cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एकदंताय
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पलाःख्वांय् (सफू)
पलाःख्वांय् छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास दुर्लभलाल सिंह नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०३य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू नेपाललिपि गुथि नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ६८ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
बाझ काण्ड
बाझ काण्ड (अंग्रेजी:Bajh Kanda), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  सल्यान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बाझ काण्ड यागु जनसंख्या ९०० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
केसला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कादंबरी मेहरा
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
थलन, भटवाडी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ज्याकसन, क्यालिफोर्निया
ज्याकसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३५०६८८ उत्तर व देशान्तर १२०.७७३७६२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९०९६१७९ वर्ग मिटर (३.५१२०५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
रक्की पर्वत
रक्की पर्वत पश्चिमी उत्तर अमेरिकाया छगू च्वापुगुं श्रृङ्खला ख।
पुचः:भूगोल पुचः:पर्वत
मीण्टुम् पराचक्ति (सन् १९८५या संकिपा)
मीण्टुम् पराचक्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पॊन्ननुजत्ति (मलयालम संकिपा)
पॊन्ननुजत्ति (मलयालम भाषा:പൊന്നനുജത്തി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मोलाइन, इलियोनोई
मोलाइन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३७६८ दु धासा थ्व थासे १९४८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४९०९६६ उत्तर व देशान्तर ९०.५०२००६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४०४०२३७३ वर्ग मिटर (१५.५९९४४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५७३७५२ वर्ग मिटर (०.२२१५२७ वर्ग माइल) ल दु ।
पडरीपानी, रायगढ मण्डल
पडरीपानी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
रायचोटि (कर्नूलु)
थ्व थाय् नंदवरमु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हार्ड रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
हामादान प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः। थ्व प्रान्तया मू नगरय् हमदान, तोयुसुरकान, नेआवनद, मलाएर, असद आबाद, बीआर, फ़ामनीन, रज़न व कबूद राएइंग ख।
उतयणऩ् वाचवतत्ता (सन् १९४६या संकिपा)
उतयणऩ् वाचवतत्ता छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बोलेभार्ड गार्डेन्स, फ्लोरिडा
बोलेभार्ड गार्डेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.१२४११४ उत्तर व देशान्तर ८०.१८२२१७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६८१६३४ वर्ग मिटर (०.२६३१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
एकमेवाद्वितीयं
एकमेवाद्वितीयं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अद्वितीयः
अद्वितीयः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
साकौला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नीये निजम् (सन् २००५या संकिपा)
नीये निजम्    (तमिल भाषा:நீயே நிஜம்    ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मीण्टुम् ऒरु कातल् कतै (सन् १९८५या संकिपा)
मीण्टुम् ऒरु कातल् कतै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बझाखेत
बझाखेत (अंग्रेजी:Bajhakhet), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७०६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बझाखेत यागु जनसंख्या ३५९२ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
मधुवनगोठ
मधुवनगोठ (अंग्रेजी भाय:Madhubangoth), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे775खा छेँ दु।
कुमरकुरु (सन् १९४६या संकिपा)
कुमरकुरु  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
डा. कृष्ण कुमार
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
क्वीलख, गैरसैण तहसील
क्वीलख भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ल्यातिनो रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
अलवर
अल्वार (अंग्रेजी भाय:Alwar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु अल्वार जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २७१ मिटर (८८९ फिट)।
स्रोत
Âlwâr
मोमेन्स, इलियोनोई
मोमेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१६३५५८ उत्तर व देशान्तर ८७.६६२०९८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५४५७४० वर्ग मिटर (१.३६९०१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २००४५४ वर्ग मिटर (०.०७७३९६ वर्ग माइल) ल दु ।
चोरगलिया तल्ला आमखेडा, हल्द्वानी तहसील
चोरगलिया तल्ला आमखेडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १०४३
१०४३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
देवरीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
देवरीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
शुक्रौली
शुक्रौली (अंग्रेजी:Sukrauli), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शुक्रौली यागु जनसंख्या ४९३७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
बझ्खेतेरिया
बझ्खेतेरिया (अंग्रेजी:Bajhketeria), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बझ्खेतेरिया यागु जनसंख्या ३४३९ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
प्रतिकरणं (मलयालम संकिपा)
प्रतिकरणं (मलयालम भाषा:പ്രതികരണം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
लिस्म्यान, अलाबामा
लिस्म्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६५३ दु धासा थ्व थासे २६९ खा छें दु ।
चकटयोकम् (सन् १९४६या संकिपा)
चकटयोकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
लिस्म्यान, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.१७२२१६ उत्तर व देशान्तर ८८.२८९३५२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६५६५८३४ वर्ग मिटर (२.५३५०८३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
जेम्सटाउन, क्यालिफोर्निया
जेम्सटाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०१७ दु धासा थ्व थासे १४४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९५४९५६ उत्तर व देशान्तर १२०.४०५३०६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९१७२३५ वर्ग मिटर (३.०५६८६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिस्म्यान, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
जेम्सटाउन, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अद्वेष्टा
अद्वेष्टा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चकटयोकम् (सन् १९४६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १०४४
१०४४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
दन्दालका, भटवाडी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नॆञ्चिरुक्कुम् वरै निऩैविरुक्कुम् (सन् २००५या संकिपा)
नॆञ्चिरुक्कुम् वरै निऩैविरुक्कुम्       (तमिल भाषा:நெஞ்சிருக்கும் வரை நினைவிருக்கும்       ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अल्वाकुरिचि
अल्वाकुरिचि (अंग्रेजी भाय:Alwarkurichi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तिरुनेलभेली जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
नेवाः रक
नेवाः रक नेपालभाषाय् आधारित रक विधा ख। थ्व येँय् केन्द्रित रक विधा ख। थ्व रकय् नेपालभाषाया छ्यला नापं नेवाः बाजं नं थाइगु या। थ्व रक विधाय् सन् १९७०या हिप्पी संस्कृतिया यक्व प्रभाव दु। मुक्ति एन्द रिभाइभल थ्व रकया छगू मू ब्यान्द ख। नापं, भीम तुलाधर, जेनिथ ब्यान्द, कब वेब, संजीव प्रधान, जेम्स प्रधान, नेवाः बिटल्स आदि मेमेगु लोकंह्वागु कलाकारत ख।
मुतल् मरियातै (सन् १९८५या संकिपा)
मुतल् मरियातै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ब्राह्मणदॊड्डि (कर्नूलु)
थ्व थाय् सि.बॆलगल्‌ मण्डलय् ला।
एकस्मिन्‌
एकस्मिन्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
ब्राह्मणदॊड्डि (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एकस्मिन्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
उच्चाभिंठी, रायगढ मण्डल
उच्चाभिंठीरायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मोनी, इलियोनोई
मोनी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
उच्चाभिंठी, रायगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मोनी, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४१८९३३ उत्तर व देशान्तर ८७.७४५७९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ८०२८२३३ वर्ग मिटर (३.०९९७१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ज्मुल, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५९२० दु धासा थ्व थासे १७८९ खा छें दु ।
वेंकायिपल्लि, तांडूरु मण्डल
वेंकायिपल्लि, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
गोढा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
गोढा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पुरावृत्तं (मलयालम संकिपा)
पुरावृत्तं (मलयालम भाषा:പുരാവൃത്തം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् १०४५
१०४५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अद्वैत
अद्वैत माधवं प्रतिपादित याःगु छगू सिद्धान्त ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पोस्ट-रक
पोस्ट-रक धागु छगु कथंयागु पंक रक खः।
चुपत्रा (सन् १९४६या संकिपा)
चुपत्रा  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
यांमिखा (सफू)
यांमिखा छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास मथुरा साय्‌मि नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०३य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू लुमन्ति खलः नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १८६ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
मेजागुडा, रायगढ मण्डल
मेजागुडा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
बाँझो
बाझो (अंग्रेजी:Bajho), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  इलाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३०८ खा छेँ दु।
मेजागुडा, रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
बाँझो
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बाझो यागु जनसंख्या ७३२४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
वल्सा खालसा, सोमेश्वर तहसील
वल्सा खालसा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मेजागुडा, रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
वल्सा खालसा, सोमेश्वर तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
मेजागुडा, रायगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
वल्सा खालसा, सोमेश्वर तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बोलिङ्ग ग्रीन, फ्लोरिडा
बोलिङ्ग ग्रीन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८९२ दु धासा थ्व थासे ९३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.६३७८२३ उत्तर व देशान्तर ८१.८२५६०९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३६६८०७० वर्ग मिटर (१.४१६२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५००१ वर्ग मिटर (०.००१९३१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
मधुवनी
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५६ मिटर (१८३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मधुवनी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
चौसला, हल्द्वानी तहसील
चौसला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
पावर पप
रक संगीतया छगू जन्रः ख।
अल्वारथिरुनगिरी
अल्वारथिरुनगिरी (अंग्रेजी भाय:Alwarthirunagiri), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तूथुकुडी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
सन् १०४६
१०४६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
स्री मुरुकऩ् (सन् १९४६या संकिपा)
स्री मुरुकऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लिटलभिल, अलाबामा
लिटलभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७८ दु धासा थ्व थासे ४३२ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
एकाकिनि
एकाकिनि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तिलोरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
तिलोरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मूक्कणाङ्कयिऱु (सन् १९८५या संकिपा)
मूक्कणाङ्कयिऱु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोन्माउथ, इलियोनोई
मोन्माउथ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९८४१ दु धासा थ्व थासे ३९८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९११५३१ उत्तर व देशान्तर ९०.६४४५७९ पश्चिम खः । थ्व थासे १०४३६२०२ वर्ग मिटर (४.०२९४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५४६७१ वर्ग मिटर (०.०२११०९ वर्ग माइल) ल दु ।
बज्रबाराही
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बज्रबाराही यागु जनसंख्या ७४२७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
जोहानेजबर्ग, क्यालिफोर्निया
जोहानेजबर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७६ दु धासा थ्व थासे १३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३६९५६४ उत्तर व देशान्तर ११७.६३८९८३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३३३२१५ वर्ग मिटर (२.४४५२६८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पुरुषार्त्थं (मलयालम संकिपा)
पुरुषार्त्थं (मलयालम भाषा:പുരുഷാര്ത്ഥം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
निजमाक नेचिक्किऱेऩ् (सन् २००५या संकिपा)
निजमाक नेचिक्किऱेऩ्  (तमिल भाषा:நிஜமாக நேசிக்கிறேன் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
साइकेडेलिक रक
रक संगीतया छगू विधा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:रक पुचः:संस्कृति
गेटवे, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६ दु धासा थ्व थासे ४८ खा छें दु ।
मधुमल्ल
जनसंख्या
14838
गेटवे, आर्कान्सः
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.४८६ उत्तर व देशान्तर ९३.९३८२५३ पश्चिम खः । थ्व थासे १४७३४१६ वर्ग मिटर (०.५६८८८९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कैलाश बुधवार
छम्ह प्रवासी बेलायती हिन्दी च्वमि खः।
अनौली, बेरीनाग तहसील
अनौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १०४७
१०४७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अधः
अधः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बुरान्‌दॊड्डि (कर्नूलु)
बुरान्‌दॊड्डि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् सि.बॆलगल्‌ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
परसदा, रायगढ मण्डल
परसदा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
निष्ठानन्द बज्राचार्य
thumb|निष्ठानन्द बज्राचार्यया झ्वाता निष्ठानन्द बज्राचार्य (गद्यगुरु पण्डित निष्ठानन्द बज्राचार्य) नेपालभाषा पुनर्जागरण कालया छम्ह महारथी खः । नेपालभाषां दक्कले न्हापां थासा आखलं सफू पिकायेगु श्रय निष्ठानन्दयात वनी । वय्‌कलं ने.सं. १०२९ स पिथनादीगु प्रज्ञापारमिता सफू हे नेपालभाषाया दक्कले न्हापांगु छापा सफू खः।
च्वयेगु ब्वनेगु व न्ववायेगु भाषा अलग्गअलग्ग थें जुयाच्वंगु इलय् निष्ठानन्दं जनभाषां हे दक्कले न्हापा सफू पिकयाः नेपालभाषाय् जनअभिरुची अप्वयेकेगु ज्या यानादिल । थथे जूबलय् च्वयेगु ब्वनेगु छथी भाषा व न्ववायेगु छथी भाषा मजुल । थः न्ववायेगु भाषां हे च्वये ब्वने याये ज्यू धयागु भावना जनसाधारणयाके ब्वलन, नेपालभाषा च्वज्या व ब्वनेज्याय् तिव्रता वल ।
व्यक्तिगत जीवनी
वय्‌कःया जन्म नेपाल सम्बत ९७८ थिंलाथ्व चौथी खुनु जुगु ख । वय्‌कःया अबुया नां मुक्तानन्द बज्राचार्य व मांया नां थकुमति बज्राचार्य ख। वय्‌कःया थाय्‌बाय्‌ येँया ॐ बहाःया नःबहिइ दुगु ख। वय्‌कःया इहिपा १५दँय् रत्नप्रभा बज्राचार्य नाप जुगु ख ।
नीदँ दुबलय् ला वय्‌कः निम्ह मचाया अबु जुइधुंकल । उथाय् वय्‌कःया मांअबु निम्हं मन्त । अले छेँया दक्वं भाला थम्हं कुब्वी माःबलय् वय्‌कलं ब्यापार यानाः थः व थःगु परीवारया जीवन हनादिल । वय्‌कःया लजगाः व्यापार व सरकारी ज्या ख। लजगाःया हे झ्वलय् वय्‌कः राइटरया जागीर नयाः बाजुराय् नं झाःगु खनेदु । अले छम्ह साहुया काय्‌यात संस्कृत स्यनेत कलकत्ताय् तकं झाःगु जुयाच्वन । वय्‌कःया न्हापांम्ह जहान मदयेधुंकाः क्वाःबहाःया पं.जोगपालया म्ह्याय् द्यःमय्‌जुलिसे इहिपा यानादिल ।
राम् रहिम् (सन् १९४६या संकिपा)
राम् रहिम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
निष्ठानन्द बज्राचार्य
व्यक्तिगत जीवनी
वय्‌कःयात न्हापा अध्ययन वा सयेकेसीकेगु वास्ता मदु । छन्हु फुकी दाजु आशामदुं मानहर्षं ‘जिमिसं बाखं कनेगु निष्ठानन्दं सिन्हः तिकेगु अले झी दाजुकिजापिनि नां च्वनीगु’ धयाब्यूबलय् निष्ठानन्दयात नुगलय् थिल व अध्ययन न्ह्याकादिल । थःगु छेँय् बालं च्वंवःम्ह यलयाम्ह पण्डितयाके काब्य सम्बन्धि थी थी खँत सयेकादिल ।दक्कले न्हापां वय्‌कलं घण्टाघर पुस्तकालयया पुस्तकालयाध्यक्ष यलया कुलमां पण्डितयाथाय् सारस्वत ब्याकरण अध्ययन यानादिल । मेमेपिं पण्डिततय् थाय् मेमेगु काब्य ग्रन्थ नं ब्वं झाल । थम्हं ब्वनागु थः काय् मोहनमानन्दयात ब्वंकाः काय् पासा कयाः बिद्याध्ययन यानादिल । नेपालभाषाया प्यंगः थां मध्ये छगः थां खः, निष्ठानन्द बज्राचार्य । वय्‌कः अनुवादक, छम्ह सम्पादक, अले धिसिलाम्ह वक्ता नं खः ।
बोयेट, फ्लोरिडा
बोयेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
राम् रहिम् (सन् १९४६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
निष्ठानन्द बज्राचार्य
व्यक्तिगत जीवनी
वय्‌कःसिबें न्हापा साहित्य धइगु पद्य शैलीं जक च्वइगु खः । तर वय्‌कलं गद्य शैली अर्थात झीसं खँल्हाबल्हा यायेगु भाषं हे साहित्य श्रृजना यायेगु यानादिल । वय्‌कःपाखें गद्य शैली बिकास जुइधुंकाः च्वइपिन्त नं अःपुयावन नापं साहित्य ब्वनीपिं वा न्यनीपिन्त नं थम्हं खँल्हाबल्हा यायेगु भाषं हे जुइबलय् थुइकेत नं अःपुल । नेपालभाषाया साहित्य ख्यलय् गद्य साहित्यया विकास याःम्ह जुयाः हे वय्कःयात गद्यगुरु धाःगु खः । तर वय्‌कः धेबाया ल्यू ल्यू ब्वाँय् जूगु गबलें खनेमदु । जिवंकाछि वय्‌कलं थःगु धर्म, भाषाया सेवा याना तुं च्वनादिल । मेपिन्त भिं जुइगु ज्या याना तुं च्वनादिल ।
थुकथं हे अध्ययन यानावँवं नेपाल सम्बत १०२१ चतुर्मासय् येँया जनबहालय् ललित बिस्तर, भद्रकल्पावदानया बाखँ कनादिल । नेपाल सम्बत १०२६स वय्कलं हानं नःबहिली ललित बिस्तर बाखं कनादिल । थी थी थासय् बाखं कनावँवं वय्‌कःया मनय् मनूतय्सं खँ ल्हाइगु भासं हे थुकियात हिले दःसा मनूतय्सं बांलाक थुइ व थुकीया अझ प्रचार जुइ धकाः मती तयाः ललित बिस्तर, भद्रकल्पावदान, स्वयम्भु पुराण, गुणकारण्डब्यूह, आर्य अष्टसहस्रिका, सुचन्द्र गृहस्पति, ताराशतनाम आदियात खँल्हाबल्हाया भाषं हिलाः गद्य शैलीइ अनुबाद यानादिल ।
वय्‌कलं बाखंत ला अनुबाद यानादिल । तर उगु इलय् नेपालय् सफू छापे यायेत प्रेस मदुनिगु ई । अय्जूगुलिं थःहे कलकत्ताय् झायाः सफू थायेगु सयेकाः, थासा आखः ज्वना वयाः थम्हं हे कम्पोज यानाः, करेक्सन यानाः सफू छापे यानाः नं पिकयादिल । बौद्ध ग्रन्थ ललितविस्तर वय्‌कःयागु च्वसां ने.सं. १०२९स पिदंगु खः । वयां लिपा बोधिचर्यावतार व आर्यभद्रचरी अनुबाद प्रकाशित यानादीगु खः ।
जीवनया अन्तिम इलय् तकं वय्‌कलं स्वयम्भुया सफूकुथि स्वनाद्यूगु् दु । वय्‌कः नेपाल सम्बत १०५५ थिंलाथ्व चौथी खुनु मदिया दिल।
प्रज्ञापारमिता
अष्ट सहस्रिका प्रज्ञापारमिताया नामं ध्वायातगु थ्व सफू या न्हापांगु २१पु संस्कृत स्लोकयात नेपालभाषाय् अनुवाद यानातगु ख । थ्व सफू देवनागरीं ने॰सं॰ १०२९य् प्रकाशित जुगु ख ।
ललितविस्तर
ने॰सं॰ १०३४य् वय्‌कःलं थगु हे छेय् प्रकाशित यानादिगु सफू । थ्व ग्रन्थय् वय्‌कलं गौतम बुद्धं न्ह्यथनादीगु प्रतीत्य समुत्पाद, चतुः आदि सत्य, आर्य अष्टांगिक माग्ग आदि विचाःयात सर्वसाधारणतेसं थुइगु भाषय् अनुवाद यानादिल।
वोधिज्ञान
थ्व सफू ने॰सं॰ १०४३य् प्रकाशित जुगु ख। वय्‌कलं थ्व सफुलिइ अतिकं परिमार्जित गद्य छ्यलातःगु दु ।
लिधंसा
पुचः:नेपालभाषा साहित्य
पुचः:ने॰स॰ ९७८य् बुगु पुचः:थिंलाथ्व चौथीइ बुगु पुचः:ने॰स॰ १०५५य् मदुगु पुचः: थिंलाथ्व चौथीइ मदुगु पुचः:नेपालभाषाया प्यंगः थां
बोयेट, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८९५ दु धासा थ्व थासे २१०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.८४२३८३ उत्तर व देशान्तर ८२.२८५६९१ पश्चिम खः । थ्व थासे १७०९६१४७ वर्ग मिटर (६.६००८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७४६५३७ वर्ग मिटर (०.२८८२४ वर्ग माइल) ल दु ।
द्वारी, भटवाडी तहसील
द्वारी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एकाकी
एकाकी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दमदम, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
दमदम, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
मोन्टगोमरी, इलियोनोई
मोन्टगोमरी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
मेल्मरुवत्तूर् आतिपराचक्ति (सन् १९८५या संकिपा)
मेल्मरुवत्तूर् आतिपराचक्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
मोन्टगोमरी, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४७१ दु धासा थ्व थासे २२२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७२७८७९ उत्तर व देशान्तर ८८.३२९०३३ पश्चिम खः । थ्व थासे १६६१३७७० वर्ग मिटर (६.४१४६१३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०८३८८ वर्ग मिटर (०.१९६२९ वर्ग माइल) ल दु ।
मेल्मरुवत्तूर् आतिपराचक्ति (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
दमदम, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
व गमला थ्व खैथल
व गमला थ्व खैथल छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास गिरिजाप्रसाद जोशी नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०३य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
बज्रयोगिनी (सांखु)
बज्रयोगिनी (सांखु) (अंग्रेजी:Bajrayogini (Sankhu)), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१७ खा छेँ दु।
व गमला थ्व खैथल
पिथना
थ्व सफू त्वाथः प्रकाशन नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ८० पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
बज्रयोगिनी (सांखु)
जनसंख्या
नेपायागु इ सं २००१ यागु जनगणना कथं स़कवः यागु जनसंख्या ३८८० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:गाँ विकास समिति
लिभिंगस्टन, अलाबामा
लिभिंगस्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२९७ दु धासा थ्व थासे १५८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.५८७३३२ उत्तर व देशान्तर ८८.१८८१६१ पश्चिम खः । थ्व थासे १८४४०८८१ वर्ग मिटर (७.१२००६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१५४०४ वर्ग मिटर (०.०८३१६८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सन् १०४८
१०४८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
मधुपाटी
मधुपाटी (अंग्रेजी भाय:Madhupati), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे785खा छेँ दु।
रहस्यं परम रहस्यं (मलयालम संकिपा)
रहस्यं परम रहस्यं (मलयालम भाषा:രഹസ്യം പരമ രഹസ്യം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
वैङ्कि (सन् १९४६या संकिपा)
वैङ्कि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जोन्सभिल, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१ दु धासा थ्व थासे ७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७७९३५९ उत्तर व देशान्तर १२०.६९३८५५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५६३८६५३ वर्ग मिटर (१३.७६०१६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२६०९४ वर्ग मिटर (०.०४८६८५ वर्ग माइल) ल दु ।
वल्सा गूंठ, सोमेश्वर तहसील
वल्सा गूंठ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जेन्ट्री, आर्कान्सः
जेन्ट्री संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१६५ दु धासा थ्व थासे ९३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.२६६८९९ उत्तर व देशान्तर ९४.४८४३०४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१७३१८१ वर्ग मिटर (२.३८३४७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
सन् १०४९
१०४९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बाजुङ
बाजुङ (अंग्रेजी:Bajung), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  पर्वत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९६६ खा छेँ दु।
यार् (सन् १९८५या संकिपा)
यार् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अधम
अधम छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पम्परक्कण्णाले (सन् २००५या संकिपा)
पम्परक्कण्णाले    (तमिल भाषा:பம்பரக்கண்ணாலே    ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सि.बॆलगल्‌ (कर्नूलु)
सि.बॆलगल्‌ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् सि.बॆलगल्‌ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जाटादेवरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
जाटादेवरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
छडायल नयावाद, हल्द्वानी तहसील
छडायल नयावाद भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोन्टिसेलो, इलियोनोई
मोन्टिसेलो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१३८ दु धासा थ्व थासे २२२६ खा छें दु ।