cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नाल्ड उर्फ बोधार, भटवाडी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
किङ्गस्बर्ग, क्यालिफोर्निया
किङ्गस्बर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१९९ दु धासा थ्व थासे ३३५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.५१८३४२ उत्तर व देशान्तर ११९.५५३३३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६०५७१८६ वर्ग मिटर (२.३३८६९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोहकिलुयेह व बुइयार अहमद प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
अरुन्तति (सन् १९४३या संकिपा)
अरुन्तति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एन्थ्रोपोलोजी
एन्थ्रोपोलोजी मनुया बारेय् सीकिगु विज्ञानया छगू विधा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:समाज
पडरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
पडरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् १०७५
१०७५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
डाक्टरया कला
डाक्टरया कला छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास सुवर्णमान तुलाधर व अम्रितरत्न तुलाधर (अनुवादक) नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १११०य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू च्वसापासा नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १४८ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
एते
एते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आयिरं चिऱकुळ्ळ मोहं (मलयालम संकिपा)
आयिरं चिऱकुळ्ळ मोहं (मलयालम भाषा:ആയിരം ചിറകുള്ള മോഹം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बलवा
बलवा (अंग्रेजी:Balawa), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३५१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बलवा यागु जनसंख्या ८१०४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु। बलवा गाउ महोतरी जिल्लामा पछ। यो गाउमा एउटा थुलो स्कुल पनी छ । यो स्कुल मा १००० भ्न्दा बलवा गाउ महोती जिल्ला मा पर्छ. यो गाउ नमुना ग बि स हो |
नदेंली रायगढ मण्डल
नदेंली रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
गूडूरु (कर्नूलु)
गूडूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गूडूरु मण्डलय् ला।
नदेंली रायगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
गूडूरु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नदेंली रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
जसपुर खोलिया, हल्द्वानी तहसील
जसपुर खोलिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जप्पाऩिल् कल्याणरामऩ् (सन् १९८५या संकिपा)
जप्पाऩिल् कल्याणरामऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
महादेवा गाविस, सप्तरी जिल्ला
महादेवा गा वि स (अंग्रेजी भाय:Mahadeva), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे974खा छेँ दु।
ग्रीनल्यान्ड, आर्कान्सः
ग्रीनल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९०७ दु धासा थ्व थासे ३६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.९९४७४९ उत्तर व देशान्तर ९४.१८०६९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०७७७१० वर्ग मिटर (२.७३२७१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९५८२ वर्ग मिटर (०.००७५६१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
अचट्टुप्पिळ्ळै (सन् १९४३या संकिपा)
अचट्टुप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अधिप
अधिप छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १०७६
१०७६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
लहना
सभ्यता धागु मनुतेगु विकासयागु छगु अवस्था ख।
स्वया दिसँ
पुचः:समाज
माउन्ट प्रोस्पेक्ट, इलियोनोई
माउन्ट प्रोस्पेक्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
फुलवारीपार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
फुलवारीपार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
माउन्ट प्रोस्पेक्ट, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६२६५ दु धासा थ्व थासे २१९५२ खा छें दु ।
फुलवारीपार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सजौली, सोमेश्वर तहसील
सजौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
माउन्ट प्रोस्पेक्ट, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.०६५४२७ उत्तर व देशान्तर ८७.९३६२१७ पश्चिम खः । थ्व थासे २६४३२४६४ वर्ग मिटर (१०.२०५६३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९४२५२ वर्ग मिटर (०.०३६३९१ वर्ग माइल) ल दु ।
सजौली, सोमेश्वर तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
फुलवारीपार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सजौली, सोमेश्वर तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
फुलवारीपार, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सजौली, सोमेश्वर तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रैट्टा तप्पा (सन् २००५या संकिपा)
रैट्टा तप्पा      (तमिल भाषा:ரைட்டா தப்பா      ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बालदेनगढी
बालदेनगढी (अंग्रेजी:Baldengadhi), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  पाल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३७२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बालदेनगढी यागु जनसंख्या २०२८ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
शैल अग्रवाल
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
कर्कवूड, क्यालिफोर्निया
कर्कवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९६ दु धासा थ्व थासे ८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६८८३२९ उत्तर व देशान्तर १२०.०५५१६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७१७०३९ वर्ग मिटर (२.२०७३६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४५७८०३ वर्ग मिटर (०.९४८९६३ वर्ग माइल) ल दु ।
शिक्षा
शिक्षा धागु ब्वनिगु ब्वंकिगु ज्या ख।
पुचः:शिक्षा
मिककेन्जी, अलाबामा
मिककेन्जी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४४ दु धासा थ्व थासे ३२४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.५४२८०१ उत्तर व देशान्तर ८६.७१९७७२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७३१७६५ वर्ग मिटर (३.७५७४५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४३१२० वर्ग मिटर (०.०१६६४९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
अंबाला
अम्बल (अंग्रेजी भाय:Ambala), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु अम्बाला जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २६४ मिटर (८६६ फिट)।
कारैक्काल् अम्मैयार् (सन् १९४३या संकिपा)
कारैक्काल् अम्मैयार्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पनझर रायगढ मण्डल
पनझर रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ब्रूकर, फ्लोरिडा
ब्रूकर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु टाउन खः।
पनझर रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
ब्रूकर, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५२ दु धासा थ्व थासे १३६ खा छें दु ।
पनझर रायगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन् १०७७
१०७७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
आऴिक्कॊरु मुत्त् (मलयालम संकिपा)
आऴिक्कॊरु मुत्त् (मलयालम भाषा:ആഴിക്കൊരു മുത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जाऩ्चि (सन् १९८५या संकिपा)
जाऩ्चि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
निराकोट, भटवाडी तहसील
निराकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
लः हंय्
लः हंय् छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास नर्मदेश्वर प्रधान (अनुवादक) नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १११०य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू च्वसापासा नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १२४ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
कुर्दिस्तान प्रान्त (इरान)
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
समाजशास्त्र
समाजशास्त्र मानविकीया छगू ख्यः ख।
पुचः:समाज
एतेन
एतेन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ग्रीनवे, आर्कान्सः
ग्रीनवे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४४ दु धासा थ्व थासे १२३ खा छें दु ।
बल्दथाली
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बल्दथाली यागु जनसंख्या ३१३७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
वस्यक
वयस्क धयागु प्राणीयागु जीवनयागु छगू मध्यकलीन अवस्था खः । थ्व अवस्थाय् प्राणीयागु विकासक्रम पूर्ण जुइ धुंकी ।
माउन्ट पुलोस्की, इलियोनोई
माउन्ट पुलोस्की संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७०१ दु धासा थ्व थासे ७४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०१०१०६ उत्तर व देशान्तर ८९.२८४५६ पश्चिम खः । थ्व थासे २९४८७३० वर्ग मिटर (१.१३८५११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कुपेर कुचेला (सन् १९४३या संकिपा)
कुपेर कुचेला छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अधिपति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १०७८
१०७८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
जिल्दा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
जिल्दा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अधिपन् (मलयालम संकिपा)
अधिपन् (मलयालम भाषा:അധിപന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
महादेवस्थान
महादेवस्थान (अंग्रेजी भाय:Mahadevasthan), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे531खा छेँ दु।
अधिपन् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
क्लाम्याथ, क्यालिफोर्निया
क्लाम्याथ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६५१ दु धासा थ्व थासे ३६५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५३३०७५ उत्तर व देशान्तर १२४.०१४८६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२४६८०६१ वर्ग मिटर (१२.५३५९८९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तकप्पऩ् चामि (सन् २००५या संकिपा)
तकप्पऩ् चामि      (तमिल भाषा:தகப்பன் சாமி      ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
जूलकल्लु (कर्नूलु)
जूलकल्लु  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अम्बल क्यान्ट.
अम्बल क्यान्ट. (अंग्रेजी भाय:Ambala Cantt.), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु अम्बाला जिल्लायागु छाउनी सहर खः।
बायंग रायगढ मण्डल
बायंग रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मिकमुलेन, अलाबामा
मिकमुलेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६ दु धासा थ्व थासे ३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.१४९१३१ उत्तर व देशान्तर ८८.१७३९१९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१४२३४ वर्ग मिटर (०.१२१३२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
ब्रूकरिज, फ्लोरिडा
ब्रूकरिज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२७९ दु धासा थ्व थासे २१२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.५४८६९८ उत्तर व देशान्तर ८२.४९०४२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२४९६६६ वर्ग मिटर (२.०२६९०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पंक सबकल्चर
पंक सबकल्चर धागु छगु कथंयागु पंक "संस्कृति" व मान्यता खः।
बलेटक्सार
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बलेटक्सार यागु जनसंख्या ४७०९ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
मचा
पुचः:समाज
हलो यार् पेचऱतु (सन् १९८५या संकिपा)
हलो यार् पेचऱतु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एतेषां
एतेषां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चिवकवि (सन् १९४३या संकिपा)
चिवकवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १०७९
१०७९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ग्रीनवूड, आर्कान्सः
ग्रीनवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७११२ दु धासा थ्व थासे २६५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२१५५३४ उत्तर व देशान्तर ९४.२५३३५१ पश्चिम खः । थ्व थासे २३७९५०६६ वर्ग मिटर (९.१८७३२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३३४७४० वर्ग मिटर (०.१२९२४४ वर्ग माइल) ल दु ।
अटिक्कुऱिप्प् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सत्येन्द्र श्रीवास्तव
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
घाटबहरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
घाटबहरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मिजंमचा
मिजंम्ह मचायात मिजंमचा धाइ।
पुचः:समाज
महादेवस्थान गाविस, येँ जिल्ला
महादेवस्थान गाविस (अंग्रेजी भाय:Mahadevathan), नेपायागु बागमती अञ्चलया येँ जिल्लाया गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् १६३६खा छेँ दु।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ७९०८ दु।
लिधँसा
पुचः:येँ जिल्ला
पंक प्याखं
पंक प्याखं पंक संगीतनाप स्वापु दुगु थें-थें कथंयागु प्याखंतः खः।
जीतपुर नेगी, हल्द्वानी तहसील
जीतपुर नेगी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अम्बल सदर
अम्बल सदर (अंग्रेजी भाय:Ambala Sadar), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु अम्बाला जिल्लायागु सहर खः।
सोहन राही
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
जोतिमलर् (सन् १९४३या संकिपा)
जोतिमलर्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
आमथल, बेरीनाग तहसील
आमथल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
जोतिमलर् (सन् १९४३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रानीगुडा रायगढ मण्डल
रानीगुडा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
आमथल, बेरीनाग तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
नाइटसेन, क्यालिफोर्निया
नाइटसेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
रानीगुडा रायगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
आमथल, बेरीनाग तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
नाइटसेन, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८६१ दु धासा थ्व थासे २८९ खा छें दु ।
रानीगुडा रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
आमथल, बेरीनाग तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
नाइटसेन, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९६९१८९ उत्तर व देशान्तर १२१.६६५५३८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२९८७३६१ वर्ग मिटर (५.०१४४४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रानीगुडा रायगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
आमथल, बेरीनाग तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
रानीगुडा रायगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
आमथल, बेरीनाग तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
म्ह्याय्‌मचा (सफू)
म्ह्याय्‌मचा  छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास तुयुबहादुर महर्जन नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११११य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू म.रा.जी.के. नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ३८ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या ख्वपःय् जुगु खः।
हेमाविऩ् कातलर्कळ् (सन् १९८५या संकिपा)
हेमाविऩ् कातलर्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काशीपेट , तांडूरु मण्डल
काशीपेट, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
अधिभुत
अधिभुत छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सुमाङ
सुमाङ (अंग्रेजी:Sumang), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  पाँचथर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९५४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुमाङ यागु जनसंख्या ५३१६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
माउन्ट स्टरलिङ्ग, इलियोनोई
माउन्ट स्टरलिङ्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०७० दु धासा थ्व थासे १०४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९८६४६१ उत्तर व देशान्तर ९०.७६५५८२ पश्चिम खः । थ्व थासे २७८७२८२ वर्ग मिटर (१.०७६१७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अक्षरत्तॆऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
अक्षरत्तॆऱ्ऱ् (मलयालम भाषा:അക്ഷരത്തെറ്റ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बलिरामपुर
बलिरामपुर (अंग्रेजी:Balirampur), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७८१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बलिरामपुर यागु जनसंख्या ५४७५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
मिसामचा
thumb|मिसामचा मिसाम्ह मचायात मिसामचा धाइ।
पुचः:समाज
ग्रीयर्स फेरी, आर्कान्सः
ग्रीयर्स फेरी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९३० दु धासा थ्व थासे ६६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.५७५५८८ उत्तर व देशान्तर ९२.१६४०४२ पश्चिम खः । थ्व थासे १८४६२९८० वर्ग मिटर (७.१२८५९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९२८८ वर्ग मिटर (०.०१५१६९ वर्ग माइल) ल दु ।
सरडामाल रायगढ मण्डल
सरडामाल रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कुरुवनगलपुरं (कर्नूलु)
कुरुवनगलपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गूडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सुतौली, सोमेश्वर तहसील
सुतौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ह्यांगु मचा
नकतिनी बुम्ह मचायात ह्यांगु मचा धाइ।
पुचः:समाज
एतैः
एतैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १०८०
१०८० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०८० पुचः:दँ
तिवाऩ् पकतूर् (सन् १९४३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जयगांव
जयगांव (अंग्रेजी:Jaygaon), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  जलपैगुढी जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयगांव शहरयागु जनसंख्या ३८,६६४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
निसमोर, भटवाडी तहसील
निसमोर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अम्बरनाथ
अम्बरनाथ (अंग्रेजी भाय:Ambarnath), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु ठाणे जिल्लायागु सहर खः।
तक तिमि ता (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मिजं
अङ्ग्रेजी: Man, पर्वते: पुरुष
पुचः:जाः म्हसिका
Man
माउन्ट भर्नोन, इलियोनोई
माउन्ट भर्नोन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६२६९ दु धासा थ्व थासे ७८१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३१३५१२ उत्तर व देशान्तर ८८.९०८१५९ पश्चिम खः । थ्व थासे २९८३९९१७ वर्ग मिटर (११.५२१२५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २५५३८२ वर्ग मिटर (०.०९८६०४ वर्ग माइल) ल दु ।
म्याडिसन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९३२९ दु धासा थ्व थासे १२१२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७१५०६५ उत्तर व देशान्तर ८६.७३९६४४ पश्चिम खः । थ्व थासे ५९९७८९६२ वर्ग मिटर (२३.१५८००८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८७०९६ वर्ग मिटर (०.०७२२३८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सन् १०८१
१०८१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ब्रुक्स्‌भिल्, फ्लोरिदा
बूकस्भिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७२६४ दु धासा थ्व थासे ३९२० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.५५३५२९ उत्तर व देशान्तर ८२.३८८६६८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२८०२६०७ वर्ग मिटर (४.९४३११४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६९७९४ वर्ग मिटर (०.०२६९४८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
अल्बानिया
अल्बानिया गणराज्य उत्तरपूर्वी यूरोपय् लाःगु छगू देय्‌ ख। थ्व देय्‌या बुँसीमाय् उत्तरय् [कोसोभो]], उत्तरपश्चिमय् मोन्टेनेग्रो, पूर्वय् भूतपूर्व यूगोस्लाभिया, व दक्षिणय् युनान ला। तटीय सीमाय् दक्षिण पश्चिमय् एड्रियाटिक सागर व आयोनियन सागर ला।
अल्बानिया छगू संसदीय लोकतन्त्र व संक्रमणकालीन अर्थव्यवस्था दूगु देय्‌ ख। अल्बानियाया राजधानी तिराना लगभग ८,९५,००० मनुतेगु नगर ख। थ्व नगरय् देय्‌या ३६ लख जनसंख्याया छगू चौथाई मनु च्वं। नापं थ्व नगर अल्बानियाया वित्तीय केन्द्र नं ख। खुला बजाः सुधारया कारणं विदेशी निवेशया निंतिं देय्‌या अर्थव्यस्था चाःगु दु व मूकथं उर्जाया विकास व परिवहन आधारभूत अर्थतन्त्रया कथं विकशित जुयाच्वंगु दु।
इतिहास
प्रथम बाल्कन युद्ध धुंका अल्बानियां अटोम्यान साम्राज्यं स्वया थःगु स्वतन्त्रताया घोषणा यात। देय्‌या स्थिति अथे जुसां अशान्त जुयाच्वन। द्वितीय विश्व युद्घबिले इटालीं थ्व देशय्‌ थःगु अधिकार तल। तर थुकिया प्रतिकारय् निरन्तर एन्वर होक्जाया नेतृत्वय् साम्यवादी विरोध जुयाच्वन, व इटालियनतेसं लिपा देय्‌ त्वःता वने धुंका साम्यवादीतेसं सत्ता काल।
सन् १९९०इ एन्वर होक्जा मदूगु न्या दँ धुंका तक्क नं अल्बानिया छगू पृथक्कृत देय्‌ जुयाच्वन।
सन् १९९७य् थ्व देशय् पिनें निवेश याःगु ध्येबा ताट पुला वंबिले देशय् सशस्त्र विद्रोह जुल व सैन्य हथियार लाका यंकल। इटालीया नेतृत्वय् नेटो सेना थन तैनात जुल व लिपा स्थिति शान्तिपूर्ण व वैधानिक शासन जूवन। सत्तारूढ राष्ट्रपति साली बेरिशायात अपदस्त जुइत बाध्य याना थ्व हे झ्वले समाजवादी नेता फातोस नानोयात त्वतल। संसदीय चुनाव धुंका समाजवादी सत्ताय् वल।
सेप्टेम्बर १९९८य् छम्ह मू नेता आजेम हज्दारीया हत्याया प्रयास जुल। थ्व धुंका थन दंगा जुलठे। फातोस नानो विदेशय् बिस्वन व वय्‌कःया थासय् छम्ह मेम्ह समाजवादी नेता पान्देली माज्को सत्ताय् वल।
अल्बानिया नेटो व युरोपीय संघया सदस्य जुइत स्वयाच्वंगु दु व थ्व देशं अफ्गानिस्तान व इराकय् अमेरिकी सेनाया समर्थन याना च्वंगु दु। युरोपीय संघ, विश्व बैंक आदि संस्थां अल्बानियाया समस्यातेत कया थुकिया आलोचना याःगु दु। तर लिपाया छुं दँय् थ्व देशय् जूगु विकासं याना युरोपीय संघं अल्बानियायात अप्व सहयोग यायेगु प्रण याःगु दु।
होक्जाया सत्ता खतम जुइ धुंका अल्बानियाय् साली बेरिशाया अधीनय् लोकतन्त्रवादीतेगु हानं शासन वल। २००५या आम चुनावय् समाजवादीत बुत व लोकतन्त्रवादी पुनः सत्ताय् वल व थ्व हार धुंका फातोस नानां पार्टी चेयरम्यानया पद त्वतल व तिरानाया मेयर एदि रामा न्हुम्ह चेयरम्यान जुयादिल।
आः वया देय्‌य् बहुदलीय व्यस्थायात सुदृढ यायेगु कुतः जुयाच्वंगु दु, तर देशय् आ नं यक्व आर्थिक समस्या जुयाच्वंगु दु दसु- निवेश मगाःगु, आधारभूत संरचना मगाःगु व विद्युत आपूर्ति मगाःगु। थ्व नापं थन भ्रष्टाचार, अवैध अर्थव्यस्था व संगठित अपराधया नं समस्या दु। २००५य् थ्व समस्या समाधान यायेया निंतिं छुं पहल जुसां थुकिया यक्व उत्साहवर्धक परिणाम मवनि।
भूगोल
बाल्कन प्रायद्वीपया स्वंगु दक्ले तःधंगु व गाःवंगु टेक्टोनिक दह आंशिक रूपं अल्बानियाय् ला। देय्‌या उत्तरपश्चिमय् स्थित श्कोदेर दहया सतह ३७० किमि २ निसें ५३० किमी २ तक्क दु। थ्व १/३ अल्बानियाय् व शेष मोण्टेनेग्रोय् ला। थ्व दहय् अल्बानियाया तट ५७ किमि दु।  अर्किड दह देय्‌या दक्षिण-पश्चिमय् ला व थ्व अल्बानिया व म्यासिडोनियाया दथुइ बायाच्वंगु दु। थुकिया  अधिकतम जा २८९ मीटर दु। थन थी-थी कथंया वनस्पति व जीव दु। अर्किड दहया प्राकृतिक व ऐतिहासिक महत्वया कारणं थ्व दह  युनेस्कोया संरक्षण धलःय् ला।
राजनीति
अल्बानियाय् राष्ट्रपति राष्ट्र प्रमुख ख। थ्व पदया निर्वाचन कुभेन्दी पपुलर वा विधानसभाद्वारा जुइ। विधानसभाया १५५ सदस्यतेगु निर्वाचन सकल न्या दँय् जुइ। राष्ट्रपतिद्वारा सरकारया मन्त्रीतेत ल्यइ व थुमिगु मू मन्त्रीयात अल्बानियाया प्रधानमन्त्री दयेकी।
अल्बानियाय् १८ दँ स्वया च्वेया सकल अल्बानियामि नागरिकतेसं मतदान यायेफु।
राष्ट्रया अङ्ग
थ्व देय्‌या स्वंगु अङ्ग थ्व कथं दु-
न्यायपालिका
थ्व देशय् क्वे बियातःगु न्यायालय दु-
प्रशासनिक विभाजन
अल्बानियायात १२ अञ्चल, ३६ जिल्ला व ३५१ म्युनिसिपालिटीइ विभक्त यानातःगु दु। भक्त है, जिन्हें अल्बानिया में रेथे (rrethe) कहा जाता है। राजधानी तिराना को विशेष दर्जा प्राप्त है। ये प्रभाग हैं:
अर्थव्यस्था
अल्बानिया पूर्वी यूरोपीय मानकया आधारय् छगू निर्धन देय्‌ ख। सन् २००८य् थ्व देय्‌या प्रति मनु सकल ग्राहस्थ उत्पाद (पी पी एसय् व्यक्त-व्यय शक्ति मानक) युरोपीय संघया औसतया २५ प्रतिशत जक्क दु। अथे जुसां अल्बानियां आर्थिक विकासया क्षमता क्यंगु दु। अतः, थन यक्व व्यापारिक प्रतिष्ठान स्थानांतरित जुयाच्वंगु दु व वर्तमान वैश्विक लागत-कटौतीया कारणं उपभोक्ता वस्तुत न्हुपिं बनियातेसं थन उपलब्ध यानाच्वंगु दु। युरोपय् केवल अल्बानिया व साइप्रस हे थन्याःगु निगु देय्‌ ख गुकिलिं सन् २००९या हलिम मन्दी बिले नं प्रथम त्रैमाशय् आर्थिक विकास क्यन।
देशय् चिकं व प्राकृतिक ग्यासया छुं भण्डार दु तर चिकं दयेकिगु धाःसा केवल ६,४२५ ब्यारल प्रतिदिं दु। प्राकृतिक ग्यासया उत्पादन लगभग ३ करोड़ घनमिटर दु व थ्व मात्रा राष्ट्रिय माग पूवंकेयात गा। मेमेगु प्राकृतिक संसाधनय् ह्येंग्वा, बक्साइट, सिजः, व नया अयस्क ला।
बुंज्या दक्ले मू आर्थिक ख्यः ख। थ्व ख्यले देय्‌या ५८% कार्यशक्ति क्रियाशील जुयाच्वंगु दु व थुकिलिं कुल ग्राहस्थ उत्पादनया २१% भाग उत्पन्न याइ। अल्बानियाय् पर्याप्त मात्रा छो, कःनि, बजां, न्या (हलिमय् १३गु थाय्‌), व फिगया उत्पादन याइ।
जनसङ्ख्या
१९१३इ जूगु विभाजन धुंका यक्व अल्बानियामि नापंया देय्‌ दसु कोसोभो, म्यासेडोनियाया पश्चिमय्, उत्तरी युनान आदिइ च्वनिगु या। १९१२-१३इ लण्डनय् जूगु राजदूत सम्मेलनय् जूगु सन्धिया कारणं अल्बानियाया नापंया देय्‌तेत अल्बानियां थःगु ४०% भूभाग व जनसङ्ख्या बी माल।
अल्बानियाया प्रवासी दक्ले अप्व युरोपय् दु। करिब १/३ अल्बानियामि विदेशय् च्वनि। सन् २००६इ लगभग ९,००,००० अल्बानियामि अल्बानिया स्वया पिने च्वंगु तथ्याङ्क दु गुकिलि आपालं निगु सीमाया देय्‌ - इटाली व युनानय् च्वंगु दु। थुकिया मू कारण अल्बानियाया शेष युरोपया तुलनाय् जीवन स्तर म्हो जूगु तथ्य ख। परिणाम कथं देय्‌या सकल जनसंख्याय् नं १९९१ व २००१या दथुइ जन्म दर सन्तुलित जुसां जनसंख्या १,००,००० क्वांवन। आ नं थ्व देशं प्रवासन जुयाच्वंगु दु।
अमारू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अमारू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
अल्बानिया
धर्म
अल्बानियाया तःधंगु प्रतिशत जनसंख्या नास्तिक वा अज्ञेयवादी दु। सरकारी तथ्याङ्क कथं अल्बानियाय् धार्मिक क्रियाकलाप याइपिं मनुत २५ निसें ४० प्रतिशत दथुइ ला। अर्थात ६०% निसें ७५% तक्क अल्बानियामि अधार्मिक दु (वा सार्वजनिक रूपं धार्मिक प्रदर्शन मया)। यद्यपि अल्बानियामि आपालं धार्मिक मजु, तर लगभग ७०% मनु सांस्कृतिक कथं मुसलमान दु । अल्बानियामि अर्थोडक्स २०% व कैथलिक १०% दु।
थौंया अल्बानियाय् धार्मिक महत्त्व सिक्क म्हो जु व ताःहाकया ई निसें थन मुस्मां व ख्रिस्टीत शान्तिपूर्ण रूपय् च्वनाच्वंगु दु।
अऩ्पुळ्ळ मलरे (सन् १९८४या संकिपा)
अऩ्पुळ्ळ मलरे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
अल्बानिया
भाषा
अल्बानियाया मू भाषा अल्बानिया भाषा ख। थ्व छगू भारोपेली भाषा ख। थ्व अल्बानिया अतिरिक्त म्यासेडोनिया, मोण्टेनेग्रो, कोसोभो, व इटालीया अर्बेरेश (Arbëresh) व यूनानया अर्वानितेस (Arvanites)य् नं ल्हाइ। थ्व भाषाया निगु मू प्रकार दु:
अऩ्पुळ्ळ मलरे (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अमारू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अल्बानिया
भाषा
सन् १९०९य् थ्व भाषायात औपचारिक रूपय् ल्याटिन लिपिइ च्वयाहल व द्वितीय विश्व युद्धया अन्त निसें कया १९६८ तक्कय् कोसोभो, म्यासेडोनिया व मोण्टेनेग्रोय् च्वनाच्वंपिं अल्बानियामितेसं थ्व आधिकारिक कथं छ्येला हल। १९७२य् साम्यवादया उत्थान धुंका थ्व भाषायात न्हु गति दत व थौं थ्व अल्बानियाया आधिकारिक भाषा ख।
अमारू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
अल्बानिया
लिधंसा
पुचः:देय्
अमारू, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अम्मावनु पऱ्ऱिय अमळि (मलयालम संकिपा)
अम्मावनु पऱ्ऱिय अमळि (मलयालम भाषा:അമ്മാവനു പറ്റിയ അമളി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
महादेवडांडा गाविस, सिन्धुली जिल्ला
महादेवस्थान ३ (अंग्रेजी भाय:Mahadevdada), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सिन्धुली जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे614खा छेँ दु।
इहिपा
इहिपा छगू सामाजिक प्रक्रिया ख।
पुचः:समाज
अधिभूतं
अधिभूतं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कालीमाटी, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अधिभूतं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कालीमाटी, गैरसैण तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अधिभूतं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कालीमाटी, गैरसैण तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
अधिभूतं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कालीमाटी, गैरसैण तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
अधिभूतं
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कालीमाटी, गैरसैण तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।