cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एडाकालीनाडु
एडाकालीनाडु (अंग्रेजी भाय:Edakalinadu), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कान्चीपुरम जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
हो चि मिन्ह्
हो चि मिन्ह् छम्ह भियतनामी कम्युनिस्ट नेता खः।
गणेशपुर, सुरजपुर मण्डल
गणेशपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
जननं
जननं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
एलिसभिल, अलाबामा
एलिसभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५६७ दु धासा थ्व थासे १०९२ खा छें दु ।
काफलकोत
काफलकोत (अंग्रेजी भाय:Kafalkot), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु सुर्खेत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे550खा छेँ दु।
एलिसभिल, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.१२६२७६ उत्तर व देशान्तर ८८.१५४४२७ पश्चिम खः । थ्व थासे ११६४५१४३ वर्ग मिटर (४.४९६२१५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
फ्र्याङ्क्लिन ग्रोभ, इलियोनोई
फ्र्याङ्क्लिन ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८४१७२९ उत्तर व देशान्तर ८९.३००३०५ पश्चिम खः । थ्व थासे ९६०९१५ वर्ग मिटर (०.३७१०११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोभालो, क्यालिफोर्निया
कोभालो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११७५ दु धासा थ्व थासे ५१२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८०५६३२ उत्तर व देशान्तर १२३.२५५२५४ पश्चिम खः । थ्व थासे १८४५६१५६ वर्ग मिटर (७.१२५९६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
इच्छति
इच्छति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
द्य
द्य थी-थी धर्मय् छगू आस्थाया केन्द्र ख।
स्वयादिसँ
पुचः:धर्म
जमरगिडी धरमजयगढ मण्डल
जमरगिडी धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
नहर्कतिया
नहर्कतिया (अंग्रेजी:Naharkatiya), भारतयागु आसाम राज्ययागु  दिब्रुगढ जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नहर्कतिया शहरयागु जनसंख्या १५,५२८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
सुऱुमयॆऴुतिय कण्णुकळ् (मलयालम संकिपा)
सुऱुमयॆऴुतिय कण्णुकळ् (मलयालम भाषा:സുറുമയെഴുതിയ കണ്ണുകള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पुलिबिड्ड (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ओसामा बिन लादेन
२० व २१गु शताब्दीया कट्टरवादी इस्लामया व्याख्याया आधारय् मानव हत्या व आतङ्क तक्क तर्कसंगत जुम्ह छम्ह मनु।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
सिंगुणी, राजगढी तहसील
सिंगुणी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एन्सोनिया, कनेक्टिकट
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८५५४ दु धासा थ्व थासे ७९३७ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
एडाप्पडी
एडाप्पडी (अंग्रेजी भाय:Edappadi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु सालेम जिल्लायागु सहर इलाका खः।
इतयतीपम् (सन् १९८९या संकिपा)
इतयतीपम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ७४९
७४९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७४९ पुचः:दँ
निडमानूरु (कृष्णा)
निडमानूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जम्खण्डी
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५४३ मिटर (१७८१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्खण्डी शहरयागु जनसंख्या ५७,८८७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
अय्‌लाः
अय्‌लाः धयागु छताजि कायेगु त्वँसा ख: । हलिमया यक्व संस्कृतिइ थ्व वा थजा:गु पदार्थ त्वनीगु चलन दु। थ्व त्वँसायात जाकि, छ्वः आदियात क्ववय्‌का दयेकिगु या। अय्‌ला दयेकिगु प्रक्रियायात "अय्‌लाः काये" धाइ। अय्‌ला यक्व त्वंसा उसाँय्‌ स्यनिगु या। थथे अय्‌लाः अप्व त्वना उसाँय् मफयेकिम्ह मनुयात अय्‌लाःगुलु धाइ। हलिमया यक्व देसय् थ्व छगू तःधंगु उसाँय् समस्या जुयाच्वंगु दु। अय्‌ला हलिंया यक्व थासय् तजिलजिया कथं मीगु व त्वनिगु या। थथे अय्‌लाः न्याना त्वनिगु व मनु मुना च्वनिगु थाय्‌यात अय्‌लासुलिं धाइ। कायेगु शक्ति कथं थी-थी रुपया अय्‌ला दयाच्वनि। लीलाः धाःगु सिक्क म्हो कायेगु अय्‌ला ख।
फ्लोरेन्स नाईटिङेल
फ्लोरेन्स नाईटिङेल (१२ मे, १८२० – १३ अगस्ट, १९१०)
कोला
कोला छगू प्रकारया पेय पदार्थ ख।
स्वयादिसँ
पुचः:नसात्वँसा
रोजा पार्क्स
पुचः:जीवनी
नहार्लगुन
नहार्लगुन (अंग्रेजी:Naharlagun), भारतयागु अरुणाचल प्रदेश राज्ययागु  पापम् परे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नहार्लगुन शहरयागु जनसंख्या २६,९१२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नहार्लगुन यागु साक्षरता  अप्व दु।
प्रेम सिंहासनं (सन् १९८१या संकिपा)
प्रेम सिंहासनं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
स्वप्नलोकं (मलयालम संकिपा)
स्वप्नलोकं (मलयालम भाषा:സ്വപ്നലോകം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
इच्छन्‌
इच्छन्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
परमेश्वरपु, सुरजपुर मण्डल
परमेश्वरपु, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
दुरु
दुरु छगू प्रकारया स्तनधारी प्राणीतयेगु मिसा (पोथि) पाखें दइगु पौष्टिक पदार्थ ख: ।
पुचः:नसात्वँसा
एडाथला
एडाथला (अंग्रेजी भाय:Edathala), भारतयागु केरला राज्ययागु इर्नाकुलम जिल्लायागु  सहर खः।
सोनौल
सोनौल (अंग्रेजी:Sonaul), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६०३ खा छेँ दु।
नकना धरमजयगढ मण्डल
नकना धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कागबेनी
कागबेनी (अंग्रेजी भाय:Kagbeni), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु मुस्ताङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे251खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २९१४ मिटर (९५६० फिट)।
फ्र्याङ्क्लिन पार्क, इलियोनोई
फ्र्याङ्क्लिन पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९४३४ दु धासा थ्व थासे ६६४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९३३७८ उत्तर व देशान्तर ८७.८७३४६२ पश्चिम खः । थ्व थासे १२०६४३४४ वर्ग मिटर (४.६५८०६९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चिल्लकॊंडय्य पल्लि (अनंतपुर)
चिल्लकॊंडय्य पल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
च्या
च्या छगू प्रकारया त्वँसा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:नसात्वँसा
Tea
तल्ली सेठी, बेतालघाट तहसील
तल्ली सेठी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
म्यामथ, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७६२ दु धासा थ्व थासे ६९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७२२१४ उत्तर व देशान्तर ११०.६४४२०९ पश्चिम खः । थ्व थासे २८०५७७० वर्ग मिटर (१.०८३३१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
संतबिदनूरु, हिंदूपुरम् मण्डल
थ्व थाय् हिंदूपुरं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इतु उङ्क कुटुम्पम् (सन् १९८९या संकिपा)
इतु उङ्क कुटुम्पम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पंडंटि जीवनं (सन् १९८१या संकिपा)
पंडंटि जीवनं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
एमिलिया प्लेटर
पुचः:जीवनी
नुन्न (कृष्णा)
नुन्न भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्वप्नमे निनक्कु नन्दि (मलयालम संकिपा)
स्वप्नमे निनक्कु नन्दि (मलयालम भाषा:സ്വപ്നമേ നിനക്കു നന്ദി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
एड्डुमैलराम
एड्डुमैलराम (अंग्रेजी भाय:Eddumailaram), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु मेडक जिल्लायागु  सहर खः।
काहु शिवपुर
काहु शिवपुर (अंग्रेजी भाय:Kahu Shivapur), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु तनहू जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1087खा छेँ दु।
गुणातीतः
गुणातीतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लः
right|thumb|ल: लः(ख्वप भाषिकाय् नाः) धाःगु छगू प्रकारया केमिकल कम्पाउन्ड ख। थ्व कम्पाउन्डय् निगु हाइड्रोजन व छगू अक्सिजनया एटम दै।
स्वयादिसँ
पुचः:नसात्वंसा
नैल, पोखरी तहसील
नैल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नई बजार
नई बजार (अंग्रेजी:Nai Bazar), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  सन्त रविदास नगर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नई बजार शहरयागु जनसंख्या ११,८८७ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
फ्रीबर्ग, इलियोनोई
फ्रीबर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८७२ दु धासा थ्व थासे १४८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४२६९४९ उत्तर व देशान्तर ८९.९१०४५१ पश्चिम खः । थ्व थासे ८२५३२६४ वर्ग मिटर (३.१८६६०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३१०९३ वर्ग मिटर (०.०५०६१५ वर्ग माइल) ल दु ।
इच्छन्तः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बरबसपुर, सुरजपुर मण्डल
बरबसपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
पाताळं पांडु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
बरबसपुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
खरगपुर
खरगपुर (बंगाली: খড়্গপুর), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मेदिनिपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २९ मिटर (९५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खरगपुर शहरयागु जनसंख्या २०७,९८४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खरगपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
ग्याभ्रिलो प्रिन्सिप
अस्ट्रोहङ्गेरियन आर्कड्युक फ्रान्ज फर्दिन्यान्दयात स्याना परोक्ष रुपय् न्हापाया हलिम हताः न्ह्यथंम्ह मनु।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
रावलसेरा, द्वाराहाट तहसील
रावलसेरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
काहुले
काहुले (अंग्रेजी भाय:Kahule), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे405खा छेँ दु।
कोभिना, क्यालिफोर्निया
कोभिना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६८३७ दु धासा थ्व थासे १६३६४ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
सन् ७५०
७५० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५० पुचः:दँ
सिडक, राजगढी तहसील
सिडक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नई गढी
नई गढी (अंग्रेजी:Nai Garhi), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  रेवा जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नई गढी शहरयागु जनसंख्या ८७६७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नई गढी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
ब्यान्टेम, कनेक्टिकट
ब्यान्टेम संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु बरो खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८०२ दु धासा थ्व थासे ३७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७२३३२ उत्तर व देशान्तर ७३.२४०६२९ पश्चिम खः । थ्व थासे २६१७९५३ वर्ग मिटर (१.०१०७९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ताळं तॆऱ्ऱिय ताराट्ट् (मलयालम संकिपा)
ताळं तॆऱ्ऱिय ताराट्ट् (मलयालम भाषा:താളം തെറ്റിയ താരാട്ട്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
ब्यान्टेम, कनेक्टिकट
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
मिरीगुडा धरमजयगढ मण्डल
मिरीगुडा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
ताळं तॆऱ्ऱिय ताराट्ट् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मिरीगुडा धरमजयगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
ताळं तॆऱ्ऱिय ताराट्ट् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मिरीगुडा धरमजयगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
महात्मा गान्धी
महात्मा गान्धी (जन्म नां: मोहनदास करमचन्द गान्धी, गुजरातीइ : મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી) (अक्टोबर २, सन् १८६९ - ज्यानुवरी ३०, सन् १९४८) भारत व भारतीय स्वतन्त्रता संग्रामया छम्ह मू राजनैतिक व आध्यात्मिक नेता ख। वय्‌कः पूर्ण अहिंसाया आधारय् सत्याग्रह (व्यापक भद्र अवज्ञाया माध्यमं अत्याचारयात प्रतिकार याइगु)या प्रतिपादक व अग्रणी नेता ख। वय्‌कःया विचारय् आधारित आन्दोलनं भारत स्वतन्त्र जुल व सकल हलिमया नागरिक अधिकार व स्वतन्त्रता आन्दोलनया निंतिं प्रेरणाया स्रोत जुयादिल। वय्‌कःयात हलिमया मनुतयेसं महात्मा गान्धी या नामं म्हस्यु। संस्कृतय् महात्माया अर्थ महान आत्मा ख। वय्‌कःयात थ्व सम्मान सूचक नां रवीन्द्रनाथ टेगोरं ब्युगु ख। भारतय् वय्‌कःयात बापूया नामं लुमंकिगु या। वय्‌कःया मांभाय्‌ गुजराती भाषाय् બાપુ बापू  या अर्थ अबु ख। भारतय् वय्‌कःयात सरकारी रुपय् राष्ट्रपिताया सम्मान बियातःगु दु। अक्टोबर २खुनु वय्‌कःया बुँदिइ राष्ट्रिय पर्व'गान्धी जयन्ति' व हलिमय् अन्तरराष्ट्रिय अहिंसा दिवसया नामं हनिगु या।
गान्धीजीं दक्ले न्ह्यः अहिंसा आधारित भद्र अवज्ञा आन्दोलन प्रवासी अधिवक्ताया रूपय् दक्षिण अफ्रिकाय् भारतीय समुदायया मनुतयेत नागरिक अधिकारया संघर्षया निंतिं याःगु ख। सन् १९१५य् वय्‌कः भारतय् लिहां बिज्याये धुंका वय्‌कलं भारतय् बुंज्यामि, मजदूत व नगरी श्रमिकतयेगु निंतिं अप्व भूमि कर व भेदभावया विरूद्धय् सःतया दिल। सन् १९२१इ भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेसया अभिवारा कायेधुंका गान्धीजीं भारतय् दुपिं सकल मनुतयेत गरीबीं मुक्त यायेत, मिसातयेगु अधिकाकया विस्तार, धार्मिक व जातीय एकताया पलिस्था, आत्म-निर्भरताया निंतिं अछुत प्रथा क्वचायेकिगु आदिया निंतिं यक्व आन्दोलन न्ह्यथनादिल। थ्व सकल आन्दोलन स्वया च्वे वय्‌कलं थःगु देय्‌ भारतयात विदेशी राजं मुक्ति बिइकिगु वा स्वराज प्राप्तिया आन्दोलनयात थःगु मू लक्ष्‍य दयेकादिल। गान्धीजीं ब्रिटिश सरकारं भारतीय मनुतयेत लागू यानातःगु चि करया विरोधय् सन् १९३०इ दांडी मार्च यानादिल। थ्व धुंका सन् १९४२इ   ब्रिटिश भारत छोड़ो  (भारत त्वःति) आन्दोलन न्ह्यःथना भारतीय मनुतयेगु नेतृत्व यानादिल। दक्षिण अफ्रिका व भारतय् थी-थी ईले यक्व दँ तक्क  वय्‌कः झ्यालखानाय् नं च्वनेमाल।
गान्धीजीं अहिंसा व सत्यया पालन यानादिल व सकल मनुतयेत थ्व सिद्धान्तया पालन यायेत आग्रह नं यानादिल। वय्‌कः आत्म-निर्भर आवासीय समुदायय् थःगु जीवनयापन यानादिल व चर्खां दयेकातःगु परम्परागत धोती व सूतीयातःगु शल जक्क फिना साधारण जीवनयापन यानादिल। वय्‌कलं सादा शाकाहारी भोजन यापन यानादिल व आत्मशुद्धि व सामाजिक प्रतिकार निगुया हे निंतिं ताःहाकगु ई तक्क उपवास नं यानादिल।
प्रारम्भिक जीवन
upright|thumb|गान्धीजी मचाबिले [[करिब सन् १८८६।]] गान्धीजीया जन्म पोरबन्दर धाःगु आःया गुजरात, भारतया छगू तटीय नगरय् अक्टोबर २, सन् १८६९इ हिन्दू मोध सम्प्रदायया अबु करमचन्द गान्धी व मां पुतलीबाईया काय्‌या रुपय् जूगु ख। वय्‌कःया अबु करमचन्द गान्धी (सन् १८२२-सन् १८८५) ब्रिटिश राजया कठियावाड एजेन्सीया छगू चिधंगु रियासत पोरबन्दर राज्यया दिवान (प्रधानमन्त्री) ख। गान्धीजीया अजीया नां उत्तमचन्द गान्धी वा उत्ता गान्धी ख। वय्‌कःया मां पुतलीबाई हिन्दू प्रणामी वश्नव सम्प्रदायी ख। वय्‌कःया मां वय्‌कःया अबुया ४म्हमः कला ख करमचन्द गान्धीया न्हापाया स्वम्ह कला थः-थःगु प्रशवकालय् मदूगु ख। धार्मिक मां व जैन सम्प्रदायया अधिपत्य दूगु थासय् हुर्केजुयादिम्ह गान्धीजीया जीवनय् वय्‌कःया मचाबिलेया वातावरणया प्रभाव वय्‌कःया मूर्त प्राणीया निंतिं करुणा, शाकाहार भोजन, आत्मशुद्धिया निंतिं उपवास, साम्प्रदायिक व धार्मिक सहिष्णुता आदि गुणय् खने दु।
भारतीय ग्रन्थ विशेषयाना श्रवणकुमार व हरिश्चन्द्रया बाखंया गान्धीजीया मचा ईले प्रभाव जूगु खनेदु। महाराजाहरिश्चन्द्रया पात्रया वय्‌कःया मचाईले प्रभावया बारेय् वय्‌कलं थःगु आत्मवृतान्तय् नं च्वयादिगु दु। गान्धीजीया मचाबिले निसें सत्य व मतिनाया उच्च महत्त्वया आत्मपहिचान वय्‌कःया थ्व पात्रय् थःगु परिचय मालिगु ज्यां खने दु।
सन् १८८३या मे लाय् गान्धीजी १३ दँ बिलय् वय्‌कःया इहिपा १४ दँ दूम्ह कस्तूरबा माखनजीनाप जुल। वय्‌कःया कलायात वय्‌कःया नां चिहाका कस्तूरबा वा बा धःका सःतिगु या। थ्व इहिपा तत्कालीन भारतय् अबिले प्रचलित संस्कृति कथंया पारिवारं निर्धारण याःगु बाल विवाह ख। थःगु इहिपाया बारेय्‌ छकः गान्धीजीं धयादिगु दु कि "झिसं वबिले इहिपाया बारेय् अप्व मस्युलिं झिगु निंतिं इहिपा धाःगु न्हुगु वसः फीगु, मरि नयेगु व थ-थितिनाप म्हितिगु जक्क जुल" तर व लागाया अबिलेया चलन कथं ल्यासे भमचां थःगु यक्व ई थःछेँय् थःगु मां-अबुनाप व थःगु भातः स्वया अलग च्वनिगु जुल। सन् १८८५या प्रारम्भय् गान्धीजीया अबु करमचन्द गान्धी मदियादिल; वहे दँय् १५दँ दुबिले वय्‌कःया न्हापाम्ह मचा बुल तर थ्व मचा छुं दिं जक्क म्वात। गान्धीजी व कस्तूरबाया प्यम्ह मचा (फुक्कं काय्‌) धाःसा लिपातक्क म्वात। वय्‌कःया मस्तया नां हरिलाल (सन् १८८८य् बूगु), मणिलाल (सन् १८९२इ बूगु), रामदास (सन् १८९७य् बूगु), व देवदास (सन् १९००य् बूगु) ख। पोरबन्दरय् मिडिल स्कूल व राजकोटय् हाई स्कूल निगु हे शैक्षिक स्तरय् गान्धीजी छम्ह औसत छात्र जुयादिल। वय्‌कलं थःगु म्याट्रिकया परीक्षा भावनगर, गुजरातया समलदास कलेजं छुं समस्यानाप उत्तीर्ण यानादिल। थ्व ईले वय्‌कः अप्रसन्न जुयादिल छाय्‌धासाः वय्‌कःया परिवारं वय्‌कःयात ब्यारिस्टर दयेकिगु इच्छा तयातल।
left|thumb|गान्धीजी व वय्‌कःया कला [[कस्तुरबा गान्धी|कस्तुरबा (सन् १९०२)]] सेप्तेम्बर ४, सन् १८८८य् थःगु १९गु बुंदिं स्वया लच्छि न्ह्यः गान्धीजी लण्डन, इंग्ल्याण्डय् युनिभर्सिटी कलेज लण्डनय् कानून ब्वनेय व [ब्यारिस्टरया तालिम कायेत बिज्यानादिल। वय्‌कःया लण्डन, ब्रिटिश साम्राज्यया राजधानीया जीवनय् वय्‌कलं थःगु मांयात जैन भिक्षु बेचारजीया उपस्थितिइ ब्युगु वचनं प्रभावित यात। वय्‌कलं थ्व वचनय् हिन्दू आचरण पालना याना ला, अय्‌ला व विभिचार रहित जुयाच्वनिगु जीवन पालन यायेगु वचं बियादिगु ख। गान्धीजीं "अंग्रेजी" रीतिरिवाजया अनुभव कयादिसां (दसु प्याखंया पाठ कायेगु) वय्‌कलं थःगु वचन त्वता मदिल। वय्‌कःया छेँथुवां ब्युगु सादा शाकाहारी नसा धाःसा भपियादिमफत व वय्‌कलं लण्डनय् छगू शाकाहारी रेस्टुरां मलुइकुबिले तक्क वय्‌कः न्ह्याबिलें नेपित्याका च्वनेमाल। हेनरी स्टेफेन्स साल्टया सफूया प्रभावं वय्‌कलं शाकाहारी समाज (Vegetarian Society)इ ब्वःति कयादिल व वय्‌कः थ्व् समाजया कार्यकारी समितिइ निर्वाचित जुयादिल व थ्व समाजया छगू स्थानीय निकाय बेज्‌वाटरय् (Bayswater) न्ह्यथनादिल।
वय्‌कलं नापलानादिपिं छुं शाकाहारीत थियोसोफिकल समाज (Theosophical Society)या सदस्य जुयाच्वन। थ्व समाज सन् १८७५य् विश्व भ्रातृत्त्व बढेयायेत दयेकातःगु ख। थ्व समाज बौद्ध व हिन्दू ग्रन्थ अध्ययन यायेत तत्त्पर जुयाच्वन। थ्व समाजं गान्धीजीयात सत्संघय् नापं भागवत गीता (अनुवाद व संस्कृत पाठ) ब्वनेयात प्रेरित यात। धर्मय् न्हापा विशेष रुचि मदूम्ह गान्धीजीं हिन्दू व ख्रिस्टी ग्रन्थतयेगु अध्ययन यानादिल।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
रॆट्टै कुऴल् तुप्पाक्कि (सन् १९८९या संकिपा)
रॆट्टै कुऴल् तुप्पाक्कि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पैदुरुपाडु (कृष्णा)
पैदुरुपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
रॆट्टै कुऴल् तुप्पाक्कि (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पैदुरुपाडु (कृष्णा)
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पेदल ब्रतुकुलु (सन् १९८१या संकिपा)
पेदल ब्रतुकुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
जामखेड
जामखेड (अंग्रेजी:Jamkhed), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  अहमदनगर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
पेदल ब्रतुकुलु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
जामखेड
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५९० मिटर (१९३५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जामखेड शहरयागु जनसंख्या २७,६९१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
सोमन्पल्लि , चेन्नूर‌ मण्डल
सोमन्पल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया चेन्नूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मेनी फार्म्स, एरिजोना
मेनी फार्म्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३५९८७ उत्तर व देशान्तर १०९.६२८०५३ पश्चिम खः । थ्व थासे २१३०२००४ वर्ग मिटर (८.२२४७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तावळं (मलयालम संकिपा)
तावळं (मलयालम भाषा:താവളം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
अलगूड, अलाबामा
अलगूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६२९ दु धासा थ्व थासे १९८ खा छें दु ।
काहुन
काहुन (अंग्रेजी भाय:Kahun), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु कास्की जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे481खा छेँ दु।
अलगूड, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
इच्छसि
इच्छसि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कच्छ जिल्ला
कच्छ जिल्ला भारत देय्या गुजरात राज्यया दकले तःधंगु जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया क्षेत्रफल  ४५,६१२ चो.कि.मी दु।थ्व जिल्ला लेह धुंका भारत देय्या दकले तःधंगु जिल्ला ख। प्राचीन महानगर धोळावीरा कच्छ जिल्लाया खडीर प्रदेशय् ला।
भूगोल
कच्छया उत्तर दिशाय् पाकिस्तान, पश्चिम दिशाय् अरबी समुद्र व दक्षिणय् कच्छया अखात ला। कच्छया उत्तर व पूर्व भागय् कच्छया रण ला। कच्छया पूर्व दिशाय् रण धुंका बनासकांठा जिल्ला दु।
तालुका
कच्छय् करिब ९५० गां दु। थ्व जिल्लाया तालुका थ्व कथं दु-
पञ्जाबी भाषा
भाषिका
पञ्जाबी भाषाया यक्व भाषिका दु। थ्व भाय्‌या मू भाषिकाय् माझी भाषिका, झंगोची/झांगवी, जंगली/रचनावी, थालोची, शाहपुरी, धनी, पोठोहारी/पहाड़ी, हिंदको/कोहाटी, छाछी, जंडाली, मुलतानी/सराइकी, डेरावाली, रिआसती, घेबी, डोगरी, जाफ़री/खेतरानी, बागड़ी, बहावलपुरी, चंबिआली, मलवई, दुआबी, पुआधी उपभाषा आदि मू ख। पञ्जाबी भासय् आधिकारिक भाय्‌या रुपय् माझी भाषिकायात छ्येलिगु या। "माझा" धाःगु खँग्वःया अर्थ मध्य वा दथु ख। पञ्जाबया न्यागु खुसिइ दथुइ लाःगु रावी व ब्यास खुसिया दथुया थाय्‌यात माझी धाइ। थ्व थाय्‌या भाषिका माझी ख। थ्व भाषिका भारतया पञ्जाब व पाकिस्तानी पञ्जाबय् ल्हाइगु या। भारतीय पञ्जाबय् माझी भाषिका अंम्रितसर, गुरदासपुर, फिरोज़पुर जिल्ला आदि थासय् ल्हाइगु या।
कच्छ जिल्ला
भाषा
कच्छय् भाषा कच्छी व गुजराती भाषा ल्हाइगु या।
पञ्जाबी भाषा
लिपि
थ्व भाय् गुरमुखी व शाहमुखी लिपिइ च्वइगु या। गुरमुखी लिपि देवनागरी व नेपाललिपि नाप ज्व। थुकिया छुं दसु थ्व कथं दु-
कच्छ जिल्ला
प्रशासन
अबडासा, मांडवी, भुज, मुन्द्रा, अंजार व रापर गुजरात विधानसभाय् खुगु धारासभा थाय् दु। थ्व जिल्लाया मू नगर अंजर, भचौ, भुज, कन्द्ला, मन्द्वी, मुन्द्रा आदि खः।
पञ्जाबी भाषा
पत्रकारिता
पंजाबी भासय् ध्वाइगु छुं बुखँपौ थ्व कथं दु-
कच्छ जिल्ला
इतिहास
थ्व थासय् लूगु अवषेशया आधारय् कच्छ प्राचीन सिन्धु लहनाया भाग जूगु विश्वास दु। इ.स. १२७०इ कच्छ छगू स्वत्रंत्र प्रदेशया रुपय् पलिस्था जुल। इ.स. १८१५य् कच्छ ब्रिटिश साम्राज्य या प्रभाव खनेदत व कच्छया महाराजां ब्रिटिश सत्ता स्वीकार यात। इ.स. १९४७य् भारतया स्वतंत्रता धुंका कच्छ भारतया तत्कालिन 'महागुजरात' राज्यया छगू जिल्ला जुवन। १९५०इ कच्छ भारतया छगू राज्य जुवन। नोभेम्बर १ १९५६खुनु कच्छ मुंबई राज्य या अधीनय् लावन। १९६०इ भाषाया आधारय् मुंबइ राज्य महाराष्ट्र व गुजरातय् बायावन। थ्व विभाजनं कच्छ गुजरातया छगू भाग जुवन।
पञ्जाबी भाषा
स्वयादिसँ
पुचः:भाषा
कच्छ जिल्ला
इतिहास
१९४७य् भारतया बायेज्या धुंका सिन्ध व कराचीया बंदरगाह पाकिस्तानया भूभाग जुवन। स्वतन्त्र भारत सरकारं कंडलाय् छगू बंदरगाह विकास यायेगु निर्णय यात। कंडला बंदर पश्चिम भारतया छगू महत्वपूर्ण बंदरगाह ख।
इतिहासय् १६ जून १८१९ खुनु कच्छय् भुखाय् वन। ज्यानुवरी २६, २००१य् वःगु तःधंगु भुखाय्या केन्द्र कच्छ ख। कच्छया १८५ दँया भूस्तरशास्त्रीय इतिहासय् थ्व दकले तःधंगु भुखाय् ख।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
पिनेया स्वापू
पुचः:गुजरात
Kachchh
एग्रा
एग्रा (अंग्रेजी भाय:Egra), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मेदिनिपुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
फ्रीम्यान स्पर, इलियोनोई
फ्रीम्यान स्पर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७३ दु धासा थ्व थासे १२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८५९९७६ उत्तर व देशान्तर ८८.९९९८७८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४५९४२ वर्ग मिटर (०.४०३८४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तल्लीसेठी (NZA), बेतालघाट तहसील
तल्लीसेठी (NZA) भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ७५१
७५१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५१ पुचः:दँ
सोनवर्ष
सोनवर्ष (अंग्रेजी:Sonbarsa), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  पर्सा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोनवर्ष यागु जनसंख्या ५५११ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
रामतीर्थ, सुरजपुर मण्डल
रामतीर्थ, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
तुंगेपल्ले, हिंदूपुरम् मण्डल
तुंगेपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् हिंदूपुरं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
प्रेम कानुक (सन् १९८१या संकिपा)
प्रेम कानुक  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
हेरिएट टुबम्यान
ह्यारियत तुबम्यान (born Araminta Harriet Ross; (1820 – 1913) छम्ह अफ्रिकी अमेरिकी उन्मुलनवादी, मानववादी, व अमेरिकी गृह हताः बिले युनियनया गुप्तचर ख। वय्कःया जन्म दासया रुपय् जुसां वय्कलं लिपा दासतां मुक्त जुयादिल व लिपा १३गु मिशनय् ७०म्ह स्वया अप्व दासतयेत मुक्त यानादिल। वय्कलं थ्व ज्या दासताविरोधी ज्याकमितयेगु सञ्जाल छ्येला व अन्दरग्राउन्द रेलरोद धाःगु सुरक्षित छेँ छ्येला यानदिल। वय्कलं लिपा जोन ब्राउनयात हार्पर फेरीया छापाय् मनु भर्ती यायेत ग्वहालि यानादिल। हताः धुंकाया कालय् वय्कलं मिसा मताधिकारया निंतिं ज्या यानादिल।
लिधंसा
पुचः:दासता पुचः:दासता उन्मुलन
तीज्वाल (मलयालम संकिपा)
तीज्वाल (मलयालम भाषा:തീജ്വാല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
क्रेस्सेन्ट सिटी, क्यालिफोर्निया
क्रेस्सेन्ट सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७५४८२१ उत्तर व देशान्तर १२४.२०१२०६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६०६८९० वर्ग मिटर (१.७७८७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७३०८८१ वर्ग मिटर (०.२८२१९५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
काईगाउं
काईगाउं (अंग्रेजी भाय:Kaigaun), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु डोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे89खा छेँ दु।
पातपाडु (कृष्णा)
पातपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
उत्तम पुरुषऩ् (सन् १९८९या संकिपा)
उत्तम पुरुषऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ७५२
७५२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
फ्रीपोर्ट, इलियोनोई
फ्रीपोर्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६४४३ दु धासा थ्व थासे १२४७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२९२००३ उत्तर व देशान्तर ८९.६३०३७७ पश्चिम खः । थ्व थासे २९५५९९९४ वर्ग मिटर (११.४१३१७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६७०६ वर्ग मिटर (०.०१०३११ वर्ग माइल) ल दु ।
बंगारुबाट? (सन् १९८१या संकिपा)
'''बंगारुबाट? ''' छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
लक्ष्मीनगरधरमजयगढ मण्डल
लक्ष्मीनगरधरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सिन्ना, राजगढी तहसील
सिन्ना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नैहती
नैहती (अंग्रेजी:Naihati), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  उत्तर नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १५ मिटर (४९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैहती शहरयागु जनसंख्या २१५,४३२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैहती यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
कैलापालामाण्डु
कैलापालामाण्डु (अंग्रेजी भाय:Kailapalamandau), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु डडेलधुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे794खा छेँ दु।
तीरं तेटुन्न तिर (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बेथेल, कनेक्टिकट
बेथेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१३७ दु धासा थ्व थासे ३७४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३७३०२८ उत्तर व देशान्तर ७३.४१६१६८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०५७५२०७ वर्ग मिटर (४.०८३११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कनेक्टिकटयागु शहर
नैल खलबाडी, पोखरी तहसील
नैल खलबाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।