cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कोलम्बस, ओहायो
सन् २०१०या जनगणना कथं थ्व नगरया जनसंख्या ७,८७,०३३ दु। थ्व नगर ओहायो राज्यया दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर ख। सन् २००८य् कोलम्बस संरा अमेरिकाया १६गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर जुयाच्वन। ७५४,८८५ जनसंख्या नाप थ्व नगरया नगरी क्षेत्र व ईले देय्या ३२गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु नगर जुयाच्वन। नापं थ्व नगर जनसंख्या कथं ४गु दकले अप्व जनसंख्या दूगु राज्यया राजधानी नं ख। थ्व नगरया करिब ११६००० मनु मेमेगु देशं वया थन बसोबास याःगु खने दु। थ्व कथं सण् २०००-२००६ दुनेया न्हुगु जनसंख्याय् ८२% मेगु देशं वःगु खने दु। युएसया जनगणना कथं थ्व नगरया नगरीय जनसंख्या १७,७३,१२० दु धाःसा सकल क्षेत्रया जनसंख्या (मेरियन व चिलिकोते नापं) २०,३१,२२९ दु। थ्व नगर संयुक्त राज्य अमेरिकाया बच्छि जनसंख्या नाप ५५० माइलया दुरी दुने ला।
स्वयादिसँ
पुचः:ओहायो
उपायंलो अपायं (सन् १९६७या संकिपा)
उपायंलो अपायं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
अशंक
अशंक छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
धनगढ
धनगढ (अंग्रेजी भाय:Dhangada), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे989खा छेँ दु।
पोस्ऱ्ऱ् मानॆ काण्मानिल्ल (मलयालम संकिपा)
पोस्ऱ्ऱ् मानॆ काण्मानिल्ल (मलयालम भाषा:പോസ്റ്റ് മാനെ കാണ്മാനില്ല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
क्लाउवोक, अलास्का
क्लाउवोक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८५४ दु धासा थ्व थासे ३६८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५५.५५४९६१ उत्तर व देशान्तर १३३.०८५१३९ पश्चिम खः । थ्व थासे १५०९४२१ वर्ग मिटर (०.५८२७९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८००१५७ वर्ग मिटर (०.३०८९४२ वर्ग माइल) ल दु ।
कंवलाझर, सांरगढ मण्डल
कंवलाझर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
पिस्ता (सन् १९९७या संकिपा)
पिस्ता  (तमिल भाषा:பிஸ்தா ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंकंपेट (अनंतपुर)
अंकंपेट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गार्लदिन्नॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पॆदगॊन्नूरु (कृष्णा)
पॆदगॊन्नूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वसंतसेन (सन् १९६७या संकिपा)
वसंतसेन  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कौषीताकि (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
विग्रह पाल
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
कौषीताकि (उपनिषद्)
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
जगड गाँव, चिन्यालीसौड तहसील
जगड गाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुक्शी
कुक्शी (अंग्रेजी:Kukshi), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  धार जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७० मिटर (५५७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुक्शी शहरयागु जनसंख्या २४,३१७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुक्शी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
नेमुरो जलसन्धि
हलिमया छगु मू जलसन्धि ख।
भूगोल
थ्व जलसन्धिया अवस्था थ्व कथं दु:
स्वयादिसँ
पुचः:जलसन्धि पुचः:भूगोल
ठाठ, अल्मोडा तहसील
ठाठ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेरस्तुडु (सन् १९८५या संकिपा)
नेरस्तुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मेरिट आइल्यान्ड, फ्लोरिडा
मेरिट आइल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६०९० दु धासा थ्व थासे १५८१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.३५७९०१ उत्तर व देशान्तर ८०.६८४७३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५७१५८०४ वर्ग मिटर (१७.६५०९७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७६१४४५२६ वर्ग मिटर (२९.३९९५६७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
प्रतिकारं (मलयालम संकिपा)
प्रतिकारं (मलयालम भाषा:പ്രതികാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
धनगढी नगरपालिका
धनगढी नगरपालिका (अंग्रेजी भाय:Dhangadhi), नेपाया सेती अञ्चलया कैलाली जिल्लाया छगू नगरपालिका खः। थ्व थासय् ११७३८खा छेँ दु।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थासय् ६७,४४७ म्ह मनु दु।
लिधंसा
पुचः:कैलाली जिल्ला
तुम्मलबैलु (अनंतपुर)
तुम्मलबैलु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गंड्लपॆंट मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चंवरपुर, सांरगढ मण्डल
चंवरपुर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बृहज्जाबाल (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
पिपरा पोखरिया
पिपरा पोखरिया (अंग्रेजी:Pipara Pokhariya), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७३५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपरा पोखरिया यागु जनसंख्या ४८७४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
धनगडी
धनगडी (अंग्रेजी भाय:Dhangadi), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1738खा छेँ दु।
स्रोत
Dhangadi
बडेथ, गैरसैण तहसील
बडेथ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्तुतगार्त, आर्कान्सः
स्तुतगार्त संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७४५ दु धासा थ्व थासे ४३८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४९७०४३ उत्तर व देशान्तर ९१.५५०९१७ पश्चिम खः । थ्व थासे १५९४३८०७ वर्ग मिटर (६.१५५९३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
वीरपूज (सन् १९६७या संकिपा)
वीरपूज  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
प्रीति (मलयालम संकिपा)
प्रीति (मलयालम भाषा:പ്രീതി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ढेङ्कानाल जिल्ला
भारतयागु उडिसा राज्ययागु छगु जिल्ला खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जूगु जनगणना कथं थ्व जिल्लाया उपजिल्ला (तहसील) व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
पॊङ्कलो पॊङ्कल् (सन् १९९७या संकिपा)
पॊङ्कलो पॊङ्कल् (तमिल भाषा:பொங்கலோ பொங்கல்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नृसिंहतापनी (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
अशक्त
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अग्गिमीद गुग्गिलं (सन् १९६८या संकिपा)
अग्गिमीद गुग्गिलं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
जेष्टवाडी, चिन्यालीसौड तहसील
जेष्टवाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
धङलगौ
धङलगौ (अंग्रेजी भाय:Dhanglagau), नेपायागु सेती अञ्चलयागु डोटी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे626खा छेँ दु।
कुल पहाड
कुल पहाड (अंग्रेजी:Kul Pahar), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  महोबा जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुल पहाड शहरयागु जनसंख्या १७,४३७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
पॆदपालपर्रु (कृष्णा)
पॆदपालपर्रु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
कुल पहाड
लिधंसा
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
प्रोफसर् (मलयालम संकिपा)
प्रोफसर् (मलयालम भाषा:പ്രോഫസര്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अशक्तः
अशक्तः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
करूपान, मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
इक्वेडोर
इक्वेडोर छगु दक्षिण अमेरिकी दे ख:।
व्यवस्थापिक विभाजन
थ्व देयागु प्रान्तत: थुकथलं दु:-
राजनीति
पुचः:दे पुचः:देय्
नारायण पाल
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
भोजुदी
भोजुदी (अंग्रेजी भाय:Bhojudih), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु बोकारो जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३८ मिटर (४५२ फिट)।
चर
चर छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सेद्को हिल्स, क्यालिफोर्निया
सेद्को हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०७८ दु धासा थ्व थासे ११२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६४०६९ उत्तर व देशान्तर ११७.२८५८४२ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२२८५०९ वर्ग मिटर (१.६३२६३७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कालाग्निरुद्र (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
भार्याभर्तल बंधं (सन् १९८५या संकिपा)
भार्याभर्तल बंधं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पिपरा सिमरा
पिपरा सिमरा (अंग्रेजी:Pipara Simara), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३३५५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपरा सिमरा यागु जनसंख्या १७,१२२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
र्गव्यांग, धारचुला तहसील
र्गव्यांग भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
सिरिवरं (अनंतपुर)
सिरिवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् लेपाक्षि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
झरपडीह, सांरगढ मण्डल
झरपडीह सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
राज्यो पाल
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
कुलसेकरपुरम
कुलसेकरपुरम (अंग्रेजी:Kulasekarapuram), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुलसेकरपुरम शहरयागु जनसंख्या १६,२५१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुलसेकरपुरम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
अत्तगारु कॊत्तकोडलु (सन् १९६८या संकिपा)
अत्तगारु कॊत्तकोडलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
धनकौली
धनकौली (अंग्रेजी भाय:Dhankauli), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1117खा छेँ दु।
मेक्सिको बीच, फ्लोरिडा
मेक्सिको बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१७ दु धासा थ्व थासे १३२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.९४१३३६ उत्तर व देशान्तर ८५.४०६३६१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३८८५८८ वर्ग मिटर (१.३०८३४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८६४४ वर्ग मिटर (०.०१४९२१ वर्ग माइल) ल दु ।
कौहाबांधा, मुंगेली मण्डल
कौहाबांधा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मैत्रेयि (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
पिपरबिर्ता
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपरबिर्ता यागु जनसंख्या ३३३५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लव् टुटे (सन् १९९७या संकिपा)
लव् टुटे (तमिल भाषा:லவ் டுடே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अशमः
अशमः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
गोपाल २
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
पुळ्ळिमान् (मलयालम संकिपा)
पुळ्ळिमान् (मलयालम भाषा:പുള്ളിമാന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
अशमः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पुळ्ळिमान् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अशमः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पुळ्ळिमान् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बरदरहा, सांरगढ मण्डल
बरदरहा सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
अदृष्टवंतुलु (सन् १९६८या संकिपा)
अदृष्टवंतुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सुबियाको, आर्कान्सः
सुबियाको संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३९ दु धासा थ्व थासे १६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२९३७५९ उत्तर व देशान्तर ९३.६३८०३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७७१५७२ वर्ग मिटर (१.८४२३१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९०६६ वर्ग मिटर (०.००३५ वर्ग माइल) ल दु ।
क्लुकवान, अलास्का
क्लुकवान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलास्का राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३९ दु धासा थ्व थासे ८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ५९.४०००९८ उत्तर व देशान्तर १३५.८९३३९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२१७५५२ वर्ग मिटर (१.२४२३०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६९१२५९ वर्ग मिटर (०.६५२९९९ वर्ग माइल) ल दु ।
रमतोली, धारचुला तहसील
रमतोली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  धारचुला तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ओक्लाहोमा सिटी
ओक्लाहोमा सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकाया ओक्लाहोमा राज्यया राजधानी ख।
स्वयादिसँ
पुचः:ओक्लाहोमा
सुबाल (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
मांगल्यबलं (सन् १९८५या संकिपा)
मांगल्यबलं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पाक जलसन्धि
पाक जलसन्धि भारतया तमिलनाडु राज्य व श्रीलङ्काया मन्नार जिल्लाया दथुइ दयाच्वंगु छगू जलसन्धि ख। रामसेतू थ्व हे जलसन्धिइ ला। थ्व जलसन्धिं उत्तरपूर्वया बंगालया खाडीयात पाक बे जुसें दक्षिणपश्चिमया मन्नारया खाडीनाप स्वाइ। थ्व जलसन्धिया ब्याः ३३ निसें ५० किमि दु। थ्व जलसन्धिइ थी-थी खुसि क्वचाइ, दसु तमिलनाडुया वैगै खुसि। थ्व जलसन्धिया नां बेलायती राज बिलय्‌या मद्रास प्रेजिदेन्सीया गभर्नर, रॉबर्ट पाक (Robert Palk),या नामं तःगु ख।
स्वयादिसँ
पुचः:जलसन्धि पुचः:भूगोल
पॆरूरु (कृष्णा)
पॆरूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
पुनर्जन्मं (मलयालम संकिपा)
पुनर्जन्मं (मलयालम भाषा:) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  अटूर् भासिय् पिहांवगु खः।
पॆरूरु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पुनर्जन्मं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
विशालपुर, सांरगढ मण्डल
विशालपुर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
पेन्सिल्भेनिया
पेन्सिलभेनिया संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू राज्य ख। थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया उत्तरपूर्वय्, मध्य-एत्लान्तिक व ग्रेत लेक क्षेत्रय् ला। थ्व राज्यया सीमाय् दक्षिणपूर्वय् देलावेर, दक्षिणय् मेरिल्यान्द, दक्षिण-पश्चिमय् वेस्त भर्जिनिया, पश्चिमय् ओहायो, उत्तरपश्चिमय् आइरी पुकु व ओन्तारियो, क्यानादा, उत्तरय् न्यु यर्क व पूर्वय् न्यु जर्सी ला। एपेलाचियन पर्वत थ्व राज्यया दथुं वं।
पेन्सिल्भेनिया संरा अमेरिकाया ३३गु दकलय् तःधंगु व ६गु दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु राज्य ख। नापं थ्व राज्य ९गु दकलय् अप्व जनघनत्त्व दूगु राज्य नं ख। थ्व राज्यया दकलय् अप्व जनसंख्या दूगु ४गु नगर फिलादेल्फिया, पित्सबर्ग, एलेनताउन व इरि ख। थ्व राज्यया राजधानी ह्यारिसबर्ग ख। पेन्सिल्भेनियाया इरि खुसिइ 51 mi हाकः तट दु धाःसा देलावेर इस्तुअरीइ 57 mi हाकःगु तटीय क्षेत्र दु। थ्व राज्य अमेरिकाया ऐतिहासिक १३गु उपनिवेशय् छता ख।
भूगोल
पेन्सिल्भेनिया उत्तरं दक्षिणय् 170 mi व पूर्वं पश्चिमय् 283 mi दु। सकल क्षेत्रफल 46055 sqmiय्, 44817 sqmi जमिन व 490 sqmi आन्तरिक जलसम्पदा, व 749 sqmi आइरी पुकु दु। थ्व राज्य संयुक्त राज्य अमेरिकाया ३३गु दकलय् तःधंगु राज्य ख। पेन्सिल्भेनियाय् 51 mi आइरी पुकु नापंया तटीय क्षेत्र दु धाःसा 57 mi देलावेर इस्तुअरीया तटीय क्षेत्र दु।
धन्वाङ
धन्वाङ (अंग्रेजी भाय:Dhanwang), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु सल्यान जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे996खा छेँ दु।
पिपर्हवा
पिपर्हवा (अंग्रेजी:Piparhawa), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बाँके जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपर्हवा यागु जनसंख्या ४१४९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
क्षुरिक (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
अनुभविंचु राजा अनुभविंचु (सन् १९६८या संकिपा)
अनुभविंचु राजा अनुभविंचु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गंड्लपॆंट (अनंतपुर)
गंड्लपॆंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुल्गाम
कुल्गाम (अंग्रेजी:Kulgam), भारतयागु जम्मू व कश्मीर राज्ययागु  अनन्तनाग जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७३९ मिटर (५७०५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुल्गाम शहरयागु जनसंख्या १३,५२३ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुल्गाम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
चकरभाठा, मुंगेली मण्डल
चकरभाठा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
रोड आइल्यान्द
संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगु राज्य खः।
चकरभाठा, मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
रोड आइल्यान्द
पिनेया स्वापूत
पुचः:
चकरभाठा, मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मायामी, फ्लोरिडा
मायामी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६२४७० दु धासा थ्व थासे १४८३८८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.७८७६७६ उत्तर व देशान्तर ८०.२२४१४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ९२३९२६१९ वर्ग मिटर (३५.६७२९९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०७४५९३६ वर्ग मिटर (१९.५९३११६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
कृष्णापुरं (अनंतपुर)
कृष्णापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बुक्कपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अमायकुडु (सन् १९६८या संकिपा)
अमायकुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नॆञ्चिल् ऒरु मुळ् (सन् १९८१या संकिपा)
नॆञ्चिल् ऒरु मुळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पाचमुळ्ळ पाण्टियरे (सन् १९९७या संकिपा)
पाचमुळ्ळ पाण्टियरे (तमिल भाषा:பாசமுள்ள பாண்டியரே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
अशयात्‌
अशयात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पुष्पाञ्चलि (मलयालम संकिपा)
पुष्पाञ्चलि (मलयालम भाषा:പുഷ്പാഞ്ചലി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सहसपुर, सांरगढ मण्डल
सहसपुर सांरगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया सांरगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
भोकर्दन
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५८७ मिटर (१९२५ फिट)।
जसपुर, चिन्यालीसौड तहसील
जसपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  चिन्यालीसौड तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मन्त्रिक (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
पिपरिया
पिपरिया (अंग्रेजी:Pipariya), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपरिया यागु जनसंख्या ५४३६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कुलिहांडा
कुलिहांडा (अंग्रेजी:Kulihanda), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हुग्ली जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुलिहांडा शहरयागु जनसंख्या १३,०५१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुलिहांडा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
विग्रह पाल २
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
धाप
धाप (अंग्रेजी भाय:Dhap), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे786खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १३०६ मिटर (४२८४ फिट)।
जनसंख्या
HP[[P
ठाठ बंगला, अल्मोडा तहसील
ठाठ बंगला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पुत्रकामेष्ठि (मलयालम संकिपा)
पुत्रकामेष्ठि (मलयालम भाषा:പുത്രകാമേഷ്ഠി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पॆय्येरु (कृष्णा)
थ्व थाय् मुदिनेपल्लि मण्डलय् ला।
वस्तादु (सन् १९८५या संकिपा)
वस्तादु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सीली, क्यालिफोर्निया
सीली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६२४ दु धासा थ्व थासे ४६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७९२०४६ उत्तर व देशान्तर ११५.६८९४३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१२४१८६ वर्ग मिटर (१.२०६२५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५२४४५ वर्ग मिटर (०.०२०२४९ वर्ग माइल) ल दु ।
कल्याणि, तानूर‌ मण्डल
कल्याणि, तानूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तानूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
सालेम
सालेम ओरेगनयागु राजधानी खः।
नय पाल
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
चरराशि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
विग्रह पाल ३
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
सक्सेस, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८० दु धासा थ्व थासे ८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४५४५७९ उत्तर व देशान्तर ९०.७२२९७१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६५६९२ वर्ग मिटर (०.२१८४१५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अर्धरात्रि (सन् १९६८या संकिपा)
अर्धरात्रि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सर्व-सार (उपनिषद्)
छगू काव्य ख। थ्व काव्य मुक्तिक उपनिषद्‌या अन्तर्गतय् उपनिषद् दुने ला । थ्व श्रुति प्रचलनया छगू महत्त्वपूर्ण धार्मिक ग्रन्थ ख।
श्लोक
थुकिया श्लोक थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:उपनिषद्
सारंगढ, सांरगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मायामी बीच, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८७९३३ दु धासा थ्व थासे ५९७२३ खा छें दु ।
सारंगढ, सांरगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मायामी बीच, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.८१३०२५ उत्तर व देशान्तर ८०.१३४०६५ पश्चिम खः । थ्व थासे १८२१६६२२ वर्ग मिटर (७.०३३४७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३०२३७८५३ वर्ग मिटर (११.६७४९०१ वर्ग माइल) ल दु ।
कुलिथलई
कुलिथलई (अंग्रेजी:Kulithalai), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
मायामी बीच, फ्लोरिडा
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
सारंगढ, सांरगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कुलिथलई
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कुलिथलई शहरयागु जनसंख्या २६,१५२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
सारंगढ, सांरगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सांरगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कुलिथलई
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कुलिथलई यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
तेवतै (सन् १९९७या संकिपा)
तेवतै  (तमिल भाषा:தேவதை ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धापा
धापा (अंग्रेजी भाय:Dhapa), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु जुम्ला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे231खा छेँ दु।
पिपरिया(दोस्तिया)
पिपरिया(दोस्तिया) (अंग्रेजी:Pipariya(Dostiya)), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं पिपरिया(दोस्तिया) यागु जनसंख्या ३७८६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
टोकरा जलसन्धि
हलिमया छगु मू जलसन्धि ख।
भूगोल
थ्व जलसन्धिया अवस्था थ्व कथं दु:
स्वयादिसँ
पुचः:जलसन्धि पुचः:भूगोल
शक्ति (मलयालम संकिपा)
शक्ति (मलयालम भाषा:ശക്തി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
महिपाल २
भारतयागु पाल राजवंशयागु छम्ह जुजु खः।
डौणू, बेरीनाग तहसील
डौणू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।