cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जनयेत्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
नेपाःया हलिम सम्पदातयेगु धलः
नेपाःयागु विश्व सम्पदा तेगु धलः
आदामिन्ऱॆ वारियॆल्ल् (मलयालम संकिपा)
आदामिन्ऱॆ वारियॆल्ल् (मलयालम भाषा:ആദാമിന്റെ വാരിയെല്ല്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
ग्यालेना, इलियोनोई
ग्यालेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
आदामिन्ऱॆ वारियॆल्ल् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
ग्यालेना, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४६० दु धासा थ्व थासे १८२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.४१८१७१ उत्तर व देशान्तर ९०.४३१४७२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९६७२९२९ वर्ग मिटर (३.७३४७३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३५८ वर्ग मिटर (०.०००५२४ वर्ग माइल) ल दु ।
क्रेस्ट, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७१६ दु धासा थ्व थासे ९९९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.८०५९१८ उत्तर व देशान्तर ११६.८६७४०५ पश्चिम खः । थ्व थासे १६५३५६०१ वर्ग मिटर (६.३८४४३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
विजेपुर, द्वाराहाट तहसील
विजेपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नैनपुर
नैनपुर (अंग्रेजी:Nainpur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  मन्द्ला जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैनपुर शहरयागु जनसंख्या २१,७६९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैनपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
हलना, राजगढी तहसील
हलना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ७५७
७५७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५७ पुचः:दँ
म्ह
उत्पत्ति
मनूया म्ह छगू जटिल प्रक्रियां दयावइ। थ्व प्रक्रिया शूक्राणु(Sperm) व विम्ब कोष (Ovum) स्वाइगु प्रक्रिया फर्तिलाइजेसनं(Fertilization) न्ह्यथनि। थथे स्वाना दयावःगु कोषयात जाइगोत (Zygote) धाइ। फर्तिलाइजेसन धुंका कोषतेगु विभाजन जुइ। थथे विभाजन जुया छगू कोष निगु, निगु प्यंगु, प्यंगु च्यागु व च्यागु कोष झिंखुगु कोषय् विभाजित जुइ। थथे झिंखुगु कोषया अवस्थाय् कोषत छग्वारा जुया च्वनि। थ्व अवस्था तक्क कोषत बायाच्वंसां समग्र कोषतेगु आकार जाइगोतया आकार स्वया तधं जुइमखु। थथे आकार तधं मयाइगु कोष विभाजनयात क्लिभेज धाइ। नापं, थ्व झिंखुगु कोषया अवस्थायात मोरुला (Morula) धाइ। मोरुला अवस्था धुंका कोषपुचःया दथुइ छगू चाकलाःगु ह्वः दयावइ। थ्व ह्वःयात प्यखें कोषतेसं भुनाः थुकिया दुने ति जानावइ। थ्व प्रक्रियायात ब्लास्तुलेसन धाइ व थ्व प्रक्रियां दयावःगु तिं जाःगु ह्वःयात भुनातःगु कोषतेगु संरचनायात ब्लास्तुला (Blastula) धाइ। ब्लास्तुला दुनेया तिं जाःगु ह्वःयात ब्लास्तोसिस्त (Blastocyst) धाइ। नापं ब्लास्तुलाया कोषत विभाजन जुजुं झिंखुगुं स्वीनिगु कोष दयेकी। थथे कोषत विभाजन जुजुं वनिबिलय् ब्लास्तोसिस्तया दुने नं छभः कोष बुयावइ। थथे बुयावइगु कोषपुचःयात दुनेया कोषपुचः (Inner cell mass) वा इम्ब्रोयोब्लास्त (embryoblast) धाइ। फर्तिलाइजेसनया करिब २वाः धुंका इम्ब्रोयोब्लास्तय् कोषतेगु निभः दयावइ गुकियात इपिब्लास्त व हाइपोब्लास्त धाइ। फर्तिलाइजेसनया ३वाः धुंका थ्व कोषत स्वभः कोषपुचलय् विकशित जुइ धुंकि। मनूया म्हया सकल कुचा थ्व स्वभः कोषपुचलं दयावइ। थ्व स्वभः कोषपुचःतेगु नां एक्तोदर्म, मेसोदर्म व एन्दोदर्म ख।
एक्तोदर्म
एक्तोदर्म स्वपुचः कोषय् विभक्त जुइ। थ्व स्वपुचः सर्फेस एक्तोदर्म, न्युरल क्रेस्त व न्युरल त्युब ख। सर्फेस एक्तोदर्मं छ्येंगुया त्राइकोसाइत व केरातिनोसाइत दयेकि। नापं, थ्व हे सर्फेस एक्तोदर्मं एन्तेरियर पितुइतरीया गोनादोत्रफ, कर्तिकोत्रफ, थाइरोत्रफ, सोमातोत्रफ व लाक्तोत्रफ कोषत दयेकि।
न्युरल क्रेस्तं पेरिफेरल नर्भस सिस्तम, न्युरोइन्दोक्राइन सिस्तम, छ्येंगु, वा व मिखाया थीथी कुचा दयेकि। पेरिफेरल नर्भस सिस्तमय् थुकिलिं न्युरोन, ग्लाया (स्वान सेल) व सातेलाइत ग्लायल सेल बुयावइ। न्युरोइन्दोक्राइनय् थुकिलिं क्रोमाफिन सेल, पाराफोलिकुलर सेल व ग्लोमस सेल बुयावइ। छ्येगुलि थुकिलिं मेलानोसाइत (निभस सेल) व मर्केल सेलबुयावै। वाय् थुकिलिं ओदोन्तोब्लास्त व सिमेन्तोब्लास्त बुयावै। मिखाय् थुकिलिं कर्नियल केरातोसाइत बुयावै।
न्युरल त्युबं स्वपुचः कोष विकसित जुइ। थ्व स्वपुचलं सेन्त्रल नर्भस सिस्तम, इपेन्दाइमा व पिनियल ग्रन्थिया थीथी कुचा दयेकि। सेन्त्रल नर्भस सिस्तमय् थुकिलिं न्युरोन, ग्लाया (ओलिगोदेन्द्रोसाइत, एस्त्रोसाइत), इपेन्दाइमाय् इपेन्दाइमोसाइत, पिनियल ग्रन्थिइ पिनियलोसाइत दयेकि।
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया चेन्नूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
म्ह
एन्दोदर्म
एन्दोदर्मं फोर गत, फ्यारिञ्जियल पाउच व हाइन्द्‌ गत बुयावइ। फोरगतया संरचना विकशित जुया फय्‌ हिलिगु (Respiratory), जिलंज्या (Digestive) व इन्दोक्राइन नाप स्वापू दूगु थीथी कुचात दयेकि। फय्‌ हिलिगु कुचापुचलय् थुकिलिं ताइप १ व ताइप २ न्युमोसाइत, गब्लेत सेल व क्लब सेल दयेकि। जिलंज्याया कुचापुचलय् थुकिलिं प्वाथय् एन्तेरोइन्दोक्राइन(enteroendocrine)या जि सेल (G cell), दि सेल (D cell), इसिएल सेल (ECL cell) आदि, एक्जोक्राइनय् (exocrine) ग्यास्त्रिक चिफ सेल व पराइतल सेल दयेकि। नापं, थुकिलिं फोभियल सेल (Foveolar cell) नं दयेकि। नापं इन्तेस्ताइनया इन्तेरोइन्दोक्राइन व्यवस्थाय् के सेल (K cell), एस् सेल (S cell), दि सेल (D cell), आइ सेल (I cell) आदि दयेलि। इन्तेस्ताइनया गब्लेत सेल (Goblet cell), पानेथ सेल (Paneth cell), इन्तेरोसाइत (Enterocyte/Microfold cell) नं इन्दोदर्मं बुयावैगु फोरगत भागं दयेकिगु जिलंज्याया कुचाय् छुं म्हकुचात ख। सेंया हेपातोसाइत व हेपातिक स्तेलार सेल नं थुकिलिं हे दयेकि। सें क्वसं दइगु खाइप्वः(Gallbladder	)या कोलिसिस्तोसाइत (Cholecystocyte) नं थुकिलिं हे दयेकि। नापं, एक्सोक्राइन प्याङ्क्रियाज्‌या 	सेन्त्रोअसाइनर सेल (Centroacinar cell) व प्याङ्क्रियातिक स्तेलर सेल (Pancreatic stellate cell) नं थुकिलिं हे बुयावइ। इन्दोक्राइन प्यान्क्रियाज्‌या अल्फा, बेता, देल्ता व एफ सेल नं थुकिलिं हे बुयावइ।
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
म्ह
एन्दोदर्म
इन्दोदर्मया फ्यारिञ्जियल पाउचं थाइरोइद ग्रन्थिया फलिकुलर सेल, पाराथाइरोइदया चिफ सेल व अक्सिफिल सेल नं दयेकि। नापं, इन्दोदर्मया हाइन्दगत भागं युरोथेलियल सेल बुयावइ।
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
म्ह
धार्मिक
म्ह छुकिलिं दयाच्वंगु दु धैगु बारेय् ऐतिहासिक रुपं यक्व कौतुहुलता दूगु खनेदु। तिपिटकया सूत्रपिटकया खुद्दकनिकायया खुद्दकपाठया छगू सुत्त द्वत्तिंसाकारो सुत्तय् थुकिया बारेय् बुद्धया ईलय् मनुतेगु थुइका स्वये छिं। थ्व सुत्तया शाब्दिक अर्थ म्हया ३२गु कुचा ख। अतः, थ्व सुत्तय् म्हया ३२गु अंग थ्व कथं वर्णन यानतःगु दु-
अत्थि इमस्मिं काये –
(अर्थ: थ्व काय(म्ह)य् थ्व चीज दु -)
ककनी
ककनी (अंग्रेजी भाय:Kakani), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु नुवाकोट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1396खा छेँ दु।
म्ह
धार्मिक
केसा लोमा नखा दन्ता तचो,
ककनी
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८१३ मिटर (५९४८ फिट)।
म्ह
धार्मिक
(अर्थ : केसा (छ्यंया सं), लोमा (म्हया सं), नखा (लुसि), दन्ता (वा), तचो (छ्यंगु)
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
म्ह
धार्मिक
मंसं न्हारु अट्ठि अट्ठिमिञ्‍जं वक्‍कं,
बीर्वेल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
म्ह
धार्मिक
हदयं यकनं किलोमकं पिहकं पप्फासं,
अन्तं अन्तगुणं उदरियं करीसं मत्थलुङ्गं,
पित्तं सेम्हं पुब्बो लोहितं सेदो मेदो,
अस्सु वसा खेळो सिङ्घाणिका लसिका मुत्तं,
मत्थके मत्थलुङ्गन्ति॥
वैज्ञानिक
म्हया बारेय् उत्सुकता दःसां म्हयात चायेका म्हया दुने छु दु धैगु खं स्वयेगु ज्यायात धाःसा हलिंया आपालं तजिलजिइ वर्जित यानातल। चिकित्साया अबु हिपोक्रेतिज्या ईलय् मनू सीधुंका नं मनूया म्ह चायेका स्वयेगु ज्यायात अबिलय्‌या तजिलजिइ बर्जित यानतल। प्राचीनकालया मेम्ह नांजाम्ह चिकित्सक ग्यालेनं धाःसा पेपांचूपिनिगु म्ह चायेका म्हया बारेय् थुइगु कुतः यानादिल। भेसालियसं सिक्क लिपा तिनि दि ह्युमानि कर्पोरिस् फाब्रिका वा मनूया म्हया संरचना धाःगु थःगु च्वखँय् दाइसेक्सन यासें म्हकुचाया बारेय् क्वातुगु प्रमाण क्यनादिल।
स्वयादिसँ
पुचः:म्ह
एलेनाबाद
एलेनाबाद (अंग्रेजी भाय:Ellenabad), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु सिर्सा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८९ मिटर (६२० फिट)।
मंत्रालय शक्ति – दैव भक्ति? (सन् १९८१या संकिपा)
'''मंत्रालय शक्ति – दैव भक्ति? ''' छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
नाणल् (सन् १९६५या संकिपा)
नाणल्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सूराय पालॆं (कृष्णा)
सूराय पालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ककनपुर
ककनपुर (अंग्रेजी भाय:Kakanpur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1348खा छेँ दु।
जामनगर
जामनगर (अंग्रेजी:Jamnagar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जामनगर जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २० मिटर (६५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जामनगर शहरयागु जनसंख्या ४४७,७३४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जामनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:गुजरातयागु शहर
गोल्लपुरम्, हिंदूपुरम् मण्डल
गॊल्लपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् हिंदूपुरं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऎङ्क वीट्टु तॆय्वम् (सन् १९८९या संकिपा)
ऎङ्क वीट्टु तॆय्वम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ठिर्रीआमा धरमजयगढ मण्डल
ठिर्रीआमा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
एलूर
एलूर (अंग्रेजी भाय:Eloor), भारतयागु केरला राज्ययागु इर्नाकुलम जिल्लायागु  सहर खः।
इतः
इतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आग्रहं (मलयालम संकिपा)
आग्रहं (मलयालम भाषा:ആഗ്രഹം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अंकगणित
अंक गणित गणितयागु छगु महत्त्वपूर्ण ख्य: ख:| थ्व ख्य: गणितयागु दक्ले पुलांगु व दक्ले प्रायोगिक ख्य: ख| थ्व ख्यले अंक, अंकयागु प्रकृति, जोड, घटाउ, गुणन, विभाजन थें न्यागु प्रायोगिक पक्षयागु ब्वनेज्या व छ्येलेज्या जुई|
जोड (+)
थुकिलि अंकतेगु स्वायेगु ज्या जुइ।
सन् ७५८
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५८ पुचः:दँ
अंकगणित
घटाव
थुकिलि अंकतेगु घटाव ज्या जुइ।
गुणना
थ्व विशेष कथंयागु जोड खः।
बायेज्या
थ्व बायेगु ज्याखँ खः।
गेल्सबर्ग, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९५२२९२ उत्तर व देशान्तर ९०.३६८५४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४३७६१०७९ वर्ग मिटर (१६.८९६२४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४५९९२५ वर्ग मिटर (०.१७७५७८ वर्ग माइल) ल दु ।
मरिया मै डार्लिंग् (सन् १९८१या संकिपा)
मरिया मै डार्लिंग्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
कंचनपुर, सुरजपुर मण्डल
कंचनपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
थापल, बेतालघाट तहसील
थापल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सोपाक
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोपक यागु जनसंख्या ३३७८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
नी (सन् १९६५या संकिपा)
नी छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काकु
काकु (अंग्रेजी भाय:Kaku), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सोलुखुम्बु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे822खा छेँ दु।
मेयर, एरिजोना
मेयर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४०८ दु धासा थ्व थासे ७१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४१९१५४ उत्तर व देशान्तर ११२.२४९७७९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५१९६२९६५ वर्ग मिटर (२०.०६३०१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रेखागणित
फुति वो फुति यात छगु, निगु वो स्वंगु दिशाले परिमर्जित् याई बिले दया वैगु येक्को कथंया किपा व वस्तु अले अन्यागु किपा व वस्तु नं पालना यायेगु नियम यात सिका कायेगु कुत यायेगु विज्ञानयात ज्यामिति(Geometry) धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:गणित
ताडिमर्रि (अनंतपुर)
ताडिमर्रि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
आळ्क्कूट्टत्तिल् तनियॆ (मलयालम संकिपा)
आळ्क्कूट्टत्तिल् तनियॆ (मलयालम भाषा:ആള്ക്കൂട്ടത്തില് തനിയെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
गुणेभ्यः
गुणेभ्यः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
आळ्क्कूट्टत्तिल् तनियॆ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
ताडिमर्रि (अनंतपुर)
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
गुणेभ्यः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
आळ्क्कूट्टत्तिल् तनियॆ (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ताडिमर्रि (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
गुणेभ्यः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
ताडिमर्रि (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुणेभ्यः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ७५९
७५९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५९ पुचः:दँ
नौली, पोखरी तहसील
नौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नैन्वा
नैन्वा (अंग्रेजी:Nainwa), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  बुन्दी जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २९१ मिटर (९५४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैन्वा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऎऩ्ऩ पॆत्त राचा (सन् १९८९या संकिपा)
ऎऩ्ऩ पॆत्त राचा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गाल्भा, इलियोनोई
गाल्भा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१६६७४ उत्तर व देशान्तर ९०.०४२१८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४३८१६० वर्ग मिटर (१.७१३५८३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ब्रिजपोर्ट, कनेक्टिकट
ब्रिजपोर्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३९५२९ दु धासा थ्व थासे ५४३६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१८८५९६ उत्तर व देशान्तर ७३.१९५९१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१४३८४०४ वर्ग मिटर (१५.९९९४५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८८०१७७० वर्ग मिटर (३.३९८३८३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
नीर्क्कुमिऴि (सन् १९६५या संकिपा)
नीर्क्कुमिऴि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पाइ
पुचः:गणित
मा मॊगुडु ब्रह्मचारि?? (सन् १९८१या संकिपा)
'''मा मॊगुडु ब्रह्मचारि?? ''' छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
इतर
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
एरोस्मिथ
छगु नांजागु ब्यान्ड खः। थ्व ब्यान्ड रक एन्ड रोल हल अफ फेम यागु सदस्य खः।
लिधंसा
पुचः:रक एन्ड रोल हल अफ फेमर्स
आम्हारिक भाषा
तिग्रिनिया व अंग्रेजी नापं आमहारिक इथिओपियाया सरकारी भाषा ख। थ्व देय्‌या प्रशासन, जनमाध्यम, वाणिज्य व ब्वंकिगु भाय् नं थ्व हे ख।
स्वयादिसँ
पुचः:भाषा
काकुर ठाकुर
काकुर ठाकुर (अंग्रेजी भाय:Kakur Thakur), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सिन्धुली जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे876खा छेँ दु।
पुटुकछार धरमजयगढ मण्डल
पुटुकछार धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
हिमरौला, राजगढी तहसील
हिमरौला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
द बीच बोइज
छगु नांजागु ब्यान्ड खः। थ्व ब्यान्ड रक एन्ड रोल हल अफ फेम यागु सदस्य खः।
आरान्ऱॆ मुल्ल कॊच्चुमुल्ल (मलयालम संकिपा)
आरान्ऱॆ मुल्ल कॊच्चुमुल्ल (मलयालम भाषा:ആരാന്റെ മുല്ല കൊച്ചുമുല്ല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
क्रेस्टलाइन, क्यालिफोर्निया
क्रेस्टलाइन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२१८ दु धासा थ्व थासे ६६९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२४२४५६ उत्तर व देशान्तर ११७.२८९८९९ पश्चिम खः । थ्व थासे २८१४१६६८ वर्ग मिटर (१०.८६५५५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५३२७२ वर्ग मिटर (०.१३६३९९ वर्ग माइल) ल दु ।
टाकर, सुरजपुर मण्डल
टाकर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ऎऩ् रत्तत्तिऩ् रत्तमे (सन् १९८९या संकिपा)
ऎऩ् रत्तत्तिऩ् रत्तमे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मायदारि अल्लुडु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नीलवाऩम् (सन् १९६५या संकिपा)
नीलवाऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
सकूनी, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
काल भैरव
काल भैरव (अंग्रेजी भाय:Kal Bhairab), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु दैलेख जिल्लायागु गाँ विकास समिति खः। थ्व थासे809खा छेँ दु।
सकूनी, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जम्शेदपुर
जम्शेदपुर (अंग्रेजी:Jamshedpur), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  पुर्वी सिंहभुम जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १३५ मिटर (४४२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्शेदपुर शहरयागु जनसंख्या ५७०,३४९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जम्शेदपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:झारखण्डयागु शहर
नजिबाबाद
नजिबाबाद भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बिज्नौर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २४५ मिटर (८०३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नजिबाबाद शहरयागु जनसंख्या ७९,०८७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नजिबाबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
एलुरु
एलुरु (अंग्रेजी भाय:Eluru), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु पश्चिम गोदावरी जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २२ मिटर (७२ फिट)।
एन्डरसन, अलाबामा
एन्डरसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५४ दु धासा थ्व थासे १७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.९२००२९ उत्तर व देशान्तर ८७.२७०३५८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३४५०९९ वर्ग मिटर (१.२९१५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
गार्ड्नर, इलियोनोई
गार्ड्नर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
इतरः
इतरः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
गार्ड्नर, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१८७८८१ उत्तर व देशान्तर ८८.३०९५२४ पश्चिम खः । थ्व थासे २६९४६११ वर्ग मिटर (१.०४०३९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५२३८ वर्ग मिटर (०.०१३६०५ वर्ग माइल) ल दु ।
इतरः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
द बर्डस्
पिनेयागु स्वापू
पुचः:रक एन्ड रोल हल अफ फेमर्स
ताडेपल्लि (कृष्णा)
थ्व थाय् घंटसाल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऎऩ् पुरुषऩ्ताऩ् ऎऩक्कु मट्टुम्ताऩ् (सन् १९८९या संकिपा)
ऎऩ् पुरुषऩ्ताऩ् ऎऩक्कु मट्टुम्ताऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
ब्रिस्टल, कनेक्टिकट
ब्रिस्टल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिटी खः।
ऎऩ् पुरुषऩ्ताऩ् ऎऩक्कु मट्टुम्ताऩ् (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ब्रिस्टल, कनेक्टिकट
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६००६२ दु धासा थ्व थासे २६१२५ खा छें दु ।
खरार
खरार भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु रुपनगर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २९७ मिटर (९७४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खरार शहरयागु जनसंख्या ३९,४१० खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
आरोरुं अऱियातॆ (मलयालम संकिपा)
आरोरुं अऱियातॆ (मलयालम भाषा:ആരോരും അറിയാതെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ताऴम्पू (सन् १९६५या संकिपा)
ताऴम्पू  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सोरभाग
सोरभाग (अंग्रेजी:Sorabhag), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  मोरङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २०३५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोरभाग यागु जनसंख्या १०,२६३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
मावूरि पॆद्दमनुषुलु (सन् १९८१या संकिपा)
मावूरि पॆद्दमनुषुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
टोनी ब्लेर
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
कालागाउं
कालागाउं (अंग्रेजी भाय:Kalagau), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे552खा छेँ दु।
ईंग्लिश बजार
ईंग्लिश बजार (अंग्रेजी भाय:English Bazar), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मल्दा जिल्लायागु सहर इलाका खः।
रचिदा धरमजयगढ मण्डल
रचिदा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन् ७६०
७६० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७६० पुचः:दँ
नकोदा
नकोदा (अंग्रेजी:Nakoda), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  चन्द्रपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नकोदा शहरयागु जनसंख्या ५९४९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नकोदा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
जनसंपर्क
जनसंपर्क छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऒरे ताय् ऒरे कुलम् (सन् १९८९या संकिपा)
ऒरे ताय् ऒरे कुलम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पैडेटि, परिगि मण्डल
पैडेटि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् परिगि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फुलकोना, सुरजपुर मण्डल
फुलकोना, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
आशंसकळोटॆ (मलयालम संकिपा)
आशंसकळोटॆ (मलयालम भाषा:ആശംസകളോടെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बीजगणित
बीजगणित गणितया छगू ख्यः ख। थ्व ख्यले स्ट्रक्चर, सम्बन्ध व मात्राया सीकेज्या जुइ। रेखागणित, गणितीय एनालाइसिस, कम्बिनेटोरिक्स, व अङ्क सिद्धान्त नापं बीजगणित गणितया छगू मू ख्यः ख। आधारभूत बीजगणितयात साधारणकथं माध्यमिक शिक्षाया पाठ्यक्रमय् स्यनिगु या। थुकिलिं बीजगणितया आधारभूत विचाःतेगु म्हसीका बिगु या। थन्यागु विचाय् ल्याखँतेगु तनेज्या व गुणना, भेरिएबलया विचा, पोलिनोमियलया अर्थ, फ्याक्टोराइजेसन, रुट सीकिगु आदि ला।
बीजगणित आधारभूत बीजगणित स्वया यक्व तधं। बीजगणितय् ल्याखँ नाप प्रत्यक्ष ज्या यायेगु जक्क मखु, सिम्बोल, भेरिएबल, सेट, गणितीय इलेमेन्ट आदि नाप नं ज्या यायेगु जुइ। तनेज्या व गुणनायात साधारण अपरेसनया कथं कायेगु या। थिमिगु स्पष्ट परिभाषां ग्रुप, रिङ्ग, फिल्ड संरचना तक्क थ्यंकी।
वर्गीकरण
बीजगणित यात थ्व कथं बायेछिं:
In some directions of advanced study, axiomatic algebraic systems such as groups, rings, fields, and algebras over a field are investigated in the presence of a geometric structure (a metric or a topology) which is compatible with the algebraic structure. The list includes a number of areas of functional analysis:
आधारभूत बीजगणित
Elementary algebra is the most basic form of algebra. It is taught to students who are presumed to have no knowledge of mathematics beyond the basic principles of arithmetic. In arithmetic, only numbers and their arithmetical operations (such as +, −, ×, ÷) occur. In algebra, numbers are often denoted by symbols (such as a, x, or y). This is useful because:
पोलिनोमियल
A polynomial is an expression that is constructed from one or more variables and constants, using only the operations of addition, subtraction, and multiplication (where repeated multiplication of the same variable is standardly denoted as exponentiation with a constant whole number exponent). For example, x2 + 2x − 3 is a polynomial in the single variable x.
An important class of problems in algebra is factorization of polynomials, that is, expressing a given polynomial as a product of other polynomials. The example polynomial above can be factored as (x − 1)(x + 3). A related class of problems is finding algebraic expressions for the roots of a polynomial in a single variable.
निडिगल्लु (अनंतपुर)
निडिगल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
बीजगणित
एब्स्ट्र्याक्ट बीजगणित
Abstract algebra extends the familiar concepts found in elementary algebra and arithmetic of numbers to more general concepts.
सेट: Rather than just considering the different types of numbers, abstract algebra deals with the more general concept of sets: a collection of all objects (called elements) selected by property, specific for the set. All collections of the familiar types of numbers are sets. Other examples of sets include the set of all two-by-two matrices, the set of all second-degree polynomials (ax2 + bx + c), the set of all two dimensional vectors in the plane, and the various finite groups such as the cyclic groups which are the group of integers modulo n. Set theory is a branch of logic and not technically a branch of algebra.
निडिगल्लु (अनंतपुर)
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
बीजगणित
एब्स्ट्र्याक्ट बीजगणित
बाइनरी अपरेसन: The notion of addition (+) is abstracted to give a binary operation, ∗ say. The notion of binary operation is meaningless without the set on which the operation is defined. For two elements a and b in a set S, a ∗ b is another element in the set; this condition is called closure. Addition (+), subtraction (-), multiplication (×), and division (÷) can be binary operations when defined on different sets, as is addition and multiplication of matrices, vectors, and polynomials.
तायिऩ् करुणै (सन् १९६५या संकिपा)
तायिऩ् करुणै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
निडिगल्लु (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बीजगणित
एब्स्ट्र्याक्ट बीजगणित
Inverse elements: The negative numbers give rise to the concept of inverse elements. For addition, the inverse of a is −a, and for multiplication the inverse is 1/a. A general inverse element a−1 must satisfy the property that a ∗ a−1 = e and a−1 ∗ a = e.
तायिऩ् करुणै (सन् १९६५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
निडिगल्लु (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बीजगणित
एब्स्ट्र्याक्ट बीजगणित
Associativity: Addition of integers has a property called associativity. That is, the grouping of the numbers to be added does not affect the sum. For example: (2 + 3) + 4 = 2 + (3 + 4). In general, this becomes (a ∗ b) ∗ c = a ∗ (b ∗ c). This property is shared by most binary operations, but not subtraction or division or octonion multiplication.
Commutativity: Addition of integers also has a property called commutativity. That is, the order of the numbers to be added does not affect the sum. For example: 2+3=3+2. In general, this becomes a ∗ b = b ∗ a. Only some binary operations have this property. It holds for the integers with addition and multiplication, but it does not hold for matrix multiplication or quaternion multiplication.
छगू बाइनरी अपरेसन दुगु सेटया ग्रुप – संरचना
Combining the above concepts gives one of the most important structures in mathematics: a group. A group is a combination of a set S and a single binary operation ∗, defined in any way you choose, but with the following properties:
If a group is also commutative—that is, for any two members a and b of S, a ∗ b is identical to b ∗ a—then the group is said to be Abelian.
For example, the set of integers under the operation of addition is a group. In this group, the identity element is 0 and the inverse of any element a is its negation, −a. The associativity requirement is met, because for any integers a, b and c, (a + b) + c = a + (b + c)
The nonzero rational numbers form a group under multiplication. Here, the identity element is 1, since 1 × a = a × 1 = a for any rational number a. The inverse of a is 1/a, since a × 1/a = 1.
The integers under the multiplication operation, however, do not form a group. This is because, in general, the multiplicative inverse of an integer is not an integer. For example, 4 is an integer, but its multiplicative inverse is ¼, which is not an integer.
The theory of groups is studied in group theory. A major result in this theory is the classification of finite simple groups, mostly published between about 1955 and 1983, which is thought to classify all of the finite simple groups into roughly 30 basic types.
Semigroups, quasigroups, and monoids are structures similar to groups, but more general. They comprise a set and a closed binary operation, but do not necessarily satisfy the other conditions. A semigroup has an associative binary operation, but might not have an identity element. A monoid is a semigroup which does have an identity but might not have an inverse for every element. A quasigroup satisfies a requirement that any element can be turned into any other by a unique pre- or post-operation; however the binary operation might not be associative.
All groups are monoids, and all monoids are semigroups.
Rings and fields—structures of a set with two particular binary operations, (+) and (×)
Groups just have one binary operation. To fully explain the behaviour of the different types of numbers, structures with two operators need to be studied. The most important of these are rings, and fields.
Distributivity generalised the distributive law for numbers, and specifies the order in which the operators should be applied, (called the precedence). For the integers (a + b) × c = a × c + b × c and c × (a + b) = c × a + c × b, and × is said to be distributive over +.
A ring has two binary operations (+) and (×), with × distributive over +. Under the first operator (+) it forms an Abelian group. Under the second operator (×) it is associative, but it does not need to have identity, or inverse, so division is not allowed. The additive (+) identity element is written as 0 and the additive inverse of a is written as −a.
A field is a ring with the additional property that all the elements excluding 0 form an Abelian group under ×. The multiplicative (×) identity is written as 1 and the multiplicative inverse of a is written as a−1.