cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ऐरोली, गैरसैण तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विटुतलै (सन् १९८६या संकिपा)
विटुतलै  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एट्लान्टिक महासागर
एट्लाण्टिक महासागर अमेरिका व युरोप-अफ्रिकाया दथुइ दूगु छगू महासागर ख। थ्व महासागर बनेज्याया निंतिं यक्व छ्येलिगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:महासागर
कोलारस
कोलारस (अंग्रेजी:Kolaras), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  शिवपुरी जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४६० मिटर (१५०९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोलारस यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
रिभरभ्यू, डेलावेर
रिभरभ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५८३ दु धासा थ्व थासे ५७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०२९१८२ उत्तर व देशान्तर ७५.५१९४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ९३१५०२३ वर्ग मिटर (३.५९६५५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८६६८५ वर्ग मिटर (०.०७२०७९ वर्ग माइल) ल दु ।
लाटीनाथ
लाटीनाथ (अंग्रेजी भाय:Latinath), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे632खा छेँ दु।
लीनडन, इलियोनोई
लीनडन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६६ दु धासा थ्व थासे २५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७१६८२१ उत्तर व देशान्तर ८९.९२३१८६ पश्चिम खः । थ्व थासे २१२५९०८ वर्ग मिटर (०.८२०८१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
असनपुर
असनपुर (अंग्रेजी:Asanpur), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १८९५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं असनपुर यागु जनसंख्या १०,३७२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
वणक्कम् तलैवा (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लंकपल्लिलंक (कृष्णा)
लंकपल्लिलंक भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुंजन, भटवाडी तहसील
कुंजन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जनुवरि ऒरोर्म (मलयालम संकिपा)
जनुवरि ऒरोर्म (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  कार्त्तिकय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुमारि (सन् १९५२या संकिपा)
कुमारि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हार्भेस्ट, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८५२८२७ उत्तर व देशान्तर ८६.७४८०४७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२१७५४९७ वर्ग मिटर (१२.४२३०२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कोलसिब
कोलसिब (अंग्रेजी:Kolasib), भारतयागु मिजोराम राज्ययागु  कोलासिब जिल्लायागु छगु  सहर खः।
उपसर्ग
उपसर्ग धाःगु संस्कृत, प्राकृत, संस्कृतं बुयावःगु व संस्कृतया खँग्वः पाहा खँग्वःया रुपय् दुथ्याःगु भासय् छ्येलिगु छगू प्रकारया खँग्वःचा ख। थन्यागु खँग्वःचायात खँग्वःया न्ह्यःने स्वाना खँग्वःया अर्थ विस्तार याइ। उपसर्गयात "prefix"या रुपय् कायेछिं।
कोलसिब
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोलसिब शहरयागु जनसंख्या १८,८५२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
उपसर्ग
प्रकार
पणिनि मुनिया अष्टाध्यायी सफूलि वय्‌कलं २०पु उपसर्ग उल्लेख यानादीगु दु। थ्व उपसर्गतयेत वय्‌कलं गणपाठ सफूलि च्वयादीगु दु। संस्कृतय् २२पु उपसर्गत छ्येलिगु या। थ्व उपसर्गत थ्व कथं दु-
कोलसिब
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोलसिब यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
उपसर्ग
प्रकार
उपसर्ग- दसु
स्वयादिसँ
पुचः:व्याकरण
हलमनद प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
लौकाही
लौकाही (अंग्रेजी भाय:Laukahi), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु सुनसरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे788खा छेँ दु।
अचिराद्‌
अचिराद्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बसौली माफी, सोमेश्वर तहसील
बसौली माफी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
चियामळा (सन् १९५२या संकिपा)
चियामळा  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हरीटोला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
हरीटोला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
आगर
आगर (अंग्रेजी भाय:Agar), भारतया मध्य प्रदेश राज्यया शाजापुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
हरीटोला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
आगर
भूगोल
थ्व थाय्‌या अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्‌या जा  ५०५ मिटर (१६५६ फिट) ख।
हरीटोला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
आगर
लिधंसा
पुचः:मध्यप्रदेश
हरीटोला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
तवमाय् तवमिरुन्तु (सन् २००५या संकिपा)
तवमाय् तवमिरुन्तु (तमिल भाषा:தவமாய் தவமிருந்து) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अशिग्राम
अशिग्राम (अंग्रेजी:Ashigram), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  डडेलधुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५४२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अशिग्राम यागु जनसंख्या ३१८७ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
पडकी पहरी घरघोडा मण्डल
पडकी पहरी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
बाल्टिक सागर
पुचः:भूगोल
पडकी पहरी घरघोडा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
लीनभिल, इलियोनोई
लीनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७ दु धासा थ्व थासे ५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६८६३८१ उत्तर व देशान्तर ९०.३४६३७४ पश्चिम खः । थ्व थासे २०४२६० वर्ग मिटर (०.०७८८६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जंगिळ् बोय् (मलयालम संकिपा)
जंगिळ् बोय् (मलयालम भाषा:ജംഗിള് ബോയ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गोशेन, क्यालिफोर्निया
गोशेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३९४ दु धासा थ्व थासे ६६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३४७४४७ उत्तर व देशान्तर ११९.४२००१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६२५८९७ वर्ग मिटर (१.७८६०६९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रोड्नी भिलेज, डेलावेर
रोड्नी भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६०२ दु धासा थ्व थासे ६३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१३०६२२ उत्तर व देशान्तर ७५.५३३७५८ पश्चिम खः । थ्व थासे १५६४१५९ वर्ग मिटर (०.६०३९२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ममिल्लपल्लि (कृष्णा)
ममिल्लपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विक्रम् (तमिल संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पूँजीपथरा घरघोडा मण्डल
पूँजीपथरा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कल्याणपुर, हल्द्वानी तहसील
कल्याणपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हेडन, अलाबामा
हेडन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४७० दु धासा थ्व थासे २०७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८९३३९९ उत्तर व देशान्तर ८६.७५६९८३ पश्चिम खः । थ्व थासे २४३८९९४ वर्ग मिटर (०.९४१७०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
उपसृ
उपसृ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेलगहना, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
बेलगहना, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कृष्ण सागर
कृष्ण सागर हलिमया छगू मू सागर ख।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:सागर
तर्म तेवता (सन् १९५२या संकिपा)
तर्म तेवता छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कटर, आर्कान्सः
कटर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९२१ दु धासा थ्व थासे ५०१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.२७४७७२ उत्तर व देशान्तर ९२.५२८३३६ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३८५२८२ वर्ग मिटर (२.४६५३७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मद्दिकल, जैपूर मण्डल
मद्दिकल, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
सिन्तोली, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सिन्तोली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कैयॆत्तुं दूरत्त् (मलयालम संकिपा)
कैयॆत्तुं दूरत्त् (मलयालम भाषा:കൈയെത്തും ദൂരത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोलाथुपलयम
कोलाथुपलयम (अंग्रेजी:Kolathupalayam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  इरोद जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
अशोकपुर बल्कावा
अशोकपुर बल्कावा (अंग्रेजी:Ashokpur Balkawa), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०५ खा छेँ दु।
कोलाथुपलयम
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोलाथुपलयम शहरयागु जनसंख्या १७,३२१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
अशोकपुर बल्कावा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अशोकपुर बल्कावा यागु जनसंख्या ४७८७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
कोलाथुपलयम
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोलाथुपलयम यागु साक्षरता  अप्व दु।
अशोकपुर बल्कावा
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
कोलाथुपलयम
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
अचिराद्भव
अचिराद्भव छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हरात प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
ग्राइगल, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८३१ दु धासा थ्व थासे ६९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७६४३१९ उत्तर व देशान्तर १२०.६२३२६२ पश्चिम खः । थ्व थासे २८७७१९०९ वर्ग मिटर (११.१०८८९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५३१८२ वर्ग मिटर (०.०५९१४४ वर्ग माइल) ल दु ।
क्यारिबियन सागर
right|thumb|क्यारिबियन सागर क्यारिबियन सागर मध्य अमेरिकाय् अवस्थित छगू सागर ख।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:सागर
तास् (सन् २००५या संकिपा)
तास् (तमिल भाषा:தாஸ்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
सीफर्ड, डेलावेर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६४४६५४ उत्तर व देशान्तर ७५.६१६१०७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९००९१४० वर्ग मिटर (३.४७८४४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९२६६५ वर्ग मिटर (०.०३५७७८ वर्ग माइल) ल दु ।
तास् (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लौनिया
लौनिया (अंग्रेजी भाय:Launiya), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे630खा छेँ दु।
लीन्वूड, इलियोनोई
लीन्वूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३७७ दु धासा थ्व थासे २७३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५२६३५१ उत्तर व देशान्तर ८७.५४८१९४ पश्चिम खः । थ्व थासे १२७५६११३ वर्ग मिटर (४.९२५१६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८०४१५ वर्ग मिटर (०.०६९६५९ वर्ग माइल) ल दु ।
मंटाड (कृष्णा)
मंटाड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ताय् उळ्ळम् (सन् १९५२या संकिपा)
ताय् उळ्ळम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अगाराम
अगाराम (अंग्रेजी भाय:Agaram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु दिन्दिगुल जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २९७ मिटर (९७४ फिट)।
आन्दू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
उपसेवते
उपसेवते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
राबो घरघोडा मण्डल
राबो घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अश्रङ
अश्रङ (अंग्रेजी:Ashrang), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  यल जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २५९ खा छेँ दु।
राबो घरघोडा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अश्रङ
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अश्रङ यागु जनसंख्या १५३६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
कुँवरपुर, हल्द्वानी तहसील
कुँवरपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हायनभिल, अलाबामा
हायनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११७७ दु धासा थ्व थासे ४६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.१८२३६५ उत्तर व देशान्तर ८६.५८०४६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७९८७१६ वर्ग मिटर (१.८५२७९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४७०८ वर्ग मिटर (०.००५६७९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
विटिञ्चा कल्याणम् (सन् १९८६या संकिपा)
विटिञ्चा कल्याणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोलाथुर
कोलाथुर (अंग्रेजी:Kolathur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  सालेम जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोलाथुर शहरयागु जनसंख्या १०,३१९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोलाथुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
भारोपेली भाय परिवार
भारोपेली भाय जहान छगु भाय परिवार ख:| हलिमे दक्ले अप्व मनु तेसं छ्येलिगु भाय थ्व हे भाय परिवारये ला वैइ|
बायेज्या
थ्व भाय जहानयात भारो-फारसी व युरोपेली भाय जहानले बाये छिं|
भाय
थ्व: भाय जहानले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
पणम् (सन् १९५२या संकिपा)
पणम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
कालं माऱि कथ माऱि (मलयालम संकिपा)
कालं माऱि कथ माऱि (मलयालम भाषा:കാലം മാറി കഥ മാറി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
कण्ट नाळ् मुतल् (सन् २००५या संकिपा)
कण्ट नाळ् मुतल् (तमिल भाषा:கண்ட நாள் முதல்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लवन
लवन (अंग्रेजी भाय:Lawan), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु डोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे324खा छेँ दु।
जोजजान प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
सेल्बीभिल, डेलावेर
सेल्बीभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६४५ दु धासा थ्व थासे ६६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४५८६४९ उत्तर व देशान्तर ७५.२२४०९६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३६२००९८ वर्ग मिटर (१.३९७७२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२७८१ वर्ग मिटर (०.००४९३५ वर्ग माइल) ल दु ।
भदौरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
समारुमा घरघोडा मण्डल
समारुमा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
भदौरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अचिरेण
अचिरेण छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ग्र्यान्ड टेरेस, क्यालिफोर्निया
ग्र्यान्ड टेरेस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६२६ दु धासा थ्व थासे ४४५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०३१०१९ उत्तर व देशान्तर ११७.३१६६८३ पश्चिम खः । थ्व थासे ८९८२३६६ वर्ग मिटर (३.४६८१११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चिनी संदे भाय परिवार
चिनि-संदे भाय परिवार छगु भाय परिवार ख:| भारोपेली परिवार धुंका दक्ले अप्व मनु तेसं छ्येलिगु भायपरिवार थ्व हे ख:|
बायेज्या
थ्व भाय परिवारयात चिनिया भाय परिवार व संदे-बर्मेली भाय परिवारले बाये छिं| चिनिया धागु छगु टोनल भाय ख:|
भाय
थ्व: भाय जहानले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
पचियिऩ् कॊटुमै (सन् १९५२या संकिपा)
पचियिऩ् कॊटुमै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अस्लेवा
अस्लेवा (अंग्रेजी:Aslewa), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अस्लेवा यागु जनसंख्या ३५१४ खः। थुकिली मिजंत ४३%, व मिसात ५७% दु।
मर्रिवाड (कृष्णा)
मर्रिवाड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
लीयोंज, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२५५ दु धासा थ्व थासे ४२१९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८१३२५८ उत्तर व देशान्तर ८७.८२१८१२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७१५८१० वर्ग मिटर (२.२०६८८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२३३६५ वर्ग मिटर (०.०४७६३१ वर्ग माइल) ल दु ।
मन्तिरऩ् (सन् २००५या संकिपा)
मन्तिरऩ् (तमिल भाषा:மந்திரன்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काळरात्रि (मलयालम संकिपा)
काळरात्रि (मलयालम भाषा:കാളരാത്രി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोलाझी
कोलाझी (अंग्रेजी:Kolazhy), भारतयागु केरला राज्ययागु  थ्रिस्सुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोलाझी शहरयागु जनसंख्या ८४४५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोलाझी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
उपस्था
उपस्था छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कैडा, गैरसैण तहसील
कैडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ह्याजेल ग्रीन, अलाबामा
ह्याजेल ग्रीन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८०५ दु धासा थ्व थासे १३९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.९२३७१२ उत्तर व देशान्तर ८६.५६७२०६ पश्चिम खः । थ्व थासे २६०१०७३३ वर्ग मिटर (१०.०४२८०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
अगरताल
अगरताल (अंग्रेजी भाय:Agartala), भारतयागु त्रिपुरा राज्ययागु पश्चिम त्रिपुरा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १६ मिटर (५२ फिट)।
लक्ष्मनिया
लक्ष्मनिया (अंग्रेजी भाय:Laximiniya), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु महोत्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1594खा छेँ दु।
कटन प्लान्ट, आर्कान्सः
कटन प्लान्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९६० दु धासा थ्व थासे ४७० खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
द्रविडिय भाय परिवार
द्रविडिय भाय परिवार छगु भाय परिवार ख:| हलिमे येक्व मनु तेसं छ्येलिगु भाय थ्व भाय परिवारये दु|
भाय
थ्व: भाय परिवारले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
कनेथ, भटवाडी तहसील
कनेथ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हर्राडीह घरघोडा मण्डल
हर्राडीह घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
स्लःटर बीच, डेलावेर
स्लःटर बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
ग्रेनाइट बे, क्यालिफोर्निया
ग्रेनाइट बे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
स्लःटर बीच, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९८ दु धासा थ्व थासे २५३ खा छें दु ।
ग्रेनाइट बे, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९३८८ दु धासा थ्व थासे ६६२६ खा छें दु ।
स्लःटर बीच, डेलावेर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९१७६ उत्तर व देशान्तर ७५.३०८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४६६८५७ वर्ग मिटर (१.३३८५६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ग्रेनाइट बे, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७४८५०४ उत्तर व देशान्तर १२१.१७९७९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५९०३३७९ वर्ग मिटर (२१.५८४४१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९२७९१ वर्ग मिटर (०.०७४४३७ वर्ग माइल) ल दु ।
टीकरकलां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
टीकरकलां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
वेट्टै पुलि (सन् १९८६या संकिपा)
वेट्टै पुलि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
टीकरकलां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
वेट्टै पुलि (सन् १९८६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
टीकरकलां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पराचक्ति (सन् १९५२या संकिपा)
पराचक्ति  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मिककूक, इलियोनोई
मिककूक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५४ दु धासा थ्व थासे १२५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७९८५४२ उत्तर व देशान्तर ८७.८३२४३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६७४२८३४ वर्ग मिटर (२.६०३४२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४७७७२ वर्ग मिटर (०.०१८४४५ वर्ग माइल) ल दु ।
जस्पुर
जस्पुर (अंग्रेजी:Jaspur), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  उद्धम सिंह नगर जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जस्पुर शहरयागु जनसंख्या ३९,०४८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जस्पुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
कालत्तिन्ऱॆ शब्दं (मलयालम संकिपा)
कालत्तिन्ऱॆ शब्दं (मलयालम भाषा:കാലത്തിന്റെ ശബ്ദം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अश्राङ्ग
अस्रङ (अंग्रेजी:Asrang), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  गोर्खा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अस्रङ यागु जनसंख्या ३८८० खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
कालत्तिन्ऱॆ शब्दं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मेडूर (कृष्णा)
मेडूर भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जय्यप्पा चामि (सन् २००५या संकिपा)
जय्यप्पा चामि (तमिल भाषा:ஜய்யப்பா சாமி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अष्ट्रो-एसियाली भाय परिवार
अष्ट्रो-एसियाली भाय परिवार छगु भाय परिवार ख:| हलिमे येक्व मनु तेसं छ्येलिगु भाय थ्व भाय परिवारये दु|
बायेज्या
थ्व भाय परिवारयात मोन-खमेरी भाय परिवार व मुन्डा भाय परिवारले बाये छिं|
भाय
थ्व: भाय परिवारले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
अगरवाल मन्डी
अगरवाल मन्डी (अंग्रेजी भाय:Agarwal Mandi), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बाघपत जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
अचेतसः
अचेतसः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेह, सोमेश्वर तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोत्तपल्लि, जैपूर मण्डल
कोत्तपल्लि, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।