cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खेती, बेरीनाग तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मार्मिङ
मार्मिङ (अंग्रेजी:Marming), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मार्मिङ यागु जनसंख्या ३३५९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
चिऩ्ऩक्कण्णिले (सन् २००३या संकिपा)
चिऩ्ऩक्कण्णिले (तमिल भाषा:சின்னக்கண்ணிலே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रियापाली रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सन् १३३१
१३३१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
रियापाली रायगढ मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सन् १३३१
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३१ पुचः:दँ
स्यालपाखा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्यालपाखा यागु जनसंख्या ६९६८ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
काजा (कृष्णा)
काजा भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मॊव्व मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हाइबरी
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
भलकचा
भलकचा नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु रुकुम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भलकचा यागु जनसंख्या ३८५८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
विठौरिया न.१, हल्द्वानी तहसील
विठौरिया न.१ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनेकवचनं
अनेकवचनं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जाम्बवदाश्रयः
जाम्बवदाश्रयः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अय्यलुर
अय्यलुर (अंग्रेजी भाय:Ayyalur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु दिन्दिगुल जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
सन् १३३२
१३३२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
तिरुत्तॊण्ट नायऩार् (सन् १९३५या संकिपा)
तिरुत्तॊण्ट नायऩार् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
सन् १३३२
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३२ पुचः:दँ
तिरुत्तॊण्ट नायऩार् (सन् १९३५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
महाराणा भूपाल सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
एज्वूड, फ्लोरिडा
एज्वूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९०१ दु धासा थ्व थासे ८४७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.४८६८३१ उत्तर व देशान्तर ८१.३७३२७९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१४३७७४ वर्ग मिटर (१.२१३८१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६८६९५५ वर्ग मिटर (०.२६५२३५ वर्ग माइल) ल दु ।
भक्तकबीर् (सन् १९४३या संकिपा)
भक्तकबीर्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
ददामि
ददामि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
भक्तकबीर् (सन् १९४३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
ददामि
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
भक्तकबीर् (सन् १९४३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
ददामि
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गिम्म, जैनथ मण्डल
गिम्म, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
चेऩा (सन् २००३या संकिपा)
चेऩा  (तमिल भाषा:சேனா ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
गिम्म, जैनथ मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
चेऩा (सन् २००३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गिम्म, जैनथ मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
महाराणा भागवत सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
सीस, कोटा मण्डल
सीस, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मिवुक भिलेज, क्यालिफोर्निया
मिवुक भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४८५ दु धासा थ्व थासे १२६८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०६१०५३ उत्तर व देशान्तर १२०.१८७५२४ पश्चिम खः । थ्व थासे ८७१०९३१ वर्ग मिटर (३.३६३३०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९३६८ वर्ग मिटर (०.००७४७८ वर्ग माइल) ल दु ।
मार्पक
मार्पक (अंग्रेजी:Marpak), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मार्पक यागु जनसंख्या ४४९९ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
गुह्यतरं
गुह्यतरं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कल्पते
कल्पते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चुपत्रापरिणयम् (सन् १९३५या संकिपा)
चुपत्रापरिणयम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भलयखर्क
भलयखर्क नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भलयखर्क यागु जनसंख्या २७७१ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
कफलना, अल्मोडा तहसील
कफलना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
महाराणा महेन्द्र सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
रेगांलपालीरायगढ मण्डल
रेगांलपालीरायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
विडपनकल् (अनंतपुर)
विडपनकल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विडपनकल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १३३३
१३३३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३३ पुचः:दँ
महाराणा फतेह सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
अनेकानि
अनेकानि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
खूटाडीह, कोटा मण्डल
खूटाडीह, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ददौ
ददौ छग संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भाग्यलक्ष्मि (सन् १९४३या संकिपा)
भाग्यलक्ष्मि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
सोडियम
स्वयादिसँ
पुचः:रसायनिक तत्त्व
लेचा लेचा (सन् २००३या संकिपा)
लेचा लेचा (तमिल भाषा:லேசா லேசா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
महाराणा अरविन्द सिंह
मेवाड, राजस्थान यु शिशोदिया राजवंश यु शासक खः।
कोसूरु (कृष्णा)
कोसूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मॊव्व मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जोगिन्द्रनगर
जोगिन्द्रनगर (अंग्रेजी:Jogindarnagar), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  मन्डी जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १०१० मिटर (३३१३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जोगिन्द्रनगर शहरयागु जनसंख्या ५०४६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जोगिन्द्रनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
टम्पाच्चारि (सन् १९३५या संकिपा)
टम्पाच्चारि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
मोदेस्तो, क्यालिफोर्निया
मोदेस्तो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८८८५६ दु धासा थ्व थासे ६७१७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६६१४७९ उत्तर व देशान्तर १२०.९९४५४३ पश्चिम खः । थ्व थासे ९२६८६८६७ वर्ग मिटर (३५.७८६६०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४५३१२५ वर्ग मिटर (०.१७४९५३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
कल्पवृक्शाणां
कल्पवृक्शाणां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मार्फा
मार्फा (अंग्रेजी:Marpha), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  मुस्ताङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३३८ खा छेँ दु।
कल्पवृक्शाणां
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मार्फा
लिधंसा
पुचः:धवलागिरियागु थाय
कल्पवृक्शाणां
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भल्चे
भल्चे नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६९३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भल्चे यागु जनसंख्या ३५१३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
सन् १३३४
१३३४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३४ पुचः:दँ
रिभरसाइड, अलाबामा
रिभरसाइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५६४ दु धासा थ्व थासे ७९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६१४४६५ उत्तर व देशान्तर ८६.२००६७८ पश्चिम खः । थ्व थासे २३१६८७४५ वर्ग मिटर (८.९४५५०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४२१८५११ वर्ग मिटर (१.६२८७७६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
चॆंचुलक्ष्मि (सन् १९४३या संकिपा)
चॆंचुलक्ष्मि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कलीच, मोरी तहसील
कलीच भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
श्यामा
स्यामा (अंग्रेजी:Syama), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  दोलखा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४०० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्यामा यागु जनसंख्या २०३८ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
तुरुव चरितम् (सन् १९३५या संकिपा)
तुरुव चरितम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जस् (सन् २००३या संकिपा)
जस् (तमिल भाषा:ஜஸ்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
एग्लिन ए एफ बी, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.४५७१५६ उत्तर व देशान्तर ८६.५५०८१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९२८५३९ वर्ग मिटर (३.०६१२२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५६३२६ वर्ग मिटर (०.१३७५७८ वर्ग माइल) ल दु ।
जस् (सन् २००३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एग्लिन ए एफ बी, फ्लोरिडा
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
मेलनाडीह, कोटा मण्डल
मेलनाडीह, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सन् १३३५
१३३५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३५ पुचः:दँ
अय्यमपलयम
अय्यमपलयम (अंग्रेजी भाय:Ayyampalayam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु दिन्दिगुल जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जुलगद, गैरसैण तहसील
जुलगद भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कठानी रायगढ मण्डल
कठानी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
दधतमुरुजटा
दधतमुरुजटा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
माउरी तानिया
राजनीति
पुचः:दे पुचः:देय्
कूचिपूडि (कृष्णा)
कूचिपूडि  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मॊव्व मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भलोहिया(पिप्रा)
भलोहिया(पिप्रा) नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६७६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भलोहिया(पिप्रा) यागु जनसंख्या ४०७७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
जायते
जायते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मोहक भिस्टा, क्यालिफोर्निया
मोहक भिस्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२१ दु धासा थ्व थासे ८८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७८१६५ उत्तर व देशान्तर १२०.५८०३४३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०८६६९०५ वर्ग मिटर (११.९१७७७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अनेन
अनेन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मार्ता
मार्ता (अंग्रेजी:Marta), नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  कालिकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मार्ता यागु जनसंख्या ४८१४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कर्रा, कोटा मण्डल
कर्रा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कल्पक्षये
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तूक्कुत् तूक्कि (सन् १९३५या संकिपा)
तूक्कुत् तूक्कि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गरुड गर्वभंगं (सन् १९४३या संकिपा)
गरुड गर्वभंगं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् १३३६
१३३६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३६ पुचः:दँ
जॆयम् (सन् २००३या संकिपा)
जॆयम्  (तमिल भाषा:ஜெயம் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुमान, अल्मोडा तहसील
कुमान भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
स्यान्दी
स्यान्दी नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बझाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६९५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं स्यान्दी यागु जनसंख्या ४६६९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
गुह्यात्‌
गुह्यात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
माली
गणतन्त्र माली (फ्रेञ्च भाषा: Rpublique du Mali, अंग्रेजी: Republic of Mali) पश्चिमी अफ्रिकाया छगू भूपरिवेष्ठित देय्‌ ख। थ्व देय्‌ अफ्रिका महादेशया ७गु दक्ले तःधंगु देय्‌ ख। मालीया सीमाय् उत्तरय् अल्जेरिया, पूर्वय् नाइजर, दक्षिणय् बुर्किना फासो व आइभोरी कोस्ट, दक्षिण पश्चिमय् गिनिया व पश्चिमय् सेनेगल व माउरीतानिया ला। उत्तरय् छगू सीधा हाकलं थुकिया सीमा दक्षिण सहारा तक्क थ्यं। दक्षिणय् थ्व देय्‌या आपालं मनुतेगु बसोबास दु व थुकिया सीमा नाइजर व सेनेगलय् ला। थ्व थासय् यक्व खुसि नं दु। फ्रान्सया सूडान उपनिवेशया भाग थ्व देय्‌ सन् १९५९इ माली गणराज्यया रुपय् स्वतन्त्र जुल्। थ्व देय्‌या राजधानी बमाको ख।
इतिहास
माली साम्राज्य(Mali Empire) पश्चिमी अफ्रिकाय् सन् १२३५ निसें १६४५ तक्क दयाच्वन। थनया मनुतेसं दयेकातःगु साम्राज्यय् घाना साम्राज्य (Ghana Empire), माली साम्राज्य व सोङ्घाइ साम्राज्य (Songhai Empire) ला। टिम्बक्टु (Timbuktu) थ्व साम्राज्यतेगु मू नगर ख। थ्व नगर सहारा मरुभूमिं जुइगु सकल बनेज्याया केन्द्र व धार्मिक केन्द्र नं ख।
थ्व थासय् फ्रान्सेलीतेगु प्रवेश सन् १८८०इ जुल व फ्रान्सेली उपनिवेश सेप्टेम्बर ८, सन् १८८०इ च्वेया सेनेगल (Upper Senegal)या रुपय् जूवन। लिपा अगस्ट १८, सन् १८९०इ थ्व थाय्‌या नां हिला फ्रान्सेली सुडान जूवन व केयिज (Kayes) थुकिया राजधानी जुल। अक्टोबर १०, सन् १८९९इ उपनिवेश भंग जुया ११गु दक्षिणी प्रान्त फ्रेञ्च गिनी, आइभोरी कोस्ट व दोहामबे जुवन। थुकिया निगु प्रान्त लिपा लिहां वल।
सन् १९०२इ उपनिवेशया भाग मजूगु जिल्ला सेनेगाम्बिया व नाइजर जूवन व लिपा सन् १९०४य् च्वेया सेनेगल व नाइजर जुल। थ्व धुंका पुलांगु नां हानं सन् १९२०इ पुनर्स्थापित जूवन।
फ्रेञ्च अपर भोल्टायात सन् १९३३इ क्वचायेके धुंका (थुकिया हानं सन् १९४७इ पलिस्था जुल) फ्रेञ्च सुडानं थुकिया छुं भूभाग हानं लितकाल।
अक्टोबर ४, सन् १९५८य् फ्रेञ्च संवैधानिक संसोधन धुंका फ्रेञ्च सुडान फ्रेञ्च कम्युनिटी (French Community)या सदस्य जुल व सन् १९५८या नोभेम्बर २५ खुनु थुकियात आन्तरिक स्वाधीनता दत। अप्रिल ४, सन् १९५९ खुनु फ्रेञ्च सुडानं सेनेगलनाप जाना माली गणराज्य (Mali Federation)या पलिस्था यात। अगस्ट २०, सन् २९६० खुनु सेनेगलं गणराज्य त्वते धुंका गणराज्य क्वचाल व सेप्टेम्बर २२ खुनु स्वतन्त्र गणतन्त्र मालीया पलिस्था जुल।
भूगोल
पश्चिमी अफ्रिकाया भूपरिवेष्ठित थ्व देय्‌ हलिमया २४गु दक्ले तःधंगु देय्‌ ख। थनया मौसम ताहान्वइगु व आद्र दु। थनया बुँ आपालं समथर जु व उत्तरी भागय् मरुभूमि ला। देय्‌या तःधंगु भाग दक्षिणी सहाराय् ला। थ्व थासय् पुइगु, धु दूगु हर्माटन हेज (harmattan haze) आपालं सुक्खा मौसमय् खने दु। अडरार देस इफोघास (Adrar des Ifoghas) उत्तर पूर्वी क्षेत्रय् ला गन यक्व चिधंगु वादी व ग्रेनाइटया गुं दु। थ्व देशय् यक्व प्राकृतिक सम्पदा दु दसु -लुँ, युरेनियम, फस्फोरस, काओलिनाइट, चि, चून आदिया खानी थ्व देशय् दु।
प्रशासनिक विभाजन
मालीयात ८गु क्षेत्र (régions) व छगू जिल्लाय् विभक्त यानातःगु दु । Each region has a governor. मालीया क्षेत्र तःधंगुलिं ४९ सरकल (cercle) दयेकातःगु दु, थ्व कथं मालीया सकल प्रशासनिक विभाग (arrondissement) २८८ दु। थ्व देय्‌या क्षेत्र थ्व कथं दु-
जनगणना
थ्व देय्‌या राष्ट्र भाषा फ्रेञ्च ख। थन यक्व अफ्रिकी भाषा नं छ्येलिगु या। थुकिलि मू भाषा बम्बारा ख। थ्व भाषा थ्व देय्‌या स्वापू भाषा ख गुकियात ८० जनतां ल्हायेफु। थ्व देय्‌या ९० प्रतिशत जनसंख्या मुस्मां ख। ५ प्रतिशत प्रकृतिपुजारी ख धाःसा ५ प्रतिशत ख्रिस्टी धर्मावलम्बी ख। थ्व देय्‌या मू जाति थ्व कथं दु-
लिधंसा
पुचः:देय्‌ पुचः:देय्
मालपुरं (अनंतपुर)
मालपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विडपनकल् मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भालुबारी
भालुबारी नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६२५ खा छेँ दु।
दधातु
दधातु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जाली, कोटा मण्डल
जाली, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मर्तादी
मर्तादी (अंग्रेजी:Martadi), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बाजुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११०९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मर्तादी यागु जनसंख्या ५३३९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
विठौरिया न.२, हल्द्वानी तहसील
विठौरिया न.२ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अन्गं
अन्गं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
इजिप्ट लेक्लेटो, फ्लोरिडा
इजिप्ट लेक्लेटो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२७८२ दु धासा थ्व थासे १४५२६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०१५३९६ उत्तर व देशान्तर ८२.५०७३११ पश्चिम खः । थ्व थासे १५४६०६९३ वर्ग मिटर (५.९६९४०७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५६२११४ वर्ग मिटर (०.२१७०३३ वर्ग माइल) ल दु ।
अय्यमर्यतै
अय्यमर्यतै (अंग्रेजी भाय:Ayyampettai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु थंजभुर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २८ मिटर (९१ फिट)।
मॊव्व (कृष्णा)
थ्व थाय् मॊव्व मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नल्लतङ्काळ् (सन् १९३५या संकिपा)
नल्लतङ्काळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फस्फोरस
थ्व छगु तत्त्व (एलेमेन्ट) ख:|
कल्पादौ
कल्पादौ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मोयाभे, क्यालिफोर्निया
मोयाभे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८३६ दु धासा थ्व थासे १८०६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०१६८६७ उत्तर व देशान्तर ११८.१८९१४५ पश्चिम खः । थ्व थासे १५१३८००५८ वर्ग मिटर (५८.४४८१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
विचिल् (सन् २००३या संकिपा)
विचिल्  (तमिल भाषा:விசில் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १३३७
१३३७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१३३७ पुचः:दँ
जोलार्पेट
जोलार्पेट (अंग्रेजी:Jolarpet), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जोलार्पेट शहरयागु जनसंख्या ३५,४७७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जोलार्पेट यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
खेतीजरौली, बेरीनाग तहसील
खेतीजरौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झिलगीठार रायगढ मण्डल
झिलगीठार रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
हाइगेट
लन्डनयागु छगु जिल्ला खः।
सर्कस् किंग् (सन् १९४४या संकिपा)
सर्कस् किंग्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
रिभरभ्यू, अलाबामा
रिभरभ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९९ दु धासा थ्व थासे ४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.०५८६४१ उत्तर व देशान्तर ८७.०५६६८८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०६८३८५ वर्ग मिटर (०.४१२५०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
ऒक रोजु राजु (सन् १९४४या संकिपा)
ऒक रोजु राजु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
भलुवा
भालुवा नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु सुनसरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं भालुवा यागु जनसंख्या ४००१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
गन्धक
गन्धक छगु तत्त्व (एलेमेन्ट) ख।
स्वयादिसँ
पुचः:तत्त्व
मर्यादपुर
मर्यादपुर (अंग्रेजी:Maryadpur), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७७७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मर्यादपुर यागु जनसंख्या ४३४९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
जायन्ते
जायन्ते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आजमगढ
आजमगढ (𑂄𑂔𑂧𑂏𑂛), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु आजमगढ जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६४ मिटर (२०९ फिट)।
दधामि
दधामि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
अन्त
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कलकलप्पु (सन् २००३या संकिपा)
कलकलप्पु  (तमिल भाषा:கலகலப்பு ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।