cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पॆद्दॊड्डि (अनंतपुर)
पॆद्दॊड्डि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुत्ति मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुमानपुर, रामनगर तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चति चुलोच्चऩा (सन् १९३४या संकिपा)
चति चुलोच्चऩा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
दिशति
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऒरु कै पार्प्पोम् (सन् १९८३या संकिपा)
ऒरु कै पार्प्पोम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनोहरं (सन् १९५४या संकिपा)
मनोहरं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
बुद्दलपालॆं (कृष्णा)
बुद्दलपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मनोहरं (सन् १९५४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
बुद्दलपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
मनोहरं (सन् १९५४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
बुद्दलपालॆं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बमोरा
बमोरा (अंग्रेजी भाय:Bamora), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु सागर जिल्लायागु  सहर खः।
सन् १४९१
१४९१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९१ पुचः:दँ
बिर्तादेउराली
बिर्तादेउराली (अंग्रेजी भाय:Birtadeurali), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे509खा छेँ दु।
वीभर, अलाबामा
वीभर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६१९ दु धासा थ्व थासे ११३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७५५७०१ उत्तर व देशान्तर ८५.८०८५४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६८५१४८२ वर्ग मिटर (२.६४५३७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
नागार्जुन, बैतडी जिल्ला
नागार्जुन (अंग्रेजी:Nagarjun), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४११ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नागार्जुन यागु जनसंख्या २०९६ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
गाउल्डिंग, फ्लोरिडा
गाउल्डिंग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४८४ दु धासा थ्व थासे १४३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.४३७१४२ उत्तर व देशान्तर ८७.२३०५८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१८७६८९ वर्ग मिटर (१.२३०७७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
दिशि
दिशि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
काऱ्ऱुक्कॆऩ्ऩ वेलि (सन् २००१या संकिपा)
काऱ्ऱुक्कॆऩ्ऩ वेलि (तमिल भाषा:காற்றுக்கென்ன வேலி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
घोसर्रा, लोरमी मण्डल
घोसर्रा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
गाँधीनगर, रामनगर तहसील
गाँधीनगर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
म्यामथ स्प्रिंग्स, आर्कान्सः
म्यामथ स्प्रिंग्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११४७ दु धासा थ्व थासे ५९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४९३२६८ उत्तर व देशान्तर ९१.५४३५७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५०७००० वर्ग मिटर (१.३५४०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११३२५९ वर्ग मिटर (०.०४३७३ वर्ग माइल) ल दु ।
सीता कल्याणम् (सन् १९३४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पामडेल, क्यालिफोर्निया
पामडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६६७० दु धासा थ्व थासे ३७०९६ खा छें दु ।
मागोपि (सन् १९५४या संकिपा)
मागोपि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चिखलदेह, लोरमी मण्डल
चिखलदेह लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
नवपञ्च ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
चिखलदेह, लोरमी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
नवपञ्च ताल
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
चिखलदेह, लोरमी मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नवपञ्च ताल
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
चिन्नापुरं (कृष्णा)
चिन्नापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अपैशुनं
अपैशुनं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
वेब, अलाबामा
वेब संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९८ दु धासा थ्व थासे ५२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.२६०३५८ उत्तर व देशान्तर ८५.२८३५३३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०४०३२८० वर्ग मिटर (११.७३८७७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
थाला, गैरसैण तहसील
थाला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बरगड खरसीया मण्डल
बरगड खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
पलगडा खरसीया मण्डल
पलगडा खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
बरगड खरसीया मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पलगडा खरसीया मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
बरगड खरसीया मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पलगडा खरसीया मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
बरगड खरसीया मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
पलगडा खरसीया मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
बिर्तीप्रस्तोका
बिर्तीप्रस्तोका (अंग्रेजी भाय:Birtiprastoka), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे524खा छेँ दु।
बामुन सुअल्कुचि
बामुन सुअल्कुचि (अंग्रेजी भाय:Bamun Sualkuchi), भारतयागु आसाम राज्ययागु कम्रुप जिल्लायागु  सहर खः।
सन् १४९२
१४९२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९२ पुचः:दँ
कजाख्स्तान
कजाख्स्तान (कजाख: Қазақстан / Qazaqstan, रूसी:Казахстан / Kazakhstán) युरेशियाय् स्थित छगू देय्‌ ख। क्षेत्रफलया आधारय् थ्व हलिमया दक्ले तःधंगु भूपरिवेशष्ठित व ९गु दक्ले तःधंगु देय्‌ ख। थ्व देय्‌या राजधानी उलमाती ख। थ्व देय्‌या राजभाषअ कजाख भाषा व रूसी भाषा ख।
मध्य एशियाय् छगू तःधंगु भूभाग दूगु थ्व देय्‌ न्हापा सोभियत संघया भाग ख। सन् १९९१इ सोभियत संघया विघटन धुंका थ्व देशं दक्ले लिपा थःगु स्वतन्त्रता घोषित यात। सोभियत प्रशासन बिले थन यक्व महत्त्वपूर्ण परियोजनात सम्पन्न जुल गुकिलिं यक्व रकेटया प्रक्षेपण निसें कयार ख्रुश्चेवया भर्जिन भूमि परियोजना आदि ला। देय्‌या अधिकांश भूमि स्तेपिज घांय् ख्यः, जंगल व गुं लागां भुनातःगु दु।
प्रशासनिक विभाजन
Notes:
सकल प्रान्तयात छम्ह अकिमं (प्रान्तीय राज्यपालं) प्रशासित याइ। अकिमयात राष्ट्रपतिं मनोनित याइ। नगरीय अकिमतेत प्रान्तीय अकिमतेसं नियुक्त याइ। कजाख्स्तानया सरकारं थ्व देय्‌या राजधानी उलमातीं अस्तानाय् डिसेम्बर १०, १९९७य् हिलाछ्वल।
लिधंसा
पुचः:देय्‌ पुचः:देय्
चीता वऩवाचम् (सन् १९३४या संकिपा)
चीता वऩवाचम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काचि (सन् २००१या संकिपा)
काचि  (तमिल भाषा:காசி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
காசி
मेनरिकं (सन् १९५४या संकिपा)
मेनरिकं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
प्राचीन मिश्रयागु गणित
प्राचीन मिश्रयागु गणित व ईयागु मेमेगु थाय् स्वया सिक्क हे न्ह्यने ला। गणित छ्येला इमिसं पिरामिड थें न्यागु त-तधंगु संरचनात देकल।
दीनजनाय
दीनजनाय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
विरुवा अर्चले
बिरुवा अर्चले (अंग्रेजी भाय:Biruwa Archale), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु स्याङ्जा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे658खा छेँ दु।
पाम डेजर्ट, क्यालिफोर्निया
पाम डेजर्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४११५५ दु धासा थ्व थासे २८०२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७२५५४२ उत्तर व देशान्तर ११६.३६९४४४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३१०७०३४ वर्ग मिटर (२४.३६५७६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६४४६३२ वर्ग मिटर (०.२४८८९४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बेलसरी, लोरमी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
गाउल्ड्स, फ्लोरिडा
गाउल्ड्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७४५३ दु धासा थ्व थासे २३६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.५६०८८५ उत्तर व देशान्तर ८०.३८३३५३ पश्चिम खः । थ्व थासे ७६७६६११ वर्ग मिटर (२.९६३९५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४२३० वर्ग मिटर (०.००१६३३ वर्ग माइल) ल दु ।
वेडोवी, अलाबामा
वेडोवी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८१८ दु धासा थ्व थासे ३७८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३०८६०३ उत्तर व देशान्तर ८५.४८५४४७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९०७८९१३ वर्ग मिटर (३.५०५३८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७६४९८ वर्ग मिटर (०.०२९५३६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सन् १४९३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९३ पुचः:दँ
गंगतानी, अल्मोडा तहसील
गंगतानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ब्राह्मणपल्लॆ (अनंतपुर)
थ्व थाय् सोमंदेपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
षष्ठी ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
बामुनारी
बामुनारी (अंग्रेजी भाय:Bamunari), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु हुग्ली जिल्लायागु  सहर खः।
लोधिया खरसीया मण्डल
लोधिया खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
राजुगुरु (सन् १९५४या संकिपा)
राजुगुरु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
लोधिया खरसीया मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
राजुगुरु (सन् १९५४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
द्रौपदी वस्त्रापहरणं (सन् १९३४या संकिपा)
तिरौपति वस्तिरापकरणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १४९४
१४९४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९४ पुचः:दँ
धारा, मोरी तहसील
धारा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दीप्‌
दीप्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पात वाडपालॆं (कृष्णा)
पात वाडपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
दीप्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पात वाडपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
दीप्‌
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पात वाडपालॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
दीप्‌
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पात वाडपालॆं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
किरुष्णा किरुष्णा (सन् २००१या संकिपा)
किरुष्णा किरुष्णा (तमिल भाषा:கிருஷ்ணா கிருஷ்ணா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वीरवागुथी
वीरवागुथी (अंग्रेजी भाय:Birwaguthi), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1817खा छेँ दु।
अपोहनं
अपोहनं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऒरु ओटै नतियाकिऱतु (सन् १९८३या संकिपा)
ऒरु ओटै नतियाकिऱतु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बंशापुर, लोरमी मण्डल
बंशापुर लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कछ्ला
कछ्ला (अंग्रेजी:Kachhla), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बुदावं जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कछ्ला शहरयागु जनसंख्या ७८३७ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
बंशापुर, लोरमी मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कछ्ला
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४०% दु, व मिसातेगु साक्षरता १८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कछ्ला यागु साक्षरता  म्हो दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २१% ६ दं स्वया म्हो जु।
वेस्ट ब्लकटन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७२ दु धासा थ्व थासे ५९९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.११८७३३ उत्तर व देशान्तर ८७.१२२८७५ पश्चिम खः । थ्व थासे १२१८०३३३ वर्ग मिटर (४.७०२८५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५१७३३ वर्ग मिटर (०.०१९९७४ वर्ग माइल) ल दु ।
बिसल्ला
बिसल्ला (अंग्रेजी भाय:Bisalla), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु दैलेख जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे942खा छेँ दु।
राजु पेद (सन् १९५४या संकिपा)
राजु पेद  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १४९५
१४९५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९५ पुचः:दँ
पाम स्प्रिङ्गस्, क्यालिफोर्निया
पाम स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२८०७ दु धासा थ्व थासे ३०८२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८२३९९ उत्तर व देशान्तर ११६.५३०३३९ पश्चिम खः । थ्व थासे २४४०९६१९७ वर्ग मिटर (९४.२४६०७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१६८२९५ वर्ग मिटर (०.८३७१८३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अप्ययौ
अप्ययौ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
स्री किरुष्ण लीला (सन् १९३४या संकिपा)
स्री किरुष्ण लीला छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सरवानी खरसीया मण्डल
सरवानी खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
अप्ययौ
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
सरवानी खरसीया मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अप्ययौ
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सरवानी खरसीया मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
गोपालनगर, रामनगर तहसील
गोपालनगर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेपाःया प्रशासनिक विभाजन
नेपाःया प्रशासन बांलाकेयात नेपाः सरकारं नेपाःयात ५ विकास क्षेत्र, १४ अञ्चल व ७५ जिल्लाय् विभाजन यानातःगु दु।
उत्तर कोरिया
उत्तर कोरिया छगु पूर्वी एसियाली देय् ख। दक्षिण कोरिया नापं थ्व देय्‌ कोरियाली पेनिन्सुला देकी। थ्व देय्‌यु राजधानी प्योङयाङ ख।
इतिहास
थ्व देय्‌यागु पलिस्था हलिम युद्ध २ धुंका जुगु ख। हलिम युद्ध २य् जापान बुइ धुंका जापानयु उपनिवेषयु कथलं दयाच्वंगु कोरियाली प्रायद्वीप सोभियत व अमेरिकी मतभेदयु कारणं याना ३८गु समानान्तर रेखाय् बाया निगु देय्‌यु पलिस्था जुल। थ्व थाय् सोभियत संघं प्रभावित देय्‌यु कथलं विकास जुल।
गोकवरं (कृष्णा)
गोकवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्रेसभिल, फ्लोरिडा
ग्रेसभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४०२ दु धासा थ्व थासे १०७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.९५९०४४ उत्तर व देशान्तर ८५.५१३२८ पश्चिम खः । थ्व थासे १११२८९१८ वर्ग मिटर (४.२९६८९९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २५८२६३ वर्ग मिटर (०.०९९७१६ वर्ग माइल) ल दु ।
मनिला, आर्कान्सः
मनिला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०५५ दु धासा थ्व थासे १३०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.८७९८७६ उत्तर व देशान्तर ९०.१६९५३८ पश्चिम खः । थ्व थासे ८३६२६४२ वर्ग मिटर (३.२२८८३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
भाकुरकांपा, लोरमी मण्डल
भाकुरकांपालोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सकुन्तला (सन् १९३४या संकिपा)
चकुन्तला  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
राजी नाप्राणं (सन् १९५४या संकिपा)
राजी नाप्राणं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १४९६
१४९६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
गोलागांव, बेरीनाग तहसील
गोलागांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दीप
दीप छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कुङ्कुम पॊट्टु कवुण्टर् (सन् २००१या संकिपा)
कुङ्कुम पॊट्टु कवुण्टर् (तमिल भाषा:குங்கும பொட்டு கவுண்டர்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विसंखुनारायण
विसंखुनारायण (अंग्रेजी भाय:Bisankhunarayan), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु यल जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे885खा छेँ दु।
औरदा खरसीया मण्डल
औरदा खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
वेस्ट एन्डकब टाउन, अलाबामा
वेस्ट एन्डकब टाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९२४ दु धासा थ्व थासे १८६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६५०९०३ उत्तर व देशान्तर ८५.८६९४८७ पश्चिम खः । थ्व थासे १०६८१०१७ वर्ग मिटर (४.१२३९६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
गोबरा वन्दोबस्ती, रामनगर तहसील
गोबरा वन्दोबस्ती भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ऒरु पुल्लाङ्कुऴल् अटुप्पूतुकिऱतु (सन् १९८३या संकिपा)
ऒरु पुल्लाङ्कुऴल् अटुप्पूतुकिऱतु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अप्रकाशः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पालो एल्टो, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८५९८ दु धासा थ्व थासे २६०४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४२९२८९ उत्तर व देशान्तर १२२.१३८१६२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१३१४२४५ वर्ग मिटर (२३.६७३५६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०७५११६ वर्ग मिटर (१.९५९५१३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
सत्तियवाऩ् सावित्तिरि (सन् १९३३या संकिपा)
चत्तियवाऩ् चावित्तिरि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोपुवानिपालॆं (कृष्णा)
गोपुवानिपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रेचुक्क (सन् १९५४या संकिपा)
रेचुक्क  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ईश्वरपल्लॆ (अनंतपुर)
ईश्वरपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुत्ति मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १४९७
१४९७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९७ पुचः:दँ
दीपक
दीपक छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
खप्रि, जैनथ मण्डल
खप्रि, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
दक्षिण कोरिया
राजनीति
पुचः:देय्
कृष्णा जिल्ला
भारतयागु आन्ध्र प्रदेशयागु छगु जिल्ला खः।
मण्डल
जिल्लाया मण्डलतेगु ल्या: ५०
पुचः:आन्ध्र प्रदेश
नगरकोत
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २०४९ मिटर (६७२२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नगरकोत यागु जनसंख्या ४२४७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
पिनेयागु न्ह्यापं
बायेज्या
थ्व भागयागु बायेज्या (थाय कथं) क्वे बियातगु दु:-
थ्व भागयागु ज्या
न्ह्यापंयागु दक्ले पिनेयागु थ्व भागयागु ज्या क्वे बियातगु दु:-
खम्मम् जिल्ला
भारतयागु तेलंगाणायागु छगु जिल्ला खः।
मण्डल
जिल्लाया मण्डलतेगु ल्या: ४६
कचप्पुम् इऩिप्पुम् (सन् १९८३या संकिपा)
कचप्पुम् इऩिप्पुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
निलाक्कालम् (सन् २००१या संकिपा)
निलाक्कालम् (तमिल भाषा:நிலாக்காலம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वद्दंटे डब्बु (सन् १९५४या संकिपा)
वद्दंटे डब्बु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नैटवाड, मोरी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वेस्ट जेफरसन, अलाबामा
वेस्ट जेफरसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४४ दु धासा थ्व थासे १४३ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कलमीपाट खरसीया मण्डल
कलमीपाट खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
वळ्ळि तिरुमणम् (सन् १९३३या संकिपा)
वळ्ळि तिरुमणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ग्र्यान्ड रीज, फ्लोरिडा
ग्र्यान्ड रीज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु टाउन खः।
बिशाहरिया
बिशाहरिया (अंग्रेजी भाय:Bishahariya), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1169खा छेँ दु।
ग्र्यान्ड रीज, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७९२ दु धासा थ्व थासे ३४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.७११९७७ उत्तर व देशान्तर ८५.०१८०९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६२२९५१ वर्ग मिटर (२.१७१०३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३२१७१ वर्ग मिटर (०.०८९६४२ वर्ग माइल) ल दु ।
पालो सेड्रो, क्यालिफोर्निया
पालो सेड्रो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२४७ दु धासा थ्व थासे ४४७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५५१०९१ उत्तर व देशान्तर १२२.२३४२५५ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७८२६४१ वर्ग मिटर (३.७७७०९९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बनपुर
बनपुर (अंग्रेजी भाय:Banapur), भारतयागु उडिसा राज्ययागु खोर्धा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १ मिटर (३ फिट)।
सन् १४९८
१४९८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९८ पुचः:दँ
अप्रतिमप्रभाव
अप्रतिमप्रभाव छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रामायणम् (सन् १९३२या संकिपा)
रामायणम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सती सक्कुबायि (सन् १९५४या संकिपा)
सती सक्कुबायि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बनर्हत टी गार्डेन
बनर्हत टी गार्डेन (अंग्रेजी भाय:Banarhat Tea Garden), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु जलपैगुढी जिल्लायागु  सहर खः।
म्यान्सफिल्ड, आर्कान्सः
म्यान्सफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०५८९८५ उत्तर व देशान्तर ९४.२४६३२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७६०४८४ वर्ग मिटर (२.२२४१३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५१४९६ वर्ग मिटर (०.०१९८८३ वर्ग माइल) ल दु ।
गंगोला कोटुली, अल्मोडा तहसील
गंगोला कोटुली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
विष्णुपदुका
विष्णुपदुका (अंग्रेजी भाय:Bishnupaduka), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु सुनसरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे844खा छेँ दु।