cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खड्ग
नामाकरण
थ्व खँग्वया स्रोत संस्कृत ख। संस्कृतं थ्व खँग्व नेपालभाषाय् वःगु ख।
देवरनियन
देवरनियन (अंग्रेजी भाय:Deoranian), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बरैली जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
लिधंसा
पुचः:उत्तरप्रदेशया सहर
चिकित्सा अल्ट्रासोनोग्राफी
चिकित्सा अल्ट्रासोनोग्राफी उसायंयागु ख्यःले छ्येलिगु छगु डायग्नोस्टिक इन्भेस्टिगेसन खः।
मदनपुर, सुरजपुर मण्डल
मदनपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पार्वति (मलयालम संकिपा)
पार्वति (मलयालम भाषा:പാര്വതി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
खुसि बाहा
खुसिं खुसिया नापंया बुँइ बाहा वया बुँ चुइका यङ्किगु अवस्थायात खुसि बाहा धाइ। थुकियात वरियां, बाः, किसिद्वंम्वः नं धाइगु या।
तेरोट्टम् (सन् १९७१या संकिपा)
तेरोट्टम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कॊत्त कोडलु (सन् १९७९या संकिपा)
कॊत्त कोडलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ५६७
५६७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लिधंसा
पुचः:५६७ पुचः:दँ
नाल्ड, राजगढी तहसील
नाल्ड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोन्टरोज, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२३४४ दु धासा थ्व थासे ५५८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४७६९५२ उत्तर व देशान्तर १०७.८६५५४४ पश्चिम खः । थ्व थासे २९७०५६०५ वर्ग मिटर (११.४६९३९९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिल्दुजुरे
सिल्दुजुरे (अंग्रेजी:Sildujure), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  कास्की जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७१३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिल्दुजुरे यागु जनसंख्या ३४९९ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
अम्ल वा:
अम्ल वा: (Acid Rain)
rain water exhibiting a pH 6.5
च्वापु गायु
thumb|च्वापु गायु आकाशं च्वापु वैगु अवस्थाइत च्वापु गायु धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:मौसम
चॆन्तूरतेवि (सन् १९९१या संकिपा)
चॆन्तूरतेवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तेऩ् किण्णम् (सन् १९७१या संकिपा)
तेऩ् किण्णम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पातिरासूर्यन् (मलयालम संकिपा)
पातिरासूर्यन् (मलयालम भाषा:പാതിരാസൂര്യന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोरिकले गुर्रालैते (सन् १९७९या संकिपा)
कोरिकले गुर्रालैते  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ई सं १९००
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
सन् ५६८
५६८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६८ पुचः:दँ
देओरी १
देओरी १ (अंग्रेजी भाय:Deori), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु बिलासपुर जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २४७ मिटर (८१० फिट)।
भारत
भारत छगु दक्षिण एसियाली देय् खः। थ्व देय्‌य् प्राचीन भारतीय सभ्‍यताया यक्व थाय् ला। थ्व देय् विश्वया दक्ले तःधंगु प्रजातान्त्रिक देय् खः। थ्व देय् चीन धुंका दक्ले अप्व जनसंख्या दुगु देय् खः। क्षेत्रफलया आधारय् थ्व देय् ७गु दक्ले तधंगु देय् खः।
क्रसभिल, इलिनोइ
क्रसभिल संयुक्त राज्य अमेरिकाया इलिनोइ राज्यया छगु भिलेज (गां) ख। क्रसभिलया अनुरुप सर्भेयर जन मिलं सन् १९७२स तमस क्रस व सिलास इलियतया निंतिं देकादीगु ख। थ्व थाय्‌या नां तमस क्रस (Thomas Cross)या नामं वःगु ख। थ्व नगरया न्हापांगु नक्सा अनुसार थ्व नगर बच्छि वर्ग माइलय् (वा १६० एकर् वा चौथाइ सेक्सन)या क्षेत्रय् ३गूगु प्राथमिक मेरिदियनया रेन्ज १०या ताउनशिप ४ दक्षिणया सेक्सन २३स दयाच्वन।
भारत
भूगोल
भौगोलिक कथं हिमालय नं भारतीय पेनिसुलायात मध्य एसिया स्वया बायातगु दु। थ्व देय्‌या पूर्वय् बंगालया खाडी, पश्चिमय् अरब सागर व दक्षिणय् भारतीय महासागर ला। थ्व देय् पूर्ण रूपय् उत्तरी व पूर्वी गोलार्धय् ला। थ्व देय्‌ ८°४' व ३७° ६' १ अक्षांश उत्तर, व ६८°७' व ९७°२५' पूर्व देशान्‍तरय् ला । थ्व देय्‌या स्‍थायी ई लागा  जी एम टी + ०५:३० ख। थ्व देय्‌या क्षेत्रफल  ३.३ मिलियन वर्ग किलोमिटर दु । थ्व देय्‌या टेलिफोन कोड +९१ ख। थ्व देय्‌या समुद्रतट   ७,५१६.६ किलोमिटर दु गुकिलि मू भूमि, लक्षद्वीप, व अण्‍डमान व निकोबार द्वीपसमूह नं निनातगु दु ।
क्रसभिल, इलिनोइ
थ्व थाय्‌या पलिस्था सन् १८७२स जूगु काइरो व भिन्सेन्नेस् रेललं नाप स्वापू दु। सन् १८५३स भिन्सेन्नेस् एन्द पदुकाः रेलवे कम्पनीया पलिस्था जुल। थ्व कम्पनीं क्रसभिल दूगु थासं रेललं दयेकीगु प्रस्ताव तःसां थ्व ज्या सुथां मलात। सन् १८५७स इलिनोइ साउदर्न रेलवे कम्पनीं थ्व रेललंया विचाःयात आत्मसात यातः। थ्व प्लानया न्हापांगु संस्करणय् रेललंया लंपु फिलिफ्स्ताउनं यंकीगु प्रस्ताव दःसां फिलिप्सताउनया बुंथुवा स्तिफन फित्ज्गेराल्द व सोलोमन चार्ल्सं थःगु बुं त्वतीगु प्रस्तावयात मानेमया। सन् १८५७स तमस् क्रसं रेललंया लंपु थःगु बुंया दथुसं यंकीगु प्रस्ताव तल व लिपा थ्व हे बुंया दथुइ क्रसभिल बस्ती दयावल। रेललंया परियोजना अमेरिकाया गृहयुद्धया बिले द्युसां सन् १८६७स काइरो व भिन्सेन्नेस रेल्वे कम्पनीया पलिस्था लिसें ज्या सुथां लात। सन् १८९५स सेप्तेम्बर ३० खुनु आधिकारिक कथं नगरया पलिस्था जुल व नगर अधिनियम अक्तोबर १२, १८९५स सुथया ११:०५इले फाइल जुल।
भारत
सीमाया देय्‌त
थ्व देय्‌या सीमाय् लाःगु देय्‌तः थ्व कथं दु:
क्रसभिल, इलिनोइ
जनसंख्या
सन् २०००या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ७८२ दु धाःसा थ्व थासे ३८८खा छें दु ।
भूगोल
थ्व थाय्‌ अक्षांश ३८.१६३००१ उत्तर व देशान्तर ८८.०६६६७१ पश्चिमय् ला। थ्व थासे १६६४०६८ वर्ग मिटर (०.६४२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भारत
जलवायु
भारतया जलवायुयात मू कथं उष्‍णकटिबंधीय मनसूनया कथं काय्‌छिं । थ्व देसे प्यंगु मू मौसम दु
(१) चिकुला (डिसेम्बर-फेब्रुवरी),
(२) ताहा ला (मार्च-जुन),
(३) दक्षिण पश्चिम मनसूनया मौसम (जुन-सेप्टेम्बर) व
(४) मनसून पश्‍च मौसम (अक्टोबर-नोभेम्बर)।
आन्तरिक भूगोल
थ्व देय्‌यात भौतिक भूभागया कथं ४गु मू भूमिय् बाय् छिं। थ्व खः
प्राकृतिक संसाधन
थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक स्रोत ह्येंग्वा, न अस्यक, म्यान्गानिज अस्यक, माइका, बक्‍साइट, पेट्रोलियम, टाइटानियम अयस्‍क, क्रोमाइट, प्राकृतिक ग्यांस, म्याग्नेसाइट, चून लोंह, अराबल ल्यान्डड, डोलोमाइट, माऊलिन, जिप्‍सम, अपादाइट, फोसफोराइट, स्‍टीटाइल, फ्लोराइट आदि ख ।
खुसि
भारतया मू खुसि थ्व कथं दु-
राज्य व केन्द्रशासित प्रदेश
वर्तमानय् भारत २९गू राज्य तथा ७गू केन्द्रशासित प्रदेशय् विभक्त दु। सकल राज्यय् निर्वाचित स्वतन्त्र सरकार दु धाःसा केन्द्रशासित प्रदेशय् केन्द्रं नियुक्त प्रबन्धनं शासन याइ। पण्डिचेरी व दिल्लीइ धाःसा लोकतांत्रिक सरकार दु।
† चंडीगढ केन्द्रशासित प्रदेश ख। थ्व पञ्जाब व हरियाणा राज्यया राजधानी ख।
वातावरण
थ्व देय्‌या मू प्राकृतिक आपदा मनसूनी बाढी, फ्लेश बाढी, भूकम्‍प, चलः, सुख्खा आदि ख । थ्व देय्‌या मू वातावरणीय चुनौतीइ वायु प्रदूषण नियंत्रण, ऊर्जा संरक्षण, ठोस अपशिष्‍ट प्रबंधन, तेल व ग्यांस संरक्षण, वन संरक्षण, आदि ला ।
जनसंख्या
भारतया जनसंख्‍या १ मार्च, २००१ कथं १,,०२८ मिलियन (५३१.१ मिलियन मिजं व ४९६.४ मिलियन मिसा) ख । थ्व देय्‌या जनसंख्‍या वृद्धि दर १.९३ प्रतिशत ख । थ्व देय्‌या जन्‍म दर २४.८ व मृत्यु दर ८.९ ख।
थनया संम्‍भावित जीवन दर : ६३.९ दं (मिजं) ६६.९ दं (मिसा) ख । थ्व देय्‌या लिंग अनुपात २००१या जनगणना कथं ९३३ ख।
धर्म
दं २००१या जनगणना कथं ८०.५ प्रतिशत जनसंख्यां हिन्दू धर्म हनि धाःसा १३.४ प्रतिशत जनसंख्‍यां मुस्मां धर्म हनि। थ्व धुंका ख्रिस्टी, सिख, बौद्ध, जैन व मेमेगु धर्म वै ।
भाषा
स्वयादिसँ-भारतयागू भाषात भारतया संविधानं २२ राष्‍ट्रीय भाषातेत मान्‍यता बियातगु दु गुकिलि हिन्‍दी संघया राजभाषा खः । थ्व अतिरिक्त ८४४ मेमेगु भाषा देय्‌या थी-थी थासय् छ्येलिगु या। भारत यागू मू भाय्:-
लिधंसा
पुचः:देय्
चेरऩ् पाण्टियऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
चेरऩ् पाण्टियऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इस्री
इस्री (अंग्रेजी:Isri), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  गिरिदीह जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इस्री शहरयागु जनसंख्या ८७९६ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इस्री यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
हेटौंडा
हेटौंडा (अंग्रेजी भाय:Hetauda), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु  नगरपालिका  खः। थ्व थासे14271खा छेँ दु।
इतिहास
थ्व थाय्‌यागु ऐतिहासिक पृष्ठभूमियात स्वेबिले आयागु पिपलबोट धागु थासे दुगु चिधंगु बस्ती लिपा सानोपोखरा नाप मेमेगु थाय् तनावना वि.सं २०१८ सालय् हेटौडा गांउ पंचायतयु रुपय् विकास जुल। विकास नापं बि.सं.२०२६ सालय् नगर पंचायत जु वन, वि.सं २०४६य् बहुदलीय व्यवस्था पुनर्स्थापना धुंका थ्व थाय् नगरपालिका जुल।
मोरादाबाद
मोरादाबाद (अंग्रेजी:Moradabad), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  मोरादाबाद जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
हेटौंडा
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४५६ मिटर (१४९६ फिट)।
मोरादाबाद
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १८६ मिटर (६१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरादाबाद शहरयागु जनसंख्या ६४१,२४० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोरादाबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
ई सं १९०१
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
पिन्नॆयुं पूक्कुन्न काट् (मलयालम संकिपा)
पिन्नॆयुं पूक्कुन्न काट् (मलयालम भाषा:പിന്നെയും പൂക്കുന്ന കാട്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
नाऩ्कु चुवर्कळ् (सन् १९७१या संकिपा)
नाऩ्कु चुवर्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
हवेलि मुत्यालंपाडु (कृष्णा)
हवेलि मुत्यालंपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सि.चक डोटियाल गांव, कोश्याँकुटोली तहसील
सि.चक डोटियाल गांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ट्रपिकल साइक्लोन
त्रपिकल साइक्लोन छता प्राकृतिक विपदा ख।
स्वयादिसँ
पुचः:मौसम
सन् १९०२
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
फर्चुनाफूटहिल्स, एरिजोना
फर्चुनाफूटहिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०४७८ दु धासा थ्व थासे १४९६१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.६५७७१३ उत्तर व देशान्तर ११४.४११८०८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०३६४३९२९ वर्ग मिटर (४०.०१७१४६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ५६९
५६९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५६९ पुचः:दँ
देवतरी तखतपुर मण्डल
देवतरी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बुधिना, द्वाराहाट तहसील
बुधिना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खड्गी
खड्गी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मोनुमेन्ट, कोलोर्याडो
मोनुमेन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९७१ दु धासा थ्व थासे ७७० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०८१०२४ उत्तर व देशान्तर १०४.८६२४९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ११९८१४२१ वर्ग मिटर (४.६२६०५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तळपति (सन् १९९१या संकिपा)
तळपति  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
क्रिस्टल लेक, इलियोनोई
क्रिस्टल लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कोतल रायुडु (सन् १९७९या संकिपा)
कोतल रायुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
क्रिस्टल लेक, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८००० दु धासा थ्व थासे १३४५९ खा छें दु ।
कोतल रायुडु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
क्रिस्टल लेक, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.२२६४२३ उत्तर व देशान्तर ८८.३३५४३९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२०६८३३६ वर्ग मिटर (१६.२४२६७६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४५१५८० वर्ग मिटर (०.५६०४५८ वर्ग माइल) ल दु ।
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
देओरी
देओरी (अंग्रेजी भाय:Deori), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु शाहडोल जिल्लायागु  सहर खः।
महावीरपुर, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
देओरी
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३६० मिटर (११८१ फिट)।
पूच्चसन्यासि (मलयालम संकिपा)
पूच्चसन्यासि (मलयालम भाषा:പൂച്ചസന്യാസി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
घोरामार तखतपुर मण्डल
घोरामार तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मोरागुडी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरागुडी शहरयागु जनसंख्या ५९६१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोरागुडी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
सिलोर्बा पछवारी
सिलोर्बा पछवारी (अंग्रेजी:Silorba Pachhawari), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिलोर्बा पछवारी यागु जनसंख्या ५२४९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
नीति तेवऩ् (सन् १९७१या संकिपा)
नीति तेवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९०३
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
कस
कस वा फ्लिन्त खनिज क्वार्टज्‌या छगू कडा, सेडिमेन्टरी क्रिप्टोक्रिस्टलिन प्रकार ख। थुकियात chertया भेराइटीया रुपय् वर्गीकृत याना तःगु दु। थ्व प्राथमिक रुपय् सेदिमेन्तरी लोँह(दसु: चक व लाइमस्तोन)य् नोद्युल व धीया रुपय् दयाच्वनि। थःगु धी दुने फ्लिन्त साधारनकथं गाढा ह्यंग्वा रंग, हाकुगु, वांगु, तुयु वा सिं रंगय् खा वा मैन थें न्यागु रुपय् दयाच्वनि। थुकिया धीया पिनेया छगू सालुगु पत्रया रंग भतिचा पाइ व आपालं तुइसे व छागु जुइ। पेत्रोलोजीया विचाकथं, "flint" refers specifically to the form of chert which occurs in chalk or marly limestone. Similarly, "common chert" (sometimes referred to simply as "chert") occurs in limestone.
फ्लिन्त गथे जुया दयावइ धाइगु खं आतक्क बांलाक्क मथुनि, तर थ्व पदार्थ कम्प्रेस्द सेदिमेन्तरी लोँहय् दायाजेनेसिस प्रक्रिया बिलय् जूइगु रसायनिक परिवर्तनं दयावै धैगु विश्वास दु। One hypothesis is that a gelatinous material fills cavities in the sediment, such as holes bored by crustaceans or molluscs and that this becomes silicified. This theory certainly explains the complex shapes of flint nodules that are found. The source of dissolved silica in the porous media could arise from the spicules of silicious sponges.
ज्याभः
फ्लिन्तयात लोँह युगय् फ्लिन्त ज्याभः दयेकेत छ्यलातल। थ्व लोँहयात मेगु लोँहं छ्याना सालूगु, धाः दूगु ब्लेदय् तछ्याये छिंगुलिं थुकियात ज्याभः व ल्वाभःया रुपय् छ्यलाहल।
अबिलय्‌या युरोपय् दकलय् बांलाःगु भः बेल्जियमय् ), इंग्लिश च्यानलय्, पोल्यान्दय् आदि थासय् लूगु दु। फ्लिन्तया उत्खनन प्यालियोलिथिक युग निसें जूगु जुसां नियोलिथिक युगय् थुकिया छ्यला विस्तार जूगु खनेदु।
मि
When struck against steel, flint will produce sparks, which when directed onto tinder can be used to start a fire. This occurs when the hard flint knocks off a particle of the steel, which is heated by the impact, and then burns with oxygen from the atmosphere. This method is popular in woodcraft and among campers who want to have an 'authentic' experience. The components are also part of many survival kits, such as those issued by many military units, because they have the ability to work while wet, have a very long shelf-life, and will last a very long time in an extended survival situation (unlike matches or a lighter which not only need to be specially design to be able to light when wet, but which would be exhausted sooner than a flint-and-steel fire starter in a longer-duration survival scenario). Striking a lump of flint against a piece of steel to make fire is not particularly easy or convenient (although it is much easier than other primitive fire-making methods such as using a bow and drill, and requires little practice to employ). Matches and lighters are a much quicker and more convenient way of starting a fire, but have the disadvantages of being unable to function when wet (except for special designs) and of being more limited (than flint and steel) in the number of times that they can be used before exhausting their fuel supply.
Even so, many lighters still use a variant of the ancient technology as the ignition source for their primary fuel, due to the ease with which those materials generate a sufficiently hot spark. Ferrocerium now replaces the steel and has been miniaturized and integrated into such lighters. The ferrocerium used in these lighters, while sometimes called "flint", has the opposite role than the flint in true flint-and-steel. Ferrocerium is much softer than modern steel and can be scraped with knife with minimal damage to the knife. In lighters, a small steel wheel is turned by the user rotating it with the thumb, creating a high-temperature spark, which ignites the lighters' primary fuel source (which is either present, such as in liquid fuel lighters, or which is also released by the same thumb motion, such as in butane-gas lighters), which then produces a small flame that burns until extinguished. Common examples include the disposable Bic lighter and the reusable Zippo lighter. The small ferrocerium cylinder in Zippo's spark producing mechanism is eventually consumed, and Zippo and other companies (e.g., Ronson) sell replacements that are marketed as "flints," even though they are ferrocerium. Such mechanisms are more popular in liquid fuel lighters than in butane-gas lighters, which more commonly have a piezoelectric ignition system.
A later major use was to create the spark that would ignite the powder that would fire a ball or bullet from a flintlock firearm. While the military use of a flintlock declined after the British military generally applied the percussion cap on their muskets in 1842, it is still popular to use the flintlock as a hunting rifle during special muzzleloader seasons or general rifle seasons in several states in the US.
भवन
Flint, knapped or unknapped, has been used since antiquity (for example at the Late Roman fort of Burgh Castle in Norfolk) up to the present day as a material for building stone walls, using lime mortar, and often combined with other available stone or brick rubble. It was most common in parts of southern England, where no good building stone was available locally, and brick-making not widespread until the later Middle Ages. It is especially associated with East Anglia, but also used in chalky areas stretching through Sussex, Surrey and Kent to Somerset  Flint was used in the construction of many churches houses and other buildings, for example the large stronghold of Framlingham Castle. Many different decorative effects have been achieved by using different types of knapping or arrangement and combinations with stone (flushwork), especially in the 15th and early 16th centuries.
सेरामिक्स
Flint pebbles are used as the media in ball mills to grind glazes and other raw materials for the ceramics industry. The pebbles are hand-selected for colour, with those showing a reddish tint, indicating the presence of iron, being discarded. The remaining blue-grey stones have a low content of chromophoric oxides and so should impart lesser amounts of colouring contaminants.
In the UK, flint pebbles were traditionally an important raw material for clay-based ceramic bodies. After calcination to remove organic impurities and induce certain physical reactions, and milling to fine particle size, flint was added as a filler to pottery bodies. However, flint is no longer used and has been replaced by quartz as is used in other countries. Because of this historical use, the word "flint" is used by US potters to refer to siliceous materials which are not flint.
सन् ५७०
५७० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५७० पुचः:दँ
ई सं १९०४
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
रिखई, पिथौरागढ (सदर) तहसील
रिखई भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
गालिवान (सन् १९७९या संकिपा)
गालिवान  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
तर्लपाड, खानापूर मण्डल
तर्लपाड, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
क्रिस्टल लनस्, इलियोनोई
क्रिस्टल लनस् संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९३३ दु धासा थ्व थासे १०४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५६९५८ उत्तर व देशान्तर ८८.१५६२०३ पश्चिम खः । थ्व थासे २५७११२५ वर्ग मिटर (०.९९२७१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
प्रेम गीतङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
प्रेम गीतङ्ङळ् (मलयालम भाषा:പ്രേമ ഗീതങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नीरुम् नॆरुप्पुम् (सन् १९७१या संकिपा)
नीरुम् नॆरुप्पुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
संजयनगर, सुरजपुर मण्डल
संजयनगर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
प्रवेग
भौतिकशास्त्रय् प्रवेग वेगया ईनाप जुइगु परिवर्तनया दर ख। छगू दाइमेन्सनय् प्रवेग छुं नं वस्तु छु दरय् स्पिड काइ वा त्वति उकिया मापन ख। अथेजुसां वेग छगू युक्लिदियन भेक्टर जुगुलिं प्रवेगयात वेगया मात्रा व दिशा निगुलिंया हे आधारय् परिभाषित याइ। प्रवेगया दाइमेन्सन L T−२ ख। एस आइय् थुकियात मितर प्रति स्क्वायर सेकेन्ड वा  (मि/से२)य् दायेगु याइ।
लिधंसा
पुचः:विज्ञान
उदयपुर, पोखरी तहसील
उदयपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हिच्मा
हिच्मा नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८५२ खा छेँ दु।
ई सं १९०५
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
सन् ५७१
५७१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
मोरन टाउन
मोरन टाउन (अंग्रेजी:Moran Town), भारतयागु आसाम राज्ययागु  दिब्रुगढ जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरन टाउन शहरयागु जनसंख्या ६७८४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
चन्द्रगुप्त मौर्य
सम्राट चंद्रगुप्त मौर्ययागु राज्यकाल भारतीय इतिहासय् छगु सुवर्णकालयागु कथलं काइ। ख्रि.पू. ३२२ दंय् आर्य चाणाक्य वा कौंटिल्य (अर्थशास्त्र यागु न्हापायागु ग्रंथयागु रचनाकार)यागु ग्वाहालि नं वेक जुजु जुल।
जन्म
चंद्रगुप्त मौर्यायागु जन्म गन जुल धैगु प्रमाण बांलाक्क मलुनि। यक्व इतिहासकारतेगु कथं मयुर लहिनि पिंथाय् बुया वेक चाणक्यनाप विंध्य पर्वत प्रदेशय् नापलाना दिल। तर मेपिनिगु मते चंद्रगुप्त नंद राजपुत्र व मुरा नां जुम्ह दासीयागु काय् खः व अथे जुगुलिं चाणक्य नाप पासा जु वनः।
मोरन टाउन
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
चन्द्रगुप्त मौर्य
राज्यकाल
चंद्रगुप्तयागु जन्मयागु विषयय् एकमत मदुसां वेकयागु ज्याय् व सक्षमताय् फुकेसिगु एकमत दु। नंद घरानाय् जुजु जुइ धुंका चंद्रगुप्ता नं राज्ययागु लागा तक्कुइकलः। वेकलं युनानी जुजु सेलूकस मेसेडोनियन यात बुइके धुंका चाणक्ययागु ग्वाहालिं वेक नाप वेकयागु कन्या इहिपायाना न्हुगु मित्रता देकादिल। वेकयागु प्रसिद्धिं याना प्राचीन इजिप्ट व सिरियानं थगु राजदूत भारतय् तेगु व्यवस्था देकल।
राष्ट्रभाषा
संस्कृत व युनानी भाषा यात राष्ट्रभाषा मान्यता जुल। राजदरबारी भाषाय् संस्कृतयात देकल। संस्कॄत भाषा सुशिक्षित तेगु भाषा यागु कथलं छ्येलिगु जुल। प्राकृत भाषा साधारण मनुतेसं खं ल्हाइगु जुसाम् व राजभाषा मजु। प्राकृत राष्ट्रभाषाया कथं सम्राट अशोकनं स्वीकार याना दिल।(ई.स.पू. २६९ ते ई.स.पू. २३२).
लिधंसा
पुचः:भारतीय इतिहास
इलेक्ट्रोन
इलेक्ट्रोन धाःगु छगू सबएटोमिक पार्टिकल ख। थ्व पार्टिकल अर्बाइटलय् दै व थुकिया चार्ज नेगेटिभ जुइ।
पुचः:विज्ञान
तर्मतुरै (सन् १९९१या संकिपा)
तर्मतुरै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९०६
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
मोरिसन, कोलोर्याडो
मोरिसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३० दु धासा थ्व थासे १३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६५१७६४ उत्तर व देशान्तर १०५.१९०३४४ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७१९६७१ वर्ग मिटर (२.२०८३७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
निसणी, राजगढी तहसील
निसणी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
देवरिया
देवरिया (अंग्रेजी भाय:Deoria), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु देवरिया जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६८ मिटर (२२३ फिट)।
गंधर्व कन्य (सन् १९७९या संकिपा)
गंधर्व कन्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नूऱ्ऱुक्कु नूऱु (सन् १९७१या संकिपा)
नूऱ्ऱुक्कु नूऱु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९०७
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
रक्तं (मलयालम संकिपा)
रक्तं (मलयालम भाषा:രക്തം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
न्युट्रोन
न्युट्रोन धाःगु एटमया न्युक्लियसय् दैगु छगू चार्ज मदूगु सबएटमिक पार्टिकल ख।
पुचः:विज्ञान
कदिंपोरवरं (कृष्णा)
कदिंपोरवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मरहीकापा तखतपुर मण्डल
मरहीकापा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ई सं १९०८
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
सन् ५७२
५७२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
खण्ड
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
तम्पि वरुवाऩाम् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खण्ड
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आयोग
आयोग धागु छुं छगू ज्या या निंति देकातगु छगू वैधानिक संस्था ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। संस्कृतया खँग्वः आयोगः यात मेमेगु भाषाय् लिपा छ्य्‌ला यंकुगु ख। थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुगु खने दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
माउन्टेन भ्यू, कोलोर्याडो
माउन्टेन भ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६९ दु धासा थ्व थासे २८७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७७५६९२ उत्तर व देशान्तर १०५.०५६१२२ पश्चिम खः । थ्व थासे २३६५७३ वर्ग मिटर (०.०९१३४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कार्सन, क्यालिफोर्निया
कार्सन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८९७३० दु धासा थ्व थासे २५३३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८३९६८४ उत्तर व देशान्तर ११८.२५९५८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८८००८२२ वर्ग मिटर (१८.८४२१०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३२०३०४ वर्ग मिटर (०.१२३६७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
इतानगर
इतानगर (अंग्रेजी:Itanagar), भारतयागु अरुणाचल प्रदेश राज्ययागु  पापम् परे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
पापु (सन् १९७१या संकिपा)
पापु  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
इतानगर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४० मिटर (१४४३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं इतानगर शहरयागु जनसंख्या ३४,९७० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया इतानगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:अरुणाचल प्रदेशयागु शहर
मोरन्हत
मोरन्हत (अंग्रेजी:Moranhat), भारतयागु आसाम राज्ययागु  शिवसागर जिल्लायागु छगु सहर खः।
गोरिंटाकु (सन् १९७९या संकिपा)
गोरिंटाकु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
मोरन्हत
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोरन्हत शहरयागु जनसंख्या ५७७९ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
गोरिंटाकु (सन् १९७९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मोरन्हत
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
ई सं १९०९
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
1901 – 1950
क्युबा, इलियोनोई
क्युबा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४१८ दु धासा थ्व थासे ५९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.४९३४२२ उत्तर व देशान्तर ९०.१९३३०७ पश्चिम खः । थ्व थासे १४०३५२२ वर्ग मिटर (०.५४१९०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिलुवा
सिलुवा (अंग्रेजी:Siluwa), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  पाल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९८६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिलुवा यागु जनसंख्या ५३२५ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
सि.चक पवाल, कोश्याँकुटोली तहसील
सि.चक पवाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तङ्कमाऩ तङ्कच्चि (सन् १९९१या संकिपा)
तङ्कमाऩ तङ्कच्चि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ५७३
५७३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ई सं १९१०
मृत्यु
1901 – 1950
साहसं (मलयालम संकिपा)
साहसं (मलयालम भाषा:സാഹസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पण्डाकापा तखतपुर मण्डल
पण्डाकापा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पिराप्तम् (सन् १९७१या संकिपा)
पिराप्तम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
आरती
आरती हिन्दू धर्मय् द्ययात पुज्याइगु छगू पद्धति ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कवुलूरु (कृष्णा)
कवुलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
हिकिला
हिकिला नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः । थ्व थासय् ३९९ खा छेँ दु ।
जनसंख्या
नेपाया जनगणना २००१ या कथं हिकिला गाविसया जनसंख्या २,५८३ दु । थुकी मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कार्टागो, क्यालिफोर्निया
कार्टागो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०९ दु धासा थ्व थासे ४९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३१९७०७ उत्तर व देशान्तर ११८.०२५७२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ४११०५८६ वर्ग मिटर (१.५८७१०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मोरभंज, सुरजपुर मण्डल
मोरभंज, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
माउन्टेन भिलेज, कोलोर्याडो
माउन्टेन भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७८ दु धासा थ्व थासे १०२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९३४७३५ उत्तर व देशान्तर १०७.८६५२४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ८५६६९३० वर्ग मिटर (३.३०७७१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर