cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
रेगडगूडूरु (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वीराभिमन्यु (सन् १९३६या संकिपा)
वीराभिमन्यु  (तेलेगु भाषा:వీరాభిమన్యు ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
अऩ्पे अऩ्पे (सन् २००३या संकिपा)
अऩ्पे अऩ्पे (तमिल भाषा:அன்பே அன்பே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तेचमुऩ्ऩेऱ्ऱम् (सन् १९३८या संकिपा)
तेचमुऩ्ऩेऱ्ऱम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मिकआर्थर, क्यालिफोर्निया
मिकआर्थर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६५ दु धासा थ्व थासे १६८ खा छें दु ।
सन् १२४४
१२४४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१२४४ पुचः:दँ
करुण रस
करुण रस शोक स्थायी भाव दूगु रस ख। इष्टजन विरह आदिं नुगलय् दयेकिगु दुःख शोक थ्व रसं क्यनि। "एको रसः करुण एव" थ्व उत्तररामचरितय् करुणरसया महत्त्व वर्णन याना तःगु दु।
पुत्रादिवियोगमरणादिजन्मावैकल्याख्यश्चित्तवृत्तिविशेषश्शोकः थ्व रसयात स्पष्ट याइगु संस्कृत श्लोक ख। थ्व कथं न्हापा नाश जूगु, अनिश्ट जूगु अवस्थाय् करुणरसया प्रादुर्भाव जुइ। थ्व रसया वर्णन भरत मुनिं थ्व कथं स्पष्ट यानादिगु दु
“इष्टवधदर्शनाद्यप्रियववचनस्य संश्रावाद्वापि। एभिर्भावविशेषैः करुणरसो नाम संभवति॥ इति॥
शास्त्रीय संगीतय् करुण रस प्रतिपादक रागय् तोडि राग, आसावरि राग, शिवरञ्जनी राग आदि राग ला।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मालु
मलु (अंग्रेजी:Malu), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  दोलखा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मलु यागु जनसंख्या २८१० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
अनुत्तमं
अनुत्तमं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेलपाली रायगढ मण्डल
बेलपाली रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
अर्भी
अर्भी (अंग्रेजी भाय:Arvi), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु वार्धा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ८२८ मिटर (२७१६ फिट)।
करुणा
करुणा छगु मानवीय भाव ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
स्वया दिसँ
पुचः:भाव
साइप्रेस लेक, फ्लोरिडा
साइप्रेस लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
बेला, दाङ जिल्ला
बेला २ नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु दाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १५६६ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९९ मिटर (६५२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बेला २ यागु जनसंख्या ९४७८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
साइप्रेस लेक, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.५३८०५४ उत्तर व देशान्तर ८१.९०१५३३ पश्चिम खः । थ्व थासे १०२९९६५९ वर्ग मिटर (३.९७६७२१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९४४० वर्ग मिटर (०.००३६४५ वर्ग माइल) ल दु ।
कुवारीमुंड, कोटा मण्डल
कुवारीमुंड, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
पाइक रोड, अलाबामा
पाइक रोड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
कुवारीमुंड, कोटा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पाइक रोड, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.२६९६६० उत्तर व देशान्तर ८६.१४०१६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९५८९५६२ वर्ग मिटर (३.७०२५५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सोमलापुरं (अनंतपुर)
सोमलापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् डी.हिर्चल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बजवालपुर, हल्द्वानी तहसील
बजवालपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बेनिन
बेनिन आधिकारिक रुपय् गणतन्त्र बेनिन छगू पश्चिम अफ्रिकी देय्‌ ख। थ्व देय्‌या पश्चिमय् टोगो, पूर्वय् नाइजेरिया, उत्तरय् बुर्किना फासो व नाइजर व दक्षिणय् Bight of Benin ला।
थ्व देय्‌या क्षेत्रफल किमि२ दु धाःसा जनसंख्या ८,५०००,००० दु। थ्व देय्‌या राजधानी पोर्टो-नोभो जुसां सरकारी ज्याकुथि आपालं कोतोनोउइ ला।
सन् १९६० निसें सन् १९७२ तक्क थ्व देय्‌य् लोकतान्त्रिक सरकार दयाच्वन। थ्व धुंका सन् १९७२ निसें सन् १९९१या दथुइ थन मार्क्सवादी-लेनिनवादी विचारधाराया सामन्ती शासन जुल गुकिलिं क्रुरताया शासननापं अर्थव्यवस्था नं डामाडोल यानाबिल। सन् १९९१य् बहुदलीय निर्वाचन जुल। थ्व देय्‌या करिब १/३ जनसंख्या गरिबी रेखाया क्वे ला व प्रतिदिं $ १.२५ स्वया म्हो आर्जन याइ। थ्व देय्‌या मू आम्दानीया स्रोत सब्स्टिनेन्स बुँज्या व कपाय्‌ ख।
स्वयादिसँ
पुचः:देय्
त्यजेत्‌
त्यजेत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
वॆलुगोडु (कर्नूलु)
वॆलुगोडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वॆलुगोडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झरिया
झरिया (अंग्रेजी:Jharia), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  धनवाद जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७७ मिटर (२५२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं झरिया शहरयागु जनसंख्या ८१,९७९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया झरिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
नन्तकुमार् (सन् १९३८या संकिपा)
नन्तकुमार् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुत्तडिबॊम्म (सन् १९८५या संकिपा)
पुत्तडिबॊम्म  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १२४५
१२४५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ऐक्टन, लन्डन
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
बेलादेवीपुर
बेलादेवीपुर नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु कैलाली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११४५ खा छेँ दु।
सुलोचन (सन् १९३६या संकिपा)
सुलोचन  (तेलेगु भाषा:సులోచన ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
बेलादेवीपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बेलादेवीपुर यागु जनसंख्या ८०४९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
सुलोचन (सन् १९३६या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बार्किंग
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
लोहरसिंह रायगढ मण्डल
लोहरसिंह रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
बार्न्स
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
पञ्चाप् केचरि (सन् १९३८या संकिपा)
पञ्चाप् केचरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मलुमेला
मलुमेला (अंग्रेजी:Malumela), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बझाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मलुमेला यागु जनसंख्या २१२७ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
असन खुर्द
असन खुर्द (अंग्रेजी भाय:Asan Khurd), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु पानीपत जिल्लायागु  सहर खः।
कुंज रतोडा, अल्मोडा तहसील
कुंज रतोडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बैडापोखरा, हल्द्वानी तहसील
बैडापोखरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
अलावुतीऩ् (सन् २००३या संकिपा)
अलावुतीऩ्  (तमिल भाषा:அலாவுதீன் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १२४६
१२४६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१२४६ पुचः:दँ
अनुत्तमां
अनुत्तमां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
द्रौपदी मानसंरक्षणं (सन् १९३६या संकिपा)
द्रौपदी मानसंरक्षणं  (तेलेगु भाषा:ద్రౌపదీ మానసంరక్షణం ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मिकक्लाउड, क्यालिफोर्निया
मिकक्लाउड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३४३ दु धासा थ्व थासे ७०२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.२५४६८२ उत्तर व देशान्तर १२२.१३६३२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३३१४९४ वर्ग मिटर (२.४४४६०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३३३२५ वर्ग मिटर (०.०५१४७७ वर्ग माइल) ल दु ।
बेलहा
बेलहा नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८४३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बेलहा यागु जनसंख्या ५५३२ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
बरामो
बरामो नेपाःया पहाडी लागाया छगू जनजाति ख। थ्व जनजाति आपालं नेपाःया मध्य-पहाडी क्षेत्रय् बसोबास याइ ।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जातिया जनसंख्या ७,३८३ । थ्व जाति नेपाःया मध्य-पहाडय् च्वनि। थ्व जनजाति आपालं गोरखा व तनहुं जिल्लाय् खने दु । नापं थ्व जाति धादिङ, मकवानपुर व यल जिल्लाय् नं खने दु ।
अर्थतन्त्र
थ्व जातिया अर्थतन्त्र मूल रूपं बुंज्याय् आधारित जुगु खने दु । थ्व जातिं पशु लःहिनिगु, सिंकःमि, दकःमि आदि ज्या नं या ।
इतिहास
थ्व जाति थःगु जाति किरांत जातिं पिहां वःगु धका विश्वास या । सुनुवार, सुरेल, जिरेल, राइ, लिम्बु आदि पहाडी जातित नाप थ्व जातिया स्वापू दु ।
भाषा
बरामो जातिया थःगु हे भाषा दु। थ्व भाषायात ब्ल्कुरा धाइ । थ्व भाषा तिब्बती-बर्मेली भाषा परिवारया छगू भाषा ख ।
धर्म
थ्व जनजाततिं प्रकृति पुजा व हिन्दू धर्मय् विश्वास याइ। थ्व जातिं पुज्याइगु मू द्यःत परिवारया द्यः, चण्डी, भुमे, गुं द्य आदि ख । थ्व जातिइ धामी, झाँक्रीया नं चलन दु।
संस्कृति
किरांत जातिइ दैगु सामुददायिक किपट बुंया प्रथा थ्व जातिइ नं खनेदु। थ्व जातिया संस्कृति मगर जाति नाप मिले जु । थ्व जातिं थःगु मचायात बूगु ५न्हु वा ११न्हुइ मचाजङ्को याइ । थ्व जातिं चेवार (बुसंखा) धाःगु पर्वय् पौ नं भिन्चाया सं खाना बि। थ्व जातिइ इहिपा आपालं परिवारं हे स्वया यानाबीगु चलन दु। थ्व जातिया चलन मगर जाति नाप मिले जु। थ्व जातिइ थःगु थःथिति (क्रस-कजिन म्यारेज) नाप नं इहिपा यायेगु चलन दु ।
लिधंसा
पुचः:नेपाः पुचः:नेपाःया जनजाति
करुणाकरं
करुणाकरं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
त्याग
त्याग छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
बार्नेट
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
वेल्पनूरु (कर्नूलु)
वेल्पनूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वॆलुगोडु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
काणाखेत, बेरीनाग तहसील
काणाखेत भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बैटरसी
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
पिंकार्ड, अलाबामा
पिंकार्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६७ दु धासा थ्व थासे २८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.३१२८०३ उत्तर व देशान्तर ८५.५४५७१३ पश्चिम खः । थ्व थासे १३८२०७६७ वर्ग मिटर (५.३३६२२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१७१८ वर्ग मिटर (०.००८३८५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
बर्टन रिचर
बर्टन रिचर (बुं दिं मार्च २२ १९३१) छम्ह नोबेल सिरपा-हनामि अमेरिकी भौतिक शास्त्री ख। वेकः न्हु यर्कमि ख, वेकलं एम आइ टीय् ब्वनादिल व अन वेकलं थगु ब्याचेलर्स डिग्री १९५२य् व पी एच डी १९५६य् कयादिल। वेकः १९८४ निसें १९९९ तक्क स्ट्यानफर्ड लिनियर एसेलरेसन सेन्टर (SLAC)या डिरेक्टर जुयादिल।
गोवरीपाट, कोटा मण्डल
गोवरीपाट, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
बर्टन रिचर
थ्व हे आविष्कार मेम्ह वैज्ञानिक स्यामिएल टिङ्ग नं स्वतन्त्र कथलं यानादिल। थ्व ज्याया निंति वेकपिं निम्ह वैज्ञानिकतेत मंका कथं १९७६या नोबेल सिरपा:भौतिक शास्त्र नं हनेज्या जुल।
रिचरजु आ अमेरिकाया निंति वैज्ञानिक व इन्जिनियरय् बोर्ड सल्लाहकारया कथं ज्या यानादिया च्वंगु दु। थ्व गुथिं अमेरिकी सरकारय् विज्ञानयात प्रमोट याय्‌यु ज्या याइ।
गोवरीपाट, कोटा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पाक्य लीला (सन् १९३८या संकिपा)
पाक्य लीला छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १२४७
१२४७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१२४७ पुचः:दँ
कंवरिहा रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
साइप्रेस लेक्स, फ्लोरिडा
साइप्रेस लेक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४६८ दु धासा थ्व थासे ९७३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.७२८७७५ उत्तर व देशान्तर ८०.१२४२३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ११०५६०० वर्ग मिटर (०.४२६८७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६६५५२ वर्ग मिटर (०.०२५६९६ वर्ग माइल) ल दु ।
द्रौपदी वस्त्रापहरणं (सन् १९३६या संकिपा)
द्रौपदी वस्त्रापहरणं  (तेलेगु भाषा:ద్రౌపదీ వస్త్రాపహరణం ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
श्रीकष्णलीललु (सन् १९८५या संकिपा)
श्रीकष्णलीललु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बेलहरि
बेलहरि नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु बाँके जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बेलहरि यागु जनसंख्या ४६४९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
बमौरी तल्ली खाम, हल्द्वानी तहसील
बमौरी तल्ली खाम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
देवापूर , तलमडुगु मण्डल
देवापूर, तलमडुगु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तलमडुगु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
बमौरी तल्ली खाम, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
देवापूर , तलमडुगु मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
बमौरी तल्ली खाम, हल्द्वानी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
देवापूर , तलमडुगु मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मलुङा
मलुङा (अंग्रेजी:Malunga), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मलुङा यागु जनसंख्या ३५३६ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
चंगोरी, कोटा मण्डल
चंगोरी, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
जाग्रत
जाग्रत छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पक्त मीरा (सन् १९३८या संकिपा)
पक्त मीरा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नागचुवा, कोटा मण्डल
नागचुवा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनुदर्शनं
अनुदर्शनं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
करुणार्णवं
करुणार्णवं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
थामी
थामी नेपाःया छगु जनजाति ख।
च्वनिगु थाय्
थ्व जाति नेपाले च्वनि।
भाषा
आ वया थ्व जातिया मनुतेसं खेँ भाषा व अंग्रेजी भाषा थें न्यागु भाय्‌ नं छ्य्‌लाच्वंगु दु।
अर्थतन्त्र
पुचः:नेपाः पुचः:नेपाःया जनजाति
भानुमुक्कल (कर्नूलु)
भानुमुक्कल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पामुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
त्यागी
त्यागी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आसानसोल
असनसोल (अंग्रेजी भाय:Asansol), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु बर्द्धमान जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ९७ मिटर (३१८ फिट)।
बेकनहम
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
सन् १२४८
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१२४८ पुचः:दँ
जोगीतराई रायगढ मण्डल
जोगीतराई रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
बोत्स्वाना
बोत्स्वाना छगू दक्षिण अफ्रिकी देय् ख। थ्व देय्‌या दक्षिणय् दक्षिण अफ्रिका ला।
लिधंसा
पुचः:दे पुचः:देय्
दशावतारालु (सन् १९३७या संकिपा)
दशावतारालु  (तेलेगु भाषा:దశావతారాలు ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
म्याकडोएल, क्यालिफोर्निया
म्याकडोएल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
मलुवाजोर
मलुवाजोर (अंग्रेजी:Maluwajor), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६३१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मलुवाजोर यागु जनसंख्या ३५५६ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
म्याकडोएल, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८२६६७५ उत्तर व देशान्तर १२२.००५३८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७१०३९ वर्ग मिटर (०.१४३२५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बेलापुर
बेलापुर (अंग्रेजी भाय:Belapur), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु डडेलधुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1244खा छेँ दु।
षोक् चुन्तरम् (सन् १९३८या संकिपा)
षोक् चुन्तरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पाइन एप्पल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४५ दु धासा थ्व थासे १०१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.८६७८८२ उत्तर व देशान्तर ८६.९८७६२४ पश्चिम खः । थ्व थासे ८०२८२३१ वर्ग मिटर (३.०९९७१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
कुदुलूरु (अनंतपुर)
कुदुलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् डी.हिर्चल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बांसाझाल, कोटा मण्डल
बांसाझाल, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
साइप्रेस क्वार्टर्स, फ्लोरिडा
साइप्रेस क्वार्टर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११५० दु धासा थ्व थासे ४६९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.२४७७२६ उत्तर व देशान्तर ८०.८१३७७५ पश्चिम खः । थ्व थासे ७००७५०२ वर्ग मिटर (२.७०५६१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पुटकापुरी रायगढ मण्डल
पुटकापुरी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सन् १२४९
१२४९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
किराम विजयम् (सन् १९३८या संकिपा)
किराम विजयम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
करोति
करोति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ब्यूरा खाम, हल्द्वानी तहसील
ब्यूरा खाम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चॆलिमॆल्ल (कर्नूलु)
चॆलिमॆल्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पामुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आका ऎत्तऩै अऴकु (सन् २००३या संकिपा)
आका ऎत्तऩै अऴकु (तमिल भाषा:ஆகா எத்தனை அழகு) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कनकतार (सन् १९३७या संकिपा)
कनकतार  (तेलेगु भाषा:కనకతార ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कुसुन्डा
नेपाःया छगु जनजाति ख।
च्वनिगु थाय्
थ्व जाति नेपाले च्वनि।
भाषा
आ वया थ्व जातिया मनुतेसं खेँ भाषा व अंग्रेजी भाषा थें न्यागु भाय्‌ नं छ्य्‌लाच्वंगु दु।
असरगञ्ज
असरगञ्ज (अंग्रेजी भाय:Asarganj), भारतयागु बिहार राज्ययागु मंगेर जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४४ मिटर (१४४ फिट)।
झरिया खस
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं झरिया खस शहरयागु जनसंख्या १९,८०८ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया झरिया खस यागु साक्षरता  अप्व दु।
मल्वार
मल्वार (अंग्रेजी:Malwar), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मल्वार यागु जनसंख्या ५७८४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
बर्मंडसी
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
गोगना मला, गैरसैण तहसील
गोगना मला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १२५०
१२५० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
तेन्दुआ, कोटा मण्डल
तेन्दुआ, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
बेलवा
बेलवा नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु बर्दिया जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २०१५ खा छेँ दु।
तेन्दुआ, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
बेलवा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बेलवा यागु जनसंख्या १२,२३४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
तेन्दुआ, कोटा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पक्त नामतेवर् (सन् १९३८या संकिपा)
पक्त नामतेवर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
त्याज्यं
त्याज्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अनुदिनं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
विलियम ए फोलर
विलियम ए फोलर छम्ह भौतिक शास्त्री खः। वेकलं भौतिक शास्त्रय् नोबेल सिरपा त्यानादी धुंकल।
अशोकनगर
अशोकनगर (अंग्रेजी भाय:Ashok Nagar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु गुना जिल्लायागु सहर इलाका खः।
बासनपाली रायगढ मण्डल
बासनपाली रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
ब्यूरा बन्दोबस्ती, हल्द्वानी तहसील
ब्यूरा बन्दोबस्ती भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नरनारायण (सन् १९३७या संकिपा)
नरनारायण  (तेलेगु भाषा:నరనారాయణ ) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मिकफारल्यान्ड, क्यालिफोर्निया
मिकफारल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९६१८ दु धासा थ्व थासे २०३१ खा छें दु ।
करोमि
करोमि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू