cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सारदा बतासे
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सारदा बतासे यागु जनसंख्या २४८० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
राक्कायि कोविल् (सन् १९९३या संकिपा)
राक्कायि कोविल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एड्वार्डस्, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८२५७ दु धासा थ्व थासे ३९५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६४०१७८ उत्तर व देशान्तर १०६.५९२३२५ पश्चिम खः । थ्व थासे १०२८४१०५४ वर्ग मिटर (३९.७०७१५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२०६४ वर्ग मिटर (०.००४६५८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
बट्लर, इलियोनोई
बट्लर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९७ दु धासा थ्व थासे ८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१९८८१६ उत्तर व देशान्तर ८९.५३५६३५ पश्चिम खः । थ्व थासे १४७५८४३ वर्ग मिटर (०.५६९८२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मजिरकांडा, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मजिरकांडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एसि/डिसी
एसि/डिसि छगु हार्ड रक मेहालामि पुचः ख। थ्व पुचयु पलिस्था सिड्नी, अस्ट्रेलियाय् १९७३य् एंगस यंग वमाल्कम यंग नं यानादिगु ख। थ्व पुचःयात हेभी मेटल न्ह्येथनिगु पुचःय् छगुयु कथलं नं हनि। थ्व पुचः व मेमेगु पुचः दसु- लेड जेप्लिन, डीप पर्पल व ब्ल्याक साबाथतेसं हेभी मेटलयात हलिमे नांजायेकिगु ज्या यागु ख। थ्व पुचःयु पुचमितेसं धासा न्ह्याबिलें थगु संगीतयात "रक एन्ड रोल"यु रुपे कायेगु या।
डिस्कोग्राफी
स्टुडियो एल्बमत
लाइभ एल्बमत
भिडियोग्राफी
पिनेयागु स्वापूत
पुचः:रक
मर्कपुर
मर्कपुर भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु प्रकाशम जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४५ मिटर (४७५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मर्कपुर शहरयागु जनसंख्या ५८,४५४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मर्कपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
चेष्टस्य
चेष्टस्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मनुषुलंता ऒक्कटे (सन् १९७६या संकिपा)
मनुषुलंता ऒक्कटे  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बोनिता, क्यालिफोर्निया
बोनिता संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२४०१ दु धासा थ्व थासे ४२८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६५८४२ उत्तर व देशान्तर ११७.०३५३३६ पश्चिम खः । थ्व थासे १२६७८५९१ वर्ग मिटर (४.८९५२३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४७१३०१ वर्ग मिटर (०.१८१९७ वर्ग माइल) ल दु ।
धन्यारी, द्वाराहाट तहसील
धन्यारी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोठाटार
गोठाटार नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६८८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोठाटार यागु जनसंख्या ८२६९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
नावापारा, सुरजपुर मण्डल
नावापारा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
रिक्षा तम्पि (सन् १९९३या संकिपा)
रिक्षा तम्पि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जोन्नलगड्ड, नंदिगाम मण्डल
जॊन्नलगड्ड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केन्द्र खोत्तम्दी
केन्द्र खोत्तम्दी (अंग्रेजी:Kendra Khottamdi), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं केन्द्र खोत्तम्दी शहरयागु जनसंख्या ७०९० खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया केन्द्र खोत्तम्दी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
चित्तरञ्जन
चित्तरञ्जन (अंग्रेजी भाय:Chittaranjan), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु बर्द्धमान जिल्लायागु  सहर खः।
यमुना खुसि
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
कृष्णपक्श
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आगतः
आगतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कलियुकक् कण्णऩ् (सन् १९७४या संकिपा)
कलियुकक् कण्णऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मगाडु (सन् १९७६या संकिपा)
मगाडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
शुद्धिकलशं (मलयालम संकिपा)
शुद्धिकलशं (मलयालम भाषा:ശുദ്ധികലശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
धमनी मुंगेली मण्डल
धमनी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मर्कयनकोट्टई
मर्कयनकोट्टई भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु थेनी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मर्कयनकोट्टई शहरयागु जनसंख्या ५८२९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मर्कयनकोट्टई यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
बाइरन, इलियोनोई
बाइरन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९१७ दु धासा थ्व थासे ११६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.१२७१६८ उत्तर व देशान्तर ८९.२६०९५३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६४०६७४३ वर्ग मिटर (२.४७३६५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२७१ वर्ग मिटर (०.०००४९१ वर्ग माइल) ल दु ।
बैरौली, कोश्याँकुटोली तहसील
बैरौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एल्डोरा, कोलोर्याडो
एल्डोरा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७० दु धासा थ्व थासे २४५ खा छें दु ।
अभ्रा भ्याली, एरिजोना
अभ्रा भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०३८ दु धासा थ्व थासे १८९५ खा छें दु ।
इनाम करुर
इनाम करुर (अंग्रेजी:Inam Karur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कपुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इनाम करुर शहरयागु जनसंख्या ४५,२५४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इनाम करुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः: तामिल नाडुयागु शहर
तूर्पु कोडिपल्लॆ (अनंतपुर)
तूर्पु कोडिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कल्याणदुर्गं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लिंगि, कुभीर‌ मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बिरमताल, सुरजपुर मण्डल
बिरमताल, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
राजाति राज राज कुलोत्तुङ्क राज मार्त्ताण्ट राज कम्पीर कात्तवराय किरुष्ण कामराजऩ् (तमिल संकिपा)
राजाति राज राज कुलोत्तुङ्क राज मार्त्ताण्ट राज कम्पीर कात्तवराय किरुष्ण कामराजऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
चित्तौरगढ
चित्तौरगढ (अंग्रेजी भाय:Chittaurgarh), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु चित्तौरगढ जिल्लायागु सहर इलाका खः।
राजाति राज राज कुलोत्तुङ्क राज मार्त्ताण्ट राज कम्पीर कात्तवराय किरुष्ण कामराजऩ् (तमिल संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चित्तौरगढ
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३९४ मिटर (१२९२ फिट)।
देत्रोज-रामपुरा तालुका
भारतया गुजरात राज्यया अमदावाद जिल्लाया छगु तालुका ख। थ्व तालुकाय् प्राथमिक ब्वंकुथि, पंचायतघर, आंगणवाडी, डेरी आदि शैक्षिक, प्रशासनिक व आर्थिक थाय् दु। थ्व तालुकाय् बुंज्या, मजदुरी, पशुपालन आदि ज्या याइपिं मनुत दु। थ्व तालुकाया मू भाषा गुजराती ख। नापं थन हिन्दी नं थुपिं मनुत दु।
गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:अमदावाद जिल्ला
ब्रह्मपुत्र खुसि
भारत व बंगलादेशयागु छगु खुसि खः।
आसाम
ब्रह्मपुत्र खुसिया उत्तर कचाया सहायक खुसि सोवणशिरि, रङानै, डिक्रं, बुरै, बरगां, जीय़ा, भरलु, गाभरु, जीय़ा, धनशिरि, बरनदी, पागलादिय़ा, मानस, चम्पावती, सरलभागा, गङ्गाधर, सोणकोष आदि ख धाःसा दक्षिण कचाया सहायक खुसि डिब्रु, बुढ़ी, दिहिं, दिचां, दिखौ, जाँजी, भोगदै, ककडोङा, धनशिरि, कलं, कपिली, डिगारु, कुलगी, दुधनै, कृष्णाइ, जिनारी, जिञ्जिराम ख।
गोठगाउं
गोठगाउं नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५२९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोठगाउं यागु जनसंख्या २५७५ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
महात्मुडु (सन् १९७६या संकिपा)
महात्मुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
शिखरङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
शिखरङ्ङळ् (मलयालम भाषा:ശിഖരങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कल्याणमाम् कल्याणम् (सन् १९७४या संकिपा)
कल्याणमाम् कल्याणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कंचेल, नंदिगाम मण्डल
कंचेल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आगताः
आगताः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रोजावैक्किळ्ळाते (सन् १९९३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बेतवा खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
पकरिया मुंगेली मण्डल
पकरिया मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
क्याबेरी, इलियोनोई
क्याबेरी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६३ दु धासा थ्व थासे ११८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९९४७१५ उत्तर व देशान्तर ८८.२०५०५ पश्चिम खः । थ्व थासे ९०६८७६ वर्ग मिटर (०.३५०१४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
एल्डोराडो स्प्रिङ्गस्, कोलोर्याडो
एल्डोराडो स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५५७ दु धासा थ्व थासे २९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९४०७८६ उत्तर व देशान्तर १०५.२५५९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२१५३८१ वर्ग मिटर (२.३९९७७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इन्दापुर
इन्दापुर (अंग्रेजी:Indapur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  पुणे जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५२७ मिटर (१७२८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इन्दापुर शहरयागु जनसंख्या २१,५८४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इन्दापुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
कोलेरा
ल्ह्वकफाक वा कोलेरा वा हैजा धाःगु ताःतूया कुचा स्मल इन्तेस्ताइनय् भिब्रियो कोलेरे ब्यायाक्तेरियाया संक्रमण ख। थ्व ल्वय्‌या मू लक्षण लःथें न्यागु फाक व ल्ह्वक ख। थ्व ल्वय् तःच्वया दिहाइद्रेसन जुया जलासें स्यंकी। थ्व ल्वय्‌ संक्रमित खिया पदार्थ लः व नसाय् ल्वाकज्याना, अन्याःगु लः वा नसा, त्वना वा नया पुनिगु या। ल्ह्वक व फाक अप्व जुया तीब्र रुपं दिहाइद्रेसन, इलेक्त्रोलाइत इम्ब्यालेन्स, व मृत्यु जुइफु। थ्व ल्वय्‌या प्राथमिक उपचार ओरल रिहाइद्रेसन थेरापी ख, गुकिलिं मनुया म्हय् लः व लवण (इलेक्त्रोलाइत)या मात्रा पूनर्स्थापित याइ। ल्वय्‌ सिक्क तःच्वसा वा याकनं सुधार यायेमाःसा इन्त्राभिनस फ्लुइद नं बी छिं। ल्वय्‌ सिक्क हे तःच्वसा ल्वय्‌या काल म्हो यायेत वा ल्वय्‌या प्रभाव म्हो यायेत एन्तिबायोतिक नं बि छिं। थ्व ल्वय्ं हलिमय् ३०-४० लखः मनुयात प्रभाव याइ व करिब १ लख-१३० द्वं मनुतेत स्याइ। कोलेरा इपिदिमियोलोजीइ सीकूगु दकलय् पुलांगु ल्वय्‌य् छता ल्वय् ख।
महाकवि क्षेत्रय्य (सन् १९७६या संकिपा)
महाकवि क्षेत्रय्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कृष्णाजिनाम्बरौ
कृष्णाजिनाम्बरौ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बग्दाद, एरिजोना
बग्दाद संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५७८ दु धासा थ्व थासे ८१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५७६६०४ उत्तर व देशान्तर ११३.१७४८३२ पश्चिम खः । थ्व थासे २०४१५१०३ वर्ग मिटर (७.८८२३१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
नर्मदा खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
राज्य
स्वयादिसँ
पुचः:राजनीति
राम दास
राम दास सिख धर्मयागु १०म्ह गुरुय् छम्ह ख।
श्रुति
वेदतेत श्रुति निगु कारणं धाई :
पुचः:हिन्दू धर्म पुचः:धर्मग्रन्थ
सुखत्तिनु पिन्नालॆ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गौल बनाल, राजगढी तहसील
गौल बनाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
महेश्वरि महत्यं (सन् १९७६या संकिपा)
महेश्वरि महत्यं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सारदानगर
सारदानगर (अंग्रेजी:Saradanagar), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  चितवन जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १९८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सारदानगर यागु जनसंख्या ९५८४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
वळ्ळि (सन् १९९३या संकिपा)
वळ्ळि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बोन्साल, क्यालिफोर्निया
बोन्साल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४०१ दु धासा थ्व थासे १३५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२७९६३ उत्तर व देशान्तर ११७.१९३४८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४८९८१५९ वर्ग मिटर (१३.४७४२५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३११७४३ वर्ग मिटर (०.१२०३६५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कण्मणि राजा (सन् १९७४या संकिपा)
कण्मणि राजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
आगम
आगम छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
रसायनशास्त्र
रसायनशास्त्र (मिस्र kēme "केम" अर्थात् पृथ्वी) पदार्थ (व उर्जा)या संरचना, व्यवहार, स्वरूपनाप स्वापू दूगु विज्ञान ख। थ्व शास्त्रय् वस्तुया गुण व रासायनिक प्रतिक्रिया बिले वैगु परिवर्तनया नं सीकेज्या जुइ। थ्व छगू भौतिक विज्ञान ख गुकिलि थीथी परमाणु, अणु, मोलेक्युल, क्रिस्टल व वस्तु/पदार्थया धीतेगु अलग्ग तया वा नापं तया अध्ययन जुइ। थ्व विज्ञानय् ऊर्जा व एन्ट्रोफीया रसायनिक प्रक्रियाय् जुइगु सहजता(spontaneity)या सम्बन्धया अवधारणातेगु नं सीकेज्या जुइ। आधुनिक रसायन शास्त्र अल्केमीनं रासायनिक क्रान्ति (१७७३) धुंका विकसित जूगु ख।
रसायन विज्ञानयात पारम्परिक रूपय् पदार्थया प्रकार वा अध्ययनया पद्धतिया आधारय् बायेगु या। थुकिलि अकार्बनिक रसायन, अकार्बनिक पदार्थया अध्ययन, कार्बनिक रसायन कार्बनिक पदार्थया अध्ययन, जैव रसायन, जैविक प्राणीइ दैगु पदार्थतेगु अध्ययन, भौतिक रसायन विज्ञान, म्याक्रो, आणविक व उपआणविक स्तरय् रसायनिक व्यवस्थाया ऊर्जा सम्बन्धित सीकेज्या ; विश्लेषणात्मक रसायन विज्ञान, भौतिक नमूनातेत इमिगु रासायनिक संरचना व स्वरुप सीकेयात याइगु विश्लेषणात्मक विज्ञान आदि ला।रसायन शास्त्रय् आःया ईले यक्व विशिष्ट विषय न्ह्यथंगु दु, दसु न्युरोकेमिस्ट्री स्नायु व्यवस्थाया रसायनिक अध्ययन आदि।
सारांश
रसायन विज्ञान अणुया रसायनिक पदार्थवा उपपरमाण्विक कण: प्रोटोन, इलेक्ट्रोन व न्युट्रोनया स्वापू व इमिगु दथुइ जुइगु सम्पर्कया वैज्ञानिक अध्ययन ख।अणुतेगु गठबंधनं मोलेक्युल व क्रिस्टल देकी।रसायन विज्ञानयात आपालं "केन्द्रीय विज्ञान" धायेगु या छायेधाःसा थ्व विज्ञानं मेमेगु प्राकृतिक विज्ञान दसु खगोल विज्ञान, भौतिक विज्ञान, पदार्थ विज्ञान, जीव विज्ञान, भूविज्ञान आदियात स्वापू तैगु ज्या या।
रसायन विज्ञानया उत्पत्ति छुं प्रथा,दसु अल्केमी आदिं वःगु ख। थन्याःगु प्रथा हलिमया थीथी थासय् विशेषकर मध्य पूर्वय् यक्व सहस्राब्दीयौं निसें अभ्यास यानाच्वंगु खने दु।
रसायनिक प्रक्रियाय् छगू वा यक्व पदार्थ मेमेगु पदार्थय् परिवर्तन जुइगु प्रक्रिया ख। रसाननिक प्रक्रियायात छगू प्रतीकात्मक रासायनिक समीकरणया माध्यमं चित्रित यायेछिं।छगू रसायनिक समीकरणय् समीकरणयअ देपा व जवःय् दूगु अणुतेगु ल्याखँ आपालं समान जुइ।छगू पदार्थय् जुइफैगु रसायनिक प्रक्रिया व अन्याःगु रसायनिक प्रक्रियाय् जुइगु उर्जा परिवर्तनयात छुं आधारभूत नियमतेसं निर्धारित याइ। थन्याःगु नियमतेत रसायनिक नियम धाइ।
ऊर्जा व इन्ट्रपीया विचा करिब सकल रसायनिक सीकेज्याय् न्ह्याबिलें महत्वपूर्ण जु। रसायनिक पदार्थतेत इमिगु स्वरुप, फेज व रसायनिक संरचनाया आधारय् वर्गीकृत यायेगु या। रसायनिक पदार्थतेत रसायनिक विश्लेषणया उपकरण छ्येला दसु स्पेक्ट्रोस्कोपी व क्रोम्याटोग्राफी छ्येला विश्लेषण यायेछिं।
रसायन शास्त्रयात विज्ञानया पाठ्यक्रमया रुपय् माध्यमिक व उच्च माध्यमिक विद्यालय व प्रारम्भिक कलेज स्तरय् अभिन्न अङ्गया रुपय् ब्वंकिगु या। थ्व स्तरय् थुकियात आपालं "सामान्य रसायन शास्त्र"या रुपय् ब्वंकिगु या गुकिलि विविध मूलभूत अवधारणातेगु म्हसीका यायेगु जुइ। थुकिलिं छम्ह छात्रयात थ्व विषयय् उपयोगी कौशल व उपकरणतेगु ज्ञान बीगु जुइ गुकिया आधारय् छम्ह विद्यार्थीं विशिष्टिकृत विज्ञानया सीकेज्या व रसायन शास्त्रया थीथी उपशाखाया अध्ययन यायेफै। रसायनिक अनुसन्धान याइपिं वैज्ञानिक,तेत केमिस्ट धाइ। अधिकांश केमिस्ट छगू या अप्व उपशाखाया विशेषज्ञ जुइ।
पिनेया स्वापू
पुचः:रसायनशास्त्र
केतवीरुनुपाडु, नंदिगाम मण्डल
केतवीरुनुपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हर किशन सिंह
हर किशन सिंह (पञ्जाबी भाषा:ਹਰ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿਂਹ) छम्ह सिख गुरु खः।
गोदावरी खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
तकर (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
एलिजाबेथ, कोलोर्याडो
एलिजाबेथ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३४ दु धासा थ्व थासे ५१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३५९९५४ उत्तर व देशान्तर १०४.६०००६३ पश्चिम खः । थ्व थासे २२२३१५३ वर्ग मिटर (०.८५८३६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
क्याहोकिया, इलियोनोई
क्याहोकिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६३९१ दु धासा थ्व थासे ६२१३ खा छें दु ।
गोथी
गोथी (अंग्रेजी भाय:Gothi), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु हुम्ला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे188खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २६९ मिटर (८८२ फिट)।
खडगवां, सुरजपुर मण्डल
खडगवां, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
रामबोड मुंगेली मण्डल
रामबोड मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
धनिया काण्डे, द्वाराहाट तहसील
धनिया काण्डे भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वरम् तरुम् वटिवेलऩ् (सन् १९९३या संकिपा)
वरम् तरुम् वटिवेलऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनस्साक्षि (सन् १९७६या संकिपा)
मनस्साक्षि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चितूर
चितूर (अंग्रेजी भाय:Chittoor), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु चित्तौर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३३४ मिटर (१०९५ फिट)।
कावेरी खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
सवाड, थराली तहसील
सवाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुमास्ताविऩ् मकळ् (सन् १९७४या संकिपा)
कुमास्ताविऩ् मकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तरंगं (मलयालम संकिपा)
तरंगं (मलयालम भाषा:തരംഗം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कृष्णात्‌
कृष्णात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेनसन, एरिजोना
बेनसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४७११ दु धासा थ्व थासे २८२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.९५२८८ उत्तर व देशान्तर ११०.३०६७७१ पश्चिम खः । थ्व थासे ९२५१९७५२ वर्ग मिटर (३५.७२२०७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
साणंद तालुका
भारतया गुजरात राज्यया अमदावाद जिल्लाया छगु तालुका ख। थ्व तालुकाय् प्राथमिक ब्वंकुथि, पंचायतघर, आंगणवाडी, डेरी आदि शैक्षिक, प्रशासनिक व आर्थिक थाय् दु। थ्व तालुकाय् बुंज्या, मजदुरी, पशुपालन आदि ज्या याइपिं मनुत दु। थ्व तालुकाया मू भाषा गुजराती ख। नापं थन हिन्दी नं थुपिं मनुत दु।
गां
थ्व तालुकाया गां थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:अमदावाद जिल्ला
वाल्टर् वटिवेल् (सन् १९९३या संकिपा)
वाल्टर् वटिवेल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनवडि कोसं (सन् १९७६या संकिपा)
मनवडि कोसं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बसगांव, कोश्याँकुटोली तहसील
बसगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वर्लि (अनंतपुर)
वर्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कल्याणदुर्गं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इन्दरगढ
इन्दरगढ (अंग्रेजी:Indergarh), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  दातिया जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इन्दरगढ शहरयागु जनसंख्या १४,५९६ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इन्दरगढ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
दन्त चिकित्सा
वायागु ल्वय् नाप स्वापू दुगु चिकित्साया ख्यःयात दन्त चिकित्सा धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:चिकित्सा पुचः:एनाटोमी
गंडक खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः। थुकियात नेपाले गण्डकी खुसि धाई।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
चित्तुर-थाथमङ्गलम
चित्तुर-थाथमङ्गलम (अंग्रेजी भाय:Chittur-Thathamangalam), भारतयागु केरला राज्ययागु पल्लकड जिल्लायागु सहर इलाका खः।
बंजा, सुरजपुर मण्डल
बंजा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सियरो, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६३२ दु धासा थ्व थासे १८८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.०१३१४४ उत्तर व देशान्तर ८९.१८०३४५ पश्चिम खः । थ्व थासे १८२६२८४९ वर्ग मिटर (७.०५१३२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५३८९५२८ वर्ग मिटर (२.०८०९०८ वर्ग माइल) ल दु ।
एल जेबेल, कोलोर्याडो
एल जेबेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४८८ दु धासा थ्व थासे १४८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३९६३८ उत्तर व देशान्तर १०७.०८७०१६ पश्चिम खः । थ्व थासे १७४२६११९ वर्ग मिटर (६.७२८२६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६७४९ वर्ग मिटर (०.०१०३२८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
कैनिऱैय काचु (सन् १९७४या संकिपा)
कैनिऱैय काचु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोठिवाड
गोठिवाड नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु प्युठान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०११ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोठिवाड यागु जनसंख्या ४९७५ खः। थुकिली मिजंत ४३%, व मिसात ५७% दु।
कृष्णासन
योगया छगू आसन ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
आगमन
आगमन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोनतमात्मकूरु, नंदिगाम मण्डल
कॊनतमात्मकूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मनऊरि कथ (सन् १९७६या संकिपा)
मनऊरि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा