cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कोटूली, अल्मोडा तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
धर्मदेवत (सन् १९५२या संकिपा)
धर्मदेवत  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
अपत्य
अपत्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हल्दूपोखरा दरम्वाल, हल्द्वानी तहसील
हल्दूपोखरा दरम्वाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दातव्यं
दातव्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अंजाव जिल्ला
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थनया जनसंख्या थ्व कथं दु-
फ्रुट कोभ, फ्लोरिडा
फ्रुट कोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६०७७ दु धासा थ्व थासे ५५४९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.१०११५३ उत्तर व देशान्तर ८१.६१८३१८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६२५८०११ वर्ग मिटर (१७.८६०३१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३२३९ वर्ग मिटर (०.००५११२ वर्ग माइल) ल दु ।
तृप्तः
तृप्तः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सीलाकौगा, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२६१६ दु धासा थ्व थासे ५७४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.१७८३६० उत्तर व देशान्तर ८६.२५१०६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७९८२४२० वर्ग मिटर (१८.५२६११७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २७७०९६ वर्ग मिटर (०.१०६९८७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सन् १४२३
१४२३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२३ पुचः:दँ
चमस्ताऩम् (सन् २००२या संकिपा)
चमस्ताऩम् (तमिल भाषा:சமஸ்தானம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धुमाली ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
डोबियाताल, गैरसैण तहसील
डोबियाताल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
धुमाली ताल
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
डोबियाताल, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भुल्के
भुल्के (अंग्रेजी भाय:Bhulke), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु भोजपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे535खा छेँ दु।
खडगांव खरसीया मण्डल
खडगांव खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
नर्थ अबर्न, क्यालिफोर्निया
नर्थ अबर्न संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८४७ दु धासा थ्व थासे ४९८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९३३८८१ उत्तर व देशान्तर १२१.०८३७६९ पश्चिम खः । थ्व थासे १९७५५१३२ वर्ग मिटर (७.६२७४९९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९८०९ वर्ग मिटर (०.००३७८७ वर्ग माइल) ल दु ।
तेलहीखाम्ह, लोरमी मण्डल
तेलहीखाम्हलोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
निजांपूर , जैनथ मण्डल
निजांपूर, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मनुया नुगः
मनुया नुगः मनु म्हयागु छगु अंग खः| थ्व अंगयागु ज्या हियात पम्प यायेगु खः| छम्ह औसत मनुयागु नुग वेकयागु तिनातगु मुठ्ठी ति तः ह्रों जुइ|
एनाटोमी
मनुयागु नुग छगु कोनिकल अंग खः| थुकिगु च्वका (एपेक्स) क्वे स्व धासा जग (बेस) च्वे स्वः| नुगयात प्यंगु च्याम्बरय् बाय् छिं| थ्व प्यंगु च्याम्बरत थ्व कथलं दु:
निजांपूर , जैनथ मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
मनुया नुगः
एनाटोमी
जव व देपा नुगयात छगु सेप्टमं बायातगु दु धासा एट्रियम व भेन्ट्रिकलतेगु दथुइ भल्भत दु| जव एट्रिया व जव भेन्ट्रिकलयागु दथुइ ट्राइकस्पिड भल्भ दु धासा देपा एट्रिया व देपा भेन्ट्रिकलयागु दथुइ बाइकस्पिड वा माइट्रल भल्भ दु| थ्व भल्भतेगु ज्या हियागु बायात नियन्त्रित यायेगु खः| नुगयागु तन्तुतेत कोरोनरी आर्टरी तेसं हि बी धासा नुगयागु ज्या भेगस व सिम्प्याथेटिक नसातेसं छुं परिधितक्क  नियन्त्रणय् तै|
निजांपूर , जैनथ मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
मनुया नुगः
फिजियोलोजी
मनुयागु नुगयागु भाराभारा मिनिगु ज्या नुगलं हे नियन्त्रण याना तगु दै| थ्व ज्याय् न्ह्येपु व केन्द्रिय स्नायु प्रणालीयागु म्हो जक्क संलग्नता दै| नुग छगु अटोरिदमिक अंग खः| नुगयागु भाराभारा मिनिगु गति व हि पम्प यायेगु बल थ्वं थगु हे रिफ्लेक्स मेक्यानिजमं नियन्त्रण याइ| थे नियन्त्रणय् तेत थुकित क्यारोटिड बडि, रेनिन एन्जियोटेन्सिन प्रणाली नं ग्वाहालि याई|
नुगःया ल्वय्
पुचः:चिकित्सा पुचः:उसाँय्
निजांपूर , जैनथ मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
लकेस्बर्ग, आर्कान्सः
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९६९८५२ उत्तर व देशान्तर ९४.१७१०३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ९१५८९९७ वर्ग मिटर (३.५३६३०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कॊत्त पालॆं (कृष्णा)
कॊत्त पालॆं  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
कांचन (सन् १९५२या संकिपा)
कांचन  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
कॊत्त पालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् अवनिगड्ड मण्डलय् ला।
कांचन (सन् १९५२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
कॊत्त पालॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
कांचन (सन् १९५२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
कॊत्त पालॆं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बहेरी
बहेरी (अंग्रेजी भाय:Baheri), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बरैली जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८३ मिटर (६०० फिट)।
चंदली, लोरमी मण्डल
चंदली लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
देवजानी, मोरी तहसील
देवजानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दाता
दाता छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अपनुद्यात्‌
अपनुद्यात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मनु न्ह्येपु
मनु न्ह्येपु छगु मनुयागु अंग खः| थ्व अंग सिक्क हे जटिल व महत्वपूर्ण अंग खः| न्ह्येपु नं मनुयागु थेंथें कथं यागु अंगयात व्यवस्था यायेगु नापं मनुयागु भाव, स्मरण व मेमेगु मानवीय गुणतेत नं प्रभाव याइ|
एनाटोमी
न्ह्येपु खप्परयागु दुने दै| थुकियात स्वंगु तहयागु मेम्ब्रेनतेसं भुनातगु दै| थ्व स्वंगु मेम्ब्रेनयागु नां क्वे बिया तगु दु:-
न्ह्येपुयात सर्कल अफ विली नं मू कथलं हि संचार बियातगु दै| न्ह्येपुलिं १२गु जोडा क्रेनियल नसा  स्वानाच्वंगु दै|
बहिरग्राम
बहिरग्राम (अंग्रेजी भाय:Bahirgram), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मेदिनिपुर जिल्लायागु  सहर खः।
मोतिपुर गाविस, रुपन्देही जिल्ला
मोतिपुर ३ (अंग्रेजी:Motipur), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३३६ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १२५ मिटर (४१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोतिपुर ३ यागु जनसंख्या ७६०६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
Motipur
सन् १४२४
१४२४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२४ पुचः:दँ
जङ्षऩ् (सन् २००२या संकिपा)
जङ्षऩ् (तमिल भाषा:ஜங்ஷன்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मानवति (सन् १९५२या संकिपा)
मानवति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
भुमेस्थान
भुमेस्थान (अंग्रेजी भाय:Bhumesthan), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु धादिङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1747खा छेँ दु।
तृप्तिः
तृप्तिः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
गोरपार खरसीया मण्डल
गोरपार खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
निःसारक ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
सील्भ्यानिया, अलाबामा
सील्भ्यानिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८६ दु धासा थ्व थासे ५१७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५५८३०४ उत्तर व देशान्तर ८५.७९६१५४ पश्चिम खः । थ्व थासे १८९७३३२५ वर्ग मिटर (७.३२५६४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २९१५९८ वर्ग मिटर (०.११२५८७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
लन्डन, आर्कान्सः
लन्डन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९२५ दु धासा थ्व थासे ४१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३२५८०२ उत्तर व देशान्तर ९३.२३६५५७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२१४८९८ वर्ग मिटर (२.३९९५८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १००१३३ वर्ग मिटर (०.०३८६६२ वर्ग माइल) ल दु ।
फ्रुटल्यान्ड पार्क, फ्लोरिडा
फ्रुटल्यान्ड पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.८५८५७१ उत्तर व देशान्तर ८१.९१३११४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७५५५७३९ वर्ग मिटर (२.९१७२८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९४६९६० वर्ग मिटर (०.७५१७२५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
सन् १४२५
१४२५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२५ पुचः:दँ
धोराभाठा, लोरमी मण्डल
धोराभाठा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
अपमा
अपमा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
धोराभाठा, लोरमी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अपमा
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
धोराभाठा, लोरमी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अपमा
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
धोराभाठा, लोरमी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अपमा
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
धोराभाठा, लोरमी मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कोटा, अल्मोडा तहसील
कोटा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मिनगांव खरसीया मण्डल
मिनगांव खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
हल्दूपोखरा नायक, हल्द्वानी तहसील
हल्दूपोखरा नायक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
क्रेनियल नसा
नसातेगु नां
थ्व नसा त सेन्सरी, मोटर व ल्वाक्ज्यागु याना स्वंगु प्रकारय् बाय् छिं
उसायं व ल्वे
क्रेनियल नसायागु मनुयागु उसायं नाप तधंगु स्वापु दु। मदुयागु न्यागु सेन्स अंगय् प्यंगु यागु फुक्कं ज्या थ्व हे नसायात छ्येला जुइ। अथे जुगुलिं थ्व नसातेगु ल्वे नं मनुयागु न्हि-न्हियागु ज्या हे पना बीफु|
युऩिवर्चिटि (सन् २००२या संकिपा)
युऩिवर्चिटि  (तमिल भाषा:யுனிவர்சிடி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नर्थ एड्वार्डस्, क्यालिफोर्निया
नर्थ एड्वार्डस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२२७ दु धासा थ्व थासे ५९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०५०४४८ उत्तर व देशान्तर ११७.८०८८३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३११७५१३ वर्ग मिटर (१२.७८६७४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८६४५ वर्ग मिटर (०.००७१९९ वर्ग माइल) ल दु ।
मोतिपुर ४
मोतिपुर ४ (अंग्रेजी:Motipur), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २०४८ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १२५ मिटर (४१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोतिपुर ४ यागु जनसंख्या १०,८७३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
क्याम्बोदिया
क्याम्बोडिया दक्षिण पूर्वी एसियाया छगू देय् ख। थ्व देय् ख्मेर जातितयेगु मू थाय् ख।
प्रशासनिक विभाजन
क्याम्बोडियायात विभिन्न प्रान्तय् विभाजन यानातःगु दु-
स्वयादिसँ
पुचः:दे पुचः:देय्
बह्जोइ
बह्जोइ (अंग्रेजी भाय:Bahjoi), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु मोरादाबाद जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १९२ मिटर (६२९ फिट)।
चांगलांग जिल्ला
भारतयागु अरुणाचल प्रदेशयागु छगु जिल्ला खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थनया जनसंख्या थ्व कथं दु-
मरदलु पॆळ्ळि (सन् १९५२या संकिपा)
मरदलु पॆळ्ळि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १४२६
१४२६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
भुमेश्वर
भुमेश्वर (अंग्रेजी भाय:Bhumeswor), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे581खा छेँ दु।
सन् १४२६
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२६ पुचः:दँ
पल्लॆटूरु (सन् १९५२या संकिपा)
पल्लॆटूरु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
दातारं
दातारं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रमणा (सन् २००२या संकिपा)
रमणा  (तमिल भाषा:ரமணா ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
करनकांपा, लोरमी मण्डल
करनकांपा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
येर्रतिम्मरायचेरुवु (अनंतपुर)
यॆर्रतिम्मरायचॆरुवु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुंतकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उरुवङ्कळ् माऱलाम् (सन् १९८३या संकिपा)
उरुवङ्कळ् माऱलाम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सील्भ्यान स्प्रिङ्गस्, अलाबामा
सील्भ्यान स्प्रिङ्गस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५१२६५० उत्तर व देशान्तर ८७.०२०६३६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९०२८५६६ वर्ग मिटर (३.४८५९४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
गुरैना, बेरीनाग तहसील
गुरैना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पञ्चम सओयारी ताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
करौवाडीह खरसीया मण्डल
करौवाडीह खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
अपमानयोः
अपमानयोः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भुमिराजमडौ
भुमिराजमडौ (अंग्रेजी भाय:Bhumirajmadau), नेपायागु सेती अञ्चलयागु डोटी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे831खा छेँ दु।
दातारम्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
बह्रायच्
बह्रायच् (अंग्रेजी भाय:Bahraich), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बहरैच जिल्लायागु सहर खः।
दातारम्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
फ्रुटभिल, फ्लोरिडा
फ्रुटभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२७४१ दु धासा थ्व थासे ५४७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.३३०५७३ उत्तर व देशान्तर ८२.४६१५५३ पश्चिम खः । थ्व थासे १८२३२२१४ वर्ग मिटर (७.०३९४९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तृष्णा
तृष्णा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हल्‍द्वानी तल्‍ली, हल्द्वानी तहसील
हल्‍द्वानी तल्‍ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भवदेवरपल्लि (कृष्णा)
भवदेवरपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नागायलंक मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गाडाटोला, लोरमी मण्डल
गाडाटोला लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् १४२७
१४२७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२७ पुचः:दँ
मोतिपुर गाविस, बर्दिया जिल्ला
मोतिपुर ५ (अंग्रेजी:Motipur), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बर्दिया जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३१४६ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १२५ मिटर (४१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोतिपुर ५ यागु जनसंख्या १९,३८८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
Motipur
नर्थ एल मोन्ते, क्यालिफोर्निया
नर्थ एल मोन्ते संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३७०३ दु धासा थ्व थासे १३०२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.१०२९५८ उत्तर व देशान्तर ११८.०२३३१९ पश्चिम खः । थ्व थासे १०९५८४३ वर्ग मिटर (०.४२३१०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पेदरैतु (सन् १९५२या संकिपा)
पेदरैतु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १४२८
१४२८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
लिधंसा
पुचः:१४२८ पुचः:दँ
चॊल्ल मऱ्न्त कतै (सन् २००२या संकिपा)
चॊल्ल मऱ्न्त कतै (तमिल भाषा:சொல்ல மற்ந்த கதை) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोतिसार
मोतिसार (अंग्रेजी:Motisar), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोतिसार यागु जनसंख्या ४१०५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
काफरमार खरसीया मण्डल
काफरमार खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
टालाडेगा, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५१४३ दु धासा थ्व थासे ६४५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४३४७२८ उत्तर व देशान्तर ८६.१०१२९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ६१८१९७५५ वर्ग मिटर (२३.८६८७४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९०२४५ वर्ग मिटर (०.०७३४५४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
लोनोके, आर्कान्सः
लोनोके संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२८७ दु धासा थ्व थासे १७०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७८४०६५ उत्तर व देशान्तर ९१.९००७०५ पश्चिम खः । थ्व थासे ११२१५७१० वर्ग मिटर (४.३३०४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७२२०५० वर्ग मिटर (०.२७८७८५ वर्ग माइल) ल दु ।
हल्‍द्वानी मल्‍ली, हल्द्वानी तहसील
हल्‍द्वानी मल्‍ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पटताल
छगु ताल ख। ताल धागु दक्षिण एसियाली संगीतया छगु महत्त्वपूर्ण भाग ख।
इतिहास
थ्व संगीतया इतिहास दक्षिण एसियाली संगीतया इतिहासया छगु भाग ख।
छ्य्‌लेज्या
थ्व तालया छ्य्‌लेज्या भारत, नेपाः, बंगलादेश आदि दक्षिण एसियाली देय्‌य् जुगु खने दु।
स्वयादिसँ
पुचः:शास्त्रीय संगीत
पॆळ्ळिचेसि चूडु (सन् १९५२या संकिपा)
पॆळ्ळिचेसि चूडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बब डिल्यान
thumb|right|बब डिल्यान thumb|right|बब डिल्यान thumb|right|बब डिल्यान thumb|right|बब डिल्यान
बब डिल्यान छम्ह अमेरिकी गायक खः| वय्‌कलं आपालं कन्ट्री व रक विधाया म्ये हाला दि। अमेरिकी समसामायिक अवस्थायात थःगु म्येया विषय दयेकादिम्ह बब डिल्यानयात २०गु शताब्दीया अमेरिकाया दक्ले नांजाःम्ह चिनाखँमिय् छम्ह धका नं कायेगु या।
नांजाःगु म्ये
पुचः:गायक
सन् १४२९
१४२९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बाह्सुम
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २२३ मिटर (७३१ फिट)।
सन् १४२९
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४२९ पुचः:दँ
अपर
अपर छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फसेल्स कर्नर, फ्लोरिडा
फसेल्स कर्नर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
ज लव् यूटा (सन् २००२या संकिपा)
ज लव् यूटा (तमिल भाषा:ஜ லவ் யூடா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
फसेल्स कर्नर, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०६१९०५ उत्तर व देशान्तर ८१.८५३६०४ पश्चिम खः । थ्व थासे १८२८०९३८ वर्ग मिटर (७.०५८३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ज लव् यूटा (सन् २००२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोविंदपुर, लोरमी मण्डल
गोविंदपुर लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पूर्व कमेंग जिल्ला
भारतयागु अरुणाचल प्रदेशयागु छगु जिल्ला खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थनया जनसंख्या थ्व कथं दु-
दाधार
दाधार छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
बहुल
बहुल (अंग्रेजी भाय:Bahula), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु बर्द्धमान जिल्लायागु  सहर खः।
दाधार
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
प्रजासेव (सन् १९५२या संकिपा)
प्रजासेव  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
हल्द्वानी विचली, हल्द्वानी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुर्रु खरसीया मण्डल
कुर्रु खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
मोउनाबुधुक
मोउनाबुधुक (अंग्रेजी:Mounabudhuk), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  धनकुटा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५०७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोउनाबुधुक यागु जनसंख्या २५८५ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
लिधंसा
र्ध्दुदिविएक्क्व्क्क्व्क्व्क्क्र्प्ल्क्॑ओपोरेओइ२इओ३२;[र्क्२१ओक्वेप्[र्जिउइ२ल्भिकि५क्द्ब्स्युव्भ्।क्ष्ब् अन्स्ब् ब्क्ष् ःक्ष्॰क्ष्फ़्क्ष्व्॓ङ्ङ्ट्आ़॰आ़क्ष़्ःफ्ङ्आड्श्आड्आ णीञ्झ्श़्श्   आञ्शी
नर्थ फेयर ओक्स, क्यालिफोर्निया
नर्थ फेयर ओक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५४४० दु धासा थ्व थासे ४०५९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४७५१७ उत्तर व देशान्तर १२२.२०३५०६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०२४४७५ वर्ग मिटर (१.१६७७५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोतवाल गांव, अल्मोडा तहसील
कोतवाल गांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १४३०
१४३० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।