cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अणु
उप-आणविक वस्तुत
Protons and neutrons make up a dense, massive atomic nucleus, and are collectively called nucleons. The electrons form the much larger electron cloud surrounding the nucleus. Both protons and neutrons are themselves now thought to be composed of even more elementary particles, quarks.
Atoms of the same element have the same number of protons (called the atomic number). Within a single element, the number of neutrons may vary, determining the isotope of that element. The number of electrons associated with an atom is most easily changed, due to the lower energy of binding of electrons. The number of protons (and neutrons) in the atomic nucleus may also change, via nuclear fusion, nuclear fission, bombardment by high energy subatomic particles or photons, or certain (but not all) types of radioactive decay. In such processes which change the number of protons in a nucleus, the atom becomes an atom of a different chemical element.
Atoms are electrically neutral if they have an equal number of protons and electrons. Atoms which have either a deficit or a surplus of electrons are called ions. Electrons that are furthest from the nucleus may be transferred to other nearby atoms or shared between atoms. By this mechanism atoms are able to bond into molecules and other types of chemical compounds like ionic and covalent network crystals.
अणु व मोलेक्युल
right|250px|thumb|This [[scanning tunneling microscope image clearly shows the individual atoms that make up this sheet of Au(100) surface. Reconstruction causes the surface atoms to deviate from the bulk crystal structure and arrange in columns several atoms wide with pits between them.]]
For gases and certain molecular liquids and solids (such as water and sugar), molecules are the smallest division of matter which retains chemical properties; however, there are also many solids and liquids which are made of atoms, but do not contain discrete molecules (such as salts, rocks, and liquid and solid metals). Thus, while molecules are common on Earth (making up all of the atmosphere and most of the oceans), most of the mass of the Earth (much of the crust, and all of the mantle and core) is not made of identifiable molecules, but rather represents atomic matter in other networked arrangements, all of which lack the particular type of small-scale interrupted order (i.e., small, strongly-bound collections of atoms held to other collections of atoms by much weaker forces) that is associated with molecular matter.
Most molecules are made up of multiple atoms; for example, a molecule of water is a combination of two hydrogen atoms and one oxygen atom. The term "molecule" in gases has been used as a synonym for the fundamental particles of the gas, whatever their structure. This definition results in a few types of gases (for example inert elements that do not form compounds, such as neon), which has "molecules" consisting of only a single atom.
अणुया उत्त्पत्ति
The first nuclei, including most of the helium and all of the deuterium in the universe, were theoretically created during big bang nucleosynthesis, about 3 minutes after the big bang. The first atoms were theoretically created 380,000 years after the big bang, an epoch called recombination, when the universe cooled enough to allow electrons to become attached to nuclei. Since then, atoms have been combined in stars through the process of nuclear fusion to generate atoms up to Iron. Some atoms such as 6Li are generated in space through Cosmic ray spallation. Elements heavier than Iron were generated in supernovae through the r-process and in AGB stars through the s-process. Some elements, such as lead, formed largely through the radioactive decay of heavier elements.
Most of the atoms that currently make up the earth and all its inhabitants were present in their current form in the nebula that formed the solar system. The rest are the result of radioactive decay, and their relative proportion can be used to determine the age of the earth through radiometric dating. Most of the helium on earth is a product of alpha-decay.
There are a few trace atoms on Earth that were not present at the beginning, nor are results of radioactive decay. Carbon-14 is continuously generated by cosmic rays in the atmosphere. Some atoms on Earth have been artificially generated either deliberately or as by-products of nuclear reactors or explosions, including all the plutonium and technetium on the earth.
Size comparisons
Various analogies have been used to demonstrate the minuteness of the atom:
पिनेया स्वापू
पुचः:भौतिक शास्त्र पुचः:रसायण शास्त्र
ऎङ्कळ् कुरल् (सन् १९८५या संकिपा)
ऎङ्कळ् कुरल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
गुनीपुर जीवानन्द, हल्द्वानी तहसील
गुनीपुर जीवानन्द भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
इऩ्पवळ्ळि (सन् १९४९या संकिपा)
इऩ्पवळ्ळि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४९य् पिहांवगु खः।
गुनीपुर जीवानन्द, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
इऩ्पवळ्ळि (सन् १९४९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अकालकोत
अकालकोत (अंग्रेजी भाय:Akkalkot), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु सोलापुर जिल्लायागु सहर खः।
ल्हो
ल्हो (अंग्रेजी भाय:Lho), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु गोर्खा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे226खा छेँ दु।
उभौ
उभौ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
परवान प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
हेल्ड्स्बर्ग, क्यालिफोर्निया
हेल्ड्स्बर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७२२ दु धासा थ्व थासे ४१३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६१७५९३ उत्तर व देशान्तर १२२.८६६४१३ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७५०५६५ वर्ग मिटर (३.७६४७१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५२४०६ वर्ग मिटर (०.०२०२३४ वर्ग माइल) ल दु ।
टीडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
टीडी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बडका दियाले
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बडका दियाले यागु जनसंख्या २९०६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
मरिन, इलियोनोई
मरिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१० दु धासा थ्व थासे ३८० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७८७३६५ उत्तर व देशान्तर ८९.७७८१३५ पश्चिम खः । थ्व थासे १९७०११७ वर्ग मिटर (०.७६०६६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८८३४ वर्ग मिटर (०.०१८८५५ वर्ग माइल) ल दु ।
एस्टाटुला, फ्लोरिडा
एस्टाटुला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९८ दु धासा थ्व थासे ५४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.७१३२२ उत्तर व देशान्तर ८१.७३४२४८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६६२०१९ वर्ग मिटर (२.१८६११८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४०८५६ वर्ग मिटर (०.०१५७७५ वर्ग माइल) ल दु ।
कूथप्पर
कूथप्पर (अंग्रेजी:Koothappar), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  तिरुचिलपल्ली जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कूथप्पर शहरयागु जनसंख्या १७,०६१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ९१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कूथप्पर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ७% ६ दं स्वया म्हो जु।
एमाऱ्ऱाते एमाऱाते (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डोनाल्डसन, आर्कान्सः
डोनाल्डसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२६ दु धासा थ्व थासे १४३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.२३७१६९ उत्तर व देशान्तर ९२.९२११७७ पश्चिम खः । थ्व थासे १६९१७४७ वर्ग मिटर (०.६५३१८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिचकोराम्चे
लिचकोराम्चे (अंग्रेजी भाय:Lichkiramche), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे687खा छेँ दु।
काचापुरं (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अति
अति संस्कृत भासय् छ्येलिगु छगू उपसर्ग ख। थ्व उपसर्गया अर्थ "यक्व" ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
स्वया दिसँ
पुचः:उपसर्ग
कऩकाङ्कि (सन् १९४९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गवाणा, भटवाडी तहसील
गवाणा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उमा
उमा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
उण्णिकळे ऒरु कथ पऱयां (मलयालम संकिपा)
उण्णिकळे ऒरु कथ पऱयां (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  कार्त्तिकय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अक्करमपल्ले
अक्करमपल्ले (अंग्रेजी भाय:Akkarampalle), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु चित्तौर जिल्लायागु  सहर खः।
हेबर, क्यालिफोर्निया
हेबर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९८८ दु धासा थ्व थासे ७५६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७३११२७ उत्तर व देशान्तर ११५.५२८०४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३८६१९३९ वर्ग मिटर (१.४९११०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सारसमाल घरघोडा मण्डल
सारसमाल घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
बडाकी फुलबारिया
बडाकी फुलबारिया (अंग्रेजी:Badaki Fulbariya), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७९० खा छेँ दु।
ऒरु मलरिऩ् पयणम् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मेल्टीपाण्डे, सोमेश्वर तहसील
मेल्टीपाण्डे भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
इन्डियन स्प्रिङ्गस् भिलेज, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३६८०२१ उत्तर व देशान्तर ८६.७४११७६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९४३९६८९ वर्ग मिटर (३.६४४६८४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिघा
लिघा (अंग्रेजी भाय:Ligha), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु प्युठान जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे493खा छेँ दु।
इन्डियन स्प्रिङ्गस् भिलेज, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मेल्टीपाण्डे, सोमेश्वर तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कूथुपरम्बा
कूथुपरम्बा (अंग्रेजी:Koothuparamba), भारतयागु केरला राज्ययागु  कन्नुर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कूथुपरम्बा शहरयागु जनसंख्या २९,५३२ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
नेपालभाषा-व्याकरण
नेपालभाषा-व्याकरण नेपालभाषाया दक्ले न्हापांगु प्रकाशित (ध्वागु) व्याकरण सफू खः। थ्व सफू सहिदशिरोमणि स्व॰ शुक्रराज शास्त्री नं च्वयादीगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करण नेपाल सम्बत १०४८या विजया दशमी (मोहनी)य् पिहांवगु खः।
कूथुपरम्बा
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कूथुपरम्बा यागु साक्षरता  अप्व दु।
नेपालभाषा-व्याकरण
पिथना
थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् २५६ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या दि इण्डियन नेशनल प्रेस, स्वतन्त्र अफिस, वाराणाशीय् पं अम्बिका प्रसाद वाजपेयी नं यानादीगु खः।
प्रभाव
थ्व सफू नेपालभाषाया दक्ले न्ह्य प्रकाशित जुगु सफूय् छगु ख। थ्व सफू देवनागरी लिपिइ पिहांवगु ख। थ्व सफूया युग धुंका नेपालभाषाया मू-लिपि देवनागरी जुवन। नेपालभाषाय् थ्व स्वया न्ह्य नं व्याकरणत दुगु जुसां छगु नं व्याकरण सफूत प्रकाशित मजु। थ्व सफू नं नेपालभाषाया व्याकरण ख्यःयात ध्वाय्‌गु युगय् थ्यंकल। भारतीय भाषात व अंग्रेजी भाषाया व्याकरण स्वया व लिधंसा कया देकुलिं थ्व व्याकरणय् नेपालभाषाया स्तरीय याय्‌गु ज्या जुल। नापं थ्व व्याकरणय् नेपालभाषाय् मदुगु तर भारोपेली भाषाय् दुगु यक्व पक्ष तयातगु दु। नेपालभाषाया पुनर्जागरणय् थ्व सफू नं छगु तधंगु तेवा बिल।
बस्ती, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
बस्ती, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कऩ्ऩियिऩ् कातलि (सन् १९४९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डोभर, आर्कान्सः
डोभर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३२९ दु धासा थ्व थासे ५७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.४००५९७ उत्तर व देशान्तर ९३.११२५३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६९८०९८ वर्ग मिटर (१.८१३९४६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मारिनो, इलियोनोई
मारिनो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६०३५ दु धासा थ्व थासे ७५५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.७३०३६३ उत्तर व देशान्तर ८८.९३०२३७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३२१९९२८ वर्ग मिटर (१२.८२६२८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८०५४९८ वर्ग मिटर (०.६९७१०७ वर्ग माइल) ल दु ।
उप्प् (मलयालम संकिपा)
उप्प् (मलयालम भाषा:ഉപ്പ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
धकिं (सफू)
धकिं छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास गिरिजाप्रसाद जोशी नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०९०य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू हिमाञ्चल पुस्तक भवन नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ६३ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
मिसिसिपि खुसि
मिसिसिपी खुसि उत्तर अमेरिकाया दकलय् तःधंगु खुसि व्यवस्था ख। थ्व खुसिया उद्गम निसें विसर्जन तक्कया सकल खण्ड संयुक्त राज्य अमेरिकाया दुने ला। थ्व खुसि पश्चिमी मिनेसोटाय् उत्त्पत्ति जुसें दक्षिण पाखे 2530 mi बाहा वनि। थ्व खुसि मिसिसिपी खुसि देल्ताय् मेक्सिकोया खाडीइ क्वचाइ। थ्व खुसि व थुकिया सहायक खुसित संरा अमेरिकाया रक्की च्वपुगुंझ्वः व एपेलेचियन च्वापुगुंझ्वःया दथुइ लानाच्वंगु ३१गु राज्यय् बाहावनाच्वंगु दु। थ्व खुसिया छुं सहायक खुसि क्यानादातक्क थ्यं। थ्व खुसि हलिंया ४गुगू दकलय् ताहाकःगु व १०गु दकलय् तःधंगु खुसि ख।
अमेरिकाया आदिवासीत मिसिसिपी खुसि व थुकिया सहायक खुसितयेगु सिथय् ताःहाकःगु ई निसें बसोबास यानाच्वंगु इतिहास दु। आदिवासीत आपालं सिकारी, सापु व बुँज्याय् आधारित लहनाय् म्वानावंगु खनेदु। युरोपमित करिब १५००स थ्व खुसि दूगु थासय् थ्यंलिसें थ्व खुसिया रुपरेखा हिलावन। दकलय् न्ह्य थ्व खुसिं न्हु स्पेन, न्हु फ्रान्स व न्हापाया संयुक्त राज्यया सीमा निर्धारण यात। लिपा थ्व खुसि परिवहन व सञ्चार माध्यमया रुपय् पलिस्था जुल। १९गु शताब्दीइ म्यानिफेस्ट देस्तिनीया उत्कर्षय् मिसिसिपी व थी-थी पश्चिमी सहायक खुसितयेसं (दसु मिसौरी खुसि) पश्चिमी संयुक्त राज्य अमेरिकाय् बसोबास विस्तार यायेय ग्वहालि यात।
लिधंसा
पुचः:भूगोल पुचः:खुसि
नाइजर खुसि
नाइजर खुसि अफ्रिकाया छगू मू खुसि ख।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:खुसि
कग्गल्लु (कर्नूलु)
थ्व थाय् मंत्रालयमु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एस्टर, फ्लोरिडा
एस्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४८७ दु धासा थ्व थासे १०२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २९.१६३८६९ उत्तर व देशान्तर ८१.५३४५६२ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३८४१७५ वर्ग मिटर (२.४६४९४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९५८१ वर्ग मिटर (०.००३६९९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
अतिपरिचय
अतिपरिचय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
टीकरखूर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
टीकरखूर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अतिपरिचय
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
टीकरखूर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अतिपरिचय
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
टीकरखूर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
अतिपरिचय
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
टीकरखूर्द, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
उरगान्‌
उरगान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अक्कयपल्ले
अक्कयपल्ले (अंग्रेजी भाय:Akkayapalle), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु कुद्दपह जिल्लायागु  सहर खः।
समनगान प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
कीता कान्ति (सन् १९४९या संकिपा)
कीता कान्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सिलौली, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सिलौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बडालम्जी
बडालम्जी (अंग्रेजी:Badalamji), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  दैलेख जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १००७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बडालम्जी यागु जनसंख्या ४८११ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
आमगाँव घरघोडा मण्डल
आमगाँव घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
पेगडपल्लि , तांडूरु मण्डल
पेगडपल्लि, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
ऒरु कैटियिऩ् टैरि (सन् १९८५या संकिपा)
ऒरु कैटियिऩ् टैरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वम्पन् (मलयालम संकिपा)
वम्पन् (मलयालम भाषा:വമ്പന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुनीपुर मौना, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लिही (रारा)
लिही (रारा) (अंग्रेजी भाय:Lihi (Rara)), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु जुम्ला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे407खा छेँ दु।
किच्चा वयचु १६ (सन् २००५या संकिपा)
किच्चा वयचु १६ (तमिल भाषा:கிச்சா வயசு ௧௬) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
हेमेट, क्यालिफोर्निया
हेमेट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८८१२ दु धासा थ्व थासे २९४०१ खा छें दु ।
मारिसा, इलियोनोई
मारिसा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१४१ दु धासा थ्व थासे ९९२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२४६०११ उत्तर व देशान्तर ८९.७५२८९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ९६२५९९७ वर्ग मिटर (३.७१६६१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०५७८३ वर्ग मिटर (०.१९५२८४ वर्ग माइल) ल दु ।
कोपागञ्ज
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६६ मिटर (२१६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोपागञ्ज शहरयागु जनसंख्या ३०,८२८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
नायाग्रा झ्वाला
नायाग्रा झ्वाला हलिंया छगू नांजाःगु झ्वाला ख।
तेव मऩोकरि (सन् १९४९या संकिपा)
तेव मऩोकरि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ड्युमास, आर्कान्सः
ड्युमास संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२३८ दु धासा थ्व थासे २१७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८८६६२६ उत्तर व देशान्तर ९१.४८८५४४ पश्चिम खः । थ्व थासे ७६७३२६९ वर्ग मिटर (२.९६२६६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
बदलपुर
बदलपुर (अंग्रेजी:Badalpur), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  बर्दिया जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बदलपुर यागु जनसंख्या ६७३८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
बगरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
बगरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
एट्लान्टिक बीच, फ्लोरिडा
एट्लान्टिक बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
बगरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
एट्लान्टिक बीच, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३३६८ दु धासा थ्व थासे ६००३ खा छें दु ।
बगरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
एट्लान्टिक बीच, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.३३४७४९ उत्तर व देशान्तर ८१.४०८८२२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९६५९६९२ वर्ग मिटर (३.७२९६२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३९६१६९० वर्ग मिटर (९.२५१६६१ वर्ग माइल) ल दु ।
बगरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
एट्लान्टिक बीच, फ्लोरिडा
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
सार-ए पोल प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
कऩ्ऩिराचि (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अतिवीर्यं
अतिवीर्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
उरस्थल
उरस्थल छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लिखु
लिखु (अंग्रेजी भाय:Likhu), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु नुवाकोट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे562खा छेँ दु।
वर्षङ्ङळ् पोयतऱियातॆ (मलयालम संकिपा)
वर्षङ्ङळ् पोयतऱियातॆ (मलयालम भाषा:വര്ഷങ്ങള് പോയതറിയാതെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मार्क, इलियोनोई
मार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
हर्कुलिज, क्यालिफोर्निया
हर्कुलिज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९४८८ दु धासा थ्व थासे ६५४६ खा छें दु ।
मार्क, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.२६५५९४ उत्तर व देशान्तर ८९.२४८५२१ पश्चिम खः । थ्व थासे २१०२४१६ वर्ग मिटर (०.८११७४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हर्कुलिज, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.००७४८९ उत्तर व देशान्तर १२२.२५८७४२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६७७८५३७ वर्ग मिटर (६.४७८२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३०६१६१७३ वर्ग मिटर (११.८२०९७१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कऱ्पूरतीपम् (सन् १९८५या संकिपा)
कऱ्पूरतीपम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बद्धु
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बद्धु यागु जनसंख्या ४५४६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
कऱ्पूरतीपम् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अक्लेरा
अक्लेरा (अंग्रेजी भाय:Aklera), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु झलवार जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३०९ मिटर (१०१३ फिट)।
नम् नाटु (सन् १९४९या संकिपा)
नम् नाटु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४९य् पिहांवगु खः।
गोरसाली, भटवाडी तहसील
गोरसाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
साम्यवाद
साम्यवाद छगू प्रकारया राजनैतिक व्यवस्था ख।
गोरसाली, भटवाडी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
साम्यवाद
पुचः:समाज पुचः:वाद
गोरसाली, भटवाडी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जांजगीर घरघोडा मण्डल
जांजगीर घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
यःम्ह म्ह्याय्
यःम्ह म्ह्याय् छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास भि़क्षु ग्यानपूर्णिक (अनुवादक) नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०९०य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू धर्मकीर्ति विहार नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् २३१ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
आइरनडेल, अलाबामा
आइरनडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९८१३ दु धासा थ्व थासे ४२१२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५३१९३९ उत्तर व देशान्तर ८६.६८६८१६ पश्चिम खः । थ्व थासे २३२३१९८१ वर्ग मिटर (८.९६९९१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१४९८ वर्ग मिटर (०.००८३०० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
आमगांव, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
आमगांव, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
डायर, आर्कान्सः
डायर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८५ दु धासा थ्व थासे २४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.४९४५३२ उत्तर व देशान्तर ९४.१३८५४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६७२४२९५ वर्ग मिटर (२.५९६२६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कलुदेवकुंट (कर्नूलु)
कलुदेवकुंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मंत्रालयमु मण्डलय् ला।
लिखु २
लिखु २ (अंग्रेजी भाय:Likhu), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु डोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे326खा छेँ दु।
कलुदेवकुंट (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
एट्लान्टिस, फ्लोरिडा
एट्लान्टिस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
लिखु २
स्रोत
Likhu
कलुदेवकुंट (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एट्लान्टिस, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २६.५९३२९६ उत्तर व देशान्तर ८०.१०४५३१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५४९६५६ वर्ग मिटर (१.३७०५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०६६१३ वर्ग मिटर (०.०४११६४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
नल्ल तम्पि (सन् १९४९या संकिपा)
नल्ल तम्पि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वऴियोरक्काऴ्चकळ् (मलयालम संकिपा)
वऴियोरक्काऴ्चकळ् (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  अंबिकय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुरुतेवा (सन् २००५या संकिपा)
कुरुतेवा (तमिल भाषा:குருதேவா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उरु
उरु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अतिचार
अतिचार छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोपारगांव
कोपारगांव (अंग्रेजी:Kopargaon), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  अहमदनगर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४९३ मिटर (१६१७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोपारगांव शहरयागु जनसंख्या ५९,९९६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोपारगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
मलडगांव, सोमेश्वर तहसील
मलडगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हर्मोसा बीच, क्यालिफोर्निया
हर्मोसा बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८५६६ दु धासा थ्व थासे ९८४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८६६३१४ उत्तर व देशान्तर ११८.३९९६८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७०३९०९ वर्ग मिटर (१.४३००८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११५९६७७९ वर्ग मिटर (४.४७७५४२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कुनीगाड मली, गैरसैण तहसील
कुनीगाड मली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु