cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
चिंतपल्लि, तिर्यानि मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
युरोपेली शास्त्रीय संगीत
युरोपेली शास्त्रीय संगीत छगू शास्त्रीय संगीत कला ख। थ्व पश्चिमी संस्कृतिया धार्मिक व धर्मनिरपेक्ष संगीतं उत्त्पत्ति जूगु वा उकिइ आधारित करिब ११गु शताब्दी निसें थौंतक्कया संगीतकला व संस्कृति ख। थ्व संगीतया केन्द्रिय मापदण्ड करिब १५५० निसें १९००इ संहितावद्ध जुवन। थ्व कालयात कमन प्राक्टिस पिरियड धाइ।
युरोपेली संगीतया मेमेगु संगीत स्वया पृथक पक्ष थ्व संगीतया १६गु शताब्दी निसें न्ह्यथंगु सांगीतिक संकेतन (musical notation) व्यवस्था ख। पाश्चात्य स्टाफ नोटेसनयात संगीतज्ञतयेसं संगीत प्रदर्शकयात पायेछि स्वरमान (Pitch), सःगति (tempo) व मापक (meter), बीतः, थी-थी लय व संगीतया छगू भागयात पायेछि निष्पादन यायेत  छ्येलातःगु खनेदु। थुकिलिं इम्प्रोभाइजेसन व एद लिबितम ad libitum थें न्यागु सांगीतिक आलंकरणया संस्कृतियात म्हो जक्क थाय् ब्यु। थन्यागु संस्कृति गैह्र-युरोपेली शास्त्रीय संगीत, दसु भारतीय शास्त्रीय संगीत, जापानी शास्त्रीय संगीतय् व आधुनिक संगीतय् खनेदु।
युरोपय् युरोपेली "शास्त्रीय संगीत" खँग्वःया छ्येला १९गु शताब्दीतक्क मजूगु खनेदु। थ्व ईले बाख निसें बिथोवेनतक्कया संगीतयात सुवर्ण युगया रुपय् नालेत थ्व खँग्वः छ्यलाहःगु ख।
कम्बैनल्लुर
कम्बैनल्लुर (अंग्रेजी:Kambainallur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  धर्मपुरी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्बैनल्लुर शहरयागु जनसंख्या १०,८४७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्बैनल्लुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कानिशॆट्टिपल्लॆ (अनंतपुर)
कानिशॆट्टिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कृत्तिवॆन्नु (कृष्णा)
कृत्तिवॆन्नु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मदिप्पक्कम
मदिप्पक्कम (अंग्रेजी:Madippakkam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कान्चीपुरम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मदिप्पक्कम शहरयागु जनसंख्या १४,९४० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ९०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मदिप्पक्कम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
पोम्पानो बीच हाइल्यांड्स, फ्लोरिडा
पोम्पानो बीच हाइल्यांड्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६५०५ दु धासा थ्व थासे २५०६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.२८५२५७ उत्तर व देशान्तर ८०.१०२४७९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४८४७०४ वर्ग मिटर (१.३४५४५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हर्षबाष्पं (मलयालम संकिपा)
हर्षबाष्पं (मलयालम भाषा:ഹര്ഷബാഷ്പം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अक्षिंतलु (सन् १९८७या संकिपा)
अक्षिंतलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सुयोग्य प्रकाशन
छगू प्रकाशन पुचः ख। थ्व प्रकाशन पुचलं थी-थी कथंया सफूत ध्वायावया च्वंगु दु।
भाषा
थ्व प्रकाशन पुचलं हिन्दी भाषाया सफूत ध्वायेगु या।
ध्वागु सफूत
थ्व पुचलं ध्वागु सफूत थ्व कथं दु-
ज्याकुथि
थ्व पुचःया ज्याकुथि भारतय् दु।
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
कॊट्टाल (कर्नूलु)
कॊट्टाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हृदयमे साक्षि (मलयालम संकिपा)
हृदयमे साक्षि (मलयालम भाषा:ഹൃദയമേ സാക്ഷി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
श्रीकोट, चिन्यालीसौड तहसील
श्रीकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
सेन्ट्रल चिन्मय मिशन ट्रस्ट
छगू प्रकाशन पुचः ख। थ्व प्रकाशन पुचलं थी-थी कथंया सफूत ध्वायावया च्वंगु दु।
श्रीकोट, चिन्यालीसौड तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
सेन्ट्रल चिन्मय मिशन ट्रस्ट
भाषा
थ्व प्रकाशन पुचलं हिन्दी भाषाया सफूत ध्वायेगु या।
श्रीकोट, चिन्यालीसौड तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेन्ट्रल चिन्मय मिशन ट्रस्ट
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
गोसाइंगञ्ज
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोसाइंगञ्ज शहरयागु जनसंख्या ८९६९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोसाइंगञ्ज यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
तिरिङे
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
टोमेल्स, क्यालिफोर्निया
टोमेल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१० दु धासा थ्व थासे ८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२४५८०९ उत्तर व देशान्तर १२२.९०५३७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ८१२४४७ वर्ग मिटर (०.३१३६८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मॆरुपु वीरुडु (सन् १९७०या संकिपा)
मॆरुपु वीरुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पसिवाडि प्राणं (सन् १९८७या संकिपा)
पसिवाडि प्राणं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
मॆरुपु वीरुडु (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पसिवाडि प्राणं (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मॆरुपु वीरुडु (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
माट्लं (कृष्णा)
माट्लं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कृत्तिवॆन्नु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्वास्तिक प्रकाशन
छगू प्रकाशन पुचः ख। थ्व प्रकाशन पुचलं थी-थी कथंया सफूत ध्वायावया च्वंगु दु।
भाषा
थ्व प्रकाशन पुचलं हिन्दी भाषाया सफूत ध्वायेगु या।
ध्वागु सफूत
थ्व पुचलं ध्वागु सफूत थ्व कथं दु-
ज्याकुथि
थ्व पुचःया ज्याकुथि भारतय् दु।
चिनोति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
स्वास्तिक प्रकाशन
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
चिनोति
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इन्नलॆ इन्न् (मलयालम संकिपा)
इन्नलॆ इन्न् (मलयालम भाषा:ഇന്നലെ ഇന്ന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सर्प, चिन्यालीसौड तहसील
सर्प भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मदुक्कराई
मदुक्कराई (अंग्रेजी:Madukkarai), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मदुक्कराई शहरयागु जनसंख्या २५,७३३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मदुक्कराई यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
पोम्पानो एस्टेट्स, फ्लोरिडा
पोम्पानो एस्टेट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३६७ दु धासा थ्व थासे १५५९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.२८३१५८ उत्तर व देशान्तर ८०.११६६४४ पश्चिम खः । थ्व थासे १४०८१२९ वर्ग मिटर (०.५४३६८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गोसाईंगञ्ज
गोसाईंगञ्ज (अंग्रेजी:Gosainganj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  फैजाबाद जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोसाईंगञ्ज शहरयागु जनसंख्या १२,६२२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोसाईंगञ्ज यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
हिन्दी प्रचारिणी समिति, कानपुर
ध्वागु सफूत
थ्व पुचलं ध्वागु सफूत थ्व कथं दु-
ज्याकुथि
थ्व पुचःया ज्याकुथि भारतय् दु।
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
कुलाल कुरुक्षेत्रं (सन् १९८७या संकिपा)
कुलाल कुरुक्षेत्रं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
इता इविटॆ वरॆ (मलयालम संकिपा)
इता इविटॆ वरॆ (मलयालम भाषा:ഇതാ ഇവിടെ വരെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
वंटिवॆलगल (कर्नूलु)
वंटिवॆलगल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गोस्पाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऒळि पिऱन्ततु (सन् १९८०या संकिपा)
ऒळि पिऱन्ततु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुनिपेड (कृष्णा)
थ्व थाय् कृत्तिवॆन्नु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कम्बाम
कम्बाम (अंग्रेजी:Kambam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  थेनी जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३९१ मिटर (१२८२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्बाम शहरयागु जनसंख्या ५८,७१३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्बाम यागु साक्षरता  अप्व दु।
मिट्नाल (कर्नूलु)
मिट्नाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हिन्दी बुक सेन्टर
छगू प्रकाशन पुचः ख। थ्व प्रकाशन पुचलं थी-थी कथंया सफूत ध्वायावया च्वंगु दु।
लिंगारॆड्डिपल्लॆ (अनंतपुर)
लिंगारॆड्डिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
हिन्दी बुक सेन्टर
भाषा
थ्व प्रकाशन पुचलं हिन्दी भाषाया सफूत ध्वायेगु या।
ध्वागु सफूत
थ्व पुचलं ध्वागु सफूत थ्व कथं दु-
लिंगारॆड्डिपल्लॆ (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हिन्दी बुक सेन्टर
ज्याकुथि
थ्व पुचःया ज्याकुथि भारतय् दु।
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
टिस्टुङ देउराली
टिस्टुङ देउराली (अंग्रेजी:Tistung Deurali), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११९० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टिस्टुङ देउराली यागु जनसंख्या ६५८५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
गोस्साइगांव
गोस्साइगांव (अंग्रेजी:Gossaigaon), भारतयागु आसाम राज्ययागु  कोक्राझार जिल्लायागु छगु सहर खः।
ढुगईकन्यूरी, गंगोलीहाट तहसील
ढुगईकन्यूरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलया छगु गां ख।
गोस्साइगांव
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५० मिटर (१६४ फुट) च्वे ला।
ढुगईकन्यूरी, गंगोलीहाट तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
गोस्साइगांव
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोस्साइगांव शहरयागु जनसंख्या १३,२६७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
ढुगईकन्यूरी, गंगोलीहाट तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोस्साइगांव
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोस्साइगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
यमलोकपु गूढचारि (सन् १९७०या संकिपा)
यमलोकपु गूढचारि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गुंडम्मगारि कृष्णुलु (सन् १९८७या संकिपा)
गुंडम्मगारि कृष्णुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
स्याक्सम्यान, अलास्का
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३१ दु धासा थ्व थासे १४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५५.३२०५५७ उत्तर व देशान्तर १३१.५९८३६४ पश्चिम खः । थ्व थासे २५८७०३८ वर्ग मिटर (०.९९८८६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इवन् ऎन्ऱॆ प्रियपुत्रन् (मलयालम संकिपा)
इवन् ऎन्ऱॆ प्रियपुत्रन् (मलयालम भाषा:ഇവന് എന്റെ പ്രിയപുത്രന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नीलिपूडि (कृष्णा)
नीलिपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कृत्तिवॆन्नु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सूरी, चिन्यालीसौड तहसील
सूरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रतनपुरी
रतनपुरी (अंग्रेजी:Ratanpuri), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४८६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रतनपुरी यागु जनसंख्या ८३७९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
प्रतिस्पंदन (सन् १९८७या संकिपा)
प्रतिस्पंदन  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
हिन्दी साहित्य सदन
छगू प्रकाशन पुचः ख। थ्व प्रकाशन पुचलं थी-थी कथंया सफूत ध्वायावया च्वंगु दु।
भाषा
थ्व प्रकाशन पुचलं हिन्दी भाषाया सफूत ध्वायेगु या।
ध्वागु सफूत
थ्व पुचलं ध्वागु सफूत थ्व कथं दु-
ज्याकुथि
थ्व पुचःया ज्याकुथि भारतय् दु।
स्वयादिसँ
पुचः:सफू ध्वायेज्या
नगरपालिका खत्याडी, अल्मोडा तहसील
नगरपालिका खत्याडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तिरुमलदेवरपल्लॆ (अनंतपुर)
तिरुमलदेवरपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पोन्से डे लियों, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५७ दु धासा थ्व थासे २३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.७२५७८३ उत्तर व देशान्तर ८५.९३७७८३ पश्चिम खः । थ्व थासे १२८२६९६१ वर्ग मिटर (४.९५२५१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८९९९ वर्ग मिटर (०.०१११९७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
कटुवयॆ पिटिच्च किटुव (मलयालम संकिपा)
कटुवयॆ पिटिच्च किटुव (मलयालम भाषा:കടുവയെ പിടിച്ച കിടുവ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
टीटीहिरिया
टीटीहिरिया (अंग्रेजी:Titihiriya), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बाँके जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३८८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टीटीहिरिया यागु जनसंख्या ८५०६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
मूलसागरं (कर्नूलु)
मूलसागरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लोक संगीत
लोकं येकुगु संगीतयात लोक संगीत (Folk Music) धाई।
याल्लूरु (कर्नूलु)
याल्लूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विजेत विक्रम् (सन् १९८७या संकिपा)
विजेत विक्रम्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चिन्त्‌
चिन्त्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
निडमर्रु (कृष्णा)
निडमर्रु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कृत्तिवॆन्नु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिंगाण गाँव, चिन्यालीसौड तहसील
सिंगाण गाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
गोता
गोता (अंग्रेजी:Gota), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  अहमदाबाद जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोता शहरयागु जनसंख्या १३,८३७ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
सिंगाण गाँव, चिन्यालीसौड तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोता
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोता यागु साक्षरता  अप्व दु।
टोरो क्यान्यन, क्यालिफोर्निया
टोरो क्यान्यन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६९७ दु धासा थ्व थासे ८१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४१८३९५ उत्तर व देशान्तर ११९.५६२९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९३८९५९० वर्ग मिटर (३.६२५३४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कैवऴिकळ् पिरियुम्पोळ् (डब्ड) (मलयालम संकिपा)
कैवऴिकळ् पिरियुम्पोळ् (डब्ड)  (मलयालम भाषा:കൈവഴികള് പിരിയുമ്പോള് (ഡബ്ഡ) ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रॆंडुकुटुंबाल कथ (सन् १९७०या संकिपा)
रॆंडुकुटुंबाल कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
धसञ्जय
धसञ्जय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अल्लरि पांडवुलु (सन् १९८७या संकिपा)
अल्लरि पांडवुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
स्क्यामोन बे, अलास्का
स्क्यामोन बे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६५ दु धासा थ्व थासे ११४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६१.८४२४८९ उत्तर व देशान्तर १६५.५८१६९४ पश्चिम खः । थ्व थासे १६३२२५५ वर्ग मिटर (०.६३०२१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रौडी राणि (सन् १९७०या संकिपा)
रौडी राणि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कामपर्व्वं (मलयालम संकिपा)
कामपर्व्वं (मलयालम भाषा:കാമപര്വ്വം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पोन्से इन्लेट, फ्लोरिडा
पोन्से इन्लेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५१३ दु धासा थ्व थासे २०४३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.०९४७४४ उत्तर व देशान्तर ८०.९४२५९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ११२१९०८३ वर्ग मिटर (४.३३१७१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६७८२५८८ वर्ग मिटर (१०.३४०८१५ वर्ग माइल) ल दु ।
करटि (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पोन्से इन्लेट, फ्लोरिडा
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
सिम्फोनी
सिम्फोनी धाःगु अर्केस्त्राय् थाइगु संगीतया छगू रुप ख। थ्व सिक्क ताःहाक नं जुइफु। थुकियात ३ निसें ४पु भागय् बायातःगु दै। थन्याःगु छपू भागयात मूभमेन्त धाइ।
सिम्फोनीया न्हापांगु मूभमेन्त तीव्र मूभमेन्त जुइ, आपालं थ्व सोनाता रुपय् दै। निगुगु मूभमेन्त बिस्तारं थाइगु मूभमेन्त जुइ। स्वंगुगु मूभमेन्त माइनुएत minuet वा स्केर्जो scherzo व त्रायो जुइ। प्यंगुगु मूभमेन्तयात फिनाले धाइ। थ्व रोन्दो वा सोनाता रुप वा थिपिनिगु कम्बिनेसन जुइफु। सिम्फोनी यक्व प्रकारं च्वयेछिं। अथे जुसां सिम्फोनीया अबु धका नं नालिगु जोसेफ हेइदनं च्वयादिगु शैली दकलय् नांजा व यक्व कम्पोजरतयेसं वय्‌कःया शैली अनुशरण या।
सिम्फोनी धाःगु खँग्वः ग्रीक खँग्वः “sym” (नापं) व “फोन” (सः) स्वाना दयावःगु खँग्वः ख।
“सिम्फोनी”या अर्थ ताःहाकःगु व ताहाकःगु ईलय् दयावइगु धुन ख।
तःधंगु अर्केस्त्रायात सिम्फोनी अर्केस्त्रा धाइ धाःसा चिधंगु ओपेरायात च्याम्बर अर्केस्त्रा धाइ।
सिम्फोनीया दकलय् नांजापिं कम्पोजरत जोसेफ हेदन, मोजार्त, बिथोवेन, Franz Schubert, Felix Mendelssohn, Robert Schumann, Anton Bruckner, Johannes Brahms, Pyotr Tchaikovsky, Gustav Mahler, Jean Sibelius व Dmitri Shostakovich आदि ख।
स्वयादिसँ
पुचः:संगीत
रतौली
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रतौली यागु जनसंख्या ५४०५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
कम्पिल
कम्पिल (अंग्रेजी:Kampil), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  फारुखाबाद जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४५ मिटर (४७५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्पिल शहरयागु जनसंख्या ८४७५ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्पिल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २१% ६ दं स्वया म्हो जु।
विश्वनाध नायकुडु (सन् १९८७या संकिपा)
विश्वनाध नायकुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
वेमुलेटिपल्लॆ (अनंतपुर)
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ओपेरा
ओपेरा छगु प्रकारया कला विधा ख गुकिलि गायक व संगीतकारतयेसं थियात्रिकल दबूलिइ नाटकीय कला क्यनि। थ्व कला लिब्रेत्तो धाःगु पाठ व सांगीतिक स्कोर ल्वाकछ्याना क्यनिगु याइ। ओपेरां नवाइगु थियटरया यक्व तत्त्व नालाकाःगु दु गथे कि अभिनय, थियात्रिकल सिनरी, विशेष परिस्थिति कथंया वसः व गब्लें-गब्लें प्याखं ओपेराय् छ्यलातःगु दै। ओपेराय मञ्चन साधारण कथं ओपेरा हाउसय् जुइ व मञ्चन जुइबिलय् अर्केस्त्रा वा मेमेगु सांगीतिक तुकदी नं नापं दै।
ओपेरा पाश्चात्य शास्त्रीय संगीतया छगू भाग ख। थ्व कला इतालिइ १६गु शताब्दीया अन्तय् (Jacopo Peri'या फ्लोरेन्सय् सन् १५९८स पिथंगु तनेधुंकुगु Dafne नाप) शुरु जुल। व याकनं हे युरोपय् मेमेगु थासय् फैले जुल। Schützनं जर्मनीइ, Lullyनं फ्रान्सय्, व Purcellनं इंग्ल्यान्दय् थःथःगु राष्ट्रिय ओपेरा परम्परा १७गु शताब्दीइ न्ह्यथनादिल। १८गु शताब्दीइ इतालियन ओपेरां युरोपया, फ्रान्स ब्याकं, आपालं भागय् थःगु प्रभुत्त्व दयेकल। थ्व बिलय् इतालियन ओपेरां विदेशी कम्पोजरत दसु Handelयात थःगु ओपेराय् तयेफत। ओपेरा सिरिया १७६०या दशक तक्क दकलय् अब्बल ओपेरा जुयाच्वन। थ्व दशकय् Gluckया थुकिया कृतिमताय् याःगु प्रतिकृया व वय्‌कःया ओपेरा "रिफर्म"नं थ्व पाना वन। वर्तमानया दकलय् नांजापिंय् छम्ह १८गु शताब्दीया ओपेराया मोजार्तं ओपेरा सिरियाय् थःगु ज्या न्ह्यथनादिल तर वय्‌कः थःगु इतालियन कमिक ओपेराया निंतिं नांजा विशेषयाना फिगारोया इहिपा (Le Nozze Di Figaro), दन जियोभानी (Don Giovanni), Così fan tutte, व जादुयी बांसुरी (Die Zauberflöte) (जर्मन परम्पराया छगू कोसेलोंह)या निंतिं नांजा।
१९गु शताब्दीया न्हापांगु तृतीयांशय् बेल कान्तो शैली तच्वल। थ्व बिलय् रोस्सिनी, Donizetti व बेलिनीतयेसं च्वयादिगु कला थौंतक्क मञ्चन या। थ्व ईलं ग्रान्द ओपेराया शुरुवात नं क्यन गुकिलि Auber व Meyerbeerया ज्या न्ह्यने वल। मध्य निसें लिपाया १९गु शताब्दी ओपेराया सुवर्ण युग ख। थ्व ईलय् वाग्नरं जर्मनीइ व भर्दीं इतालिइ थःगु ज्या दयेकादियाच्वन। ओपेराया लोकप्रियता इतालिया भेरिस्मो (verismo) काल व समकालीन फ्रेञ्च ओपेराया पुसिनि व स्त्रसया २०गु शताब्दीया कालखण्ड तक्क दयाच्वन। १९गु शताब्दीइ समकक्षी ओपेरा परम्परा पूवी युरोप, विशेष याना रुस व बोहेमियाय् नं पलिस्था जुल। २०गु शताब्दीइ थीथी आधुनिक शैलीया ओपेरा दसु atonality व serialism (Schoenberg व Berg), नियोक्लासिजम (Stravinsky), व मिनिमलिजम (Philip Glass व John Adams)या विकास जुल। रेकर्दिंग प्रविधिया विकास नापं इन्रिको Caruso थें न्यापिं गायकत ओपेरा प्रशंसक स्वया पिनेया ख्यलय् नं नांजाल। ओपेरा रेदियो व तेलेभिजनय् नं प्रशारण जुया नं वल।
स्वयादिसँ
पुचः:संस्कृति
ताडिवॆन्नु (कृष्णा)
ताडिवॆन्नु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कृत्तिवॆन्नु मण्डलय् ला।
ढनोलासेरा चक, गंगोलीहाट तहसील
ढनोलासेरा चक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलया छगु गां ख।
ताडिवॆन्नु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ढनोलासेरा चक, गंगोलीहाट तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
कण्णप्पनुण्णि (मलयालम संकिपा)
कण्णप्पनुण्णि (मलयालम भाषा:കണ്ണപ്പനുണ്ണി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
ढनोलासेरा चक, गंगोलीहाट तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कण्णप्पनुण्णि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
धाता
धाता छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गौतमि (सन् १९८७या संकिपा)
गौतमि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नैणी, अल्मोडा तहसील
नैणी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ओर्वकल्लु (कर्नूलु)
ओर्वकल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नूनॆपल्लॆ (कर्नूलु)
नूनॆपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मंगि, तिर्यानि मण्डल
मंगि, तिर्यानि मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तिर्यानि मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
चिन्तन
चिन्तय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पोर्ट शार्लोट, फ्लोरिडा
पोर्ट शार्लोट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६४५१ दु धासा थ्व थासे २३३१५ खा छें दु ।
चिन्तन
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पोर्ट शार्लोट, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.९९०१८१ उत्तर व देशान्तर ८२.१०५८३१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७६७७५१७ वर्ग मिटर (२२.२६९४१५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४११८६८८ वर्ग मिटर (१.५९०२३४ वर्ग माइल) ल दु ।
सीरा, चिन्यालीसौड तहसील
सीरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लक्ष्मीकटाक्षं (सन् १९७०या संकिपा)
लक्ष्मीकटाक्षं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
बि.वि.नगर् (कर्नूलु)
थ्व थाय् गोस्पाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कम्प्ली
कम्प्ली (अंग्रेजी:Kampli), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेल्लारी जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४१४ मिटर (१३५८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्प्ली शहरयागु जनसंख्या ३५,३८६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्प्ली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
सेलाविक, अलास्का
सेलाविक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
काविलम्म (मलयालम संकिपा)
काविलम्म (मलयालम भाषा:കാവിലമ്മ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मन्मधलील कामराजुगोल (सन् १९८७या संकिपा)
मन्मधलील कामराजुगोल  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
टीटीर्खी
टीटीर्खी (अंग्रेजी:Titirkhi), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५७५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टीटीर्खी यागु जनसंख्या ४२४८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लक्ष्मि (मलयालम संकिपा)
लक्ष्मि (मलयालम भाषा:ലക്ഷ്മി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रात्माटा
रात्माटा (अंग्रेजी:Ratmata), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  ओखलढुंगा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रात्माटा यागु जनसंख्या ३२६९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
हडियाडी, चिन्यालीसौड तहसील
हडियाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोथ्रा
गोथ्रा (अंग्रेजी:Gothra), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  झुन्झुनुन् जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३२८ मिटर (१०७६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोथ्रा शहरयागु जनसंख्या २१,८१९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
कल्लुक्कुळ् ईरम् (सन् १९८०या संकिपा)
कल्लुक्कुळ् ईरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पराशक्ति (सन् १९८७या संकिपा)
पराशक्ति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
कल्लुक्कुळ् ईरम् (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पराशक्ति (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
टोरान्स, क्यालिफोर्निया
टोरान्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७९४६ दु धासा थ्व थासे ५५९६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८३४८१५ उत्तर व देशान्तर ११८.३४१३३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५३२००६२० वर्ग मिटर (२०.५४०८७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
दयामयुडु (सन् १९८७या संकिपा)
दयामयुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
तलमर्ल (अनंतपुर)
तलमर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पालकॊलनु (कर्नूलु)
पालकॊलनु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पोर्ट ला बेले, फ्लोरिडा
पोर्ट ला बेले संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
मधुरस्वप्नं (मलयालम संकिपा)
मधुरस्वप्नं (मलयालम भाषा:മധുരസ്വപ്നം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पोर्ट ला बेले, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०५० दु धासा थ्व थासे ९७३ खा छें दु ।
मधुरस्वप्नं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पोलूरु (कर्नूलु)
पोलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मधुरस्वप्नं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पोलूरु (कर्नूलु)
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
पोर्ट ला बेले, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.७४७८५७ उत्तर व देशान्तर ८१.३९२६५१ पश्चिम खः । थ्व थासे २२३११८१९ वर्ग मिटर (८.६१४६४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०७९ वर्ग मिटर (०.००१९६१ वर्ग माइल) ल दु ।