cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पोलूरु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कम्प्टी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्प्टी शहरयागु जनसंख्या ८४,३४० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्प्टी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
गोट्टिकेरे
गोट्टिकेरे (अंग्रेजी:Gottikere), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बांगालोर जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोट्टिकेरे शहरयागु जनसंख्या ११,१४९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोट्टिकेरे यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
नैनीगूंठ, अल्मोडा तहसील
नैनीगूंठ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पुरिचॆर्ल (कर्नूलु)
पुरिचॆर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चिन्तयति
चिन्तयति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
विजयं मनदे (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मकं पिऱन्न मङ्क (मलयालम संकिपा)
मकं पिऱन्न मङ्क (मलयालम भाषा:മകം പിറന്ന മങ്ക) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हिटारा, चिन्यालीसौड तहसील
हिटारा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अग्निपुत्रुडु (सन् १९८७या संकिपा)
अग्निपुत्रुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
टिट्याङ
टिट्याङ (अंग्रेजी:Tityang), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८८८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टिट्याङ यागु जनसंख्या ४५२१ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
रात्माटे
रात्माटे (अंग्रेजी:Ratmate), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रात्माटे यागु जनसंख्या ३८१८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
ट्रेसी, क्यालिफोर्निया
ट्रेसी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६९२९ दु धासा थ्व थासे १८०८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७३७९७९ उत्तर व देशान्तर १२१.४३३८५७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४३८२६२६ वर्ग मिटर (२०.९९७२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३२० वर्ग मिटर (०.०००५१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
रोंपल्लि , तिर्यानि मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
मनस्सॊरु मयिल् (मलयालम संकिपा)
मनस्सॊरु मयिल् (मलयालम भाषा:മനസ്സൊരു മയില്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
रोंपल्लि , तिर्यानि मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मनस्सॊरु मयिल् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अरूडी पटूडी, जोशीमठ तहसील
अरूडी पटूडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  जोशीमठ तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
शकुनाल (कर्नूलु)
शकुनाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पोर्ट अरेन्ज, फ्लोरिडा
पोर्ट अरेन्ज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
सेल्दोभिया, अलास्का
सेल्दोभिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
पोर्ट अरेन्ज, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५८२३ दु धासा थ्व थासे २११०२ खा छें दु ।
सेल्दोभिया, अलास्का
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८६ दु धासा थ्व थासे २३२ खा छें दु ।
पोर्ट अरेन्ज, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.११८९७ उत्तर व देशान्तर ८१.००२९०६ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३९८८५२५ वर्ग मिटर (२४.७०६१०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०९९२५८ वर्ग मिटर (१.९६८८३५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
सेल्दोभिया, अलास्का
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५९.४३८८२७ उत्तर व देशान्तर १५१.७१२३७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९८७८०१ वर्ग मिटर (०.३८१३९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८९६१० वर्ग मिटर (०.१८९०३९ वर्ग माइल) ल दु ।
स्वयंकृषि (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कम्प्ती
कम्प्ती (अंग्रेजी:Kamptee), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  नागपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्प्ती शहरयागु जनसंख्या १३,६९७ खः। थुकिली मिजंत ६४%, व मिसात ३६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्प्ती यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
आमदाल (कर्नूलु)
आमदाल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
पुलिमद्दि (कर्नूलु)
पुलिमद्दि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कथ अड्डं तिरिगिंदि (सन् १९८७या संकिपा)
कथ अड्डं तिरिगिंदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मिनि मोळ् (मलयालम संकिपा)
मिनि मोळ् (मलयालम भाषा:മിനി മോള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कण्णिल् तॆरियुम् कतैकळ् (सन् १९८०या संकिपा)
कण्णिल् तॆरियुम् कतैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विचित्र विवाहं (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
वंगंपल्लॆ (अनंतपुर)
वंगंपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेल्दोभिया भिलेज, अलास्का
सेल्दोभिया भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४४ दु धासा थ्व थासे १५९ खा छें दु ।
ढिगारखोली, गंगोलीहाट तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
तिवारी भञ्ज्याङ
तिवारी भञ्ज्याङ (अंग्रेजी:Tiwari Bhangyan), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  भोजपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५३४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं तिवारी भञ्ज्याङ यागु जनसंख्या २९४१ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
सोमयाजुलपल्लॆ (कर्नूलु)
सोमयाजुलपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गोउंदम्पलयम
गोउंदम्पलयम (अंग्रेजी:Goundampalayam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोउंदम्पलयम शहरयागु जनसंख्या ४६,९८४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
अल्लुडुकोसं (सन् १९८७या संकिपा)
अल्लुडुकोसं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मोहवुं मुक्तियुं (मलयालम संकिपा)
मोहवुं मुक्तियुं (मलयालम भाषा:മോഹവും മുക്തിയും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रत्ननगर नगरपालिका
रत्ननगर नगरपालिका (अंग्रेजी:Ratnanagar), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  चितवन जिल्लायागु छगु  नगरपालिका  खः। थ्व थासे ७४५६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रत्ननगर नगरपालिका यागु जनसंख्या ३७,७९१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
ट्र्यांकुलिटी, क्यालिफोर्निया
ट्र्यांकुलिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८१३ दु धासा थ्व थासे २४९ खा छें दु ।
विधिविलासं (सन् १९७०या संकिपा)
विधिविलासं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
युगकर्तलु (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मुहूर्त्तङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
मुहूर्त्तङ्ङळ् (मलयालम भाषा:മുഹൂര്ത്തങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
तिप्पायपल्लॆ (कर्नूलु)
तिप्पायपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
पोर्ट रिची, फ्लोरिडा
पोर्ट रिची संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
तिप्पायपल्लॆ (कर्नूलु)
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इनाड, जोशीमठ तहसील
इनाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  जोशीमठ तहसीलया छगु गां ख।
पोर्ट रिची, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.२७४६५१ उत्तर व देशान्तर ८२.७२३००९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४५६६८२ वर्ग मिटर (२.१०६८३७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६३२६३२ वर्ग मिटर (०.६३०३६३ वर्ग माइल) ल दु ।
इनाड, जोशीमठ तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ज्याज्
छगू प्रकारया अमेरिकी संगीत ख।
स्वयादिसँ
पुचः:संस्कृति
ट्रेभर, क्यालिफोर्निया
ट्रेभर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३२ दु धासा थ्व थासे १८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४५४३ उत्तर व देशान्तर ११९.४८४१८२ पश्चिम खः । थ्व थासे २१२८६७३ वर्ग मिटर (०.८२१८८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मदन गोपालुडु (सन् १९८७या संकिपा)
मदन गोपालुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
भीमुनिपाडु (कर्नूलु)
भीमुनिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोयिलकुंट्ल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रायमल्‌पुरं (कर्नूलु)
रायमल्‌पुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उच्छौग्वाड, जोशीमठ तहसील
उच्छौग्वाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  जोशीमठ तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेवार्द, अलास्का
सेवार्द संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८३० दु धासा थ्व थासे १०५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६०.१२४५०५ उत्तर व देशान्तर १४९.४३३४६५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७३९०७५३ वर्ग मिटर (१४.४३६६५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८३७३३७२ वर्ग मिटर (७.०९३९९९ वर्ग माइल) ल दु ।
उप्पलपाडु (कर्नूलु)
उप्पलपाडु  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् औकु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मुऱ्ऱत्तॆ मुल्ल (मलयालम संकिपा)
मुऱ्ऱत्तॆ मुल्ल (मलयालम भाषा:മുറ്റത്തെ മുല്ല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
श्रीदेवि (सन् १९८१या संकिपा)
श्रीदेवि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
भले मॊगुडु (सन् १९८७या संकिपा)
भले मॊगुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गोवर्धन
गोवर्धन (अंग्रेजी:Govardhan), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मथुरा जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७९ मिटर (५८७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोवर्धन शहरयागु जनसंख्या १८,५१२ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोवर्धन यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
पोर्त सेन्त जो, फ्लोरिदा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६४४ दु धासा थ्व थासे १५७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.८०७९६८ उत्तर व देशान्तर ८५.२९७६८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ८६००६३१ वर्ग मिटर (३.३२०७२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
करुम्पुविल् (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रीदम एन्ड ब्लुज्
रीदम एन्ड ब्लुज् छगु प्रकारयागु पाश्चात्य संगीत खः।
भारतीय शास्त्रीय संगीत
भारतीय शास्त्रीय संगीत भारतीय उपमहादेशया थीथी थासय् विकास जूगु छता मंका शास्त्रीय संगीत ख। थ्व संगीतय् राग, सुर, ताल, थाट आदि थीथी गुण दै। थ्व संगीतया उत्पत्ति वेद मन्त्रत उच्चारण याइबिलय् सामवेदं जूगु धइगु विश्वास दु। थ्व संगीतया वर्तमानय् दूगु प्राचीनतमः ग्रन्थः भरतमुनिया नाट्यशास्त्र ख। मेमेगु मू ग्रन्थय् बृहद्देशी, दत्तिलम्, सङ्गीतरत्नाकर आदि ला।
संगीतया न्हेगु सः
भारतीय शास्त्रीय संगीतय् ७गु सःयात मू सःया रुपय् नालातःगु दु-
थ्व सलय् नं शुद्ध स्वर व इमिगु विकृत स्वर दु। स, प स्वरतेगु विकृत स्वर मदु। रे,ग,द, नी स्वर अधः जुसा इमित कोमलस्वर धाइ इति। म स्वरया विकृत स्वर उच्च जुइ, उकियात तीव्रस्वर धाइ। समकालीन भारतीय शास्त्रीय सङ्गीतय् शुद्ध व विकृत याना १२ स्वर छ्यताःगु दु। महार्षि भरतमुनिं थ्व सःतेगु आधारय् २२श्रुति प्रतिपादित यानादिगु दु।
भारतीय सङ्गीत प्रकार
भारतीय सङ्गीत मू कथं क्वय् बियातःगु रुपय् बायेछिं-
शास्त्रीय सङ्गीतयात हानं निता संगीतय् बायेछिं-
हिन्दुस्तानी सङ्गीत मुगल जुजुतेगु छत्रछांयाय् विकसित जूगु संगीत ख। कर्णाटक सङ्गीत धाःसा देगलय् विकशित जूगु ख। अतः, दक्षिण भारतया कर्णाटक संगीत कृतिइ भक्ति रस अधिक दु, हिन्दुस्तानी सङ्गीतय् शृङ्गार अधिक खनेदु। उप-शास्त्रीयसङ्गीतय् ठुमरि, टप्पा, होरी, कजरी, लावणि, सोभाने, आदि ला गुकिलि शास्त्रीय संगीतया प्रभाव खनेदु।
सुगमसङ्गीत जनसाधारणय् प्रचलित संगीत ख। थुकिलि शास्त्रीय संगीतया छुं प्रभाव दयाच्वंगु खनेदु। छुं सुगम संगीत थ्व कथं दु-
रत्नपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रत्नपुर यागु जनसंख्या ३८१० खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
इरगंपल्लॆ (अनंतपुर)
इरगंपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
साम्राट् (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नीतिपीठं (मलयालम संकिपा)
नीतिपीठं (मलयालम भाषा:നീതിപീഠം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
निऱकुटं (मलयालम संकिपा)
निऱकुटं (मलयालम भाषा:നിറകുടം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऐरा, जोशीमठ तहसील
ऐरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  जोशीमठ तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
उय्यालवाड (कर्नूलु)
उय्यालवाड  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उय्यालवाड मण्डलय् ला।
मारणहोमं (सन् १९८७या संकिपा)
मारणहोमं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
उडुमल्‌पुरं (कर्नूलु)
उडुमल्‌पुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंद्याल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उर्गम, जोशीमठ तहसील
उर्गम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  जोशीमठ तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पोर्ट सन्त जन, फ्लोरिडा
पोर्ट सन्त जन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२११२ दु धासा थ्व थासे ४५४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.४७७०५६ उत्तर व देशान्तर ८०.७८८५९७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९८८९७०१ वर्ग मिटर (३.८१८४३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
कातल् किळिकळ् (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ए.गोकुलपाडु (कर्नूलु)
ए.गोकुलपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कल्लूरु मण्डलय् ला।
ट्रिनिड्याड, क्यालिफोर्निया
ट्रिनिड्याड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
ए.गोकुलपाडु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ट्रिनिड्याड, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३११ दु धासा थ्व थासे २२८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.०६१९७६ उत्तर व देशान्तर १२४.१४१२५५ पश्चिम खः । थ्व थासे १२५२७७९ वर्ग मिटर (०.४८३७०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४६६९८३ वर्ग मिटर (०.१८०३०३ वर्ग माइल) ल दु ।
रत्नवती
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रत्नवती यागु जनसंख्या २७२४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
सुगुणसुंदरि कध (सन् १९७०या संकिपा)
सुगुणसुंदरि कध  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
हेभी मेटल संगीत
हेभी मेटल छगू प्रकारया संगीत ख।
सुगुणसुंदरि कध (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
हेभी मेटल संगीत
कलाकार
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
सुगुणसुंदरि कध (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
चंदमाम रावे (सन् १९८७या संकिपा)
चंदमाम रावे  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
निऱपऱयुं निलविळक्कुं (मलयालम संकिपा)
निऱपऱयुं निलविळक्कुं (मलयालम भाषा:നിറപറയും നിലവിളക്കും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रक एन्ड रोल
रक एन्ड रोल छगू कथंया संगीत ख। थ्व संगीत ५० व ६०या दशकय् सिक्क हे चलेजुगु संगीत ख।
बाजं
थ्व संगीतय् थाइगु बाजंत थ्व कथं दु-
प्रभाव
आधुनिक समाजय् थ्व संगीतया यक्व प्रभाव दु। थ्व संगीतं ल्याम्ह व ल्यासेतेत थगु हे संगीतया छगू न्हुगु अनुभूति बिल व संगीतय् छगू कथंया क्रान्ति हे हल। संगीतया ख्यःले वना सिक्क अप्व ध्येबा व नां देकिगु अवसर दैगुलिं यक्व ल्याम्ह ल्यासेत थ्व संगीतय् ज्यायायेत कुत यागु खने दु।
थ्व संगीतया विकास जुया लिपा रक, अल्टर्नेटिभ, पंक, हेभी मेटल आदि कथंया संगीत पिहां वल।
स्वयादिसँ
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
नुरयुं पतयुं (मलयालम संकिपा)
नुरयुं पतयुं (मलयालम भाषा:നുരയും പതയും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ढिगालगांव, गंगोलीहाट तहसील
ढिगालगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चिन्ता
चिन्ता छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बाँसुरी
बांसुरी छगू प्रकारया फे बाजं ख।
स्वयादिसँ
पुचः:बाजं
भीमापूर, तिर्यानि मण्डल
भीमापूर, तिर्यानि मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तिर्यानि मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तिर्यानि मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कातल् कातल् कातल् (सन् १९८०या संकिपा)
कातल् कातल् कातल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्वातंत्र्यानिकि ऊपिरि पोयंडि (सन् १९८७या संकिपा)
स्वातंत्र्यानिकि ऊपिरि पोयंडि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गोबिन्दगढ
गोबिन्दगढ (अंग्रेजी:Govindgarh), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  रेवा जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३६२ मिटर (११८७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोबिन्दगढ शहरयागु जनसंख्या ९६९७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोबिन्दगढ यागु साक्षरता  अप्व दु।
पियानो
thumb|पियानो पियानो छगू प्रकारया बाजं ख।
स्वयादिसँ
पुचः:बाजं
चिन्न कॊप्पॆर्ल (कर्नूलु)
चिन्न कॊप्पॆर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
बस्तिपाडु (कर्नूलु)
बस्तिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
चिन्न कॊप्पॆर्ल (कर्नूलु)
थ्व थाय् कोयिलकुंट्ल मण्डलय् ला।
बस्तिपाडु (कर्नूलु)
थ्व थाय् कल्लूरु मण्डलय् ला।
चिन्न कॊप्पॆर्ल (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बस्तिपाडु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चिन्न कॊप्पॆर्ल (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बस्तिपाडु (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गेमेलान
thumb|350px|Gamelan - Indonesian Embassy in [[Canberra]] गेमेलान धागु छगु कथंयागु इन्डोनेसियाली सांगीतिक परम्परा खः। थुकिलि मेटालोफोन, जाइलोफोन, ड्रम, गंग, पंयागु बांसुरी, तार बाजं व मेहालिम्ह थें न्यागु चीजत दै। A gamelan as a set of instruments is a distinct entity, built and tuned to stay together — instruments from different gamelan are not interchangeable.
शारदांब (सन् १९८७या संकिपा)
शारदांब  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
गेमेलान
The word "gamelan" comes from the Javanese word "gamel", meaning to strike or hammer, and the Malay-Indonesian suffix "an" makes the root a collective noun.
शारदांब (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
गेमेलान
बाजं व गुण
thumb|250px|इन्डोनेसियाली राजदुतावास, क्यान्बेराय् जावानिज ड्रमतः Gamelan are found in the Indonesian islands of Java, Madura, Bali, and Lombok (and other Sunda Islands), in a wide variety of ensemble sizes and formations. In Bali and Lombok today, and in Java through the 18th century, the term "gong" has been preferred to or synonymous with gamelan. Traditions of gamelan-like ensembles (sometimes called "gong-chime ensembles" by ethnomusicologists) also exist in the Philippines, Malaysia and Suriname, sometimes due to emigration, trade, or diplomacy. More recently, through immigration and local enthusiasm, gamelan ensembles have become active throughout Europe, The Americas, Asia, and Australia.
शारदांब (सन् १९८७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
गेमेलान
बाजं व गुण
left|thumb|250px|Javanese gongs at the Indonesian Embassy in [[Canberra.]] Although gamelan ensembles sometimes include solo and choral voices, plucked and/or bowed string and wind instruments, they are most notable for the large number of metal percussion instruments. A central Javanese gamelan ensemble includes:
Balinese gamelan varieties
thumb|250px|Playing gamelan instruments - Bpk. Soegito at the Indonesian Embassy in [[Canberra.]]
सांस्कृतिक पक्ष
Gamelan is often used to accompany dance, wayang puppet performances, and rituals. Some performances are associated with royalty, such as visits by the sultan of Yogyakarta. Certain gamelans are associated with rituals, such as the Gamelan Sekaten, which is used in celebration of Mawlid an-Nabi (Muhammad's birthday). In Bali, almost all religious rituals include gamelan performance.
In the West, gamelan is often performed in a concert context, but may also incorporate dance or wayang.
ट्युनिंग
thumb|250px|Celempung - Indonesian Embassy in [[Canberra.]] The tuning and construction of a gamelan orchestra is a complex process. Javanese gamelans use two tuning systems: sléndro and pélog. There are other tuning systems such as degung (exclusive to Sunda, or West Java), and madenda (also known as diatonis, similar to a European natural minor scale). In central Javanese gamelan, sléndro is a system with five notes to the diapason (octave), fairly evenly spaced, while pélog has seven notes to the octave, with uneven intervals, usually played in five note subsets of the seven-tone collection. This results in sound quite different from music played in a western tuning system. Many gamelan orchestras will include instruments in each tuning, but each individual instrument will only be able to play notes in one. The precise tuning used differs from ensemble to ensemble, and give each ensemble its own particular flavour. Colin McPhee (1966) remarks, "Deviations in what is considered the same scale are so large that one might with reason state that there are as many scales as there are gamelans." However, this is a view that is contested by some teachers of gamelan, and there have been efforts to combine multiple ensembles and tuning structures into one gamelan so as to ease transportation issues at the times of festivals. One such ensemble is gamelan Manikasanti, which can play the repertoire of many different ensembles.
A peculiarity of gamelans is that, although the intervals between notes in a scale are very close to identical for different instruments within each gamelan, the intervals vary from one gamelan to the next. The occasion for the word approximately is that it is common in Balinese gamelan that instruments are played in pairs which are tuned slightly apart so as to produce interference beating which are ideally at a consistent speed for all pairs of notes in all registers. It is thought that this contributes to the very "busy" and "shimmering" sound of gamelan ensembles. In the religious ceremonies that contain Gamelan, these interference beats are meant to give the listener a feeling of a god's presence or a stepping stone to a meditative state.
Influence on Western music
The gamelan has been appreciated by several western composers of classical music, most famously Claude Debussy who heard a Javanese gamelan play at the Paris Exposition of 1889 (World's Fair). (The gamelan Debussy heard was in the near-diatonic madenda scale and was played by Sundanese musicians.) Despite his enthusiasm, direct citations of gamelan scales, melodies, rhythms, or ensemble textures have not been located in any of Debussy's own compositions. However, the equal-tempered pentatonic scale appears in his music of this time and afterward, and a Javanese gamelan-like heterophonic texture is emulated on occasion, particularly in "Pagodes," from Estampes (solo piano, 1903), in which the great gong's cyclic punctuation is symbolized by a prominent perfect fifth.
Direct homages to gamelan music are to be found in works for western instruments by Béla Bartók, Francis Poulenc, Olivier Messiaen, Colin McPhee, Benjamin Britten and Steve Reich. In more recent times, American composers such as Barbara Benary, Lou Harrison, Dennis Murphy, Michael Tenzer, Evan Ziporyn, Daniel James Wolf and Jody Diamond as well as Australian composers such as Peter Sculthorpe, Andrew Schultz and Ross Edwards have written several works with parts for gamelan instruments or full gamelan ensembles. I Nyoman Windha is among contemporary Indonesian composers that have written compositions using western instruments along with Gamelan. American folk guitarist John Fahey included elements of gamelan in many of his late-60s sound collages, and again in his 1997 collaboration with Cul de Sac, The Epiphany of Glenn Jones. The experimental art-rock band King Crimson, while not using Gamelan instruments, used interlocking rhythmic paired guitars that were influenced by Gamelan. Experimental pop groups His Name is Alive and Xiu Xiu use Gamelan percussion in many songs. The avant-garde group The Residents have also used gamelan in their music, particularly in their 1976 album Fingerprince.
Many Americans were first introduced to the sounds of gamelan by the popular anime film Akira. Gamelan elements are used in this film to punctuate several exciting fight scenes, as well as to symbolize the emerging psychic powers of the tragic hero, Tetsuo. The gamelan in the film's score was performed by the members of the Japanese musical collective Geinoh Yamashirogumi. Gamelan and kecak are also used in the soundtrack to the video game Secret of Mana.
न्येनादिसं
पुचः:संस्कृति
ऊञ्ञाल् (मलयालम संकिपा)
ऊञ्ञाल् (मलयालम भाषा:ഊഞ്ഞാല്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
औली लग्गा जोशीमठ, जोशीमठ तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ऊञ्ञाल् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
औली लग्गा जोशीमठ, जोशीमठ तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रत्नेचौर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं रत्नेचौर यागु जनसंख्या २४८२ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
कॊत्तचॆरुवु (अनंतपुर)
कॊत्तचॆरुवु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बसवपुरं (कर्नूलु)
बसवपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् महानंदि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पोर्ट सन्त लुसी, फ्लोरिडा
पोर्ट सन्त लुसी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८७६९ दु धासा थ्व थासे ३६७८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.२७५७७२ उत्तर व देशान्तर ८०.३५५०२९ पश्चिम खः । थ्व थासे १९५६४९२८२ वर्ग मिटर (७५.५४०६१३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २९७५०७९ वर्ग मिटर (१.१४८६८४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
शागेलुक, अलास्का
शागेलुक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९ दु धासा थ्व थासे ५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६२.६५५९९८ उत्तर व देशान्तर १५९.५३११३२ पश्चिम खः । थ्व थासे २७४१५७५५ वर्ग मिटर (१०.५८५२८३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५८५७६३ वर्ग मिटर (१.३८४४७१ वर्ग माइल) ल दु ।
मुद्दुल मनवडु (सन् १९८७या संकिपा)
मुद्दुल मनवडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ओर्म्मकळ् मरिक्कुमो (मलयालम संकिपा)
ओर्म्मकळ् मरिक्कुमो (मलयालम भाषा:ഓര്മ്മകള് മരിക്കുമോ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अंदं कोसं पंदॆं (सन् १९७१या संकिपा)
अंदं कोसं पंदॆं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ट्र्की, क्यालिफोर्निया
ट्र्की संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३८६४ दु धासा थ्व थासे ९७५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३४२१६३ उत्तर व देशान्तर १२०.२०३५६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ८४२७८३७८ वर्ग मिटर (३२.५४००६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३४०२५८४ वर्ग मिटर (१.३१३७४५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
गितार
गितार छगू कथंया बाजं ख। थ्व बाजंया उत्त्पति स्पेनय् जूगु ख। थ्व बाजंय् खुपु वा प्यपु तार दै गुकियात थी-थी हाकःय् तिया मेगु ल्हाया पतिनं थाइगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:बाजं
ढिगाललग्गा किरौला, गंगोलीहाट तहसील
ढिगाललग्गा किरौला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  गंगोलीहाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बॆल्लवरं (कर्नूलु)
बॆल्लवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कल्लूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
अंदरिकि मॊनगाडु (सन् १९७१या संकिपा)
अंदरिकि मॊनगाडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पल्लवि (मलयालम संकिपा)
पल्लवि (मलयालम भाषा:പല്ലവി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुल्लदुर्ति (कर्नूलु)
गुल्लदुर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोयिलकुंट्ल मण्डलय् ला।