cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
लागुना बीच, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कालेज् कुमारि (सन् १९४२या संकिपा)
कालेज् कुमारि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंबाजोगाई
अम्बेजोगै (अंग्रेजी भाय:Ambejogai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु बिद जिल्लायागु सहर खः।
अन्त जूऩ् पतिऩाऱाम् नाळ् (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
माजान्दारान प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया शाहरेस्तान थ्व कथं दु-
महादेवस्थान मण्डण
महादेवस्थान मण्डण (अंग्रेजी भाय:Mahadevsthan Mandan), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1674खा छेँ दु।
नुगःपा
नुगःपा (θώραξ, thorax) मनुया म्हया छगू भाग ख। थ्व भाग छ्यँ स्वया क्वे व एब्डोमेन स्वया च्वे लाइ।
मू अंग
नुगःपाय् दूगु मू अंग थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:एनाटोमी
अथर्वं (मलयालम संकिपा)
अथर्वं (मलयालम भाषा:അഥര്വം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पाटा, भटवाडी तहसील
पाटा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डंडिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
डंडिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अधिवेशन
अधिवेशनं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
बालुहवा
बालुहवा (अंग्रेजी:Baluhawa), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७०४ खा छेँ दु।
अधिवेशन
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कांटाहरदी, रायगढ मण्डल
कांटाहरदी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
अच्चमिल्लै अच्चमिल्लै (सन् १९८४या संकिपा)
अच्चमिल्लै अच्चमिल्लै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १०९०
१०९० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लिधंसा
पुचः:१०९० पुचः:दँ
ह्याकेट, आर्कान्सः
ह्याकेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६९४ दु धासा थ्व थासे २९४ खा छें दु ।
किरुष्णपिटारऩ् (सन् १९४२या संकिपा)
किरुष्णपिटारऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मंडेलीन, इलियोनोई
मंडेलीन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०९३५ दु धासा थ्व थासे १०१६७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२६५०७३ उत्तर व देशान्तर ८८.००४७२५ पश्चिम खः । थ्व थासे २२३३३७२७ वर्ग मिटर (८.६२३१०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८३५५०२ वर्ग मिटर (०.३२२५८९ वर्ग माइल) ल दु ।
टच् मि (सन् २००५या संकिपा)
टच् मि    (तमिल भाषा:டச் மி    ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
न्ह्यः
thumb|न्ह्यः न्ह्यः धागु छगू फिजियोलोजिकल प्रक्रिया ख। न्ह्यःया निता अवस्था दु- ननरेम (नन र्र्यापिद आइ मोभनेन्त) न्ह्यः व रेम (र्र्यापिद आइ मुभनेन्त) न्ह्यः। ननरेम न्ह्यलय् ३गु स्तेज दु। अतः, न्ह्यःयात ननरेम स्तेज १, ननरेम स्तेज २, ननरेम स्तेज ३ व रेम न्ह्यलय् बायेछिं।
अम्बिकानगर
अम्बिकानगर (अंग्रेजी भाय:Ambikanagara), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु उत्तर कन्नड जिल्लायागु  सहर खः।
न्ह्यः
स्वयादिसँ
पुचः:म्वापु
एवंविधः
एवंविधः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अवळ् ऒरु सिन्धु (मलयालम संकिपा)
अवळ् ऒरु सिन्धु (मलयालम भाषा:അവള് ഒരു സിന്ധു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मार्गारेट, अलाबामा
मार्गारेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६९ दु धासा थ्व थासे ४५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६७५९५७ उत्तर व देशान्तर ८६.४६७६४१ पश्चिम खः । थ्व थासे २४०६८९०८ वर्ग मिटर (९.२९३०५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४५२७२ वर्ग मिटर (०.०१७४८० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
लागुना हिल्स, क्यालिफोर्निया
ल्यागुना हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३११७८ दु धासा थ्व थासे ११३०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५९९५९ उत्तर व देशान्तर ११७.६९९५६९ पश्चिम खः । थ्व थासे १६४४२३५७ वर्ग मिटर (६.३४८४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८५०२५ वर्ग मिटर (०.०३२८२८ वर्ग माइल) ल दु ।
पोडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
पोडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
म्हग:स
थ्व छगु नेवा: खंग्वः खः, मनूत द्यनीबलय् अचेतन अवस्थाय् हे खनीगु लूयात म्हगस धाइ ।
पुचः:समाज
चम्चारि (सन् १९४२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सर्फ, सोमेश्वर तहसील
सर्फ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झूठपुर उर्फ जीतपुर, हल्द्वानी तहसील
झूठपुर उर्फ जीतपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बालुङपानी
बालुङपानी (अंग्रेजी:Balungpani), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५७० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बालुङपानी यागु जनसंख्या २७५९ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
आयिरम् कैकळ् (सन् १९८४या संकिपा)
आयिरम् कैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १०९१
१०९१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९१ पुचः:दँ
नवागांव, रायगढ मण्डल
नवागांव रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
रेगडि खानापुरं (कर्नूलु)
रेगडि खानापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गूडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
महादेवटार
महादेवटार (अंग्रेजी भाय:Mahadevtar), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे331खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २३९ मिटर (७८४ फिट)।
मर्फीस्बरो, इलियोनोई
मर्फीस्बरो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३२९५ दु धासा थ्व थासे ४१८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७६७२४५ उत्तर व देशान्तर ८९.३३७३४६ पश्चिम खः । थ्व थासे १२५१५४३९ वर्ग मिटर (४.८३२२३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २०६७९ वर्ग मिटर (०.००७९८४ वर्ग माइल) ल दु ।
अधिष्ठान
अधिष्ठान छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
चऩ्याचि (सन् १९४२या संकिपा)
चऩ्याचि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
अधिष्ठान
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चऩ्याचि (सन् १९४२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जयनगर मजिलपुर
जयनगर मजिलपुर (अंग्रेजी:Jaynagar Majilpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु दक्षिण २४ परगना जिल्ला जिल्लायागु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जयनगर शहरयागु जनसंख्या २३,३१९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जयनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
घिनौची, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
घिनौची, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बपिक्वँय्
स्वयादिसँ
पुचः:एनाटोमी
बकिङ्ह्याम, फ्लोरिडा
बकिङ्ह्याम संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३७४२ दु धासा थ्व थासे १३६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.६५९१६४ उत्तर व देशान्तर ८१.७३४२८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४९११७२६४ वर्ग मिटर (१८.९६४२८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३६६ वर्ग मिटर (०.०००१४१ वर्ग माइल) ल दु ।
एवंविधाः
एवंविधाः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भद्रच्चिऱ्ऱ (मलयालम संकिपा)
भद्रच्चिऱ्ऱ (मलयालम भाषा:ഭദ്രച്ചിറ്റ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ह्यामबर्ग, आर्कान्सः
ह्यामबर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०३९ दु धासा थ्व थासे १२६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२२७३६९ उत्तर व देशान्तर ९१.७९८४७२ पश्चिम खः । थ्व थासे ८८४०११२ वर्ग मिटर (३.४१३१८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् १०९२
१०९२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९२ पुचः:दँ
अव्यवस्थावाद
अव्यवस्थावाद छगु राजनैतिक विचा खः। थ्व विचाः कथं राज्यया अस्तित्व आवश्यक मदु व राज्य वा सरकार धाःगु हानिकारक जुइ व मनुया स्वतन्त्रतायात कुण्ठित याइ।
स्वया दिसँ
पुचः:राजनीति पुचः:समाज
महादेवा
महादेवा (अंग्रेजी भाय:Mahadewa), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु मोरङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे897खा छेँ दु।
आलय तीपम् (सन् १९८४या संकिपा)
आलय तीपम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लागुना निगेल, क्यालिफोर्निया
ल्यागुना निगुएल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६१८९१ दु धासा थ्व थासे २३८८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५३१९३८ उत्तर व देशान्तर ११७.७०२५०३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७९७६००४ वर्ग मिटर (१४.६६२६१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५४६०६ वर्ग मिटर (०.०५९६९४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बरदापुटी, रायगढ मण्डल
बरदापुटी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
बालुवा
बालुवा (अंग्रेजी:Baluwa), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८३३ खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल पुचः:गाँ विकास समिति
अम्बिकापुर
अम्बिकापुर (अंग्रेजी भाय:Ambikapur), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु सुर्गुजा जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६०३ मिटर (१९७८ फिट)।
सन् १०९३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९३ पुचः:दँ
अक्सिपिटल क्वँय्
अक्सिपिटल क्वँय् मनुया छ्यंया छगु क्वँय् ख।
स्वयादिसँ
पुचः:म्हब्व
मुरेभिल, इलियोनोई
मुरेभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४४ दु धासा थ्व थासे २५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५८३१३६ उत्तर व देशान्तर ९०.२५१०३९ पश्चिम खः । थ्व थासे १२९०५५९ वर्ग मिटर (०.४९८२८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चति चुकऩ्या (सन् १९४२या संकिपा)
चति चुकऩ्या छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उत्तर खोरासान प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
मेरियन, अलाबामा
मेरियन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५११ दु धासा थ्व थासे १४१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६३२८३८ उत्तर व देशान्तर ८७.३१७२८४ पश्चिम खः । थ्व थासे २७४०८१७८ वर्ग मिटर (१०.५८२३५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६३५३६ वर्ग मिटर (०.१०१७५२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कार्णिवल् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
यमि गामाः येँ शहर
यमि गामाः येँ शहर छगू नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास गिरिजाप्रसाद जोशी नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १११२य् दकलय् न्हापां पिदंगु खः।
पिथना
थ्व सफू पलेस्वां पिथना नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
सिवनी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
सिवनी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पाला मराडी, भटवाडी तहसील
पाला मराडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एवापि
एवापि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
ह्याम्प्टन, आर्कान्सः
ह्याम्प्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५७९ दु धासा थ्व थासे ६९९ खा छें दु ।
आत्तोर आत्ता (सन् १९८४या संकिपा)
आत्तोर आत्ता छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ल्यागुना वेस्टलेकसाइड, क्यालिफोर्निया
ल्यागुना वेस्टलेकसाइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८४१४ दु धासा थ्व थासे ३१२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४१८१५३ उत्तर व देशान्तर १२१.४६९१९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४८७३६५ वर्ग मिटर (२.११८६८४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८५८८१ वर्ग मिटर (०.११०३७९ वर्ग माइल) ल दु ।
इकलुवागाडा, बेरीनाग तहसील
इकलुवागाडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बालुवापाटी देवपुर
बालुवापाटी देवपुर (अंग्रेजी:Baluwapati Deupur), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०८६ खा छेँ दु।
बसन्तपुर, रायगढ मण्डल
बसन्तपुर रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
बालुवापाटी देवपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बालुवापाटी देवपुर यागु जनसंख्या ६३६५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
बसन्तपुर, रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
बालुवापाटी देवपुर
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
बसन्तपुर, रायगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
चिवलिङ्क चाट्चि (सन् १९४२या संकिपा)
चिवलिङ्क चाट्चि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कत्तेर्ल, तांडूरु मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
बी.तांड्रपाडु (कर्नूलु)
बी.तांड्रपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कत्तेर्ल, तांडूरु मण्डल
पिनेया स्वापू
Template:
बी.तांड्रपाडु (कर्नूलु)
थ्व थाय् कर्नूलु मंडल मण्डलय् ला।
कत्तेर्ल, तांडूरु मण्डल
पिनेया स्वापू
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बी.तांड्रपाडु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सन् १०९४
१०९४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९४ पुचः:दँ
चैत्रं (मलयालम संकिपा)
चैत्रं (मलयालम भाषा:ചൈത്രം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बदरौडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
बदरौडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अम्बिकापुर खण्ड-एक्स
अम्बिकापुर खण्ड-एक्स (अंग्रेजी भाय:Ambikapur Part-X), भारतयागु आसाम राज्ययागु कचार जिल्लायागु  सहर खः।
बदरौडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
२४ मणि नेरम् (सन् १९८४या संकिपा)
२४ मणि नेरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अधिष्ठाय
अधिष्ठाय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चोका मेळर् (सन् १९४२या संकिपा)
चोका मेळर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
त्रिलोकपुर दानी, हल्द्वानी तहसील
त्रिलोकपुर दानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नेपरभिल, इलियोनोई
नेपरभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२८३५८ दु धासा थ्व थासे ४५६५१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७४९८२६ उत्तर व देशान्तर ८८.१५५७१९ पश्चिम खः । थ्व थासे ९१६२५९०८ वर्ग मिटर (३५.३७६९६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३७५५०३ वर्ग मिटर (०.१४४९८३ वर्ग माइल) ल दु ।
सैला बैगनिया, सोमेश्वर तहसील
सैला बैगनिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बंच पार्क, फ्लोरिडा
बंच पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
सहंसपुरी, रायगढ मण्डल
सहंसपुरी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मेटाउन, अलाबामा
मेटाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३५ दु धासा थ्व थासे १७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५५३४९८ उत्तर व देशान्तर ८६.९९४४७१ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०९४४३४ वर्ग मिटर (२.७३९१७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
चक्किक्कॊत्त चङ्करन् (मलयालम संकिपा)
चक्किक्कॊत्त चङ्करन् (मलयालम भाषा:ചക്കിക്കൊത്ത ചങ്കരന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
एषः
एषः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हार्डी, आर्कान्सः
हार्डी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
इरुमेतैकळ् (सन् १९८४या संकिपा)
इरुमेतैकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तमिऴऱियुम् पॆरुमाळ् (सन् १९४२या संकिपा)
तमिऴऱियुम् पॆरुमाळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
टुविङ्किळ् टुविङ्किळ् लिट्टिल् स्टार् (सन् २००५या संकिपा)
टुविङ्किळ् टुविङ्किळ् लिट्टिल् स्टार् (तमिल भाषा:டுவிங்கிள் டுவிங்கிள் லிட்டில் ஸ்டார்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
तमिऴऱियुम् पॆरुमाळ् (सन् १९४२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
टुविङ्किळ् टुविङ्किळ् लिट्टिल् स्टार् (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सन् १०९५
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९५ पुचः:दँ
टुविङ्किळ् टुविङ्किळ् लिट्टिल् स्टार् (सन् २००५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बालुवाटार
बालुवाटार (अंग्रेजी:Baluwatar), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  दैलेख जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५२० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बालुवाटार यागु जनसंख्या ३१३४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
महाकाली गाविस, नुवाकोट जिल्ला
महाकाली गा बि स (अंग्रेजी:Mahakali), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे 750 खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:नुवाकोट जिल्ला
सुनखानी
सुनखानी (अंग्रेजी:Sunkhani), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६२७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुनखानी यागु जनसंख्या ३२१४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
Sunkhani
पथर्री, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
पथर्री, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अधिसरि
अधिसरि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पाही, भटवाडी तहसील
पाही भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आम्बिभाली तर्फ वंखल
आम्बिभाली तर्फ वंखल (अंग्रेजी भाय:Ambivali Tarf Wankhal), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु रायगढ जिल्लायागु  सहर खः।
न्याप्लेट, इलियोनोई
न्याप्लेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२३ दु धासा थ्व थासे २५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३३१२६९ उत्तर व देशान्तर ८८.८७८९३२ पश्चिम खः । थ्व थासे २८९९५५ वर्ग मिटर (०.१११९५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लोकतन्त्र
thumb|400px| लोकतन्त्र छगू प्रकारया राजनैतिक व्यवस्था ख। थ्व व्यवस्थाय् राजनैतिक इकाइया दुने च्वनिपिं वालिग मनूतेसं प्रत्यक्ष वा प्रतिनिधिया ग्वहालिं थःगु विचाः वा मत बियाः देय्‌ संकिगु या। २०गु व २१गु शताब्दीइ हलिमय् दकलय् लोकंह्वागु राजनैतिक व्यवस्था थ्व हे ख। लोकतन्त्रय् मेगु व्यवस्था स्वया जनतायात अप्व स्वतन्त्रता बीगु या (दसु नवायेगु स्वतन्त्रता), तर नापं जनतां नं राजनीतिइ जुयाच्वंगु हिलाबुलाय् प्रत्यक्ष नजर तयाच्वनेमा व निश्चित कालखण्डय् थःगु मत बीमा।
प्रकार
लोकतन्त्र निगु प्रकारया जुइ, प्रत्यक्ष व प्रतिनिधिमूलक। प्रत्यक्ष लोकतन्त्रय् राजनीतिक इकाइया दुने दुपिं सकल मनूतेसं थःगु विचाः थःमंतुं अभिव्यक्त यायेगु जुइ। म्हो जक्क जनसंख्या दूगु थासय् थन्यागु प्रत्यक्ष लोकतन्त्र सञ्चालन याये अपुइ। जनसंख्या अप्व दूगु थासय् धाःसा सकल मनूतेगु विचाः व्यक्त यायेत ई गाइमखु। थन्याःगु अवस्थाय् जनतां थःगु जनप्रतिनिधि ल्यया थःगु मत व्यक्त याइ। जनतां थःगु प्रतिनिधि सर्वसम्मत पहलं ल्यःसा उकियात सर्वसम्मत प्रतिनिधि धाइ। छम्ह स्वया अप्व प्रतिनिधि दःसा निर्वाचन पद्धति छ्येला प्रतिनिधि ल्ययेगु जुइ। निर्वाचन पद्धतिइ जनतातेसं थःगु प्रतिनिधित्त्वया मत छम्ह प्रत्याशीयात बीगु या। थुकियात मतदान धाइ। थन्यागु मतदान पद्धतिइ वालिग दँ थ्यनेधुंकूपिं मनूतेसं थःगु प्रतिनिधिया निंतिं थःगु मत बीगु याइ। दकलय् अप्व मत त्यायेफूम्ह प्रत्याशीं प्रतिनिधि जुइखनि। वर्तमान हलिमय् दकलय् अप्व प्रचलित लोकतान्त्रिक पद्धति थ्व हे ख।
स्वयादिसँ
पुचः:समाज
कूटनीति
कूटनीति छगू प्रकारया राजनैतिक पद्धति ख।
स्वयादिसँ
पुचः:समाज
ढुलोपुर, रायगढ मण्डल
ढुलोपुर रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
लागुना वुद्स, क्यालिफोर्निया
ल्यागुना वूड्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६५०७ दु धासा थ्व थासे १२६५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६०९१६५ उत्तर व देशान्तर ११७.७३२७९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ८२८७९७७ वर्ग मिटर (३.२००००६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११२२ वर्ग मिटर (०.०००४३३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
इतु ऎङ्क पूमि (सन् १९८४या संकिपा)
इतु ऎङ्क पूमि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चाणक्यन् (मलयालम संकिपा)
चाणक्यन् (मलयालम भाषा:ചാണക്യന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
काजभिन प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
ताचिप्पॆण् (सन् १९४२या संकिपा)
ताचिप्पॆण्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बसवापुरं (कर्नूलु)
बसवापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कर्नूलु मंडल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १०९६
१०९६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९६ पुचः:दँ
ह्यारेल, आर्कान्सः
ह्यारेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९३ दु धासा थ्व थासे १३९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५१०४७१ उत्तर व देशान्तर ९२.४०००७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६०७८७५ वर्ग मिटर (०.६२०८०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
एषा
एषा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
तेम्पोरल क्वँय्
टेम्पोरल क्वें स्कलया साइडय् व बेसय् दैगु क्वें ख। थ्व क्वें सेरेब्रमया टेम्पोरल लोबया ल्याटरल्ली दै। थ्व क्वें नं ख्वाया टेम्पल धाःगु थाय्‌यात तव बि।
भाग
थ्व क्वेंया ४गु भाग दु:
कम्पोजिसन
स्क्वामाया संरचना मेमेगु क्रेनियल क्वें थें हे च्वं। म्यास्टोइड भाग स्पोन्जी जु धाःसा पेट्रस भाग सेल्ला।
लिधंसा
पुचः:Bones of the head and neck पुचः:एनाटोमी
मीडोब्रूक, अलाबामा
मीडोब्रूक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६९७ दु धासा थ्व थासे १६९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४०३७८८ उत्तर व देशान्तर ८६.६९०७५८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३६९३९० वर्ग मिटर (२.४५९२३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
बमङमकट्टि
बमङमकट्टि (अंग्रेजी:Bamangamakatti), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सप्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११७७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बमङमकट्टि यागु जनसंख्या ६९६७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
क्रैं ब्राञ्च् (मलयालम संकिपा)
क्रैं ब्राञ्च् (मलयालम भाषा:ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
महाकाली गाविस, बैतडी जिल्ला
महाकाली गा वि स (अंग्रेजी:Mahakali), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे 439 खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महाकाली गा वि स यागु जनसंख्या ३०७७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।==लिधंसा==
Mahakali
इङ्केयुम् ऒरु कङ्कै (सन् १९८४या संकिपा)
इङ्केयुम् ऒरु कङ्कै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवगवां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
देवगवां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् १०९७
१०९७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१०९७ पुचः:दँ
किरसाल, गैरसैण तहसील
किरसाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।