cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ग्र्यान्ड जंक्सन, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१९८६ दु धासा थ्व थासे १८७८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०८०५३१ उत्तर व देशान्तर १०८.५५९०९७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९८०७८४३ वर्ग मिटर (३०.८१३९८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७०७३८२ वर्ग मिटर (०.२७३१२२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
परमबोधिसत्त्व
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
सेरी २
सेरी २ (अंग्रेजी:Seri), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  दार्चुला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३७९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेरी २ यागु जनसंख्या २१४६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
Seri Seri Seri
खगडिया
खागरिया (अंग्रेजी:Khagaria), भारतयागु बिहार राज्ययागु  खगारिया जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३६ मिटर (११८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खागरिया शहरयागु जनसंख्या ४५,१२६ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खागरिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
अम्मऩ् अरुळ् (सन् १९७३या संकिपा)
अम्मऩ् अरुळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नौवाडा, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
चुयमरियातै (सन् १९९२या संकिपा)
चुयमरियातै  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नौवाडा, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हकु
हकु नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु रसुवा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हकु यागु जनसंख्या २५०६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
Haku
जय इन्द्रवर्मन् ५
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
मेचेरी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेचेरी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
मनथला, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मनथला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विभरीतपाडु (कृष्णा)
विभरीतपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तिरुपतिक्षेत्र महत्यं (सन् १९७७या संकिपा)
तिरुपतिक्षेत्र महत्यं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
जय इन्द्रवर्मन् ६
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
च्याड्विक, इलियोनोई
च्याड्विक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.०१४०८१ उत्तर व देशान्तर ८९.८८९०७८ पश्चिम खः । थ्व थासे ८१९७८० वर्ग मिटर (०.३१६५१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मझेडा(N.Z.A.), कोश्याँकुटोली तहसील
मझेडा(N.Z.A.) भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अरङ्केऱ्ऱम् (सन् १९७३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४७३
४७३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७३ पुचः:दँ
आत्मविश्वासः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बर्ब्याङ्क, क्यालिफोर्निया
बर्ब्याङ्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३२०५२१ उत्तर व देशान्तर १२१.९३१५९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ११५४९३७ वर्ग मिटर (०.४४५९२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
हकु गाविस, जुम्ला जिल्ला
हकु २ नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु जुम्ला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हकु २ यागु जनसंख्या २०६७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
मर्सिदिज-बेञ्ज
मर्सिदिज-बेञ्ज अटोमोबाइल, बस, कोच व ट्रक दयेकिगु छगू जर्मन कम्पनी ख। थ्व कम्पनी दायम्लर एजिया छगू विभाग ख। थ्व कम्पनीया पलिस्थाया बाखं कार्ल बेञ्जया न्हापांगु पेट्रोल इञ्जिन सञ्चालित कार, बेञ्ज प्याटेन्ट मोटरव्यागेनया निर्माण नापं न्ह्यथन। थ्व कार सन् १८८६या ज्यानुवरीइ प्याटेण्ट जुल। थ्व कारया प्याटेन्ट व गोत्लिएब दायम्लर व इञ्जिनियर विल्हेम मेब्याकया स्टेजकोचयात पेट्रोल इञ्जिन तया दयेकुगु बाहनं थ्व कम्पनी पलिस्था जुल। मर्सिदिज कार दक्ले न्ह्यः सन् १९०१य् दायम्लर मोटोरेन गेसेल्स्काफ्त कम्पनीं मार्केट यात। दक्ले न्हापांगु मर्सिदिज-बेञ्ज ब्राण्डनेमया गाडी सन् १९२६इ कार्ल बेञ्जया कम्पनी व दत्लियब दायम्लरया कम्पनीया मर्जर धुंका दायम्लर-बेञ्ज कम्पनीं पिथंगु ख। मर्सिदिज-बेञ्ज कम्पनीं यक्व सुरक्षा व प्राविधिक अन्वेषण बजाःय् हःगु दु। थ्व प्राविधिक अन्वेषण लिपा मेमेगु कम्पनीं नं थःगु कारय् छ्ह्येला हगु खने दु।  मर्सिदिज-बेञ्ज छगु सिक्क नांजाःगु व स्थापित अटोमोटिभ ब्राण्ड ख व नापं थ्व ब्राण्ड हलिमया दक्ले पुलांगु अस्तित्वय् दूगु अटोमोबाइल ब्राण्ड नं ख।
स्वयादिसँ
पुचः:कार
कॊच्चु कॊच्चु तॆऱ्ऱुकळ् (मलयालम संकिपा)
कॊच्चु कॊच्चु तॆऱ्ऱुकळ् (मलयालम भाषा:കൊച്ചു കൊച്ചു തെറ്റുകള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सेर्ना
सेर्ना (अंग्रेजी:Serna), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  ओखलढुंगा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३३१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेर्ना यागु जनसंख्या १७९० खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
जयहरिवर्मन् ६
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
कोपवती
कोपवती छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ग्र्यान्ड लेक, कोलोर्याडो
ग्र्यान्ड लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
ग्र्यान्ड लेक, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४७ दु धासा थ्व थासे ७४८ खा छें दु ।
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
ग्र्यान्ड लेक, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.२५०४९२ उत्तर व देशान्तर १०५.८२४३२३ पश्चिम खः । थ्व थासे २४५०१०७ वर्ग मिटर (०.९४५९९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३००९ वर्ग मिटर (०.००११६२ वर्ग माइल) ल दु ।
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
चुन्तरकाण्टम् (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
ग्र्यान्ड लेक, कोलोर्याडो
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
धरतीपारा, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
जय इन्द्रवर्मन् ७
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
स्याङ्जा जिल्ला
स्याङ्जा जिल्ला नेपाःया पश्चिमाञ्‍चल विकास क्षेत्रय् लागु छगू पहाडी जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया सदरमुकाम पुतली बजार न.पा. ख। थ्व जिल्ला २७.५२' निसें २८.१३' उत्तर अक्षांश व ८३.४६' पूर्वी देशान्तर थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल ११६४ वर्ग कि.मि दु। थ्व जिल्ला समुद्रिक सतह स्वया ३६६ मिटर निसें २५१२ मिटरतक्क तज्जा धाःसा थ्व जिल्लाया सदरमुकाम जा ८५० मि. दु। थ्व जिल्लाया पूर्व-पश्चिम औसत हाकः ३२ कि.मि व उत्तर-दक्षिण औसत ब्या २० कि.मि दु। थ्व जिल्लाया सीमाय् पूर्वय् तनहुँ जिल्ला, पश्चिमय् पर्वत जिल्ला, गुल्मी जिल्ला व पाल्पा जिल्ला, उत्तरय् पर्वत जिल्ला व कास्की जिल्ला धाःसा दक्षिणय् पाल्पा जिल्ला ला।
खँग्वःया उत्त्पति
स्याङ्जा धागु खँग्वःया उत्त्पतिया बारेय् क्वे बियातगु विचात दु -
इतिहास
थ्व जिल्ला नेपाःया एकीकरण न्ह्य चौविसे राज्यय् ६कु रजौटायागु मंका रुपय् थ्व जिल्लाया पलिस्था जुल। नेपाःया एकीकरण न्ह्यःया गह्रौ, भीरकोट, सतौ, नुवाकोट, ढोर व पैयू चौबिसे राज्यत स्याड्जाय् ला। तर, ढोरया यक्व भूभाग व पैयूया भूभाग क्रमशः तनहू व पवर्तय् नं ला।
भूगोल
थ्व जिल्ला कास्की, पर्वत, तनहुँ, गुल्मी व पाल्पा जिल्ला नापं ला। स्याङ्जा जिल्ला समुद्री सतह स्वया ३६६ मिटर निसें २५१२ मिटर तक्कया जाय् ला। थ्व जिल्लाया मू क्षेत्रफल ११६४ वर्ग कि.मि. दु। थ्व जिल्ला ८३' २७'' निसें ८४' ४६" पूर्व देशान्तर व २७' ५२" निसें२८' १३" उत्तर अक्षांशय् अवस्थित दु।
तथ्याङ्क
नेपाःया सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया जनसंख्या ३,१७,३२० दु गुकिलि मिजं १,४३,६१९(४५.२६%) दु धाःसा मिसा १,७३,७०१ (५४.७४%) दु व लैगिक अनुपात ०.८३ दु। थ्व जिल्लाय् ६४,७४६खा छेँ दु। थ्व जिल्लाया जनसंख्या वृदिदर ०.७८% दु धाःसा जनघनत्व २७३ प्रति वर्ग किमि दु। थ्व जिल्लाय् नेपाःया १.३७ मनुत च्वं।
प्रशासनिक बायेज्या
थ्व जिल्ला ६० गा.वि.स.,२ नगरपालिका, ३ निर्वाचन क्षेत्र व १५ इलाकाय् बायातगु दु । थ्व जिल्लाया गाविसतयेगु विस्तारित तथ्याङ्क थ्व कथं दु -
बुंज्या
स्याङ्जा जिल्लाया भु-उपयोगया स्थिति अन्तर्गत सकल १,०२,०८७ हेक्टर बुंइ बुंज्याया निंतिं ज्याबीगु बुं ७६,५२० हेक्टर दु; थुकिलि ४७,९४२ हेक्टर बुंइ जक्क बुंज्या यागु खने दु । थुकिलि ख्यःले १६,१७८ हे. व पाखाय् ३१,७६४ हे. दु । फलफूलय् सुन्तला, मौसमी व वेमौसमी तरकारी उत्पादन, कफी खेती, सदन बाली विकास कार्यक्रम, मौरीपालन व रेशम खेती विकास कार्यक्रम, दिगो भू-वयवस्थापन व साना सिंचाई कार्यक्रम मू सञ्चालित बुज्या कार्यक्रम ख। सुन्तला, उखु, कफी, गोलभेंडा, पालु व दुग्ध उत्पादन थनया कृषकतेगु आयआर्जनया मू स्रोत ख ।
पर्यटकीय थाय्
स्याङ्जा जिल्ला चौबिसे राज्यतेगु इतिहास दुगु ऐतिहासिक जिल्ला ख। पुरातात्विक महत्वया कथं सतौं, गह्रौ व भीरकोटय् दुगु चौबिसे जुजुतेगु ऐतिहासिक कोतत अध्ययन व अनुसन्धानया निंतिं छ्येलेछिं। थ्व जिल्लाया पर्यटकीय थासय् पञ्चमुल, सिरुवारी ग्रामीण पर्यटनया दृष्टिकोणं नमूना गां धका हनी। पर्यटन प्रतिको जनचेतना, सरसफाई व आतिथ्य सत्कारया कारणं सिरुवारी ग्रामीण पर्यटनया नमूना जुइफुगु दु। थ्व जिल्लाया महत्वपूर्ण पर्यटकीय थाय् थ्व कथं दु-
लिधंसा
पुचः:नेपाः पुचः:स्याङ्जा जिल्ला पुचः:गण्डकी अञ्चल पुचः:नेपाःया जिल्ला
सन् ४७४
४७४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७४ पुचः:दँ
जय इन्द्रवर्मन् ८
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
दान वीर शूर कर्ण (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
इऱैवऩ् इरुक्किऩ्ऱाऩ् (सन् १९७३या संकिपा)
इऱैवऩ् इरुक्किऩ्ऱाऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जोता मन 2 मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बतिनपाडु (कृष्णा)
बतिनपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंचिकचॆर्ल मण्डलय् ला।
लमजुङ जिल्ला
लमजुङ जिल्ला नेपा:या छगू जिल्ला खः।
भूगोल
पश्चिम नेपाःया मध्य पहाडी क्षेत्रय् अवस्थित लमजुङ जिल्लाया क्षेत्रफल १६९२ वर्ग किलोमिटर दु। समुद्र सतह स्वया ३८५ मिटर च्वय् निसें ८१६२ मिटर तःजाःगु मनास्लु च्वका तक्कया धरातल थ्व जिल्लाय् खनेदु। ताःन्वःगु थाय्‌निसें सिक्क चिकुगु थाय् दूगुलिं थ्व जिल्लाया जैविक विविधता व वातावरणीय विविधता यक्व खनेदु।
प्रशासन
सन् २००१स जनगणना कथं थ्व जिल्लाय् दूगु थाय् थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाः
जय परमेश्वरवर्मन् ४
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
चुकमाऩ चिमैकळ् (सन् १९९२या संकिपा)
चुकमाऩ चिमैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फा
फा छगू प्राणी ख। थ्व प्राणी एनिमेलियाय् कर्डेटाय् म्यामेलिया अन्तर्गतय् ला।
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान
हकुई
हकुई (अंग्रेजी भाय:Hakui, जापानी भाय:白衣市), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु नवलपरासी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे882खा छेँ दु।
च्याम्पेन, इलियोनोई
च्याम्पेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६७५१८ दु धासा थ्व थासे २८५५६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.११२९८१ उत्तर व देशान्तर ८८.२६१२२७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४३९९६५८० वर्ग मिटर (१६.९८७१७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५९४९२ वर्ग मिटर (०.०२२९७ वर्ग माइल) ल दु ।
मटकिना, कोश्याँकुटोली तहसील
मटकिना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेर्तुङ
सेर्तुङ (अंग्रेजी:Sertung), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७८९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेर्तुङ यागु जनसंख्या ३९०७ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
आत्मसंयम
आत्मसंयम छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
दॊंगकु दॊंग (सन् १९७७या संकिपा)
दॊंगकु दॊंग  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मेडक
मेडक (अंग्रेजी:Medak), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  मेडक जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४२ मिटर (१४५० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेडक शहरयागु जनसंख्या ४१,९१६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेडक यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:आन्ध्र प्रदेशयागु शहर
सिंह
o
गुंइ सिंह करिब १०-१४दँ तक्क म्वाइ। मनूं लहिनातइ बिलय् धाःसा सिंह करिब २०दँ तक्क म्वाइ। जंगलय् मिजं सिंह, मेमेम्ह सिंह नाप थःगु लायाया निंतिं ल्वाइगु जूगुलिं १०दँ स्वया अप्व आपालं म्वाइ मखु। सभाना व घाँय्‌ख्यलय् आपालं च्वनिगु जुसां सिंह झाः व गुंइ नं च्वनेफु। मेमेगु भौ प्रजाति स्वया सिंह सिक्क हे सामाजिक प्राणी ख। सिंहतेगु सामाजिक पुचलय् मिसा सिंहत, इमिगु मचात व छुं ल्याम्ह मिजं सिंह दयाच्वनि। सिंहिनीतेसं पुचलय् सिकार याइ। इमिगु साधारण सिकार तःधंगु ungulate प्राणीत ख। सिंहत च्वका सिकारी (apex predator) व छगू अति महत्त्वपूर्ण प्रजाति(keystone species) ख। सिंह छगू scavenger प्राणी नं ख गुकिया ५०प्रतिशत नसा मदूगु प्राणीया लां दयेकि। सिंहतेसं साधारण कथं मनूतेगु सिकार मयासां छुं थासय् धाःसा सिंहतेसं मनूया हे सिकार याःगु नं खंगु दु। न्हिने आपालं द्यनिपिं थ्व प्राणी साधारण रुपय् बहनि व सनिलय् दनिगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:प्राणी
जय इन्द्रवर्मन् १०
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
इन्द्रवर्मन् ९
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
उलकम् चुऱ्ऱुम् वालिपऩ् (सन् १९७३या संकिपा)
उलकम् चुऱ्ऱुम् वालिपऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
लाव (मलयालम संकिपा)
लाव (मलयालम भाषा:ലാവ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ४७५
४७५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७५ पुचः:दँ
ग्र्यान्ड भ्यू एस्टेट्स, कोलोर्याडो
ग्र्यान्ड भ्यू एस्टेट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६९१ दु धासा थ्व थासे २४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५४३७३८ उत्तर व देशान्तर १०४.८२१८५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२७५३२६ वर्ग मिटर (१.२६४६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जयसिंहवर्मन् ४
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
इटिक्याल, खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
चूरियऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
चूरियऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
व्हेल
स्वयादिसँ
पुचः:प्राणी
आलमूरु (अनंतपुर)
आलमूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् अनंतपुर मंडलं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
महेन्द्रवर्मन्
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
हल्दीबारी
हल्दीबारी (अंग्रेजी भाय:Haldibari), नेपायागु मेची अञ्चलयागु झापा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1376खा छेँ दु।
देवतलार दीविंचंडि (सन् १९७७या संकिपा)
देवतलार दीविंचंडि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ऎङ्कळ् ताय् (सन् १९७३या संकिपा)
ऎङ्कळ् ताय् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पौसरी मन 2मुंगेली मण्डल
पौसरी मन 2मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
तहा
तहा धयापिं छगू रेप्टाइल खः।
बरउल, सुरजपुर मण्डल
बरउल, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
शक्तिरैदपुति
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
कोपित
कोपित छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चेविटिकल्लु (कृष्णा)
चेविटिकल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कंचिकचॆर्ल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
च्यान्ड्लरभिल, इलियोनोई
च्यान्ड्लरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
कास्की जिल्ला
thumb|कास्की जिला प्रशासनिक कार्यालय थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
च्यान्ड्लरभिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७०४ दु धासा थ्व थासे ३१८ खा छें दु ।
कास्की जिल्ला
राजनीति
पुचः:नेपाःया जिल्ला
च्यान्ड्लरभिल, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०४८२४१ उत्तर व देशान्तर ९०.१५०८३६ पश्चिम खः । थ्व थासे २२२९११४ वर्ग मिटर (०.८६०६६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मनाङ जिल्ला
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
पुचः:नेपाःया जिल्ला
लोऱि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सेतीदोभान
सेतीदोभान (अंग्रेजी:Setidobhan), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सेतीदोभान यागु जनसंख्या ३५२२ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
डख्याटगाँव, राजगढी तहसील
डख्याटगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विलियम शेक्स्पियर
विलियम शेक्सपियर (ब्याप्ताइज्द २६ अप्रिल,  १५६४ - २३ अप्रिल १६१६) छम्ह अंग्रेजी चिनाखँमि व नाटककार ख। वय्कःयात अंग्रेजी भाषाया दक्कले महान च्वमि व हलिमया सुप्रसिद्ध नाटककारया कथं नालेगु या। वय्कःयात इङ्ल्याण्डय् राष्ट्रीय चिनाखँमि व बार्द अफ एभन धका नालेगु या। वय्कःया उपलब्ध कृतिइ ३८ नाटक, १५४ सोनेट, २ ताःहाकःगु वर्णनात्मक चिनाखँ तथा अन्य यक्व चिनाखँ दु। वय्कःया नाटक हलिमया प्रायः सकल भाषाय् अनुवादित जुगु दु। नापं वय्कःया नाटक मेमेपिं नाटककारतयेगु तुलनाय् अप्व मञ्चन जूगु दु। शेक्सपियरया जन्म व वय्कःया पालन पोषण एभन खुसिया सिथय् अवस्थित  स्ट्र्र्याटफोर्ड/ स्ट्र्याटफोर्ड अपोन एभनय् जुल। १८ दँ दुबिले वय्कलं एने ह्याथवे नाप इहिपा यानादिल। थ्व इहिपां स्वम्ह मस्त बुल- सूजेन, व जुम्ल्याहा ह्याम्नेट व जुडिथ। सन् १५८५ व सन् १५९२या दथुइ वय्कलं लण्डनय् छम्ह अभिनेता, च्वमि, तथा नाटक कम्पनी,  दी लर्ड चम्बेर्लेंस मेन  (लिपाकिङ्गस् मेन)या आंशिक थुवाया कथं सफल पेसा न्ह्यथनादिल। वय्कः करिब सन् १६१३इ स्ट्र्याटफोर्डय् वनादिल। थन हे ३ दँ धुंका वय्कः मदयादिल।
शेक्सपियरया निजी जीवननाप स्वापू दूगु छुं तथ्य दसु वय्कःया कामुकता, धार्मिक विश्वास व वय्कःया कृतित वास्तवय् मेपिन्सं च्वगुया बारेय् थी-थी मत खंनेदु। शेक्सपियरया दक्कले प्रसिद्ध कृतितयेगु रचनाकाल सन १५९० इस्वी निसें सन १६१३ इस्वी सन्‌ तक्कया ई ख। वय्कःया प्रारम्भिक नाटक मुख्यतः हाँस्य प्रधान/प्रहसन व ऐतिहासिक ख। थुकिलि १६गु शताब्दीया अन्त्यय् थ्यंबिले वय्कःया शैली अभिजात्यता व कलात्मकताया शिखरय् थ्यं। करिब सन १६०८ इस्वी तक्क वय्कलं मू रूपय् दुखान्त नाटक च्वयादिल, गुकिलि ह्याम्लेट, किङ लियर व  म्याकवेथ, अंग्रेजी भाषा साहित्यया बेजोड दसुया रुपय् नालिगुया। थःगु साहित्य यात्राया अन्तिमकालय् वय्कलं दुखान्त हाँस्य कृति च्वयादिल, गुकियात रोमान्सया नामं म्हसीकिगु या। नापं, थ्व हे कालय् वय्कलं मेमेपिं नाटककारनाप जाना ज्यायानादिल। वय्कःया यक्व नाटक, वय्कःया जीवनकालय् हे यक्व संस्करण व विवरणया यथार्थताया दृष्टिं पृथक रूपय् पिथन। १६२३ इस्वी सन्‌य् वय्कःया थिएटर /नाट्य पुचलं फर्स्ट फोलियो पिथन। थ्व फोलियोया अन्तरगत वय्कःया निगु त्वता सकल नाट्य कृतित संग्रहित जुल। शेक्सपियर थःगु हे ईया छम्ह सम्मानित चिनाखँमि व नाटककार ख। १९गु शताब्दी स्वया न्ह्यः वय्कःया प्रतिष्ठां वर्तमान स्वरुप मकानि। रोमान्टिक्सया चलन थ्व ईले प्रचलित जुल। थुकिलिं याना शेक्सपियरया प्रतिभाया प्रशंसा जुल व भिक्टोरिन्सया हिरोया रुपय् वय्कः स्थापित जुयादिल।
लिधंसा
पुचः:च्वमि व चिनाखँमि
मेदिनीपुर
मेदिनिपुर (अंग्रेजी:Medinipur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मेदिनिपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २४ मिटर (७८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मेदिनिपुर शहरयागु जनसंख्या १५३,३४९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मेदिनिपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
आत्मसंस्तुतिः
आत्मसंस्तुतिः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बो-दे
चम्पा राज्ययागु जुजु खः।
रेप्ताइल
प्वाथय् चुया जुइपिं धुस्वक्वँय् दुपिं पशुतेत रेप्ताइल धाइ। छुं रेप्ताइल थ्व कथं दु-
धर्मात्मुडु (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चॆन्तमिऴ् पाट्टु (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मूनाकोट, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मूनाकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आर्केया
आर्केया छगू वैज्ञानिक खँग्वः ख।
पुचः:विज्ञान
हल्खोरी
हल्खोरी नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९२० खा छेँ दु।
खगौल
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५५ मिटर (१८० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खगौल शहरयागु जनसंख्या ४८,३३० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
नवलपरासी जिल्ला
नवलपरासी नेपा:यागु छगु जिल्ला खः। थ्व जिल्ला पश्चिमाञ्चलयागु लुम्बिनी अञ्चलय् ला:।
पुचः:नेपाःया जिल्ला
ऎङ्कळ् तङ्क राजा (सन् १९७३या संकिपा)
ऎङ्कळ् तङ्क राजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काटिगानिकाल्व (अनंतपुर)
काटिगानिकाल्व भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् अनंतपुर मंडलं मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्रीली, कोलोर्याडो
ग्रीली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७६९३० दु धासा थ्व थासे २८९७२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.४१५११९ उत्तर व देशान्तर १०४.७२३९८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७७४५२८३३ वर्ग मिटर (२९.९०४७०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४५५२३ वर्ग मिटर (०.०९४७९७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
गंडॆपल्लि (कृष्णा)
गंडॆपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चुनगडी, सुरजपुर मण्डल
चुनगडी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
चॆम्परुत्ति (सन् १९९२या संकिपा)
चॆम्परुत्ति  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोलाहल
कोलाहल छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सिउचाटार
सिउचाटार नेपा:या बागमती अञ्चलया येँ जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् १३४९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपाया दं २००१या जनगणना कथं सिउचाटारया जनसंख्या ६६२८ दु। थुकिली मिजं ५१%, व मिसा ४९% दु।
धैर्यमे जयं (सन् १९७७या संकिपा)
धैर्यमे जयं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चेन्नाहोन, इलियोनोई
चेन्नाहोन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३४४ दु धासा थ्व थासे २३४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४३८१५६ उत्तर व देशान्तर ८८.२१६५२ पश्चिम खः । थ्व थासे १८६६६३९५ वर्ग मिटर (७.२०७१३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १७३३२८२ वर्ग मिटर (०.६६९२२४ वर्ग माइल) ल दु ।
कट्टिला तॊट्टिला (सन् १९७३या संकिपा)
कट्टिला तॊट्टिला छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंकोरवाट
अंकोर वाट (संस्कृत मूल: नगर-वाट) कम्बोज य् दुगु नाँजागु विष्णु मन्दिर है। थ्व हलिमयागु दकले तधंगु देग समूह खः।
थुकित १२औं शताब्दीय् जुजु सूर्यवर्मन् २ नं देकुगु खः।
thumb|280px|अंगकोर वाट सर्ग दृश्य left|thumb|280px|प्रवेश द्वार frame|right|अंगकोर वाट क्षेत्र left|thumb|200px|अंगकोर वाट शैलीय् द्य चित्रण right|thumb|400px|अंगकोर वाट मानकिपा
पुचः:देगः
सोढी(नि) मुंगेली मण्डल
सोढी(नि) मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मीनम्बक्कम
मीनम्बक्कम (अंग्रेजी:Meenambakkam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कान्चीपुरम जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मीनम्बक्कम शहरयागु जनसंख्या ४७७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ९०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मीनम्बक्कम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ७% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
हल्वार
हल्वार नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु दाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६५९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हल्वार यागु जनसंख्या ८७५४ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
सिउचाटार
प्रशासन
थ्व थाय् येँ जिल्लाया निर्वाचन क्षेत्र ल्या ९इ ला।
सोढी(नि) मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आत्मसंस्थं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ४७६
४७६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७६ पुचः:दँ
फुसा
फुसा छपुचः प्राणी ख।
स्वयादिसँ
पुचः:प्राणी
चिनो भ्याली, एरिजोना
चिनो भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८३५ दु धासा थ्व थासे ३२५६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७५८३८१ उत्तर व देशान्तर ११२.४४९७५८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८१२८७३५ वर्ग मिटर (१८.५८२६०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
लव् इन् सिंगप्पूर् (मलयालम संकिपा)
लव् इन् सिंगप्पूर् (मलयालम भाषा:ലവ് ഇന് സിംഗപ്പൂര്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मटकिना N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
मटकिना N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
चॆण्पकत् तोट्टम् (सन् १९९२या संकिपा)
चॆण्पकत् तोट्टम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ग्रीन माउन्टेन फल्स, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७७३ दु धासा थ्व थासे ६०० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९३४६२१ उत्तर व देशान्तर १०५.०१७६४५ पश्चिम खः । थ्व थासे २९५३४३७ वर्ग मिटर (१.१४०३२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३६४ वर्ग मिटर (०.०००५२७ वर्ग माइल) ल दु ।
शक्तिखोर
शक्तिखोर (अंग्रेजी:Shaktikhor), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  चितवन जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३७८ खा छेँ दु।
नेरं ऎवरिदि (सन् १९७७या संकिपा)
नेरं ऎवरिदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मीरपेट
मीरपेट (अंग्रेजी:Meerpet), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  रंगरेड्डि जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मीरपेट शहरयागु जनसंख्या १२,९४० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मीरपेट यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
काचियात्तिरै (सन् १९७३या संकिपा)
काचियात्तिरै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४७७
४७७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
नौसार, द्वाराहाट तहसील
नौसार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
करकोली नया, सुरजपुर मण्डल
करकोली नया, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
दभोइ
दभोइ (अंग्रेजी भाय:Dabhoi), भारतयागु गुजरात राज्ययागु भदोदरा जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ९९ मिटर (३२४ फिट)।
ब्याक्टेरिया
ब्याक्टेरिया धागु छगु कोषीय प्राणीतः खः।
गुम्मनुयेंग्लापूर, खानापूर मण्डल
गुम्मनुयेंग्लापूर, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।