cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
शङ्कर ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
कौता , जैनथ मण्डल
कौता, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मुलपानी गाविस, येँ जिल्ला
मुलपानी (अंग्रेजी:Mulpani), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११४८ खा छेँ दु। थ्व गांया पाटिचार ख्यले फुटबल कासाया मनोहरा कासा मैदान दयेकाच्वंगु दु।
जनसंख्या
नेपाया सन् २००१ यागु जनगणना कथं मुलपानीया जनसंख्या ५८८० खः। थुकिली मिजं ५०%, व मिसा ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल पुचः:येँ जिल्ला
Mulpani
सन् १४६९
१४६९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४६९ पुचः:दँ
संघं (सन् १९५३या संकिपा)
संघं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नरसिंहापुरं कोडूरु (कृष्णा)
नरसिंहापुरं कोडूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
घठोली, लोरमी मण्डल
घठोली लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कराडिकॊंड (अनंतपुर)
कराडिकॊंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुत्ति मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बिलाशपुर
बिलाशपुर (अंग्रेजी भाय:Bilashpur), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे566खा छेँ दु।
गोल्डेन गेट, फ्लोरिडा
गोल्डेन गेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०९५१ दु धासा थ्व थासे ७०१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.१८५२९ उत्तर व देशान्तर ८१.७०३६२३ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४५३७६६ वर्ग मिटर (४.०३६२२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९९२६१ वर्ग मिटर (०.०३८३२५ वर्ग माइल) ल दु ।
तैः
तैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अरेन्ज कोभ, क्यालिफोर्निया
अरेन्ज कोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७७२२ दु धासा थ्व थासे १७६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.६२४४४९ उत्तर व देशान्तर ११९.३१३९८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९७५७९६ वर्ग मिटर (१.५३५०६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भ्याली हेड, अलाबामा
भ्याली हेड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
अपात्रेभ्यः
अपात्रेभ्यः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
भ्याली हेड, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६११ दु धासा थ्व थासे २६९ खा छें दु ।
अपात्रेभ्यः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
भ्याली हेड, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५६५३०१ उत्तर व देशान्तर ८५.६१६४२६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९०२८७६६ वर्ग मिटर (३.४८६०२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
बलियारी
बलियारी (अंग्रेजी भाय:Baliari), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु धनवाद जिल्लायागु  सहर खः।
अपात्रेभ्यः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऒरु इन्तिय कऩवु (सन् १९८३या संकिपा)
ऒरु इन्तिय कऩवु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आऩन्तम् (सन् २००१या संकिपा)
आऩन्तम्  (तमिल भाषा:ஆனந்தம் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १४७०
१४७० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७० पुचः:दँ
दिवसे
दिवसे छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अंता मनवाळ्ले (सन् १९५४या संकिपा)
अंता मनवाळ्ले  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कानियॉ, रामनगर तहसील
कानियॉ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नवीऩ चतारम् (सन् १९३५या संकिपा)
नवीऩ चतारम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बानीपाथर खरसीया मण्डल
बानीपाथर खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
खाडवे कुंजकिमोला चक, अल्मोडा तहसील
खाडवे कुंजकिमोला चक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चिल्फी, लोरमी मण्डल
चिल्फी लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मुलपानी गाविस, धादिङ जिल्ला
मुलपानी ३ (अंग्रेजी:Mulpani), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुलपानी ३ यागु जनसंख्या ४१८५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
बिमा
thumb बिमा (अंग्रेजी भाय:Bima), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु म्याग्दि जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे409खा छेँ दु।
अपान
अपान छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भालूनारा खरसीया मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
कामदेवपुर, रामनगर तहसील
कामदेवपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हरिपुरमु (कृष्णा)
हरिपुरमु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोडूरु मण्डलय् ला।
मिकरेय, आर्कान्सः
मिकरेय संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६१ दु धासा थ्व थासे ३१२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.११४२७९ उत्तर व देशान्तर ९१.८२२७०३ पश्चिम खः । थ्व थासे १३०४३९१ वर्ग मिटर (०.५०३६२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४९९ वर्ग मिटर (०.०००९६५ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् १४७१
१४७१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७१ पुचः:दँ
बलिचक
बलिचक (अंग्रेजी भाय:Balichak), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मेदिनिपुर जिल्लायागु  सहर खः।
ईरनिला (सन् २००१या संकिपा)
ईरनिला (तमिल भाषा:ஈரநிலா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ग्वीर, बेरीनाग तहसील
ग्वीर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अरेन्जभेल, क्यालिफोर्निया
अरेन्जभेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६७०५ दु धासा थ्व थासे १००९८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६८१९०३ उत्तर व देशान्तर १२१.२१३८२४ पश्चिम खः । थ्व थासे २५९६७९७३ वर्ग मिटर (१०.०२६२९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३३७९८४ वर्ग मिटर (०.१३०४९६ वर्ग माइल) ल दु ।
अग्गिरामुडु (सन् १९५४या संकिपा)
अग्गिरामुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
शङ्ख ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
पक्त तुरुवऩ् (सन् १९३५या संकिपा)
पक्त तुरुवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
दिवा
दिवा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भ्यान्स, अलाबामा
भ्यान्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०० दु धासा थ्व थासे २०७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.१६४५२१ उत्तर व देशान्तर ८७.२३१७१८ पश्चिम खः । थ्व थासे २११२७६९५ वर्ग मिटर (८.१५७४४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६८३५ वर्ग मिटर (०.००२६३९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
बिनामरे
बिनामरे (अंग्रेजी भाय:Binamare), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु बाग्लुङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे560खा छेँ दु।
मुना गाविस
मुना (अंग्रेजी:Muna), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  म्याग्दि जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४७८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुना यागु जनसंख्या २२७१ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
गोल्डेन ग्ल्याड्स, फ्लोरिडा
गोल्डेन ग्ल्याड्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२६२३ दु धासा थ्व थासे १०५४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.९१२७७१ उत्तर व देशान्तर ८०.१९७६८८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२७३४४२० वर्ग मिटर (४.९१६७८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६८०९८ वर्ग मिटर (०.०६४९०३ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् १४७२
१४७२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७२ पुचः:दँ
बलिमेल
बलिमेल (अंग्रेजी भाय:Balimela), भारतयागु उडिसा राज्ययागु मल्कानगिरि जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४१८ मिटर (१३७१ फिट)।
पक्त नन्तऩार् (सन् १९३५या संकिपा)
पक्त नन्तऩार् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भर्नोन, अलाबामा
भर्नोन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१४३ दु धासा थ्व थासे १०७० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७५६४१४ उत्तर व देशान्तर ८८.१११४०९ पश्चिम खः । थ्व थासे १५३२१९५२ वर्ग मिटर (५.९१५८३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
नथेलापारा, लोरमी मण्डल
नथेलापारा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
भेलनाडीह खरसीया मण्डल
भेलनाडीह खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
अपानं
अपानं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
परुचूरिवारिपालॆं (कृष्णा)
परुचूरिवारिपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अर्कट, क्यालिफोर्निया
अर्कट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८८३० दु धासा थ्व थासे १०६४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८७४५५ उत्तर व देशान्तर १२०.४२८०६७ पश्चिम खः । थ्व थासे २९२७०५७४ वर्ग मिटर (११.३०१४३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बिनौना
बिनौना (अंग्रेजी भाय:Binauna), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु बाँके जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे871खा छेँ दु।
अन्नदात (सन् १९५४या संकिपा)
अन्नदात  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
किशनपुर छोई, रामनगर तहसील
किशनपुर छोई भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उळ्ळम् कॊळ्ळै पोकुते (सन् २००१या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १४७३
१४७३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७३ पुचः:दँ
इजरायल
इजरायल छगु एसियाली देय् खः। थ्व हलिमयागु छगु जक्क यहुदीतेगु बाहुल्यता दुगु देय् खः।
शिखर ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इजरायल
इतिहास
==भूगोल
शिखर ताल
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
धर्मापुरं (अनंतपुर)
थ्व थाय् पॆद्दपप्पूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बालकुन्द्र
बालकुन्द्र (अंग्रेजी भाय:Balkundra), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु हजारीबाग जिल्लायागु  सहर खः।
मुनुवा
मुनुवा (अंग्रेजी:Munuwa), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  कैलाली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६९९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुनुवा यागु जनसंख्या ११,९३९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
दिवाकर
दिवाकर छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
विनायक
विनायक (अंग्रेजी भाय:Binayak), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९५९खा छेँ दु।
अमरसंदेशं (सन् १९५४या संकिपा)
अमरसंदेशं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
परदेशीकापा, लोरमी मण्डल
परदेशीकापालोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आदिलाबाद जिल्ला
आदिलाबाद जिल्ला भारतया तेलंगाणा राज्यया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मुख्यालय आदिलाबादु ख। थ्व जिल्लाया मेमेगु मू नगरय् निर्मल्, मंचिर्याल, बॆल्लंपल्लि, बासर, भैंसा, बोथ्, कागज्‌नगर्‌, उट्नूरु आदि ला। थ्व जिल्लाया देगलय् बासर ज्ञान सरस्वति देवालयम् छगू नांजाःगु देगः ख। पर्यटकीय रुपय् थनया कुंटाल झ्वाला, पॊच्चॆर झ्वाला, निर्मल् आदि नांजाः। थ्व जिल्ला लोकसभा क्षेत्र	 आदिलाबादय् ला धाःसा शासनसभा(राज्यसभा)य् थ्व जिल्लाया 	सिर्पूर्, चॆन्नूर्, बॆल्लंपल्लि, मंचिर्याल, आसिफाबादु, खानापूर्, आदिलाबादु, बोथ्, निर्मल् व मुधोल् क्षेत्र ला।
आदिलाबादया मण्डल
भौगोलिक कथं आदिलाबाद जिल्लाय् ५२ रेविन्यू मण्डलय् विभजित दु.
लिधंसा
पुचः:तेलंगाणा पुचः:तेलंगाणाया जिल्ला
पक्त राम्तास् (सन् १९३५या संकिपा)
पक्त राम्तास् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोल्डेन हाइट्स, फ्लोरिडा
गोल्डेन हाइट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०१ दु धासा थ्व थासे १८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.१४६३६३ उत्तर व देशान्तर ८०.१७७६१७ पश्चिम खः । थ्व थासे १३१९७० वर्ग मिटर (०.०५०९५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् १४७४
१४७४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७४ पुचः:दँ
किशनपुर पाण्डे, रामनगर तहसील
किशनपुर पाण्डे भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ओरिन्डा, क्यालिफोर्निया
ओरिन्डा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७५९९ दु धासा थ्व थासे ६७४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८८२३५८ उत्तर व देशान्तर १२२.१७५१२३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२६०१०७४ वर्ग मिटर (१२.५८७३४६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९४७५७ वर्ग मिटर (०.०३६५८६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बैजलपुर, लोरमी मण्डल
बैजलपुर लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
भेस्टाभिया हिल्स, अलाबामा
भेस्टाभिया हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४४७६ दु धासा थ्व थासे १०५२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४३३०५७ उत्तर व देशान्तर ८६.७७८८९४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७८९९३२१ वर्ग मिटर (१४.६३३०१० वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४९५३ वर्ग मिटर (०.००५७७३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मुरली भञ्ज्याङ
मुरली भञ्ज्याङ (अंग्रेजी:Murali Bhanjyang), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३५८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुरली भञ्ज्याङ यागु जनसंख्या ७४६३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
मदनपुर खरसीया मण्डल
मदनपुर खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
अपाने
अपाने छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऎङ्कळुक्कुम् कालम् वरुम् (सन् २००१या संकिपा)
ऎङ्कळुक्कुम् कालम् वरुम् (तमिल भाषा:எங்களுக்கும் காலம் வரும்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
खाडी, अल्मोडा तहसील
खाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
ऎङ्कळुक्कुम् कालम् वरुम् (सन् २००१या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खाडी, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दिवि
दिवि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
सवारी ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
दिवि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
सवारी ताल
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
दिवि
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
सवारी ताल
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
दिवि
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सवारी ताल
संरचना
सवारीताल: मात्रा: १५ करताल: - १,४,१२ खण्ड:- ४ (३+४+४+४) अक्षर – धिंऽ तिरकिट धिं ना । कत् धिंधिं नाधिं धिंना ।तिंक्ड तिंता तिरकिट तिंता।कत्ता त्रकधिं नाधिं धिंना।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
म्याडिसन, आर्कान्सः
म्याडिसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
मिळकाय् पॊटि (सन् १९३५या संकिपा)
मिळकाय् पॊटि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इद्दरु पॆळ्ळालु (सन् १९५४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
विन्दवासिनी
विन्दवासिनी (अंग्रेजी भाय:Bindabasini), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे630खा छेँ दु।
सन् १४७५
१४७५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७५ पुचः:दँ
गोपालपुरं (कृष्णा)
गोपालपुरं  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कोडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अर्ल्यांड, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६२८१ दु धासा थ्व थासे २३०९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७४७७५८ उत्तर व देशान्तर १२२.१९२१६९ पश्चिम खः । थ्व थासे ६५५६४८४ वर्ग मिटर (२.५३१४७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ख्वाजपुर, रामनगर तहसील
ख्वाजपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भिना, अलाबामा
भिना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०० दु धासा थ्व थासे १८८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.३७४८७४ उत्तर व देशान्तर ८८.०५३४९८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०३४२०६५ वर्ग मिटर (३.९९३०९४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मुर्तिढुंगा
मुर्तिढुंगा (अंग्रेजी:Murtidhunga), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  धनकुटा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुर्तिढुंगा यागु जनसंख्या ४०८५ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
अलाडोल खरसीया मण्डल
अलाडोल खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
काळहस्तीमहत्यं (सन् १९५४या संकिपा)
काळहस्तीमहत्यं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
दिव्य
दिव्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १४७६
१४७६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४७६ पुचः:दँ
पूर्णचन्तिरऩ् (सन् १९३५या संकिपा)
पूर्णचन्तिरऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इराक
इराक एशिया महाद्वीपय् स्थित छगू देय्‌ ख। थ्व देय्‌या दक्षिणय् साउदी अरब व कुवेत, पश्चिमय् जोर्डन व सीरिया, उत्तरय् टर्की व पूर्वय् इरान ला। दक्षिण पश्चिमया दिशाय् थ्व देय्‌ पर्सियन खाड़ीनाप नं स्वा। दजला व फुरात थ्व देय्‌या निगु मू खुसि ख। थ्व देय्‌य् हे मेसोपोटामियाया लहनाया उदय जूगु ख।
इराकया इतिहासय् असीरियाया पतन धुंका विदेशी शक्तितयेगु प्रभुत्व दयाच्वन। फारसी शासनय् दयेधुंका (७गु शताब्दी तक्क) थ्व देय्‌य् अरबतयेगु प्रभुत्व दत। अरब शासनया ईले थन मुस्मां धर्म वल व बग्दाद अब्बासी खलिफातया राजधानी जूवन। १३गु शताब्दीइ मङ्गोल आक्रमणं बग्दादया पतन जुल व उकिया छुं दँ धुंका टर्कतयेगु (उस्मानी साम्राज्य) प्रभुत्व थन दत।  वर्तमानय् अमेरिकाया नेतृत्वय् नेटोया सेनाया थन उपस्थिति दु।
राजधानी बग्दाद बाहेक थ्व देय्‌य् बसरा, किरकुक व नजफ मेमेगु मू नगर ख। थ्व देय्‌या मू भाय्‌ अरबी व कुर्दी भाषा ख तर थ्व देय्‌य् थ्व निगु हे भाषायात संवैधानिक मान्यता मब्युनि।
सुरफाँकताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
इराक
इतिहास
इराकया इतिहासया आरम्भ बेबिलोनिया व नापंया क्षेत्रय् पलिस्था जूगु छुं मेमेगु सभ्यतात नाप जुल। लगभग ५००० ईसापूर्व निसें सुमेरियाया सभ्यता थ्व क्षेत्रय् दयाच्वन। थ्व धुंका बेबीलोनिया, असीरिया व अक्कदया राज्य दत। थ्व ईया सभ्यतायात पश्चिमी देय्‌या छगू महान सभ्यताया कथं नालेगु या। थुकिया मू कारण थ्व ख कि आधुनिक च्वेगु व्यवस्थाया विकास दक्ले न्हापा थ्व हे थासय् जूगु ख। थ्व बाहेक थन विज्ञान, गणित व छुं मेमेगु विधाया प्रारम्भिक सीकेज्या दूगु प्रमाण नं थन लूगु दु। थुकियात महत्त्वपूर्ण नालेगु मेगु मू कारण मेसोपोटामिया (आधुनिक दजला व फुरात खुसिया स्वनिगःया क्षेत्र)यात प्राचीन ख्रिस्टी व यहूदीतयेगु पूर्वजतयेगु बसोबासया थाय्‌ धका दूगु विश्वास ख। प्रारम्भया यूरोपीय इतिहासकारीय्सं बाईबलया आधारय् इतिहासया पलिस्था ४४०० ईसापूर्वय् जूगु विश्वास याःगु खने दु। थ्व कारणं बेबीलोन (गुकियात बाबिली सभ्यता नं धाइगु या) व मेमेगु सभ्यतातयेत हलिमया दक्ले पुलांगु लहनाया रुपय् कायेगु यात। आधुनिक वैज्ञानिक प्रविधितयेसं युरोपेली इतिहासकारतयेगु थ्व धापूयात मखुगु प्रमाणित याये धुंका थ्व थाय्‌यात आवया यहूदीतयेगु व ख्रिस्टीतयेगु (व मुस्मांतयेगु छुं) धर्मगुरुतयेगु (पैगम्बर व मसीहा)या मू-थाय्‌ जक जूगु खंय् अधिकांश इतिहासकार सहमत दु।
सुरफाँकताल
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
इराक
इतिहास
फारसया हखामनी (एकेमेनिड) शासकतयेगु शक्तिया उदय ईसाया खुगु शताब्दी पूर्व जुयाच्वंबिले इमिसं मीदितयेत व लिपा असीरियाइतयेत बुका आधुनिक इराकय् कब्जा याःगु इतिहास दु। अलेक्जेण्डरनं ३०० इसापूर्वय् फारसया शाह दारा तृतीययात यक्व युद्धय् बुका फारसी साम्राज्यया पतन यानादिल। थ्व धुंका इराकी भूभागय् यवन व इमिगु सहायकतयेगु व लिपा रोमनतयेगु आंशिक प्रभाव दत। रोमनतयेगु शक्ति थःगु चरमय् दूबुलि (१३० इस्वी) थ्व थाय्‌ फारसया सासानितयेगु अधीनय् दयाच्वन।
मुस्मां युग
उस्मानी टर्क (अटोमन)तयेसं १६गु शताब्दीया अन्तय् बग्दादय् थःगु अधिकार दयेकल। थ्व धुंका फारसया सफवी वंश व टर्कतयेगु दथुइ बग्दाद व इराकया मेमेगु थाय्‌या निंतिं संघर्ष जुयाच्वन। टर्क अधिक शक्तिशाली जुल व लिपा नादिर शाहनं न्ह्याक्व हे टर्कतयेगु विरुद्ध आक्रमण यासां वय्‌कलं थनया महत्वपूर्ण नगरयात थःगु अधीनय् लायेके मफुत।
सद्दाम हुसैनया उदय आधुनिक इराकी इतिहासय् प्रमुखताया रुपय् नालेगु या। वय्‌कलं बाथ पार्टीया सहारां थःगु राजनैतिक यात्रा न्ह्यथनादिल। वय्‌कलं न्हापा ला इराकयात छगू आधुनिक राष्ट्र दयेकिगु कुतः यानादिल व लिपा कुर्द व मेमेपिनिगु विरुद्धय् हिंसात्मक नरसंहार याकल। लिपा अमेरिकाया नेतृत्वय् नेटोया सेनातयेसं सन् २००३य् इराकय् आक्रमण याना सद्दामयात बन्दी यात व लिपा छगू मुद्दाय् सद्दाम हुसेनयात फांसी बिल।
आ इराकय् नेटोया सेनातयेगु उपस्थिति दु।
प्रशासनिक विभाजन
प्रशासनिक रुपय् इराक १८गु जिल्लाय् विभक्त दु। थ्व देय्‌या जिल्लात थ्व कथं दु-
१बगदाद जिल्ला
२सलाह अलदीन जिल्ला
३दिआली जिल्ला
४वासत जिल्ला
५मिसां जिल्ला
६अलबसरथ जिल्ला
७ज़ी कार जिल्ला
८अलमसनी जिल्ला
९अलकादसीथ जिल्ला १०बाबल जिल्ला
११करबला जिल्ला
१२अलनजफ़ जिल्ला
१३अलनबार जिल्ला
१४नीनोई जिल्ला
१५धुक जिल्ला
१६अरबील जिल्ला
१७करकोक जिल्ला
१८अलसलीमानीथ जिल्ला
अर्थतन्त्र
थ्व देय्‌या मू उत्पादनय् चिकं ला।
स्वयादिसँ
पुचः:देय्‌ पुचः:देय्
सहसपुर, लोरमी मण्डल
सहसपुर लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अपायिनः
अपायिनः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऎऩ् पुरुषऩ् कुऴन्तै मातिरि (सन् २००१या संकिपा)
ऎऩ् पुरुषऩ् कुऴन्तै मातिरि (तमिल भाषा:என் புருஷன் குழந்தை மாதிரி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोल्डेन लेक्स, फ्लोरिडा
गोल्डेन लेक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६९४ दु धासा थ्व थासे ३७६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.७००१९३ उत्तर व देशान्तर ८०.१६७३७१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१२४०८७ वर्ग मिटर (२.३६४५२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।