cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
म्याकन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७०९१२३ उत्तर व देशान्तर ८९.०००३९१ पश्चिम खः । थ्व थासे २२८२८६० वर्ग मिटर (०.८८१४१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अवळ् चुमङ्कलिताऩ् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
औराही गाविस, सर्लाही जिल्ला
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं औराही ५ यागु जनसंख्या ५९४७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
फ्रेञ्च भाषा
फांसे छगु रोमान्स भाय् खः। थ्व भाय् युरोपय् विषेश कथलं फ्रान्सय्, क्यानाडा व अफ्रिकाय् अप्व याना छ्येली। अंग्रेजी स्वया न्ह्य हलिमयागु मध्यस्तकर्ता भाय् यागु रुपे थ्व हे भाय् यागु छ्येलेज्या जु। थ्व भाय् संयुक्त राष्ट्र संघयागु आधिकारिक भाय् य् छगु खः।
श्रोत
पुचः:भाषा
नीयल्लॆङ्किल् ञान् (मलयालम संकिपा)
नीयल्लॆङ्किल् ञान् (मलयालम भाषा:നീയല്ലെങ്കില് ഞാന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बरबहली घरघोडा मण्डल
बरबहली घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अंकापूर् (आदिलाबादु)
थ्व थाय् अदिलाबादु मण्डलय् ला।
भूगोल
अदिलाबाद जिल्लायागु अक्षांश १८.४०' निसें १९.५६' उत्तर व देशान्तर ७७.४६' व ८०.०१' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अदिलाबाद जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अजपा
अजपा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डेइजी, आर्कान्सः
डेइजी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८ दु धासा थ्व थासे ११९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२३३१९३ उत्तर व देशान्तर ९३.७४२०८३ पश्चिम खः । थ्व थासे २९६७६२७ वर्ग मिटर (१.१४५८०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७६२१६१ वर्ग मिटर (०.२९४२७२ वर्ग माइल) ल दु ।
ऐहो
ऐहो (अंग्रेजी भाय:Aiho), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मल्दा जिल्लायागु  सहर खः।
होकेज ब्लफ, अलाबामा
होकेज ब्लफ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९९३४४९ उत्तर व देशान्तर ८५.८६५११८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३००९९८०७ वर्ग मिटर (११.६२१६०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५४७१७३ वर्ग मिटर (०.२११२६५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कामर, भटवाडी तहसील
कामर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चुतर्चऩ् (सन् १९५१या संकिपा)
चुतर्चऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नीयॆत्र धन्य (मलयालम संकिपा)
नीयॆत्र धन्य (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  कार्त्तिकय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ग्रेनाडा, क्यालिफोर्निया
ग्रेनाडा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५१ दु धासा थ्व थासे १४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६४४४३८ उत्तर व देशान्तर १२२.५२२७६८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२४६५९० वर्ग मिटर (०.४८१३११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लक्ष्मीपुर कोतवाली
लक्ष्मीपुर कोतवाली (अंग्रेजी भाय:Laxmipur Kotwali), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु बारा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे649खा छेँ दु।
कोल्भी मण्डी राजेन्द्रपुरा
कोल्भी मण्डी राजेन्द्रपुरा (अंग्रेजी:Kolvi Mandi Rajendra pura), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  झलवार जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोल्भी मण्डी राजेन्द्रपुरा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
अर्त्तमुळ्ळ आचैकळ् (सन् १९८५या संकिपा)
अर्त्तमुळ्ळ आचैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उपाश्रि
उपाश्रि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मय्‌जु (सफू)
मय्‌जु छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास धूस्वां साय्‌मि नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०७९य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू मिला प्रकाशन नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ९७ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
तवरडबरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
तवरडबरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सिरड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सिरड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
औरैया
औरैया (अंग्रेजी:Auraiya), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२९७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं औरैया यागु जनसंख्या ८८३६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
जसराना
जसराना (अंग्रेजी:Jasrana), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  फिरोजाबाद जिला यागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १६९ मिटर (५५४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जसराना शहरयागु जनसंख्या ९२७९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जसराना यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
अन्य स्थान :
अमोल वस्त्रालय
भनार, सोमेश्वर तहसील
भनार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वूड्साइड इस्ट, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१७४ दु धासा थ्व थासे ८५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०६३९३१ उत्तर व देशान्तर ७५.५४१६७५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४२४०२१ वर्ग मिटर (१.७०८१२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
म्याडिसन, इलियोनोई
म्याडिसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५४५ दु धासा थ्व थासे २३२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६८३७ उत्तर व देशान्तर ९०.१५१०४७ पश्चिम खः । थ्व थासे १८१५७७९१ वर्ग मिटर (७.०१०७६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६९०१६८ वर्ग मिटर (०.२६६४७५ वर्ग माइल) ल दु ।
बडगाँव घरघोडा मण्डल
बडगाँव घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
अजिङ्गर
अजिङ्गर वा पाइथनिदे छगू विष मदुगु सर्पतेगु परिवार ख। थ्व सर्प अफ्रिका, एसिया व अस्ट्रेलियाय् खने दु। थ्व परिवार दुने हलिमया दक्ले तधंगु सर्पत ला। आतक्क थ्व परिवारय् ८गु जेनस व २६गु प्रजातित लुयावगु दु।
बडगाँव घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अजिङ्गर
Description
Adults range in size from 0.5 to 10 meters (1.5 to 33 feet) in length. One species, Python reticulatus, the reticulated python, holds the record for world's longest snake: 10 m (32 ft 9.5 in).
बडगाँव घरघोडा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अजिङ्गर
Description
The Pythonidae are distinguished from the family Boidae (boas) by the fact that they have teeth on the premaxilla: a small bone at the very front and center of the upper jaw. Most species have rows of heat-sensing organs between the sublabial scales: labial pits. Although not as well developed as the loreal pits of the subfamily Crotalinae (pitvipers), these organs enable the snakes to detect objects that are hotter than the surrounding environment, and enable hunting to take place in total darkness, such as inside caves.
बडगाँव घरघोडा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
अजिङ्गर
Description
Some species exhibit vestigial bones of the pelvis and rear legs, which are externally apparent in the form of a pair of anal spurs on each side of the cloaca. These spurs are larger in males than females, and are used by the male to grip and/or stimulate the female during copulation. Male of certain species occasionally cause spur related injuries to each other during territorial combat, and though more likely to be incidental than intentional, some captured specimens have shown multiple episodes of scarring from such injuries.
बडगाँव घरघोडा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अजिङ्गर
Geographic range
Found in subsaharan Africa, peninsular India, Myanmar, southern China, Southeast Asia and the Philippines southeast through Indonesia to New Guinea and Australia.
In the United States, a population of Burmese pythons, Python molurus bivittatus, has existed as an invasive species in the Everglades National Park since the late 1990s, which has damaged the local ecosystem. More than 300 have been removed. They are not native to the south Floridian marshlands, but have been deposited there by pet owners who no longer wished to care for them and also did not want to euthanize them. Scientists believe that the snakes are a grave threat to nearly every species of animal in the Everglades, including alligators. There have been several accounts of python vs. alligator encounters there, including one in the fall of 2005 between a 13 foot (4 m) python and a six foot (1.8 m) gator that proved fatal for both. The two were found with the alligator's body protruding from a tear in the snake's body.
संरक्षण
थ्व प्राणीयात मनुतेसं यक्व स्यायेगु या। अतः, भारतीय पाइथन पाइथन मोलुरस थें न्यागु प्राणीत आ म्हो जुया वना च्वंगु दु।
Feeding
Larger specimens usually eat animals about the size of a house cat, but larger food items are not unknown: some large Asian species have been known to take down adult Deer, and the African rock python, Python sebae, has been known to eat Gazelle). Prey is swallowed whole, and may take anywhere from several days or even weeks to fully digest. Despite their intimidating size and muscular power, they are generally not dangerous to humans.
प्रजनन
थ्व प्रजातिया मिसातेसं खेँ थ्वइ। अतः, थ्व ओभिप्यारस ख। थ्व गुणं याना थ्व सर्प व बोइदे सर्प पा। बोइदे सर्पं आपालं मचा बुइकी (ओभोभिभिप्यारस)।
लहिनिगु
थ्व परिवारया यक्व प्रजातित एक्जोटिक पाल्तुया कथं बनेज्या जुगु खने दु। अथे जुसां थ्व परिवारया तधंगु प्राणीत लहिनिबिले होस तय् मा। थ्व परिवारया तधंगु प्राणीतेसं थगु मालिकयात स्यागु प्रमाणत खंगु दु।
Genera
*) Not including the nominate subspecies (typical forms). <font size="-1">T ) Type genus.
अजा
अबुया अबुयात अजा धाइ।
अजिङ्गर
त्याक्सोनोमी
अजिङ्गरत बोआनाप मेमेगु सर्प वा प्राणीत नाप स्वया अप्व मिलेजु। छुं वैज्ञानिक कथं अजिङ्गरत बोआ परिवारया उप-परिवार ख।
पिनेया स्वापूत
पुचः:प्राणी
करकाट्टक्कारि (सन् २००५या संकिपा)
करकाट्टक्कारि (तमिल भाषा:கரகாட்டக்காரி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पीपरखुटी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चौतामिऩि (सन् १९५१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
न्यूडॆल्हि (मलयालम संकिपा)
न्यूडॆल्हि (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  सुमलतय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पुट्टकुंट (कर्नूलु)
पुट्टकुंट  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु  कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
अटुत्तात्तु आल्पर्ट् (सन् १९८५या संकिपा)
अटुत्तात्तु आल्पर्ट् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
अजस्रं
अजस्रं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
पुट्टकुंट (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोसिगि मण्डलय् ला।
अटुत्तात्तु आल्पर्ट् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अजस्रं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पुट्टकुंट (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
अजस्रं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पुट्टकुंट (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अजस्रं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोर्ता, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लक्ष्मीपुर पटारी
लक्ष्मीपुर पटारी (अंग्रेजी भाय:Laxmipur Patari), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे609खा छेँ दु।
लोगर प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
दमासकस, आर्कान्सः
दमासकस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०६ दु धासा थ्व थासे १५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३६६८४९ उत्तर व देशान्तर ९२.४१०२७६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५००५१२२ वर्ग मिटर (१.९३२४८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ऐलम
ऐलम (अंग्रेजी भाय:Ailum), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु मुजफ्फरनगर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
कोमलपुरम
कोमलपुरम (अंग्रेजी:Komalapuram), भारतयागु केरला राज्ययागु  अलपुझा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
हलि पन्ड, अलाबामा
हलि पन्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४५ दु धासा थ्व थासे २८० खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
म्याएज्टाउन, इलियोनोई
म्याएज्टाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४८ दु धासा थ्व थासे ६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२२५५५२ उत्तर व देशान्तर ९०.२३३४८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७८६६२५ वर्ग मिटर (०.३०३७१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
उपाश्रिताः
उपाश्रिताः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
भेंसगढी घरघोडा मण्डल
भेंसगढी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
वायोमिंग, डेलावेर
वायोमिंग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
ग्रिडली, क्यालिफोर्निया
ग्रिडली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
वायोमिंग, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११४१ दु धासा थ्व थासे ४८५ खा छें दु ।
ग्रिडली, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५३८२ दु धासा थ्व थासे १९६३ खा छें दु ।
वायोमिंग, डेलावेर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.११७९५ उत्तर व देशान्तर ७५.५५७८६७ पश्चिम खः । थ्व थासे १७४८६५३ वर्ग मिटर (०.६७५१५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९६०९ वर्ग मिटर (०.०१५२९३ वर्ग माइल) ल दु ।
ग्रिडली, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३६२७२८ उत्तर व देशान्तर १२१.६९८०१६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४०६६७३४ वर्ग मिटर (१.५७०१७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
निऱभेदङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
निऱभेदङ्ङळ् (मलयालम भाषा:നിറഭേദങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
उपाश्रिताः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अम्मावुम् नीये अप्पावुम् नीये (सन् १९८५या संकिपा)
अम्मावुम् नीये अप्पावुम् नीये छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तेवकि (सन् १९५१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अभव
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अभव यागु जनसंख्या ४८६५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
भृकुटी (सफू)
भ्रिकुटी छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास "धर्मरत्न ""यमि"" नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०८०य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू च्वसापासा नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १४४ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
एअर फोर्स एरिया
एअर फोर्स एरिया (अंग्रेजी भाय:Air Force Area), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु गोरखपुर जिल्लायागु  सहर खः।
लक्ष्मीपुर सु.
लक्ष्मीपुर सु. (अंग्रेजी भाय:Laxmipur Su.), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे871खा छेँ दु।
बडावनडांड, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
बडावनडांड, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अञ्चल
अञ्चल धागु देय्‌यागु छगु अङ्ग ख। देय्‌तेत शासनयाये अपुइकेयात देय्‌तेत अञ्चलय् विभाजन याना तदु दै।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
प्रकार
अञ्चलतेत भौगोलिक कथं व जातीय कथं बाय्‌छिं। भौगोलिक कथं बाय्‌गु व्यवस्था छगू हे जाति दुगु थासय् वा जातिया अप्व महत्त्व मदुगु थासय् पाय्‌छि जुइ। जातीय अञ्चल जातीय हिंसा आदि जुगु थासय् देके छिं।
दसु
नेपाःया अञ्चलत थ्व कथं दु-
स्वया दिसँ
पुचः:सरकार
किशनपुर, भटवाडी तहसील
किशनपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सुगा भवानी
सुगा भवानी (अंग्रेजी:Suga Vawani), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुगा भवानी यागु जनसंख्या ५१८० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
ड्यानभिल, आर्कान्सः
ड्यानभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३९२ दु धासा थ्व थासे ७९२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०५३५७२ उत्तर व देशान्तर ९३.३९१६२३ पश्चिम खः । थ्व थासे १०९५३५०८ वर्ग मिटर (४.२२९१७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५८८०६ वर्ग मिटर (०.०६१३१५ वर्ग माइल) ल दु ।
पाताळपैरवि (सन् १९५१या संकिपा)
पाताळपैरवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोमारलिंगम
कोमारलिंगम (अंग्रेजी:Komaralingam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
सज्जलगूडॆं (कर्नूलु)
सज्जलगूडॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कोमारलिंगम
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोमारलिंगम शहरयागु जनसंख्या ११,७३७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
सज्जलगूडॆं (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोसिगि मण्डलय् ला।
कोमारलिंगम
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोमारलिंगम यागु साक्षरता  अप्व दु।
सज्जलगूडॆं (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोमारलिंगम
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
उपाश्रित्य
उपाश्रित्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
राटरोट घरघोडा मण्डल
राटरोट घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अवल पराजुल
अवल परजुल (अंग्रेजी:Awal Parajul), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  दैलेख जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अवल परजुल यागु जनसंख्या ३७१० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
ग्रोभल्यान्डबिग ओक फ्ल्याट, क्यालिफोर्निया
ग्रोभल्यान्डबिग ओक फ्ल्याट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३८८ दु धासा थ्व थासे २९०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८४५८६७ उत्तर व देशान्तर १२०.२०७६९७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७३९२३२५२ वर्ग मिटर (२८.५४१९२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६६३४९६ वर्ग मिटर (०.२५६१७७ वर्ग माइल) ल दु ।
वासिंगटन, डिस्ट्रिक्ट अफ कोलम्बिया
वासिंगटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डिस्ट्रिक्ट अफ कोलम्बिया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७२०५९ दु धासा थ्व थासे २७४८४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९१३६११ उत्तर व देशान्तर ७७.०१३२२२ पश्चिम खः । थ्व थासे १५९०३३६९२ वर्ग मिटर (६१.४०३२५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १७९६८९९५ वर्ग मिटर (६.९३७८६८ वर्ग माइल) ल दु ।
कऩा कण्टाऩ् (सन् २००५या संकिपा)
कऩा कण्टाऩ् (तमिल भाषा:கனா கண்டான்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ञानुं नीयुं (मलयालम संकिपा)
ञानुं नीयुं (मलयालम भाषा:ഞാനും നീയും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ठेगाडांड, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
ठेगाडांड, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
हलिवूड, अलाबामा
हलिवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९५० दु धासा थ्व थासे ४०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७१६९६० उत्तर व देशान्तर ८५.९६५६८९ पश्चिम खः । थ्व थासे २३०८१६१५ वर्ग मिटर (८.९११८६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८७३७ वर्ग मिटर (०.०१४९५६ वर्ग माइल) ल दु ।
ननगरेआर प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
युफ्रेटस
युफ्रेटस पश्चिम एसियाया दक्ले ताःहाकःगु व सिक्क महत्त्वपूर्ण खुसि ख। टिग्रिस खुसि नापं युफ्रेटस खुसिं प्राचीन मेसोपोटामियाया सभ्यताया म्हसीका बी। थ्व खुसि टौरस च्वापुगुं उत्त्पत्ति जुया सिरिया व इराकं बाहावनि। थ्व खुसि शाट अल-अरबय् टिग्रिसनाप स्वाना पर्सियन खाडीइ लावनि।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल
म्याग्नोलिया, इलियोनोई
म्याग्नोलिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७९ दु धासा थ्व थासे १०९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.११२७१९ उत्तर व देशान्तर ८९.१९५२७४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७७१२७० वर्ग मिटर (०.२९७७८९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पिच्चैक्कारि (सन् १९५१या संकिपा)
पिच्चैक्कारि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऐस्ताल
ऐस्ताल (अंग्रेजी भाय:Aistala), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु नादिया जिल्लायागु  सहर खः।
आण्पावम् (सन् १९८५या संकिपा)
आण्पावम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा ख। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु ख।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सलिहारी घरघोडा मण्डल
सलिहारी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
भैरू की आली, सोमेश्वर तहसील
भैरू की आली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
सलिहारी घरघोडा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
भैरू की आली, सोमेश्वर तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
खडकपुर ईसाई, हल्द्वानी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भैरू की आली, सोमेश्वर तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अञ्जन
अञ्जन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दीपक (सफू)
दीपक छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास रामकुमार ख्येँ नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०८१य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू दीपक नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १२८ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
उपासते
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अयोद्धानगर
अयोद्धानगर (अंग्रेजी:Ayodhyanagar), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अयोद्धानगर यागु जनसंख्या ३८७६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
दार्द्यानेल, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२२८ दु धासा थ्व थासे १७४७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२२२५३९ उत्तर व देशान्तर ९३.१६०४०८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९२३५६० वर्ग मिटर (३.०५९३०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४०५ वर्ग मिटर (०.०००१५६ वर्ग माइल) ल दु ।
कण्डारीखोड, गैरसैण तहसील
कण्डारीखोड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लयती
लयती (अंग्रेजी भाय:Layati), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे399खा छेँ दु।
नॊम्परत्तिप्पूव् (मलयालम संकिपा)
नॊम्परत्तिप्पूव् (मलयालम भाषा:നൊമ്പരത്തിപ്പൂവ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
ग्रोभरबीच, क्यालिफोर्निया
ग्रोभरबीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
नॊम्परत्तिप्पूव् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
ग्रोभरबीच, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३०६७ दु धासा थ्व थासे ५३८२ खा छें दु ।
नॊम्परत्तिप्पूव् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ग्रोभरबीच, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१२०९३४ उत्तर व देशान्तर १२०.६१९५२९ पश्चिम खः । थ्व थासे ६००३४०७ वर्ग मिटर (२.३१७९२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मर्मयोकि (सन् १९५१या संकिपा)
मर्मयोकि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५१य् पिहांवगु खः।
अलाचुवा, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६०९८ दु धासा थ्व थासे २५०१ खा छें दु ।
ग्रोभरबीच, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अलाचुवा, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.७७९२८६ उत्तर व देशान्तर ८२.४७९८४९ पश्चिम खः । थ्व थासे ७४८४३८०० वर्ग मिटर (२८.८९७३५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९५३४२ वर्ग मिटर (०.१५२६४२ वर्ग माइल) ल दु ।
कोम्बै
कोम्बै (अंग्रेजी:Kombai), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  थेनी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३९९ मिटर (१३०९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोम्बै शहरयागु जनसंख्या १२,८२० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोम्बै यागु साक्षरता  अप्व दु।
आषा (सन् १९८५या संकिपा)
आषा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
कोम्बै
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
माहोमेट, इलियोनोई
माहोमेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
आषा (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अञ्जलि
"अञ्जलि"या अर्थ थ्व जुइफु:
माहोमेट, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४८७७ दु धासा थ्व थासे १७०० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.१९२३८४ उत्तर व देशान्तर ८८.४०२११५ पश्चिम खः । थ्व थासे १७७५०९३६ वर्ग मिटर (६.८५३६७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पकरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
पकरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
अञ्जनेयासन
योगया छगू आसन ख।
पकरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अञ्जनेयासन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पकरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अञ्जनेयासन
स्वया दिसँ
पुचः:योग
ग्रेट ब्यारियर रिफ
ग्रेट ब्यारियर रिफ हलिमया दक्ले तःधंगु कोरल रिफ व्यवस्था ख। थ्व रिफ २,९०० स्वया अप्व रिफ व ९०० टापू नाप २६०० किमि (१६०० मा) हाकःया करिब ३४४४०० वर्ग किमि क्षेत्रफलय् दयाच्वँगु दु। थ्व रिफ कोरल सागरय् उत्तरपूर्वी अस्ट्रेलियाया क्विन्‌स्ल्याण्डया तटीय क्षेत्रय् ला।
लिधंसा
पुचः:भूगोल
पौनूर, जैपूर मण्डल
पौनूर, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।