cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नहरा गूंठ, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बुलि
बुलि विशेष प्रकारया घाँय्या पुसा ख। थ्व कितयेत सिरियल  नं धाइगु या। मनुतायेसं थीथी कथंया बुलि नसाया रूपय् बुइकि। किया थी-थी प्रकार हलिमया दकले महत्वपूर्ण नसाय् छगु ख।
छुडी, राजगढी तहसील
छुडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
बुलि
बुलिया छुं प्रकार थ्व कथं दु:
छुडी, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बुलि
हलिंया दक्वं बुँज्यामितयेसं बुइकिगु बुलिया 87% कि कःनि ख। बुलिइ कार्बोहाइड्रेट दै गुकियात मनुतयेसं नयेछिं। गरीब देशय् नसाया तःधंगु भाग बुलि ख। तःमि देशय् कि सिक्क माःगु नसा ला ख तर गरिब देशय् थें महत्वपूर्ण मजु। बुलि बुइकेत यक्व लः मा। छ टन बुलि बुइकेत करिब द्वछि टन लः माः।
ऒण्णा इरुक्क कत्तुक्कऩुम् (सन् १९९२या संकिपा)
ऒण्णा इरुक्क कत्तुक्कऩुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
बुलि
थीथी नसा थीथी बुलिं दयेकि। कियात आपालं नचुइका चुँ दयेकी। छ्वचुँ छ्यला ब्रेड, केक, वा नुदल्स दयेकेछिं।
अय्लाया थी-थी प्रकार तछ्व माल्ट, छ्वः व मेमेगु बुलि छ्येला दयेकेछिं।
सन् ४५६
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५६ पुचः:दँ
बुलि
तर्तिया कःनिया मासा धाःगु छगु विशेष चुँ छ्येला दयेकी।
मदकु मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बुलि
लिधंसा
पुचः:कि पुचः:बुलि
मदकु मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अश्वरथं (मलयालम संकिपा)
अश्वरथं (मलयालम भाषा:അശ്വരഥം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पुणे
पेठ
पुणे शहरयागु वताय् खुसि सिथे पेठयागु अनुसार अप्वया वन, थ्व न्हुगु उपनगर खः व स्वागु शहरयागु विस्तार याना वनाच्वंगु दु। पेठयागु नां वायागु न्हियागु नामं व ऐतिहासिक मनुतेगु नामं तगु दु। पुणेयागु पेठयु ना थ्व कथलं दु: कसबा पेठ, रविवार पेठ, सोमवार पेठ, मंगलवार पेठ, बुधवार पेठ, गुरुवार पेठ, शुक्रवार पेठ, शनिवार पेठ, गंज पेठ (महात्मा फुले पेठ), सदाशिव पेठ, नवी (सदाशिव) पेठ, नारायण पेठ, भवानी पेठ, नाना पेठ, रास्ता पेठ, गणेश पेठ।
अश्वरथं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पुणे
वातावरण
पुणे शहरय् ताहान्वईगु, (मनसून) वा वैगु व चीकुइगु ऋतु दु। मार्च निसें मे (तापमान २५°- २९° से.) दक्ले ताहान्वईगु ला खः। मे लाय् व वे न्ह्येथनि। जुन लाय् अरब सागर नं मनसूनयागु फे न्ह्येथनि। पुणेय् दछिय् ७२२ मि.मि. वा वई। जुलाई लाय् दक्ले अप्व वा वई। वा वईबिले तापमान २०°- २८° से. तक्क जई।
लखनपुर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पुणे
वातावरण
मनसून धुंका अक्टोबर लाय् न्हिने ताहान्वई धासा बहनि चिकुई। चिकुला नवेम्बर निसें फेब्रुवरी ला तक्क दया च्वनि। थ्व ईले पुणे चाहिलेयात दक्ले बाँलागु ई खः। थ्व ईले न्हिने तापमान २९°से दई धासा बहनि तापमान १०°से स्वया क्वे जुई। डिसेम्बर व ज्यानुवरी लाय् तापमान ५-६° स्वया क्वे तक्क थ्येनि। पुणेयागु अधिकतम तापमान ४३.३°से, अप्रिल २०, १९८७/मे ७, १८८९ खुनु (१७८१-१९४० यागु दथुई) व न्यूनतम तापमान १.७°से ज्यानुवरी १७ १९३५य् खने दु। ज्यानुवरी १९९१य् पुणेयागु तापमान २.८8°से दु।
जैवविविधता
पुणे शहरयागु डाक कार्यालय निसें २५ कि.मि. तापाक्क त्रिज्यायागु लागाय् साधारणतः १,००० स्वां-सिंमांयागु प्रजातित, १०४ फुलपाखरयागु प्रजातित, ३५० झंगतेगु प्रजाति व ६४ स्तनधारी प्राणीतेगु प्रजातित खने दु।
अर्थव्यवस्था
पुणे भारतयागु छगु महत्वपुर्ण औद्योगिक केंद्र खः। महाराष्ट्र राज्यय् मुम्बई महानगर धुंका पुणे हे दक्ले औद्योगिक शहर खः। हलिमय् दक्ले येक्व निचा मोटर देकिगु ज्यास बजाज अटो पुणेय् हे दु। भारतय् दक्ले अप्व प्रवासी वाहन व औद्योगिक वाहन देकिगु ज्यास टाटा मोटर्स, काइनेटिक, डाइमलर-क्रायस्लर (मर्सिडिस-बेञ्ज), फोर्स मोटर्स (बजाज टेम्पो) थें न्यागु ज्यास पुणेय् दु।
पुणेयागु अभियान्त्रिकी ज्यासतः थ्व कथलं दु - भारत फोर्ज (हलिमयागु निगुगु तधंगु फोर्जिंग ज्यास), कमिन्स इन्जिन्स, अल्फा लव्हाल, सँडविक एशिया, थायसन ग्रुप (बकाऊ वूल्फ), केएसबी पंप, फिनोलेक्स, ग्रीव्हज् इंडिया, फोर्ब्स मार्शल, थर्मेक्स आदि।
महत्वपूर्ण भारतीय सफ्टवेर कम्पनितः - इन्फोसिस, टाटा, फ्ल्युएंट, क्सांसा, टी.सी.एस., टेक महिंद्रा, विप्रो, पटनी, सत्यम, सायबेज, के.पी.आय.टी. कमिन्स, दिशा, पर्सिस्टंट सिस्टम्स, जियोमेट्रिक सफ्टवेयर, नीलसफ्ट व कॅनबे पुणेय् दु।
महत्वपूर्ण बहुराष्ट्रीय सफ्टवेर कंपनितः - बी.एम.सी. सफ्टवेयर, एनव्हिडिया ग्राफिक्स, एच.एस.बी.सी. ग्लोबल टेक्नोलोजिस, आय.बी.एम., रेड हॆट, सिमेन्स, ई.डी.एस., युजीएस, आयफ्लेक्स, कॉग्नीझंट, सिमांटेक, सनगार्ड, वर्संट, झेन्सार टेक्नालॉजीस, टी-सिस्टम व एसएएस, आयपीड्रम।
पुणे कल सेन्टर वा बी.पी.ओ. उद्योगय् नं अग्रसर दु। अंग्रेजी खँल्हाइपिं ज्याकमि वर्ग पुणेय् दुगु जुलिं कन्व्हरजिस, डब्ल्यु.एन.एस., इन्फोसिस, विप्रो, इएक्सएल, एमफेसिस थें न्यागु महत्वपूर्ण आऊटसोर्सिंग कम्पनित पुणेय् दु।
पुणेयागु महत्वपूर्ण कम्पनितेगु मुख्यालय -
नागरिक प्रशासन
पुणे शहरयागु व्यवस्थापन पुणे महानगरपालिका नं याई। महानगरपालिकायागु ज्या नागरिक प्रशासन व मूलभूत सेवा-सुविधा बीगु खः। प्रशासकीय नाययागु कार्यकारी अधिकार महाराष्ट्र सरकारं नांमांकित आय. ए. एस्‌. अधिकारी दर्जायागु महापालिका आयुक्त नाप दै। महानगरपालिका मतदानं ल्येयावगु नगरसेवकतेसं देकी। नगरसेवकतेगु नेतृत्व महापौर नापं दै। महापौर छगु नां यागु जक्क पद खः, थ्व पदयागु अधिकार म्हो हे जुइ। पुणेय् ४८ महापालिका प्रभागयागु विभाग दु, सकल विभागय् ज्याखं सहायक आयुक्त नं स्वई। राज्ययागु सकल  राजकीय पक्ष थगु उम्मेद्वारतेत निर्वाचित पदयागु लागि नामांकित याई।
जिल्ला प्रशासन
पुणे शहर पुणे जिल्लायागु मुख्यालय नं खः। जिल्लायागु मू जिल्लाधिकारी दै व वेकयागु ज्या सातबारा, बुँ सम्पत्तियागु नामकरण स्वेगु, राज्य सरकारयागु लागि साराकायेगु, करकायेगु व चुनावतेगु व्यवस्था यायेगु ख।
महानगर प्रहरी तन्त्र
पुणे प्रहरीयागु नाय पोलिस आयुक्त जुई; वेक राज्ययागु गृह मन्त्रालय नं नियुक्त जुम्ह छम्ह आय. पी. एस्‌. अधिकारी खः। पुणे पुलिस व्यवस्था महाराष्ट्र राज्ययागु गृहमन्त्रालययागु अन्तर्गतय् ला वई।
यातायात व्यवस्था
180px|left|thumbnail|पुणेयागु छगु लं पुणे शहर भारतयागु मेमेगु महत्वपूर्ण शहर नाप सतक, रेल्वे व हवाईमार्ग नं स्वाना च्वंगु दु। पुणेयागु विमानस्थलं न्हापा भारतयागु मेमेगु शहरय् जक्क प्लेन ब्वैगु जुसां आ वया सिंगापोर व दुबईय् प्लेन ब्वे धुंका थुकियात अन्तरराष्ट्रीय दर्जा प्राप्त जुगु दु।
न्हुगु ग्रीनफिल्ड पुणे अन्तरराष्ट्रीय विमानस्थल प्रकल्प महाराष्ट्र सरकार नं न्ह्येथने धुंका थ्व चाकण व राजगुरुनगर गाँतेगु दथुई चांदूस व शिरोली नापं (पुणे नं ४० कि.मि.) जुइगु सम्भावना दु। थ्व परियोजनायागु जिम्मेदारी महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडलयात ब्युगु दु।
पुणे शहरय् पुणे व शिवाजीनगर नां यागु निगु महत्वपूर्ण रेल्वे दु। पुणे व लोणावलायागु दथुई उपनगरीय दु गुकिलिं पिंपरी, खडकी व चिंचवड उपनगर शहर स्वाई। पुणेयागु उपनगरी रेल लोणावला तक्क व मुम्बई यागु कर्जत तक्क वनी। रेल्वे प्रशासन लोणावला व कर्जत/खोपोली शहरयात स्वाईगु योजना देकाच्वंगु दु। थुकिलिं पुणे-मुम्बईयागु दथुई वैगु सकल थाय् यात स्वाई। कर्जत-पनवेल रेलवे देके धुंका पुणे-मुंबई शहरतेगु दथुयागु अन्तर २९ कि.मी.स्वया म्हो जुई।
पुणे व मुंबईयागु दथुई मुम्बई-पुणे द्रुतगति महामार्ग देकातगु दु। थुकिलिं निगु हे शहरतेगु दथुई स्वघौ यागु अन्तर दै। सरकारी व निजी बससेवा नं पुणेयात मुम्बई, हैदराबाद, नागपपुर व बंगलूरू शहर नाप स्वाई। महाराष्ट्र राज्य परिवहन मंडल (एस.टी) यागु बससेवां पुणेयात महाराष्ट्रयागु ग्रामीण भाग नाप स्वाई।
पुणे शहर २०१० तक्क महत्वपूर्ण आई.टी केन्द्र जुइगु लंय् दु। पुणेयागु चक्रमाती बढत नापं थन वाहनतेगु ल्याखं नं अप्वया वगु दु। २००५य् पुणेय् १४६ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफलय् २लखः कार (मोटारगाडी) व १०लखः निचा वाहन दुगु खं छगु अभ्यासं सीकल। पुणेयागु उपनगर कल्याणीनगर, विमाननगर, मगरपट्टा, पिंपरी, चिंववड, बाणेर, वाकड, औंध, हिंजेवाडी, बिबवेवाडी, वानवडी, निगडी-प्राधीकरण याकनं बढे जुया च्वंगु दु तर दुनेयागु लं उल्ली याकनं सेल्लाना वगु मदु।
सार्वजनिक यातायात व्यवस्थायागु लागि पुणे व पिंपरी-चिंचवड महापालिका नं नियंत्रित पी.एम.टी. व पी.सी.एम.टी. उपकरण छ्येलातगु दु। रिक्शा शहरय् यातायातयागु मू साधन खः।
जनजीवन
पुणे भारतयागु न्हेगु दक्ले तधंगु शहर ख व थनयागु अर्थव्यवस्था क्रमांक खुगुगु दु। पुणेयागु पर क्यापिटा इन्कम(per capita income)य् न्हापांगु क्रमांक दु व फोगिं-तम्हियागु दथुयागु जा नं पुणेय् म्हो दु।
पुणेय् च्वनिपिन्त पुणेकर धका नं संबोधित याई। शहरयागु मूभाय् मराठी ख, व अंग्रेजी व हिन्दी भाषायागु नं थन छ्येलेज्या जुई।
पुणेयागु कें शहर
यह शहर पुणेयागु कें शहर ख -
कार्मी, इलियोनोई
कार्मी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
पुणे
संस्कृति
पुणेयात महाराष्ट्रयागु सांस्कृतिक राजधानी धका नं संबोधित याई। पुणेयागु मराठीयात मराठी भाषायागु मानक-रुप (standard)यागु कथलं हनि। पुणेय् देंदच्छि हे सांस्कृतिक ज्याखं ज्या च्वनि। पुणेय् संगीत, कला, साहित्य येक्व दु।
कार्मी, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४२२ दु धासा थ्व थासे २६६७ खा छें दु ।
पुणे
गणेशोत्सव
१८९४य् लोकमान्य तिलक नं सार्वजनिक गणेशोत्सव न्ह्येथनादिल। भाद्रपद (अगस्ट-सेप्टेम्बर) लाय् वैगु थ्व झिन्हुय् पुणे शहर चैतन्यमय जुई। थ्व उत्सवय् ब्वति कायेत येक्व थासं मनुत थन वई। थाय्-थासे गणेश मंडलयागु मण्डपयात ब्वया तै। थ्व जात्रा धुंका महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडल पुणे उत्सव नां यागु सांस्कृतिक ज्याझ्व आयोजित याई, गुकिलि संगीत, नृत्य, दबू, नाटक व कासा समाविष्ट जुई। झिन्हु तक्क जुइगु थ्व जात्रा गणेश विसर्जन नापं क्वचाई। अनन्त चतुर्दशीयागु सुथे न्ह्येथनिगु विसर्जन छन्हु लिपा तक्क हनि। थुकियागु मू न्यागु मण्डल खः -
पुणेय् गणेशोत्सव मण्डल प्राणप्रतिष्ठायागु मूर्ति विसर्जित याये धुंका उत्सव मुर्ति लिथ है। विसर्जन बिले ढोल, लेझीम थें न्यागु बाजं थाई। येक्व विद्यालयतेसं थगु पथके/बाजं स्येनि।
सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव
डिसेम्बर लाय् अभिजात संगीत मैफलीयागु ज्याखं पुणेय् जुइ गुकियात सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव धका हनि। स्वंगु बहनि तक्क सनिगु थ्व उत्सवय् नांजापिं हिंदुस्तानी व कर्नाटक संगीतज्ञतेसं ब्वति काई। शास्त्रीय संगीत यम्हि तेगु लागि थ्व उत्सव छगु नखः थें जुई।
रङ्गभूमि
मराठी रङ्गभूमि मराठी संस्कृतियागु अविभाज्य भाग खः। मराठी नाटक प्रायोगिक व व्यावसायिक निगु हे जुई। पुणेय् मराठी नाटक सिक्क लोकंह्वा। टिलक स्मारक मंदिर, बालगंधर्व रंगमंदिर, भरत नाट्य मंदिर, यशवंतराव चव्हाण नाट्यगृह, सुदर्शन रंगमंच व पिंपरी चिंचवड नाट्यगृह पुणे व नापंयागु महत्वपूर्ण प्याखँछें खः।
संकिपा
पुणेय् यक्व मल्टिप्लेक्स दु गुकिलि मराठी, हिन्दी व हलीवूड संकिपा क्येनेज्या जुई। पुणे रेलवे स्थानक नापं पास आयनक्स, विद्यापीठ लें ई-स्क्वेयर, सातारा लंय् व कोथरूड नापं सीटीप्राईड, कल्याणीनगर नापं गोल्ड एडलब्स व आकुर्डी नापं फेम गणेश भिजन दु। मराठी संकिपा मू तवलं प्रभात व सीटीप्राईड चित्रपटगृहय् क्येनि।
धर्म-अध्यात्म
चतु:श्रृंगी देग शहरयागु उत्तर-यःता डोंगर-उतारय् दु। देय ९० फूट जा १२५ फूट हाक व थुकियागु व्यवस्थापन चतु:श्रृंगी देवस्थानं याई। नवरात्री बिले देगले अप्व मनुत वई। शहरय् पर्वती देवस्थान नं नांजागु देग खः।
पुणे नापं आलीदी व देहू देवस्थान येक्व नांजा। आलीदीय् सन्त ज्ञानेश्वर यागु समाधि व देहूय् सन्त तुकारामयागु वास्तव्य दु। सकल दं वारकरी सम्प्रदाययागु मनुपिं थ्व सन्ततेगु पालखी कया पंढरपुरय् वना आषाढी एकादशीयागु मुहूर्तय् पंढरपूरय् थ्येनि।
पुणेय् भारतीय यहुदी तेगु बस्ती दु। ओहेल डेविड, इजायल स्वया पिने एशियायागु दक्ले तधंगु सिनेगग (यहुदीतेगु प्रार्थनाथाय्) थन दु। पुणे मेहेरबाबा बुगु थाय् व रजनीशयागु थाय्-बाय् नं खः। रजनीशयागु आश्रमय् येक्व पर्यटक वः। आश्रमय् ओशो झेन क्येब व तधंगु ध्यानगृह नं दु।
पिनेयागु स्वापूतः
पुचः:शहर पुचः:भारतयागु शहर पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर पुचः:पुणे
केवलैः
केवलैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
फाउन्टेन, कोलोर्याडो
फाउन्टेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
केवलैः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
फाउन्टेन, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५१९७ दु धासा थ्व थासे ५२१९ खा छें दु ।
केवलैः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फाउन्टेन, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६९३७८७ उत्तर व देशान्तर १०४.६९८१५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३६२५२२४३ वर्ग मिटर (१३.९९७०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८६५२ वर्ग मिटर (०.०१४९२४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
गुन्डु
गुन्डु (अंग्रेजी भाय:Gundu), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु ख्वप जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1080खा छेँ दु।
ढेलकी मुंगेली मण्डल
ढेलकी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ख्वप जिल्ला
ख्वप जिल्ला नेपाःया मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रया छगु जिल्ला खः। थ्व छगू ऐतिहासिक जिल्ला ख।
प्रशासन
थ्व जिल्लाय् क्वसं बियातःगु प्रशासनिक इकाइ दु-
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाःया जिल्ला
सतौ डरौ
सतौ डरौ (अंग्रेजी:Satau Darau), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६०० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सतौ डरौ यागु जनसंख्या २६१५ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
ब्र्याडली, क्यालिफोर्निया
ब्र्याडली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२० दु धासा थ्व थासे ४२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.८६२९६७ उत्तर व देशान्तर १२०.८०२६९८ पश्चिम खः । थ्व थासे २७३७४४ वर्ग मिटर (०.१०५६९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ब्रह्मबॊट्लपालॆं (कृष्णा)
ब्रह्मबॊट्लपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केरफ्री, एरिजोना
केरफ्री संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
केशवपुर
केशवपुर (अंग्रेजी:Kesabpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हावरा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
केरफ्री, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९२७ दु धासा थ्व थासे १७६९ खा छें दु ।
केशवपुर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १३ मिटर (४२ फुट) च्वे ला।
केरफ्री, एरिजोना
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८१८२३४ उत्तर व देशान्तर १११.९१८१९२ पश्चिम खः । थ्व थासे २२९१४०६९ वर्ग मिटर (८.८४७१७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
केशवपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं केशवपुर शहरयागु जनसंख्या १०,३५६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया केशवपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
भक्त हनुमान् (मलयालम संकिपा)
भक्त हनुमान् (मलयालम भाषा:ഭക്ത ഹനുമാന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कलिकालम् (सन् १९९२या संकिपा)
कलिकालम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
समौली, सुरजपुर मण्डल
समौली, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
लुद्विग् माइस् भ्यान डर रोहे
thumb|Ludwig Mies van der Rohe (1934)
माथेरान
माथेरान (अंग्रेजी:Matheran), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  रायगढ जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६७८ मिटर (२२२४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माथेरान शहरयागु जनसंख्या ५१३९ खः। थुकिली मिजंत ५८%, व मिसात ४२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया माथेरान यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
आमॆकथ (सन् १९७७या संकिपा)
आमॆकथ  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कस्तूरि मञ्चळ् (सन् १९९२या संकिपा)
कस्तूरि मञ्चळ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४५८
४५८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५८ पुचः:दँ
सतबरिया
सतबरिया (अंग्रेजी:Satbariya), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  दाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १८१६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सतबरिया यागु जनसंख्या ११,३०० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
क्यारोल स्ट्रिम, इलियोनोई
क्यारोल स्ट्रिम संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०४३८ दु धासा थ्व थासे १४२०० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९२२ उत्तर व देशान्तर ८८.१४०७५५ पश्चिम खः । थ्व थासे २३०३९८०० वर्ग मिटर (८.८९५७१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७२९३४ वर्ग मिटर (०.०२८१६ वर्ग माइल) ल दु ।
सिनई मल्ली, थराली तहसील
सिनई मल्ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चाकर (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुञ्जनगर
गुञ्जनगर नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु चितवन जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २४७७ खा छेँ दु।
लूट्विश् फ़ान् बेट्होफ़न्
right|250px|thumb|[[जोसेफ कार्ल स्ताइलर|स्ताइलरं दयेकादिगु वय्कःया किपा, सन् १८२०]] right|frameless|वय्कःया हस्ताक्षर
लूट्विक फ़ान् बेट्होफ़न् वा अंग्रेजीइ लुद्विग भ्यान बेइटहअउभन (नामाकरण डिसेम्बर १७, सन् १७७० – मार्च २६, सन् १८२७) छम्ह जर्मन संगीतकार व पियानोवादक ख। वय्कः युरोपेली शास्त्रीय संगीत व रोमान्टिक संगीतयुगया संक्रमण कालया दकले महत्त्वपूर्ण संगीतज्ञ व पाश्चात्य शास्त्रीय संगीतया सकल कालखण्डया दकले नांजाम्ह व प्रभावशाली संगीतकारय् छम्ह ख।
पवित्र रोमन साम्राज्यया अधीनया कोलोनया इलेक्ट्रोरेटया राजधानी बनय् बुयादिम्ह वय्कः थःगु जीवनया निगुगु दशकय् भियनाय् बिझ्यावन व जोसेफ हेडननाप संगीत सयका याकनं हे प्रवीण पियानोवादकया रुपय् थःयात स्थापित यानादिल। वय्कःया न्यनिगु क्षमता सन् १७९०या दशकय् म्हो जुयावन। अथेजुसां वय्कलं न्ह्यापनं पूर्णकथं मतायेधुंका तक्क संगीत रचना, सञ्चालन व प्रदर्शन यानादिल।
लिधंसा
पुचः:रचनाकार व संगीतकार
फाउलर, कोलोर्याडो
फाउलर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२०६ दु धासा थ्व थासे ५९१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१२८३४३ उत्तर व देशान्तर १०४.०२५००७ पश्चिम खः । थ्व थासे १२६५३६० वर्ग मिटर (०.४८८५५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
आत्मीयुडु (सन् १९७७या संकिपा)
आत्मीयुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
माथिगिरी
माथिगिरी (अंग्रेजी:Mathigiri), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  धर्मपुरी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माथिगिरी शहरयागु जनसंख्या ८०४९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया माथिगिरी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
भदयून N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
भदयून N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दरुवनकापा मुंगेली मण्डल
दरुवनकापा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कावल् कीतम् (सन् १९९२या संकिपा)
कावल् कीतम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४५९
४५९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५९ पुचः:दँ
चंदर्लपाडु (कृष्णा)
चंदर्लपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
आत्त
आत्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
चंदर्लपाडु (कृष्णा)
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
आत्त
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
चंदर्लपाडु (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
आत्त
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
चंदर्लपाडु (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आत्त
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इदॆक्कडि न्यायं (सन् १९७७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चोपन, सुरजपुर मण्डल
चोपन, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कोयम्बत्तूर
कोयम्बत्तूर् (अंग्रेजी भाय:Coimbatore, तमिल भाषा:கோயம்புத்தூர்) वा कोभइ (Kovai, கோவை), भारतया तमिलनाडु राज्यया कोयम्बत्तूर जिल्लाया कर्पोरेसनाधीन इलाका खः। थ्व नगर भारतया तमिल नाडु प्रदेशया स्वंगुगु दक्ले तधंगु नगर ख । थ्व नगर कोयम्बत्तुर जिल्लाया सदरमुकाम नं ख।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३८० मिटर (१२४६ फिट)। थ्व नगर तमिलनाडुया कोङ्गु नाडु क्षेत्रय् ला।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं कोयम्बत्तुरया जनसंख्या ९३०,८८२ दु । थुकिलि मिजं ५२% व मिसा ४८% दु। थ्व नगरया साक्षरता प्रतिशत ७८% दु (भारतया राष्ट्रिय साक्षरता ५९॰५% स्वया अप्व)। मिजंतेगु साक्षरता प्रतिशत ८१% व मिसातेगु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु। थनया कूल जनसंख्याय् ११% ६ दँ स्वया क्वकालि दु।
गुन्साकोत
गुन्साकोत नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४१७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुन्साकोत यागु जनसंख्या १८५८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
इमू (प्राणी)
इमू छ्गु प्रकारया की ख। बपिकाता, सपानि थी-थी कथंया इमू ख। थ्व छता सामाजिक की ख।
गुन्साकोत
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
इमू (प्राणी)
स्वयादिसँ
पुचः:की
चामरं (मलयालम संकिपा)
चामरं (मलयालम भाषा:ചാമരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सनप (अनंतपुर)
सनप भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
साथीघर भगवती
साथीघर भगवती (अंग्रेजी:Sathighar Bhagawati), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६०८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं साथीघर भगवती यागु जनसंख्या ३१११ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
चोरयति
चोरयति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
साथीघर भगवती
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
चोरयति
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फक्सफिल्ड, कोलोर्याडो
फक्सफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७४६ दु धासा थ्व थासे २५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.५८६५४७ उत्तर व देशान्तर १०४.७८७४२९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३४४५४० वर्ग मिटर (१.२९१३३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ४६०
४६० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४६० पुचः:दँ
केशिनिशूदन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
काचु तङ्क काचु (सन् १९९२या संकिपा)
काचु तङ्क काचु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कारपेनटरस्भिल, इलियोनोई
कारपेनटरस्भिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.१२११५६ उत्तर व देशान्तर ८८.२७४६७९ पश्चिम खः । थ्व थासे १९२९५६६३ वर्ग मिटर (७.४५००९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३८२४९४ वर्ग मिटर (०.१४७६८२ वर्ग माइल) ल दु ।
कोल्गोंग
कोल्गोंग (अंग्रेजी भाय:Colgong), भारतयागु बिहार राज्ययागु भगलपुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १६ मिटर (५२ फिट)।
इंद्रधनस्सु (सन् १९७७या संकिपा)
इंद्रधनस्सु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गोद्सेर, कुभीर‌ मण्डल
गोद्सेर, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
ब्र:ली, क्यालिफोर्निया
ब्र:ली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२०५२ दु धासा थ्व थासे ७०३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.९७७०३४ उत्तर व देशान्तर ११५.५३६२७५ पश्चिम खः । थ्व थासे १५०९७५२१ वर्ग मिटर (५.८२९१८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चन्द्रबिंबं (मलयालम संकिपा)
चन्द्रबिंबं (मलयालम भाषा:ചന്ദ്രബിംബം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नाईखोला, द्वाराहाट तहसील
नाईखोला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बडियाडीह मुंगेली मण्डल
बडियाडीह मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आई आई एफ ए सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायिका सिरपा
आई आई एफ ए सर्वश्रेष्ठ पार्श्व गायिका सिरपा दर्शक तेसं ल्येइ व प्रति दँ अन्तराष्ट्रिय भारतीय फिल्म अकादमी द्वारा आयोजित समारोहय् लल्हाइगु छगू सिरपा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:अन्तराष्ट्रिय भारतीय फिल्म अकादमी सिरपा
चिंतलपाडु (कृष्णा)
चिंतलपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
माधवराव सिंधिया
माधवराव सिंधिया यागु जन्म मार्च १०य् मुंबईय् जुगु खः। वेक छम्ह भारतीय राजनीतिज्ञ खः। वेकयागु मृत्यु सेप्टेम्बर ३० ई सं २००१य् जुगु खः।
आत्थ
आत्थ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मथुरा
मथुरा (अंग्रेजी:Mathura), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मथुरा जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७४ मिटर (५७० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मथुरा शहरयागु जनसंख्या २९८,८२७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मथुरा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
कासा ग्र्यान्ड, एरिजोना
कासा ग्र्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५२२४ दु धासा थ्व थासे ११०४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.८८५९५२ उत्तर व देशान्तर १११.७४३८५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १२४७५१७३९ वर्ग मिटर (४८.१६६९१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
छतरी, राजगढी तहसील
छतरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेतीदेवी
सेतीदेवी वा सातिखेल (अंग्रेजी:Satikhel), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९५८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सातिखेल यागु जनसंख्या ४३२८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
गुन्सी भदौरी
गुन्सी भदौरे नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १००६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुन्सी भदौरे यागु जनसंख्या ५७०४ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात  ५१% दु।
कावलुक्कु कण्णिल्लै (सन् १९९२या संकिपा)
कावलुक्कु कण्णिल्लै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ४६१
४६१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४६१ पुचः:दँ
ईनाटि बंधं एनाटिदो (सन् १९७७या संकिपा)
ईनाटि बंधं एनाटिदो  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कारियर मिल्स, इलियोनोई
कारrier मिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८८६ दु धासा थ्व थासे ९४२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६८६९२३ उत्तर व देशान्तर ८८.६२९१४९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२०७५४१ वर्ग मिटर (१.२३८४३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३७८३ वर्ग मिटर (०.००५३२२ वर्ग माइल) ल दु ।
हा (की)
हा धागु छगु कथंया की ख। थ्व छगू सामाजिक प्राणी ख। थ्व प्राणीं कस्ति दयेकी। थ्व प्राणीया समाजय् छम्ह लानी हा, मिजं हा व मेमेपिं ज्या याइपिं हा दइ। थ्व प्राणीतयेसं छगू चाका दयेका उकिया दुने च्वनि। थ्व प्राणीयात कस्तिया निंतिं लहिनिगु नं या।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवविज्ञान पुचः:की
Honeybee
चन्द्रहास्सं (मलयालम संकिपा)
चन्द्रहास्सं (मलयालम भाषा:ചന്ദ്രഹാസ്സം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सातिस्वर
सातिस्वर (अंग्रेजी:Satiswara), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  तनहू जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०६० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सातिस्वर यागु जनसंख्या ४८०४ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
तीर्क्कचुमङ्कलि (सन् १९७४या संकिपा)
तीर्क्कचुमङ्कलि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फ्र्यांक टाउन, कोलोर्याडो
फ्र्यांक टाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९९ दु धासा थ्व थासे ३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३९०३७८ उत्तर व देशान्तर १०४.७५३९६१ पश्चिम खः । थ्व थासे २१९५४४३ वर्ग मिटर (०.८४७६६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रगदा, सुरजपुर मण्डल
रगदा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
मडनयानाद, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मडनयानाद भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एटूरु (कृष्णा)
एटूरु  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चंदर्लपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केषु
केषु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ले कोर्बुसिएर्
thumb
चार्ल्स एदुआर् जिआन्नेरे-ग्रि वा ली कोर्बुसिए (६ अक्टोबर १८८७ – २७ अगस्ट १९६५), छम्ह स्विस-फ्रेञ्च वास्तुशास्त्री, रचनाकार, नगरवादी, च्वमि व कलाकार ख। वय्‌कलं छगू न्हुगु विधा पलिस्था यानादिल गुकियात थौं कन्हे आधुनिक आर्किटेक्चर वा अन्तराष्ट्रिय शैली आर्किटेक्चर धका म्हसीकि। वय्‌कःया जन्म स्विट्जरल्याण्डय् जूगु ख। ३० दँया आयुय् बाद वय्‌कः फ्रेञ्च नागरिक जुयादिल।
वय्‌कःयात टाइम म्यागाजिनं २०गु शताब्दीया दक्ले प्रभावशाली वास्तुशस्त्रीय् छम्ह धका हना तगु दु। right|thumb|स्विस नोटय् किपा: (देपा:)
स्वयादिसँ
पुचः:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार
मदवानी मुंगेली मण्डल
मदवानी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।