cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
प्राचीन मिस्र
प्राचीन मिस्र पूर्वी उत्तर अफ्रिकाय् अवस्थित छगू प्राचीन सभ्यता ख। थ्व सभ्यता नाइल खुसिया सिथय् (थौं कन्हेया मिस्रदेय्‌य्)य् न्हापा दूगु ख। थ्व सभ्यताया पलिस्था करिब ३१५० इपूइ निसें जूगु खने दु। थ्व सभ्यताया राजनैतिक एकिकरण थःने व क्वःने मिस्रया एकिकरण नापं न्हपांम्ह फारोया ईले जुल व ३गु सहस्राब्दी तक्क थ्व सभ्यताया विकास जुल। थ्व साम्राज्यया इतिहासय् स्थायी राजतन्त्र व थन्यागु स्थायी युगया झ्वले दधुइ छुं अवधिया आंशिक अस्थिरताया ई वा इन्टरमिदियत अवधि याना निगु मू प्रकारया खण्ड खने दु। प्राचीन मिस्रं थःगु उत्कर्ष विन्दू न्हुगु अधिराज्यया ईले थ्यंगु खने दु। थ्व युग धुंका थ्व सभ्यता बिस्तारं ह्रास जुया वंगु खने दु। थ्व उत्तरार्धया ह्रास जुयावंगु युगय् मिस्रयात यक्व विदेशी शक्तितयेसं थःगु अधीनय् लाकल व फारोया शासन अन्तःत आधिकारिक कथं ३१ इपूइ न्हापां रोमन साम्राज्यया मिस्र कब्जा नापं क्वचाल। थ्व धुंका मिस्र रोमन साम्राज्यया छगू प्रान्तया रुपय् जक्क दयाच्वन।
प्राचीन मिस्रया लहनाया यक्व उपलब्धिइ उत्खनन, सर्वेक्षण व विशालकाय पिरामिड, द्येगः व ओबिलिस्क थें न्याःगु संरचना दयेकिगु निर्माण प्रविधि ला। गणितया छगू प्रणाली, व्यावहारिक चिकित्सा व्यवस्था, ह्वज्या व्यवस्था व बुँज्या प्रविधि, न्हापांगु ज्ञात पोत, मिस्रया चाया भ्यगः व खा प्रौद्योगिकी, साहित्यया न्हुगु रूप, व आःतक्क स्युगुलि दक्ले न्हापांगु शान्ति सन्धि नं थ्व सभ्यताया हे देन ख। थ्व कथं मिस्रं इतिहासय् छगू स्थायी छाप तःगु दु। थ्व लहनाया कला व स्थापत्ययात व्यापक रूपं छ्येलिगु व थ्व सभ्यताया प्राचीन वस्तुतयेत उत्कृष्ट लहनाया चिंया कथं हलिमया थी-थी थासय् यंकिगु ज्या नं जुल। थ्व लहनाया भगनावशेषतयेसं यात्री व च्वमितयेगु कल्पनायात शताब्दीयौं तक्क प्रेरित यानाच्वंगु दु। प्रारम्भिक आधुनिक कालय् प्राचीन वस्तु व उत्खनन प्रति छगू न्हुगु सम्मानं मिस्र व मिस्र सभ्यताया वैज्ञानिक शोध व थनया सांस्कृतिक धरोहरया अपेक्षाकृत अधिक प्रशंसायात प्रेरित यागु दु।
इतिहास
पेलियोलिथिक कालया उत्तरार्ध तक्क, उत्तरी अफ्रीकाया शुष्क जलवायु याकनं गरम व शुष्क जूवन। थुकिलिं थ्व लागाया जनसंख्यायात नील खुसि स्वनिगःया सिथय् बसोबास यायेत विवस यात। करीब १२० द्व दं न्ह्यः मध्य प्लीस्टोसीनया अन्तय् आधुनिक मानव शिकारीतयेसं थ्व थासय् स्थायी कथं च्वनिगु व्यवस्थाया पलिस्था यात। व अबिले निसें नील खुसि मिस्रया जीवन रेखाया कथं पलिस्था जुल। नील खुसिया उबजाऊ खुसिबाहा ख्यःलं मनुतयेत छगू स्थापित बुँज्या अर्थव्यवस्था व अधिक परिष्कृत, केन्द्रीकृत समाजया विकासया मौका बिल। थ्व मानव सभ्यताया इतिहासया छगू आधार जूवन।
थ्व तजिलजिया इतिहासयात थ्व कथं बायेछिं-
स्वयादिसँ
पुचः:इतिहास
द्रविद भाय् माचाछि
द्रविड भाषा परिवार हलिंया छगू मू भाषा परिवार ख। थ्व भाषा परिवार दुने तमिल भाषा, तेलुगु भाषा, कन्नड भाषा, मलयालम भाषा, तुलु भाषा, कडवा भाषा आदि भाषा ला।
स्वयादिसँ
पुचः:भाषा
इन्द्रेणीपोखरी
इन्द्रेणीपोखरी नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६९९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इन्द्रेणीपोखरी यागु जनसंख्या ३६१३ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
सन् ६२१
लिधंसा
पुचः:६२१ पुचः:दँ
पाओली, कोलोर्याडो
पाओली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२ दु धासा थ्व थासे २४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६१२१२ उत्तर व देशान्तर १०२.४७२८६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७८६३७१ वर्ग मिटर (०.३०३६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पौंन्टी, राजगढी तहसील
पौंन्टी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लेलू, पिथौरागढ (सदर) तहसील
लेलू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
डेलाभ्यान, इलियोनोई
डेलाभ्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
लेलू, पिथौरागढ (सदर) तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
डेलाभ्यान, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३७०८३५ उत्तर व देशान्तर ८९.५४५६५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १८४१०७९ वर्ग मिटर (०.७१०८४५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लेलू, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अऩ्ऩैयुम् पितावुम् (सन् १९६९या संकिपा)
अऩ्ऩैयुम् पितावुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चाउचिला, क्यालिफोर्निया
चाउचिला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १११२७ दु धासा थ्व थासे २७११ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.११७९२१ उत्तर व देशान्तर १२०.२६१६९२ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३८६२३५ वर्ग मिटर (७.०९८९६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
मूऩ्ऱॆऴुत्तिल् ऎऩ् मूच्चिरुक्कुम् (सन् १९९१या संकिपा)
मूऩ्ऱॆऴुत्तिल् ऎऩ् मूच्चिरुक्कुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
चुट्टालुन्नारु जाग्रत्त (सन् १९८०या संकिपा)
चुट्टालुन्नारु जाग्रत्त  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
मूऩ्ऱॆऴुत्तिल् ऎऩ् मूच्चिरुक्कुम् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चुट्टालुन्नारु जाग्रत्त (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
धनौरा
धनौरा (अंग्रेजी भाय:Dhanaura), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु ज्योतिबा फुले नगर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २१२ मिटर (६९५ फिट)।
सतपता, सुरजपुर मण्डल
सतपता, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मुक्कुदल
मुक्कुदल (अंग्रेजी:Mukkudal), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  तिरुनेलभेली जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुक्कुदल शहरयागु जनसंख्या १३,८७४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
चिरियो चिरि (मलयालम संकिपा)
चिरियो चिरि (मलयालम भाषा:ചിരിയോ ചിരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लिदरी तखतपुर मण्डल
लिदरी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चिनिया पात्रो
चीनया सम्बत कथं दयेकातःगु पात्रोयात चिनिया पात्रो धाइ। थ्व छगू लुनार पात्रो ख।
स्वयादिसँ
पुचः:पात्रो
इन्द्रपुर
इन्द्रपुर नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु मोरङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३५३८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इन्द्रपुर यागु जनसंख्या १७,१६१ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
बाडी, द्वाराहाट तहसील
बाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ६२२
६२२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२२ पुचः:दँ
ला
ला खँग्वयागु यक्व अर्थ जुइ फु।
अत्तैमकऩ् (सन् १९६९या संकिपा)
अत्तैमकऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गजकेशरियोग
गजकेशरियोग छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मुलकलपॆंट (कृष्णा)
थ्व थाय् मैलवरं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आर्हाः
आर्हाः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पाओनिया, कोलोर्याडो
पाओनिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
आर्हाः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पाओनिया, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४९७ दु धासा थ्व थासे ७०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.८६७६३ उत्तर व देशान्तर १०७.५९२५७९ पश्चिम खः । थ्व थासे १९६५९६५ वर्ग मिटर (०.७५९०६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
सिनिमा पिच्चोडु (सन् १९८०या संकिपा)
सिनिमा पिच्चोडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
सन् ६२३
६२३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
सिनिमा पिच्चोडु (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सन् ६२३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२३ पुचः:दँ
मुक्रमपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुक्रमपुर शहरयागु जनसंख्या ११,१२७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुक्रमपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
बॊंदलवाड (अनंतपुर)
बॊंदलवाड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
सिमायलकपुली, कोश्याँकुटोली तहसील
सिमायलकपुली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
बॊंदलवाड (अनंतपुर)
थ्व थाय् नार्पल मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सिमायलकपुली, कोश्याँकुटोली तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चुवन्न पुष्पं (मलयालम संकिपा)
चुवन्न पुष्पं (मलयालम भाषा:ചുവന്ന പുഷ്പം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मूक्कुत्ति पू मेले (सन् १९९१या संकिपा)
मूक्कुत्ति पू मेले छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
अवरे ऎऩ् तॆय्वम् (सन् १९६९या संकिपा)
अवरे ऎऩ् तॆय्वम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इन्द्रायणी
इन्द्रेणी नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५९४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इन्द्रेणी यागु जनसंख्या २९५८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
धनबाद
धन्बाद (अंग्रेजी भाय:Dhanbad), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु धनवाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २२२ मिटर (७२८ फिट)।
डे प्यु, इलियोनोई
डे प्यु संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८४२ दु धासा थ्व थासे ७२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३२६११२ उत्तर व देशान्तर ८९.३०११८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०२१८९७ वर्ग मिटर (२.७१११७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६७२०३८ वर्ग मिटर (०.२५९४७५ वर्ग माइल) ल दु ।
धीर (मलयालम संकिपा)
धीर (मलयालम भाषा:ധീര) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हलिमयागु दक्ले तज्जागु छेँतेगु धलः
पुचः:स्काइस्क्र्यापर्स
सन् ६२४
६२४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२४ पुचः:दँ
जरौंधा तखतपुर मण्डल
जरौंधा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आइ पी ए पञ्चकन्या
आइ पी ए पञ्चकन्या नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आइ पी ए पञ्चकन्या यागु जनसंख्या २६५८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
भारतयागु भाषातः
भारोपेली भाषा
संस्कृत, हिन्दी, उर्दू , पंजाबी , कश्मीरी, पहरी, बिहारी, अंगिका, भोजपुरी ,मराठी, मगही, मंडियाली, मैथिली, डोगरी ,सादरी, कोंकणी, गुजराती बंगाली, उड़िया, असमिया,छत्तीसगढी,बुन्देलखण्डी
द्रविड भाषा
तुलु तमिल भाय तेलुगु कन्नड मलयालम
अस्ट्रो-एशियाली भाषा
संथाली हो
स्वर
http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb1a.gif
https://web.archive.org/web/20051214024319/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb1b.gif
https://web.archive.org/web/20050120040546/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb1c.gif
व्यंजन
https://web.archive.org/web/20051214024411/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb2a.gif
https://web.archive.org/web/20051214024432/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb2b.gif
https://web.archive.org/web/20051214015659/http://homepage.ntlworld.com/stone-catend/trimtb3.gif
जगिरोड
जगिरोड (अंग्रेजी:Jagiroad), भारतयागु आसाम राज्ययागु  मारीगाँव जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जगिरोड शहरयागु जनसंख्या १७,२५४ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
राचात्ति वरुम् नाळ् (सन् १९९१या संकिपा)
राचात्ति वरुम् नाळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आयिरम् पॊय् (सन् १९६९या संकिपा)
आयिरम् पॊय् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सर्कस् रामुडु (सन् १९८०या संकिपा)
सर्कस् रामुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
धन्दादिही
धन्दादिही (अंग्रेजी भाय:Dhandadihi), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु बर्द्धमान जिल्लायागु  सहर खः।
सर्कस् रामुडु (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मार्च
मार्च ग्रेगोरियन पात्रोयागु स्वंगुगु ला खः। थ्व लायागु नां ल्वापु(युद्ध)यागु रोमन द्यः मार्स (मंगल)यागु नां नं वगु खः। थ्व लायागु दिं त थुकथलं दु:-
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रो
हर्राटिकरा, सुरजपुर मण्डल
हर्राटिकरा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गजेन्द्राणां
गजेन्द्राणां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चुआलार, क्यालिफोर्निया
चुआलार संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४४४ दु धासा थ्व थासे २८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.५७००३४ उत्तर व देशान्तर १२१.५१५५११ पश्चिम खः । थ्व थासे १५६२९६२ वर्ग मिटर (०.६०३४६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
प्याराशुट, कोलोर्याडो
प्याराशुट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १००६ दु धासा थ्व थासे ४१५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४५१७३२ उत्तर व देशान्तर १०८.०५१५३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०६१०३३ वर्ग मिटर (१.१८१८७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२४०२६ वर्ग मिटर (०.०४७८८७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
मुक्तसर
मुक्तसर (अंग्रेजी:Muktsar), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  मुक्त्सर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १८४ मिटर (६०३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुक्तसर शहरयागु जनसंख्या ८३,०९९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुक्तसर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
द्रोहि (मलयालम संकिपा)
द्रोहि (मलयालम भाषा:ദ്രോഹി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ६२५
६२५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२५ पुचः:दँ
डे सोटो, इलियोनोई
डे सोटो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६५३ दु धासा थ्व थासे ७२६ खा छें दु ।
मैलवरं (कृष्णा)
मैलवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मैलवरं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फरी, राजगढी तहसील
फरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अरईबंद तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सिन्धुकोत
सिन्धुकोत (अंग्रेजी:Sindhukot), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६४४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिन्धुकोत यागु जनसंख्या ३८०७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
करछुना तल्ला, पोखरी तहसील
करछुना तल्ला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आलम्ब
आलम्ब छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कैलाशपुर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
रुत्रा (सन् १९९१या संकिपा)
रुत्रा  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इरत्त पेय् (सन् १९६९या संकिपा)
इरत्त पेय् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई नाट् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
इर्खु
इर्खु नेपा:या बागमती अञ्चलया सिन्धुपाल्चोक जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् ५९७ खा छेँ दु। थ्व गाविस सदरमुकाम चौतारा स्वया १.५ किमि तापाक्क ला।
भूगोल
थ्व गाविसया क्षेत्रफल १२.२३ वर्ग किमि दु । थ्व गाविसया सिमाना थ्व कथं दु-
जनसंख्या
नेपाया दं २००१ या जनगणना कथं इर्खुया जनसंख्या ३३१० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
पार्कर, कोलोर्याडो
पार्कर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५१९४८८ उत्तर व देशान्तर १०४.७६५८३३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७७७५८७६ वर्ग मिटर (१४.५८५३४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८६९० वर्ग मिटर (०.०१८७९९ वर्ग माइल) ल दु ।
गंगायिपेट, खानापूर मण्डल
गंगायिपेट, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मे
मे मानव म्हया छगू अंग ख। थ्व अंगया ज्या स्वाद स्वयेगु ख।
स्वयादिसँ
पुचः:एनाटोमी
सन् ६२६
६२६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२६ पुचः:दँ
देवुडिच्चिन कॊडुकु (सन् १९८०या संकिपा)
देवुडिच्चिन कॊडुकु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
इरु कोटुकळ् (सन् १९६९या संकिपा)
इरु कोटुकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गञ्जीफा
गञ्जीफा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डेस् प्लेइन्स, इलियोनोई
डेस् प्लेइन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८७२० दु धासा थ्व थासे २२८५१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.०३३८४८ उत्तर व देशान्तर ८७.८९९७८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७३५६४१० वर्ग मिटर (१४.४२३३९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८६५०७ वर्ग मिटर (०.११०६२१ वर्ग माइल) ल दु ।
लांगडी, पिथौरागढ (सदर) तहसील
लांगडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिरसा, कोश्याँकुटोली तहसील
सिरसा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ऎलिप्पत्तायं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
धन्धुका
धन्धुका (अंग्रेजी भाय:Dhandhuka), भारतयागु गुजरात राज्ययागु अहमदाबाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २४ मिटर (७८ फिट)।
मुल
मुल (अंग्रेजी:Mul), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  चन्द्रपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९८ मिटर (६४९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुल शहरयागु जनसंख्या २२,२५६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Mul
धर्म चक्रं (सन् १९८०या संकिपा)
धर्म चक्रं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सिद्दराचॆर्ल (अनंतपुर)
सिद्दराचॆर्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नार्पल मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इसानेश्वर
इसानेश्वर नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५४ खा छेँ दु।
वणक्कम् वात्तियारे (सन् १९९१या संकिपा)
वणक्कम् वात्तियारे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उलकम् इव्वळवु ताऩ् (सन् १९६९या संकिपा)
उलकम् इव्वळवु ताऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तैलईकछार, सुरजपुर मण्डल
तैलईकछार, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पर्वतपुरं (कृष्णा)
पर्वतपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चत्रायि मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिन्द्राङ
सिन्द्राङ (अंग्रेजी:Sindrang), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  भोजपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिन्द्राङ यागु जनसंख्या १३८९ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
खपरी तखतपुर मण्डल
खपरी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् ६२७
६२७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२७ पुचः:दँ
इन्सेफलाइटिस
कारक
थ्व ल्वय् प्रायः माइक्रोअर्‍ग्यानिजमतेसं याना जुइ।
पुचः:ल्वय्
ऎनिक्क् ऒरु दिवसं (मलयालम संकिपा)
ऎनिक्क् ऒरु दिवसं (मलयालम भाषा:എനിക്ക് ഒരു ദിവസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पीट्ज, कोलोर्याडो
पीट्ज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२७ दु धासा थ्व थासे ९९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९६१७७४ उत्तर व देशान्तर १०३.११२०६४ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८४१४४ वर्ग मिटर (०.१८६९२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
धनेरा
धनेरा (अंग्रेजी भाय:Dhanera), भारतयागु गुजरात राज्ययागु बनस कन्थ जिल्लायागु सहर इलाका खः।
मुलगुमुदु
मुलगुमुदु (अंग्रेजी:Mulagumudu), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
धनेरा
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १२८ मिटर (४१९ फिट)।
मुलगुमुदु
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुलगुमुदु शहरयागु जनसंख्या १८,०६१ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुलगुमुदु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
आलम्बते
आलम्बते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जुन
जुन ग्रेगोरियन पात्रोयागु खुगुगु ला खः। थ्व ला ग्रेगोरियन पात्रोय् प्यंगु ३०न्हु दुगु लामध्य छगु खः। थ्व लायागु दिं थुकथलं दु:-
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रो
इश्वरपुर
इश्वरपुर नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३११७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इश्वरपुर यागु जनसंख्या १७,४७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
धर्मं दारितप्पिते (सन् १९८०या संकिपा)
धर्मं दारितप्पिते  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
जन्तु लट्चम् (सन् १९६९या संकिपा)
जन्तु लट्चम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डेट्रोइट, इलियोनोई
डेट्रोइट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९३ दु धासा थ्व थासे ४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६१९८१ उत्तर व देशान्तर ९०.६७६४६३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१९६४६ वर्ग मिटर (०.२३९२४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ६२८
६२८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:६२८ पुचः:दँ
बावन, द्वाराहाट तहसील
बावन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फूलधार, राजगढी तहसील
फूलधार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गण्‌
गण्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऎन्ऱॆ मोहङ्ङळ् पूवणिञ्ञु (मलयालम संकिपा)
ऎन्ऱॆ मोहङ्ङळ् पूवणिञ्ञु (मलयालम भाषा:എന്റെ മോഹങ്ങള് പൂവണിഞ്ഞു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
धनपुरी
धनपुरी (अंग्रेजी भाय:Dhanpuri), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु शाहडोल जिल्लायागु सहर इलाका खः।
पेनरोज, कोलोर्याडो
पेनरोज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०७० दु धासा थ्व थासे १५६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४२६७५६ उत्तर व देशान्तर १०५.००७५६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ८६२२६२३० वर्ग मिटर (३३.२९२१३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३७९५३५ वर्ग मिटर (०.१४६५३९ वर्ग माइल) ल दु ।
धर्मनिर्णयं (सन् १९८०या संकिपा)
धर्मनिर्णयं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ओटुम् नति (सन् १९६९या संकिपा)
ओटुम् नति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चुला भिस्टा, क्यालिफोर्निया
चुला भिस्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७३५५६ दु धासा थ्व थासे ५९४९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६२७९१ उत्तर व देशान्तर ११७.०४७९८८ पश्चिम खः । थ्व थासे १२६५९०८५८ वर्ग मिटर (४८.८७७००६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६१११८६४ वर्ग मिटर (२.३५९८०४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
इस्मा राजस्थल
इस्मा राजस्थल नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७३४ खा छेँ दु।