "a thief, one William le Waleys" in Perth where his cousin William Crawford owned a farm nearby the present-day Elcho Castle.
वालेसयागु ईले स्कटल्याण्ड
]] At the time of Wallace's birth, King Alexander III had reigned for over twenty years. His rule had seen a period of peace and economic stability, and he had successfully fended off continuing English claims to suzerainty. In 1286, Alexander died after falling from his horse; none of his children survived him. The Scottish lords declared Alexander's four year-old granddaughter, Margaret (called "the Maid of Norway"), Queen. Due to her age, they set up an interim government to administer Scotland until she came of age. King Edward I took advantage of the potential instability by arranging the Treaty of Birgham with the lords, betrothing Margaret to his son, Edward, on the understanding that Scotland would preserve its status as a separate nation. But Margaret fell ill and died at only eight years old (1290) on her way from her native Norway to Scotland. A number of claimants to the Scottish throne came forward almost immediately.
With Scotland threatening to descend into a dynastic war, the leading men of the realm invited Edward's arbitration. Before the process could begin, he insisted that all of the contendors recognize him as Lord Paramount of Scotland. After some initial resistance, all, including John Balliol and Robert Bruce, the chief contendors, accepted this precondition. Finally, in early November 1292, at a great feudal court held in the castle at Berwick-upon-Tweed, judgment was given in favour of John Balliol, having the strongest claim in law. Formal announcement of the judgment was given by Edward on 17 November.
Although the outcome of the Great Cause had been both fair and legal, Edward proceeded to use the political concessions he had gained to undermine the independence of Scotland, and to make King John's position intolerable. Goaded beyond endurance, Balliol renounced his homage in March 1296, and by the end of the month Edward had stormed Berwick-upon-Tweed, sacking the then Scottish border town with much bloodshed. He slaughtered almost everyone who resided there, even if they fled to the churches. In April, the Scots were defeated at the Battle of Dunbar (1296) in Lothian, and by July Edward had forced Balliol to abdicate at Kincardine Castle. Edward went to Berwick in August to receive formal homage from some 2,000 Scottish nobles (see Ragman Roll), having previously removed the Stone of Destiny from Scone Palace, the stone on which all of the Kings of Scots had been crowned.
Wallace's exploits begin
Harry notes that Wallace's father was killed in a skirmish at Loudon Hill in 1291. This planted the seed of hatred for the foreign occupation of Scotland.
According to local Ayrshire legend, two English soldiers challenged Wallace in the Lanark marketplace regarding his catching of fish. The argument escalated into a brawl in which the two soldiers were killed. Blind Harry places this incident along the River Irvine with five soldiers being killed. The authorities issued a warrant for his arrest shortly thereafter. According to a plaque outside St Paul's Cathedral in the City of Dundee however, William Wallace began his war for independence by murdering the son of the English governor of Dundee after he had made a constant habit of bullying him and his family. This story perhaps has more weight because it is speculated that Wallace may have attended what is now the High School of Dundee, and spent some of his time growing up in the nearby village of Kilspindie. Blind Harry places this bullying incident in Lanark which led to a series of incidents described next.
Wallace murdered Sir William Heselrig, the English Sheriff of Lanark, in May 1297, and dismembered his corpse, supposedly to avenge the death of Marion Braidfute of Lamington — the young maiden Wallace allegedly courted and married in Blind Harry's tale. No evidence exists to corroborate or refute this detail. Soon, he achieved victory in skirmishes at Loudoun Hill (near Darvel, Ayrshire) and Ayr; he also fought alongside Sir William Douglas in Scone, routing the English justiciar, William Ormesby. Supporters of the growing revolt suffered a major blow when Scottish nobles agreed to terms with the English at Irvine in July. In August, Wallace left Selkirk Forest with his following to join Andrew Moray's following at Stirling. Moray began another uprising, and their forces combined at Stirling, where they prepared to meet the English in battle.
According to Harry, these guerrilla tactics eventually led King Edward to solve the problem by eliminating most of the Council of Barons by murdering them in the Barns of Ayr (June 1297), an incident speculated to be invented by Blind Harry. A similar hanging party simultaneously convened in Renfrewshire. Sir Ronald Crawford was the first to be hanged, sending Wallace, who had arrived at the location late after running an errand for his uncle, into action and killing the entire English garrison in Ayr in a traditional Scottish method, locking the doors as the garrison slept and firing the flamable structures. Wallace and his men retired to Selkirk Forest for safety. When word reached the Crawford family that Sir Ronald had been killed, Sir Ronald's son, William, joined Wallace in the forest.
As Wallace's ranks swelled, information obtained by John Graham prompted Wallace to move his force from Selkirk Forest to the Highlands. But on the way to the Highlands, Wallace met up with Andrew Moray at Stirling. From this point, the guerrilla war became open war.
स्टर्लिंग तां या ल्वापू
On 11 September, 1297, Wallace achieved victory at the Battle of Stirling Bridge. Although vastly outnumbered, the Scottish forces led by Wallace and Andrew Moray (a more prominent noble, being a first son), routed the English army. The Earl of Surrey's professional army of 300 cavalry and 10,000 infantry met disaster as they crossed over to the north side of the river. The narrowness of the bridge prevented many soldiers from crossing together (possibly as few as three men abreast), so while the English soldiers crossed, the Scots held back until half of them had passed and then killed the English as quickly as they could cross.
A pivotal charge was led by Hamish Campbell, Wallace's long time companion and one of his captains. English soldiers started to retreat as others pushed forward, and under the overwhelming weight, the bridge collapsed and many English soldiers drowned. Harry claims that the bridge was rigged to collapse by the action of a man hidden beneath the bridge. The Scots won a significant victory which hugely boosted the confidence of their army. Hugh Cressingham, Edward's treasurer in Scotland, died in the fighting. Harry claims Cressingham's skin was tanned and used to make trophy belts and sporrans. Moray died of wounds suffered on the battlefield three months after the Battle of Stirling Bridge. William Crawford led 400 Scottish heavy cavalry to complete the action by running the English out of Scotland.
Upon his return from the Battle of Stirling Bridge, Wallace was knighted along with his second-in-command John Graham and his third-in-command William Crawford, possibly by Robert the Bruce, and Wallace was named "Guardian of Scotland and Leader of its armies", now Sir William Wallace.
In the six months following Stirling Bridge, Wallace led a force to York, at first cleansing the countryside, then laying siege to the City. His intent was to take the battle to English soil to demonstrate to Edward that Scotland also had the power to inflict the same sort of damage south of the border. Naturally, Edward was infuriated and refused to be intimidated.
फल्किर्कया ल्वापू
A year later the military tables turned at the Battle of Falkirk. On 1 April, 1298, the English had invaded Scotland at Roxburgh. They plundered Lothian and regained some castles, but had failed to bring Wallace to combat. The Scots had adopted a scorched-earth policy, and English suppliers' mistakes had left morale and food low, but Edward's search for Wallace would end at Falkirk.
Wallace had arranged his spearmen in four "schiltrons" — circular, hedgehog formations surrounded by a defensive wall of wooden stakes. The English gained the upper hand, however, attacking first with cavalry, and wreaking havoc through the Scottish archers. The Scottish knights were pulled back by command, and Edward's men began to attack the schiltrons. It remains unclear whether the infantry throwing bolts, arrows and stones at the spearmen proved the deciding factor, although it is very likely that it was the arrows of Edward's bowmen.
Either way, gaps in the schiltrons soon appeared, and the English exploited these to crush the remaining resistance. The Scots lost many men, but Wallace escaped, though his military reputation suffered badly. John Graham was killed and William Crawford became Wallace's second. According to one account, during his flight Wallace fought and killed Brian de Jay, master of the English Templars in a thicket at Callendar.
चिकरम् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सुपाँय्
सुपाँय् धाःगु लया हा सर्गतय् थ्यना दयाच्वनिगु छगू रुप ख। सुपाँय् झ्यातुया वा ख्वाँउया वा वै।
विलियम वालेस
फल्किर्कया ल्वापू
But after serving with the Scots Guard in France in two supposed military victories over the English as well as a side trip to Rome to plead for Scotland, in 1303 Wallace and his men returned to Scotland where they slipped in under the cover of darkness to recover on the farm of William Crawford, near Elcho Wood. Having heard rumors of Wallace's appearance in the area, the English moved in on the farm. A chase ensued and the band of men slipped away after being completely surrounded in Elcho Wood. It is at this point in the chase where Wallace took the life of one of his men that he suspected of hidden loyalty, in order to divert the English from the trail.
सुपाँय्
स्वयादिसँ
पुचः:ल
विलियम वालेस
वालेसयागु ज्वनेज्या व वेकया वीरगति
Sir William evaded capture by the English until 5 August, 1305, when Sir John de Menteith, a Scottish knight loyal to Edward, turned Wallace over to English soldiers at Robroyston, near Glasgow. Wallace was transported to London and tried for treason at Westminster Hall where he was crowned with a garland of oak to suggest that he was the king of outlaws. He responded to the charge, "I could not be a traitor to Edward, for I was never his subject." The absent John Balliol was officially his king; however, Wallace was declared guilty.
On 23 August, 1305, following the trial Wallace was removed from the courtroom, stripped naked and dragged at the heels of a horse to Smithfield Market. He was drawn and quartered: strangled by hanging but released near death, emasculated, eviscerated, beheaded, then divided into four parts (the four horrors) at the Elms in Smithfield. His head was placed on a pike atop London Bridge, which was later joined by the heads of his brother, John, and Sir Simon Fraser. His limbs were displayed, separately, in Newcastle, Berwick, Stirling, and Aberdeen.
मोन्तेजुमा, कोलोर्याडो
मोन्तेजुमा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
विलियम वालेस
वालेसयागु ज्वनेज्या व वेकया वीरगति
A sword which supposedly belonged to Wallace was held for many years in Dumbarton Castle, and is now in the Wallace National Monument near Stirling. However, examination of the sword by experts has concluded that its design belongs to a period a few centuries after Wallace.
मोन्तेजुमा, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२ दु धासा थ्व थासे ३५ खा छें दु ।
विलियम वालेस
Portrayal in fiction
An insignificant amount of comprehensive and historically accurate information was written about Wallace. Many stories, however, are based on the wandering 15th century minstrel Blind Harry's epic poem, "The Acts and Deeds of Sir William Wallace, Knight of Elderslie", written around 1470. Historians disagree with parts of Blind Harry's tale, or dismiss the entire composition. Although Blind Harry wrote from oral tradition describing events 170 years earlier, giving rise to alterations of fact, Harry's work still remains the most authoritative description of Wallace's exploits. Indeed, much of Harry's work is supported by circumstantial evidence including names from land charters, the Ragman Roll, and religious and public office holders and their archives. While not all details are consistent, the general flow is consistent with contemporary histories. It should be noted that the Bishop of St. Andrew's did commission a friar to write a first-hand account of Wallace's exploits, but the disposition of this manuscript is not known.
मोन्तेजुमा, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५८१५२४ उत्तर व देशान्तर १०५.८६७८३२ पश्चिम खः । थ्व थासे १९८३५८ वर्ग मिटर (०.०७६५८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
विलियम वालेस
Portrayal in fiction
Blind Harry's poem "Barns of Ayr", for example, describes the incident when three hundred and sixty Scottish nobles, led by Wallace’s uncle, Sir Ronald Crawford, were summoned by the English to a conference in Spring of 1297. As each passed through a narrow entry, a rope was dropped around his neck, and he was hanged. It is speculated this incident did not occur assuming Blind Harry misread a line from an earlier poem about Robert the Bruce, which tells how certain Scottish nobles were hanged "in ar" (a legal term meaning "by a circuit court"). However, there is no evidence that Harry ever read the earlier poem. The incident as described by Blind Harry does appear in the 1995 film Braveheart with much less accuracy, placing the event in the childhood of Wallace and igoring the murder of his uncle Crawford. Nevertheless, Sir Ronald Crawford did die at this time and his son replaced him as Sheriff of Ayrshire, giving some credence to the story.
मोन्तेजुमा, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
विलियम वालेस
Portrayal in fiction
In the early 19th century, Sir Walter Scott wrote of Wallace in Exploits and Death of William Wallace, the "Hero of Scotland"', and Jane Porter penned a romantic version of the Wallace legend in The Scottish Chiefs in 1810.
G.A. Henty wrote a novel in 1885 about this time period titled In Freedom's Cause. Henty, a producer of Boys Own fiction who wrote for that magazine, portrays the life of William Wallace, Robert the Bruce, The Black Douglas, and others, while dovetailing the novel with historical fiction.
Nigel Tranter authored an intended fiction titled The Wallace, published in 1975, which is said by academics to be more accurate than its literary predecessors.
Perhaps the best known account of the life of William Wallace is the 1995 film, Braveheart, directed by and starring Mel Gibson and written by Randall Wallace. This film has been criticized for its considerable historical inaccuracies, but was a commercial and critical success, winning five Academy Awards, including Best Picture and Best Director.
The game Age of Empires II: The Age of Kings contains several of Wallace's battles in its Campaign mode, including the Battle of Stirling Bridge.
700th anniversary of Wallace's execution
In 2005, the 700th anniversary of Wallace's execution, his sword became the most popular feature of an exhibition in New York during the celebrations of Tartan Week. This marked the first time the sword, weighing 6 pounds (2.5 kilograms) and measuring five feet and four inches, was removed from Scotland.
Historian David R Ross walked 450 miles from Robroyston in Glasgow, Scotland to London to mark the anniversary of Wallace's capture and execution. A symbolic funeral was then held at the site of Wallace's execution in Smithfield, London with an empty coffin. While the event hosted 300 attendees, more than 900 people unsuccessfully applied for tickets to the event — a testament to Wallace's enduring legacy.
कॊत्त अल्लुडु (सन् १९७९या संकिपा)
कॊत्त अल्लुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
हलिमसफू
हलिमसफु धागु छगु कथंयागु सफु ख:|थ्व सफुले हलिमयागु यक्व ख्यतेगु विषयले लेख त च्वतातगु दै|
इस्नापुर
इस्नापुर (अंग्रेजी:Isnapur), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  मेडक जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इस्नापुर शहरयागु जनसंख्या ७५६४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इस्नापुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
शुनामी
शुनामी धाःगु छगू कथंया तःच्वगु समुद्र बाहा ख। थुकिलिं तःधंगु धनजन क्षति यायेफु।
तेऩुम् पालुम् (सन् १९७१या संकिपा)
तेऩुम् पालुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ५६६
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६६ पुचः:दँ
हरदी तखतपुर मण्डल
हरदी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
मोप्पेरिपलयम
मोप्पेरिपलयम (अंग्रेजी:Mopperipalayam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोप्पेरिपलयम शहरयागु जनसंख्या ८३०३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
हरदी तखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मोप्पेरिपलयम
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोप्पेरिपलयम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
हरदी तखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
फर्ट डिफायन्स, एरिजोना
फर्ट डिफायन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
हरदी तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
फर्ट डिफायन्स, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०६१ दु धासा थ्व थासे १३२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.७४२०३२ उत्तर व देशान्तर १०९.०६६७३९ पश्चिम खः । थ्व थासे १५७१५८९४ वर्ग मिटर (६.०६७९४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गुर्राजुपालॆं (कृष्णा)
गुर्राजुपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चिवरञ्चऩि (सन् १९९१या संकिपा)
चिवरञ्चऩि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खड्ग
खड्ग धाःगु छगू पालिगु ल्वाभः ख। धातुयात छगू सालूगु भःय् दाया दयेकीगु थ्व ल्वाभलय् निहाकः पालिगु धाः व न्याता कुं दइ। खड्गया दकलय् क्वय्‌ खड्ग ल्हातय् ज्वनेत ज्वनिगु कुचा स्वानातःगु दइ।