cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
क्यालेक्सिको, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६७८२४६ उत्तर व देशान्तर ११५.४९७९९७ पश्चिम खः । थ्व थासे १६१२८०७९ वर्ग मिटर (६.२२७०८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
शिकागो रीज, इलियोनोई
शिकागो रीज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४१२७ दु धासा थ्व थासे ५८९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७०२४८२ उत्तर व देशान्तर ८७.७७८६९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७७४४४३ वर्ग मिटर (२.२२९५२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
आदित्यानां
आदित्यानां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्रिय
क्रिय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दमन
दमन (अंग्रेजी भाय:Daman), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1611खा छेँ दु।
अतनिकंटे घनुडु (सन् १९७८या संकिपा)
अतनिकंटे घनुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
जोगीपुर तखतपुर मण्डल
जोगीपुर तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सीत (मलयालम संकिपा)
सीत (मलयालम भाषा:സീത) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मऱुपिऱवि (सन् १९७३या संकिपा)
मऱुपिऱवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हर्कती
हर्कती नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५०५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्कती यागु जनसंख्या २८८१ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
बरौधी, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
दॊड्ड देवरपाडु (कृष्णा)
दॊड्ड देवरपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वीरुल्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दमनजोडी
दमनजोडी (अंग्रेजी भाय:Damanjodi), भारतयागु उडिसा राज्ययागु कोरापट जिल्लायागु  सहर खः।
तुनाल्का, राजगढी तहसील
तुनाल्का भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नाटोटित्तॆऩ्ऱल् (सन् १९९२या संकिपा)
नाटोटित्तॆऩ्ऱल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बॊम्मरिल्लु (सन् १९७८या संकिपा)
बॊम्मरिल्लु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ४९४
४९४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४९४ पुचः:दँ
मेलुर
मेलुर (अंग्रेजी:Melur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  मदुराय जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४९ मिटर (४८८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेलुर शहरयागु जनसंख्या ३३,७४३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेलुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
शालिनि ऎन्ऱॆ कूट्टुकारि (मलयालम संकिपा)
शालिनि ऎन्ऱॆ कूट्टुकारि (मलयालम भाषा:ശാലിനി എന്റെ കൂട്ടുകാരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ह्युगो, कोलोर्याडो
ह्युगो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
राता (सन् १९७३या संकिपा)
राता  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
ह्युगो, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८५ दु धासा थ्व थासे ४४० खा छें दु ।
शिवलिङ्ग
शिवलिङ्ग (अंग्रेजी:Shivaling), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८८ खा छेँ दु।
राता (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ह्युगो, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१३३५२ उत्तर व देशान्तर १०३.४६८०८९ पश्चिम खः । थ्व थासे २४९८८८२ वर्ग मिटर (०.९६४८२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
शिवलिङ्ग
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शिवलिङ्ग यागु जनसंख्या ३५२२ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:महाकालीयागु थाय
सिलिकोथे, इलियोनोई
सिलिकोथे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५९९६ दु धासा थ्व थासे २५४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९१९७९२ उत्तर व देशान्तर ८९.४९२८४८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२७९४२६२ वर्ग मिटर (४.९३९८९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७३३२८२ वर्ग मिटर (०.२८३१२२ वर्ग माइल) ल दु ।
आदिदेवं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नाटोटिप् पाट्टुक्कारऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मूलागाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मूलागाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हरक्थावा
हरक्थावा नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हरक्थावा यागु जनसंख्या ४७३७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
पॊडराल्ल (अनंतपुर)
पॊडराल्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बुक्करायसमुद्रं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्लार्कडेल, एरिजोना
क्लार्कडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४२२ दु धासा थ्व थासे १५४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७६१२१४ उत्तर व देशान्तर ११२.०५४८३५ पश्चिम खः । थ्व थासे १८९८१६२१ वर्ग मिटर (७.३२८८४५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८३१७८ वर्ग मिटर (०.१४७९४६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
मेल्विश्राम
मेल्विश्राम (अंग्रेजी:Melvisharam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेल्विश्राम शहरयागु जनसंख्या ३६,६७५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेल्विश्राम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
गोकराजुपल्लि (कृष्णा)
गोकराजुपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वीरुल्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्रियः
क्रियः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दमनगर
दमनगर (अंग्रेजी भाय:Damnagar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु अम्रेली जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३६ मिटर (४४६ फिट)।
चलिचीमलु (सन् १९७८या संकिपा)
चलिचीमलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
राजपार्ट् रङ्कतुरै (सन् १९७३या संकिपा)
राजपार्ट् रङ्कतुरै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
शिशिरत्तिल् ऒरु वसन्तं (मलयालम संकिपा)
शिशिरत्तिल् ऒरु वसन्तं (मलयालम भाषा:ശിശിരത്തില് ഒരു വസന്തം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बांधा तखतपुर मण्डल
बांधा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सेना
सेना (Army) धाःगु देय्‌या सैन्य बल ख।
पुचः:समाज
पूर्णिया, द्वाराहाट तहसील
पूर्णिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नाङ्कळ् (सन् १९९२या संकिपा)
नाङ्कळ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आदिदेवः
आदिदेवः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शिवपुर
शिवपुर (अंग्रेजी:Shivapur), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६३८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शिवपुर यागु जनसंख्या १०,६४८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
तेलगाव, सुरजपुर मण्डल
तेलगाव, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
आइडाहो स्प्रिङ्गस्, कोलोर्याडो
आइडाहो स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८८९ दु धासा थ्व थासे ९०४ खा छें दु ।
तेलगाव, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
आइडाहो स्प्रिङ्गस्, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७४२४५६ उत्तर व देशान्तर १०५.५१४३९१ पश्चिम खः । थ्व थासे २६८८०५० वर्ग मिटर (१.०३७८६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तेलगाव, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सन् ४९५
४९५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४९५ पुचः:दँ
हरनामपुर
हरनामपुर नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६०२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हरनामपुर यागु जनसंख्या ४३५३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
क्रिसम्यान, इलियोनोई
क्रिसम्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३१८ दु धासा थ्व थासे ५९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८०४०३८ उत्तर व देशान्तर ८७.६७५६६९ पश्चिम खः । थ्व थासे १८९४७९३ वर्ग मिटर (०.७३१५८४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सूर्यदाहं (मलयालम संकिपा)
सूर्यदाहं (मलयालम भाषा:സൂര്യദാഹം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मल्लाकोट, कोश्याँकुटोली तहसील
मल्लाकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राज राज चोऴऩ् (सन् १९७३या संकिपा)
राज राज चोऴऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सुमेर
300px|right
चॆप्पिंदि चेस्ता (सन् १९७८या संकिपा)
चॆप्पिंदि चेस्ता  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
सुमेर
सुमेर वा सुमेर लहना ल्वहं युग निसें पूर्व कँय् युग तक अस्तित्त्वय् दूगु छगू प्राचीन लहना ख। थ्व लहना वर्तमान इराकया दखिनी लागा मेसोपोतामियाय् ला। थ्व थाय्‌या नां अकादियन भासय् सुमेरु (Šumeru) व सुमेरियन भासय् कि-एन-गिर१५ ख। थ्व थाय्‌या नांया अर्थ "सभ्य जुजुतयेगु थाय्‌" वा "थःगु थाय्" ख। थ्व थासय लूगु ऐतिहासिक दसू कथं थ्व क्षेत्रया इतिहास करिब २९०० ईपू तक थ्यं। अथेजुसां आधुनिक इतिहासकारतेगु मत अनुसार सुमेर करिब ४५०० ईपू निसें ४००० ईपूया दथुइ पलिस्था जूगु ख। थ्व थासय् लूगु नगर, खुसि, ज्या आदिया नांया दसूकथं थ्व लहनाया पलिस्थामि सम्भवतः सुमेरियन भाय् ल्हाइपिं गैह्र-सेमितिक जातिया मनूत ख। थ्व प्राचीन प्रागैतिहासिक मनुतेत वर्तमान इलय् प्रोतो-युफ्रेतियन्स (proto-Euphrateans) वा उबाइदियन्स (Ubaidians) धाइगु या। थ्व जाति उत्तर मेसोपोतामियाया प्राचीन समारा तजिलजिं विकशित जूगु धइगु धारणा दु। उबाइदियनत सुमेरया दकलय् न्हापाया सभ्य तिबः ख, इमिसं झ्वास्या बंयात बुंज्या यायेछिंगु बुं दयेकिगु, बनय्‌ज्या पलिस्था यायेगु, कापः, छ्येंगु, धातु, शिल्प, चाया थलः आदिया उद्योग विकास यागु आदि ज्या विस्तार यात।
नगर देय्‌तः
सुमेर लहनाया दुने थीथी नगर देय् पलिस्था जूगु व विकशित जूगु खनेदु। थ्व लहनाया मू नगर थ्व कथं दु: minor cities:
चॆप्पिंदि चेस्ता (सन् १९७८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सुमेर
लिधंसा
पुचः:इतिहास
क्यालिफोर्निया सिटी, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८३८५ दु धासा थ्व थासे ३५६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१६१११९ उत्तर व देशान्तर ११७.८७३०३३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२७१९५७६९ वर्ग मिटर (२०३.५५१४३३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१९९१४ वर्ग मिटर (०.०८४९०९ वर्ग माइल) ल दु ।
नाऩे वरुवेऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
नाऩे वरुवेऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
क्लेपूल, एरिजोना
क्लेपूल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७९४ दु धासा थ्व थासे ७८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४०८६२६ उत्तर व देशान्तर ११०.८४७५३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१४१४३८ वर्ग मिटर (१.२१२९१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
शिवमन्दिर
शिवमन्दिर (अंग्रेजी:Shivmandir), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३४१७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शिवमन्दिर यागु जनसंख्या १७,४७६ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
इग्नासियो, कोलोर्याडो
इग्नासियो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६९ दु धासा थ्व थासे ३०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.११६७७३ उत्तर व देशान्तर १०७.६३४८६४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०७३२० वर्ग मिटर (०.२७३०९८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मेमारी
मेमारी (अंग्रेजी:Memari), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २५ मिटर (८२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेमारी शहरयागु जनसंख्या ३६,१९१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
हर्देनी
हर्देनी नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु उदयपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६१५ खा छेँ दु।
मेमारी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेमारी यागु साक्षरता  अप्व दु।
हर्देनी
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्देनी यागु जनसंख्या ३५६१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
मेमारी
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
दमोह
दमोह (अंग्रेजी भाय:Damoh), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु दामोह जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५९५ मिटर (१९५२ फिट)।
गूडॆं माधवरं (कृष्णा)
गूडॆं माधवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
टिगीपुर तखतपुर मण्डल
टिगीपुर तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
गूडॆं माधवरं (कृष्णा)
थ्व थाय् वीरुल्लपाडु मण्डलय् ला।
टिगीपुर तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
क्रियते
क्रियते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गूडॆं माधवरं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पञ्जाब प्रान्त, पाकिस्तान
पञ्जाब जनसंख्या अनुसार पाकिस्तानया दक्ले तःधंगु प्रान्त ख। पंजाबया मनुतयेत पंजाबी धाइ। पंजाबया दक्षिणय् सिंध, पश्चिमय् उत्तर पश्चिम सीमा क्षेत्र व बलोचिस्तान, उत्तरय् कश्मीर व ईस्लामाबाद व पूर्वय् हिंदूस्तानी पंजाब व राजस्थान ला। थ्व प्रान्तय् ल्हाइगु भाषा पंजाबी ख। पंजाबी नापं उर्दू व सरायकी नं ल्हाइगु या। पंजाबया राजधानी लाहौर ख। पंजाब फ़ारसी भाषाया निगु खँग्वः पंज वा न्या(५) व आब वा लः स्वाना वःगु खँग्वः ख। थ्व अर्थं थ्व थाय् न्यागु खुसि बाहा वनिगु थाय् ख। पञ्जाबया न्यागु खुसि थ्व कथं दु-
इतिहास
ब्रिटिश राजया पंजाबयात निगु भागय् बाया पूर्वी भाग भारतय् व पश्चिमी भाग पाकिस्तानय् आबद्ध याना थ्व प्रान्तया पलिस्था जूगु ख।
संस्कृति
थ्व प्रान्तया मू नखः ईद अलफ़तर, ईद उल-अज़हा, शब-ए-बरात व ईद मीलाद उन्नबी ख। नापं रमज़ानया सकल लाया नं विशेष महत्त्व दु। बसंत ऋतुइ छगू नख पाकिस्तानय् पञ्जाबय् जक्क हनि। थ्व नखःय् मौसम बांलाना मनुतयेसं भुतुमाले ब्वयेकिगु व बांलाक्क नैगु या।
वळ्ळि तॆय्वाऩै (सन् १९७३या संकिपा)
वळ्ळि तॆय्वाऩै  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पञ्जाब प्रान्त, पाकिस्तान
मौसम
फेब्रुवरी स्वया न्ह्यः पंजाबय् यक्व चिकुइ व थ्व लाय् मौसम परिवर्तन जुइ। फेब्रुवरी निसें अप्रिल तक्क वसन्त जुइ व उकिया धुंका ताहान्वइ। ताहान्वइगु मौसम मेय् न्ह्यथना अक्टोबरय् क्वचाइ। जून व जुलाईय् दक्ले ताहान्वइ। सरकारी अधिकारी कथं पंजाबय् ४६से तक्कया तापमान खंगु दु।
वळ्ळि तॆय्वाऩै (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पञ्जाब प्रान्त, पाकिस्तान
प्रशासन
पञ्जाब प्रान्तयात प्रशासनया निंतिं थ्व कथं बायातःगु दु
स्वयादिसँ
पुचः:पाकिस्तान
सूर्यन्ऱॆ मरणं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
चिलिपि कृष्णुडु (सन् १९७८या संकिपा)
चिलिपि कृष्णुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नीङ्क नल्ला इरुक्कणुम् (सन् १९९२या संकिपा)
नीङ्क नल्ला इरुक्कणुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
क्रिसटपहर, इलियोनोई
क्रिसटपहर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८३६ दु धासा थ्व थासे १४३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९७२०९९ उत्तर व देशान्तर ८९.०५२९११ पश्चिम खः । थ्व थासे ३६५२४७८ वर्ग मिटर (१.४१०२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सोरुङ
शोरुङ छबीसे (अंग्रेजी:Shorung Chabise), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  उदयपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६३५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शोरुङ छबीसे यागु जनसंख्या ३६३६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
आदिभिः
आदिभिः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
त्रिखली, राजगढी तहसील
त्रिखली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हरनी, थराली तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बरपारा, सुरजपुर मण्डल
बरपारा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
नवागांव तखतपुर मण्डल
नवागांव तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
दमुआ
दमुआ (अंग्रेजी भाय:Damua), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु छिनद्वार जिल्लायागु  सहर खः।
वन्ताळे मकाराचि (सन् १९७३या संकिपा)
वन्ताळे मकाराचि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्वन्तं ऎन्न पदं (मलयालम संकिपा)
स्वन्तं ऎन्न पदं (मलयालम भाषा:സ്വന്തം എന്ന പദം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
देवदासु मळ्ली पुट्टाडु (सन् १९७८या संकिपा)
देवदासु मळ्ली पुट्टाडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
स्वन्तं ऎन्न पदं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
हर्दिनेता
हर्दिनेता नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९९४ खा छेँ दु।
मेम्नगर
मेम्नगर (अंग्रेजी:Memnagar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  अहमदाबाद जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेम्नगर शहरयागु जनसंख्या ३७,२९० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेम्नगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
हर्दिनेता
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्दिनेता यागु जनसंख्या ४८७२ खः। थुकिली मिजंत ४३%, व मिसात ५७% दु।
मेम्नगर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
स्वन्तं ऎन्न पदं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
देवदासु मळ्ली पुट्टाडु (सन् १९७८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नॆञ्च तॊट्टु चॊल्लु (सन् १९९२या संकिपा)
नॆञ्च तॊट्टु चॊल्लु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इलिफ, कोलोर्याडो
इलिफ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१३ दु धासा थ्व थासे ११२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.७५८९११ उत्तर व देशान्तर १०३.०६५८४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६५१९२९ वर्ग मिटर (०.२५१७११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पेंबि, खानापूर मण्डल
पेंबि, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
जंतुलूरु (अनंतपुर)
जंतुलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बुक्करायसमुद्रं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जगन्नाधपुरं (कृष्णा)
जगन्नाधपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंकिपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बिसाही, सुरजपुर मण्डल
बिसाही, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
खजुराहो
खजुराहो (अंग्रेजी:Khajuraho), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  छत्तरपुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २८३ मिटर (९२८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खजुराहो शहरयागु जनसंख्या १९,२८२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खजुराहो यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
सिसेरो, इलियोनोई
सिसेरो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८५६१६ दु धासा थ्व थासे २४६४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८४५२३२ उत्तर व देशान्तर ८७.७५९९३३ पश्चिम खः । थ्व थासे १५१४१०५२ वर्ग मिटर (५.८४५९९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
श्रीअन्तु
श्री अंटु (अंग्रेजी:Shree Antu), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  इलाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८७३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं श्री अंटु यागु जनसंख्या ४४५२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
आदिष्ट
आदिष्ट छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
दॊंगलवेट (सन् १९७८या संकिपा)
दॊंगलवेट  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सोफोकल्स्
ल्येनाच्वंगु ज्या:तः
Only two of the seven surviving plays have securely dated first or second performances: Philoctetes (409 BC) and Oedipus at Colonus (401 BC, put on after Sophocles' death by his grandson, also called Sophocles). Of the others, Electra shows stylistic similarities to these two plays, and so is probably late. Ajax, Antigone and The Trachiniae are generally thought to be early, again on grounds of style, with Oedipus the King coming in Sophocles' middle period (see e.g. Lloyd-Jones 1994: 8-9).
आंशिक नाटकतः
Fragments of The Tracking Satyrs (Ichneutae) were discovered in Egypt in 1907. It is one of only two recovered satyr plays. Fragments of The Progeny (Epigonoi) were discovered in April 2005 by classicists at Oxford University with the help of infrared technology previously used for satellite imaging. The tragedy tells the story of the siege of Thebes. The fragment translates to the following: ''Speaker A:. . . gobbling the whole, sharpening the flashing iron.''
Speaker B: And the helmets are shaking their purple-dyed crests, and for the wearers of breast-plates the weavers are striking up the wise shuttle's songs, that wakes up those who are asleep.
Speaker A: And he is gluing together the chariot's rail.
स्वर्गदेवत (मलयालम संकिपा)
स्वर्गदेवत (मलयालम भाषा:സ്വര്ഗദേവത) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पङ्काळि (सन् १९९२या संकिपा)
पङ्काळि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वाक्कुऱुति (सन् १९७३या संकिपा)
वाक्कुऱुति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हर्दिया
हर्दिया नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९०६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्दिया यागु जनसंख्या ५०६६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
मेन्दु
मेन्दु (अंग्रेजी:Mendu), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  हाथरस जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेन्दु शहरयागु जनसंख्या १२,००१ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेन्दु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
भूगर्भशास्त्र
भूगर्भशास्त्र (Geology) धाःगु पृथ्वी वा बंग्वाराया संरचनाया बारेय् सीकिगु छता ख्यः ख। थ्व ख्यःया छुं कचा थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:भूगर्भशास्त्र
क्रियन्ते
क्रियन्ते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डूडू बसवन्न (सन् १९७८या संकिपा)
डूडू बसवन्न  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
इन्डियन हिल्स, कोलोर्याडो
इन्डियन हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
दंदेली
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४७३ मिटर (१५५१ फिट)।
इन्डियन हिल्स, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११९७ दु धासा थ्व थासे ५३१ खा छें दु ।
क्लिफटन, एरिजोना
क्लिफटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
इन्डियन हिल्स, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६३१२५४ उत्तर व देशान्तर १०५.२६०७१२ पश्चिम खः । थ्व थासे १२१६८७२९ वर्ग मिटर (४.६९८३७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
क्लिफटन, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५९६ दु धासा थ्व थासे १०८७ खा छें दु ।
श्री भञ्ज्याङ
श्री भञ्ज्याङ (अंग्रेजी:Shree Bhanjyang), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४७७ खा छेँ दु।
क्लिफटन, एरिजोना
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०४०५३६ उत्तर व देशान्तर १०९.३००८८२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३८४७०७५६ वर्ग मिटर (१४.८५३६४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३२०८८७ वर्ग मिटर (०.१२३८९५ वर्ग माइल) ल दु ।
श्री भञ्ज्याङ
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं श्री भञ्ज्याङ यागु जनसंख्या २३३३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
क्लिफटन, एरिजोना
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
स्वत्त् (मलयालम संकिपा)
स्वत्त् (मलयालम भाषा:സ്വത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
वायाटि (सन् १९७३या संकिपा)
वायाटि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
परतऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
परतऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४९६
४९६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४९६ पुचः:दँ
पारकोट, द्वाराहाट तहसील
पारकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।