cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सिंगा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिंगा यागु जनसंख्या ३३१८ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
इटारी पर्साही
इटारी पर्साही नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७२७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इटारी पर्साही यागु जनसंख्या ३६१६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
डिक्स, इलियोनोई
डिक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९४ दु धासा थ्व थासे २८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४४०६७६ उत्तर व देशान्तर ८८.९४२४६३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४२४५३८ वर्ग मिटर (२.०९४४२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२९०७ वर्ग मिटर (०.००८८४४ वर्ग माइल) ल दु ।
चान्ति निलैयम् (सन् १९६९या संकिपा)
चान्ति निलैयम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जीवप्रविधि
जीवप्रविधि (Biotechnology) धागु जीवविज्ञानयागु छगु न्हुगु व सिक्क हे ज्या लगु जुगु छगु ख्यः खः। थ्व ख्यले जीवशास्त्र व प्राणी यात प्राविधिक तवलं भिंकिगु कुत जुइ।
इतिहास
थ्व शास्त्र मनु नं मसिका व आलुपं हे सिक्क न्हापा निसें छ्येला वया च्वंगु दु।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:प्रविधि
सन् ६३७
६३७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६३७ पुचः:दँ
छित्त्व
छित्त्व छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इटियुं मिन्नलुं (मलयालम संकिपा)
इटियुं मिन्नलुं (मलयालम भाषा:ഇടിയും മിന്നലും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कन्दरई, सुरजपुर मण्डल
कन्दरई, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
आलोचते
आलोचते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पोंडेरोसा पार्क, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३११२ दु धासा थ्व थासे १०५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४०२४७५ उत्तर व देशान्तर १०४.६३८९५४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३८२६२६१४ वर्ग मिटर (१४.७७३२७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चिङ्कप्पूर् चीमाऩ् (सन् १९६९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काळि (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
मुल्लनपुर दाखा
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुल्लनपुर दाखा शहरयागु जनसंख्या १४,६०७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुल्लनपुर दाखा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
इटाटार
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इटाटार यागु जनसंख्या ४१७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
गणयति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तॊलुकोडु (कृष्णा)
तॊलुकोडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मैलवरं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
साइट्रस हाइट्स, क्यालिफोर्निया
साइट्रस हाइट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८५०७१ दु धासा थ्व थासे ३४८९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६९४७०२ उत्तर व देशान्तर १२१.२९०५४८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७१५९९८२ वर्ग मिटर (१४.३४७५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इळक्कङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
इळक्कङ्ङळ् (मलयालम भाषा:ഇളക്കങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बिन्ता, द्वाराहाट तहसील
बिन्ता भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
धर्मपुरी
धर्मपुरी (अंग्रेजी भाय:Dharmapuri), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु धर्मपुरी जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४६८ मिटर (१५३५ फिट)।
दिक्स्मुर, इलिनोइ
डिक्समूर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९३४ दु धासा थ्व थासे १४७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६३०७८४ उत्तर व देशान्तर ८७.६६६४४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२१९६४६ वर्ग मिटर (१.२४३११२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
फिफियारा, राजगढी तहसील
फिफियारा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
वैतेकि कल्याणम् (सन् १९९१या संकिपा)
वैतेकि कल्याणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुरातत्व
पुरातत्व धाःगु ताहाः ई न्ह्यःया मनुतेसं त्वतावंगु ऐतिहासिक वस्तुतेगु ल्यंगु अवशेष व कलाकृति स्वया न्हापाया बारेय् सीकिगु दुसिका ख। थन्यागु अवशेषय् पुलांगु सिक्का, ज्याभः, छें, फ्वहर आदि ला। पुरातत्व सीकिपिं मनुतेत पुरातत्वविद् धाइ। पुरातत्वविद्‌तेसं थन्यागु ल्यनाच्वंगु वस्तुतेत स्वया न्हापाया मनुत गथे म्वाना च्वन धका सीकिगु कुतः याइ। पुरातत्व प्राचीन मानव व्यवहारया सीकेज्याया छगु कचा ख। थ्व कचालय् न्हापाया मनुतयेगु वस्तु तजिलजि व इमिसं त्वतावंगु वातारणीत सूचंया संकलन व पूनर्प्राप्ति यायेगु जुइ। थ्व ज्याय् आर्तिफ्याक्त, आर्कितेक्चर, बायोफ्याक्त व सांस्कृतिक ल्यान्दस्केप आदिया मालेज्या व सीजेज्या यायेगु जुइ। पूरातत्वय् यक्व प्रकारया प्रक्रिया संलग्न जुइगुलिं थुकियात विज्ञान व कला निताया रुपय् हे कायेछिं। संयुक्त राज्य अमेरिकाय् थ्व शास्त्रयात एन्थ्रोपोलोजीया कचाया रुपय् कायेगु या धाःसा युरोपय् थुकियात पृथक शास्त्रया रुपय् कायेगु या।
पुरातत्त्वय् पूर्वी अफ्रिकाय् लूगु ३४ लखः दँ न्ह्यःया मानव इतिहासया दकलय् न्हापांगु ल्वहं ज्याभः निसें कया छुं दँ न्ह्यः तक्कया वस्तुतयेगु सीकेज्या जुइ। थ्व शास्त्र प्रागैतिहासिक लहनाया बारेय् सीकेत दकलय् ज्या व छाय् धाःसा व ईया च्वयातःगु इतिहास मदु नापं मानव सभ्यताया ९९% इतिहास व हे कालखण्डय् ला। पूरातत्त्वया थीथी लक्ष्य दु, गुकिलि मानव विकासक्रमया अध्ययन, सांस्कृतिक विकासक्रम, व सांस्कृतिक इतिहासया अध्ययन आदि मू लक्ष्य ख।
थ्व शास्त्रय् पुरातात्त्विक निरिक्षण, म्हुज्या, व म्हुज्या लिपाया विश्लेषण मू प्रकृया ख। वृहद रुपं स्वयेगु खःसा पुरातत्त्व यक्व मेमेगु ख्यः नाप स्वापू दूगु ख्यः ख। थ्व ख्यःया एन्थ्रोपोलोजी, इतिहास, कला इतिहास, शास्त्रीय कला, जाति विकास, भूगोल, भूगर्भशास्त्र,  भाषा, ल्वय्‌या लक्षण शास्त्र, भौतिकशास्त्र, सूचं विज्ञान, रसायन, तथ्याङ्क, पेलेयोइकोलोजी, प्यालेअन्तोलोजी, प्यालेओजुलोजी, प्यालेओएथ्नोबोतानी, व प्यालेओबोतानी आदि ख्यःनाप स्वापू दु।
पुरातत्वविदतेसं न्हापाया बारेय्‌ सीकिगु ज्यायात महत्त्वपुर्ण ज्याया रुपय् कायेगु या। यक्व मनूतेसं न्हापाया खंयात थः गनं वःगु खः धका थुइत छ्यलिगुलिं नं थुकिया महत्त्व दयाच्वंगु ख।
सरोकारया ख्यः
सकल पुरातत्वविद्तेसं छता हे लहनाया सीकेज्या याइमखु, इमिसं थःयात यःगु ख्यलय् विद्वया हासिल याइ। थन्यागुलि छुं नांजाःगु ख्यः थ्व कथं दु प्राचीन मिस्र (विशेषज्ञयात मिस्रविद् धाइ), प्राचीन ग्रीस, वा भाइकिंग। पुरातत्वविद्तेसं सकल लहनाया अध्ययन याइ, विशेष याना च्वयातःगु इतिहास मदूगु लहना। थन्यागु अध्ययन न्ह्यागु नं समय सीमाया जुइफु। दसुया निंतिं, छम्ह विद्ं मनूया अफ्रिकाय् उद्गमया बारेय् अध्ययन यायेफु, वा मेम्ह विदं लिउ हलिम हताःया बारेय् अध्ययन यायेफु। छुं पुरातत्वविद्तेसं आःया ईलय् लखय् दुने लानाच्वंगु चीजतेगु बारेय् अध्ययन याइ। इमिसं क्वबाःगु लःखः वा लखय् तनेधुंकूगु नगरया बारेय् अध्ययन याइ।
थाय्
स्तोनहेञ्ज इंग्ल्यान्दय् दूगु छगु नांजाःगु पुरातात्विक थाय् ख। मेमेगु नांजाःगु थासय् अंकोर वाट, माचु पिचु व ग्रेत जिम्बाब्वे ला। यक्व देशय् सरकार व स्थानीय पुचलं महत्त्वपूर्ण थाय्‌तेत संरक्षण यानातइ व थन्यागु थाय्‌ नास मजुइकः पर्यटक न्ह्याबिलय् हे वयेछिंकः तयातइ।
छुं पुरातात्विक थाय् धाःसा न्हूगु छेंतेगु जग दयेकेत बुं खनेबिलय् लुयावइ। पुरातत्वविद्तेसं थन्याःगु इलय् याकनं ज्या यायेमालि छाय् धाःसा अन्यागु थासय् मनुतयेत छें दयेकेत हथाय् चायाच्वनि व यक्व ई तक्क बुं चायेका तयेछिनि मखु। यक्व ईलय् पुरातत्वविद्तेसं थःगु ज्या यायेधुंका लूगु चीजतेत, लूगु चीज सिक्क हे महत्त्वपूर्ण मजुसा,  बुंइ हे तपुना छ्वइ।
लिधंसा
पुचः:इतिहास पुचः:पुरातत्व
सन् ६३८
६३८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
वसः
वसः धाःगु मनुया म्ह भुनेयात छ्यलिगु वस्तु ख। वसः फीगु चलन छगू मानवीय गुण ख। सकल थें हे मानवीय वस्ती व लहनाय् वसःया छ्यला खनेदु। वसःया मात्रा व प्रकार धाःसा वसःया ज्या, थाय् व सामाजिक संस्कृति नाप थी-थी थासय् पा।
वसःया वस्तु
वसः दयेकेत साधारणतया थ्व वस्तुत छ्यलिगु या:
वसःया प्रकार
म्हय् वसः गन व गथे तयेगुया आधार वसःयात थथे याना बायेछिं-
स्वयादिसँ
पुचः:वसः
चिवन्त मण् (सन् १९६९या संकिपा)
चिवन्त मण् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
प्रिशे, कोलोर्याडो
प्रिशे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७ दु धासा थ्व थासे ७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३६९०८१ उत्तर व देशान्तर १०२.८६०१२२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५९१२१० वर्ग मिटर (०.२२८२६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कलियुग रावणासुरुडु (सन् १९८०या संकिपा)
कलियुग रावणासुरुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
जग्ताइ
जग्ताइ (अंग्रेजी:Jagtaj), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मुर्शिदाबाद जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जग्ताइ शहरयागु जनसंख्या ९४०६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४५% दु, व मिसातेगु साक्षरता २९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जग्ताइ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
इण (मलयालम संकिपा)
इण (मलयालम भाषा:ഇണ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोरेया, सुरजपुर मण्डल
कोरेया, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
इटियही
इटियही नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इटियही यागु जनसंख्या ५५०० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
मुल्लनपुर- गरिबदास
मुल्लनपुर- गरिबदास (अंग्रेजी:Mullanpur- Garibdas), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  रुपनगर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुल्लनपुर- गरिबदास यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कँय्‌ युग
कँय् युग मनू विकासक्रमया छगू युग ख। थ्व युगय् मनूतेसं ल्वहँ नापं धातुया छ्यला याये सयेकल। थ्व युगय् मनूतेसं कँय् छ्येला थीथी ज्याभः, ल्वाभः आदि दयेकल। थ्व युग नः युग वयेधुंका क्वचाल। कँय् निता धातु, ली व जस्ता ल्वाकछ्याना दयेकी। कँय् धातुइ साधारन कथं गुता भाग ली व छता भाग जस्ता जुइ। कँय् युग हलिमय् मूलतः एसिया, अफ्रिका व युरोपय् खनेदत।
स्वयादिसँ
पुचः:इतिहास
पंचबहरा तखतपुर मण्डल
पंचबहरा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् ६३९
६३९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६३९ पुचः:दँ
चुपतिऩम् (सन् १९६९या संकिपा)
चुपतिऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आलोचय
आलोचय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डिक्सन, इलियोनोई
डिक्सन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
कळ्याण चक्रवर्ति (सन् १९८०या संकिपा)
कळ्याण चक्रवर्ति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
डिक्सन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५९४१ दु धासा थ्व थासे ६१३८ खा छें दु ।
कळ्याण चक्रवर्ति (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
डिक्सन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८४६१३ उत्तर व देशान्तर ८९.४८५११५ पश्चिम खः । थ्व थासे १६३८४७६८ वर्ग मिटर (६.३२६१९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०९१००० वर्ग मिटर (०.४२१२३७ वर्ग माइल) ल दु ।
वॆदुरुबेदं (कृष्णा)
वॆदुरुबेदं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मैलवरं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
वैतेकि वन्ताच्चु (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इरट्टि मधुरं (मलयालम संकिपा)
इरट्टि मधुरं (मलयालम भाषा:ഇരട്ടി മധുരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
बखरेटी, राजगढी तहसील
बखरेटी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बी.पप्पूरु (अनंतपुर)
बी.पप्पूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नार्पल मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ६४०
६४० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
मेडंपल्लि, खानापूर मण्डल
मेडंपल्लि, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
सन् ६४०
लिधंसा
पुचः:६४० पुचः:दँ
मेडंपल्लि, खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
जब्दी
जब्दी (अंग्रेजी भाय:Jabdi), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1363खा छेँ दु।
प्युएब्लो, कोलोर्याडो
प्युएब्लो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२१२१ दु धासा थ्व थासे ४३१२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२६६९३३ उत्तर व देशान्तर १०४.६२०३९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ११६७४६७६८ वर्ग मिटर (४५.०७६१८१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७६७२१६ वर्ग मिटर (०.२९६२२४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
शून्य
शून्यं धागु छुं मदुगु अथवा मौल्यरहितम् अर्थः ख। शून्य गणितशास्त्रे  प्रमुखं पात्र ख।
आविष्कार
भारतय् आविष्कार जुया थ्व अङ्क अरब जुया युरोप थ्यन।
पुचः:गणित
चॆल्लप् पॆण् (सन् १९६९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मेघालय
मेघालय भारतया उत्तर-पूर्वी राज्य खः। मेघालययु क्षेत्रफल लगभग २२,४२९ वर्ग किलोमीटर दु। थ्व थाय् यागु जनसँख्या २,१७५,००० दु2000। थुकिगु उत्तरय् असम राज्य ब्रम्हपुत्र खुसिपारि लाः धासा दक्षिणय् बांग्लादेश दु। थनयागु राजधानी शिलोंग खः। शिलोंगयु जनसँख्या थ्यंमथ्यं २६०,००० दु। मेघालय न्हापा असम राज्ययु छगु थाय् खः २१ ज्यानुवरी १९७२य् थ्व थाय् प्रान्त जुलः।
भूगोल
थ्व राज्यया मू झ्वालाय् बीदों झ्वाला 394 फुट, बिशप झ्वाला 443 फुट, काइनरेम झ्वाला 1,000 फुट, लांगशियांग झ्वाला 1,107 फुट, नोहकलिकाइ झ्वाला 1,100 फुट , नोहस्गिथियांग झ्वाला 1,035 फुट, स्वीट झ्वाला 315 फुट, एलिफैंट झ्वाला, क्रिनोलाइन झ्वाला, मार्गरेट झ्वाला, स्प्रैड इगल झ्वाला आदि ला।
ग्रामीण जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यया जिल्ला, उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
संस्कृति
थ्व राज्यया प्याखँय् बांग्ला आदि ला।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:मेघालय
केटुगाडु (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गणेशविद्या
गणेशविद्या छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अचानकपुर तखतपुर मण्डल
अचानकपुर तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सिंगाना
सिंगना (अंग्रेजी:Singana), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६८६ खा छेँ दु।
अचानकपुर तखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
जमदेई, सुरजपुर मण्डल
जमदेई, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ग्याड्स्डेन, एरिजोना
ग्याड्स्डेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९५३ दु धासा थ्व थासे २८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.५५७९०३ उत्तर व देशान्तर ११४.७८३२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४८४०६९ वर्ग मिटर (१.७३१३०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
धरनगांव
धरनगांव (अंग्रेजी भाय:Dharangaon), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु जलगाँव जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २१३ मिटर (६९८ फिट)।
जॆऩ्म नट्चत्तिरम् (सन् १९९१या संकिपा)
जॆऩ्म नट्चत्तिरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
श्‍लेष्‍मन कफ
श्‍लेष्‍मन कफ आयुर्वेद कथं सन्धिय् दै व थ्व थाय् यात कफ विहीन याइ मखु।
इत्तिरि नेरं ऒत्तिरि कार्यं (मलयालम संकिपा)
इत्तिरि नेरं ऒत्तिरि कार्यं (मलयालम भाषा:ഇത്തിരി നേരം ഒത്തിരി കാര്യം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
लोदगाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
लोदगाड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इत्तिरि नेरं ऒत्तिरि कार्यं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लोदगाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
सन् ६४१
६४१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लोदगाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
सन् ६४१
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६४१ पुचः:दँ
लोदगाड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
जगनाथ, दैलेख जिल्ला
जगनाथ (अंग्रेजी भाय:Jaganath), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु दैलेख जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे427खा छेँ दु।
स्रोत
जगनाथ
डलटन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५६१४ दु धासा थ्व थासे ८९४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६२७५०९ उत्तर व देशान्तर ८७.५९८५१२ पश्चिम खः । थ्व थासे ११७८८२९२ वर्ग मिटर (४.५५१४८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३००६७३ वर्ग मिटर (०.११६०९ वर्ग माइल) ल दु ।
तङ्कच् चुरङ्कम् (सन् १९६९या संकिपा)
तङ्कच् चुरङ्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आवयोः
आवयोः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
प्युएब्लो वेस्ट, कोलोर्याडो
प्युएब्लो वेस्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६८९९ दु धासा थ्व थासे ६३७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३३१६६५ उत्तर व देशान्तर १०४.७४०५०४ पश्चिम खः । थ्व थासे २००६७२१६४ वर्ग मिटर (७७.४७९९५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८३८५ वर्ग मिटर (०.००७०९८ वर्ग माइल) ल दु ।
सिल्टूना, कोश्याँकुटोली तहसील
सिल्टूना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जगन्नाथ गाविस, बाजुरा जिल्ला
जगन्नाथ (अंग्रेजी भाय:Jagannath), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बाजुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे252खा छेँ दु।
मनु विकास
मनु विकास इतिहासया छगू महत्त्वपूर्ण झाका ख।
किलाडि कृष्ण (सन् १९८०या संकिपा)
किलाडि कृष्ण  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
हान राजवंश
हान राजवंश (206 BC–220 AD) चिन राजवंश धुंका व स्वंगु अधिराज्य स्वया न्ह्यःया चिनिया साम्राज्य ख। हान साम्राज्य लिउ खलः नांया छगू शक्तिशाली परिवारं सञ्चालन याःगु ख। हानतेगु ४०० दँया शासन चीनया इतिहासय् छगू सर्वोत्कृष्ट ईया कथं कायेगु या। थुकिया लिच्वः कथं थौंतक्क नं आपालं चिनियातेसँ थःयात हान चिनिया धइगु या।
हानकालय् चीनं आधिकारिक कथं कन्फ्युसियसवादयात अधिग्रहण यात। थ्व इलय् चीनया आन्तरिक रुपय् बुंज्या, शिल्पकला व बनेज्या चूलाःवन। थ्व देय्‌या जनसंख्या ५.५कोति थ्यन। थ्व इलय् थ्व साम्राज्यं थःगु राजनैतिक व सांस्कृतिक प्रभाव कोरिया, मङ्गोलिया, भियतनाम व मध्य एसियाय् थ्यंकल। थ्व इलय् थ्व राजवंशं थःगु सैन्यबल मध्य एसिया, मङ्गोलिया, पर्सियाय् तैनाथ यानातल।
थ्व राजवंशयात निगु कालखण्डय् बायेगु या। न्हापागु कालखण्डयात प्राचीन हान राजवंश वा पश्चिमी हान राजवंश धाइ धाःसा लिपाया कालखण्डयात लिउ हान राजवंश वा पूर्वी हानराजवंश धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:चीनया इतिहास
वॆल्वडं (कृष्णा)
वॆल्वडं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मैलवरं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इत् ञङ्ङळुटॆ कथ (मलयालम संकिपा)
इत् ञङ्ङळुटॆ कथ (मलयालम भाषा:ഇത് ഞങ്ങളുടെ കഥ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बैजन्ताइन साम्राज्य
बैजन्टाइन साम्राज्य वा बैजन्टियम धागु खँग्वःया छ्य्‌लेज्या १९औं शताब्दी निसें मध्ययुगीन युनानी भाषा-ल्हाइगु, कन्स्ट्यान्टिनोपल राजधानी दुगु रोमन साम्राज्ययात ईंगीत याइ। थ्व साम्राज्ययात पूर्वी रोमन साम्राज्य नं धाइ, तर थ्व नां पश्चिमी रोमन साम्राज्यया पतन स्वया न्ह्यःया ई यात रिफर याय्‌त अप्व छ्य्‌लि। थ्व साम्राज्य दुबिले थ्व साम्राज्ययात थुकिगु समकक्षी पश्चिमी युरोपं युनानीतेगु साम्राज्य धाय्‌गु या छाय् धाःसा थ्व साम्राज्यय् युनानी भाषा, संस्कृति व जनसंख्याया अप्व प्रभाव दु। थ्व साम्राज्यया नागरिकतेगु निंति धाःसा थ्व साम्राज्यया नां केवल रोमन साम्राज्य(युनानी भाषा: ) ख। इमिगु निंति थ्व हे रोमन साम्राज्य ख व थ्व साम्राज्यया सम्राटत रोमन साम्राज्यया सम्राटतेगु ताःहाकगु मपंगु उत्तराधिकारीया श्रृङ्खलाया सम्राटत ख। मुस्मां हलिमय् थ्व साम्राज्ययात प्राथमिक तवं روم (रुम वा Rûm) धका म्हसीकि।
रोमन इतिहासया बैजन्टाइन कालखण्ड गब्ले न्ह्यथन धैगु विषयय् निश्चित पुष्टि वा विज्ञतेगु सहमति मदु। यक्व विज्ञतेसं थ्व खण्डयात सम्राट कन्स्ट्यान्टिन १ (शासन ३०६–३३७)यात प्रथम "बैजन्टाइन सम्राट"या रुपय् काय्‌गु या। वय्‌कःया इले रोम साम्राज्यया राजधानी ३३०य् रोमं बैजन्टियमय् हिलाछ्वगु ख। बैजन्टियमय् वय्‌कःलं कन्स्ट्यान्टिनोपलयात पुनर्निर्मित याना नोभा रोमा वा ("न्हुगु रोम")या पलिस्था यानादिल।
छुं विज्ञतेसं थ्व साम्राज्यया पलिस्था थियोदोसियस १ (३७९–३९५)या कार्यकालय् जुगु व ख्रिस्टी धर्म नं प्राचीन रोमन धर्मया थासय् थः राजधर्म जुइधुंका, वा ३९५य् वय्‌कःया निधन धुंका, गब्ले पूर्व व पश्चिमया दथुइ राजनैतिक विभाजन स्थायी जुबिले जुजु धका विश्वास याइ। मेमेपिं विज्ञतेसं थ्व विभाजन व पलिस्थायात अजह् लिबाक्क ४७६य् तै, थ्व ईले रोमुलस अगस्टुलस, अन्तिम पश्चिमी सम्राट, या पदच्यूत धुंका साम्राज्यया सकल अधिकार युनानी पूर्वया ल्हाते लावने धुंका जुगु धैगु धापू दु। मेमेगु विचाय् हेराक्लियसया इले (६२०)य् ल्याटिन पदतेत भाय्‌हिल्हा आधिकारिक तवं युनानी भाषाय् पदतेगु नां ब्युबिले थ्व साम्राज्यया पलिस्था जुगु धैगु नं विचा दु।
पलिस्था न्ह्याबिले हे जुगु जुसां थ्व पलिस्थाया निंति ३३० निसेंया कन्स्ट्यान्टिनया न्हुगु राजधानीया पलिस्था, युनानीकरण व ख्रिस्टीकरण हे थ्व साम्राज्यया न्हुगु हिलेज्या ख।
थ्व साम्राज्यया पतन कन्स्ट्यान्टिनोपल अट्टोम्यान साम्राज्यया ल्हाते १४५३य् लाय्‌धुंका जुगु धका विश्वास याइ। अथे जुसां युनानीतेसं थ्व साम्राज्यया क्षेत्रय् मोरियाया डेस्पोटेटया नामे १४६० तक्क व त्रेबिजोन्द साम्राज्यया नामे १४६१ तक्क शासन यात।
स्वयादिसँ
पुचः:इतिहास पुचः:रोमन साम्राज्य
गण्ड
गण्ड छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्लेरमोन्ट, क्यालिफोर्निया
क्लेरमोन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३९९८ दु धासा थ्व थासे ११५५९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.११०००९ उत्तर व देशान्तर ११७.७१९७३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४०४२८३० वर्ग मिटर (१३.१४४०११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७३०९२३ वर्ग मिटर (०.२८२२११ वर्ग माइल) ल दु ।
पिपरहट्टा तखतपुर मण्डल
पिपरहट्टा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पेन्डरखी, सुरजपुर मण्डल
पेन्डरखी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
कपाय्‌
कपाय्‌ छगू कथंया कच्चा पदार्थ ख। थ्व पदार्थ कपाय्‌माँय् बुइ व थुकिया छय्‌ला वसः देकेयागु नापं यक्व ज्याया निंतिं जुइ। कपाय्‌या ग्वाय्‌ छ्येला का दयेकेछिं गुकियात थाना कापः दयेकि।
प्रजाति
व्यवसायिक कथं हलिमय् प्यता प्रजाति कपाय्‌मा पिनिगु या। थ्व प्यतां हे कपाय् प्रजाति परापूर्व निसें गृहस्थीकरण यानातःगु खनेदु। थ्व प्रजातित थ्व कथं दु-
हलिंया कपाय् उत्पादनय् न्हूगु हलिं(हर्सुतम् व बार्बादेन्से)या निता कपाय्‌या आधिपत्य दु। तर, पुलां हलिंया कपाय् सन् १९०० स्वया न्ह्यः तसकं छ्येलातःगु खनेदु। प्रकृतिइ कपाय्‌या ग्वाय् तुयु, सियु, गुलाफि व वांगु रङ्गय् बुइगु जुसां तुयु कपाय्‌या नाप मेगु कपाय्‌या जेनेतिक्स छ्यास्मिस जुइ धकाः मेमेगु रंगया ग्वाय्‌ दूगु कपाय् तुयु कपाय् दूगु थासय् पीगु मया।
मू उत्पादक
हलिंया, सन् २०११स, मू कपाय् निर्यात याइगु देय्‌, झ्वलं, १) संयुक्त राज्य अमेरिका, २) भारत, ३) ब्राजिल, ४) अस्त्रेलिया व ५) उज्बेकिस्तान ख। हलिमय् कपाय् उत्पादन मयासें आयात याइगु मू थाय् कोरिया, ताइवान, रुस व जापान ख।
स्वयादिसँ
पुचः:प्रविधि
सन् ६४२
६४२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६४२ पुचः:दँ
अञ्चलि (सन् १९९०या संकिपा)
अञ्चलि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
डंगोला, इलियोनोई
डंगोला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८०६ दु धासा थ्व थासे ३५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३६१२४३ उत्तर व देशान्तर ८९.१६४५७४ पश्चिम खः । थ्व थासे २८६४३५६ वर्ग मिटर (१.१०५९३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७८६४२ वर्ग मिटर (०.०३०३६४ वर्ग माइल) ल दु ।
तङ्क मलर् (सन् १९६९या संकिपा)
तङ्क मलर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इञ्जिनियरिङ्ग
वैज्ञानिक आधारय् थी-थी ज्याभः, कल, यन्त्र आदि दयेकिगु पेशायात इञ्जिनियरिङ्ग धाइ। थ्व एप्लाइड विज्ञानया छगू मू ख्यः ख।
स्वयादिसँ
पुचः:प्रविधि
कोडळ्ळॊस्तुन्नारु जाग्रत्त (सन् १९८०या संकिपा)
कोडळ्ळॊस्तुन्नारु जाग्रत्त  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ६४३
६४३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
आवरण
'आवरण' डॉ भैरप्पा लिखित कन्नड पुस्तकाच्या सौ उमा कुलकर्णी यांनी केलेल्या मराठी अनुवादाविषयी वाचण्यासाठी इथे [आवरण] टिचकी मारा.
सन् ६४३
लिधंसा
पुचः:६४३ पुचः:दँ
आवरण
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
धरपदभेदु
धरपदभेदु (अंग्रेजी भाय:Dharapadavedu), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु भेल्लोर जिल्लायागु सहर खः।
पाःलूगु समथर
पाःलूगु समथर छगु प्रकारया साधारण यन्त्र ख।
स्वयादिसँ
पुचः:प्रविधि
जगरनाथपुर सिरा
जगरनाथपुर सिरा (अंग्रेजी भाय:Jagaranathpur Sira), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे855खा छेँ दु।
इतुं ऒरु जीवितं (मलयालम संकिपा)
इतुं ऒरु जीवितं (मलयालम भाषा:ഇതും ഒരു ജീവിതം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
तिरुटऩ् (सन् १९६९या संकिपा)
तिरुटऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रामाह, कोलोर्याडो
रामाह संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
मुल्तै
मुल्तै (अंग्रेजी:Multai), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  बेतुल जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७४९ मिटर (२४५७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुल्तै शहरयागु जनसंख्या २१,४२८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुल्तै यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
अक्ऩि तीर्त्तम् (सन् १९९०या संकिपा)
अक्ऩि तीर्त्तम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जग्तियाल
जग्तियाल (अंग्रेजी:Jagtial), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  करिमनगर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २६४ मिटर (८६६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जग्तियाल शहरयागु जनसंख्या ८९,४३८ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जग्तियाल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
भेट, द्वाराहाट तहसील
भेट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुगुदु (अनंतपुर)
गुगुदु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नार्पल मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सन् ६४४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६४४ पुचः:दँ
सिल्टोना N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
सिल्टोना N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डननेलसन, इलियोनोई
डननेलसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
कॊंटॆमॊगुडु पॆंकिपॆळ्ळां (सन् १९८०या संकिपा)
कॊंटॆमॊगुडु पॆंकिपॆळ्ळां  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
डननेलसन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४३ दु धासा थ्व थासे १०० खा छें दु ।
कॊंटॆमॊगुडु पॆंकिपॆळ्ळां (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
डननेलसन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०३११५९ उत्तर व देशान्तर ८९.४७४०३७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१६२९३ वर्ग मिटर (०.२३७९५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कॊंटॆमॊगुडु पॆंकिपॆळ्ळां (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
रतनपुर, सुरजपुर मण्डल
रतनपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।