cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मदवानी मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमति अञ्चलया छगू जिल्ला खः। थ्व जिल्लाया सगरमुकाम धौख्यः खः। थ्व जिल्ला नेपाः स्वनिगःयागु पूर्वय् ला।
प्रशासनिक विभाजन
थ्व जिल्लाया गाविस व नगरक्षेत्र थ्व कथं दु-
गां पुचः
थ्व जिल्लायात थीथी गांतेगु पुचलय् बायेछिं -
भूगोल
भौगोलिक रुपय् थ्व जिल्लायात खुगु भागय् बायेछिं
ब्राह्मण यालेरु (अनंतपुर)
ब्राह्मण यालेरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कावियत्तलैवऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
कावियत्तलैवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ईतरं मनिषि (सन् १९७७या संकिपा)
ईतरं मनिषि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
लापा
लापा लेपिदोप्तेरा (Lepidoptera) अर्दरया ब्वइपिं रंगीविरंगी कीतयेगु छता परिवार दुनेया की ख। थ्व परिवारय् लापा व moth ला।
चौकारः
चौकारः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
आत्मकः
आत्मकः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्यारोलटन, इलियोनोई
क्यारोलटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२९६६६२ उत्तर व देशान्तर ९०.४०८०५९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४३२१६०८ वर्ग मिटर (१.६६८५८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४७९६ वर्ग मिटर (०.००१८५२ वर्ग माइल) ल दु ।
मथुरा (उत्तर प्रदेश)
मथुरा २ (अंग्रेजी:Mathura), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मथुरा जिल्लायागु छगु छाउनी सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७४ मिटर (५७० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मथुरा २ शहरयागु जनसंख्या २०,४०८ खः। थुकिली मिजंत ६०%, व मिसात ४०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मथुरा २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
कर्नेलगञ्ज
कर्नेलगञ्ज (अंग्रेजी भाय:Colonelganj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु गोन्डा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ११९ मिटर (३९० फिट)।
भराडी N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भराडी N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुप्तेश्वर
गुप्तेश्वर नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु भोजपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४२६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुप्तेश्वर यागु जनसंख्या २३३६ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
एराकनिदा
एराकनिदा आर्थ्रोपोदा दुनेया छपु कचा ख। थुकिलि दुने दुपिं प्राणीतयेगु च्यापा तुति दइ।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवविज्ञान
सारोसार
सारोसार (अंग्रेजी:Satosar), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९९४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सारोसार यागु जनसंख्या ६०९० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
ऎवरु देवुडु (सन् १९७७या संकिपा)
ऎवरु देवुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
किऴक्कु वॆऱुत्ताच्चु (सन् १९९२या संकिपा)
किऴक्कु वॆऱुत्ताच्चु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चॆऱियाच्चन्ऱॆ क्रूरकृत्यङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
चॆऱियाच्चन्ऱॆ क्रूरकृत्यङ्ङळ् (मलयालम भाषा:ചെറിയാച്ചന്റെ ക്രൂരകൃത്യങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नागार्जुन, द्वाराहाट तहसील
नागार्जुन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
कोल्भाले
कोल्भाले (अंग्रेजी भाय:Colvale), भारतयागु गोवा राज्ययागु उत्तर गोवा जिल्लायागु  सहर खः।
नागार्जुन, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
तेवि स्री करुमारि अम्मऩ् (सन् १९७४या संकिपा)
तेवि स्री करुमारि अम्मऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
केशोद
केशोद (अंग्रेजी:Keshod), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जुनागढ जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४२ मिटर (१३७ फुट) च्वे ला।
सिरसी, सुरजपुर मण्डल
सिरसी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
केशोद
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं केशोद शहरयागु जनसंख्या ६३,२५३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
सिरसी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
केशोद
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया केशोद यागु साक्षरता  अप्व दु।
सिरसी, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
केशोद
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
सिरसी, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गुडिमॆट्ल (कृष्णा)
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मट्टन
मट्टन (अंग्रेजी:Mattan), भारतयागु जम्मू व कश्मीर राज्ययागु  अनन्तनाग जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मट्टन शहरयागु जनसंख्या ६३६७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
गुप्तेश्वर गाविस, रामेछाप जिल्ला
गुप्तेश्वर २ नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३३० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुप्तेश्वर २ यागु जनसंख्या १७७२ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
ब्रेया, क्यालिफोर्निया
ब्रेया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५४१० दु धासा थ्व थासे १३३२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९२३३३९ उत्तर व देशान्तर ११७.८८८९२४ पश्चिम खः । थ्व थासे २७३१०१८२ वर्ग मिटर (१०.५४४५२१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९८६६ वर्ग मिटर (०.००७६७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
फ्रेजर, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१० दु धासा थ्व थासे ६२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९४४१५८ उत्तर व देशान्तर १०५.८१३३५५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७९९२९० वर्ग मिटर (१.८५३०१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८७९३ वर्ग मिटर (०.०१८८३९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
चोर चुवन्न चोर (मलयालम संकिपा)
चोर चुवन्न चोर (मलयालम भाषा:ചോര ചുവന്ന ചോര) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
किऴक्कु वीति (सन् १९९२या संकिपा)
किऴक्कु वीति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
ऒकवूरि कथ (सन् १९७७या संकिपा)
ऒकवूरि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
किऴक्कु वीति (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऒकवूरि कथ (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
तोरला मुंगेली मण्डल
तोरला मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कार्टरभिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६१६ दु धासा थ्व थासे २०९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७६११२ उत्तर व देशान्तर ८९.०७९५८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ११२५९१९० वर्ग मिटर (४.३४७१९८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४९१२ वर्ग मिटर (०.००९६१९ वर्ग माइल) ल दु ।
केसरवर्णः
केसरवर्णः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आत्मकारणात्‌
आत्मकारणात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सारफेरी
सारफेरी (अंग्रेजी:Satphari), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  डोटी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४५५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सारफेरी यागु जनसंख्या २८९४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
कासास् एडोबेज्, एरिजोना
कासास् एडोबेज् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४०११ दु धासा थ्व थासे २३६५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३४६३६८ उत्तर व देशान्तर १११.००९८४४ पश्चिम खः । थ्व थासे ५८६१२००० वर्ग मिटर (२२.६३०२२१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३२०१० वर्ग मिटर (०.०१२३५९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
धादिङ जिल्ला
धादिङ्ग जिल्ला नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमती अञ्चलया पश्चिमी लागाय् दूगु छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाय् हिमाली व पहाडी भूभाग ला। थ्व जिल्लाया पूर्वय् येँ जिल्ला, रसुवा जिल्ला व नुवाकोट जिल्ला, पश्चिमय् गोरखा जिल्ला, उत्तरय् चीनया सँदेय्‌ व नेपाःया रसुवा जिल्ला व दक्षिणय् मकवानपुर व चितवन जिल्ला ला। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १९२६ वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम धादिङ्गबेसी ख।
भूगोल
थ्व जिल्लाया अक्षांश २७'४०" उत्तरनिसें २८'१७" उत्तर तक्क व देशान्तर ८४'३५"पूर्व निसें ८०'१७"पूर्व तक्क ला। समुद्री सतह स्वया त्व्ह जिल्ला ७११० मि च्वे लाःगु थाय्‌निसें ३०० मि च्वे लाःगु थाय्‌ थ्व जिल्लाय् दु। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल १९२६ वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाया उत्तरया छुँ हिमाली लागा त्वताः सकल लागा पहाडी क्षेत्रय् ला। थ्व जिल्लाया मू खुसि त्रिशुली, बुढी गण्डकी, आँखु, थोप्पल आदि ख।
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
डालियाप्पूक्कळ् (मलयालम संकिपा)
डालियाप्पूक्कळ् (मलयालम भाषा:ഡാലിയാപ്പൂക്കള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुर्जा खानी
गुर्जा खानी नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु म्याग्दि जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुर्जा खानी यागु जनसंख्या १०५३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
कोट्टै वाचल् (सन् १९९२या संकिपा)
कोट्टै वाचल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऒक तल्लि कथ (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ब्यांचा
ब्यांचा छगु प्राणी (एम्फिबियन) खः।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवविज्ञान पुचः:प्राणी पुचः:एम्फिबियन
जखाली, राजगढी तहसील
जखाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोन्टाइ
कोन्टाइ (अंग्रेजी भाय:Contai), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मेदिनिपुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
सिमलसैंण, थराली तहसील
सिमलसैंण भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फ्रेडेरिक, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४६७ दु धासा थ्व थासे ८९६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.११११७५ उत्तर व देशान्तर १०४.९६०९६७ पश्चिम खः । थ्व थासे २२३०८७०३ वर्ग मिटर (८.६१३४३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३६१७० वर्ग मिटर (०.०९११८६ वर्ग माइल) ल दु ।
मट्टन्नुर
मट्टन्नुर (अंग्रेजी:Mattannur), भारतयागु केरला राज्ययागु  कन्नुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मट्टन्नुर शहरयागु जनसंख्या ४४,३१७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मट्टन्नुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:केरलायागु शहर
पृथ्वीया स्थानीय फे
विश्वया मू स्थानीय फे
पुचः:भूगोल पुचः:फे पुचः:स्थानीय फे
तोपुदुर्ति (अनंतपुर)
तोपुदुर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
गुडिमॆट्टपालॆं (कृष्णा)
गुडिमॆट्टपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
तोपुदुर्ति (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
गुडिमॆट्टपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
तोपुदुर्ति (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुडिमॆट्टपालॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सतुंगल
सतुंगल (अंग्रेजी:Satungal), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३७५ खा छेँ दु।
इतिहास
थ्व थासय् जुजु रत्नमल्लं नेसं ६२९/३०स बस्ती दयेकादिगु ख।
जनसंख्या
नेपाःया सन् २००१स जनगणना कथं सतुंगलया जनसंख्या ५८३४ दु। थुकिली मिजं ५३%, व मिसा ४७% दु।
दीपं (मलयालम संकिपा)
दीपं (मलयालम भाषा:ദീപം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कौरि मऩोकरि (सन् १९९२या संकिपा)
कौरि मऩोकरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
थलीसैंण तहसील
थलीसैंण तहसील भारतया उत्तराखण्ड राज्यया पौडी जनपदया छ्गू मण्डल/तहसील ख।
स्वयादिसँ
पुचः:पौडी जनपद
सन् ४६२
४६२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लिधंसा
पुचः:४६२ पुचः:दँ
आत्मज
आत्मज छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नःक्वाः जिल्ला
नःक्वाः जिल्ला (संस्कृत भासय् नुवाकोट) नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया बागमति अञ्चलया छगु जिल्ला ख।
थाय्
सन् २००१स जूगु नेपाःया जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
ऒके रक्तं (सन् १९७७या संकिपा)
ऒके रक्तं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मसिरा, सुरजपुर मण्डल
मसिरा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
कार्थेज, इलिनोइ
कार्थेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७२५ दु धासा थ्व थासे १३१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.४१४३२७ उत्तर व देशान्तर ९१.१३३४७२ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१५६५६४ वर्ग मिटर (१.६०४८५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:इलियोनोईयागु शहर
मसिरा, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कैः
कैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
च्यवन्ति
च्यवन्ति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कैः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
च्यवन्ति
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कूनूर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १५०२ मिटर (४९२७ फिट)।
सांवा मुंगेली मण्डल
सांवा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सुन्दरपुर, सुरजपुर मण्डल
सुन्दरपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ब्रेन्टवूड, क्यालिफोर्निया
ब्रेन्टवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३३०२ दु धासा थ्व थासे ७७८८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९३५३११ उत्तर व देशान्तर १२१.७०९५३६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०१५७८१२ वर्ग मिटर (११.६४३९९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३७४०४ वर्ग मिटर (०.०१४४४२ वर्ग माइल) ल दु ।
चकलकला वाण्टु (सन् १९९२या संकिपा)
चकलकला वाण्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
ब्रेन्टवूड, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
चकलकला वाण्टु (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कल्पन (सन् १९७७या संकिपा)
कल्पन  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कसरबड (कृष्णा)
कसरबड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेऱ्ऱु इऩ्ऱु नाळै (सन् १९७४या संकिपा)
नेऱ्ऱु इऩ्ऱु नाळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
झंगः
झंगः छगू प्रकारया जंक्वँय् दूगु प्राणी ख। थ्व प्राणीया पपु दइ। थ्व प्राणीइ दुनेया यक्व प्रजाति ब्वये फु। थन्यागु ब्वइगु झंगःयात खुं नं धाइगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:प्राणी पुचः:झंगः
दूरं अरिकॆ (मलयालम संकिपा)
दूरं अरिकॆ (मलयालम भाषा:ദൂരം അരികെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
भवाली गाँव, कोश्याँकुटोली तहसील
भवाली गाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सत्यदेवी
सत्यदेवी (अंग्रेजी:Satyadevi), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सत्यदेवी यागु जनसंख्या ३५७७ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
फ्रिस्को, कोलोर्याडो
फ्रिस्को संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४४३ दु धासा थ्व थासे २७२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५७७६१६ उत्तर व देशान्तर १०६.०९६६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२७५४०२ वर्ग मिटर (१.६५०७४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३८६११ वर्ग मिटर (०.०९२१२८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
क्यारि, इलियोनोई
क्यारि संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५५३१ दु धासा थ्व थासे ५०३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२१२४३२ उत्तर व देशान्तर ८८.२४६८३ पश्चिम खः । थ्व थासे १३६०६३९६ वर्ग मिटर (५.२५३४५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४९०११ वर्ग मिटर (०.०५७५३३ वर्ग माइल) ल दु ।
पंग्र , कुभीर‌ मण्डल
पंग्र, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
नाटा गुल्ली, द्वाराहाट तहसील
नाटा गुल्ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आत्मजः
आत्मजः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ४६३
४६३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४६३ पुचः:दँ
कैलास
कैलास धागु हिन्दू धर्म कथलं महाद्य विराजमान जुइगु हिमालय पर्वतयागु थाय् खः।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
लरकवाडीह मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चत्तियम् अतु निच्चयम् (सन् १९९२या संकिपा)
चत्तियम् अतु निच्चयम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कन्याकुमारि (सन् १९७७या संकिपा)
कन्याकुमारि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
क्यातालिना, एरिजोना
क्यातालिना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७०२५ दु धासा थ्व थासे २७५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.४९११५१ उत्तर व देशान्तर ११०.९०७६५२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५९१२३८५ वर्ग मिटर (१३.८६५८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मौ
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४३४ मिटर (१४२३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मौ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
मऊ जिला
एदन् तोट्टं (मलयालम संकिपा)
एदन् तोट्टं (मलयालम भाषा:ഏദന് തോട്ടം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सत्यवती
सत्यवती (अंग्रेजी:Satyawati), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  पाल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५३३ खा छेँ दु।
इमा
इमा छगू प्रकारया पंक्षी ख। थ्व छगू प्रकारया शिकारी पंक्षी ख। थ्व पंक्षी एसिपित्रिदे (Accipitridae) परिवारया थी-थी नापंया स्वापू दूगु जेनेराय् ला। थ्व प्राणीया ६० स्वया अप्व प्रजातिइ आपालं प्रजाति युरेसिया व अफ्रिकाय् ला। थ्व लागा स्वया पिने थ्व प्राणीया निगु जक्क प्रजाति बाल्द इगल व गोल्देन इगल उत्तर व मध्य अमेरिकाय् व स्वंगु प्रजाति अस्ट्रेलियाय् खनेदु।
लिधंसा
पुचः:जीवविज्ञान पुचः:झंगः
रजबहर, सुरजपुर मण्डल
रजबहर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मडमानले, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मडमानले भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोर्टेलाम
कोर्टेलाम (अंग्रेजी भाय:Courtalam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
कुरुक्षेत्रं (सन् १९७७या संकिपा)
कुरुक्षेत्रं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पन्ताट्टम् (सन् १९७४या संकिपा)
पन्ताट्टम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कॊडिमि (अनंतपुर)
कॊडिमि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
सन् ४६४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४६४ पुचः:दँ
कॊडिमि (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कत्रेनिपल्लि (कृष्णा)
कत्रेनिपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नाटी कोराडी, द्वाराहाट तहसील
नाटी कोराडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फ्रुटा, कोलोर्याडो
फ्रुटा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४७८ दु धासा थ्व थासे २६१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१५६५९४ उत्तर व देशान्तर १०८.७२४५५४ पश्चिम खः । थ्व थासे १५३७८२४८ वर्ग मिटर (५.९३७५७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२१८९५ वर्ग मिटर (०.०८५६७४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
जुगडगाँव, राजगढी तहसील
जुगडगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
चामुण्टि (सन् १९९२या संकिपा)
चामुण्टि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
जुगडगाँव, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चामुण्टि (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎस्तप्पान् (मलयालम संकिपा)
ऎस्तप्पान् (मलयालम भाषा:എസ്തപ്പാന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मौ ऐमा
मौ ऐमा (अंग्रेजी:Mau Aima), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  अल्लाहबाद जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मौ ऐमा शहरयागु जनसंख्या १७,९६२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मौ ऐमा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
गुथि पर्सौनी
गुथि पर्सौनी नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९८४ खा छेँ दु।
आत्मजा
आत्मजा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
गुथि पर्सौनी
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुथि पर्सौनी यागु जनसंख्या ६५६३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
आत्मजा
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
सौदियार
सौदियार (अंग्रेजी:Saudiyar), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  दाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७१७ खा छेँ दु।
आत्मजा
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
सौदियार
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सौदियार यागु जनसंख्या १०,९२० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
आत्मजा
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गुरुखोला
गुरुखोला (अंग्रेजी भाय:Gurukhola), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः।
भूगोल
बैतडी सदरमुकामयात स्वाइगु राजमार्ग नं थ्व गाविसयात उत्तर व दक्षिणय् बाया वंगु दु। थ्व गा॰वि॰स॰य् ९ वडा दु।
जनसंख्या
सन् २००१ यागु जनगणना कथलं थ्व थासे ६६७खा छेँ दु व ४०१९ मनुत दु। जातीय ल्याखलं स्वेगु खःसा बर्म्हु (खें) व दलिततेगु बाहुल्यता दुगु थ्व क्षेत्रय् क्षेत्री आदि जातितेगु नं बसोबास दुगु खने दु। आकार यागु कथलं तधंगु थ्व गाविसय् गुरुखोला धागु बजारय् गाउं विकास समिति व मुख्य बजार ला। मणिलेक माद्यमिक विद्यालय थ्व क्षेत्रयागु दक्ले तधंगु व नांजागु ब्वंकुथि खः। थ्व ब्वंकुथि नं उत्पादन जुगु विद्यार्थीत नेपा:यागु थाय्‌थासे ज्या याना च्वंगु खने दु।
कोयिलम्म कूसिंदि (सन् १९७७या संकिपा)
कोयिलम्म कूसिंदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
गुरुखोला
जनसंख्या
गुरुखोला गाविसय् ९ वडा दु। थ्व ९ हे वडाय् ब्राह्मणतेगु बाहुल्यता दु । ब्राह्मणय् अप्व भट्ट थरीया दु धाःसा दलिततेगु नं यक्व जनसंख्या दु। दलितय् कामी, दमाई व सार्कीत दु । थ्व गा विकास समितिय् राजनीतिक प्रभुत्वया कथं चन्द ठकुरीतेसं न्हापांगु ताःहाकगु इनिसें हे प्रभुत्व देकावयाच्वंदु दु ।
कोयिलम्म कूसिंदि (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
छंद
छंद छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।