cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लौध बटूलिया, सोमेश्वर तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऊऴं (मलयालम संकिपा)
ऊऴं (मलयालम भाषा:ഊഴം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
मिनेरल, इलियोनोई
मिनेरल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७२ दु धासा थ्व थासे १२० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३८१९२१ उत्तर व देशान्तर ८९.८३६५७६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९७४७४ वर्ग मिटर (०.३०७९०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
राजकुमारि (सन् १९४७या संकिपा)
राजकुमारि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अर्भिन, क्यालिफोर्निया
अर्भिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३०७२ दु धासा थ्व थासे ५३७११ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६८४०६५ उत्तर व देशान्तर ११७.७९२५८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ११९६११६३९ वर्ग मिटर (४६.१८२३१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८११६३९ वर्ग मिटर (०.३१३३७६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अदृष्ट
अदृष्ट छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मदार
मदार (अंग्रेजी भाय:Madar), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1463खा छेँ दु।
सन् १०३८
१०३८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बोका रेटन, फ्लोरिडा
बोका रेटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७४७६४ दु धासा थ्व थासे ३७५४७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.३६८६९९ उत्तर व देशान्तर ८०.१०००७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०४१९०२४ वर्ग मिटर (२७.१८८९३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५००१४४५ वर्ग मिटर (१.९३१०६९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
बैरघाट
बैरघाट (अंग्रेजी:Bairghat), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बैरघाट यागु जनसंख्या ५१५८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
पॆरुमै (सन् १९८५या संकिपा)
पॆरुमै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
लिङ्कन, अलाबामा
लिङ्कन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५७७ दु धासा थ्व थासे २२९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५९३१५६ उत्तर व देशान्तर ८६.१३८८७९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५२४२५८६ वर्ग मिटर (२१.३२९२८३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३२६९७१ वर्ग मिटर (०.१२६२४४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मण्णिऩ् मैन्तऩ् (सन् २००५या संकिपा)
मण्णिऩ् मैन्तऩ्      (तमिल भाषा:மண்ணின் மைந்தன்      ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
अंगडियागाडा, बेरीनाग तहसील
अंगडियागाडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मण्णिऩ् मैन्तऩ् (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अंगडियागाडा, बेरीनाग तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऒरु सि. बि. ऐ. डयऱिक्कुऱिप्प् (मलयालम संकिपा)
'''ऒरु सि. बि. ऐ. डयऱिक्कुऱिप्प्''' (मलयालम भाषा:ഒരു സി. ബി. ഐ. ഡയറിക്കുറിപ്പ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऋद्धम्‌
ऋद्धम्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पडरीखार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
तिलोथ, भटवाडी तहसील
तिलोथ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोडतराई, रायगढ मण्डल
कोडतराई रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
विचित्र वऩिता (सन् १९४७या संकिपा)
विचित्र वऩिता छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मिनियर, इलियोनोई
मिनियर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२४४ दु धासा थ्व थासे ५२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.४३४३३६ उत्तर व देशान्तर ८९.३१२७९७ पश्चिम खः । थ्व थासे १६१८०८७ वर्ग मिटर (०.६२४७४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अर्विनडेल, क्यालिफोर्निया
अर्विनडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४४६ दु धासा थ्व थासे ३७८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.११२४८१ उत्तर व देशान्तर ११७.९६४३९ पश्चिम खः । थ्व थासे २४०५२५३६ वर्ग मिटर (९.२८६७३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४४११९६ वर्ग मिटर (०.१७०३४७ वर्ग माइल) ल दु ।
रक संगीत
रकया सः आपालं गिटार, ड्रमसेट व किबोर्डय् आधारित जुइ। ब्याक बिट रिदम गिटार, ब्यास गिटार, ड्रम व किबोर्डं पिकाइ। गिटार व किबोर्ड नापं स्याक्सोफोन व हार्मोनिकाया छ्येला नं जुइ। थुकिया दक्ले शुद्ध रुपय् थ्व संगीतय् "स्वंगु कर्ड, छगू बल्लागु, इन्सिस्टेन्ट ब्याक बिट व छगू क्याची मेलोडी" दै।
लिधंसा
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
च्वका किलिम्यान्जेरो
पुचः:भूगोल
अलोट
अलोट (अंग्रेजी भाय:Alot), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु रत्लम जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४३९ मिटर (१४४० फिट)।
एरिना रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
बोकीलिया, फ्लोरिडा
बोकीलिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९९७ दु धासा थ्व थासे १४३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.६८७९६ उत्तर व देशान्तर ८२.१४५२४९ पश्चिम खः । थ्व थासे २२९११७१९ वर्ग मिटर (८.८४६२६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४०८९६ वर्ग मिटर (०.०१५७९ वर्ग माइल) ल दु ।
माधवपुर
माधवपुर (अंग्रेजी भाय:Madhawapur), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे881खा छेँ दु।
बैर्जिया बनचौरी
बैर्जिया बनचौरी (अंग्रेजी:Bairgiya Banchauri), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०९८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बैर्जिया बनचौरी यागु जनसंख्या ६५६८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
पॊरुत्तम् (सन् १९८५या संकिपा)
पॊरुत्तम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
सुपाचं भुंगु सर्गः
सुपाचं भुंगु सर्गः छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास वसन्तकुमार नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०२य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू झी झी थ्वः नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १४७ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
ऒरु मुत्तश्शिक्कथ (मलयालम संकिपा)
ऒरु मुत्तश्शिक्कथ (मलयालम भाषा:ഒരു മുത്തശ്ശിക്കഥ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जौहर
जौहर (अंग्रेजी:Jawhar), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४७ मिटर (१४६६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जौहर शहरयागु जनसंख्या ११,२९६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जौहर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
गारफिल्ड, आर्कान्सः
गारफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
अदृष्टपूर्वं
अदृष्टपूर्वं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
गारफिल्ड, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९० दु धासा थ्व थासे १९८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४५०१५२ उत्तर व देशान्तर ९३.९७३५१९ पश्चिम खः । थ्व थासे ९५०३५८५ वर्ग मिटर (३.६६९३५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अदृष्टपूर्वं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
वीर वऩिता (सन् १९४७या संकिपा)
वीर वऩिता छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १०३९
१०३९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
पानकालदिन्नॆ (कर्नूलु)
पानकालदिन्नॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदवरमु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मिनोंक, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१६८ दु धासा थ्व थासे ८८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९०२३५७ उत्तर व देशान्तर ८९.०३५९९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५३६७९५ वर्ग मिटर (१.३६५५६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ऋषि
ऋषि दक्षिण एसियायाउ परंपराय् श्रुति ग्रंथ त यानि यथावत समझ जुपि मनुतय् त धाई। ऋषि शब्द याउ व्युत्पत्ति 'ऋष' ख जुउ खनेदु । ऋषि न प्रकाशितयाउ कृति त आर्ष धाई।
ऋषि आकाश, अन्तरिक्ष व शरीर दै।
महर्षि भारद्वाज ऋग्वेद याउ षष्ठ मण्डल याउ द्रष्टा धका धाई । थो मण्डलय् भारद्वाजयाउ 765 मन्त्र दु। अथर्ववेदय् न भारद्वाज याउ 23 मन्त्र दु। वैदिक ऋषिपीं खय् भारद्वाज-ऋषि यात अति उच्च स्थानय् तई। भारद्वाज याउ पिता बृहस्पति व माता ममता ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
चोरगलिया कुटलिया, हल्द्वानी तहसील
चोरगलिया कुटलिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अल्पुर
अल्पुर (अंग्रेजी भाय:Alpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु हावरा जिल्लायागु  सहर खः।
पौर्णमि अलैकळ् (सन् १९८५या संकिपा)
पौर्णमि अलैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऒरु विवादविषयं (मलयालम संकिपा)
ऒरु विवादविषयं (मलयालम भाषा:ഒരു വിവാദവിഷയം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
लिन्डेन, अलाबामा
लिन्डेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
ऒरु विवादविषयं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लिन्डेन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४२४ दु धासा थ्व थासे १०८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३०११५४ उत्तर व देशान्तर ८७.७९२६५० पश्चिम खः । थ्व थासे ९२९३००२ वर्ग मिटर (३.५८८०४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८८५५३ वर्ग मिटर (०.०३४१९१ वर्ग माइल) ल दु ।
ऒरु विवादविषयं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गढकुर्री, रायगढ मण्डल
गढकुर्री रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
वडयूडा, सोमेश्वर तहसील
वडयूडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आइला भिस्टा, क्यालिफोर्निया
आइला भिस्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८३४४ दु धासा थ्व थासे ५२६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४१४५९५ उत्तर व देशान्तर ११९.८६०४१८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५०१९७४ वर्ग मिटर (२.१२४३२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९९३३९ वर्ग मिटर (०.०७६९६५ वर्ग माइल) ल दु ।
मायावि (सन् २००५या संकिपा)
मायावि  (तमिल भाषा:மாயாவி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
माध्बलिया
माध्बलिया (अंग्रेजी भाय:Madhbaliya), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु रुपन्देही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1567खा छेँ दु।
मायावि (सन् २००५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तमिल संकिपा
बोनिफे, फ्लोरिडा
बोनिफे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०७८ दु धासा थ्व थासे १२१६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.७९०५७३ उत्तर व देशान्तर ८५.६८०८११ पश्चिम खः । थ्व थासे ९३७२३७६ वर्ग मिटर (३.६१८६९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
आर्ट रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
बूग्यालू
रक संगीतया छगू विधा ख।
बोनिफे, फ्लोरिडा
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
बैर्जिया लक्ष्मिनिया
बैर्जिया लक्ष्मिनिया (अंग्रेजी:Bairjiya Lakshminiya), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४९० खा छेँ दु।
विशेषरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
विशेषरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
वेताळपुरम् (सन् १९४७या संकिपा)
वेताळपुरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
विशेषरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
वेताळपुरम् (सन् १९४७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विशेषरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मरुतणि (सन् १९८५या संकिपा)
मरुतणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
जम्पम् (सन् १९४७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मरुतणि (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गारल्यान्ड, आर्कान्सः
गारल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५२ दु धासा थ्व थासे १६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३६२२६८ उत्तर व देशान्तर ९३.७१५०८१ पश्चिम खः । थ्व थासे २१२६८७७ वर्ग मिटर (०.८२११९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पारीस्सिलॆ अर्धरात्रिकळ् (मलयालम संकिपा)
पारीस्सिलॆ अर्धरात्रिकळ् (मलयालम भाषा:പാരീസ്സിലെ അര്ധരാത്രികള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मिनूका, इलियोनोई
मिनूका संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९७१ दु धासा थ्व थासे १३३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४५४८४९ उत्तर व देशान्तर ८८.२६००८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ११०४०८८२ वर्ग मिटर (४.२६२९०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८३०१७ वर्ग मिटर (०.०७०६६३ वर्ग माइल) ल दु ।
मधेली
मधेली (अंग्रेजी भाय:Madhelee), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु सुनसरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1326खा छेँ दु।
अलुर
अलुर (अंग्रेजी भाय:Alur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कन्याकुमारी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
एकत्वेन
एकत्वेन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
चिकानो रक
चिकानो रक धागु लातिनो अमेरिकी समुदायतेगु रक संगीत ख। ल्याटिन अमेरिकनतेत चिकानो धका धाइ। अथे जुगुलिं इमिगु संस्कृतिया प्रभाव दुगु रकयात चिकानो रक धागु ख।
एकत्वेन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गुंसिघांय् (सफू)
पिथना
थ्व सफू रुबि नेपालभाषा गुथि नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ११३ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
एकत्वेन
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अदेश
अदेश छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कुलागाङ, गैरसैण तहसील
कुलागाङ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोलेस्तान प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
सन् १०४०
१०४० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
आइलटन, क्यालिफोर्निया
आइलटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
बैरिया
बैरिया (अंग्रेजी:Bairiya), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५९० खा छेँ दु।
आइलटन, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८२८ दु धासा थ्व थासे ३८४ खा छें दु ।
बैरिया
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बैरिया यागु जनसंख्या ३९७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
आइलटन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१६१८६१ उत्तर व देशान्तर १२१.६०९२६९ पश्चिम खः । थ्व थासे १०३५३०२ वर्ग मिटर (०.३९९७३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५७२३९ वर्ग मिटर (०.०६०७१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
तिहार, भटवाडी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अद्भुत रस
अद्भुत रस काव्यया ९गु रसय् छगु ख। थ्व रस विस्मय स्थाती भावया रस ख। सुनां विचाः मयाःगु वस्तु खनेबिलय् थ्व रस पिहां वइ। अलौकिक वस्तु दर्शन जुइबिलय् नं थ्व रस उत्त्पत्ति जुइ। थ्व रसयात भरतमुनिनं थःगु नाट्यशास्त्रम् ग्रन्थय् थ्व कथं यानातःगु दु-
यत्त्वतिशयार्थयुक्तं वाक्यं शिल्पं च कर्मरूपं वा। तत्सर्वमद्भुतरसे विभावरूपं हि विज्ञेयम्॥
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पादमुद्र (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पॆद्दकॊत्तिलिकि (कर्नूलु)
पॆद्दकॊत्तिलिकि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बोनिता स्प्रिङ्गस्, फ्लोरिडा
बोनिता स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२७९७ दु धासा थ्व थासे २३३२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.३४९६५४ उत्तर व देशान्तर ८१.७९०९३७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९१३९७५८२ वर्ग मिटर (३५.२८८८०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४८०७०५० वर्ग मिटर (५.७१७०३४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
डोगाढकेल, रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
गारनर, आर्कान्सः
गारनर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८४ दु धासा थ्व थासे ११३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१४१२०१ उत्तर व देशान्तर ९१.७८५२२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६७८४७६ वर्ग मिटर (०.६४८०६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२८८८४ वर्ग मिटर (०.०४९७६२ वर्ग माइल) ल दु ।
रुक्माङ्कतऩ् (सन् १९४७या संकिपा)
रुक्माङ्कतऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
मण्णुक्केत्त पॊण्णु (सन् १९८५या संकिपा)
मण्णुक्केत्त पॊण्णु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लाइनभिल, अलाबामा
लाइनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४०१ दु धासा थ्व थासे १०९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३१२५३४ उत्तर व देशान्तर ८५.७५२५७६ पश्चिम खः । थ्व थासे २३२२५४३४ वर्ग मिटर (८.९६७३९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११९५७२ वर्ग मिटर (०.०४६१६७ वर्ग माइल) ल दु ।
कोटमीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
कोटमीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बैसि बिचवा
बैसि बिचवा (अंग्रेजी:Baisi Bichawa), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  कञ्चनपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १८२६ खा छेँ दु।
नसना (सफू)
नसना छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास मल्ल के. सुन्दर नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०३य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू पासामुना नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् २२७ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
किस्टंपेट, तांडूरु मण्डल
किस्टंपेट, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
आलुव
अलुभा (अंग्रेजी भाय:Aluva), भारतयागु केरला राज्ययागु इर्नाकुलम जिल्लायागु सहर इलाका खः।
जीवजोति (सन् १९४७या संकिपा)
जीवजोति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोडेस्टो, इलियोनोई
मोडेस्टो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५२ दु धासा थ्व थासे १०९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४७६८५५ उत्तर व देशान्तर ८९.९८२८१३ पश्चिम खः । थ्व थासे १४५२९०७ वर्ग मिटर (०.५६०९७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ब्रिटिश इन्भेजन
ब्रिटिश इन्भेजन मध्य १९६०या दशकय् रक संगीतय् संयुक्त राज्य अमेरिकाय् संयुक्त अधिराज्यया ब्यान्दया अधिपत्य व मेमेगु बेलायती संस्कृतिया पक्ष लोकंह्वाःगु घटना ख। द बिटल्स, द रोलिंग स्टोन्स, द हु व द मूदी ब्लुज आदि थें न्याःगु ब्यान्दया शुरुवात थ्व हे ईले जुल व संयुक्त राज्य अमेरिकाया संगीत विधाय् थ्व ईलं तधंगु छाप त्वतल।
पट्टणप्रवेशं (मलयालम संकिपा)
पट्टणप्रवेशं (मलयालम भाषा: अंबिक) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  श्रीनिवासन्य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
एकदंतं
एकदंतं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चोरगलिया जस्यूडा, हल्द्वानी तहसील
चोरगलिया जस्यूडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १०४१
१०४१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
कन्ट्री रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
वले, सोमेश्वर तहसील
वले भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इभानहो, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४७४ दु धासा थ्व थासे १२११ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३८७८७९ उत्तर व देशान्तर ११९.२१९०८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५१९९६३० वर्ग मिटर (२.००७५८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ग्यासभिल, आर्कान्सः
ग्यासभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७०६ दु धासा थ्व थासे ७१२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.२८३१६ उत्तर व देशान्तर ९२.४९०१२४ पश्चिम खः । थ्व थासे ८८५३१५४ वर्ग मिटर (३.४१८२२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अर्त्तऩारि (सन् १९४६या संकिपा)
अर्त्तऩारि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डेट्रोइट रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
स्वयादिसँ
Detroit Rock
मुम्पै ऎक्स्पिरस् (सन् २००५या संकिपा)
मुम्पै ऎक्स्पिरस्  (तमिल भाषा:மும்பை எக்ஸ்பிரஸ் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवरीखुर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
देवरीखुर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अधौली, बेरीनाग तहसील
अधौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मङ्कम्मा चपतम् (सन् १९८५या संकिपा)
मङ्कम्मा चपतम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चोमोलुङ्मा
सगरमाथा शिखर (संस्कृत: देवगिरी शिखरम्; नेपाली सगरमाथा; इङ्गलिस माउण्ट एभरेष्ट; तिब्बतीः चोमोलोङ्मा) थ्व विश्वय् तज्जाःगु  शिखर ख। थ्व  नेपाल-देशे ला। सगरमाथा शिखरयाउ प्रमाणित मापन ८८४८.८६ मीटर २९०३२ फीट ख। सगरमाथा शिखर हिमालयय् ला। थ्व करिब 8848.86 m 8 डिसेम्बर 2020 थ्व 'देथ जोन' स्वयां च्वय् लाः गनया फसय् अक्सिजन सासः ल्हायेत गाक्क दैमखु। साधारन कथं अक्सिजन माक्स छ्येलाः थ्व च्वापुगुँ गइगु या। 'देथ जोन' च्वापुगुँं सगरमाथाया  समुद्र स्तर स्वयां २५,००० फित च्वय् लाःगु थाय् खः।
इतिहास
'चोमोलुङ्मा' सेर्पा भासं धाइ। सेर्पात अनया बँमित खः।1856स भारतया छगु सर्वेक्षणय् सगरमाथायात रेकर्ड यात। अब्ले थुकियात पीक XV धकाः नांबिल। थुकिया न्हापांगु पिथंगु जाः 8840 m ख। सगरमाथायातः सन् १८६५ स रोयल जियोग्राफिक सोसायटी द्वारा थुकियात आधिकारिक कथं अंग्रेजीइ 'एभरेस्ट' धका नां छुल।
८ जुन, १९२४स, जॉर्ज लेइ म्यालारी व वय्कःया गुं गइगु पासा एंड्रयू इरविन च्वापुगुं सगरमाथाया च्वकाय् थ्यनिगु कुतः यानादिल। वय्कःपिं खसुइ तनादिल व सन् १९९९स म्यालोरीया म्ह लुइकुबिले तक्क इमिगु बारेय् छुं हे मसिल। म्यालोरी व इरविन मदये स्वया न्ह्यः च्वाकाय् (मेपिं मनुत स्वया २९ दं न्ह्यः) थ्यं कि मथ्यं धका थौंतक्क सुंनानं हे पक्का कथं मस्यु।
३१दँया च्वकाय् मनु थ्यंकिगु ब्रिटिश परीक्षणया लिच्वया कथं सन् १९५३या मे लाय् न्युजिल्याण्डया सर एडमन्ड हिलारी व शेर्पा तेनजिङ नोर्गे च्वापुगुं सगरमाथाया च्वकाय् थ्यनादिल। ब्रिटिशतयेसं सन् १९२१स गलुभाःया च्वाकाय् थ्यनिगु कुतः यात व दकले यथार्थवादी कुतः धाःसा सन् १९२२स न्ह्यथन।
मधोपुर
मधोपुर (अंग्रेजी भाय:Madhopur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे989खा छेँ दु।
मोकेना, इलियोनोई
मोकेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४५८३ दु धासा थ्व थासे ४८४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५३४४१४ उत्तर व देशान्तर ८७.८७६८७३ पश्चिम खः । थ्व थासे १५५२७७६९ वर्ग मिटर (५.९९५३०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०३४७ वर्ग मिटर (०.००३९९५ वर्ग माइल) ल दु ।
पूलचिंत (कर्नूलु)
पूलचिंत भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदवरमु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अद्रोहः
अद्रोहः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
बजेडीचौर
बजेडीचौर (अंग्रेजी:Bajedichaur), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  सुर्खेत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६९६ खा छेँ दु।
अद्रोहः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
बजेडीचौर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बजेडीचौर यागु जनसंख्या ३८५२ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
अद्रोहः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बजेडीचौर
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
सहारा
thumb|right|300px|स्याटेलाइट किपा: 'सहारा ) हलिमयागु दक्ले तधंगु क्वा मरुभूमि खः। व एन्टार्टिका धुंका दक्ले तधंगु मरुभूमि खः।
पिनेयागु स्वापुतः
पुचः:मरुभूमि
अद्रोहः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अल्वाल
अल्वाल (अंग्रेजी भाय:Alwal), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु रंगरेड्डि जिल्लायागु सहर इलाका खः।
अद्वासन
अद्वासन योगया छगू आसन ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पॊन्मुट्टयिटुन्न ताऱाव् (मलयालम संकिपा)
पॊन्मुट्टयिटुन्न ताऱाव् (मलयालम भाषा:പൊന്മുട്ടയിടുന്ന താറാവ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
औंगीतराई, रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
आरवल्लि चूरवल्लि (सन् १९४६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बोन्नी लकवूड्सेटर नर्थ, फ्लोरिडा
बोन्नी लकवूड्सेटर नर्थ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.२८२३२५ उत्तर व देशान्तर ८०.१२९६३१ पश्चिम खः । थ्व थासे १२४०१०३ वर्ग मिटर (०.४७८८०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ग्यारेज रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
लिप्स्कोम्ब, अलाबामा
लिप्स्कोम्ब संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४५८ दु धासा थ्व थासे ११०८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४२७३०८ उत्तर व देशान्तर ८६.९२२४७५ पश्चिम खः । थ्व थासे २९४२३४७ वर्ग मिटर (१.१३६०४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मधुवन मथौझ
मधुवन मथौझ (अंग्रेजी भाय:Madhuban Mathaul), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1045खा छेँ दु।
एकदंताय
एकदंताय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु