cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खुनागाड, पोखरी तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रेजिस्तर
रेजिस्तर छता प्यासिभ, निगु तर्मिनल दूगु, इलेक्त्रिकल भः ख गुकिलिं विद्युतीय प्रतिरोधनया सिद्धान्तयात सर्कित इलेमेन्तय् छ्यलि। रेजिस्तरं बाहा वनिगु करेन्त रेजिस्तरया तर्मिनलया दथुया भोल्तेजया दाइरेक्त प्रपोर्सनय् दइ। थ्व स्वापूयात ओमया नियमय् थथे याना क्यनेछिं
गन I कन्दक्तरं बाहा वनिगु करेन्त (युनित एम्पियरय्) ख धाःसा V युनित भोल्तय् कन्दक्तरया पोतेन्सियल दिफरेन्स ख, व R कन्दक्तरया (युनित ओमय्) प्रतिरोधन (रेजिस्त्यान्स) ख।
रेजिस्तरया तर्मिनलया दथुया भोल्तेल व सर्कितया करेन्तया मात्राया अनुपात सर्कित (वा रेजिस्तर)या रेजिस्त्यान्स ख। छुं छगु रेजिस्तरय् थ्व रेजिस्त्यान्स भोल्तेज स्वया स्वतन्त्र व मपाइगु (constant) धका नालेगु या।
गरीयसि
गरीयसि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
रेजिस्तर
इलेक्त्रिकल नेतवर्क व इलेक्त्रोनिक सर्कितय् रेजिस्तर साधारण भः ख व इलेक्त्रोनिक ज्याभलय् थुकिया छ्यला सिक्क हे साधारण रुपय् जु। व्यवहारिक रेजिस्तर थीथी कथंया कम्पाउन्द व फिल्म, रेजिस्त्यान्स तार (उच्च प्रतिरोधात्मक अलोइ, दसु निकेल-क्रोम) छ्यला दयेकेछिं। रेजिस्तरतयेत इन्तेग्रेतेद सर्कितय् नं छ्यलिगु या, विशेष याना एनालःग ज्याभलय्। नापं, थुकियात हाइब्रिद सर्कित व प्रिन्तेद सर्कित बोर्दय् नं छ्यलेछिं।
गरीयसि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रेजिस्तर
स्वयादिसँ
पुचः:प्रविधि
चक्ति पराचक्ति (सन् १९९०या संकिपा)
चक्ति पराचक्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सह्यन्ऱॆ मक्कळ् (मलयालम संकिपा)
सह्यन्ऱॆ मक्कळ् (मलयालम भाषा:സഹ്യന്റെ മക്കള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जाँते गाविस, उदयपुर जिल्ला
जाँते (अंग्रेजी भाय:Jante), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु उदयपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे405खा छेँ दु।
स्रोत
पुचः:उदयपुर जिल्ला
कोल्फ्याक्स, क्यालिफोर्निया
कोल्फ्याक्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४९६ दु धासा थ्व थासे ६३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०९७२६ उत्तर व देशान्तर १२०.९५४०१७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३९५९४६ वर्ग मिटर (१.३१११८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
छतौना तखतपुर मण्डल
छतौना तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पॆनुगॊलनु (कृष्णा)
पॆनुगॊलनु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गंपलगूडॆं मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ढोल्का
ढोल्का (अंग्रेजी भाय:Dholka), भारतयागु गुजरात राज्ययागु अहमदाबाद जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७ मिटर (५५ फिट)।
एडिनबर्ग, इलियोनोई
एडिनबर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११३५ दु धासा थ्व थासे ५१९ खा छें दु ।
कटीमी, बेतालघाट तहसील
कटीमी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्नेहमेरा जीवितं (सन् १९८०या संकिपा)
स्नेहमेरा जीवितं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रकचिय पोलीस् ११५ (सन् १९६८या संकिपा)
रकचिय पोलीस् ११५ छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ६८५
६८५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
तुंगोडु (अनंतपुर)
तुंगोडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् सोमंदेपल्लॆ मण्डलय् ला।
सन् ६८५
अक्टोबर-डिसेम्बर
680'erne
तुंगोडु (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जफे
जफे (अंग्रेजी भाय:Japhe), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु दोलखा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे756खा छेँ दु।
शरं (मलयालम संकिपा)
शरं (मलयालम भाषा:ശരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अमर्त्य सेन
अमर्त्य सेन (অমর্ত্য কুমার সেন )(बुदिं: नोभेम्बर ३, ई सं १९३३) छम्ह अर्थशास्त्री खः। वेकयात ई सं १९९८ य् अर्थशास्त्र यु बैंक अफ स्वीडन अर्थशास्त्र सम्मान (अर्थशास्त्रयु नोबेल सिरपा) लल्हागु खः। आयागु ईले वेक हार्वर्ड विश्वविद्यालयय् प्रोफेसर जुया दि। वेक जादवपूर विश्वविद्यालय, दिल्ली स्कूल अफ इकोनोमिक्स व अक्सफोर्ड विश्वविद्यालयय् ब्वंकेकमि जुया दि धुंकल। वेकलं एम. आई. टी., स्ट्यानफोर्ड, बरकली व करनेल विश्वविद्यालयय् पाहां अध्यापकयु कथलं ज्या याना दि धुंकल।
ब्वनेज्या
कोलकाताय् शान्तिनिकेतन व प्रेसिडेन्सी कलेजय् ब्वने धुंका वेकलं क्याम्ब्रिज यु ट्रिनिटी कलेजय् ब्वना दिल।
जीवन
वेकयागु जन्म कोलकाताय् शान्तिनिकेतनय् जुगु खः, व थासे वेकयागु अजा (क्षिति मोहन सेन) छम्ह शिक्षक जुगु खः। वेकयागु अबु आशुतोष सेननं ढाका विश्वविद्यालयय् रसायनशास्त्र ब्वंका दि।
वेकयात ई सं १९९८य् अर्थशास्त्रयु नोबेल सिरपा लल्हात व ई सं १९९९य् भारत रत्न सिरपा लल्हात।
पिनेयागु स्वापू
अंग्रेजीय् आत्मकथा]
पुचः:जीवनी पुचः:नोबेल सिरपा त्यामि
त्रान्सफर्मर
त्रान्सफर्मर धाःगु छगू स्त्यातिक इलेक्त्रिकल भः ख गुकिलिं निगु सर्कितया दथुइ इन्दक्तिभ कप्लिंगं उर्जा प्रवाह याइ। प्राइमरी वाइन्दिङ्गय् पानाच्वनिगु करेन्तं त्रान्स्तर्मरया कोरय् थीथी म्याग्नेतिक फ्लक्स दयेकि व उकिलिं सेकेन्दरी वाइन्दिङ्गय् म्याग्नेतिक फ्लक्स दयेका उकिया इन्दक्सनं इलेक्त्रिक भोल्तेज दयेकी।
स्वयादिसँ
पुचः:प्रविधि
सिर्पा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिर्पा यागु जनसंख्या ६४३१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
चन्तऩक् काऱ्ऱु (सन् १९९०या संकिपा)
चन्तऩक् काऱ्ऱु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ढोराजी
ढोराजी (अंग्रेजी भाय:Dhoraji), भारतयागु गुजरात राज्ययागु राजकोत जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७३ मिटर (२३९ फिट)।
लट्चुमि कल्याणम् (सन् १९६८या संकिपा)
लट्चुमि कल्याणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नेपोलियोनिक हताः
नेपोलियोनिक हताः नेपोलियनया प्रथम फ्रेञ्च साम्राज्यया विरुद्धय् सन् १८०३ निसें सन् १८१५ तक्कया हतातयेगु श्रृङ्खला ख। सन् १७८९या फ्रेञ्च क्रान्ति व फ्रेञ्च क्रान्तिकारी हताःया लिच्वया कथं न्ह्यथंगु थ्व हतां युरोपेली सेना व सामरिक शक्तिइ छगू हिउपा हल। थ्व हताःया लिच्वःया कथं मास कन्स्क्रिप्सन पद्धतिया विकास जुल। फ्रान्स नेपोलियनया युरोपया कब्जां छकलं शक्तिशालि जुवन तर नापं नेपोलियनया रुसया अधिग्रहण असफल जुइनापं थ्व शक्ति क्षीन जुयावन। अन्ततः, फ्रान्सया पूर्ण पराजय धुंका बोर्बर्न राजतन्त्र पुनर्स्थापना जुवन। थ्व हताःया लिच्वया कथं पवित्र रोमन साम्राज्य पतन जुल व जर्मन साम्राज्य व इतालीइ राष्ट्रियताया भावना बल्हावन। थुकिया लिच्वःया रुपय् जर्मन व इटालियन राष्ट्र पलिस्था जुवन। नापं विश्वव्यापी रुपय् पलिस्था जूगु स्पेनी साम्राज्य स्पेनया फ्रान्सेली अधिग्रहन धुंका कमजोर जुवन व स्पेनया उपनिवेषतयेसं स्वतन्त्रता संग्राम न्ह्यथन। नेपोलियोनिक हताःया सीधा लिच्वःया रुपय् बेलायती साम्राज्य विश्व शक्ति जुवन व मेगु छगू शताब्दीतक्क विश्वशक्तिया रुपय् स्थापित जुल।
लिधंसा
पुचः:इतिहास
मटेला तल्ला, द्वाराहाट तहसील
मटेला तल्ला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुरेली तखतपुर मण्डल
कुरेली तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कटीमी (दरियामद), बेतालघाट तहसील
कटीमी (दरियामद) भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
शरवर्षं (मलयालम संकिपा)
शरवर्षं (मलयालम भाषा:ശരവര്ഷം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
स्प्रिङ्गफिल्ड, कोलोर्याडो
स्प्रिङ्गफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५६२ दु धासा थ्व थासे ८३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४०६६२९ उत्तर व देशान्तर १०२.६१७२४३ पश्चिम खः । थ्व थासे २२५५२५९ वर्ग मिटर (०.८७०७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जरायोटार
जरायोटार (अंग्रेजी भाय:Jarayotar), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु भोजपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे721खा छेँ दु।
श्रीवारिमुच्चट्लु (सन् १९८०या संकिपा)
श्रीवारिमुच्चट्लु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आव्रियते
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नरेशपुर, सुरजपुर मण्डल
नरेशपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गरीयसे
गरीयसे छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इन्डक्टर
इन्डक्टर छगू प्यासिभ इलेक्ट्रिकल कम्पोनेन्ट ख। थुकियात छगू सर्किटय्  इन्डक्टेन्स बीत डिजाइन याना तै।
खसखाल, पोखरी तहसील
खसखाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इन्डक्टर
Inductors store energy in a magnetic field created when an electric current flows through them. They are usually implemented by some sort of coiled conductive winding. The winding may surround a magnetic core, in which case it is called a ferromagnetic-core or iron-core inductor. Large inductors used at low frequencies may have thousands of turns of wire around an iron core; however even a straight piece of wire (i.e., with turns and core reduced to zero) has significant inductance.
खसखाल, पोखरी तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
इन्डक्टर
An "ideal inductor" has inductance, but no resistance or capacitance, and does not dissipate energy. A real inductor is equivalent to a combination of inductance, some resistance due to the resistivity of the wire, and some capacitance. At some frequency, usually much higher than the working frequency, a real inductor behaves as a resonant circuit (due to its self capacitance). In addition to dissipating energy in the resistance of the wire, magnetic core inductors may dissipate energy in the core due to hysteresis, and at high currents may show other departures from ideal behavior due to nonlinearity.
खसखाल, पोखरी तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
इन्डक्टर
ओभरभ्यु
Inductance (L) (measured in henrys) is an effect, resulting from the magnetic field that forms around a current-carrying conductor that tends to resist changes in the current. Electric current through the conductor creates a magnetic flux proportional to the current. A change in this current creates a change in magnetic flux that, in turn, by Faraday's law generates an electromotive force (EMF) that acts to oppose this change in current. Inductance is a measure of the amount of EMF generated for a unit change in current. For example, an inductor with an inductance of 1 henry produces an EMF of 1 volt when the current through the inductor changes at the rate of 1 ampere per second. The number of loops, the size of each loop, and the material it is wrapped around all affect the inductance. For example, the magnetic flux linking these turns can be increased by coiling the conductor around a material with a high permeability such as iron. This can increase the inductance by 2000 times, although less so at high frequencies.
खसखाल, पोखरी तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
इन्डक्टर
हाइड्रौलिक मोडेल
Electric current can be modeled by the hydraulic analogy. An inductor can be modeled by the flywheel effect of a heavy turbine rotated by the flow. When water first starts to flow (current), the stationary turbine will cause an obstruction in the flow and high pressure (voltage) opposing the flow until it gets turning. Once it is turning, if there is a sudden interruption of water flow the turbine will continue to turn by inertia, generating a high pressure to keep the flow moving. Magnetic interactions such as in transformers are not modeled hydraulically.
खसखाल, पोखरी तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इन्डक्टर
एप्लिकेसनस्
left|thumb|A [[Choke (electronics)|choke with two 20mH windings, as may be found in a power supply.]] Inductors are used extensively in analog circuits and signal processing. Inductors in conjunction with capacitors and other components form tuned circuits which can emphasize or filter out specific signal frequencies. This can range from the use of large inductors as chokes in power supplies, which in conjunction with filter capacitors remove residual hum or other fluctuations from the direct current output, to such small inductances as generated by a ferrite bead or torus around a cable to prevent radio frequency interference from being transmitted down the wire. Smaller inductor/capacitor combinations provide tuned circuits used in radio reception and broadcasting, for instance.
Two (or more) inductors which have coupled magnetic flux form a transformer, which is a fundamental component of every electric utility power grid. The efficiency of a transformer may decrease as the frequency increases due to eddy currents in the core material and skin effect on the windings. Size of the core can be decreased at higher frequencies and, for this reason, aircraft use 400 hertz alternating current rather than the usual 50 or 60 hertz, allowing a great saving in weight from the use of smaller transformers.
An inductor is used as the energy storage device in some switched-mode power supplies. The inductor is energized for a specific fraction of the regulator's switching frequency, and de-energized for the remainder of the cycle. This energy transfer ratio determines the input-voltage to output-voltage ratio. This XL is used in complement with an active semiconductor device to maintain very accurate voltage control.
Inductors are also employed in electrical transmission systems, where they are used to depress voltages from lightning strikes and to limit switching currents and fault current. In this field, they are more commonly referred to as reactors.
As inductors tend to be larger and heavier than other components, their use has been reduced in modern equipment; solid state switching power supplies eliminate large transformers, for instance, and circuits are designed to use only small inductors, if any; larger values are simulated by use of gyrator circuits.
इन्डक्टर कन्स्ट्रक्सन
An inductor is usually constructed as a coil of conducting material, typically copper wire, wrapped around a core either of air or of ferromagnetic material. Core materials with a higher permeability than air increase the magnetic field and confine it closely to the inductor, thereby increasing the inductance. Low frequency inductors are constructed like transformers, with cores of electrical steel laminated to prevent eddy currents. 'Soft' ferrites are widely used for cores above audio frequencies, since they don't cause the large energy losses at high frequencies that ordinary iron alloys do. This is because of their narrow hysteresis curves, and their high resistivity prevents eddy currents. Inductors come in many shapes. Most are constructed as enamel coated wire wrapped around a ferrite bobbin with wire exposed on the outside, while some enclose the wire completely in ferrite and are called "shielded". Some inductors have an adjustable core, which enables changing of the inductance. Inductors used to block very high frequencies are sometimes made by stringing a ferrite cylinder or bead on a wire.
Small value inductors can also be built on integrated circuits using the same processes that are used to make transistors. Aluminium interconnect is typically used, laid out in a spiral coil pattern. However, the small dimensions limit the inductance, and it is far more common to use a circuit called a "gyrator" which uses a capacitor and active components to behave similarly to an inductor.
इलेक्ट्रोनिक सर्किटय्
An inductor opposes changes in current. An ideal inductor would offer no resistance to a constant direct current; however, only superconducting inductors have truly zero electrical resistance.
In general, the relationship between the time-varying voltage v(t) across an inductor with inductance L and the time-varying current i(t) passing through it is described by the differential equation:
When there is a sinusoidal alternating current (AC) through an inductor, a sinusoidal voltage is induced. The amplitude of the voltage is proportional to the product of the amplitude (I_P) of the current and the frequency ( f ) of the current.
In this situation, the phase of the current lags that of the voltage by 90 degrees. #
If an inductor is connected to a DC current source, with value I via a resistance, R, and then the current source short circuited, the differential relationship above shows that the current through the inductor will discharge with an exponential decay:
लाप्लास सर्किट एनालाइसिस (s-डोमोन)
If the inductor does have initial current, it can be represented by: (Note that the source should have a polarity that opposes the initial current)
इन्डक्टर नेटवर्क
Inductors in a parallel configuration each have the same potential difference (voltage). To find their total equivalent inductance (Leq):
The current through inductors in series stays the same, but the voltage across each inductor can be different. The sum of the potential differences (voltage) is equal to the total voltage. To find their total inductance:
स्टोर्ड इनर्जी
The energy (measured in joules, in SI) stored by an inductor is equal to the amount of work required to establish the current through the inductor, and therefore the magnetic field. This is given by:
where L is inductance and I is the current through the inductor.
RF पर्फर्मेन्स
The inductor may be modeled at RF by an ideal inductor in series with a resistance with both in parallel with a capacitance. Additional parasitics may be related to the specific inductor packaging. For example, the wire leads on an axial inductor may add additional inductance to the nominal inductor value.
Q फ्याक्टर
An ideal inductor will be lossless irrespective of the amount of current through the winding. However, typically inductors have winding resistance from the metal wire forming the coils. Since the winding resistance appears as a resistance in series with the inductor, it is often called the series resistance. The inductor's series resistance converts electrical current through the coils into heat, thus causing a loss of inductive quality. The quality factor (or Q) of an inductor is the ratio of its inductive reactance to its resistance at a given frequency, and is a measure of its efficiency. The higher the Q factor of the inductor, the closer it approaches the behavior of an ideal, lossless, inductor.
The Q factor of an inductor can be found through the following formula, where R is its internal electrical resistance and \omega{}L is capacitive or inductive reactance at resonance:
By using a ferromagnetic core, the inductance is greatly increased for the same amount of copper, multiplying up the Q. Cores however also introduce losses that increase with frequency. A grade of core material is chosen for best results for the frequency band. At VHF or higher frequencies an air core is likely to be used.
Inductors wound around a ferromagnetic core may saturate at high currents, causing a dramatic decrease in inductance (and Q). This phenomenon can be avoided by using a (physically larger) air core inductor. A well designed air core inductor may have a Q of several hundred.
An almost ideal inductor (Q approaching infinity) can be created by immersing a coil made from a superconducting alloy in liquid helium or liquid nitrogen. This supercools the wire, causing its winding resistance to disappear. Because a superconducting inductor is virtually lossless, it can store a large amount of electrical energy within the surrounding magnetic field (see superconducting magnetic energy storage).
इन्डक्टेन्स फर्मुली
The table below lists some common formulae for calculating the theoretical inductance of several inductor constructions.
पिनेया स्वापू
पुचः:इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक कम्पोनेन्ट पुचः:Energy storage पुचः:प्रविधि
एड्वार्डस्भिल, इलियोनोई
एड्वार्डस्भिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१४९१ दु धासा थ्व थासे ८३३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.८०३९८६ उत्तर व देशान्तर ८९.९५८१९५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३५९२८६८७ वर्ग मिटर (१३.८७२१४४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५६३४१५ वर्ग मिटर (०.२१७५३६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:इलियोनोईयागु शहर
जीवऩाम्चम् (सन् १९६८या संकिपा)
जीवऩाम्चम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
किष्टंपेट, चेन्नूर‌ मण्डल
किष्टंपेट, चेन्नूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया चेन्नूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
चॆर्लोपल्लि (अनंतपुर)
चॆर्लोपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पॆनुकॊंड मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
श्रीवासवि कन्यकापरमेश्वरिमहिम (सन् १९८०या संकिपा)
श्रीवासवि कन्यकापरमेश्वरिमहिम  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सिर्सेकोत
सिर्सेकोत (अंग्रेजी:Sirsekot), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिर्सेकोत यागु जनसंख्या ४४६४ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
रञ्जना लिपि
रञ्जना लिपि छगु लिपि खः। थ्व लिपि नेपाल भाषा, संस्कृत व बौद्ध ग्रन्थ च्वेत अप्व याना छ्येलि।
आखः
पुचः:लिपि पुचः:नेपाः भाय्‌या लिपित
शेषक्रिय (मलयालम संकिपा)
शेषक्रिय (मलयालम भाषा:ശേഷക്രിയ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
राजवरं (कृष्णा)
राजवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गंपलगूडॆं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चत्तिय वाक्कु (सन् १९९०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अऩुपविराजा अऩुपवि (सन् १९६७या संकिपा)
अऩुपविराजा अऩुपवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जरायोटार गाविस, सिन्धुली जिल्ला
जरायोटार २ (अंग्रेजी भाय:Jarayotar), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सिन्धुली जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1227खा छेँ दु।
उडेला तखतपुर मण्डल
उडेला तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कटीमी N.Z.A., बेतालघाट तहसील
कटीमी N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सरसेनी तखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पसला, सुरजपुर मण्डल
पसला, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सुब्बारायुडु सुब्बलक्ष्मि (सन् १९८०या संकिपा)
सुब्बारायुडु सुब्बलक्ष्मि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सिर्सेनी
सिर्सेनी (अंग्रेजी:Sirseni), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिर्सेनी यागु जनसंख्या ३६७१ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
शिल (मलयालम संकिपा)
शिल (मलयालम भाषा:ശില) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पंदिपर्ति (अनंतपुर)
पंदिपर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् सोमंदेपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एफिंगह्याम, इलियोनोई
एफिंगह्याम संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२३८४ दु धासा थ्व थासे ५६६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१२०९०३ उत्तर व देशान्तर ८८.५४५९०९ पश्चिम खः । थ्व थासे २२४४७६१४ वर्ग मिटर (८.६६७०७३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५०४४४ वर्ग मिटर (०.०५८०८७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:इलियोनोईयागु शहर
अते कण्कळ् (सन् १९६७या संकिपा)
अते कण्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आव्हयति
आव्हयति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तुनिकिपाडु (कृष्णा)
तुनिकिपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गंपलगूडॆं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
चत्तियम् चिवम् चुन्तरम् (सन् १९९०या संकिपा)
चत्तियम् चिवम् चुन्तरम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुँवरपुर, बेतालघाट तहसील
कुँवरपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गरीयान्‌
गरीयान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जर्बुटा
जर्बुटा (अंग्रेजी भाय:Jarbuta), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु सुर्खेत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे 1267 खा छेँ दु।
ध्रोल
ध्रोल (अंग्रेजी भाय:Dhrol), भारतयागु गुजरात राज्ययागु जामनगर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २६ मिटर (८५ फिट)।
सिर्शा
सिर्शा (अंग्रेजी:Sirsha), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  डडेलधुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिर्शा यागु जनसंख्या ११,२८३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:महाकालीयागु थाय
शुभोदयं (सन् १९८०या संकिपा)
शुभोदयं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कोल्मा, क्यालिफोर्निया
कोल्मा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११९१ दु धासा थ्व थासे ३४२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६७८७८ उत्तर व देशान्तर १२२.४५५५१३ पश्चिम खः । थ्व थासे ४९३८३०७ वर्ग मिटर (१.९०६६९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
आधुनिक संस्कृत च्वमि
संस्कृत यु प्राचीन साहित्य हलिमयु दक्ले तःमि हे छगु लावै। आयागु आधुनिक कालय् नं सस्कृतय् यक्व च्वमितः ल्यं दनि।
स्टार्कभिल, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२८ दु धासा थ्व थासे ५३ खा छें दु ।
आधुनिक संस्कृत च्वमि
थ्व ई यागु नां जापिं संस्कृत च्वमितः थ्व कथलं दुः
स्टार्कभिल, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.११७२६२ उत्तर व देशान्तर १०४.५२४५२७ पश्चिम खः । थ्व थासे २६६२५६ वर्ग मिटर (०.१०२८०२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
आधुनिक संस्कृत च्वमि
क्रमांक साहित्यकारयु नां कृतियु नां
सिन्दूर सन्ध्यक्कु मॗनं (मलयालम संकिपा)
सिन्दूर सन्ध्यक्कु मॗनं (मलयालम भाषा:സിന്ദൂര സന്ധ്യക്കു മॗനം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गरुड
गरुड छगु हिन्दू पात्र खः। वसपोल भगवान विष्णुयागु बाहन खः।
स्वयादिसँ
पुचः:हिन्दू पात्र
खंभात
खम्भाट (अंग्रेजी:Khambhat), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  आनन्द जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ८ मिटर (२६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खम्भाट शहरयागु जनसंख्या ८०,४३९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खम्भाट यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:गुजरातयागु शहर
ऊचडीह, सुरजपुर मण्डल
ऊचडीह, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अरच कट्टळै (सन् १९६७या संकिपा)
अरच कट्टळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धुबुरी
धुब्री (अंग्रेजी भाय:Dhubri), भारतयागु आसाम राज्ययागु धुब्री जिल्लायागु सहर खः।
सिंघरी तखतपुर मण्डल
सिंघरी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
एल्बर्न, इलियोनोई
एल्बर्न संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
सिंघरी तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
एल्बर्न, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २७५६ दु धासा थ्व थासे १०७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८९३९७७ उत्तर व देशान्तर ८८.४६८६२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०६३६४२ वर्ग मिटर (२.७२७२८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिंघरी तखतपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
जतहरा
जतहरा (अंग्रेजी भाय:Jatahara), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1054खा छेँ दु।
आलयम् (सन् १९६७या संकिपा)
आलयम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुर्सान
मुर्सान (अंग्रेजी:Mursan), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  हाथरस जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुर्सान शहरयागु जनसंख्या ११,५५० खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
खाल बजेठा, पोखरी तहसील
खाल बजेठा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मुर्सान
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुर्सान यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।