cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
धार गैड, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रेडवे, क्यालिफोर्निया
रेडवे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८८ दु धासा थ्व थासे ६४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.११९४४४ उत्तर व देशान्तर १२३.८२६४११ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२३४१४५ वर्ग मिटर (१.२४८७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५५६३५ वर्ग मिटर (०.०२१४८१ वर्ग माइल) ल दु ।
श्रीरामांजनेय युद्धं (सन् १९५८या संकिपा)
श्रीरामांजनेय युद्धं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
चैनपुर
चैनपुर (अंग्रेजी भाय:Chainpur), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु सङ्खुवासभा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1173खा छेँ दु।
श्रीरामांजनेय युद्धं (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
चैनपुर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७०५ मिटर (२३१२ फिट)।
श्रीरामांजनेय युद्धं (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सिंघनपुर, सांरगढ मण्डल
सिंघनपुर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन् १६०८
१६०८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६०८ पुचः:दँ
नलबारी जिल्ला
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
कल्याण फोट्टो (मलयालम संकिपा)
कल्याण फोट्टो (मलयालम भाषा:കല്യാണ ഫോട്ടോ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मसरी, मोरी तहसील
मसरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेत्रगञ्ज
नेत्रगञ्ज (अंग्रेजी:Netraganj), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४९४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नेत्रगञ्ज यागु जनसंख्या ८०४० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
बर्दोलि
बर्दोलि (अंग्रेजी भाय:Bardoli), भारतयागु गुजरात राज्ययागु सुरत जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २२ मिटर (७२ फिट)।
कुपेरऩ् (सन् २०००या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
अभियाचना
अभियाचना छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चक खाली स्टेट, अल्मोडा तहसील
चक खाली स्टेट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नवागांव लोरमी मण्डल
नवागांव लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
एदुलमद्दालि (कृष्णा)
एदुलमद्दालि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पॆदपारुपूडि मण्डलय् ला।
तर्कमेनिस्तान
तुर्कमेनिस्तान (तुर्कमेनिया) मध्य एशियाखे स्थित छौ  तुर्किक देश ख। १९९१ तक तुर्कमेन सोवियत समाजवादी गणराज्य (तुर्कमेन SSR) याउ रूपय् थो सोवियत संघयाउ छगु घटक गणतंत्र ख। थ्वयाउ सीमा दक्षिण पूर्वखे अफ़ग़ानिस्तान, दक्षिण पश्चिमय् ईरान, उत्तर पूर्वय् उज़्बेकिस्तान, उत्तर पश्चिमय् कज़ाख़िस्तान व पश्चिमय् कैस्पियन सागर दु। देशयाउ राजधानी अश्गाबात (अश्क़ाबाद) दु। थ्वीत हल्का रुपँ "मतिना याउ शहर" वा "शहर गुऊं मतिना न द्येकल" याउ रूपं अनुवाद जुई । थुकियाउ अरबी शब्दखे 'इश्क़' व फारसी प्रत्यय 'आबाद' निसे मिलेजुया द्येकौ ख।तुर्कमेनिस्तान धागु नां फारसी भाषाया शब्दं वगु ख, थुकिया अर्थ "तुर्कमेनतेगु भुमी" ख। सन् १९९१तक्क थ्व थाय् सोभियत संघया छगु गणतन्त्र राज्यया कथं दयाच्वंगु ख। थ्व देय्‌या च्ह्ये-न्ह्ये प्रतिशत (८७%) जनसंख्या मुस्मां धर्मावलम्बी ख।  सि आइ ए वर्ल्ड फ्याक्टबूक २००६या तथ्यांक कथं थ्व देय् हलिमया कुल ग्राहस्थ उत्पादन वृद्धिय् विश्वय् ५गु स्थानय् ला।
आकाय कङ्कै (सन् १९८२या संकिपा)
आकाय कङ्कै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चैनपुर गाविस, धादिङ्ग जिल्ला
चैनपुर (अंग्रेजी भाषा:Chainpur) नेपाया बागमती अञ्चलया धादिङ जिल्लाया छगू गाँ विकास समिति ख।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ६८६६ दु धाःसा थ्व थासय् १३७२खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:धादिङ्ग जिल्ला
श्रीकृष्णगारडी (सन् १९५८या संकिपा)
श्रीकृष्णगारडी  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
कात्तिरुन्न निक्काह् (मलयालम संकिपा)
कात्तिरुन्न निक्काह् (मलयालम भाषा:കാത്തിരുന്ന നിക്കാഹ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
भगोतपुर मडियाल, रामनगर तहसील
भगोतपुर मडियाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
कात्तिरुन्न निक्काह् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
भगोतपुर मडियाल, रामनगर तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
कात्तिरुन्न निक्काह् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
भगोतपुर मडियाल, रामनगर तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चंदन (अनंतपुर)
चंदन भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् याडिकि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दुष्कृतां
दुष्कृतां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १६०९
१६०९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६०९ पुचः:दँ
रेडवूड सिटी, क्यालिफोर्निया
रेडवूड सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७५४०२ दु धासा थ्व थासे २८९२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४८२८८७ उत्तर व देशान्तर १२२.२३६००६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०४४६२६८ वर्ग मिटर (१९.४७७४१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९०७५१२१ वर्ग मिटर (१५.०८६९८९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
नेत्रकाली
नेत्रकाली (अंग्रेजी:Netrakali), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सिन्धुली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५१८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नेत्रकाली यागु जनसंख्या ३३४६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
चिगनिक लेक, अलास्का
चिगनिक लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४५ दु धासा थ्व थासे ५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५६.२६९३४० उत्तर व देशान्तर १५८.७८१७१४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१८४३६५१ वर्ग मिटर (१२.२९४९०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४९३९२९८ वर्ग मिटर (९.६२९११७ वर्ग माइल) ल दु ।
आट्टो राजा (सन् १९८२या संकिपा)
आट्टो राजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बरेल
बरेल (अंग्रेजी भाय:Barela), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु जबलपुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४०५ मिटर (१३२८ फिट)।
नौरंगपुर लोरमी मण्डल
नौरंगपुर लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कोसीर, सांरगढ मण्डल
कोसीर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
हिलस्बरो र्र्यान्चेज, फ्लोरिडा
हिलस्बरो र्र्यान्चेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४७ दु धासा थ्व थासे १९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.३१९८५३ उत्तर व देशान्तर ८०.१८०३३६ पश्चिम खः । थ्व थासे २५८०९५ वर्ग मिटर (०.०९९६५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
श्रीकृष्णमाय (सन् १९५८या संकिपा)
श्रीकृष्णमाय  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १६१०
१६१० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६१० पुचः:दँ
कुषि (सन् २०००या संकिपा)
कुषि (तमिल भाषा:குஷி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चैनपुर ३
चैनपुर ३ (अंग्रेजी भाय:Chainpur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु चितवन जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2789खा छेँ दु।
स्रोत
Chainpur
काट्टुपूक्कळ् (मलयालम संकिपा)
काट्टुपूक्कळ् (मलयालम भाषा:കാട്ടുപൂക്കള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऎलमर्रु (कृष्णा)
ऎलमर्रु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पॆदपारुपूडि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
न्युआर्क, आर्कान्सः
न्युआर्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२१९ दु धासा थ्व थासे ५६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.७०२६३७ उत्तर व देशान्तर ९१.४४४७९८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५३००३५ वर्ग मिटर (१.७४९०५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बटाउपाली, सांरगढ मण्डल
बटाउपाली सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
चिनिआक, अलास्का
चिनिआक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५७.६१०६०३ उत्तर व देशान्तर १५२.१९९८१७ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४९३१६२९ वर्ग मिटर (४०.५१४३३० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४३७०२५ वर्ग मिटर (०.१६८७३६ वर्ग माइल) ल दु ।
रीडली, क्यालिफोर्निया
रीडली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०७५६ दु धासा थ्व थासे ५९७२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.५९६९५ उत्तर व देशान्तर ११९.४४८७०२ पश्चिम खः । थ्व थासे ११४३७४९२ वर्ग मिटर (४.४१६०४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८०२६५ वर्ग मिटर (०.०६९६०१ वर्ग माइल) ल दु ।
आऩन्त राकम् (सन् १९८२या संकिपा)
आऩन्त राकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बरेट्टा
बरेट्टा (अंग्रेजी भाय:Baretta), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु मान्सा जिल्लायागु सहर खः।
दुष्कृतिनः
दुष्कृतिनः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बटहा, लोरमी मण्डल
बटहा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
भलौन, रामनगर तहसील
भलौन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेउलापुर
नेउलापुर (अंग्रेजी:Neulapur), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बर्दिया जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७५६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नेउलापुर यागु जनसंख्या ११,७३० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
सौभाग्यवति (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १६११
१६११ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६११ पुचः:दँ
अभियुक्तानां
अभियुक्तानां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
काट्टुतुळसि (मलयालम संकिपा)
काट्टुतुळसि (मलयालम भाषा:കാട്ടുതുളസി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
चैनपुर गाविस, बझाङ जिल्ला
चैनपुर (अंग्रेजी भाय:Chainpur), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बझाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे925खा छेँ दु।
स्रोत
Chainpur
स्त्रीशपधं (सन् १९५८या संकिपा)
स्त्रीशपधं  छगु तेलुगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलुगु भाषा विकिपिडिया
कुरोतम् २ (सन् २०००या संकिपा)
कुरोतम् २ (तमिल भाषा:குரோதம் ௨) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुडवा भांठ, सांरगढ मण्डल
मुडवा भांठसांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सेमरसल, लोरमी मण्डल
सेमरसल लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आयिरम् मुत्तङ्कळ् (सन् १९८२या संकिपा)
आयिरम् मुत्तङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कनेक्तिकत
कनेक्तिकत उत्तरपूर्वी संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राज्य ख। थ्व राज्यया सीमाय् पूर्वत् रोद आइल्यान्द, उत्तरय् म्यासेच्युसेत्स, न्युयर्कया राज्य पश्चिमय् व दक्षिणय् ला।
थ्व राज्यया नां कनेक्तिकत खुसिया नामं वःगु ख। कनेक्तिकत खुसि छगू मू अमेरिकी खुसि ख गुकिलिं थ्व राज्यया राजधानी हार्तफर्दयात निगु भागय् बाइ। कनेक्तिकतया आपालं दक्षिणी व पश्चिमी भूभाग व थ्व राज्यया मू जनसंख्या न्यु यर्क महानगरया अधीनय् ला। कनेक्तिकतया ८गुइ ३गु काउन्ति ताथ्याङ्किक कथं न्युयर्क तथ्याङ्क क्षेत्रय् ला। थ्व क्षेत्रयात त्राइ स्तेत एरिया नं धाइगुया। कनेक्तिकतया केन्द्रिय जनसंख्या चेशायर, न्यु ह्याभेनय् दु। थ्व थाय् नं त्राइ स्तेत एरियाय् हे ला।
कनेक्तिकत संराअमेरिकाया २९गु दक्कले अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। थ्व राज्यया जनसंख्या ३।५ मिलियन दु। क्षेत्रफल कथं थ्व राज्य ४८गु दक्कले तःधंगु राज्य ख। अतः, थ्व राज्य ४गु दक्कले अप्व जनघनत्त्व दूगु राज्य नं ख। कन्स्तित्युसन (वा संविधान) राज्य, नतमेग राज्य व ल्यान्द अफ स्तिदि ह्याबित्स थ्व राज्यया मेमेगु नां ख। थ्व राज्यं अमेरिकाया संघीय स्वरुप निर्धारण याइगुलि निर्धारक भूमिका म्हितुगु दु।
थ्व राज्यया दक्कले न्हापांगु वासी दच मनुत ख। दचतयेसं हार्तफोर्दया पार्क खुसि व कनेक्तिकत खुसिया दोभानय् चिधंगु व अप्व ई तक्क मम्वागु फोर्त हूप धाःगु थाय् पलिस्था यात। न्हापा बच्छि कनेक्तिकत दच कोलोनीया रुपय् न्यु निदरल्यान्द जुयाच्वन गुकिलि कनेक्तिकत व देलावेर खुसिया यक्व भूभाग ला।
थ्व राज्यया प्रथम तःधंगु वस्ती सन् १६३०इ अंग्रेजी मनुतयेसं दयेकल। तमस हुकरया नेतृत्त्वय् वःपिं मनुतयेसं म्यासेचुसेत्स बे कोलोनीं थन वया बस्तीया पलिस्था यात। थ्व बस्ती लिपा सेब्रुक कोलोनी व न्यु हाभेन कोलोनीनाप कनेक्तिकत कोलोनी जुवन। थ्व निगु कोलोनीं फन्दामेन्तल अर्दर्स अफ कनेक्तिकत जारी याना उत्तर अमेरिकाय् दक्ले न्हापांगु संविधान दयेकल। सन् १६६२इ थ्व स्वंगु उपनिवेश शाही चार्तरया अधीनय् छगू जुवन, थुकिया लिच्वः कथं कनेक्तिकत छगू क्राउन कोलोनी जुवन। थ्व कोलोनी बेलायती उपनिवेशतयेगु विरोधय् अमेरिकी स्वतन्त्रया संग्रामय् आन्दोलन याइगु १३गु उपनिवेशय् छगू ख।
कनेक्तिकत खुसि, तेम्स खुसि व लङ्ग आइल्यान्द साउन्दया बन्दरगाहतयेसं थ्व राज्ययात बल्लागु नाविक परम्परा ब्युगु दु। कनेक्तिकतया मेमेगु सांस्कृतिक उद्योगय् आर्थिक सेवा: दसु इन्स्योरेन्स कम्पनी, हेज फन्द आदि ला। सन् २०१०या जनगणना कथं थ्व राज्यय् दक्ले अप्व प्रतिव्यक्ति आय, मानव विकास परिसूचक (०.९६२), व दक्ले अप्व हाउसहोल्द इन्कम दु। कनेन्तिकत छगू तःमि राज्य जुसां थ्व राज्यया नगरी, उपनगरी व ग्रामीन आय यक्व पा। नापं थ्व राज्यया नगरी गरिबी देय्या हे दक्ले अप्व दु गुकिलिं याना थ्व राज्यया छुं नगरतयेत देय्या हे दक्कले ग्यानापुगु नगरया रुपय् स्थापित याःगु दु।
भूगोल
थ्व राज्यया नगरक्षेत्र (सिटी) थ्व कथं दु-
पिनेया स्वापूत
पुचः:अमेरिकाया राज्य पुचः:
रायलचॆरुवु (अनंतपुर)
थ्व थाय् याडिकि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुरुविंदगुंट (कृष्णा)
गुरुविंदगुंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पॆदपारुपूडि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
माकुडी, मोरी तहसील
माकुडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बरगढ
बरगढ (अंग्रेजी भाय:Bargarh), भारतयागु उडिसा राज्ययागु बारगढ जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७१ मिटर (५६१ फिट)।
रियाल्तो, क्यालिफोर्निया
रियाल्तो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१८७३ दु धासा थ्व थासे २६०४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.१११३६ उत्तर व देशान्तर ११७.३८२४०३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६६४४७३५ वर्ग मिटर (२१.८७०६५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३०४६ वर्ग मिटर (०.००८८९८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
दुष्टग्रह
दुष्टग्रह छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चकचकी
चकचकी (अंग्रेजी भाय:Chakchaki), नेपायागु मेची अञ्चलयागु झापा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1859खा छेँ दु।
सन् १६१२
१६१२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
चिसाना, अलास्का
चिसाना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ० दु धासा थ्व थासे ० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६२.०७०९९२ उत्तर व देशान्तर १४१.९९३२७१ पश्चिम खः । थ्व थासे २२४४३६६४८ वर्ग मिटर (८६.६५५४७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२३६०७ वर्ग मिटर (०.०८६३३५ वर्ग माइल) ल दु ।
अभियोग
अभियोग धाःगु छगू वैधानिक खँग्वः ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
निबुवाखर्क
निबुवाखर्क (अंग्रेजी:Nibuwakharka), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं निबुवाखर्क यागु जनसंख्या ४५६८ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
नगाँओ जिल्ला
भारतयागु आसामयागु छगु जिल्ला खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
इऩियवळे वा (सन् १९८२या संकिपा)
इऩियवळे वा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लक्ष्मीपूर, जैनथ मण्डल
लक्ष्मीपूर, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कुट्लक् (सन् २०००या संकिपा)
कुट्लक् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काव्यमेळ (मलयालम संकिपा)
काव्यमेळ (मलयालम भाषा:കാവ്യമേള) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
अनगनगा ऒक राजु (सन् १९५९या संकिपा)
अनगनगा ऒक राजु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५९य् पिहांवगु खः।
काव्यमेळ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अनगनगा ऒक राजु (सन् १९५९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
काव्यमेळ (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
उच्चभिठी, सांरगढ मण्डल
उच्चभिठी सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
चक जन्यूडी, अल्मोडा तहसील
चक जन्यूडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
होब साउन्ड, फ्लोरिडा
होब साउन्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
चक जन्यूडी, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
चक्कर
चक्कर (अंग्रेजी भाय:Chakkar), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे967खा छेँ दु।
चक जन्यूडी, अल्मोडा तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
उच्चभिठी, सांरगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
होब साउन्ड, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११३७६ दु धासा थ्व थासे ६०४२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.०७६७३७ उत्तर व देशान्तर ८०.१४२०७६ पश्चिम खः । थ्व थासे १४१४६१९४ वर्ग मिटर (५.४६१८७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६८६९७७ वर्ग मिटर (०.२६५२४३ वर्ग माइल) ल दु ।
चक जन्यूडी, अल्मोडा तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भवानीपुर, रामनगर तहसील
भवानीपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १६१३
१६१३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६१३ पुचः:दँ
बिजराकापा, लोरमी मण्डल
बिजराकापा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चौकोडी, बेरीनाग तहसील
चौकोडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दुष्टबुद्धी
दुष्टबुद्धी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
निबुवाटार
निबुवाटार (अंग्रेजी:Nibuwatar), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१७ खा छेँ दु।
न्युपोर्ट, आर्कान्सः
न्युपोर्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८११ दु धासा थ्व थासे ३११८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.६११८२ उत्तर व देशान्तर ९१.२६२१५८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३७६०३१३ वर्ग मिटर (१३.०३४९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६९०९१४ वर्ग मिटर (०.२६६७६३ वर्ग माइल) ल दु ।
बरघाट
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५३७ मिटर (१७६१ फिट)।
किस्टोचिना, अलास्का
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९३ दु धासा थ्व थासे ५९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६२.५७७७१३ उत्तर व देशान्तर १४४.६६९६१३ पश्चिम खः । थ्व थासे ९३०८९८७२५ वर्ग मिटर (३५९.४२२०२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०५२३७० वर्ग मिटर (०.४०६३२२ वर्ग माइल) ल दु ।
इल्लालि अदृष्टमे इंटिकि भाग्यं (सन् १९५९या संकिपा)
इल्लालि अदृष्टमे इंटिकि भाग्यं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रिचग्रोभ, क्यालिफोर्निया
रिचग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७२३ दु धासा थ्व थासे ५८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.७९६६७७ उत्तर व देशान्तर ११९.१०६६५४ पश्चिम खः । थ्व थासे १२१५०३४ वर्ग मिटर (०.४६९१२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इळञ्चोटिकळ् (सन् १९८२या संकिपा)
इळञ्चोटिकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कॊच्चुमोन् (मलयालम संकिपा)
कॊच्चुमोन् (मलयालम भाषा:കൊച്ചുമോന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कपीसदा, सांरगढ मण्डल
कपीसदा सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन् १६१४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१६१४ पुचः:दँ
बांधा, लोरमी मण्डल
बांधा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चक्रतीर्थ
चक्रतीर्थ (अंग्रेजी भाय:Chakratirtha), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1004खा छेँ दु।
कदमक्कुडी
कदमक्कुडी (अंग्रेजी:Kadamakkudy), भारतयागु केरला राज्ययागु  इर्नाकुलम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कदमक्कुडी शहरयागु जनसंख्या १५,८२३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कदमक्कुडी यागु साक्षरता  अप्व दु।
बरगुर
बरगुर (अंग्रेजी भाय:Bargur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु धर्मपुरी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जुव्वनपूडि (कृष्णा)
जुव्वनपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पॆदपारुपूडि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
होल्डेन हाइट्स, फ्लोरिडा
होल्डेन हाइट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८५६ दु धासा थ्व थासे १६३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.५०१०३१ उत्तर व देशान्तर ८१.३८५५९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२९६०७९ वर्ग मिटर (१.२७२६२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०२३५९७ वर्ग मिटर (०.३९५२१३ वर्ग माइल) ल दु ।
निचुटा
निचुटा (अंग्रेजी:Nichuta), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  पर्सा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८८२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं निचुटा यागु जनसंख्या ५५०२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कुङ्कुमप्पॊट्टुक्कवुण्टर् (सन् २०००या संकिपा)
कुङ्कुमप्पॊट्टुक्कवुण्टर् (तमिल भाषा:குங்குமப்பொட்டுக்கவுண்டர்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
दुष्टासु
दुष्टासु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मोताड, मोरी तहसील
मोताड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
कुप्पिवळ (मलयालम संकिपा)
कुप्पिवळ (मलयालम भाषा:കുപ്പിവള) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
मोताड, मोरी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
दुष्टासु
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कुप्पिवळ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मोताड, मोरी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।