cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
मनु अङ्किळ् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लण्टऩ् (सन् २००५या संकिपा)
लण्टऩ्  (तमिल भाषा:லண்டன் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मनु अङ्किळ् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
लण्टऩ् (सन् २००५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
லண்டன்
नेर्मै (सन् १९८५या संकिपा)
नेर्मै  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बाहुनदान्गी
बाहुनदान्गी (अंग्रेजी:Bahundangi), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  झापा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४३४ खा छेँ दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
मिडलटाउन, इलियोनोई
मिडलटाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३४ दु धासा थ्व थासे १८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.१००६८५ उत्तर व देशान्तर ८९.५९१४४८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२११८५ वर्ग मिटर (०.२३९८४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बेभर्ली हिल्स, फ्लोरिडा
बेभर्ली हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८३१७ दु धासा थ्व थासे ४९२५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.९१७४६६ उत्तर व देशान्तर ८२.४५६१६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७३७१९४५ वर्ग मिटर (२.८४६३२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अलीराजपुर
अलिराजपुर (अंग्रेजी भाय:Alirajpur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु अलीराजपुर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेश
सन् १०३०
१०३० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
चुऱुचुऱुप्पु (सन् १९४७या संकिपा)
चुऱुचुऱुप्पु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लुयान्ता
लुयान्ता (अंग्रेजी भाय:Luyanta), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बझाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे490खा छेँ दु।
इन्डियन वेल्स, क्यालिफोर्निया
इन्डियन वेल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८१६ दु धासा थ्व थासे ३८४३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७१५७५५ उत्तर व देशान्तर ११६.३४११०९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३४२६२५२१ वर्ग मिटर (१३.२२८८३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४२२३६५ वर्ग मिटर (०.१६३०७६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
चाँदनी चौक तिला, हल्द्वानी तहसील
चाँदनी चौक तिला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऊर्ध्वात्‌
ऊर्ध्वात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
खुरुसलेंगाघरघोडा मण्डल
खुरुसलेंगाघरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अथवा
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फरेस्ट सिटी, आर्कान्सः
फरेस्ट सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४७७४ दु धासा थ्व थासे ५१६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०१०१३१ उत्तर व देशान्तर ९०.७८८७१६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२१०६९८४ वर्ग मिटर (१६.२५७५९८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४५५१२ वर्ग मिटर (०.०५६१८२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
हिमतड, पिथौरागढ (सदर) तहसील
हिमतड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पटिक्कातवऩ् (सन् १९८५या संकिपा)
पटिक्कातवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मरिक्कुन्निल्ल ञान् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गंपल्पल्लि, तांडूरु मण्डल
गंपल्पल्लि, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तांडूरु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
जॊहरापुरं (कर्नूलु)
जॊहरापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आस्परि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
पतगवां, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बाहुनी
बाहुनी (अंग्रेजी:Bahuni), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  मोरङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २४६१ खा छेँ दु।
ब्वइच्वंगु सुपः
पिथना
थ्व सफू ल्याय्‌म्ह पुचः नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १५१ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
चुलाचऩा (सन् १९४७या संकिपा)
चुलाचऩा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लीज्बर्ग, अलाबामा
लीज्बर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७९९ दु धासा थ्व थासे ५२६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.१८२६२४ उत्तर व देशान्तर ८५.७६८९८६ पश्चिम खः । थ्व थासे १६६३४८२९ वर्ग मिटर (६.४२२७४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०५४० वर्ग मिटर (०.०१९५१४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सुत्तपिटक
सुत्तपिटक बौद्ध ग्रन्थ तिपितकया छगु भाग ख:। थुकिलि सुत्त वा सुत्रत मुंकातःगु दु। सुत्तपिटकयात ५गु निकायय् बायातःगु दु। थ्व निकायत दीघनिकाय, मज्झिमनिकाय, संयुत्तनिकाय, अङ्गुत्तरनिकाय व खुद्दकनिकाय ख। दीघनिकाय धाःगु ताःहाकःगू सुत्ततेगु निकाय ख धाःसा मज्झिमनिकाय मध्यम व खुद्दक निकाय चिहाकःगु सुत्ततेगु निकाय ख। अङ्गुत्तरनिकायय् ल्या कथंया सुत्त दु। संयुत्तनिकायय् छगू हे विषयय् थी-थी उपदेश दूगु "संयुक्त" सुत्तत दु।
विभाजन
सुत्तपिटकया विभाजन थ्व कथं दु
स्वयादिसँ
पुचः:बुद्ध धर्म
मऱ्ऱॊराळ् (मलयालम संकिपा)
मऱ्ऱॊराळ् (मलयालम भाषा:മറ്റൊരാള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मिड्लोथियन, इलियोनोई
मिड्लोथियन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३१५ दु धासा थ्व थासे ५३८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६२६३८३ उत्तर व देशान्तर ८७.७२१३७३ पश्चिम खः । थ्व थासे ७३२७९४० वर्ग मिटर (२.८२९३३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ल्वाङघले
ल्वाङघले (अंग्रेजी भाय:Lwangghale), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु कास्की जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे993खा छेँ दु।
बिग कपिट की, फ्लोरिडा
बिग कपिट की संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५९५ दु धासा थ्व थासे १३३२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २४.५९७६७७ उत्तर व देशान्तर ८१.६५६५४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५६५२०९ वर्ग मिटर (१.३७६५३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४९०८५ वर्ग मिटर (०.०९६१७२ वर्ग माइल) ल दु ।
पन्तम् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चकाबहाल घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
ऊर्मि
ऊर्मि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
एन्डेज
लिधंसा
पुचः:भूगोल
वंय्‌पाजु (सफू)
वंय्‌पाजु छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास दुर्लभलाल सिंह नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११००य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू नेपाललिपि गुथि नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ६० पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
सन् १०३१
१०३१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लखनाडी, सोमेश्वर तहसील
लखनाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बाहुनीडांडा
बाहुनीडांडा (अंग्रेजी:Bahunidanda), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  खोटाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४५८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बाहुनीडांडा यागु जनसंख्या २६९८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
इन्डियो, क्यालिफोर्निया
इन्डियो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९११६ दु धासा थ्व थासे १६९०९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७१९८७१ उत्तर व देशान्तर ११६.२३१८८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ६९१२४६८५ वर्ग मिटर (२६.६८९१९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३१३३० वर्ग मिटर (०.०१२०९७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
फर्ट स्मिथ, आर्कान्सः
फर्ट स्मिथ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३६८६९१ उत्तर व देशान्तर ९४.३९८७३७ पश्चिम खः । थ्व थासे १३०४०४४०० वर्ग मिटर (५०.३४९४२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६७०४६५५ वर्ग मिटर (२.५८८६८२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
प्रयागराज
प्रयागराज (अंग्रेजी भाय:Prayagraj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु प्रयागराज जिल्लायागु छाउनी सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७२ मिटर (२३६ फिट)।
पकल् निलवु (सन् १९८५या संकिपा)
पकल् निलवु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अथातः
अथातः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बिग पाइन की, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २४.६८६१७ उत्तर व देशान्तर ८१.३६०९८८ पश्चिम खः । थ्व थासे २५२९१३९६ वर्ग मिटर (९.७६५०६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४७४१५६ वर्ग मिटर (०.१८३०७३ वर्ग माइल) ल दु ।
कनकवीडु (कर्नूलु)
कनकवीडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदवरमु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मून्नां पक्कं (मलयालम संकिपा)
मून्नां पक्कं (मलयालम भाषा:മൂന്നാം പക്കം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मिलान, इलियोनोई
मिलान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४४६३३३ उत्तर व देशान्तर ९०.५६५४८७ पश्चिम खः । थ्व थासे १४३४०६२७ वर्ग मिटर (५.५३६९४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १३३१९९९ वर्ग मिटर (०.५१४२८८ वर्ग माइल) ल दु ।
लयाँटी बिन्द्रासैनी
लयाटी बिन्द्रसेनी (अंग्रेजी भाय:Lyati Bindraseni), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु दैलेख जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1155खा छेँ दु।
झाला, भटवाडी तहसील
झाला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इसफाहान प्रान्त
इरानयागु छगु प्रान्त खः।
तऩ अमरावति (सन् १९४७या संकिपा)
तऩ अमरावति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बाहुनतिलपंग
बाहुनतिलपंग (अंग्रेजी:Bahuntilpung), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सिन्धुली जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५२९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बाहुनतिलपंग यागु जनसंख्या ३००७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
ऋक्‌
ऋक्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मून्नां मुऱ (मलयालम संकिपा)
मून्नां मुऱ (मलयालम भाषा:മൂന്നാം മുറ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
लेइटन, अलाबामा
लेइटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
मून्नां मुऱ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
लेइटन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८४९ दु धासा थ्व थासे ४१४ खा छें दु ।
मून्नां मुऱ (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
लेइटन, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६९९६४२ उत्तर व देशान्तर ८७.५३०६९९ पश्चिम खः । थ्व थासे २५६३४०१ वर्ग मिटर (०.९८९७३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
लवर्स् (सन् २००५या संकिपा)
लवर्स्      (तमिल भाषा:லவர்ஸ்      ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अथौ
अथौ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऋचा
ऋचा धाःगु वेदया मन्त्र वा श्लोक ख। थ्व मन्त्रतयेसं द्यःतयेगु वर्णन, गुणगान व पूजाया बारेय् वैदिक मतानुसारया सूचं ब्यु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
माबे(पवाइ)
माबे(पवाइ) (अंग्रेजी भाय:Mabe(Pawai)), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सोलुखुम्बु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे485खा छेँ दु।
जामपाली घरघोडा मण्डल
जामपाली घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
फौके, आर्कान्सः
फौके संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८१४ दु धासा थ्व थासे ३३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२६०९०८ उत्तर व देशान्तर ९३.८८६६२९ पश्चिम खः । थ्व थासे २७१०५६८ वर्ग मिटर (१.०४६५५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
इन्डस्ट्री, क्यालिफोर्निया
इन्डस्ट्री संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७७७ दु धासा थ्व थासे १२४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०१५७७८ उत्तर व देशान्तर ११७.९५०८०४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०३४२८८२ वर्ग मिटर (११.७१५४५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४६०६३० वर्ग मिटर (०.१७७८५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
मिलफर्ड, इलियोनोई
मिलफर्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३६९ दु धासा थ्व थासे ६६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६२७७२८ उत्तर व देशान्तर ८७.६९५८ पश्चिम खः । थ्व थासे १६३६३५० वर्ग मिटर (०.६३१७९८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् १०३२
१०३२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
तुळचि जलन्तर् (सन् १९४७या संकिपा)
तुळचि जलन्तर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पट्टुच्चेलै (सन् १९८५या संकिपा)
पट्टुच्चेलै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लक्ष्मी व सरस्वती
लक्ष्मी व सरस्वती छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास गिरिजाप्रसाद जोशी नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०१य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू तय्‌जु प्रकाशन नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् २७ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
मृत्युञ्जयं (मलयालम संकिपा)
मृत्युञ्जयं (मलयालम भाषा:മൃത്യുഞ്ജയം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कल्याणी मल्ली, गैरसैण तहसील
कल्याणी मल्ली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झाबर, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बहुवा मदनपुर
बहुवा मदनपुर (अंग्रेजी:Bahuwa Madanpur), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३५२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बहुवा मदनपुर यागु जनसंख्या १९०३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
बिस्सायन पार्क, फ्लोरिडा
बिस्सायन पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२६९ दु धासा थ्व थासे १३४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.८८१९७२ उत्तर व देशान्तर ८०.१८०८६८ पश्चिम खः । थ्व थासे १६४४९७७ वर्ग मिटर (०.६३५१२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
अल्लाहगञ्ज
अल्लाहगञ्ज (अंग्रेजी भाय:Allahganj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु शाहजहाँपुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १४२ मिटर (४६५ फिट)।
ग्रान्द क्यानन
ग्रान्द क्यानन (होपि: Ongtupqa; ) संयुक्त राज्य अमेरिकाया एरिजोना राज्यय् दूगु छगू पाःलूगु गल्छि ख। थ्व गल्छि कोलोरादो खुसिं चाना दयेकूगु ख। थ्व गल्छि ग्रान्द क्यानन राष्ट्रिय पार्कय् ला। थ्व थाय् हुआलापाइ जाति त्राइबल नेसनं व हाभासुपाइ जातितयेसं रेखदेख या। थ्व क्षेत्र संरक्षणया निंतिं अमेरिकाया न्हापाम्ह राष्ट्रपति थियोदोर रुजवेल्तं यक्व कुतः यानादिल। थुकियात हलिंया ७गु प्राकृतिक आश्चर्यय् छगूया रुपय् नं कायेगु या।
माचपुरम्, देवनकोण्ड मण्डल
माचपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
माबु
माबु (अंग्रेजी भाय:Mabu), नेपायागु मेची अञ्चलयागु इलाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे607खा छेँ दु।
तॆय्व नीति (सन् १९४७या संकिपा)
तॆय्व नीति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इन्गेलवूड, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११२५८० दु धासा थ्व थासे ३८६४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९५७५१३ उत्तर व देशान्तर ११८.३४६०८२ पश्चिम खः । थ्व थासे २३६६०४४१ वर्ग मिटर (९.१३५३४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
फाउन्टेन हिल, आर्कान्सः
फाउन्टेन हिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५९ दु धासा थ्व थासे ७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.३५५४२१ उत्तर व देशान्तर ९१.८५११७३ पश्चिम खः । थ्व थासे १५१९३२५ वर्ग मिटर (०.५८६६१५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बरकछार घरघोडा मण्डल
बरकछार घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
पणम् पत्तुम् चॆय्युम् (सन् १९८५या संकिपा)
पणम् पत्तुम् चॆय्युम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चादनी चौक बल्यूटिया, हल्द्वानी तहसील
चादनी चौक बल्यूटिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अददत्‌
अददत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लेस्टर, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७ दु धासा थ्व थासे ४६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.९८४३०४ उत्तर व देशान्तर ८७.१४७९०९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७४४३३२ वर्ग मिटर (१.८३१७९७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मतराचि (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अल्लपुर
अल्लपुर (अंग्रेजी भाय:Allapur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बुदावं जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
मुक्ति (मलयालम संकिपा)
मुक्ति (मलयालम भाषा:മുക്തി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऋच्छति
ऋच्छति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मिल क्रीक, इलियोनोई
मिल क्रीक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७६ दु धासा थ्व थासे ३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३४२१४२ उत्तर व देशान्तर ८९.२५२२६१ पश्चिम खः । थ्व थासे ९४७७७२ वर्ग मिटर (०.३६५९३७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २२४०४ वर्ग मिटर (०.००८६५ वर्ग माइल) ल दु ।
बै
बै (अंग्रेजी:Bai), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बाजुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बै यागु जनसंख्या ३१९१ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:सेतीयागु थाय
सन् १०३३
१०३३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
पक्त तुळतितास् (सन् १९४७या संकिपा)
पक्त तुळतितास् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मच्छेन्द्रगाउं
मच्छेन्द्रगाउं (अंग्रेजी भाय:Machchhegaun), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1200खा छेँ दु।
पटिक्कात पण्णैयार् (सन् १९८५या संकिपा)
पटिक्कात पण्णैयार् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बिथ्लो, फ्लोरिडा
बिथ्लो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
पटिक्कात पण्णैयार् (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बिथ्लो, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६२६ दु धासा थ्व थासे १८२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.५५२५०४ उत्तर व देशान्तर ८१.१०५७६४ पश्चिम खः । थ्व थासे २७६४१५३९ वर्ग मिटर (१०.६७२४५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५२५७६२ वर्ग मिटर (०.२०२९९८ वर्ग माइल) ल दु ।
इन्टरलकेन, क्यालिफोर्निया
इन्टरलकेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३२८ दु धासा थ्व थासे १७३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.९५६२९३ उत्तर व देशान्तर १२१.७४५४३३ पश्चिम खः । थ्व थासे २५०३८७२८ वर्ग मिटर (९.६६७५०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४८४२६९ वर्ग मिटर (०.५७३०७९ वर्ग माइल) ल दु ।
डांग, भटवाडी तहसील
डांग भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मुकुन्देट्टा सुमित्र विळिक्कुन्नु (मलयालम संकिपा)
मुकुन्देट्टा सुमित्र विळिक्कुन्नु (मलयालम भाषा:മുകുന്ദേട്ടാ സുമിത്ര വിളിക്കുന്നു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
हिमपानी, पिथौरागढ (सदर) तहसील
हिमपानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
थ्याङ्‌क्यू मिस्टर ग्लाड (१)
थ्याङ्‌क्यू मिस्टर ग्लाड (१) छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास भूषणप्रसाद श्रेष्ठ (अनुवादक) नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. ११०१य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू ल्याय्‌म्ह पुचः नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् २५७ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या येँय् जुगु खः।
बैदौली
बैदौली (अंग्रेजी:Baidauli), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बैदौली यागु जनसंख्या ५०३६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
अल्लपुरम
अल्लपुरम (अंग्रेजी भाय:Allapuram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु भेल्लोर जिल्लायागु सहर खः।
लछमपुर, सोमेश्वर तहसील
लछमपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लटकोनीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
लटकोनीकला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
फाउन्टेन लेक, आर्कान्सः
फाउन्टेन लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०९ दु धासा थ्व थासे १७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६१७४३९ उत्तर व देशान्तर ९२.९१८९१४ पश्चिम खः । थ्व थासे ९१८०३४४ वर्ग मिटर (३.५४४५५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मिट्टसोमापुरं (कर्नूलु)
थ्व थाय् नंदवरमु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अदम्भित्वं
अदम्भित्वं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बिजना घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
पङ्कजवल्लि (सन् १९४७या संकिपा)
पङ्कजवल्लि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४७य् पिहांवगु खः।
बिजना घरघोडा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
पङ्कजवल्लि (सन् १९४७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बिजना घरघोडा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
चंद्रपल्लि, तांडूरु मण्डल
चंद्रपल्लि, तांडूरु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तांडूरु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।