cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कार्सिनोमा इन् सितु
थ्व कारणं CISतेसं साधारणयता त्युमर दयेकिमखु। थन्यागु लिजन (lesion) थाय्‌ वा अंग कथं परचिं च्वनि (छ्यंगु, सर्भिक्स आदिइ) वा दयाच्वंगु संरचनानापं वनि (दुरुपा, सों आदिइ)। छुं CISतेसं धाःसा त्युमर दयेकिगु या, दसु कोलोन (पोलिप), ब्लादर (प्रि-इन्भेजिव प्यापिलरी क्यान्सर, वा दुरुपा (दक्तल कार्सिनोमा इन सितु वा लोबुलर कार्सिनोमा इन सितु)।
यक्व प्रकारया क्यान्सर CIS जुया तच्वया वनि।
CISया छुं प्रकारतेगु क्यान्सरय् हिलावनिगु सम्भावना यक्व दइ, थन्यागु सिआइएसतेत धाःसा लिकाना छ्वयेगु याइ।
क्यान्सरया TNM वर्गीकरणय् कार्सिनोमा इन सितुयात TisN0M0 (स्तेज 0) धका रिपोर्त याइ।
बॊकिनाल (कृष्णा)
बॊकिनाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
एक्स्टर, क्यालिफोर्निया
एक्स्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१६८ दु धासा थ्व थासे ३१६८ खा छें दु ।
मकतलनाट्टु मेरि (सन् १९५७या संकिपा)
मकतलनाट्टु मेरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सौड, डुण्डा तहसील
सौड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अम्मऩ् कोयिल् किऴक्काले (सन् १९८६या संकिपा)
अम्मऩ् कोयिल् किऴक्काले छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उदईबंद, मस्तूरी मण्डल
उदईबंद, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
दब्लिन
दब्लिन आयरल्यांडयागु राजधानी ख। थ्व छगु मू युरोपियन सहर ख। थ्व नगरय् अंग्रेजी, आइरिश गेलिक आदि भाषा छ्यलि।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल
विश्रामपुर
विश्रामपुर (अंग्रेजी भाय:Bishrampur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1397खा छेँ दु।
कुडिया
कुडिया (अंग्रेजी भाय:Kudiya), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु नवलपरासी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1533खा छेँ दु।
किल्डीर, इलियोनोई
किल्डीर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.१७९५२९ उत्तर व देशान्तर ८८.०५०५४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ८९९१५०९ वर्ग मिटर (३.४७१६४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११८१९५ वर्ग मिटर (०.०४५६३५ वर्ग माइल) ल दु ।
ई कैकळिल् (मलयालम संकिपा)
ई कैकळिल् (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  शोभनय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अंतरंग
अंतरंग छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बरौना कुंडघरघोडा मण्डल
बरौना कुंडघरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
अंतरंग
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बरौना कुंडघरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
उद्विजेत्‌
उद्विजेत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ब्ल्याक रक, आर्कान्सः
ब्ल्याक रक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७१७ दु धासा थ्व थासे ३३४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.१०७७९४ उत्तर व देशान्तर ९१.०९८९१३ पश्चिम खः । थ्व थासे ८४९६३६५ वर्ग मिटर (३.२८०४६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८९५७१ वर्ग मिटर (०.१५०४१४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
खेरालु
खेरालु (अंग्रेजी:Kheralu), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  महेसाना जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४९ मिटर (४८८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खेरालु शहरयागु जनसंख्या २०,१४३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खेरालु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
आनन्दवन
आनन्दवन (अंग्रेजी:Aanandaban), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७७२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आनन्दवन यागु जनसंख्या ९४३० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
बेथ्यानी बीच, डेलावेर
बेथ्यानी बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९०३ दु धासा थ्व थासे २३७६ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:डेलावेरयागु शहर
तूत्तुक्कुटि (सन् २००६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
कुकुरदीकला, मस्तूरी मण्डल
कुकुरदीकला, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मक्कळै पॆऱ्ऱ मकाराचि (सन् १९५७या संकिपा)
मक्कळै पॆऱ्ऱ मकाराचि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अऩ्ऩै ऎऩ् तॆय्वम् (सन् १९८६या संकिपा)
अऩ्ऩै ऎऩ् तॆय्वम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
म्यालिग्नेन्ट
म्यालिग्नेन्ट धागु छगु क्लिनिकल खंग्व ख: थुकिगु छ्येलेज्या याकनं मृत्युतक्क येंके फैगु प्रकृयातेत जनाउया लागि याई|
कुहुन
कुहुन (अंग्रेजी भाय:Kuhun), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु म्याग्दि जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे785खा छेँ दु।
फ्लोमाटन, अलाबामा
फ्लोमाटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५८८ दु धासा थ्व थासे ७८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.००८९२१ उत्तर व देशान्तर ८७.२५५७४६ पश्चिम खः । थ्व थासे १३७०४८३० वर्ग मिटर (५.२९१४६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७८७६५ वर्ग मिटर (०.०३०४११ वर्ग माइल) ल दु ।
ऎन्नॆन्नुं कण्णेट्टन्ऱॆ (मलयालम संकिपा)
ऎन्नॆन्नुं कण्णेट्टन्ऱॆ (मलयालम भाषा:എന്നെന്നും കണ്ണേട്ടന്റെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
खेर्दी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खेर्दी शहरयागु जनसंख्या १०,७०३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खेर्दी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
सौंन्दगाँव, डुण्डा तहसील
सौंन्दगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तॊटामले (सन् २००६या संकिपा)
तॊटामले (तमिल भाषा:தொடாமலே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मालीडीह घरघोडा मण्डल
मालीडीह घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
ब्ल्याक स्प्रिङ्गस्, आर्कान्सः
ब्ल्याक स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११४ दु धासा थ्व थासे ५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४६१६११ उत्तर व देशान्तर ९३.७१३७३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ११२३४०७ वर्ग मिटर (०.४३३७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मणाळऩे मङ्कैयिऩ् पाक्कियम् (सन् १९५७या संकिपा)
मणाळऩे मङ्कैयिऩ् पाक्कियम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंतर्गत
अंतर्गत छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पश्चिम बंगाल
पश्चिमबङ्ग भारतया पूर्बाञ्चलया छगू राज्य ख। थ्व राज्य भारतया ४गु दक्ले अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। पश्चिमबङ्ग भारतया जिडिपिया ३गु दक्ले अप्व अवदानकारी राज्य ख। थ्व राज्यया पूर्वय् बंगलादेश, उत्तरपूर्वय् आसाम, उत्तरय् भुटान व सिक्किम, उत्तरपश्च्मिय् नेपाः पश्चिमय् बिहार व झारखण्ड व दक्षिणपश्चिमय् उडिसा ला।
अधुनिक "पश्चिमबङ्ग" नामं परिचित भूखण्ड बिगत २ द्व दँ निसें थीथी राज्य व साम्राज्यया अन्तरगत दयाच्वनय। १७५७ सालय् पलाशीर युद्ध त्याना ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनी नं थ्व थासय् थःगु आधिपत्य बिस्तार यात। थ्व बिले कलकाता ब्रिटिश भारतया राजधानी जुवन। २०गु शताब्दीया प्रथमार्धय् बेङ्गल प्रेसिडेन्सि भारतया स्वाधीनता आन्दोलनया छगू मू थासय् परिणत जुल। १९४७ सालय् धर्मया आधारय् बङ्गालयात द्विखण्डित यान हिन्दुप्रधान पश्चिमबङ्ग भारतीय प्रजातन्त्रया छगू राज्यया रुपय् अधिभुक्त जुवन। थ्व धुंकाय दशकय् पश्चिमबङ्गया अर्थ-राजनैतिक ब्यबस्थायात मार्क्सबाद, नक्शलवाद व ट्रेड युनियन आन्दोलन मती बामपन्थी कार्यकलापं थःगु नियन्त्रणय् काल।
आया ईले पश्चिमबङ्गया अर्थतन्त्र बमला। थुकिया प्रधान कारण थ्व राज्यया राजनैतिक अस्थिरता, प्रशासनिक ब्यर्थता व भ्रान्त सरकारी नीति खनेदु।   हड्ताल,  म्हो मानब विकास परिसूचक, स्बास्थ्यब्यबस्था व चिकित्साया बांमलागु अवस्था, ब्यापक सामाजिक अस्थिरता, निम्न इन्फ्रास्ट्रक्चर ब्यबस्था, सर्बब्यापी दुर्नीति व राजनैतिक हानाहानि  पश्चिमबङ्गया दीर्घदिंया समस्या जुयाच्वंगु दु। अर्थविदतयेगु विचारय्  भारतया सिक्क म्हो उन्नति यानाच्वंगु राज्यय् थ्व छगू ख।
पश्चिमबङ्ग छगू कृषिनिर्भर राज्य ख। थ्व राज्य भारतया सकल क्षेत्रफलया २.७ प्रतिशत जक्क क्षेत्रफल दुसां थन भारतया ७.८ प्रतिशत मनुतयेसं बसोबास याइ। अतः, पश्चिमबङ्ग भारतया सर्वाधिक जनघनत्त्व दूगु राज्य ख। १९७७ साल निसें २०११ साल तक्क पश्चिमबङ्गय् भारतीय कम्युनिष्ट पार्टि (मार्क्सवादी) (सिपिआइ(एम)) नेतृत्त्वया बामफ्रन्ट सरकारय् प्रतिष्ठित जुयाच्वन। थ्व सरकार सकल हलिमया इतिहासय् दीर्घतम लोकतान्त्रिक पद्धतिय् निर्वाचित कम्युनिष्ट सरकार ख।   वर्तमानय् बामफ्रन्टयात पराजित याना दक्षिणपन्थी दल तृणमूल कंग्रेस सरकारय् वःगु दु।
पश्चिमबङ्गय् निगु युनेस्को विश्व सम्पदा धलः स्मारक दु- दार्जिलिङ हिमालयन रेल व सुन्दरवन राष्ट्रिय उद्यान।
पश्चिम बंगालया प्रशासनिक विभाग
thumbnail|200px|पश्चिम बंगालया विभाग पश्चिम बंगालया १९गु जिल्लायात स्वंगु विभागय् विभक्त यानातःगु दु। थ्व स्वंगु विभाग ख-
विभाग कथंया जिल्ला थ्व कथं दु
संस्कृति
थनया मू नसाय् मरिइ चमचम, पंटुआ, पीठा, रसगुल्ला, शौन्देश, लवंग लतिका, मुड़ी, झाल-मुड़ी, मोआ, नमकीनय् आलू फूलकोपीर दालना, आलू पोस्तो, आलुतुआ, आमेर चटनी, आमेर मिष्टी अचार, अनारसेर चटनी, बेगुन भाजा, माछेर झोल, चनार बारा, चनार दालना, चिंगड़ी पकोड़ा, चिंगड़ी माछेर कोफ्ता, छोलार दाल, गुरेर पायेश, खस्ता पोरोंठा, खिचुरी, कोराइशुतीर कोचुरी, कोझी थेंगाइ कोझाम्बु, कुचो आमेर अचार, माछेर कोचुरी, मेथी बैंगन, मिष्टी अचार, नार्कोल नाडु, पिस्ता संदेश, ताउक दाल, टमाटर चटनी आदि ला।
अऱुवटैनाळ् (सन् १९८६या संकिपा)
अऱुवटैनाळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पश्चिम बंगाल
संस्कृति
थनया मू प्याखँय् काठी, कीर्तन, गम्भीरा, जात्रा, ढाली, बाउल, मरसिया, रामवेश आदि ला।
चागंतिपाडु (कृष्णा)
चागंतिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अंश
अंश धाःगु सकल भागया छुं भाग ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बोहारडीह म, मस्तूरी मण्डल
बोहारडीह म, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
विषनगर
विषनगर (अंग्रेजी भाय:Visnagar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु महेसाना जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ११७ मिटर (३८३ फिट)।
ऎन्नु नाथन्ऱॆ निम्मि (मलयालम संकिपा)
ऎन्नु नाथन्ऱॆ निम्मि (मलयालम भाषा:എന്നു നാഥന്റെ നിമ്മി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुइभीर
कुइभीर (अंग्रेजी भाय:Kuibhir), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु ओखलढुंगा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे424खा छेँ दु।
तालड, सोमेश्वर तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बेथेल, डेलावेर
बेथेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८४ दु धासा थ्व थासे ९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५६८६७६ उत्तर व देशान्तर ७५.६२०१८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ११५३४६९ वर्ग मिटर (०.४४५३५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
फेयरब्याङ्क्स र्र्यान्च, क्यालिफोर्निया
फेयरब्याङ्क्स र्र्यान्च संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
उद्वेगैः
उद्वेगैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कटंगडीह घरघोडा मण्डल
कटंगडीह घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
आंग्ना
आंग्ना (अंग्रेजी:Aangna), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  पाँचथर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६३८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आंग्ना यागु जनसंख्या ३६९३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
नाकरीकक्कोमाळि (सन् २००६या संकिपा)
नाकरीकक्कोमाळि (तमिल भाषा:நாகரீகக்கோமாளி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
किन्केइड, इलियोनोई
किन्केइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४४१ दु धासा थ्व थासे ६५८ खा छें दु ।
मणमकळ् तेवै (सन् १९५७या संकिपा)
मणमकळ् तेवै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अवऩैच् चॊल्लि कुऱ्ऱमिल्लै (सन् १९८६या संकिपा)
अवऩैच् चॊल्लि कुऱ्ऱमिल्लै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आङसरङ
आङसरङ (अंग्रेजी:Aangsarang), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  पाँचथर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आङसरङ यागु जनसंख्या ६१४५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
फ्लोराला, अलाबामा
फ्लोराला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९६४ दु धासा थ्व थासे ११०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.००७७१२ उत्तर व देशान्तर ८६.३२४९५७ पश्चिम खः । थ्व थासे २७१९९७०१ वर्ग मिटर (१०.५०१८६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १११६२२६ वर्ग मिटर (०.४३०९७७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कुइका
कुइका (अंग्रेजी भाय:Kuika), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे729खा छेँ दु।
ब्लेभिन्स, आर्कान्सः
ब्लेभिन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६५ दु धासा थ्व थासे १५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८७१२१८ उत्तर व देशान्तर ९३.५७६६६६ पश्चिम खः । थ्व थासे २५८३९८१ वर्ग मिटर (०.९९७६८१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
विश्वनाथम्
विश्वनाथम् (अंग्रेजी भाय:Viswanatham), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु विरुधुनगर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
मल्लिका (सन् १९५७या संकिपा)
मल्लिका छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उन्नति
उन्नति धाःगु विकास जुइगु ज्या ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथं छ्येलेज्या जुल।
एदिनबरा
लिधंसा
पुचः:भूगोल
भीमारं, जैपूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
पिनेया स्वापू
Template:
टिकारी मन2, मस्तूरी मण्डल
टिकारी मन2, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नाळै (सन् २००६या संकिपा)
नाळै  (तमिल भाषा:நாளை ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎन्ऱॆ ऎन्ऱेतु मात्रं (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ ऎन्ऱेतु मात्रं (मलयालम भाषा:എന്റെ എന്റേതു മാത്രം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सौंन्दगांव(खुरमोला), डुण्डा तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चिकिनाल (कृष्णा)
चिकिनाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
खेरी
खेरी (अंग्रेजी:Kheri), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  खेरी जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १४८ मिटर (४८५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खेरी शहरयागु जनसंख्या २५,०१७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खेरी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
टिकारी मन3, मस्तूरी मण्डल
टिकारी मन3, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अटुत्त वीटु (सन् १९८६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
टिकारी मन3, मस्तूरी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सांकनी, पोखरी तहसील
सांकनी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
टिकारी मन3, मस्तूरी मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सांकनी, पोखरी तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आँपपिपल
आन्पिपल (अंग्रेजी:Aanppipal), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  गोर्खा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११५२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आन्पिपल यागु जनसंख्या ५१६१ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
कुइनेमङ्गले
कुइनेमङ्गले (अंग्रेजी भाय:Kuinemangale), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु म्याग्दि जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे283खा छेँ दु।
छोटेगुमडा घरघोडा मण्डल
छोटेगुमडा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
ब्लेड्स, डेलावेर
ब्लेड्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
छोटेगुमडा घरघोडा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
ब्लेड्स, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९५६ दु धासा थ्व थासे ३९३ खा छें दु ।
कोलोरेक्टल क्यान्सर
कोलोरेक्टल क्यान्सर (वा कोलोन क्यान्सर, रेक्टल क्यान्सर वा बावल क्यान्सर) धाःगु कोलोन वा रेक्टमय् (तःप्वाःगु आन्द्राया कुचात) दयावैगु क्यान्सर ख। थ्व क्यान्सर कोलोरेक्टल कुचाया कोषतेगु असाधारण वृद्धिं जुयावैगु ल्वय् ख, नापं, थ्व ल्वय् म्हया मेमेगु भागय् नं पुनावनेफु। थ्व ल्वय्‌या लक्षणय् खिइ हि खनेदैगु, तौल म्हो जुया वनिगु, दिसा यायेगु बानी पाइगु, न्ह्याबिलय् नं त्यानुसें च्वनिगु आदि ला।
अंशभूतं
अंशभूतं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फेयरफ्याक्स, क्यालिफोर्निया
फेयरफ्याक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३१९ दु धासा थ्व थासे ३४१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९८६०२३ उत्तर व देशान्तर १२२.५९२८२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५०८५९७ वर्ग मिटर (२.१२६८८१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ऎन्ऱॆ शब्दं (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ शब्दं (मलयालम भाषा:എന്റെ ശബ്ദം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मकातेवि (सन् १९५७या संकिपा)
मकातेवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खेर्ली
खेर्ली (अंग्रेजी:Kherli), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  अल्वार जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खेर्ली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
नी वेणुण्टा चॆल्लम् (सन् २००६या संकिपा)
नी वेणुण्टा चॆल्लम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भिता
भिता (अंग्रेजी भाय:Vita), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु संग्ली जिल्लायागु सहर खः।
आयिरम् कण्णुटैयाऩ् (सन् १९८६या संकिपा)
आयिरम् कण्णुटैयाऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुलाउ
कुलाउ (अंग्रेजी भाय:Kulau), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे443खा छेँ दु।
फ्लोरेन्स, अलाबामा
फ्लोरेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६२६४ दु धासा थ्व थासे १७७०७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८२०२८७ उत्तर व देशान्तर ८७.६६२८६० पश्चिम खः । थ्व थासे ६४५७०६२५ वर्ग मिटर (२४.९३०८५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४६१७७ वर्ग मिटर (०.०९५०४९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
टेन्डा घरघोडा मण्डल
टेन्डा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
ड्युडेनल क्यान्सर
मनूया आन्द्राया द्युओदेनम धाःगु भागय् जुइगु क्यान्सरयात द्युओदेनल क्यान्सर धाइ।
ब्लू आई, आर्कान्सः
ब्लू आई संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६ दु धासा थ्व थासे १८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४९६१८ उत्तर व देशान्तर ९३.३९७७८ पश्चिम खः । थ्व थासे १७८५३१ वर्ग मिटर (०.०६८९३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मायापजार् (सन् १९५७या संकिपा)
मायापजार्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
किन्डरहूक, इलियोनोई
किन्डरहूक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४९ दु धासा थ्व थासे ११३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७०२६६९ उत्तर व देशान्तर ९१.१५२००६ पश्चिम खः । थ्व थासे २२८९७११ वर्ग मिटर (०.८८४०६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
आँपटार
आप्तर (अंग्रेजी:Aaptar), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  उदयपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आप्तर यागु जनसंख्या ४३७३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
गन्धिनगर् सॆक्कन्ऱ् स्ऱ्ऱ्रीऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
गन्धिनगर् सॆक्कन्ऱ् स्ऱ्ऱ्रीऱ्ऱ् (मलयालम भाषा:) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  श्रीनिवासन्य् पिहांवगु खः।
हरेती, डुण्डा तहसील
हरेती भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
गन्धिनगर् सॆक्कन्ऱ् स्ऱ्ऱ्रीऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हरेती, डुण्डा तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नॆञ्चिल् जिल् जिल् (सन् २००६या संकिपा)
नॆञ्चिल् जिल् जिल् (तमिल भाषा:நெஞ்சில் ஜில் ஜில்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लावर, मस्तूरी मण्डल
लावर, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
तिलौरा, सोमेश्वर तहसील
तिलौरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पञ्जाब राज्य, भारत
पञ्जाब (पञ्जाबी भाषा: ਪੰਜਾਬ) उत्तर-पश्चिम भारतया छगू राज्य ख। थ्व राज्य वृहद्तर पंजाब क्षेत्रया छगू भाग ख। थुकिया मेगु भाग भाग पाकिस्तानय् ला। पंजाब क्षेत्रया मेमेगु भाग भारतया हरियाणा व हिमाचल प्रदेश राज्यय् ला। थ्व राज्यया पश्चिमय् पाकिस्तानी पंजाब, उत्तरय् जम्मू एंव कश्मीर, उत्तर-पूर्वय् हिमाचल प्रदेश, दक्षिण व दक्षिण-पूर्वय् हरियाणा, दक्षिण-पूर्वय् केन्द्र शासित प्रदेश चंडीगढ, व दक्षिण-पश्चिमय् राजस्थान राज्य ला। राज्यया कुल जनसंख्या २,४२,८९,२९६ दु व कुल क्षेत्रफल ५०,३६२ वर्ग किलोमीटर दु। केन्द्र शासित प्रदेश चंडीगढ पंजाबया राजधानी ख। थ्व नगर हरियाणा राज्यया नं राजधानी ख। पंजाबया मू नगरय् अमृतसर, लुधियाना, जालंधर, पटियाला व बठिंडा ला।
नसा
थ्व राज्यया मू नसाय् शाकाहारीइ सरसों का साग, चने का साग, दाल मखानी, राजमा, छोले, आलू अमृतसरी, जीरा राइस, लोभिया, महारानी दाल, मसाला चॉप, भिंडी अनारदाना, पालकवाली दाल, पंज रत्नी दाल, कड़ी, कड़ाही पनीर, शाही पनीर, जलेबी, फिरनी, पिन्नी, मालपुआ, पकोड़ा, समोसा, मांसाहारीइ तंदूरी चिकन, बटर चिकन, चिकन टिक्का, पनीर ताश कबाब, गुड़ पोली, पेशावरी चने, अचारी मटन, चिकन मखानी, चिकन मेथी, मरीइ नान, तंदूरी रोटी, लच्छा परांठा, तवा परांठा, कुल्चा, फुल्का, भरवां परांठा, पूरी, भटूरा, मक्के की रोटी, ज्वार की रोटी, बाजरे की रोटी आदि ला।
प्याखँ
थनया मू लोक प्याखँय् भाँगड़ा, गिद्दा आदि ला।
प्रशासनिक विभाजन
थ्व राज्यया जिल्लात थ्व कथं दु -
उन्नयति
उन्नयति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दिब्बनपूडि (कृष्णा)
दिब्बनपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खेर्लिगञ्ज
खेर्लिगञ्ज (अंग्रेजी:Kherliganj), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  बरन जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खेर्लिगञ्ज शहरयागु जनसंख्या ७३९१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खेर्लिगञ्ज यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
आयिरम् पूक्कळ् मलरट्टुम् (सन् १९८६या संकिपा)
आयिरम् पूक्कळ् मलरट्टुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
दमास्कस
दमास्कस सीरियायागु राजधानी ख। थ्व छगु पुलांगु नगर ख।
स्वया दिसँ
पुचः:भूगोल
कुल्देउमाण्डौ
कुल्देउमाण्डौ (अंग्रेजी भाय:Kuldeumadau), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बाजुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1131खा छेँ दु।
भित्तल उद्योगनगर आइ एन् ए
भित्तल उद्योगनगर आइ एन् ए (अंग्रेजी भाय:Vitthal Udyognagar INA), भारतयागु गुजरात राज्ययागु आनन्द जिल्लायागु सहर इलाका खः।
मुतलाळि (सन् १९५७या संकिपा)
मुतलाळि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५७य् पिहांवगु खः।
अंशुमान्‌
अंशुमान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मुतलाळि (सन् १९५७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंशुमान्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
गीतं (मलयालम संकिपा)
गीतं (मलयालम भाषा:ഗീതം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बडेगुमडा घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पच्चक्कुतिर (सन् २००६या संकिपा)
पच्चक्कुतिर (तमिल भाषा:பச்சக்குதிர) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बडेगुमडा घरघोडा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पच्चक्कुतिर (सन् २००६या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
बडेगुमडा घरघोडा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
पच्चक्कुतिर (सन् २००६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फेयरफिल्ड, क्यालिफोर्निया
फेयरफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९६१७८ दु धासा थ्व थासे ३१७९२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२५७७६३ उत्तर व देशान्तर १२२.०५४२५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७५२३९०१ वर्ग मिटर (३७.६५४१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८२०२ वर्ग मिटर (०.०१८६११ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अंकुशापूर, जैपूर मण्डल
अंकुशापूर, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।