cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नेपाल भाषाया प्राचीन काव्य
नेपाल भाषा काब्ययात तःहाकःगु इतिहास दुगु खँ अनुसन्धानं प्रमाणित जुइ धुंकूगु दु। नेपाल भाषाया पुलांगु काव्य फुक्क धैथें म्येया रुपय् दु। उकिं पुलांगु काव्ययात पुलांगु म्ये नं धयातःगु दु / धायेगु याः। अनुवाद, टीका ग्रन्थ, तान्त्रिक व धार्मिक कर्मकाण्डया ग्रन्थ च्वयेगु परम्परां हा कयाच्वंगुलिं अबले काव्यया दसि लूगु मदुनि। आःतकया अनुसन्धानं दूगु दक्कले पुलांगु काव्य ख्वपया जुजु प्राणमोल मल्लया पालय् चिनातःगु खनेदु। छुं दँ न्ह्यःतक नं नेपालभाषाया दक्कले पुलांगु काव्य कथं यलया तिभय् जुजुपिनिगु पालय्या काव्ययात कयातःगु खः।
प्राणमोल मल्ल (ने.सं. ६४३–६७०) या राज्यकालय् छम्ह अज्ञात कविं च्वयातःगु …वलंगत सिमुले सोमवारया धलन दान्य' बोलया म्ये नेपालभाषाया आःतक लूगु दक्कले पुलांगु म्ये खः। थ्व म्ये थिमिइ लूगु खः। यलया थकू जुजुपिं नरसिंह देव, पुरन्दरसिंह देव व उद्धवसिंह देव स्वम्ह फुकी जानाः शासन याना च्वंबलय् ने. सं. ६९१,६९२ व ६९४ य् छम्ह अज्ञात कविं चिनातःगु स्वपु म्येय् राष्ट्रिय भावनाया सः थ्वयाच्वंगु दु। नेपाःया वीर पुजाया सांस्कृतिक पर्वया नखः इन्द्र विजय जात्राया वर्णन दुगु थ्व म्ये नेपालभाषाया जक मखु नेपाःया हे न्हापांगु वीर प्रशस्ति काव्य खः।
च्वमिया नां दुगु म्येय् आःतकया दक्कले पुलांगु म्ये महिन्द्र मल्ल (ने. सं. ६८०–६९४ पाखे) या म्ये लूगु दु। उकिं महेन्द्र मल्लयात नेपालभाषाया आदिकवि कथं नालातःगु दु। वय्कःया म्येय् भाव गांभिर्य दु। वय्कःया …कपटी मायान केङा हे रामा' व …मेव मदु जित छिं ..... ' थौंतक नं लोकं ह्वाःनि। नेपालभाषाया गीति काव्यया लुदने वहः जुइक विकास धाःसा ने. सं. ७३३ पाखे निसंे जूगु दु। अवले नेपाःया आर्थिक अवस्था बल्लाः। भाषा नीति उद्वार जूगुलिं नेपालभाषा, संस्कृत, मैथिली, बंगला आदि भाषाय् च्वयेगु चलन न्ह्यात। अबले जुजु खलः, लाय्कूया पण्डित व सर्वसाधारणतय्सं तसकं स्येल्लाःगु भावपूर्ण म्ये चिना थकूगु दु। लायेकुली म्ये हालाः न्यंकेगु न्हिज्या, दाफा भजं व जात्रा म्ये हालेगु चलनं अबलेया काव्यया विषय व भावभूमि माःछि चकं।
लोक म्ये परम्परा जक न्ह्याना च्वंगुली ख्वपया जुजु जगज्योति मल्लं (ने.सं ७३३) शास्त्रीय काव्यया गीति परम्परा न्ह्याकल। थ्वय्कःया नानार्थ पञ्चदश गीत ग्रन्थय् श्रृंगारिक, उपदेशात्मक व ध्याचुलिं जाःगु म्ये दु। सिद्धिनरसिंह जुजु (७२६–७८१) या म्ये दाफा भजं सफुली जक मखसें ३१ पु म्ये रंगीन पौभाःया किपा फुसय् लिपिवद्ध यानातःगु दु। थ्वय्कः जुजुया छुं म्ये दँय्दसं कात्ति दबुली हालेगु परम्परा आःतकं दनि। सिद्धिनरसिंहया काय् श्रीनिवास मल्ल (७४७–८०७) नं लोकनाथ करुणामयया भक्त्त कवि खः। येँया जुजु प्रताप मल्लं (७४३) मैथिल कवि विद्यापतिया काव्यात्मक शैली नेपालभाषाय् दुतिना दिल। नेपालभाषाय् काव्य साहित्यय् मकासें मज्यू नां कवि जगचन्द खः, गुगु नां जुजु जगतप्रकाश मल्लया साहित्यिक नां खः। थ्वय्कःया ५१९ पु म्येया नोपालभाषा गीतया नेपालभाषाय् तःधंगु मू दु। अनं नेपालभाषाया जक मखु नेपाःया हे न्हापांगु देशभक्तया म्येया श्रृजना यानादिल। वय्कःया श्रृंगार रसया म्ये, लोक म्ये, अष्ट नायिका वर्णन म्ये, देश वर्णन व राजवर्णन म्ये नेपालभाषाया धूकू जायेकाव्यूगु दु।
येँया जुजु पार्थिवेन्द्र मल्ल (८००–८०७) या लानि ऋद्धिलक्ष्मी नेपालभाषाया न्हापांम्ह लाय्कू श्रृंगारिक कवि खः। अनंलि नेपालभाषाया काव्य धूकू च्वन्ह्याकेगु ज्याय् भुपालेन्द्र मल्ल (८०७–८२१) या लानि भुवनलक्ष्मी, जुजु योगनरेन्द्र मल्लया लानि (८०५–८२६) जयलक्ष्मी पिनिगु योगदान न्ह्यथने बहः जू। साधारण कविपिं पाखे केशव उदासं (ने.सं. ७२०–७३२) निसेंया संवादात्मक मतिना म्ये व भोंतया जगतसिंहं (ने. सं. ७९८) बाखं हनातःगु चण्डेश्वरी म्ये नेपालभाषाय् न्हापां चिनावंपिं खः।
ने. सं ८२१ निसें नेपालभाषाया गीति काव्यया स्तर क्वहांवन। अबले जुजु लानिपिनि न्ह्याइपुकेत माःमाःगु श्रृंगारिक म्यें जाःगु नाटक नाटिका दयेका क्यनेगु याइगु जुयाच्वन। थ्व यलय् काव्य धाः न्ह्याकूपिं रणजीत मल्ल (ने. सं. ८२३–८९१) अनया लानि वृद्धि लक्ष्मी, येँया जगज्जय मल्ल व लानि कुमुदिनी व इमि हे काय् जयप्रकाश मल्ल खः। रणजित मल्लया …हाय् हाय् राम गथे मलुमने नेपाल' देश प्रेम म्ये वृद्धि लक्ष्मीया …कलिस जनम दयिबन बिल छाय्' तसकं मार्मिक जू। कुमुदिनी देवीया …भवानी छि चरण शरण' शिर्षकया म्येय् मातृ स्नेहं इलाः मानवीय पक्ष कयाः थः समकालीन निर्विवेकी व कपटी मनूतय्त कुं खिनातःगु म्ये आः नं लोकं ह्वाः।
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाल भाषा साहित्य
बिशगुली N.Z.A., बेतालघाट तहसील
बिशगुली N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कांटारोली, सुरजपुर मण्डल
कांटारोली, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सिद्धिदास महाजु
सिद्धिदास महाजु नेपालभाषाया महाकवि खः। सिद्धिदास महाजु नेपाल भाषा साहित्य इतिहासया पुर्नजागरण कालया चिनाखँमि खः। थ्वय् कलं ५० गू मल्याक नेपाल भाषाया कृति च्वयादीगु दु । नेपालभाषाय् आधुनिक कथं चिनाखँ च्वयेगु ज्या न्ह्याकादीम्ह मनू वय्‌कः हे खः। वय्‌कलं नेपालभाषाय् आधुनिक बाखंया विधा नं न्ह्याकानादिल। व‌य्‌कलं रामायण थेंन्यागु महाकाव्य नेपालभाषाय् हिलादिया साहित्यया हलिमय् नेपालभाषायात योगदान यानादिल ।
व्यक्तिगत जीवनी
वय्‌कःया जन्म ने॰स॰ ९८७ यंलागाः दुतिया खुनु जुगु खः। वय्‌कःया अबु लक्ष्मीनारायण महाजु व मां हर्षलक्ष्मी महाजु खः। वय्‌कःया थाय्‌बाय्‌ क्वाछेँ ननि, केल त्वाः, येँ ख। वय्‌कःया तिरिमय्‌जु गंगादेवी/ हाकुनानी खः । वय्‌कः मदुगु तिथि ने॰स॰ १०५० कछलागा बालाचह्रे खुनु ख।
कृति
वय्‌कलं च्वयादिगु सफूत थ्व कथं दु -
लिधंसा
पुचः:महाकवि पुचः:ने॰स॰ ९८७य् बुगु पुचः:यंलागा दुतियाय् बुगु पुचः:ने॰स॰ १०५०य् मदुगु पुचः:कछलागा बालाचह्रेय् मदुगु पुचः:नेपालभाषा साहित्य पुचः:नेपालभाषाया प्यंगः थां
अभिजित्
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
कुलमकळ् रातै (सन् १९६३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फतेहपुर ३
फतेहपुर ३ (अंग्रेजी भाय:Fatehpur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बरबांकी जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ११० मिटर (३६० फिट)।
स्रोत
Fatehpur
पुतिय पातै (सन् १९८९या संकिपा)
पुतिय पातै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कमलामी नगरपालिका
कमलामी नगरपालिका (अंग्रेजी भाय:Kamalami ), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सिन्धुली जिल्लायागु  नगरपालिका  खः। थ्व थासे6447खा छेँ दु।
सन् ७८७
७८७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
डीप रिभर सेन्टर, कनेक्टिकट
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४७० दु धासा थ्व थासे १०७७ खा छें दु ।
सन् ७८७
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७८७ पुचः:दँ
डीप रिभर सेन्टर, कनेक्टिकट
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३८४८९४ उत्तर व देशान्तर ७२.४३७५२७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६७८२२९१ वर्ग मिटर (२.६१८६५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३१०४७३ वर्ग मिटर (०.११९८७४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
सैली सुनोली, द्वाराहाट तहसील
सैली सुनोली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अलोला धरमजयगढ मण्डल
अलोला धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मेघसन्देशं (मलयालम संकिपा)
मेघसन्देशं (मलयालम भाषा:മേഘസന്ദേശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुपेरत् तीवु (सन् १९६३या संकिपा)
कुपेरत् तीवु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुनर्वसु
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः। थ्व छगू नक्षत्रया नां नं ख।
स्वयादिसँ
पुचः:नक्षत्र
गूडफिल्ड, इलियोनोई
गूडफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६८६ दु धासा थ्व थासे २३५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६२७३०१ उत्तर व देशान्तर ८९.२७२३९८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७४६९६८ वर्ग मिटर (१.४४६७१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १७०३२ वर्ग मिटर (०.००६५७६ वर्ग माइल) ल दु ।
ड्यर पार्क, क्यालिफोर्निया
ड्यर पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३३ दु धासा थ्व थासे ६५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५३७२५७ उत्तर व देशान्तर १२२.४७२३८६ पश्चिम खः । थ्व थासे १४८१८६०४ वर्ग मिटर (५.७२१४९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
उग्रसेन
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
मुखामुखं (मलयालम संकिपा)
मुखामुखं (मलयालम भाषा:മുഖാമുഖം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
इष्ट
इष्ट छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मुखामुखं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
इष्ट
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
एवा पेरोन
एवा पेरोन छम्ह नांजाम्ह मनु खः।
ईडुपुगल्लु (कृष्णा)
ईडुपुगल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंकिपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पुतु माप्पिळ्ळै (सन् १९८९या संकिपा)
पुतु माप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ७८८
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७८८ पुचः:दँ
नन्द्याल
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २०३ मिटर (६६६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नन्द्याल शहरयागु जनसंख्या १५१,७७१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नन्द्याल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कठार
कठार (अंग्रेजी भाय:Kathar), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु चितवन जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1694खा छेँ दु।
श्रीलक्ष्मीनिलयं (सन् १९८२या संकिपा)
श्रीलक्ष्मीनिलयं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कंस
वेदकथं मनूया वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः । महाभारतया बाखं कथं भगवान बिष्णुया कृष्ण अवतार का:म्ह् कृष्णया पाजुया पात्र खः ।
जनार्दनपुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
बिशनपुर, बेतालघाट तहसील
बिशनपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ईचकालो धरमजयगढ मण्डल
ईचकालो धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
उपनिषद धलः
१९ उपनिषद्‌ शुक्ल यजुर्वेद यु खः व इमिगु शान्तिपाठ 'पूर्णमदः' नं न्ह्यथनि|
३२ उपनिषद्‌ कृष्ण यजुर्वेद यु खः व इमिगु शान्तिपाठ 'सहनाववतु' नं न्ह्यथनि|
१६ उपनिषद्‌ सामवेद यु खः व इमिगु शान्तिपाठ 'आप्यायन्तु' नं न्ह्यथनि|
३१ उपनिषद्‌ अथर्ववेद यु खः व इमिगु शान्तिपाठ 'भद्रं कर्णेभिः' नं न्ह्यथनि|
१० उपनिषद्‌ ऋग्वेद यु खः व इमिगु शान्तिपाठ 'वण्मे मनसि' नं न्ह्यथनि|
पिनेया स्वापू
पुचः:हिन्दू धर्म
बाह्मण खाल, पोखरी तहसील
बाह्मण खाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आरति
आरति धागु हिन्दू धर्मयागु छगु परम्परा खः।
फतेहपुर सिक्री
फतेहपुर सिक्री (अंग्रेजी भाय:Fatehpur Sikri), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु आग्रा जिल्लायागु सहर खः।
कैतियिऩ् कातलि (सन् १९६३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
साम्ब
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
ब्याङ्क्स, अलाबामा
ब्याङ्क्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२४ दु धासा थ्व थासे १०२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.८१३४६४ उत्तर व देशान्तर ८५.८४०२८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२१३४१३ वर्ग मिटर (२.०१२९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
जनमेजय
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
मुत्तोटुमुत्त् (मलयालम संकिपा)
मुत्तोटुमुत्त् (मलयालम भाषा:മുത്തോടുമുത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गूड होप, इलियोनोई
गूड होप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१५ दु धासा थ्व थासे १८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५५७५८५ उत्तर व देशान्तर ९०.६७५०२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ७६३३६७ वर्ग मिटर (०.२९४७३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
वेंकटापूर , जन्नारं मण्डल
वेंकटापूर, जन्नारं मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जन्नारं मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
प्रवीर
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
गॊडवर्रु (कृष्णा)
गॊडवर्रु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
पार्कर स्ट्रिप, एरिजोना
पार्कर स्ट्रिप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३०२ दु धासा थ्व थासे ४९२५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२२७८३७ उत्तर व देशान्तर ११४.१८२१७७ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३९९७२७ वर्ग मिटर (७.१०४१७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३४१८३२५ वर्ग मिटर (१.३१९८२३ वर्ग माइल) ल दु ।
कॊञ्चुम् कुमरि (सन् १९६३या संकिपा)
कॊञ्चुम् कुमरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नन्गल
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३२६ मिटर (१०६९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नन्गल शहरयागु जनसंख्या ४०,६४४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नन्गल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
खरिया
खरिया (अंग्रेजी:Khariya), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  सोन्भद्र जिल्लायागु छगु  सहर खः।
डी.चॆर्लोपल्लॆ (अनंतपुर)
डी.चॆर्लोपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बत्तलपल्लॆ मण्डलय् ला।
खरिया
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खरिया शहरयागु जनसंख्या ९८३६ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
डी.चॆर्लोपल्लॆ (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पुतुप्पुतु अर्त्तङ्कळ् (सन् १९८९या संकिपा)
पुतुप्पुतु अर्त्तङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
खरिया
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खरिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
पुतुप्पुतु अर्त्तङ्कळ् (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खरिया
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
कमलपुर
कमलपुर (अंग्रेजी:Kamalpur), भारतयागु त्रिपुरा राज्ययागु  धलै जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १६ मिटर (५२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कमलपुर शहरयागु जनसंख्या ५१४१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कमलपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
शुभलेख (सन् १९८२या संकिपा)
शुभलेख  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मनस्यु
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
तारा, सुरजपुर मण्डल
तारा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मन्त्र
हिन्दू व बुद्ध धर्मय् धर्म याइबिले उच्चारण याइगु खँग्वः।
स्वयादिसँ
पुचः:हिन्दू धर्म पुचः:संस्कृति
मै डियर् कुट्टिच्चात्तन् (३D) (मलयालम संकिपा)
मै डियर् कुट्टिच्चात्तन् (३D) (मलयालम भाषा:മൈ ഡിയര് കുട്ടിച്ചാത്തന് (൩D)) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
भतरौंज N.Z.A., बेतालघाट तहसील
भतरौंज N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कॊट्टालं (अनंतपुर)
थ्व थाय् मडकशिर मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पूरु
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
गूडिंग्स ग्रोभ, इलियोनोई
गूडिंग्स ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७०८४ दु धासा थ्व थासे ५१८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६२६१६४ उत्तर व देशान्तर ८७.९४०४६ पश्चिम खः । थ्व थासे २४३९७६५० वर्ग मिटर (९.४१९९८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३५६७ वर्ग मिटर (०.००९०९९ वर्ग माइल) ल दु ।
कठ्जोर
कठ्जोर (अंग्रेजी भाय:Kathjor), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु रामेछाप जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे921खा छेँ दु।
कॊटुत्तु वैत्तवऩ् (सन् १९६३या संकिपा)
कॊटुत्तु वैत्तवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कंदलंपाडु (कृष्णा)
कंदलंपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
खर्खरी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खर्खरी शहरयागु जनसंख्या ५६५३ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
कंदलंपाडु (कृष्णा)
थ्व थाय् कंकिपाडु मण्डलय् ला।
खर्खरी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खर्खरी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
कंदलंपाडु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पार्क्स, एरिजोना
पार्क्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११३७ दु धासा थ्व थासे ९१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२९१३५५ उत्तर व देशान्तर १११.९५८८९८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४६२०६२७८ वर्ग मिटर (१७२.२८१२१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९८१७६ वर्ग मिटर (०.०३७९०६ वर्ग माइल) ल दु ।
अभयद
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
बीणा तल्ला, पोखरी तहसील
बीणा तल्ला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नन्गल देवात
नन्गल देवात (अंग्रेजी:Nangal Dewat), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  दक्षिण पश्चिम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नन्गल देवात शहरयागु जनसंख्या १३,१६८ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नन्गल देवात यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
मैनाकं (मलयालम संकिपा)
मैनाकं (मलयालम भाषा:മൈനാകം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बे मिनेत्त, अलाबामा
बे मिनेत्त संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८२० दु धासा थ्व थासे २९५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.८८३४४६ उत्तर व देशान्तर ८७.७७७१८३ पश्चिम खः । थ्व थासे २०७१८४२५ वर्ग मिटर (७.९९९४२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९६६१७ वर्ग मिटर (०.०३७३०४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मेन्ड्रा, सुरजपुर मण्डल
मेन्ड्रा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गोलाबुडा धरमजयगढ मण्डल
गोलाबुडा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
इष्टान्‌
इष्टान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
राधम्म मॊगुडु (सन् १९८२या संकिपा)
राधम्म मॊगुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
कौडाफेडी, डुण्डा तहसील
कौडाफेडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
राधम्म मॊगुडु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
कौडाफेडी, डुण्डा तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राधम्म मॊगुडु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
पू मऩम् (सन् १९८९या संकिपा)
पू मऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
चित्तूर् राणि पत्मिऩि (सन् १९६३या संकिपा)
चित्तूर् राणि पत्मिऩि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अहंयाति
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
पूजा
हिन्दू धर्म, बुद्ध धर्म आदि दक्षिण एसियाय् बुयावःगु धार्मिक परम्परा दूगु विश्वास पद्धतिइ पूजा धाःगु अराधनाया छगू पद्धति ख।
बुद्ध धर्म
बुद्ध धर्मय् पूजा यायेगु थीथी पद्धति दु। नापं, पूजाया अर्थ नं सम्प्रदाय व संघ अनुसार जुइफु।
थेरवादपरम्पराय् पूजा
असेवना च बालानं, पण्डितानं च सेवना ।
पूजा च पूजनेयानं, एतं मङ्गलमुत्तमं ।।२।।
बज्रयानय् पूजा
नेवाः बज्रयानय् पूजा यायेगु स्वगू चलन दु-
स्वयादिसँ
पुचः:हिन्दू धर्म पुचः:संस्कृति
डेल आयर, क्यालिफोर्निया
डेल आयर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९०१२ दु धासा थ्व थासे २९२५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९१६१३८ उत्तर व देशान्तर ११८.३६९२८२ पश्चिम खः । थ्व थासे २५६१९२८ वर्ग मिटर (०.९८९१६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कम्दि
काम्दी (अंग्रेजी भाय:Kamdi), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु बाँके जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1479खा छेँ दु।
गोरभिल, इलियोनोई
गोरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.५५३२१२ उत्तर व देशान्तर ८८.९७२७८३ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२२२७९३ वर्ग मिटर (१.६३०४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २९०५६ वर्ग मिटर (०.०११२१९ वर्ग माइल) ल दु ।
तालगांव धरमजयगढ मण्डल
तालगांव धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
खर्खोडा
खर्खोडा (अंग्रेजी:Kharkhoda), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मीरट जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खर्खोडा शहरयागु जनसंख्या १२,४३५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खर्खोडा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
कंकिपाडु (कृष्णा)
कंकिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंकिपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोरुकुन्न मॊगुडु (सन् १९८२या संकिपा)
कोरुकुन्न मॊगुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ऎन्. ऎच्च्. ४७ (मलयालम संकिपा)
'''ऎन्. ऎच्च्. ४७''' (मलयालम भाषा:എന്. എച്ച്. ൪൭) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नन्गल थक्रन
नन्गल थक्रन (अंग्रेजी:Nangal Thakran), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  उत्तर पश्चिम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नन्गल थक्रन शहरयागु जनसंख्या ३५५८ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नन्गल थक्रन यागु साक्षरता  अप्व दु।
पातागोनिया, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८१ दु धासा थ्व थासे ४९८ खा छें दु ।
नन्गल थक्रन
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
पातागोनिया, एरिजोना
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.५४१७४३ उत्तर व देशान्तर ११०.७५३४२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०८९०९० वर्ग मिटर (१.१९२७०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
शिवनगर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
काठकुइया
काठकुइया (अंग्रेजी भाय:Kathkuiya), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु बाँके जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे884खा छेँ दु।
पॆण्पुत्ति पिऩ्पुत्ति (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फत्वाह
फत्वाह (अंग्रेजी भाय:Fatwah), भारतयागु बिहार राज्ययागु पटना जिल्लायागु सहर इलाका खः।
तर्मम् तलैकाक्कुम् (सन् १९६३या संकिपा)
तर्मम् तलैकाक्कुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोरह्याम, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५६ दु धासा थ्व थासे ११६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७१६८९७ उत्तर व देशान्तर ८९.४८५८०४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१५४३३३ वर्ग मिटर (१.२१७८९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८२१७ वर्ग मिटर (०.०१०८९५ वर्ग माइल) ल दु ।
पोल पोट
thumb|Pol Pot (1978) २०गु शताब्दीया क्याम्बोडियाया कम्युनिष्ट शासक। २०गु शताब्दीइ दकले अप्व मनु स्यागु शासनया धलखे वय्‌कःया नां सिक्क च्वे ला।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
ऋचेयु
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
स्तोत्र
स्तोत्र छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
भतरौजखान, बेतालघाट तहसील
भतरौजखान भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नटनुं भार्ययुं (मलयालम संकिपा)
नटनुं भार्ययुं (मलयालम भाषा:നടനും ഭാര്യയും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मतिनार
वेदकथं मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
सैलीसार, द्वाराहाट तहसील
सैलीसार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बेयौ ला बात्रे, अलाबामा
बेयौ ला बात्रे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३१३ दु धासा थ्व थासे ८४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.४०३२५३ उत्तर व देशान्तर ८८.२४८११७ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४३८२३८ वर्ग मिटर (४.०३०२२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३७७६२९ वर्ग मिटर (०.१४५८०३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
चंडकचॆर्ल (अनंतपुर)
चंडकचॆर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मडकशिर मण्डलय् ला।
जलसो, विलासपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
कोलवेन्नु (कृष्णा)
कोलवेन्नु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंकिपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इष्ट्वा
इष्ट्वा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तंबपुरं (अनंतपुर)
तंबपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अस्ट्रेलियायागु प्रधानमन्त्रीतेगु धलः
अस्ट्रेलियायागु प्रधानमन्त्रीतेगु धलः
पलडेब, एरिजोना
पलडेब संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।