cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गवाड, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
अगस्ट २३
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
चिन्नदंड्लूरु (कडप)
चिन्नदंड्लूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् यर्रगुंट्ल मण्डलय् ला।
भूगोल
कडप जिल्लायागु अक्षांश १३.४३' निसें १५.१४' उत्तर व देशान्तर ७७.५५' व ७९.२९' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कडप जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फगाम
फगाम (अंग्रेजी भाय:Fagaam), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे509खा छेँ दु।
अत्तनुदिद्दिन कोडलु (सन् १९७२या संकिपा)
अत्तनुदिद्दिन कोडलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
वालनट ग्रोभ, क्यालिफोर्निया
वालनट ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६९ दु धासा थ्व थासे २८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२४३४९ उत्तर व देशान्तर १२१.५१२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ८०६७६११ वर्ग मिटर (३.११४९२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८७८०१६ वर्ग मिटर (०.३३९००४ वर्ग माइल) ल दु ।
कार्पण्यवादी
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ३५४
३५४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५४ पुचः:दँ
एरिस्टोफेन्स्
एरिस्टोफेन्स् (युनानी भाय:, c. इ पू ४४६ – c. इ पू ३८८) छम्ह युनानी "ओल्ड कमिक" नाट्यकार खः।
मदयावंगु नाटक
The standard modern edition of the fragments is Kassel-Austin, Poetae Comici Graeci III.2; Kock-numbers are now outdated and should not be used.
पिनेयागु स्वापूतः
पुचः:च्वमि व चिनाखँमि
चक बांसबेरिया
चक बांसबेरिया (अंग्रेजी भाय:Chak Bansberia), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु हुग्ली जिल्लायागु  सहर खः।
अगस्ट २४
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
उदारपुर
उदारपुर (अंग्रेजी:Udarapur), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बाँके जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७३४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उदारपुर यागु जनसंख्या ९०४७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
फखेल
फखेल (अंग्रेजी भाय:Fakhel), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे906खा छेँ दु।
कापटि, आदोनि मण्डल
कापटि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
महुधा
महुधा (अंग्रेजी:Mahudha), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  खेदा जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महुधा शहरयागु जनसंख्या १५,७८० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महुधा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
सिँनगु
सिँनगु (चिं: ) सुर्द्यः मन्दःया दकलय् तःधंगु गरः ख।
श्रीलाल शुक्ल
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
इस्टन सन
छगू नांजागु बुखँपौ ख।
ध्वाइगु थाय्
थ्व बुखँपौ __ य् ध्वाइ।
चुइगु थाय्
थ्व बुखँपौ --थासय् चुइ।
लिधँसा
पुचः:बुखँपौ
कोनंपल्लॆ (अनंतपुर)
कोनंपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बॆलुगुप्प मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अल्लरि अम्मायिलु (सन् १९७२या संकिपा)
अल्लरि अम्मायिलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मोटगवा, प्रतापपुर मण्डल
मोटगवा, प्रतापपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया प्रतापपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सत्येन कुमार
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
मोटगवा, प्रतापपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:प्रतापपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अगस्ट २५
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
न्हान डान
छगू नांजागु बुखँपौ ख।
ध्वाइगु थाय्
थ्व बुखँपौ __ य् ध्वाइ।
लिधँसा
पुचः:बुखँपौ
फकिरा
फकिरा (अंग्रेजी भाय:Fakira), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे718खा छेँ दु।
कान्केर
कान्केर भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु कंकेर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३८८ मिटर (१२७२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कान्केर शहरयागु जनसंख्या २४,४८५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कान्केर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
मुत्तंपेट, कौतल मण्डल
मुत्तंपेट, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
कार्यकर्ता
कार्यकर्ता छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मुत्तंपेट, कौतल मण्डल
पिनेया स्वापू
Template:
कार्यकर्ता
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मुत्तंपेट, कौतल मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:कौतल मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कौतल मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कार्यकर्ता
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
से.रा.यात्री
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
इनाय्‌नगु
इनाय्‌नगु (चिं: ) झीगु सुर्द्यः मन्दलय् दूगु छता गरः खः ।
स्वयादिसँ
पुचः:गरः
अगस्ट २६
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
पाट्षा (सन् १९९५या संकिपा)
पाट्षा  (तमिल भाषा:பாட்ஷா ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
सन् ३५५
३५५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५५ पुचः:दँ
वालनट पार्क, क्यालिफोर्निया
वालनट पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६१८० दु धासा थ्व थासे ३८१४ खा छें दु ।
अंता मनमंचिके (सन् १९७२या संकिपा)
अंता मनमंचिके  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २०००य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रयुड प्रेवो
ध्वाइगु थाय्
थ्व बुखँपौ __ य् ध्वाइ।
चुइगु थाय्
थ्व बुखँपौ --थासय् चुइ।
लिधँसा
पुचः:बुखँपौ
कालमटि कालम् (सन् १९७७या संकिपा)
कालमटि कालम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
घुघोती, द्वाराहाट तहसील
घुघोती भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उदासीपुर
उदासीपुर (अंग्रेजी:Udasipur), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  कैलाली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९६७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उदासीपुर यागु जनसंख्या ७८७७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
फक्सिब
फक्सिब (अंग्रेजी भाय:Faksib), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु धनकुटा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे381खा छेँ दु।
एल्भिस प्रेस्ली
एल्भिस एरोन प्रेस्ली (ज्यानुवरी ८, १९३५ – अगस्ट १६, १९७७), एल्भिस जक्क धका नं नांजाम्ह व "रक 'एन' रोलयागु जुजु" व "जुजु" (द किंग) धका नं नां जाम्ह मनु, छम्ह अमेरिकी गायक व नायक ख:|
हरिशंकर परसाई
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
कुप्पगल, आदोनि मण्डल
कुप्पगल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अगस्ट २७
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
चक एनायतनगर
चक एनायतनगर (अंग्रेजी भाय:Chak Enayetnagar), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु दक्षिण नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु  सहर खः।
वूस्टर, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१६ दु धासा थ्व थासे २१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२००६३ उत्तर व देशान्तर ९२.४५३६९४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६५७१९३ वर्ग मिटर (२.५७०३५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पाट्टु पाटवा (सन् १९९५या संकिपा)
पाट्टु पाटवा (तमिल भाषा:பாட்டு பாடவா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
महुर
महुर (अंग्रेजी:Mahur), भारतयागु आसाम राज्ययागु  उत्तर कचार हिल्स जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७२७ मिटर (२३८५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महुर शहरयागु जनसंख्या ५४८५ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
अगस्ट २८
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
कार्यते
कार्यते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फक्ताङ
फक्ताङ (अंग्रेजी भाय:Faktang), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे394खा छेँ दु।
सन् ३५६
३५६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५६ पुचः:दँ
महुवार
महुवार भारतयागु गुजरात राज्ययागु नभसरी जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महुवार शहरयागु जनसंख्या ९७१५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महुवार यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
हृदयेश
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी च्वमि खः।
मदिरे, आदोनि मण्डल
मदिरॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हजारी प्रसाद द्विवेदी
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
कंकुरिया
कंकुरिया (अंग्रेजी:Kankuria), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मुर्शिदाबाद जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कंकुरिया शहरयागु जनसंख्या २७,३७२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ३१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ३९% दु, व मिसातेगु साक्षरता २३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कंकुरिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २३% ६ दं स्वया म्हो जु।
चंदेली, प्रतापपुर मण्डल
चंदेली, प्रतापपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया प्रतापपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अगस्ट २९
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
ज्यासः
ज्यासः धागु ज्या याइगु थाय् ख। ज्यायागु प्रकृति व मनुतेगु दक्षता कथलं ज्यासःयागु संरचना व उद्देश्य पाइ। दसुयागु तवलं चिकित्सालय व उद्योग निगु हे ज्यासः जुसां थुकिगु संरचना, थन ज्या याइपिं मनुत व थुकिगु उद्देश्य पा।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्व पुलाँ भाय्‌यागु ज्यासल धागु खँग्व नं बुया वगु ख।
ज्यासयागु इतिहास
हलिमे ज्यासःयागु विचायागु पलिस्था छकलं सुं मनुनं यागु मखु। थ्व छगु प्रकृयागत तवलं न्ह्येथनावगु आविष्कार ख। तर युरोपियन पुनर्जागरण वुकिगु लिचलं वगु औद्योगिक क्रान्ति नं ज्यासःयात संयंत्रित यात।
फलैचा
फलैचा (अंग्रेजी भाय:Falaicha), नेपायागु मेची अञ्चलयागु पाँचथर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे616खा छेँ दु।
उर्वकोण्ड, कौतालं मण्डल
उर्वकॊंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कौतालं मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऎनिक्कु ञान् स्वन्तं (मलयालम संकिपा)
ऎनिक्कु ञान् स्वन्तं (मलयालम भाषा:എനിക്കു ഞാന് സ്വന്തം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पाट्टु वात्तियार् (सन् १९९५या संकिपा)
पाट्टु वात्तियार् (तमिल भाषा:பாட்டு வாத்தியார்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बडेऊ, पिथौरागढ (सदर) तहसील
बडेऊ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गंगवरं (अनंतपुर)
गंगवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बॆलुगुप्प मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वास्को, क्यालिफोर्निया
वास्को संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१२६३ दु धासा थ्व थासे ४२५६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.५९३५८९ उत्तर व देशान्तर ११९.३४३१६२ पश्चिम खः । थ्व थासे १९६९८६३८ वर्ग मिटर (७.६०५६८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
मह्वा
मह्वा (अंग्रेजी:Mahwa), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  दौसा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मह्वा शहरयागु जनसंख्या १९,५५८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मह्वा यागु साक्षरता  अप्व दु।
अगस्ट ३०
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
ज्ञान चतुर्वेदी
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
उदयदेव
उदयदेव (अंग्रेजी:Udayadeb), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं उदयदेव यागु जनसंख्या ४२१० खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
सन् ३५७
३५७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५७ पुचः:दँ
चक इमाम अलि
चक इमाम अलि (अंग्रेजी भाय:Chak Imam Ali), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु अल्लाहबाद जिल्लायागु  सहर खः।
फलामखानी
फलामखानी (अंग्रेजी भाय:Falamkhani), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु पर्वत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे203खा छेँ दु।
आजन्म ब्रह्मचारि (सन् १९७२या संकिपा)
आजन्म ब्रह्मचारि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ज्ञानरंजन
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
मंदगिरि, आदोनि मण्डल
मंदगिरि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऎन्ऱॆ नीलाकाशं (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ नीलाकाशं (मलयालम भाषा:എന്റെ നീലാകാശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कार्ये
कार्ये छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
अगस्ट ३१
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
कार्ये
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पुतिय आट्चि (सन् १९९५या संकिपा)
पुतिय आट्चि (तमिल भाषा:புதிய ஆட்சி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ३५८
३५८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५८ पुचः:दँ
हनुमानगुत्ति (कडप)
हनुमानगुत्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कडप जिल्लायागु अक्षांश १३.४३' निसें १५.१४' उत्तर व देशान्तर ७७.५५' व ७९.२९' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कडप जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
फलाते
फलाते (अंग्रेजी भाय:Falate), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु धनकुटा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे559खा छेँ दु।
फर्रूखाबाद जिल्ला
उत्तरप्रदेशया छगू जिल्ला। थ्व जिल्लाय् स्वंगु तहसील दु- अमृतपुर तहसील, कायमगंज तहसील व फर्रुखाबाद तहसील।
जनसंख्या
सन् २०११या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसीलवर ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उत्तरप्रदेश
कियास्लैट् मङ्कम्मा (सन् १९७७या संकिपा)
कियास्लैट् मङ्कम्मा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बलौदी, मुंगेली मण्डल
बलौदी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
हर्गावं
हर्गावं (अंग्रेजी:Hargaon), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  सीतापुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्गावं शहरयागु जनसंख्या १७,९७२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हर्गावं यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
2.Pyare Lal Awasthi 3.Kalika Prasad Awasthi
चिन्नमंतूरु (अनंतपुर)
चिन्नमंतूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् रॊड्डं मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इल्लु इल्लालु (सन् १९७२या संकिपा)
इल्लु इल्लालु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
काल
व्याकरणय् काल धाःगु ईया अवस्था ख। सामान्य कथं कालयात भूत (न्हापा), वर्तमान (आ) व भविष्य (लिपा)या स्वंगु खण्डय् बायेगु या।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
स्वया दिसँ
पुचः:व्याकरण
सन् ३५९
३५९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३५९ पुचः:दँ
राइट्सभिल, आर्कान्सः
राइट्सभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३६८ दु धासा थ्व थासे २९१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६१०४३४ उत्तर व देशान्तर ९२.२१७११३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५३०६८७५ वर्ग मिटर (२.०४८९९६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४९४७ वर्ग मिटर (०.००९६३२ वर्ग माइल) ल दु ।
कन्नड (भारत)
कन्नड (भारत) (अंग्रेजी:Kannad), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  औरंगाबाद जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६३३ मिटर (२०७६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्नड (भारत) शहरयागु जनसंख्या ३४,४०८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्नड (भारत) यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
चक काशीपुर
चक काशीपुर (अंग्रेजी भाय:Chak Kashipur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु दक्षिण नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु  सहर खः।
मैबोङ
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३५५ मिटर (११६४ फुट) च्वे ला।
लिधंसा
पुचः:आसामयागु शहर
घुसैला, द्वाराहाट तहसील
घुसैला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फलाते भुम्लु
फलाते भुम्लु (अंग्रेजी भाय:Falate Bhumlu), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे305खा छेँ दु।
ऎन्ऱॆ स्नेहं निनक्कु मात्रं (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ स्नेहं निनक्कु मात्रं (मलयालम भाषा:എന്റെ സ്നേഹം നിനക്കു മാത്രം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
इन्स्पॆक्टर् भार्य (सन् १९७२या संकिपा)
इन्स्पॆक्टर् भार्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
पुळ्ळ कुट्टिक्कारऩ् (सन् १९९५या संकिपा)
पुळ्ळ कुट्टिक्कारऩ् (तमिल भाषा:புள்ள குட்டிக்காரன்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
टुक्डांड, प्रतापपुर मण्डल
टुक्डांड, प्रतापपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया प्रतापपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:प्रतापपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मंत्रिकि, आदोनि मण्डल
मंत्रिकि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वल्लूरु, कौतालं मण्डल
वल्लूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कौतालं मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कन्नडेन्दल
कन्नडेन्दल (अंग्रेजी:Kannadendal), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  मदुराय जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ९०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्नडेन्दल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ३६०
३६० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३६० पुचः:दँ
फलेबास देवीस्थान
फलेबास देवीस्थान (अंग्रेजी भाय:Falebas Devisthan), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु पर्वत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे660खा छेँ दु।
साकार
साकार (अंग्रेजी:Sakar), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५४९ खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:महाकालीयागु थाय
नागनाथन हल्लि, आदोनि मण्डल
नागनाथन हल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मैहार
मैहार भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु सत्ना जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३६७ मिटर (१२०४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मैहार शहरयागु जनसंख्या ३४,३४७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
नागनाथन हल्लि, आदोनि मण्डल
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मैहार
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मैहार यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
लिचि
लिचि छगू सि ख।
स्वयादिसँ
पुचः:लिचि
वाटरफर्ड, क्यालिफोर्निया
वाटरफर्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६९२४ दु धासा थ्व थासे २०८० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६४५१३२ उत्तर व देशान्तर १२०.७६७६०९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१३३८८७ वर्ग मिटर (१.५९६१०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५८८५४ वर्ग मिटर (०.०२२७२४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
एसिया
thumb|280px|पृथ्वीया मानचित्रय् एसिया thumb|280px|एसियाया [[निगु-फुति समानान्त‍र प्रोजेक्सन ]] एसिया विश्वया दक्ले तधंगु व दक्ले अप्व जनसंख्या दुगु महाद्वीप ख। पृथ्वीया ८.६ प्रतिशत क्षेत्रफल थ्व महाद्वीपय् ला (वा भूमिया २९.४% क्षेत्र)। थ्व थासे थ्यं-मथ्यं ४० लख मनुत अर्थात पृथ्वीया ६०% मनु जनसंख्या नं दु।
थ्व महाद्वीपय् मूथाय् पूर्वी गोलार्ध व उत्तरी गोलार्धय् ला। पारम्परिक कथं एसियायात अफ्रिका-युरेसियाया थाय् गुकिया पश्चिमी भाग युरोपनं ओगटेयाना च्वंगु दु - सुएज नहरया पूर्वय् लागु, युराल पर्वतया पूर्वय् दुगु, काउकासस पर्वत, क्यास्पियन सागर व हाकु सागरया दक्षिणय् दुगु क्षेत्र ख। थुकिया पूर्वय् प्रशान्त महासागर ला। दक्षिणय् भारतीय महासागर ला, व उत्तरय् आर्क्टिक महासागर ला।
लिधंसा
पुचः:एसिया पुचः:देय्
ऊरिकि उपकारि (सन् १९७२या संकिपा)
ऊरिकि उपकारि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कौतल, कौतल मण्डल
कौतल, कौतल मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कौतल मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कौतल मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कौतल मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
चाकण
चाकण भारतया महाराष्ट्र राज्यया पुणे जिल्लाया सहर ख।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर ख। थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६४६ मिटर (२११९ फिट)।
लिधंसा
पुचः:पुणे जिल्ला
ऎऴांकटलिनक्करॆ (मलयालम संकिपा)
ऎऴांकटलिनक्करॆ (मलयालम भाषा:എഴാംകടലിനക്കരെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ३६१
३६१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३६१ पुचः:दँ
स्री किरुष्णलीला (सन् १९७७या संकिपा)
स्री किरुष्णलीला छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ओस्कर वाइल्ड
ओस्कर वाइल्ड छम्ह नां जाम्ह च्वम्हि खः।
कन्नडिपरम्बा
कन्नडिपरम्बा (अंग्रेजी:Kannadiparamba), भारतयागु केरला राज्ययागु  कन्नुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्नडिपरम्बा शहरयागु जनसंख्या १२,६५६ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्नडिपरम्बा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कालबल
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
फलेमेटार
फलेमेटार (अंग्रेजी भाय:Falemetar), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे659खा छेँ दु।
पॆरिय कुटुम्पम् (सन् १९९५या संकिपा)
पॆरिय कुटुम्पम् (तमिल भाषा:பெரிய குடும்பம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हर्हरिया चक
हर्हरिया चक (अंग्रेजी:Harharia Chak), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मुर्शिदाबाद जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हर्हरिया चक शहरयागु जनसंख्या ८४३५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हर्हरिया चक यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
कन्याकापरमेश्वरि कथ (सन् १९७२या संकिपा)
कन्याकापरमेश्वरि कथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ३६२
३६२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३६२ पुचः:दँ
सेप्टेम्बर २
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
मदुगु
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
ऎऴु निऱङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
ऎऴु निऱङ्ङळ् (मलयालम भाषा:എഴു നിറങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
इल्लूरु (कडप)
इल्लूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कडप जिल्लायागु छगु थाय् खः।
धनगांव मन, मुंगेली मण्डल
धनगांव मन मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इल्लूरु (कडप)
थ्व थाय् यर्रगुंट्ल मण्डलय् ला।
धनगांव मन, मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
इल्लूरु (कडप)
भूगोल
कडप जिल्लायागु अक्षांश १३.४३' निसें १५.१४' उत्तर व देशान्तर ७७.५५' व ७९.२९' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कडप जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
धनगांव मन, मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।