cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अवोत्तरात्तात्‌
अवोत्तरात्तात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शाही राजवंश
शाही राजवंश अफगानिस्तानय् स्थापित जुगु छगु राजवंश खः। थ्व वंशयागु राजधानी काबुल खः। थ्व वंश सनातन धर्मयागु रक्षक खः।
कृष्णरायपुरम
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कृष्णरायपुरम शहरयागु जनसंख्या १०,५२६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कृष्णरायपुरम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
मुडपार, मुंगेली मण्डल
मुडपार मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
लक्ष्मीनिवासं (सन् १९६७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मुण्डक (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
पमिडि (अनंतपुर)
पमिडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डुंगरीपंत, बेरीनाग तहसील
डुंगरीपंत भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
देवापुर
देवापुर (अंग्रेजी भाय:Dewapur), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु बारा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे509खा छेँ दु।
वाय्मैये वॆल्लुम् (सन् १९९७या संकिपा)
वाय्मैये वॆल्लुम् (तमिल भाषा:வாய்மையே வெல்லும்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ईश (उपनिषद्)
ईश उपनिषद् वा ईशोपनिषद् छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख। थुकिया श्लोक मू उपनिषद् व शुक्ल यजुर्वेदय् छ्य्‌लातगु खने दु।
नामाकरण
ईशोपनिषद् खँग्वः निगु संस्कृत खँग्वः ईश व उपनिषद् जाना दयावगु खँग्वः ख। थ्व खँग्वःया अर्थ ईश वा इश्वरया उपनिषद् ख। थ्व उपनिषद्‌य् इश्वर धागु द्य स्वया नं च्वेयाचु शक्ति व सकल हलिमया परम शक्तिया कथं चित्रित यानातगु दु। थ्व काव्यय् ईश्वरयात पूर्ण व सर्वशक्तिमानया स्वामीया रुप बियातगु दु।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु -
.. ईशोपनिषत् ..
पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ..
पांगला, धारचुला तहसील
पांगला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
ईश (उपनिषद्)
श्लोक
.. अथ ईशोपनिषत् ..
पांगला, धारचुला तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ईश (उपनिषद्)
श्लोक
ॐ ईशा वास्यमिदँ सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत्.
पांगला, धारचुला तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ईश (उपनिषद्)
श्लोक
तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्यस्विद्धनम् .. १..
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे .. २..
असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः.
ताँस्ते प्रेत्याभिगच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः .. ३..
अनेजदेकं मनसो जवीयो नैनद्देवा आप्नुवन्पूर्वमर्षत्.
तद्धावतोऽन्यानत्येति तिष्ठत्तस्मिन्नपो मातरिश्वा दधाति .. ४..
तदेजति तन्नैजति तद्दूरे तद्वन्तिके.
सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न विजुगुप्सते .. ६..
यस्मिन्सर्वाणि भूतान्यात्मैवाभूद्विजानतः.
स पर्यगाच्छुक्रमकायमव्रण-
मस्नाविरँ शुद्धमपापविद्धम्.
कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भू-
र्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः .. ८..
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते.
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायाँ रताः .. ९..
अन्यदेवाहुर्विद्ययाऽन्यदाहुरविद्यया.
विद्यां चाविद्यां च यस्तद्वेदोभयँ सह.
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययाऽमृतमश्नुते .. ११..
ततो भूय इव ते तमो य उ सम्भूत्याँ रताः .. १२..
अन्यदेवाहुः सम्भवादन्यदाहुरसम्भवात्.
इति शुश्रुम धीराणां ये नस्तद्विचचक्षिरे .. १३..
सम्भूतिं च विनाशं च यस्तद्वेदोभयँ सह.
विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा सम्भूत्याऽमृतमश्नुते .. १४..
हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम्.
तत्त्वं पूषन्नपावृणु सत्यधर्माय दृष्टये .. १५..
पूषन्नेकर्षे यम सूर्य प्राजापत्य
व्यूह रश्मीन् समूह तेजः.
यत्ते रूपं कल्याणतमं तत्ते पश्यामि
योऽसावसौ पुरुषः सोऽहमस्मि .. १६..
वायुरनिलममृतमथेदं भस्मांतँ शरीरम्.
ॐ क्रतो स्मर कृतँ स्मर क्रतो स्मर कृतँ स्मर .. १७..
अग्ने नय सुपथा राये अस्मान्
विश्वानि देव वयुनानि विद्वान्.
भूयिष्ठां ते नमउक्तिं विधेम .. १८..
.. इति ईशोपनिषत् ..
ॐ पूर्णमदः पूर्णमिदं पूर्णात्पूर्णमुदच्यते. पूर्णस्य पूर्णमादाय पूर्णमेवावशिष्यते ..
ॐ शांतिः शांतिः शांतिः ..
पिनेया स्वापूत
पुचः:उपनिषद्
केचिकान, अलास्का
केचिकान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७९२२ दु धासा थ्व थासे ३६४५ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलास्कायागु शहर
माण्डुक्य (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
धबौली
धबौली (अंग्रेजी भाय:Dhabouli), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1190खा छेँ दु।
मा वदिन (सन् १९६७या संकिपा)
मा वदिन  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सौसालितो, क्यालिफोर्निया
सौसालितो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८५७७०८ उत्तर व देशान्तर १२२.४९०२६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४९२७३८४ वर्ग मिटर (१.९०२४७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८७१९४२ वर्ग मिटर (०.३३६६५९ वर्ग माइल) ल दु ।
चिनपालपर्रु (कृष्णा)
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनन्तशयनं (मलयालम संकिपा)
अनन्तशयनं (मलयालम भाषा:അനന്തശയനം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
म्यास्कट, फ्लोरिडा
म्यास्कट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६८७ दु धासा थ्व थासे ८५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.५७६४६९ उत्तर व देशान्तर ८१.८८८३९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२९१३२९ वर्ग मिटर (२.४२९०९६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १००६२७१ वर्ग मिटर (०.३८८५२३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
कोलिहा, मुंगेली मण्डल
कोलिहा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
अर्जेन्तिना
राजनीति
पुचः:दे पुचः:देय्
कोलिहा, मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
साउथ लीड हिल, आर्कान्सः
साउथ लीड हिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८ दु धासा थ्व थासे ३३ खा छें दु ।
कोरी पानी, सांरगढ मण्डल
कोरी पानी सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
साउथ लीड हिल, आर्कान्सः
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३९४०८ उत्तर व देशान्तर ९२.९०५५५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२४४८८ वर्ग मिटर (०.१२५२८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोरी पानी, सांरगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अव्यक्त
अव्यक्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
पिडीखोला
पिडीखोला (अंग्रेजी:Pidikhola), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११५८ खा छेँ दु।
अव्यक्त
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिडीखोला
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिडीखोला यागु जनसंख्या ५९६० खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
अव्यक्त
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कृष्णसमुद्रम
कृष्णसमुद्रम (अंग्रेजी:Krishnasamudram), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  तिरुचिलपल्ली जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कृष्णसमुद्रम शहरयागु जनसंख्या ९२५४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कृष्णसमुद्रम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
फिलम, धारचुला तहसील
फिलम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मरपुरानि कथ (सन् १९६७या संकिपा)
मरपुरानि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
तैत्तिरीय (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
लंचावतारं (सन् १९८५या संकिपा)
लंचावतारं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
भीनमाल
भीनमाल (अंग्रेजी भाय:Bhinmal), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु जलोर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १४६ मिटर (४७९ फिट)।
धधवर
धधवर (अंग्रेजी भाय:Dhadhawar), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु बर्दिया जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2588खा छेँ दु।
चावतरा, मुंगेली मण्डल
चावतरा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
दकरं (कृष्णा)
दकरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झिलगीटार, सांरगढ मण्डल
झिलगीटार सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
तलमर्लवांड्ल पल्लॆ (अनंतपुर)
तलमर्लवांड्ल पल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नल्लचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऐतरेय (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
अन्वेषणं (मलयालम संकिपा)
अन्वेषणं (मलयालम भाषा:അന്വേഷണം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अव्यक्तमूर्तिना
अव्यक्तमूर्तिना छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पॆनकचॆर्ल (अनंतपुर)
पॆनकचॆर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गार्लदिन्नॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बुंगबुंग, धारचुला तहसील
बुंगबुंग भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
अल गोर
अल गोर अमेरिका या पुल्हाम्ह उप-राष्ट्रपति ख | वेक यात "नोबेल शान्ति पुरस्कार (नोबेल पिस प्राइज) २००७" १२ अक्टोबर २००७ ये ब्युगु ख |
म्याट्लाशा, फ्लोरिडा
म्याट्लाशा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३५ दु धासा थ्व थासे ५७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.६३०३३९ उत्तर व देशान्तर ८२.०७३४१२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९०१९१ वर्ग मिटर (०.१५०६५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८९७ वर्ग मिटर (०.०००३४६ वर्ग माइल) ल दु ।
बछुवावाण मला, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मुद्दुपाप (सन् १९६७या संकिपा)
मुद्दुपाप  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
भिसियाना
भिसियाना (अंग्रेजी भाय:Bhisiana), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु बथिंदा जिल्लायागु  सहर खः।
झलियापुर, मुंगेली मण्डल
झलियापुर मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
खिंगल
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
चमसः
चमसः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्षिदिरपुर
क्षिदिरपुर (अंग्रेजी:Kshidirpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  नादिया जिल्लायागु छगु  सहर खः।
देवसर, सांरगढ मण्डल
देवसर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
क्षिदिरपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं क्षिदिरपुर शहरयागु जनसंख्या ९०६५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
देवसर, सांरगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
क्षिदिरपुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया क्षिदिरपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
देवसर, सांरगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पिगोउना
पिगोउना (अंग्रेजी:Pigouna), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६३५ खा छेँ दु।
देवसर, सांरगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पिगोउना
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिगोउना यागु जनसंख्या ३८१४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
देवसर, सांरगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
माऱात उऱवु (सन् १९९७या संकिपा)
माऱात उऱवु (तमिल भाषा:மாறாத உறவு) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवपूडि (कृष्णा)
देवपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
छान्दोग्य (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
देवपूडि (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
धाइजन
धाइजन नेपाया मेची अञ्चलया झापा जिल्लाया  छगू गाँ विकास समिति ख।
देवपूडि (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
धाइजन
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थासय् ८२५६म्ह मनु दु। थ्व थासय् १६६६खा छेँ दु। थ्व थासय् किसान जातिया बसोबास दु।
स्वयादिसँ
पुचः:झापा जिल्ला
छान्दोग्य (उपनिषद्)
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
मुग्गुरु मित्रुलु (सन् १९६७या संकिपा)
मुग्गुरु मित्रुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
अऴिमुखं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
झिझाड म.चक तकरारी, अल्मोडा तहसील
झिझाड म.चक तकरारी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
स्कट्सभ्याली, क्यालिफोर्निया
स्कट्सभ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
झिझाड म.चक तकरारी, अल्मोडा तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्कट्सभ्याली, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११३८५ दु धासा थ्व थासे ४४२३ खा छें दु ।
परसकोल, सांरगढ मण्डल
परसकोल सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
ठेंगा, मुंगेली मण्डल
ठेंगा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सुरेन्द्र गिलगित का
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
ठेंगा, मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्पार्कम्यान, आर्कान्सः
स्पार्कम्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
बृहदारण्यक (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
स्पार्कम्यान, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८६ दु धासा थ्व थासे २९१ खा छें दु ।
ठेंगा, मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बृहदारण्यक (उपनिषद्)
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
स्पार्कम्यान, आर्कान्सः
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९१७२०१ उत्तर व देशान्तर ९२.८४८७६३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३६२३८५ वर्ग मिटर (१.२९८२२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जगतसिंहपुर जिल्ला
भारतयागु उडिसा राज्ययागु छगु जिल्ला खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जूगु जनगणना कथं थ्व जिल्लाया उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
कल्लर
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
धैनाकोत
धैनाकोत (अंग्रेजी भाय:Dhainakot), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु मुगु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे373खा छेँ दु।
निंडु मनसुलु (सन् १९६७या संकिपा)
निंडु मनसुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बाल्यप्रतिज्न (मलयालम संकिपा)
बाल्यप्रतिज्न (मलयालम भाषा:ബാല്യപ്രതിജ്ന) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
एल्बानी, न्यु यर्क
एल्बानी संयुक्त राज्य अमेरिकाया न्यु यर्क राज्यया राजधानी ख। नापं, थ्व नगर एल्बानी काउन्तिया मुख्यालय नं ख। थ्व नगर न्यु यर्क सिति स्वया करिब १४० माइल उत्तरय् ला। एल्बानी हद्सन खुसिया सिथय् मोहःक खुसि स्वया करिब १० माइल दक्षिणय् ला। सन् २०१०या तथ्याङ्क कथं थ्व नगरया सकल जनसंख्या ९७,८५६ दु। एल्बानीया नापं दूगु नगर त्रोय, Schenectady, व Saratoga Springs, नाप एल्बानीया क्वातुगु स्वापू दु। थ्व नगरत नापं जाना एल्बानीं क्यापितल दिस्त्रिक्त धाःगु क्षेत्र दयेकु। थ्व क्षेत्रया मू लागा Albany-Schenectady-Troy महानगर क्षेत्रय् ला। थ्व महानगरया सन् २०१०या जनसंख्या ८,७०,७१६ दु। थ्व जनसंख्या न्यु यर्कया ४गु दकलय् अप्वगु व संरा अमेरिकाया ५८गु दकलय् अप्वगु नगरी जनसंख्या ख।
बाल्यप्रतिज्न (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
म्याट्लाचा आइल्सम्याट्लाचा शोर्स, फ्लोरिडा
म्याट्लाचा आइल्सम्याट्लाचा शोर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०४ दु धासा थ्व थासे २०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.६३६२१४ उत्तर व देशान्तर ८२.०६२७६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६५८१८ वर्ग मिटर (०.२१८४६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८२०२२ वर्ग मिटर (०.१८६११ वर्ग माइल) ल दु ।
पिलाडी
पिलाडी (अंग्रेजी:Piladi), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  दैलेख जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४२६ खा छेँ दु।
बंगापानी, धारचुला तहसील
बंगापानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
पिलाडी
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिलाडी यागु जनसंख्या २७०५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
बंगापानी, धारचुला तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अव्यक्ता
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्षिरपाई
क्षिरपाई (अंग्रेजी:Kshirpai), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मेदिनिपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं क्षिरपाई शहरयागु जनसंख्या १४,५४५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया क्षिरपाई यागु साक्षरता  अप्व दु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
धैरिड
धैरिड (अंग्रेजी भाय:Dhairing), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु पर्वत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे800खा छेँ दु।
ब्रह्म (उपनिषद्)
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
कियाना, अलास्का
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ६६.९७१७२० उत्तर व देशान्तर १६०.४३०१६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२४५८३ वर्ग मिटर (०.२४११५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
परसदा, सांरगढ मण्डल
परसदा सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
देवारं (कृष्णा)
देवारं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
पट्टुकुंटे पदिवेलु (सन् १९६७या संकिपा)
पट्टुकुंटे पदिवेलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
देवारं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पट्टुकुंटे पदिवेलु (सन् १९६७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ओटुकु विलुविव्वंडि (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बूंदी, धारचुला तहसील
बूंदी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कॊप्पलकॊंड (अनंतपुर)
कॊप्पलकॊंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गार्लदिन्नॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिंघनपुरी, मुंगेली मण्डल
सिंघनपुरी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ब्रह्मचारि (मलयालम संकिपा)
ब्रह्मचारि (मलयालम भाषा:ബ്രഹ്മചാരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुचमान सिटी
कुचमान सिटी (अंग्रेजी:Kuchaman City), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  नगौर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुचमान सिटी शहरयागु जनसंख्या ५०,५६६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुचमान सिटी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
कैवल्य (उपनिषद्)
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
ऒरवायि (अनंतपुर)
थ्व थाय् नल्लचॆरुवु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
धकादाइ
धकादाइ (अंग्रेजी भाय:Dhakadhai), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु रुपन्देही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे904खा छेँ दु।
ऒरवायि (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अव्यक्तात्‌
अव्यक्तात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
भितर्वार
भितर्वार (अंग्रेजी भाय:Bhitarwar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु ग्वालियर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
अव्यक्तात्‌
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
भितर्वार
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १९९ मिटर (६५२ फिट)।
अव्यक्तात्‌
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पिना
पिना (अंग्रेजी:Pina), नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  मुगु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५२३ खा छेँ दु।
एदेपल्लि (कृष्णा)
एदेपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्प्रिङ्गडेल, आर्कान्सः
स्प्रिङ्गडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
बोलिभिया
बोलिभिया, आधिकारिक कथं गणतन्त्र बोलिभिया क्वेचा भाषा: बुलिब्या (Bulibya), अय्‌मारा भाषा: वुलिव्या (Wuliwya), सिमोन बोलिभारया नामे नामांकरण यागु देय्‌ छगु भूपरिवेष्ठित देय् ख। थव देय् दक्षिण अमेरिकाय् ला। थ्व देय्‌या लागाय् ब्राजिल उत्तर व पूर्वय्, पाराग्वे व अर्जेन्टिना दक्षिणय्, व चिली व पेरु पश्चिमय् ला।
स्प्रिङ्गडेल, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५७९८ दु धासा थ्व थासे १६९६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.१८१४२६ उत्तर व देशान्तर ९४.१४५९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ८१०७६१०३ वर्ग मिटर (३१.३०३६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८९९७ वर्ग मिटर (०.०१११९६ वर्ग माइल) ल दु ।
बोलिभिया
इतिहास
थ्व देय् यागु नाँ सिमोन दे बोलिभारयागु नाँ न तगु खः।
राजनीति
पुचः:देय्
कमलुक
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
पेदराशि पॆद्दम्म कथ (सन् १९६७या संकिपा)
पेदराशि पॆद्दम्म कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
केशली, मुंगेली मण्डल
केशली मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आर्.कृष्णापुरं (कर्नूलु)
आर्.कृष्णापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आल्लगड्ड मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सील बीच, क्यालिफोर्निया
सील बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४१५७ दु धासा थ्व थासे १४२६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७५९२८३ उत्तर व देशान्तर ११८.०८२३९६ पश्चिम खः । थ्व थासे २९८००३०१ वर्ग मिटर (११.५०५९६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४४४२८४१ वर्ग मिटर (१.७१५३९१ वर्ग माइल) ल दु ।
धकारी
धकारी (अंग्रेजी भाय:Dhakari), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे616खा छेँ दु।
बरगाँव, सांरगढ मण्डल
बरगाँव सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
चॆम्परत्ति (मलयालम संकिपा)
चॆम्परत्ति (मलयालम भाषा:ചെമ്പരത്തി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मायो, फ्लोरिडा
मायो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९८८ दु धासा थ्व थासे ३६५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.०५१९४७ उत्तर व देशान्तर ८३.१७५६७६ पश्चिम खः । थ्व थासे २११६३१८ वर्ग मिटर (०.८१७११५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
भीम कमलुकपुत्र
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
जाबाल (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
मऩ्ऩवा (सन् १९९७या संकिपा)
मऩ्ऩवा (तमिल भाषा:மன்னவா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बरम, धारचुला तहसील
बरम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
जयपाल शाही
शाही राजवंशयाम्ह छम्ह जुजु खः।
कुप्लि, तानूर‌ मण्डल
कुप्लि, तानूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तानूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
कुचनुर
कुचनुर (अंग्रेजी:Kuchanur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  थेनी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुचनुर शहरयागु जनसंख्या ६११८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
कुप्लि, तानूर‌ मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
कुचनुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुचनुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
कुप्लि, तानूर‌ मण्डल
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तानूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तानूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
पॆद्द अक्कय्य (सन् १९६७या संकिपा)
पॆद्द अक्कय्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
श्वेताश्वतर (उपनिषद्)
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
ढाकावाङ
धाकावाङ (अंग्रेजी भाय:Dhakawang), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु अर्गाखाँची जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1415खा छेँ दु।
चमूं
चमूं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।