cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
यागंटिपल्लॆ (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पापे माप्राणं (सन् १९८९या संकिपा)
पापे माप्राणं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ३८
३८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३८ पुचः:दँ
30er
साउथ डेटना, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३१७७ दु धासा थ्व थासे ६४५७ खा छें दु ।
रतिनिर्वेदं (मलयालम संकिपा)
रतिनिर्वेदं (मलयालम भाषा:രതിനിര്വേദം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
राप्पटिकळुटॆ गाथ (मलयालम संकिपा)
राप्पटिकळुटॆ गाथ (मलयालम भाषा:രാപ്പടികളുടെ ഗാഥ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मातवि वन्ताळ् (सन् १९८०या संकिपा)
मातवि वन्ताळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बंधुवुलॊस्तुन्नारु जाग्रत्त (सन् १९८९या संकिपा)
बंधुवुलॊस्तुन्नारु जाग्रत्त  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथइस्ट आर्काडिया, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६०६४ दु धासा थ्व थासे २२३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.१९८८५४ उत्तर व देशान्तर ८१.८५१९०८ पश्चिम खः । थ्व थासे १८९२०८०४ वर्ग मिटर (७.३०५३६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
यॆर्रगुडि (कर्नूलु)
यॆर्रगुडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बनगानपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रघुवंशं (मलयालम संकिपा)
रघुवंशं (मलयालम भाषा:രഘുവംശം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बाम्ममाट बंगारुबाट (सन् १९८९या संकिपा)
बाम्ममाट बंगारुबाट  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ३९
३९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३९ पुचः:दँ
30er
मीऩाट्चि (सन् १९८०या संकिपा)
मीऩाट्चि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
साउथगेट, फ्लोरिडा
साउथगेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७४५५ दु धासा थ्व थासे ४०१३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.३०८९७४ उत्तर व देशान्तर ८२.५१०५७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२९३०६६ वर्ग मिटर (२.०४३६६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९२८६८ वर्ग मिटर (०.०३५८५७ वर्ग माइल) ल दु ।
ऱौडि रामु (मलयालम संकिपा)
ऱौडि रामु (मलयालम भाषा:റൌഡി രാമു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
आकुमल्ल (कर्नूलु)
आकुमल्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ब्लाक् टैगर् (सन् १९८९या संकिपा)
ब्लाक् टैगर्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ४०
४० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४० पुचः:दँ
40er
भगवान् (सन् १९८९या संकिपा)
भगवान्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ गेट रीज, फ्लोरिडा
साउथ गेट रीज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६५५ दु धासा थ्व थासे २६०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.२८६३५८ उत्तर व देशान्तर ८२.४९६६३६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६९०६१८ वर्ग मिटर (१.८११०५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
समयमायिल्ल पोलुं (मलयालम संकिपा)
समयमायिल्ल पोलुं (मलयालम भाषा:സമയമായില്ല പോലും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सत्रत्तिल् ऒरु रात्रि (मलयालम संकिपा)
सत्रत्तिल् ऒरु रात्रि (मलयालम भाषा:സത്രത്തില് ഒരു രാത്രി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मुऴु निलवु (सन् १९८०या संकिपा)
मुऴु निलवु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
भले दंपतुलु (सन् १९८९या संकिपा)
भले दंपतुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मदवेल्लि, दहेगाव‌ मण्डल
मदवेल्लि, दहेगाव‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया दहेगाव‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
सन् ४१
४१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४१ पुचः:दँ
40er
शत्रुसंहारं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अलुवकॊंड (कर्नूलु)
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भलेदॊंग (सन् १९८९या संकिपा)
भलेदॊंग  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ हाइपोइन्ट, फ्लोरिडा
साउथ हाइपोइन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
मुयलुक्कु मूऩु काल् (सन् १९८०या संकिपा)
मुयलुक्कु मूऩु काल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
साउथ हाइपोइन्ट, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.९०७५९६ उत्तर व देशान्तर ८२.७१३८७८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६३४५९५ वर्ग मिटर (२.१७५५२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मुयलुक्कु मूऩु काल् (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भूपोराटं (सन् १९८९या संकिपा)
भूपोराटं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सीमन्तिनि (मलयालम संकिपा)
सीमन्तिनि (मलयालम भाषा:സീമന്തിനി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ४२
४२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४२ पुचः:दँ
40er
साउथ मायामी, फ्लोरिडा
साउथ मायामी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७४१ दु धासा थ्व थासे ४४५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.७१०२७९ उत्तर व देशान्तर ८०.२९५१७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५९४३६१४ वर्ग मिटर (२.२९४८४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४४६ वर्ग मिटर (०.०००९४४ वर्ग माइल) ल दु ।
मंचि कुटुंबं (सन् १९८९या संकिपा)
मंचि कुटुंबं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कल्वाड, दहेगाव‌ मण्डल
कल्वाड, दहेगाव‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया दहेगाव‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
बॊंदलदिन्नॆ (कर्नूलु)
बॊंदलदिन्नॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
शिलायुगत्तिलॆ सुन्दरिकळ् (मलयालम संकिपा)
शिलायुगत्तिलॆ सुन्दरिकळ् (मलयालम भाषा:ശിലായുഗത്തിലെ സുന്ദരികള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ममतल कोवॆल (सन् १९८९या संकिपा)
ममतल कोवॆल  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ मायामी हाइट्स, फ्लोरिडा
साउथ मायामी हाइट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३५२२ दु धासा थ्व थासे १०३६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.५८८७८४ उत्तर व देशान्तर ८०.३८५२०९ पश्चिम खः । थ्व थासे १२७६७१०० वर्ग मिटर (४.९२९४०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०६०० वर्ग मिटर (०.००४०९३ वर्ग माइल) ल दु ।
मुरट्टुक्काळै (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुत्यमंत मुद्दु (सन् १९८९या संकिपा)
मुत्यमंत मुद्दु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ पाम बीच, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६९९ दु धासा थ्व थासे ८७२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.५९१७४६ उत्तर व देशान्तर ८०.०३७५२५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४७८६७ वर्ग मिटर (०.१३४३१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५१५२९८ वर्ग मिटर (०.१९८९५८ वर्ग माइल) ल दु ।
स्नेहत्तिन्ऱॆ मुखङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
स्नेहत्तिन्ऱॆ मुखङ्ङळ् (मलयालम भाषा:സ്നേഹത്തിന്റെ മുഖങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
दत्तापुरं (कर्नूलु)
दत्तापुरं  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु  कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सलिगाव, दहेगाव‌ मण्डल
सलिगाव, दहेगाव‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया दहेगाव‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:दहेगाव‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मुद्दुलमामय्य (सन् १९८९या संकिपा)
मुद्दुलमामय्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
स्नेहिक्कान् ऒरु पॆण्ण् (मलयालम संकिपा)
स्नेहिक्कान् ऒरु पॆण्ण् (मलयालम भाषा:സ്നേഹിക്കാന് ഒരു പെണ്ണ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सन् ४३
४३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४३ पुचः:दँ
40er
मौनपोराटं (सन् १९८९या संकिपा)
मौनपोराटं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ पासादेना, फ्लोरिडा
साउथ पासादेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७७८ दु धासा थ्व थासे ४५५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.७५४३९३ उत्तर व देशान्तर ८२.७३९८७१ पश्चिम खः । थ्व थासे १७५४२६८ वर्ग मिटर (०.६७७३२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२१७२५० वर्ग मिटर (०.४६९९८३ वर्ग माइल) ल दु ।
स्नेहिक्कान् समयमिल्ल (मलयालम संकिपा)
स्नेहिक्कान् समयमिल्ल (मलयालम भाषा:സ്നേഹിക്കാന് സമയമില്ല) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मूटिपऩि (सन् १९८०या संकिपा)
मूटिपऩि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
ऎग्गोनि (कर्नूलु)
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
यमपाशं (सन् १९८९या संकिपा)
यमपाशं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रक्तकन्नीरु (सन् १९८९या संकिपा)
रक्तकन्नीरु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सॊसैऱ्ऱि लेडि (मलयालम संकिपा)
सॊसैऱ्ऱि लेडि (मलयालम भाषा:സൊസൈറ്റി ലേഡി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ४४
४४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४४ पुचः:दँ
40er
साउथ सारासोटा, फ्लोरिडा
साउथ सारासोटा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५३१४ दु धासा थ्व थासे २७१९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.२८६९७५ उत्तर व देशान्तर ८२.५२९७१८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०५२११८ वर्ग मिटर (१.९५०६३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९६३९८४ वर्ग मिटर (०.३७२१९६ वर्ग माइल) ल दु ।
राजकीय चदरंगं (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
साउथ प्याट्रिक शोर्स, फ्लोरिडा
साउथ प्याट्रिक शोर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
मेकत्तुक्कुम् ताकमुण्टु (सन् १९८०या संकिपा)
मेकत्तुक्कुम् ताकमुण्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४५
४५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५ पुचः:दँ
40er
स्त्री ऒरु दुखं (मलयालम संकिपा)
स्त्री ऒरु दुखं (मलयालम भाषा:സ്ത്രീ ഒരു ദുഖം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
साउथ भेनिस, फ्लोरिडा
साउथ भेनिस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३५३९ दु धासा थ्व थासे ६६०५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.०४५८१८ उत्तर व देशान्तर ८२.४१५१२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६०९१४१० वर्ग मिटर (६.२१२९२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९६१०५१ वर्ग मिटर (०.३७१०६४ वर्ग माइल) ल दु ।
गिद्दलूरु (कर्नूलु)
गिद्दलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
रिक्षावाला (सन् १९८९या संकिपा)
रिक्षावाला  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
गिद्दलूरु (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रिक्षावाला (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रुद्रनेत्र (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सूत्रक्कारि (मलयालम संकिपा)
सूत्रक्कारि (मलयालम भाषा:സൂത്രക്കാരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सुन्दरिमारुटॆ स्वप्नङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
सुन्दरिमारुटॆ स्वप्नङ्ङळ् (मलयालम भाषा:സുന്ദരിമാരുടെ സ്വപ്നങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
लैला (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सन् ४६
४६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४६ पुचः:दँ
40er
स्प्रिङ्गफिल्ड, फ्लोरिडा
स्प्रिङ्गफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८८१० दु धासा थ्व थासे ३९४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.१६५४५१ उत्तर व देशान्तर ८५.६१०५२५ पश्चिम खः । थ्व थासे १०२६१५५० वर्ग मिटर (३.९६२००७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४१८४३० वर्ग मिटर (०.१६१५५७ वर्ग माइल) ल दु ।
होत्रमनदिन्नॆ (कर्नूलु)
होत्रमनदिन्नॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् संजामल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
यमाःद्यः
यमाःद्यः हिन्दू धर्म कथं स्व‍गया जुजु ख। वय्‌कः छम्ह देवगणया द्य ख। यमाःद्यया बाहान ऐरावत किसि ख। इन्द्रया अस्त्र बज्र ख। वय्‌कःयात अप्वयाना अप्सरातेगु प्याखं आदिइ मुग्ध जुम्ह जुजुया रुपय् चित्रित याइ।
स्वयादिसँ
पुचः:हिन्दू पात्र
ഇന്ദ്രന്‍ Indra
तत्सम खँग्वः
संस्कृतय् दुगु खँग्वःयात मेमेगु भाषे छ्य्‌लाज्या जुगु खँग्वःतेत तत्सम खँग्वः धाइ।
स्वया दिसँ
पुचः:व्याकरण
विंत दॊंगलु (सन् १९८९या संकिपा)
विंत दॊंगलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आज्मा
आज्मा वा आस्थ्मा रेस्पिरेटरी सिस्टमयागु छगु क्रोनिक ल्वे ख। थ्व ल्वेय् मनुयागु एअरवे कन्स्ट्रिक्ट जुइ, इन्फ्लामेसन जुइ व सोंय् म्युकस प्येपुना च्वनि। थन्यागु इपिसोड थ्व ल्वे छगु वा येक्व ट्रिगरं याना जुइ। थ्व ल्वेयागु ट्रिगर एलरजेन, ख्वांगु फे, मोइस्ट फे, व्यायाम, एक्जर्सन, इमोसनल स्ट्रेस आदि ख। मचातेगु दथुइ थ्व ल्वय् भाइरल संक्रमणं (गथे कि-सेखं चाइगु याना अप्व जुगु खने दु)।  थ्व कथंया एअरवे न्यारोविङ (airway narrowing)तेसं व्हीज, डिस्प्निया, नुगःपा कस्सेजुइगु, व मुसु वैगु थेंन्यागु लक्षण क्येनि। थ्व लक्षणतेत ब्रोंकोडाइलेटर बिया लंके ज्यु। थन्यागु एपिसोडतेगु दथुइ अप्व उसाँय् मदुपिं बांलागु थें जुइ तर गब्लें-गब्लें सासः ल्हाय् थाकुगु थें जुइफु।
The symptoms of asthma, which can range from mild to life threatening, can usually be controlled with a combination of drugs and environmental changes.
Public attention in the developed world has recently focused on asthma because of its rapidly increasing prevalence, affecting up to one in four urban children.
सन् ४७
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४७ पुचः:दँ
आज्मा
लक्षण
छुं मनुय् आज्मा क्रोनिक रेस्पिरेटरी इम्पेयरमेन्टयागु रुपे खने दै। मेमेपिंय् थ्व ल्वे इन्टर्मिटेन्ट ल्वेयागु रुपे खने दै व थ्व ल्वेयागु लक्षण इन्टरमिटेन्ट कथलं अपर रेस्पिरेटरी संक्रमण, तनाव, वायुय् दैगु एलर्जेन, वायु प्रदुषक (दसु कुं) वा व्यायामं याना जुइ।
सन् ४७
अक्टोबर-डिसेम्बर
40er
आज्मा
लक्षण
Signs of an asthmatic episode include wheezing, rapid breathing (tachypnea), prolonged expiration, a rapid heart rate (tachycardia), rhonchous lung sounds (audible through a stethoscope), and over-inflation of the chest. During a serious asthma attack, the accessory muscles of respiration (sternocleidomastoid and scalene muscles of the neck) may be used, shown as in-drawing of tissues between the ribs and above the sternum and clavicles, and the presence of a paradoxical pulse (a pulse that is weaker during inhalation and stronger during exhalation).
During very severe attacks, an asthma sufferer can turn blue from lack of oxygen, and can experience chest pain or even loss of consciousness. Just before loss of consciousness, there is a chance that the patient will feel numbness in the limbs and palms may start to sweat. Feet may become icy cold. Severe asthma attacks may lead to respiratory arrest and death. Despite the severity of symptoms during an asthmatic episode, between attacks an asthmatic may show few signs of the disease.
डायाग्नोसिस
आज्मायात छगु रिभर्सिबल एअरवे अब्स्ट्रक्सनया कथं परिभाषित यानातगु दु। Reversibility थमंतुं (spontaneously) वा निदान (treatment) याना जुइ। थुकिया दक्ले आधारभूत पीक एक्स्पिरेटरी फ्लो रेटया लनेज्या व क्वय् बियातगु क्राइटेरियायात ब्रिटिस थोर्‍यासिक सोसाइटी नं आज्माया डायग्नोसिसया आधार कागु दु:
In many cases, a physician can diagnose asthma on the basis of typical findings in a patient's clinical history and examination. Asthma is strongly suspected if a patient suffers from eczema or other allergic conditions—suggesting a general atopic constitution—or has a family history of asthma. While measurement of airway function is possible for adults, most new cases are diagnosed in children who are unable to perform such tests. Diagnosis in children is based on a careful compilation and analysis of the patient's medical history and subsequent improvement with an inhaled bronchodilator medication. In adults, diagnosis can be made with a peak flow meter (which tests airway restriction), looking at both the diurnal variation and any reversibility following inhaled bronchodilator medication.
Testing peak flow at rest (or baseline) and after exercise can be helpful, especially in young asthmatics who may experience only exercise-induced asthma. If the diagnosis is in doubt, a more formal lung function test may be conducted. Once a diagnosis of asthma is made, a patient can use peak flow meter testing to monitor the severity of the disease.
In the Emergency Department doctors may use a capnography PMID 16187465 which measures the amount of exhaled carbon dioxide along with pulse oximetry which shows the amount of oxygen dissolved in the blood, to determine the severity of an asthma attack as well as the response to treatment.
Differential diagnosis
Before diagnosing someone as asthmatic, alternative possibilities should be considered. A physician taking a history should check whether the patient is using any known bronchoconstrictors (substances that cause narrowing of the airways, e.g., certain anti-inflammatory agents or beta-blockers).
Chronic obstructive pulmonary disease, which closely resembles asthma, is correlated with more exposure to cigarette smoke, an older patient, less symptom reversibility after bronchodilator administration (as measured by spirometry), and decreased likelihood of family history of atopy.
Pulmonary aspiration, whether direct due to dysphagia (swallowing disorder) or indirect (due to acid reflux), can show similar symptoms to asthma. However, with aspiration, fevers might also indicate aspiration pneumonia. Direct aspiration (dysphagia) can be diagnosed by performing a Modified Barium Swallow test and treated with feeding therapy by a qualified speech therapist. If the aspiration is indirect (from acid reflux) then treatment directed at this is indicated.
A majority of children who are asthma sufferers have an identifiable allergy trigger. Specifically, in a 2004 study, 71% had positive test results for more than 1 allergen, and 42% had positive test results for more than 3 allergens.
The majority of these triggers can often be identified from the history; for instance, asthmatics with hay fever or pollen allergy will have seasonal symptoms, those with allergies to pets may experience an abatement of symptoms when away from home, and those with occupational asthma may improve during leave from work. Occasionally, allergy tests are warranted and, if positive, may help in identifying avoidable symptom triggers.
Asthma is categorized by the United States National Heart, Lung and Blood Institute as falling into one of four categories: mild intermittent, mild persistent, moderate persistent and severe persistent. The diagnosis of "severe persistent asthma" occurs when symptoms are continual with frequent exacerbations and frequent nighttime symptoms, result in limited physical activity and when lung function as measured by PEV or FEV1 tests is less than 60% predicted with PEF variability greater than 30%.
There is no cure for asthma. Doctors have only found ways to prevent attacks and relieve the symptoms such as tightness of the chest and trouble breathing.
Pathophysiology
thumb|right|470px|Inflamed airways and bronchoconstriction in asthma. Airways narrowed as a result of the inflammatory response cause wheezing.
Bronchoconstriction
The airways of asthmatics are "hypersensitive" to certain triggers, also known as stimuli (see below). In response to exposure to these triggers, the bronchi (large airways) contract into spasm (an "asthma attack"). Inflammation soon follows, leading to a further narrowing of the airways and excessive mucus production, which leads to coughing and other breathing difficulties.
Stimuli
There are many different categories of stimuli:
Bronchial inflammation
The mechanisms behind allergic asthma—i.e., asthma resulting from an immune response to inhaled allergens—are the best understood of the causal factors. In both asthmatics and non-asthmatics, inhaled allergens that find their way to the inner airways are ingested by a type of cell known as antigen presenting cells, or APCs. APCs then "present" pieces of the allergen to other immune system cells. In most people, these other immune cells (TH0 cells) "check" and usually ignore the allergen molecules. In asthmatics, however, these cells transform into a different type of cell (TH2), for reasons that are not well understood. The resultant TH2 cells activate an important arm of the immune system, known as the humoral immune system. The humoral immune system produces antibodies against the inhaled allergen. Later, when an asthmatic inhales the same allergen, these antibodies "recognize" it and activate a humoral response. Inflammation results: chemicals are produced that cause the airways to constrict and release more mucus, and the cell-mediated arm of the immune system is activated. The inflammatory response is responsible for the clinical manifestations of an asthma attack. The following section describes this complex series of events in more detail.
Pathogenesis
The fundamental problem in asthma appears to be immunological: young children in the early stages of asthma show signs of excessive inflammation in their airways. Epidemiological findings give clues as to the pathogenesis: the incidence of asthma seems to be increasing worldwide, and asthma is now very much more common in affluent countries.
In 1968 Andor Szentivanyi first described The Beta Adrenergic Theory of Asthma; in which blockage of the Beta-2 receptors of pulmonary smooth muscle cells causes asthma. Szentivanyi's Beta Adrenergic Theory is a citation classic and has been cited more times than any other article in the history of the Journal of Allergy.
In 1995 Szentivanyi and colleagues demonstrated that IgE blocks beta-2 receptors. Since overproduction of IgE is central to all atopic diseases, this was a watershed moment in the world of Allergy.
The Beta-Adrenergic Theory has been cited in the scholarship of such noted investigators as Richard F. Lockey (former President of the American Academy of Allergy, Asthma, and Immunology), Charles Reed (Chief of Allergy at Mayo Medical School), and Craig Venter (Human Genome Project).
कारक
येक्व स्टडिज कथलं मस्तय् आज्मा, ब्रोंकाइटिस, व एक्युट रेस्पिरेटरी ल्वेयात वायुयागु क्वालिटी नाप स्वापू दुगु खं क्यंगु दु। One of the largest of these studies is the California Children's Health Study. From the press release "The study showed that children in the high ozone communities who played three or more sports developed asthma at a rate three times higher than those in the low ozone communities. Because participation in some sports can result in a child drawing up to 17 times the “normal” amount of air into the lungs, young athletes are more likely to develop asthma." Note that concentrations of ozone have risen steadily in Europe since 1870.
Another theory of pathogenesis is that asthma is a disease of hygiene. In nature, babies are exposed to bacteria and other antigens soon after birth, "switching on" the TH1 lymphocyte cells of the immune system that deal with bacterial infection. If this stimulus is insufficient, as it may be in modern, clean environments, then TH2 cells predominate, and asthma and other allergic diseases may develop. This "hygiene hypothesis" may explain the increase in asthma in affluent populations. The TH2 lymphocytes and eosinophil cells that protect us against parasites and other infectious agents are the same cells responsible for the allergic reaction. The Charcot-Leyden crystals are formed when the crystalline material in eosinophils coalesce. These crystals are significant in sputum samples of people with asthma. In the developed world, these parasites are now rarely encountered, but the immune response remains and is wrongly triggered in some individuals by certain allergens.
Finally, it has been postulated that some forms of asthma may be related to infection, in particular by Chlamydia pneumoniae. This issue remains controversial, as the relationship is not borne out by meta-analysis of the research. The correlation seems to be not with the onset, but rather with accelerated loss of lung function in adults with new onset of non-atopic asthma. One possible explanation is that some asthmatics may have altered immune response that facilitates long-term chlamydia pneumonia infection. The response to targeting with macrolide antibiotics has been investigated, but the temporary benefit reported in some studies may reflect just their anti-inflammatory activities rather than their antimicrobic action.
Asthma and sleep apnea
It is recognized with increasing frequency, that patients who have both obstructive sleep apnea (OSA) and bronchial asthma, often improve tremendously when the sleep apnea is diagnosed and treated. CPAP is not effective in patients with nocturnal asthma only.
तच्चोळि अम्पु (मलयालम संकिपा)
तच्चोळि अम्पु (मलयालम भाषा:തച്ചോളി അമ്പു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७८य् पिहांवगु खः।
आज्मा
Asthma and gastro-esophageal reflux disease
If gastro-esophageal reflux disease is present, the patient may have repetitive episodes of acid aspiration, which results in airway inflammation and "irritant-induced" asthma. GERD may be common in difficult-to-control asthma, but generally speaking, treating it does not seem to affect the asthma.
तच्चोळि अम्पु (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
आज्मा
Treatment
The most effective treatment for asthma is identifying triggers, such as pets or aspirin, and limiting or eliminating exposure to them. Desensitization to allergens has been shown to be a treatment option for certain patients.
तच्चोळि अम्पु (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
आज्मा
Treatment
As is common with respiratory disease, smoking adversely affects asthmatics in several ways, including an increased severity of symptoms, a more rapid decline of lung function, and decreased response to preventive medications. Asthmatics who smoke typically require additional medications to help control their disease. Furthermore, exposure of both non-smokers and smokers to second-hand smoke is detrimental, resulting in more severe asthma, more emergency room visits, and more asthma-related hospital admissions. Smoking cessation and avoidance of second-hand smoke is strongly encouraged in asthmatics.
विजय् (सन् १९८९या संकिपा)
विजय्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
आज्मा
Treatment
The specific medical treatment recommended to patients with asthma depends on the severity of their illness and the frequency of their symptoms. Specific treatments for asthma are broadly classified as relievers, preventers and emergency treatment. The Expert Panel Report 2: Guidelines for the Diagnosis and Management of Asthma (EPR-2) of the U.S. National Asthma Education and Prevention Program, and the British Guideline on the Management of Asthma are broadly used and supported by many doctors. A new draft Full Report of Expert Panel: Guidelines fo the Diagnosis and Management of Asthma (EPR-3) was posted on the NHLBI web site for public review and comment but has been withdrawn from the NIH website pending formal dissemination, although comments submitted by the American College of Allergy, Asthma and Immunology about the proposed revised NHLBI asthma guidelines are still available online. Bronchodilators are recommended for short-term relief in all patients. For those who experience occasional attacks, no other medication is needed. For those with mild persistent disease (more than two attacks a week), low-dose inhaled glucocorticoids or alternatively, an oral leukotriene modifier, a mast-cell stabilizer, or theophylline may be administered. For those who suffer daily attacks, a higher dose of glucocorticoid in conjunction with a long-acting inhaled β-2 agonist may be prescribed; alternatively, a leukotriene modifier or theophylline may substitute for the β-2 agonist. In severe asthmatics, oral glucocorticoids may be added to these treatments during severe attacks.
विजय् (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
ऎमऩुक्कु ऎमऩ् (सन् १९८०या संकिपा)
ऎमऩुक्कु ऎमऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
आज्मा
Treatment
For those in whom exercise can trigger an asthma attack (exercise-induced asthma), higher levels of ventilation and cold, dry air tend to exacerbate attacks. For this reason, activities in which a patient breathes large amounts of cold air, such as skiing and running, tend to be worse for asthmatics, whereas swimming in an indoor, heated pool, with warm, humid air, is less likely to provoke a response.
विजय् (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ऎमऩुक्कु ऎमऩ् (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आज्मा
Treatment
Researchers at Harvard Medical School (HMS) have come up with convincing evidence that the answer to what causes asthma lies in a special type of natural "killer" cell. This finding means that physicians may not be treating asthma sufferers with the right kinds of drugs. For example, natural killer T cells seem to be resistant to the corticosteroids in widely used inhalers.
A novel therapeutic target currently under investigation is the A2B receptor, a cell surface G-protein coupled receptor expressed in the lungs and in inflammatory cells expressed in asthma. Several animal models have confirmed the a critical role for A2B antagonists in pulmonary inflammation, fibrosis and airway remodelling.
Relief medication
Symptomatic control of episodes of wheezing and shortness of breath is generally achieved with fast-acting bronchodilators. These are typically provided in pocket-sized, metered-dose inhalers (MDIs). In young sufferers, who may have difficulty with the coordination necessary to use inhalers, or those with a poor ability to hold their breath for 10 seconds after inhaler use (generally the elderly), an asthma spacer (see top image) is used. The spacer is a plastic cylinder that mixes the medication with air in a simple tube, making it easier for patients to receive a full dose of the drug and allows for the active agent to be dispersed into smaller, more fully inhaled bits. A nebulizer which provides a larger, continuous dose can also be used. Nebulizers work by vaporizing a dose of medication in a saline solution into a steady stream of foggy vapour, which the patient inhales continuously until the full dosage is administered. There is no clear evidence, however, that they are more effective than inhalers used with a spacer. Nebulizers may be helpful to some patients experiencing a severe attack. Such patients may not be able to inhale deeply, so regular inhalers may not deliver medication deeply into the lungs, even on repeated attempts. Since a nebulizer delivers the medication continuously, it is thought that the first few inhalations may relax the airways enough to allow the following inhalations to draw in more medication.
Relievers include: Tremors, the major side effect, have been greatly reduced by inhaled delivery, which allows the drug to target the lungs specifically; oral and injected medications are delivered throughout the body. There may also be cardiac side effects at higher doses (due to Beta-1 agonist activity), such as elevated heart rate or blood pressure; with the advent of selective agents, these side effects have become less common. Patients must be cautioned against using these medicines too frequently, as with such use their efficacy may decline, producing desensitization resulting in an exacerbation of symptoms which may lead to refractory asthma and death.
Prevention medication
Current treatment protocols recommend prevention medications such as an inhaled corticosteroid, which helps to suppress inflammation and reduces the swelling of the lining of the airways, in anyone who has frequent (greater than twice a week) need of relievers or who has severe symptoms. If symptoms persist, additional preventive drugs are added until the asthma is controlled. With the proper use of prevention drugs, asthmatics can avoid the complications that result from overuse of relief medications.
Asthmatics sometimes stop taking their preventive medication when they feel fine and have no problems breathing. This often results in further attacks, and no long-term improvement.