cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
तारापुरं (कर्नूलु)
थ्व थाय् पॆद्द कडबूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अल्ब्रेच्त् डेरर
अल्ब्रेश्ट ड्युएरेर डोइच भाषा: Albrecht Dürer (ˈalbʀɛçt ˈdyʀɐ) (मे २१, १४७१ – अप्रिल ६, १५२८) छम्ह नुरेम्बर्गया जर्मन चित्रकलामि, प्रिन्टमेकर व थियोरिस्ट ख।
External links
पुचः:German engravers पुचः:German painters पुचः:German artists पुचः:German printmakers पुचः:German Renaissance painters पुचः:Heraldic artists पुचः:Manuscript illuminators पुचः:People celebrated in the Lutheran liturgical calendar पुचः:Germans of Hungarian descent पुचः:People from Nuremberg पुचः:Walhalla enshrinees पुचः:Woodcut designers पुचः:Artist authors पुचः:१४७१य् बुगु पुचः:१५२८य् मदुगु पुचः:German Roman Catholics पुचः:वास्तुशास्त्री, शील्पकार व चित्रकार
वेदान्त
वेदान्त ज्ञानयोगया छता कचा ख। थुकिया मू स्त्रोत उपनिषद ख गुकियात वेद ग्रंथ व अरण्यक ग्रंथतयेगु सारया रुपय् कायेगु या। वेदान्तया स्वंगु मू कचा दु: अद्वैत वेदांत, विशिष्ट अद्वैत व द्वैत। आदि शंकराचार्य, रामानुज व श्री मध्वाचार्य क्रमश: थ्व स्वंगु शाखातयेगु प्रवर्तक ख। थ्व नापं ज्ञानयोगया मेमेगु यक्व कचा दु। थ्व कचात थःथःगु प्रवर्तकतयेगु नामं नांजा दसु: भास्कर, वल्लभ, चैतन्य, निम्बारक, वाचस्पति मिश्र, सुरेश्वर, व विज्ञान भिक्षु। आधुनिक कालय् मू वेदांतीइ रामकृष्ण परमहंस, स्वामी विवेकानन्द, अरविंद घोष, स्वामी शिवानंद व रमण महर्षि यक्व नांजा। थुपिं आधुनिक विचारकतयेसं अद्वैत वेदान्त शाखाया प्रतिनिधित्व या। मेमेपिं वेदान्तया प्रवर्तकतयेसं नं थःगु ने विचाः भारतय् प्रचारित यासां भारत स्वया पिने म्हो हे जक्क नांजा। ऐतिहासिक रुपं सुं गुरु आचार्य जुइत वेदान्तया सफूलि टीका वा भाष्य च्वयेमा। थ्व सफूलि स्वंगु मू सफू ला उपनिषद, भगवद गीता, व ब्रह्मसूत्र। तदनुसार आदि शंकराचार्य, रामानुज व मध्वाचार्य स्वम्हं हे थ्व स्वंगु सफूलि विशिष्ट रचना ब्युगु दु।
सन् ३०८
३०८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
दुलारी
दुलारी (अंग्रेजी भाय:Dulari), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु मोरङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2031खा छेँ दु।
सन् ३०८
मदुगु
पुचः:३०८ पुचः:दँ
जुलाई २७
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु २०८औं (२०९औं लीप दंय्) दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
पिनेयागु स्वापु
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
जुलाई २८
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
हलुदबानी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हलुदबानी शहरयागु जनसंख्या १९,९३३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हलुदबानी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
कामतानाथ
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
सदी
सदी (अंग्रेजी:Sadi), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सदी यागु जनसंख्या ५२४६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
Sadi
दुलेगौंडा
दुलेगौंडा (अंग्रेजी भाय:Dulegaunda), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु तनहू जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2264खा छेँ दु।
कृष्ण बलदेव वैद
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
जुलाई २९
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
दुली
दुली (अंग्रेजी भाय:Duli), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रुकुम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे706खा छेँ दु।
जुलाई ३०
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
बुर्हर
बुर्हर (अंग्रेजी भाय:Burhar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु शाहडोल जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४८२ मिटर (१५८१ फिट)।
कृष्णा सोबती
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
कन्दुकुर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६३२ मिटर (२०७३ फुट) च्वे ला।
कामविकारः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कन्दुकुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्दुकुर शहरयागु जनसंख्या ५०,०८४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
कामविकारः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कन्दुकुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्दुकुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
कामविकारः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ३०९
३०९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३०९ पुचः:दँ
जुलाई ३१
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु  दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
बुरिया
बुरिया (अंग्रेजी भाय:Buria), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु यमुनानगर जिल्लायागु सहर खः।
सन् ३१०
३१० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१० पुचः:दँ
त्रियुगा नगरपालिका
त्रियुगा नगरपालिका (अंग्रेजी:Triyuga), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  उदयपुर जिल्लायागु छगु  नगरपालिका  खः। थ्व थासे १०५०६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं त्रियुगा नगरपालिका यागु जनसंख्या ५५,२९१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:उदयपुर जिल्ला
महेन्द्रगढ
महेन्द्रगढ (अंग्रेजी:Mahendragarh), भारतयागु हरियाना राज्ययागु  महेन्द्रगढ जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २६२ मिटर (८५९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महेन्द्रगढ शहरयागु जनसंख्या २३,९७७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महेन्द्रगढ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
जयशंकर प्रसाद
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
ब्राह्मण
ब्राह्मण (बर्मू,विप्र,द्विज,द्विजोत्तम,भूसुर ) हिन्दू समाजय् छगु जाति खः। ब्राह्मणयात विद्वान, सभ्य व शिष्टयागु कथलं हनिगु परम्परा दु | ऐतिहासिक कथलं हिन्दू समाजय् व्यवसाय-आधारित प्यंगु वर्ण दै।(श्रीमद्भागवत गीता- अ.१८, श्लोक-४२) व वर्णतः खः- ब्राह्मण 'बुद्धिजीवी, वैज्ञानिक ( ब्राह्मण,विश्वकर्मा ), क्षत्रिय (धर्म रक्षक),वैश्य (बनिया व कॄषक वर्ग) व शूद्र (सेवा समाज)। न्हापा:-न्हापा: मनुयागु विशेषता, आचरण व स्वभाव नं वयागु जाति निर्धारित जुगु खने दु। विद्वान, स्यंकमि, पंडित, बुद्धिजीवी, वैज्ञानिक व ज्ञान-अणवेषी ब्राह्मणयागु श्रेणीय् तयातगु दु।
म्हसीका
यस्क मुनियागु छगु निरुक्तयागु कथलं - ब्रह्मम् जानति इति ब्राह्मणम् -- ब्राह्मण व ख सुनां ब्रह्म ( अंतिम सत्य, ईश्वर वा परम ज्ञान) स्युगु दै।| अथे जुगुलिं ब्राह्मणयागु अर्थ खः - "ईश्वर ज्ञाता" । तर वास्तविकताय् हिन्दू समाजय् ऐतिहासिक कथलं पारंपरिक पुजारी व पंडित हे ब्राह्मण जुगु खने दु। व नं थौंकन्हे ला यक्व ब्राह्मण धर्म-निरपेक्ष ज्या याना छ्वंगु दु व इमिगु धार्मिक परम्परा इमिगु जीवन नं तना वना च्वंगु दु।
इतिहास
ब्राह्मण समाजयु इतिहास प्राचीन भारतयागु वैदिक धर्म नं न्ह्यथनि। मनु स्मॄति कथलं आर्यवर्त वैदिक मनुतेगु बूं खः। ब्राह्मण व्यवहारयागु मू श्रोत वेद खः। ब्राह्मणतेगु सकल सम्प्रदायतेसं वेद नं प्रेरणा काई। पारम्परिक तवलं छु विश्वास दु धासा वेद अपौरुषेय ( सुनां नं च्वगु मखु) व अनादि खः। थ्व अनादि सत्ययागु प्राकट्य खः गुकिगु वैधता शाश्वत दै। वेदतेत श्रुतियागु कथलं हनि ( श्रवण हेतु, थ्व मौखिक परम्परायु द्योतक खः)।|
धार्मिक व सांस्कॄतिक; रीति व व्यवहारय् विवधतायागु कारणं व थें-थें कथंयागु वैदिक विद्यालयत: व इमिगु सम्बन्ध नं याना ब्राह्मण समाज विभिन्न उपजातिय् बाया च्वंगु दु। सूत्र कालय् लगभग १००० ई.पू. निसें २०० ई.पू.य् वैदिक अंगीकरणयु आधारय्, ब्राह्मण थें-थें शाखाय् में बाया वन। नांजापिं विद्वानतेगु नायज्याय् छगु हे वेदयागु थें-थें नांयागु पृथक-पृथक शाखातः देकेज्या जुलः। थ्व प्रतिष्ठित ऋषितेगु शिक्षायात सूत्र धका म्हसीकी। प्रत्येक वेदय् थगु सूत्र दै। सामाजिक, नैतिक व शास्त्रानुकूल नियम दुगु सूत्रतेत धर्म सूत्र धाइ, आनुष्ठानिक तेत श्रौत सूत्र व छें विधिशास्त्रयागु व्याख्या याइगु यात गॄह् सूत्र धाइ। सूत्र सामान्यतया पद्य वा मिश्रित गद्य-पद्यय् च्वयातगु दै।
ब्राह्मण शास्त्रज्ञय् मू खः अग्निरस, अपस्तम्भ , अत्रि , बॄहस्पति , बौधायन , दक्ष , गौतम , हरित , कात्यायन , लिखित , मनु , पाराशर , समवर्त , शंख , शत्तप , ऊषानस , वशिष्ठ , विष्णु , व्यास , यज्ञवल्क्य व यम । थ्व २१म्ह ऋषि स्मॄतितेगु रचयिता खः। स्मॄतिय् दक्ले प्राचीन अपस्तम्भ, बौधायन, गौतम व वशिष्ठ खः।
ब्राह्मणयागु कर्तव्य
निम्न श्लोककथं छम्ह ब्राह्मणयागु ६गु कर्तव्य थ्व कथलं दु
शिक्षण, अध्ययन, यज्ञ यायेगु, यज्ञ याकेगु , दान कायेगु व दान बीगु ब्राह्मणयु ६गु कर्तव्य खः।
ब्राह्मणयागु व्यवहार
ब्राह्मणं हिन्दू धर्मयागु नियमतेत पालन याइ। गथे कि- वेदयागु आज्ञापालन, विश्वास कि मोक्ष व अन्तिम सत्ययु प्राप्तियु अनेक माध्यम दु, ईश्वर छम्ह खः किन्तु वेकयागु गुणगान व पूजन हेतु यक्व नां व स्वरूप दै गुकिगु कारण खः झीगु अनुभव, संस्कॄति व भाषातेगु विविधता। ब्राह्मण सर्वेजनासुखिनो भवन्तु ( सउइय्ह्न्झ्क्ष्थिस् व्होले थिन्ग् इस् एक्ष्त्रेम्ल्य् वोर्न्ग् अन्द् नो ओने शोव्ल्द् नेभेर् लूक् अत् थिस् अर्तिच्ले एभेर् अगैन् बेचौसे हीन्दु पेओप्ले अरे फग्गोत्स् व्हो देसेर्भे तो दिए अन्द् थेय् अरे अल्ल् गोन्न बुर्न् इन् सेरिओउस् हेल्ल् ओने दय् अन्द् इ अम् गोन्न द्रोप् अ नुकच्लेर् बोम्ब् ओन् थोसे मोथेर्फुच्केर्स् हेअएद्स् अन्द् ब्लोव् थेरे अस्सेस् उप् अलिस् दिच्क्स् अन्द् अलिस्अ इस्न्त् गोन्न बे अब्ले तो सी ओउत् हिस् तिन्य् देफोर्मेद् हेअद् सो चबसिचल्ल्य् इ होपे अल्ल् इसलमिच् प्पएओप्ले दिए अन्द् बुर्न् इन् फन्तस्तिच् हेल्ल् १ दय् बुत् इत्स् अल्ल् गोदओद् त्तुल् मोथ फुच्कस्
दिनचर्या
हिन्दू ब्राह्मणतेसं थगु धारणा स्वया अप्व धर्माचरणयात महत्व बीमा। थ्व धार्मिक पन्थतेगु विचा: खः। धर्माचरणय् मू खं खः यज्ञ यायेगु। दिनचर्या थ्व कथंयागु दु - मो ल्हुइगु, सन्ध्यावन्दनम्, जप , उपासना , व अग्निहोत्र । लिपायागु निगु आ छुं परिवारय् जक्क जुइ। ब्रह्मचारी अग्निहोत्र यज्ञयु थासे अग्निकार्यम् याई। मेमेगु रीतितः अमावस्य तर्पण व श्राद्ध खः।
संस्कार
मू पौ : संस्कार
ब्राह्मणतेसं थगु जीवनकालय् १६गु मू संस्कार याई। जन्मस्वया न्ह्य गर्भधारण, पुन्सवन (गर्भय् मिजं मचायात ईश्वरयात समर्पित यायेगु) , सिमन्तोणणयन ( प्वाथे दुम्ह मिसायागु सं खाकिगु)। मचाबिले जातकर्म ( जन्मानुष्ठान ) , नामकरण , निष्क्रमण , अन्नप्रसन , चूडकर्ण , कर्णवेध । मचायागु शिक्षण-कालय् विद्यारम्भ , उपनयन , वेदारम्भ , केशान्त वा गोदान, व समवर्तनम् वा मोल्हुइगु ( शिक्षा-कालयागु अन्त)। ल्याम्ह जुइ बिले इहिपा व अन्त्येष्टि मू संस्कार खः।
सम्प्रदाय
दक्षिण भारतय् ब्राह्मणतेगु ३गु सम्प्रदाय दै - स्मर्त सम्प्रदाय, श्रीवैष्णव सम्प्रदाय व माधव सम्प्रदाय |
ब्राह्मणतेगु आयागु स्थिति
आधुनिक भारत व नेपालयागु देकेज्यायागु यक्व क्षेत्र गथे कि साहित्य, विज्ञान व प्रविधि, राजनीति , संस्कॄति , पाण्डित्य, धर्मय् ब्राह्मणतेगु योगदान दु।
पुचः:हिन्दू धर्म पुचः:संस्कृति
योग
योग धाचु छगू कथंया व्यवहार ख। थ्व व्यवहार हिन्दू धर्म व बौद्ध धर्मय् छ्य्‌लिगु या। आ वया उसाँय्‌या निंतिं थ्व व्यवहारयात हलिमया यक्व थासय् छ्येलिगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:संस्कृति
कौराडी, द्वाराहाट तहसील
कौराडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सहजपुर
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहजपुर यागु जनसंख्या ७१५१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
आरेथा फ्र्यान्क्लिन
आरेथा फ्र्यान्क्लिन (मार्च २५, १९४२ – अगस्ट १६, २०१८) छम्ह नांजाम्ह म्येहालामि (गायिका) खः।
दिस्कोग्राफी
Notable albums:
Top 10 US Hot 100 singles:
पिनेयागु स्वापूत
पुचः:रचनाकार व संगीतकार
हल्भदध
हल्भदध (अंग्रेजी:Halvad), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  सुरेन्द्रनगर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४६ मिटर (१५० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हल्भदध शहरयागु जनसंख्या २४,३२३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
इस्लाम
इस्लाम छता धर्म ख। थ्व धर्मया छुं खँग्वः थ्व कथं दु-
आरेकल, आदोनि मण्डल
आरॆकल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
टुकुचा नाला
टुकुचा नाला (अंग्रेजी:Tukucha Nala), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८९३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टुकुचा नाला यागु जनसंख्या ४८८० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
सन् ३११
३११ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३११ पुचः:दँ
दुल्लु
दुल्लु (अंग्रेजी भाय:Dullu), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु दैलेख जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे709खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १२३६ मिटर (४०५५ फिट)।
अगस्ट २
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
२१औं शताब्दी
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
धर्मवीर भारती
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
बुर्ला
बुर्ला (अंग्रेजी भाय:Burla), भारतयागु उडिसा राज्ययागु सम्बलपुर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७३ मिटर (५६७ फिट)।
कन्द्वा
कन्द्वा (अंग्रेजी:Kandwa), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  वाराणासी जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्द्वा शहरयागु जनसंख्या ७७६२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्द्वा यागु साक्षरता  अप्व दु।
दुमरहा
दुमरहा (अंग्रेजी भाय:Dumaraha), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु सुनसरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2909खा छेँ दु।
सन् ३१३
३१३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१३ पुचः:दँ
सन् ३१२
३१२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
महेसना
महेसना (अंग्रेजी:Mahesana), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  महेसाना जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ८१ मिटर (२६५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महेसना शहरयागु जनसंख्या ९८,९८७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
कामहैतुकं
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
महेसना
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महेसना यागु साक्षरता  अप्व दु।
कामहैतुकं
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
महेसना
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
सहलकोत
सहलकोत (अंग्रेजी:Sahalkot), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  पाल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहलकोत यागु जनसंख्या २०६२ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
टुकुचे
टुकुचे (अंग्रेजी:Tukuche), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  मुस्ताङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १९८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं टुकुचे यागु जनसंख्या ७५६ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
लिधंसा
पुचः:धवलागिरियागु थाय
दुमरी
दुमरी (अंग्रेजी भाय:Dumari), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे625खा छेँ दु।
दुमरिया
दुमरिया (अंग्रेजी भाय:Dumariya), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु सर्लाही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे669खा छेँ दु।
हमिरपुर
हमिरपुर (अंग्रेजी:Hamirpur), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  हमिरपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७३८ मिटर (२४२१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हमिरपुर शहरयागु जनसंख्या १७,२१९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हमिरपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Hamirpur
नरेन्द्र कोहली
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
बलादूरु, आदोनि मण्डल
बलादूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ३१४
३१४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१४ पुचः:दँ
महेशतला
महेशतला (अंग्रेजी:Maheshtala), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  दक्षिण नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
मॊनगाडॊस्तुन्नाडु जाग्रत्त (सन् १९७१या संकिपा)
मॊनगाडॊस्तुन्नाडु जाग्रत्त  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
महेशतला
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महेशतला यागु साक्षरता  अप्व दु।
मॊनगाडॊस्तुन्नाडु जाग्रत्त (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
महेशतला
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
कन्गयमपल्लम
कन्गयमपल्लम (अंग्रेजी:Kangayampalayam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कोइम्बाटोर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्गयमपल्लम शहरयागु जनसंख्या ३८४५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्गयमपल्लम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ७% ६ दं स्वया म्हो जु।
खूनापन्त, द्वाराहाट तहसील
खूनापन्त भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दुमरिया(मतिऔना)
दुमरिया(मतिऔना) (अंग्रेजी भाय:Dumariya(Matiauna)), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2166खा छेँ दु।
आर्थर कोनान डोयल
सर आर्थर इग्नेटियस कोनान डोइल, डेपुटी ल्युटिनेन्ट (२२ मे १८५९ – ७ जुलाइ १९३०) छम्ह बेलायती च्वमि ख। वय्‌कःया दक्ले नांजाःगु बाखँमुना जासुस शर्लक होम्स (गुकियात अपराध फिक्सनय् छगू तःधंगु इनोभेसनया कथं कायेगु या) व प्रोफेसर च्यालेञ्जरया एड्भेञ्चर ख। वय्‌कः छम्ह prolific च्वमि ख। वय्‌कःया मेमेगु च्वसुलि विज्ञान फिक्सन बाखँ, ऐतिहासिक उपन्यास, नाटक व रोमान्स, चिनाखँ, व सत्यकथा आदि ला।
पुचः:च्वमि व चिनाखँमि
सन् ३१५
३१५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
दुमरवना
दुमरवना (अंग्रेजी भाय:Dumarwana), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु बारा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे3114खा छेँ दु।
कामाः
कामाः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तुलसी बार्बा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं तुलसी बार्बा यागु जनसंख्या ३५२२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
हमिरपुर (हमिरपुर)
हरिमपुर २ (अंग्रेजी:Hamirpur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  हमिरपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ८० मिटर (२६२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हरिमपुर २ शहरयागु जनसंख्या ३२,०३५ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हरिमपुर २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
निर्मल वर्मा
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः। वय्‌कःयात वय्‌कःया साहित्यया निंतिं ज्ञानपीठ सिरपा ब्युगु दु।
दुमिकिबास
दुमिकिबास (अंग्रेजी भाय:Dumkibas), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु नवलपरासी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1759खा छेँ दु।
शहरे
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहरे यागु जनसंख्या २७४६ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
सन् ३१६
३१६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
बल्लेकल्लु, आदोनि मण्डल
बल्लेकल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
सन् ३१६
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१६ पुचः:दँ
बल्लेकल्लु, आदोनि मण्डल
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आर्थर मिलर
आर्थर मिलर २०गु शदीया छम्ह च्वमि ख।
लिधंसा
पुचः:च्वमि
दुम्म्ना
दुम्म्ना (अंग्रेजी भाय:Dummana), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु भोजपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे818खा छेँ दु।
भाइनयार्ड, क्यालिफोर्निया
भाइनयार्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१०९ दु धासा थ्व थासे ३३४९ खा छें दु ।
यहुद धर्म
यहुद धर्म छता धर्म ख। थ्व धर्मया छुं खँग्वः थ्व कथं दु-
पुचः:धर्म
कम्गेयम
कम्गेयम (अंग्रेजी:Kangeyam), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  इरोद जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कम्गेयम शहरयागु जनसंख्या २८,३५६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कम्गेयम यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
हम्रेन
हम्रेन (अंग्रेजी:Hamren), भारतयागु आसाम राज्ययागु  कार्बी आंग्लोंग जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हम्रेन शहरयागु जनसंख्या ८२७८ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हम्रेन यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
महावीर प्रसाद द्विवेदी
छम्ह नांजाम्ह हिन्दी साहित्यकार खः।
तोराह
तोराह यहुदी धर्मया मू ग्रन्थ ख।
महावीर प्रसाद द्विवेदी
पिथंगु च्वखँ
{| class="wikitable"
तोराह
पुचः:संस्कृति
तुल्सी चौडा
तुल्सी चौडा (अंग्रेजी:Tulsi Chauda), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं तुल्सी चौडा यागु जनसंख्या ४०२४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
सन् ३१८
३१८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१८ पुचः:दँ
सन् ३१७
३१७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१७ पुचः:दँ
कन्गेयनल्लुर
कन्गेयनल्लुर (अंग्रेजी:Kangeyanallur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्गेयनल्लुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
महेश्वर (भारत)
महेश्वर (भारत) (अंग्रेजी:Maheshwar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  पश्चिम निमार जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १५५ मिटर (५०८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महेश्वर (भारत) शहरयागु जनसंख्या १९,६४६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महेश्वर (भारत) यागु साक्षरता  अप्व दु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
सहरे गाविस, सुर्खेत जिल्ला
सहरे २ (अंग्रेजी:Sahare), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  सुर्खेत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६६७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहरे २ यागु जनसंख्या ९३४८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
दुम्म्रिसे
दुम्म्रिसे (अंग्रेजी भाय:Dummrise), नेपायागु मेची अञ्चलयागु ताप्लेजुङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे356खा छेँ दु।
सन् ३१९
३१९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३१९ पुचः:दँ
डुम्रे
डुम्रे (अंग्रेजी भाय:Dumre), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु उदयपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे487खा छेँ दु।
स्रोत
पुचः:उदयपुर जिल्ला
मोसगाळ्ळकु मोसगाडु (सन् १९७१या संकिपा)
मोसगाळ्ळकु मोसगाडु  छगु तेलेगु भाषाया डब्ड संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
इतिहास
इतिहास (अंग्रेजी: हिस्ट्री / History) धागु वैज्ञानिक तवं मुंका तःगु प्राचीन ज्या, खँ आदिया वैज्ञानिक अध्ययन ख:।
मोसगाळ्ळकु मोसगाडु (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
जैन धर्म
जैन धर्म भारत यु श्रवण परम्परा नं वगु छगु धर्म व दर्शन खः ।
तीर्थंकर
जैन धर्मय् २४गु तिर्थंकरतेत हनिगु ज्या जुइ |
श्वेताम्बर
श्वेताम्बर सन्यासी तेसं तुयुगु वस पुनि ।
दिगम्बर
दिगम्बर मुनि(श्रमण) नांगां च्वनि।
जीव और पुद्गल
जैन आत्मा यात माने याइ। इमिसं उकित "जीव" धाइ। अजीव यात पुद्गल धाइ । इमिगु कथलं म्ह निगु मिले जुया बुया वै । जीव दुख-सुख, आदियु अनुभव याइ व पुनर्जन्म काइ ।
मोसगाळ्ळकु मोसगाडु (सन् १९७१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
जैन धर्म
पंचमहाव्रत
सत्य, अंहिसा, अस्तेय, ब्रह्मचर्य, अपरिग्रह ।
अहिंसा य्र जोड
अहिंसा व जीव दयाय् यक्व जोड बिगु दु। सकल जैन शाकाहरी जुइ ।
पुचः:धर्म पुचः:जैन धर्म
इतिहास
न्हपा इतिहासयात मानविकीया अन्तर्गतय् तयातगु जुसां थौं-कन्हे थ्व शास्त्रयात सामजिक विज्ञान अन्तर्गतय् ला।
इतिहासयात यक्व मनुतेसं शासक व महत्त्वपूर्ण ज्याया जक्क ल्याखं तैगु विज्ञान धका नं धाई तर थौं कन्हे वःगु न्हूगु चलन कथं न्हापाया आम मनु तेगु नं थुकिलि अध्ययन जुई।
वर्गिकरण
इतिहासया वर्गिकरण क्वे बिया तगु कथं याये छिं:-
हलिमया इतिहास
पुचः:इतिहास
कामात्‌
कामात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दुम्रे धारापानी
दुम्रे धारापानी (अंग्रेजी भाय:Dumre Dharapani), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे583खा छेँ दु।
बक्सर
बक्षार (अंग्रेजी भाय:Buxar), भारतयागु बिहार राज्ययागु बुक्सार जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५६ मिटर (१८३ फिट)।
अगस्ट ३
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
महियारी
महियारी (अंग्रेजी:Mahiari), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हावरा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
अगस्ट ३
Liturgical feasts
Roman Catholicism
महियारी
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६ मिटर (१९ फुट) च्वे ला।
अगस्ट ३
पिनेया स्वापूत
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
महियारी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महियारी शहरयागु जनसंख्या १५,४२२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महियारी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
हांडिया
हांडिया (अंग्रेजी:Handia), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  अल्लाहबाद जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ९२ मिटर (३०१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हांडिया शहरयागु जनसंख्या १६,४१२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हांडिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
बासरकोडु, आदोनि मण्डल
बासरकोडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
द आइल्यान्द
छगू नांजागु बुखँपौ ख।
ध्वाइगु थाय्
थ्व बुखँपौ __ य् ध्वाइ।
चुइगु थाय्
थ्व बुखँपौ --थासय् चुइ।
लिधँसा
पुचः:बुखँपौ
खरक, द्वाराहाट तहसील
खरक भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कांग्रा
कांग्रा (अंग्रेजी:Kangra), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  कांगडा जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७३३ मिटर (२४०४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कांग्रा शहरयागु जनसंख्या ९१५५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कांग्रा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ३२०
३२० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२० पुचः:दँ
उसाँय्‌
स्वयादिसँ
पुचः:विज्ञान पुचः:उसाँय्
दुम्रिया(परोहा)
दुम्रिया(परोहा) (अंग्रेजी भाय:Dumriya(Paroha)), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे580खा छेँ दु।
अगस्ट ४
थ्व दिं ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिं खः। थ्व दिं खुनु जुगु ऐतिहासिक घटनातः थु कथलं दु:
सहरतारा
सहरतारा (अंग्रेजी:Sahartara), नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  डोल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३५८ खा छेँ दु।
अगस्ट ४
मदुगु
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
सहरतारा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहरतारा यागु जनसंख्या १६८४ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
सन् ३२१
३२१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२१ पुचः:दँ
महिदपुर
महिदपुर (अंग्रेजी:Mahidpur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  उज्जैन जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महिदपुर शहरयागु जनसंख्या २८,०८० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महिदपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
कामात्मानः
कामात्मानः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
भिसालिया, क्यालिफोर्निया
भिसालिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
कामात्मानः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
भिसालिया, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९१५६५ दु धासा थ्व थासे ३२६५४ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अगस्ट ५
बूगु
पुचः:ग्रेगोरियन पात्रोयागु दिंतः
दुनै
दुनै (अंग्रेजी भाय:Dunai), नेपायागु कर्णाली अञ्चलयागु डोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे428खा छेँ दु।
मेमे मॊनगाळ्ळु (सन् १९७१या संकिपा)
मेमे मॊनगाळ्ळु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
तुल्सीभञ्ज्याङ
तुल्सीभञ्ज्याङ (अंग्रेजी:Tulsibhanjyang), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८४१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं तुल्सीभञ्ज्याङ यागु जनसंख्या ४६५२ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
शिन्तो धर्म
पुचः:संस्कृति
तल्मुद
तल्मुद यहुदी धर्मया ग्रन्थ ख। थ्व ग्रन्थ रब्बाइनिक यहुदी धर्मया दकलय् केन्द्रिय ग्रन्थ ख। थुकियात परम्परागत रुपय् शास (Shas वा ש״ס) धका नं म्हसीकिगु या। शास धाःगु शिशा सेदारिम (shisha sedarim)या चीहाकःगु रुप ख। शिशा सेदारिमया अर्थ खुता आदेश ख। साधारण कथं तल्मुद धकाः म्हसीकिगु ग्रन्थ बेबिलोनियन तल्मुद ख। थ्व स्वया न्हापाया संस्करण "जेरुसालेम तल्मुद" धैगु ग्रन्थ नं दु।
तल्मुदय् निता भाग दु। थुकिया न्हापाया भाग मिश्नाः (Mishnah वा משנה) ख। मिश्नाःय् रब्बाइनिक यहुदी धर्मया मौखिक परम्पराय् आधारित खँयात संक्षिप्तय् च्वयातःगु दु। तल्मुदया लिपांगु भाग गेमारा (Gemara) ख गुकिलि मिश्नाःय् च्वयातःगु खँया विस्तारित वर्णन दु। तल्मुद धाःगु खँग्वःयात मिश्नाः जक्क वा मिश्नाः व गेमारा नितां थुइकेत छ्येलिगु या।
सकल तल्मुदय् ६३पु आलेख दु। सामान्य कथं ध्वानातःगु प्रतिइ थ्व सकल आलेख करिब ६,२०० पौस दयाच्वनि। थ्व ग्रन्थ तनाइतिक हिब्रु (Tannaitic Hebrew) व अरामाइक (Aramaic) भासय् च्वयातःगु दु। तल्मुदय् द्वलंद्व रब्बाइतेगु थीथी विषयय् विचाः व शिक्षा मुंकातःगु दु। थ्व ग्रन्थय् मुंकातःगु विषयय् हलख (Halakha) (विधान), यहुदी आचार (Jewish ethics), दर्शन, चलन, इतिहास, विद्या आदि विषय दु। तल्मुद सकल यहुदी विधि-विधानया आधार ख व दकलय् यक्व उद्धरण जुइगु रब्बाइनिक ग्रन्थ नं ख।
स्वयादिसँ
पुचः:यहुदी धर्म पुचः:धार्मिक ग्रन्थ
एच जी वेल्स्
हर्बर्ट जोर्ज वेल्स वा एच जी वेल्स् छम्ह नांजाम्ह च्वमि ख।
बैचिगेरि, आदोनि मण्डल
बैचिगेरि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ३२२
३२२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
खूरूडगांड, द्वाराहाट तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हांडीअया
हांडीअया (अंग्रेजी:Handiaya), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  संग्रुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हांडीअया शहरयागु जनसंख्या ९७२५ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
दुन्गेगडी
दुन्गेगडी (अंग्रेजी भाय:Dungegadi), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु प्युठान जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे618खा छेँ दु।
हांडीअया
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हांडीअया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
कामान्‌
कामान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
महिलपुर
महिलपुर (अंग्रेजी:Mahilpur), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  होसियारपुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महिलपुर शहरयागु जनसंख्या १०,०१९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महिलपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
सन् ३२३
३२३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२३ पुचः:दँ
कन्ग्रेली (बीके)
कन्ग्रेली (बीके) (अंग्रेजी:Kangrali (BK)), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेलगाँव जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्ग्रेली (बीके) शहरयागु जनसंख्या ८४१४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्ग्रेली (बीके) यागु साक्षरता  अप्व दु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
मेरी मात (सन् १९७१या संकिपा)
मेरी मात  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सहसौला
सहसौला (अंग्रेजी:Sahasaula), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०९० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सहसौला यागु जनसंख्या ६६६९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
दुनी
दुनी (अंग्रेजी भाय:Duni), नेपायागु सेती अञ्चलयागु अछाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे408खा छेँ दु।
चागि, आदोनि मण्डल
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हान्द्वारा
हान्द्वारा (अंग्रेजी:Handwara), भारतयागु जम्मू व कश्मीर राज्ययागु  कुप्वारा जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हान्द्वारा शहरयागु जनसंख्या १०,६२४ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया हान्द्वारा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
दुरडांडा
दुरडांडा (अंग्रेजी भाय:Duradanda), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे487खा छेँ दु।
सन् ३२४
३२४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२४ पुचः:दँ
तुल्सीपुर
तुल्सीपुर (अंग्रेजी:Tulsipur), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६१५ खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६८५ मिटर (२२४७ फुट) च्वे ला।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
महिरा
महिरा (अंग्रेजी:Mahira), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं महिरा शहरयागु जनसंख्या ४४९२ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया महिरा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
बक्षवाहा
बक्षवाहा (अंग्रेजी भाय:Buxwaha), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु छत्तरपुर जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
एदमन्द हिलारी
एडमन्ड हिलारी, तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा नापं सगरमाथा च्वापूगुँ गयादिम्ह न्हापांम्ह मनु ख। वय्‌कः न्हु जील्यान्डया नागरिक ख। वय्‌कःयात बेलायतय् नाइटहूड या पदवी बियातगु दु। वय्‌कःलं नेपाःया सगरमाथा लागाय् विकासया यक्व ज्या यानादिल।
दुरगाउं
दुरगाउं (अंग्रेजी भाय:Duragau), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु रामेछाप जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे619खा छेँ दु।
एदमन्द हिलारी
स्वयादिसँ
पुचः:अनवेषक
सन् ३२५
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२५ पुचः:दँ
कामित
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रंगेळी राजा (सन् १९७१या संकिपा)
रंगेळी राजा  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चिन्न गोनेहल, आदोनि मण्डल
चिन्न गोनेहल् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आदोनि मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दुरछिम
दुरछिम (अंग्रेजी भाय:Durchhim), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे698खा छेँ दु।
एद्गार एलेन पो
एद्गार एलेन पो छम्ह अमेरिकी च्वमि ख।
पुचः:च्वमि
सन् ३२६
३२६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:३२६ पुचः:दँ
कन्ग्रेली (के एच)
कन्ग्रेली (के एच) (अंग्रेजी:Kangrali (KH)), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेलगाँव जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कन्ग्रेली (के एच) शहरयागु जनसंख्या ८४२३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कन्ग्रेली (के एच) यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर