cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
सोडेकेला रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कर्ष
कर्ष छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चूडामणि (सन् १९४१या संकिपा)
चूडामणि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
अनुष्टुप्‌
अनुष्टुप्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मनपुर तपरा
मनपुर तपरा (अंग्रेजी:Manpur Tapara), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बर्दिया जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३०७ खा छेँ दु।
रेड लेभल, अलाबामा
रेड लेभल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
मनपुर तपरा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनपुर तपरा यागु जनसंख्या ९४९५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
रेड लेभल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५५६ दु धासा थ्व थासे २४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.४०७७३५ उत्तर व देशान्तर ८६.६१०३७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८६२५८३ वर्ग मिटर (१.८७७४५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
ताराच चङ्कम् (सन् १९३६या संकिपा)
ताराच चङ्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कन्नमडकल (कर्नूलु)
कन्नमडकल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
मर्सिड, क्यालिफोर्निया
मर्सिड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
कन्नमडकल (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चपोरा, कोटा मण्डल
चपोरा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
कन्नमडकल (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मर्सिड, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६३८९३ दु धासा थ्व थासे २१५३२ खा छें दु ।
चपोरा, कोटा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मर्सिड, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३०५९७७ उत्तर व देशान्तर १२०.४७७९१६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५१४४५३२८ वर्ग मिटर (१९.८६३१५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चपोरा, कोटा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मर्सिड, क्यालिफोर्निया
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
चपोरा, कोटा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अविनिस्सेरी
अविनिस्सेरी (अंग्रेजी भाय:Avinissery), भारतयागु केरला राज्ययागु थ्रिस्सुर जिल्लायागु  सहर खः।
तत्त्व
तत्त्व खँग्वःया क्वय् बियातगु अर्थ जुइफु-
इलियाद
right|thumb|एकिलिज व प्याट्रोक्लस इलियाद (प्राचीन युनान भाय्: Ἰλιάς) प्राचीन ग्रीसया नांजाःगु ग्रन्थ ख। थ्व हलिंया दकलय् प्रसिद्ध ग्रन्थय् छगू ख। परम्परागत कथन कथं थ्व महाकाव्यया च्वमि होमर ख। त्रोजन हताःया इलय् आधारित थ्व ग्रन्थय् ग्रीकसेनाया त्रोयनगरय् आक्रमणया बाखँ कनातःगु दु। पाश्चात्य विचारधारा, दर्शन, साहित्य व समाजय् थ्व ग्रन्थया प्रभाव खनेदु।
इलियादया बाखँं
इलियाद थ्व पंक्तिं न्ह्यथनि:
जानीमः
जानीमः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फिंचली
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
इलियाद
खण्ड
इलियाद ग्रन्थ नीप्यंपू खण्डय् बायातःगु दु।
पिनेयागु स्वापुदुगु पौ
पुचः:प्राचीन ग्रन्थ
कनेली, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राणा कुम्भ
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
भगवतीपुर गाविस, सर्लाही जिल्ला
भगवतीपुर २ (अंग्रेजी:Bhagawatipur), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भगवतीपुर २ यागु जनसंख्या ३५४७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
कर्षक
कर्षक छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
नळायिऩि (सन् १९३६या संकिपा)
नळायिऩि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
कर्षक
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
नळायिऩि (सन् १९३६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कर्षक
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् १३१०
१३१० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३१० पुचः:दँ
त्वरित
त्वरित छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेरि अल्पेर्ट् (सन् २००३या संकिपा)
मेरि अल्पेर्ट् (तमिल भाषा:மேரி அல்பேர்ட்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
त्वरित
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मेरि अल्पेर्ट् (सन् २००३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जोब्नेर
जोब्नेर (अंग्रेजी:Jobner), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  जयपुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४०० मिटर (१३१२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जोब्नेर शहरयागु जनसंख्या १०,४९६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जोब्नेर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
कोटेश्वर, बेरीनाग तहसील
कोटेश्वर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इस्ट डन्बार, फ्लोरिडा
इस्ट डन्बार संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९३५ दु धासा थ्व थासे ७१० खा छें दु ।
चंद्रहास (सन् १९४१या संकिपा)
चंद्रहास  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
लाखनमण्डी खौलाबाजार, हल्द्वानी तहसील
लाखनमण्डी खौलाबाजार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मेसा, क्यालिफोर्निया
मेसा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१४ दु धासा थ्व थासे ९१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४२१६४७ उत्तर व देशान्तर ११८.५४४१६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९२५७९२७ वर्ग मिटर (३.५७४५०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३९८७७५ वर्ग मिटर (०.१५३९६८ वर्ग माइल) ल दु ।
राणा उदय सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
मनराजा
मनराजा (अंग्रेजी:Manraja), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सप्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मनराजा यागु जनसंख्या ३६६० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
विरगहनी, कोटा मण्डल
विरगहनी, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सन् १३११
१३११ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
विरगहनी, कोटा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
केन्या
राजनीति
पुचः:दे पुचः:देय्
राणा रैमाल
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
डी.हॊन्नूरु (अनंतपुर)
डी.हॊन्नूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बॊम्मनहल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नवीऩ चारङ्तारा (सन् १९३६या संकिपा)
नवीऩ चारङ्तारा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
केतवरं (कर्नूलु)
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १३१२
१३१२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
एकताल रायगढ मण्डल
एकताल रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
सन् १३१२
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३१२ पुचः:दँ
एकताल रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
मिलिट्टरि (सन् २००३या संकिपा)
मिलिट्टरि (तमिल भाषा:மிலிட்டரி) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
एकताल रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मिलिट्टरि (सन् २००३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बारीडीह, कोटा मण्डल
बारीडीह, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनुष्ठन
अनुष्ठन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
त्वहं
त्वहं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भागवतपुर
भागवतपुर (अंग्रेजी:Bhagawatpur), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सप्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०५८ खा छेँ दु।
भक्तमाल (सन् १९४१या संकिपा)
भक्तमाल  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
स्वर्गद्वारीख्यः
स्वर्गद्वारीख्यः (अंग्रेजी:Swargadwarikhal), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  प्युठान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८८३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्वर्गद्वारीख्यः यागु जनसंख्या ४३८७ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
कर्षति
कर्षति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रेडस्टोन आर्सेनल, अलाबामा
रेडस्टोन आर्सेनल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३६५ दु धासा थ्व थासे ८७९ खा छें दु ।
लिथियम
thumb|लिथियम लिथियम छगू रसायनिक तत्त्व ख। शुद्ध रपय् थ्व वहःरंगया नायुगु तत्त्व जुइ गुकिया दकले पिनेया शेलय् छग्वः जक्क इलेक्ट्रोन दइ। थुकिया रसायनिक प्रतिक्रियाय् थुकिं छग्वः इलेक्ट्रोन बी। अथे जूगुलिं थुकिया चार्ज +1 जुइ। थुकिलिं तच्वलं लःनाप रियाक्सन याइ व थुकिया कारणं थुकियात पेट्रोलियम पदार्थय् स्वथना तयेमा। थमंतुं थ्व तत्त्व सिक्क हे अस्थिर जु व मेमेगु तत्त्वनाप स्वापू दयेकी। अथे जूगुलिं प्रकृतिइ थ्व तत्त्व गबिलय् नं याकः रुपय् लुइ मखु व न्ह्याबिलय् नं मेमेगु तत्त्व नाप ल्वाकज्यानाच्वंगु जक्क रुपय् जक्क लुइ। थ्व तत्त्वं नोबल ग्यास त्वता मेमेगु दक्वं तत्त्व नाप बांलागु स्वापू दयेकेफु। फेय्‌या स्वापूलि थ्व छकलं हाकुसय् च्वनि। थ्व तत्त्व नाप छग्वः भ्यालेन्स इलेक्ट्रोन दइ।
रेडस्टोन आर्सेनल, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६८४१६६ उत्तर व देशान्तर ८६.६५४०३१ पश्चिम खः । थ्व थासे २०३६६१६४ वर्ग मिटर (७.८६३४२० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिथियम
स्वयादिसँ
पुचः:रसायनिक तत्त्व
रेडस्टोन आर्सेनल, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
फुलहम
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
मेसा भिस्टा, क्यालिफोर्निया
मेसा भिस्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८२ दु धासा थ्व थासे ८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७९३०३४ उत्तर व देशान्तर ११९.८०६१३८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४००८४६१ वर्ग मिटर (१६.९९१७६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लामाचौड खास, हल्द्वानी तहसील
लामाचौड खास भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
जानु
जानु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रानीबछेली, कोटा मण्डल
रानीबछेली, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
पक्त कुचेलर् (सन् १९३६या संकिपा)
पक्त कुचेलर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
रानीबछेली, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
पक्त कुचेलर् (सन् १९३६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रानीबछेली, कोटा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् १३१३
१३१३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३१३ पुचः:दँ
कॊमरोलु (कर्नूलु)
कॊमरोलु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
नतिक्करैयिऩिले (सन् २००३या संकिपा)
नतिक्करैयिऩिले (तमिल भाषा:நதிக்கரையினிலே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
कॊमरोलु (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नतिक्करैयिऩिले (सन् २००३या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इस्ट लेक, फ्लोरिडा
इस्ट लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९३९४ दु धासा थ्व थासे १३३३९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०९९९५७ उत्तर व देशान्तर ८२.६९७२२ पश्चिम खः । थ्व थासे ७७१३५६०५ वर्ग मिटर (२९.७८२२२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५१३७०५२ वर्ग मिटर (१.९८३४२७ वर्ग माइल) ल दु ।
भागेश्वर
भागेश्वर नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु डडेलधुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भागेश्वर यागु जनसंख्या ३९५३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
कोर्ता, जैनथ मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
अपवादु (सन् १९४१या संकिपा)
अपवादु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पामा परिणायम् (सन् १९३६या संकिपा)
पामा परिणायम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मन्थली
मन्थली (अंग्रेजी:Manthali), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  रामेछाप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११५० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्थली यागु जनसंख्या ५०५३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
त्वा
त्वा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मेट्लर, क्यालिफोर्निया
मेट्लर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५७ दु धासा थ्व थासे ३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०६२६५९ उत्तर व देशान्तर ११८.९७१७८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६१५६५ वर्ग मिटर (०.२१६८२१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ठेंगापाली रायगढ मण्डल
ठेंगापाली रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
राणा सांगा
right|thumb|250px|राणा सांगाया किपा राणा सांगा (राणा संग्राम सिंह) (राज सन् १५०९-सन् १५२७) उदयपुरय् न्हापा दयाच्वंगु शिशोदिया राजवंशया जुजु ख। राणा सांगाया पूवंगु नां महाराणा सग्रामसिंह ख। राणा सांगां मेवाडय् सन् १५०९ निसें सन् १५२७ तक्क शासन यानादिल। थ्व थाय्‌ थौंया भारतया राजस्थान प्रदेशया मरुभुमिइ ला। राणा सांगा सिसोदिआ(सूर्यवंशी राजपुत) राजवंशी ख। राणा सांगां जुजु जुइ न्ह्यः थःगु किजापिन्त स्याना थः जुजु जुयादिल। राणा सांगां विदेशी आक्रमणकारीतेगु विरुध सकल राजपुतपिन्त छधी यानादिल। थुकिया निंतिं भारतय् वय्‌कःयात लुमंकिगु या। वय्‌कः छगू विश्वासघातया कारणं बाबुर नाप हतालय् बुयादिल तर थःगु शौर्यतां मेपिन्त प्रेरित यानादिल।
ठेंगापाली रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
राणा सांगा
वय्‌कः राणा रायमल धुंका सन् १५०९स मेवाडया उत्तरधिकारी जुयादिल। वय्‌कलं दिल्ली, गुजरात, व मालवा मुगल बादशाहतेगु आक्रमणं थःगु राज्ययात रक्षा यानादिल। थ्व नापं वय्‌कःयात थःगु ईया दकलय् शक्तिशाली हिन्दू जुजुइ छम्हया रुप स्थापित जुयादिल।
पिनेया स्वापू
पुचः:मेवाडया शासक
ठेंगापाली रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
अनुसन्ततानि
अनुसन्ततानि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
सन् १३१४
१३१४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अनुसन्ततानि
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
स्वाथी
स्वाथी (अंग्रेजी:Swathi), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६४५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्वाथी यागु जनसंख्या ९७०२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कर्षयन्तः
कर्षयन्तः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कनाप, अल्मोडा तहसील
कनाप भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
कुआजति, कोटा मण्डल
कुआजति, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
कनाप, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
कुआजति, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कनाप, अल्मोडा तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
कुआजति, कोटा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कनाप, अल्मोडा तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
कुआजति, कोटा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कनाप, अल्मोडा तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
कुआजति, कोटा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कनाप, अल्मोडा तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुआजति, कोटा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनुसन्धान
अनुसन्धान धागु वैज्ञानिक तवं छुँ छगू विषयय् मालेज्या यायेगु ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
नळतमयन्ति (सन् २००३या संकिपा)
नळतमयन्ति  (तमिल भाषा:நளதமயந்தி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अवगढ
अवगढ (अंग्रेजी भाय:Awagarh), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु इताह जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
मेचे
मेचे नेपाःया छगू मङ्गोल नश्लया जनजाति ख। थ्व जनजातिया नामं मेची खुसि व मेची अञ्चलया नां वगु ख। थ्व जनजातियात बोडो धायेगु नं या ।
इतिहास
थ्व जनजाति चीनया स्वशाषित लागा तिब्बतं दखिन वया आसाम, भुटान जुया नेपाः वगु ख । थ्व जातिया च्वयातगु इतिहास ताहाक मजु। थ्व जाति किरांत जातिया छगू हः जुगु भाजु इमानसिंह चेम्जोङया विचा दु ।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं मेचेनेपाःया ८५औं तधंगु जनसंख्या दुगु जाति ख। इमिगु जनसंख्या ३,७६३ वा नेपाःया जनसंख्याया ०.०२ प्रतिशत ख । थुकिलि झापा जिल्लाय् २९०३ मेचे दु। झापाय् १४०२ मिजं व १५०१ मिसा मेचे दु ।
च्वनिगु थाय्
थ्व जाति नेपाःया पूर्वया मेची अञ्चलय् आपालं झापा जिल्लाय् च्वनि। थ्व जाति टिष्टा खुसि निसें कोशी खुसिया दथुया थासय् च्वनिगु या ।
बस्तित
मेचेतेगु वस्ती नेपाःया पूर्वया झापा जिल्लाय् दु । इमिगु छेँय् न्ह्यने उत्तर दिशाय् 'नोमानो' धागु मू छेँ व उकिया न्ह्यने 'बाठौ' धागु पँया पूजा स्थल दै । थुकिया दथुइ त्रिशूल थनातगु दै ।
नसात्वँसा
थ्व जातिं ला, न्या, अय्‌ला, जा आदि नयेगु, त्वनेगु यागु खने दु।
वसः
थ्व जातिया मिजंतेसं गाम्छा, लुङ्गी, गन्जी, पाइजामा फीगु या धाःसा मिसातेसं डोखना, हाल ब्लाउज व पर्सि सीगु या ।
समाज
थःयात किरातवंश धाइ। थ्व जातिया १६गु जात दु। थुकिलि ७गु जात ज्याया आधारय् देकातगु ख । मेचेतेगु जात बसुमतारी, नार्जिहारी, छोङप्राङहारी, मछाहारी, खोन्ताइहारी, रोङदेहारी आदि ख ।
इहिपा
मेचेतेगु इहिपा थःगु हे जातिनाप व बोडोत नाप जुइगु या। थःगु खलःनाप इहिपा याये मज्यु। इमिगु इहिपा थ्व कथं जुइ -
नखः
थ्व जातिया नखः थ्व कथं दु -
थ्व जातिं बाठौ व बालिखुङ्ग्री (शिव-पार्वती)यात थःगु आराध्य द्यःया कथं हनि।
भाषा
थ्व जातिया मू भाषा मेचे भाषा ख। आ वया थ्व जातिया मनुतेसं खेँ भाषा व अंग्रेजी भाषा थें न्यागु भाय्‌ नं छ्य्‌लाच्वंगु दु। मेचे भाषा लोपवान जुयावनाच्वंगु खने दु । मेचे भाषा मेचे जातिइ ८७.७% नं ल्हाइगु या । मेचे भाषा चिनिया-सँदेय् भाषा परिवारया सँदेय्-बर्मेली शाखाया बर्मेली भाषा ख ।
अर्थतन्त्र
थ्व जाति न्हापा न्हापा गुंइ सिकार याना म्वाइगु जुसां थौंकन्हे वस्ती देका बुँज्या याना थःगु जीविका हनाच्वंगु खने दु। थ्व जातितेसं न्या लायेगु, अय्‌ला देकिगु, बुंज्या यायेगु आदि ज्या या।
लिधंसा
पुचः:नेपाः पुचः:नेपाःया जनजाति
लेसोथो
लेसोथो आधिकारिक कथं लेसोथो राज्य, छगू भूपरिवेष्ठित व दक्षिण अफ्रीका गणतन्त्रंप्यखें घेरे यानातःगु छगू देय्‌ ख। ३०,००० वर्ग किमी क्षेत्रफल दूगु थ्व देय्‌या अनुमानित जनसंख्या १,८००,००० दु। देय्‌या राजधानी व दक्ले तःधंगु नगर मासेरु ख। थ्व देय्‌ राष्ट्रमण्डलया सदस्य ख। लेसोथोया शाब्दिक अर्थ "सेसोथो ल्हाइपिनिगु थाय्‌" ख। देय्‌या ४०% जनसंख्या अन्तर्राष्ट्रीय गरीबी रेखा स्वया क्वे $ १.२५ स्वया म्हो प्रतिदिं आमदनी याइपिं दु।
स्वयादिसँ
पुचः:दे पुचः:देय्
पातुका पट्टापिषेकम् (सन् १९३६या संकिपा)
पातुका पट्टापिषेकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लॊड्डिपल्लॆ (कर्नूलु)
लॊड्डिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दोनेकल् (अनंतपुर)
दोनेकल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विडपनकल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भगवानपुर गाविस, बारा जिल्ला
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७८ मिटर (२५५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भगवानपुर २ यागु जनसंख्या ४१८१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
तॆनालि रामकृष्ण (सन् १९४१या संकिपा)
तॆनालि रामकृष्ण  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गुरू
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
राणा रतन सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
सन् १३१५
१३१५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३१५ पुचः:दँ
झाँगड
नेपाःया छगु जनजाति ख।
च्वनिगु थाय्
थ्व जाति नेपाले च्वनि।
भाषा
आ वया थ्व जातिया मनुतेसं खेँ भाषा व अंग्रेजी भाषा थें न्यागु भाय्‌ नं छ्य्‌लाच्वंगु दु।
अर्थतन्त्र
पुचः:नेपाः पुचः:नेपाःया जनजाति
जानुशिर्षासन
योगया छगू आसन ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
राणा विक्रमादित्य सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
नी वरुम् पातैयॆल्लाम् (सन् २००३या संकिपा)
नी वरुम् पातैयॆल्लाम् (तमिल भाषा:நீ வரும் பாதையெல்லாம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
कलकल
कलकल छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
छेरकाबांधा, कोटा मण्डल
छेरकाबांधा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
जखेट, गैरसैण तहसील
जखेट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
लालपुर नायक, हल्द्वानी तहसील
लालपुर नायक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
जखेट, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
लालपुर नायक, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
जखेट, गैरसैण तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
लालपुर नायक, हल्द्वानी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जखेट, गैरसैण तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
इस्ट लेक ओरियन्ट पार्क, फ्लोरिडा
इस्ट लेक ओरियन्ट पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जखेट, गैरसैण तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
इस्ट लेक ओरियन्ट पार्क, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७०३ दु धासा थ्व थासे २१२६ खा छें दु ।
जखेट, गैरसैण तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मन्थली गाविस, मकवानपुर जिल्ला
मन्थली २ (अंग्रेजी:Manthali), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्थली २ यागु जनसंख्या २६६३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
स्वरेक
स्वरेक (अंग्रेजी:Sworek), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११६० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्वरेक यागु जनसंख्या ५४६४ खः। थुकिली मिजंत ४२%, व मिसात ५८% दु।
त्वां
त्वां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेरिलियम
बेरिलियम छगु रसायनिक तत्त्व ख। थ्व तत्त्वया चिं Be व आणविक ल्याखं ४ ख। छगु  बाइभ्यालेन्ट तत्त्व, तात्त्विक वेरिलियम छगु स्टील खरानी रंगया बल्लागु, याउंगु व ब्रिटल अल्कालाइन अर्थ धातु ख। थ्व तत्त्वया मू छ्येलेज्या अलोइ बल्लाकिगु थासे जुइ।
पुचः:तत्त्व
धनुहार रायगढ मण्डल
धनुहार रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
ग्रेनिच
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
राणा उदय सिंह २
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
पीष्मर् (सन् १९३६या संकिपा)
पीष्मर्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मिडलटाउन, क्यालिफोर्निया
मिडलटाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२० दु धासा थ्व थासे ४२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७५२७३५ उत्तर व देशान्तर १२२.६१६९५९ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६७८३०४ वर्ग मिटर (२.५७८५०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तल्लिप्रेम (सन् १९४१या संकिपा)
तल्लिप्रेम  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सन् १३१६
१३१६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
तल्लिप्रेम (सन् १९४१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १३१६
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३१६ पुचः:दँ
अनुसार
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रीस सिटी, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६३४ दु धासा थ्व थासे २६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०७४४४६ उत्तर व देशान्तर ८६.०३०६३० पश्चिम खः । थ्व थासे ८०१४२५९ वर्ग मिटर (३.०९४३२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
भगवानपुर (कपिलबस्तु)
भगवानपुर ३ नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७८ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७८ मिटर (२५५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भगवानपुर ३ यागु जनसंख्या ४६८५ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
मीदिवेमुल (कर्नूलु)
मीदिवेमुल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ओर्वकल्लु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तत्तित् तावुतु मऩचु (सन् २००३या संकिपा)
तत्तित् तावुतु मऩचु (तमिल भाषा:தத்தித் தாவுது மனசு) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सिल्दहा, कोटा मण्डल
सिल्दहा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।