cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अरिञ्जय
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
नवगामघेद
नवगामघेद (अंग्रेजी:NavagamGhed), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जामनगर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवगामघेद शहरयागु जनसंख्या ३९,४८३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवगामघेद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
खलंगा
खलंगा (अंग्रेजी भाय:Khalanga), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु सल्यान जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1377खा छेँ दु।
इरुम्पुत्तिरै (सन् १९६०या संकिपा)
इरुम्पुत्तिरै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्ट्रःबेरी, एरिजोना
स्ट्रःबेरी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२८ दु धासा थ्व थासे ११६५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४०५६९ उत्तर व देशान्तर १११.५०३९३३ पश्चिम खः । थ्व थासे २६३५९५३४ वर्ग मिटर (१०.१७७४७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ८४३
८४३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ई तणलिल् इत्तिरिनेरं (मलयालम संकिपा)
ई तणलिल् इत्तिरिनेरं (मलयालम भाषा:ഈ തണലില് ഇത്തിരിനേരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
सन् ८४३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८४३ पुचः:दँ
ई तणलिल् इत्तिरिनेरं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुडिबंड (अनंतपुर)
गुडिबंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुडिबंड मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्षेमधर्म
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
धौरामुडा, विलासपुर मण्डल
धौरामुडा, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
क्षेमजित्
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
गाजु बॊम्मलु (सन् १९८२या संकिपा)
गाजु बॊम्मलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गया
गया (अंग्रेजी:Gaya), भारतयागु बिहार राज्ययागु  गया जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १११ मिटर (३६४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गया शहरयागु जनसंख्या ३८३,१९७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गया यागु साक्षरता  अप्व दु।
कैनाट्टु (सन् १९८८या संकिपा)
कैनाट्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हाइल्यान्ड, इलियोनोई
हाइल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८४३८ दु धासा थ्व थासे ३६१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७४३९६३ उत्तर व देशान्तर ८९.६७७१९४ पश्चिम खः । थ्व थासे १३९९९३२९ वर्ग मिटर (५.४०५१७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६३७१२१ वर्ग मिटर (१.०१८१९८ वर्ग माइल) ल दु ।
दुर्गापुर धरमजयगढ मण्डल
दुर्गापुर धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
खलङ्गा
खलड्गा (अंग्रेजी भाय:Khalanga), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु जाजरकोट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1842खा छेँ दु।
दुर्गापुर धरमजयगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
अवऩ् अवऩेताऩ् (सन् १९६०या संकिपा)
अवऩ् अवऩेताऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कंबदूरु (अनंतपुर)
कंबदूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंबदूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सेन्टरभिल, अलाबामा
सेन्टरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
कंबदूरु (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेन्टरभिल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४६६ दु धासा थ्व थासे १०६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.९५०००० उत्तर व देशान्तर ८७.१३४७०८ पश्चिम खः । थ्व थासे २४७०३३४७ वर्ग मिटर (९.५३८०१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४५२८३६ वर्ग मिटर (०.१७४८४१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कंडरी, विलासपुर मण्डल
कंडरी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
उत्कोचः
उत्कोचः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मल्याल , जन्नारं मण्डल
मल्याल, जन्नारं मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जन्नारं मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बिम्बसार
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
वासमैतोली, पिथौरागढ (सदर) तहसील
वासमैतोली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ८४४
८४४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८४४ पुचः:दँ
ईऱन् सन्ध्य (मलयालम संकिपा)
ईऱन् सन्ध्य (मलयालम भाषा:ഈറന് സന്ധ്യ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ओलिया गांव, सोमेश्वर तहसील
ओलिया गांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नवलगुण्ड
नवलगुण्ड (अंग्रेजी:Navalgund), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  धारवाद जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५७८ मिटर (१८९६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवलगुण्ड शहरयागु जनसंख्या २२,२०० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवलगुण्ड यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
म्यान्स्फिल्ड सेन्टर, कनेक्टिकट
म्यान्स्फिल्ड सेन्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७३ दु धासा थ्व थासे ३८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७६६४६६ उत्तर व देशान्तर ७२.१९४५९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९०२२८३ वर्ग मिटर (३.०५१०८९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९३०१२१ वर्ग मिटर (०.३५९१२२ वर्ग माइल) ल दु ।
गोपालपुर, विलासपुर मण्डल
गोपालपुर, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
तोटपल्लि (कृष्णा)
तोटपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
खलंगा गाविस, दार्चुला जिल्ला
खलंगा २ (अंग्रेजी भाय:Khalanga), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1173खा छेँ दु।
स्रोत
Khalanga
इरुमऩम् कलन्ताल् तिरुमणम् (सन् १९६०या संकिपा)
इरुमऩम् कलन्ताल् तिरुमणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
ऊरंता संक्रांति (सन् १९८२या संकिपा)
ऊरंता संक्रांति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
इरुमऩम् कलन्ताल् तिरुमणम् (सन् १९६०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऊरंता संक्रांति (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कॊटि पऱक्कुतु (सन् १९८८या संकिपा)
कॊटि पऱक्कुतु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
समिट, एरिजोना
समिट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.०६३२१३ उत्तर व देशान्तर ११०.९४३५४९ पश्चिम खः । थ्व थासे २६२१२२९८ वर्ग मिटर (१०.१२०६२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ८४५
८४५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८४५ पुचः:दँ
गयेस्पुर
गयेस्पुर (अंग्रेजी:Gayespur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  नादिया जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गयेस्पुर शहरयागु जनसंख्या ५५,०२८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गयेस्पुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
नवलपट्टु
नवलपट्टु (अंग्रेजी:Navalpattu), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  तिरुचिलपल्ली जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवलपट्टु शहरयागु जनसंख्या १६,०२० खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
बायसी धरमजयगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
नवलपट्टु
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवलपट्टु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
बायसी धरमजयगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
हाइल्यान्ड पार्क, इलियोनोई
हाइल्यान्ड पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१३६५ दु धासा थ्व थासे ११९३४ खा छें दु ।
खालीबन
खालीबन (अंग्रेजी भाय:Khaliban), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु पाल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1187खा छेँ दु।
शिशुनाग
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
उत्तमि पॆऱ्ऱ रत्तिऩम् (सन् १९६०या संकिपा)
उत्तमि पॆऱ्ऱ रत्तिऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎन्ऱॆ अम्मु निन्ऱॆ तुळसि अवरुटॆ चक्कि (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ अम्मु निन्ऱॆ तुळसि अवरुटॆ चक्कि (मलयालम भाषा:എന്റെ അമ്മു നിന്റെ തുളസി അവരുടെ ചക്കി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
दोस पालोस, क्यालिफोर्निया
दोस पालोस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५८१ दु धासा थ्व थासे १४९१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.९८६४४४ उत्तर व देशान्तर १२०.६३१९८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३८५७५६० वर्ग मिटर (१.४८९४१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
चकभिल, अलाबामा
चकभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८२९ दु धासा थ्व थासे १३१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६६७९०२ उत्तर व देशान्तर ८६.६४९६४३ पश्चिम खः । थ्व थासे ७४५६३५१ वर्ग मिटर (२.८७८९१३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७१३६७ वर्ग मिटर (०.०२७५५५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
उत्क्रान्ति
उत्क्रान्ति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
सिगतुर्पि (अनंतपुर)
सिगतुर्पि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लंगाली, पोखरी तहसील
लंगाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बसहा म.1, विलासपुर मण्डल
बसहा म.1, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
काकवर्ण
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
गीदम
गीदम भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु दन्तेवाडा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गीदम शहरयागु जनसंख्या ५८९९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गीदम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
कोयिल् मणि ओचै (सन् १९८८या संकिपा)
कोयिल् मणि ओचै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ८४६
८४६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८४६ पुचः:दँ
नवेलिम
नवेलिम (अंग्रेजी:Navelim), भारतयागु गोवा राज्ययागु  दक्षिण गोवा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवेलिम शहरयागु जनसंख्या ११,०१४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवेलिम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऎङ्कळ् चॆल्वि (सन् १९६०या संकिपा)
ऎङ्कळ् चॆल्वि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
ऎन्ऱॆ काणाक्कुयिल् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
इदिकादु मुगिंपु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पण्डुगति
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
शाहपुर धरमजयगढ मण्डल
शाहपुर धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन सिटी, एरिजोना
सन सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८३०९ दु धासा थ्व थासे २७७३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६१४२३८ उत्तर व देशान्तर ११२.२८१९२५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७५९०३१५ वर्ग मिटर (१४.५१३७०२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४४९५४ वर्ग मिटर (०.०९४५७७ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ८४७
लिधंसा
पुचः:८४७ पुचः:दँ
खाल्ले
खल्ले (अंग्रेजी भाय:Khalle), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे578खा छेँ दु।
वड्लमानु (कृष्णा)
वड्लमानु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आगिरिपल्लि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हाइवूड, इलियोनोई
हाइवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१४३ दु धासा थ्व थासे १६०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२०५३५७ उत्तर व देशान्तर ८७.८१२३४५ पश्चिम खः । थ्व थासे १६३७७०२ वर्ग मिटर (०.६३२३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भूतपाल
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
भिलनी, विलासपुर मण्डल
भिलनी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
ऎन्ऱॆ पॊन्नुमोळ् (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ पॊन्नुमोळ् (मलयालम भाषा:എന്റെ പൊന്നുമോള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गेवराई
गीयोरइ (अंग्रेजी:Georai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  बिद जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गीयोरइ शहरयागु जनसंख्या २८,४९२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
चर्क्करै पन्तल् (सन् १९८८या संकिपा)
चर्क्करै पन्तल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎल्लोरुम् इन्नाट्टु मऩ्ऩर् (सन् १९६०या संकिपा)
ऎल्लोरुम् इन्नाट्टु मऩ्ऩर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मेरिडेन, कनेक्टिकट
मेरिडेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८२४४ दु धासा थ्व थासे २४६३१ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
देवानन्द
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
सन् ८४८
८४८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८४८ पुचः:दँ
पल्लूरु (अनंतपुर)
थ्व थाय् कंबदूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पिच्चिपंतुलु (सन् १९८२या संकिपा)
पिच्चिपंतुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चाटोम, अलाबामा
चाटोम संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११९३ दु धासा थ्व थासे ५२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.४६१६५६ उत्तर व देशान्तर ८८.२४८०५१ पश्चिम खः । थ्व थासे २८१६६७२९ वर्ग मिटर (१०.८७५२३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
यज्ञभङ्ग
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
उदउदा धरमजयगढ मण्डल
उदउदा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
बेलतरा, विलासपुर मण्डल
बेलतरा, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
उदउदा धरमजयगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
बेलतरा, विलासपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
उदउदा धरमजयगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बेलतरा, विलासपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
उदउदा धरमजयगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
बेलतरा, विलासपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
मौर्यानन्द
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
उत्क्रामति
उत्क्रामति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
खल्ते
खल्ते (अंग्रेजी भाय:Khalte), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु धादिङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1365खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३२५ मिटर (१०६६ फिट)।
ऒऩ्ऱु पट्टाल् उण्टु वाऴ्वु (सन् १९६०या संकिपा)
ऒऩ्ऱु पट्टाल् उण्टु वाऴ्वु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नवघर-माणिकपुर
नवघर-माणिकपुर (अंग्रेजी:Navghar-Manikpur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवघर-माणिकपुर शहरयागु जनसंख्या ११६,७०० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवघर-माणिकपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Navghar-Manikpur
सन् ८४९
८४९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
सिंगरायिपेट, जन्नारं मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
घग्गा
घग्गा (अंग्रेजी:Ghagga), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  पटियाला जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घग्गा शहरयागु जनसंख्या ८२१२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
ऎऴु मुतल् ऒन्पतु वरॆ (मलयालम संकिपा)
ऎऴु मुतल् ऒन्पतु वरॆ (मलयालम भाषा:എഴു മുതല് ഒന്പതു വരെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
घग्गा
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया घग्गा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऎऴु मुतल् ऒन्पतु वरॆ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
महानन्द
पौराणिक आधारे मनुयागु वंशजयाम्ह छम्ह हिन्दू पात्र खः।
चत्या (सन् १९८८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सिंहं नव्विंदि (सन् १९८२या संकिपा)
सिंहं नव्विंदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मॊरुबगल् (अनंतपुर)
मॊरुबगल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुडिबंड मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
न्याय
न्याय छगु दर्शन खः। थ्व दर्शनयु प्रवर्तक ऋषि अक्षपाद गोतम खः।
पुचः:हिन्दू धर्म
खामलालुङ
खामलालुङ (अंग्रेजी भाय:Khamlalung), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु तेरथुम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे663खा छेँ दु।
गायत्रीदेवि ऎन्ऱॆ अम्म (मलयालम संकिपा)
गायत्रीदेवि ऎन्ऱॆ अम्म (मलयालम भाषा:ഗായത്രീദേവി എന്റെ അമ്മ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
हिल्क्रेस्त, इलिनोई
हिलक्रेस्त संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलिनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
गायत्रीदेवि ऎन्ऱॆ अम्म (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हिल्क्रेस्त, इलिनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११५८ दु धासा थ्व थासे ३५३ खा छें दु ।
सन सिटी वेस्ट, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६३४४ दु धासा थ्व थासे १७३५९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६७०४१२ उत्तर व देशान्तर ११२.३५७८४७ पश्चिम खः । थ्व थासे २८७३७९१८ वर्ग मिटर (११.०९५७७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
डाउनी, क्यालिफोर्निया
डाउनी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
हिल्क्रेस्त, इलिनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९५२९२४ उत्तर व देशान्तर ८९.०६८२१६ पश्चिम खः । थ्व थासे १४४१४०३ वर्ग मिटर (०.५५६५२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
डाउनी, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७३२३ दु धासा थ्व थासे ३४७५९ खा छें दु ।
वट्टिगुडिपाडु (कृष्णा)
वट्टिगुडिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
डाउनी, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९३८१६४ उत्तर व देशान्तर ११८.१३०८०१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२१६५५२१ वर्ग मिटर (१२.४१९१७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४३११८३ वर्ग मिटर (०.१६६४८१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
वट्टिगुडिपाडु (कृष्णा)
थ्व थाय् आगिरिपल्लि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ८५०
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८५० पुचः:दँ
कटवुळिऩ् कुऴन्तै (सन् १९६०या संकिपा)
कटवुळिऩ् कुऴन्तै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अलाबामाया बस्तीतेगु धलः
अलाबामा राज्यया बस्तीत थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:अलाबामा
नवि मुम्बई
नवि मुम्बई (अंग्रेजी:Navi Mumbai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवि मुम्बई शहरयागु जनसंख्या ७०३,९४७ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवि मुम्बई यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
नरकालो धरमजयगढ मण्डल
नरकालो धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
ककडाई, सोमेश्वर तहसील
ककडाई भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चेल्सी, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९४९ दु धासा थ्व थासे १०९१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३२९११६ उत्तर व देशान्तर ८६.६५०८४५ पश्चिम खः । थ्व थासे २६०१३०३१ वर्ग मिटर (१०.०४३६८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११५१७० वर्ग मिटर (०.०४४४६७ वर्ग माइल) ल दु ।
उत्क्रामन्तं
उत्क्रामन्तं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गिधौरी, विलासपुर मण्डल
गिधौरी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला