cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
पंधी, मस्तूरी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
चेस्वल्ड, डेलावेर
चेस्वल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१३ दु धासा थ्व थासे १२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२१८४५४ उत्तर व देशान्तर ७५.५८६६५३ पश्चिम खः । थ्व थासे १११०७३० वर्ग मिटर (०.४२८८५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कुलतॆय्वम् (सन् १९५६या संकिपा)
कुलतॆय्वम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अचलगढ
अचलगढ (अंग्रेजी:Achalgadh), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अचलगढ यागु जनसंख्या ३१९६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
काटिन्ऱॆ मक्कळ् (मलयालम संकिपा)
काटिन्ऱॆ मक्कळ् (मलयालम भाषा:കാടിന്റെ മക്കള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अकर्मणः
अकर्मणः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कॊय्यगुरपाडु (कृष्णा)
कॊय्यगुरपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जेरुसालेम
जेरुसालेम हलिमयागु दक्ले पुलांगु व दक्ले नांजागु सहरय् छगु खः। थ्व सहर आ ईजरायल य् ला:। थ्व सहरय् सोलोमन जुजुयागु मन्दिर, ख्रिस्टी गिर्जाघर व मुस्मांतेगु रक अफ द डोम थें न्यागु धार्मिक थाय् तः दु।
पै २ (सन् २००६या संकिपा)
पै २ (तमिल भाषा:பை ௨) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तमिल संकिपा
किन्स्म्यान, इलियोनोई
किन्स्म्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०९ दु धासा थ्व थासे ५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१९०५९८ उत्तर व देशान्तर ८८.५६९८०८ पश्चिम खः । थ्व थासे १७२३५० वर्ग मिटर (०.०६६५४५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोकिलवाणि (सन् १९५६या संकिपा)
कोकिलवाणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऊमै विऴिकळ् (सन् १९८६या संकिपा)
ऊमै विऴिकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वढवाण
जनसंख्या
सन् २००१स जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ६१,७३९ दु।
देवरी, मस्तूरी मण्डल
देवरी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
खिचिपुर
खिचिपुर (अंग्रेजी:Khilchipur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  राजगढ जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३९४ मिटर (१२९२ फुट) च्वे ला।
प्यापिलोमा
प्यापिलोमा छगू प्रकारया बिनाइन इपिथेलियल ट्युमर ख। थ्व ट्युमर एक्जोफाइटिकल्ली पतिं थें न्यागु प्रकारय् बुया वै।
खिचिपुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खिचिपुर शहरयागु जनसंख्या १५,३२१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
प्यापिलोमा
थ्व खँग्वलं थाय्‌ कथं ह्युमन प्यापिलोमा भाइरसया संक्रमण वा मेमेगु अवस्था दसु कोरोइड प्लेक्सस प्यापिलोमा आदियात इंगीत यायेफु।
खिचिपुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खिचिपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
प्यापिलोमा
एचपिभिनाप निगु प्रकारया प्यापिलोमां स्वापू तयेफु। थ्व ख स्क्वामस सेल प्यापिलोमा व् अ ट्रान्सिसनल सेल प्यापिलोमा वा ब्लाडर प्यापिलोमा।
खिचिपुर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
फल रिभर मिल्स, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४८ दु धासा थ्व थासे ३०४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.००५७६ उत्तर व देशान्तर १२१.४४०९४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०९५९२४ वर्ग मिटर (२.७३९७५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५८४०१ वर्ग मिटर (०.०६११५९ वर्ग माइल) ल दु ।
भंगारी घरघोडा मण्डल
भंगारी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
पॆळ्ळिचेसि चूपिस्तां (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
करिनागं (मलयालम संकिपा)
करिनागं (मलयालम भाषा:കരിനാഗം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बोनान्जा, आर्कान्सः
बोनान्जा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
कुन्छा
कुन्छा (अंग्रेजी भाय:Kunchha), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु लमजुङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे541खा छेँ दु।
बोनान्जा, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१४ दु धासा थ्व थासे २१९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२३७६७६ उत्तर व देशान्तर ९४.४२८८९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१७९७५० वर्ग मिटर (१.२२७७०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिनाऊ तला -मला, पोखरी तहसील
सिनाऊ तला -मला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चतारम् (सन् १९५६या संकिपा)
चतारम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कर्कल्यान्ड, इलियोनोई
कर्कल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
उप
उप छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कर्कल्यान्ड, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६६ दु धासा थ्व थासे ४४२ खा छें दु ।
उप
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कर्कल्यान्ड, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.०९१३०६ उत्तर व देशान्तर ८८.८५०३४५ पश्चिम खः । थ्व थासे २९१४९०५ वर्ग मिटर (१.१२५४५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
उप
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऎऩक्कु नाऩे नीतिपति (सन् १९८६या संकिपा)
ऎऩक्कु नाऩे नीतिपति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
अकर्मणि
अकर्मणि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
वादी
वादी (अंग्रेजी भाय:Wadi), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु नागपुर जिल्लायागु  सहर खः।
अडगुरी
अद्गुरी (अंग्रेजी:Adguri), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  अर्गाखाँची जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८४३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अद्गुरी यागु जनसंख्या ४४०९ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
जांजी, मस्तूरी मण्डल
जांजी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
फर्ट पेयन, अलाबामा
फर्ट पेयन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
करियिलक्काऱ्ऱुपोलॆ (मलयालम संकिपा)
करियिलक्काऱ्ऱुपोलॆ (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् मम्मूट्टिय् पिहांवगु खः।
फर्ट पेयन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९३८ दु धासा थ्व थासे ५५८५ खा छें दु ।
करियिलक्काऱ्ऱुपोलॆ (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
फर्ट पेयन, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४५३८२९ उत्तर व देशान्तर ८५.७०६६४८ पश्चिम खः । थ्व थासे १४४७१८४१० वर्ग मिटर (५५.८७६०९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१३१७८ वर्ग मिटर (०.०८२३०८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मतु (सन् २००६या संकिपा)
मतु (तमिल भाषा:மது) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
மது
डंगनीनारा घरघोडा मण्डल
डंगनीनारा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
क्लेमोन्ट, डेलावेर
क्लेमोन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९२२० दु धासा थ्व थासे ४१९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७९९५१२ उत्तर व देशान्तर ७५.४६४६९९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५४६२६७४ वर्ग मिटर (२.१०९१५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:डेलावेरयागु शहर
धौलरा, सोमेश्वर तहसील
धौलरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ताय्क्कुप्पिऩ् तारम् (सन् १९५६या संकिपा)
ताय्क्कुप्पिऩ् तारम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुन्चोक
कुन्चोक (अंग्रेजी भाय:Kunchok), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु सिन्धुपाल्चोक जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे879खा छेँ दु।
ऐकम्बा
ऐकम्बा (अंग्रेजी:Aekamba), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  सुनसरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४९९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं ऐकम्बा यागु जनसंख्या ७७८१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
फार्मर्सभिल, क्यालिफोर्निया
फार्मर्सभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३०११६९ उत्तर व देशान्तर ११९.२०७६०३ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८६०९३१ वर्ग मिटर (१.८७६८१६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ऎङ्कळ् ताय्क्कुलमे वरुक (सन् १९८६या संकिपा)
ऎङ्कळ् ताय्क्कुलमे वरुक छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लंकपल्लॆ अग्रहारं (कृष्णा)
लंकपल्लॆ अग्रहारं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खिर्किया
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खिर्किया शहरयागु जनसंख्या १७,४८३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खिर्किया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:मध्य प्रदेशयागु शहर
खजरी, मस्तूरी मण्डल
खजरी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कर्कवूड, इलियोनोई
कर्कवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७९४ दु धासा थ्व थासे ३२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.८६७९८२ उत्तर व देशान्तर ९०.७५२२५९ पश्चिम खः । थ्व थासे २३५३६३० वर्ग मिटर (०.९०८७४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कुंजो
कुंजो (अंग्रेजी भाय:Kunjo), नेपायागु धवलागिरि अञ्चलयागु मुस्ताङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे152खा छेँ दु।
कट्टुऱुम्पिनुं कातुकुत्त् (मलयालम संकिपा)
कट्टुऱुम्पिनुं कातुकुत्त् (मलयालम भाषा:കട്ടുറുമ്പിനും കാതുകുത്ത്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
वादी एसिसि
वादी एसिसि (अंग्रेजी भाय:Wadi ACC), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु गुल्बर्गा जिल्लायागु सहर खः।
जोहन्नेस्बर्ग
पुचः:भूगोल
बोनो, आर्कान्सः
बोनो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५१२ दु धासा थ्व थासे ६३४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.९१०६१२ उत्तर व देशान्तर ९०.७९६७८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७२०६१९ वर्ग मिटर (१.४३६५३९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
उपशं
उपशं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मऩतोटु मऴैक्कालम् (सन् २००६या संकिपा)
मऩतोटु मऴैक्कालम् (तमिल भाषा:மனதோடு மழைக்காலம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
तॆऩालिरामऩ् (सन् १९५६या संकिपा)
तॆऩालिरामऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎऩ्ऱावतु ऒरु नाळ् (सन् १९८६या संकिपा)
ऎऩ्ऱावतु ऒरु नाळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
छर्राटांगरघरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
खोदरमपुर
खोदरमपुर (अंग्रेजी:Khodarampur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मुर्शिदाबाद जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खोदरमपुर शहरयागु जनसंख्या ५१०९ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खोदरमपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २१% ६ दं स्वया म्हो जु।
अगरा
अगरा (अंग्रेजी:Agara), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४१५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अगरा यागु जनसंख्या ७९९९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
क्लेटन, डेलावेर
क्लेटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२७३ दु धासा थ्व थासे ५२४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२९०५७६ उत्तर व देशान्तर ७५.६३३७४५ पश्चिम खः । थ्व थासे २६५४००६ वर्ग मिटर (१.०२४७१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कावेरि (मलयालम संकिपा)
कावेरि (मलयालम भाषा:കാവേരി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
वघापुर
वघापुर (अंग्रेजी भाय:Waghapur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु यभटमाल जिल्लायागु  सहर खः।
कावेरि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
एदेनोमा
एदेनोमा ग्लान्दुलर मूलया छता बिनाइन त्युमर (-oma)। एदेनोमा यक्व अंगय् बुइफु दसु- कोलोन, एद्रेनल ग्रन्थि, पितुइतरी ग्रन्थि, थाइरोइद, प्रोस्त्रेत, आदि। थन्यागु त्युमर बिनाइन जुसां समयनापं थ्व लिपा म्यालिग्नेन्त जुइफु। अथेजुसा, थुकियात एदेनोकार्सिनोमा धाइ। बिनाइन हे जुसां थन्यागु त्युमरतेसं गंभीर उसाँय् समस्या हयेफु, दसु- थुकिया आकारं मेमेगु अंगय् दवाब बीफु वा तःच्वःगु मात्राय् म्वागु हर्मोन दयेकेफु।
स्वयादिसँ
पुचः:चिकित्सा
अकल्मषं
अकल्मषं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कुन्तादेवी
कुन्तादेवी (अंग्रेजी भाय:Kuntadevi), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु ओखलढुंगा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे555खा छेँ दु।
सीपत, मस्तूरी मण्डल
सीपत, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
नक्सभिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१८३ दु धासा थ्व थासे १२६० खा छें दु ।
सीपत, मस्तूरी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
नक्सभिल, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९०७५२६ उत्तर व देशान्तर ९०.२८२६९१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६९३५१३ वर्ग मिटर (२.१९८२७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सीपत, मस्तूरी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मॆर्कुरिप्पूक्कळ् (सन् २००६या संकिपा)
मॆर्कुरिप्पूक्कळ् (तमिल भाषा:மெர்குரிப்பூக்கள்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डोंकरबुडा घरघोडा मण्डल
डोंकरबुडा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
नैकाणा, सोमेश्वर तहसील
नैकाणा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फर्ट रुकर, अलाबामा
फर्ट रुकर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६०५२ दु धासा थ्व थासे १५४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.३४३६५४ उत्तर व देशान्तर ८५.७०७९९५ पश्चिम खः । थ्व थासे २८१५२४४४ वर्ग मिटर (१०.८६९७२० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४६३९७ वर्ग मिटर (०.०१७९१४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
ऎऩ् चपतम् (सन् १९८६या संकिपा)
ऎऩ् चपतम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अगिनचोक
अगिनचोक (अंग्रेजी:Aginchok), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८१२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अगिनचोक यागु जनसंख्या ४२०० खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
फार्मिंगटन, क्यालिफोर्निया
फार्मिंगटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६२ दु धासा थ्व थासे ९५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९२९६२५ उत्तर व देशान्तर १२०.९९९५७४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६५७९१३९ वर्ग मिटर (२.५४०२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
नल्ल वीटु (सन् १९५६या संकिपा)
नल्ल वीटु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
खोङापानी
खोङापानी (अंग्रेजी:Khongapani), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु  कोरिया जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खोङापानी शहरयागु जनसंख्या १७,८६५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खोङापानी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऒरु मऩितऩ् ऒरु मऩैवि (सन् १९८६या संकिपा)
ऒरु मऩितऩ् ऒरु मऩैवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लया (सन् २००६या संकिपा)
लया (तमिल भाषा:லயா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
सेल, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सेल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
लया (सन् २००६या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
सेल, पिथौरागढ (सदर) तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कॊच्चु तॆम्माटि (मलयालम संकिपा)
कॊच्चु तॆम्माटि (मलयालम भाषा:കൊച്ചു തെമ്മാടി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मधिरपाडु (कृष्णा)
मधिरपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नऩ्नम्पिक्कै (सन् १९५६या संकिपा)
नऩ्नम्पिक्कै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लाकोन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९७९ दु धासा थ्व थासे ८५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.०२३९०४ उत्तर व देशान्तर ८९.४०७६६९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१५४००८ वर्ग मिटर (१.६०३८७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११४८११ वर्ग मिटर (०.०४४३२९ वर्ग माइल) ल दु ।
उपकरण
उपकरण छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अग्रगाउं
अग्रगाउं (अंग्रेजी:Agragaun), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  सुर्खेत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३९५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अग्रगाउं यागु जनसंख्या २७१४ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
फ्र्याङ्क्लिन, अलाबामा
फ्र्याङ्क्लिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
झलमला, मस्तूरी मण्डल
झलमला, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
तुमीडीह घरघोडा मण्डल
तुमीडीह घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
खोङ्मान
खोङ्मान (अंग्रेजी:Khongman), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु  इम्फाल पूर्व जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खोङ्मान शहरयागु जनसंख्या ५४६५ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खोङ्मान यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
जैपूर, जैपूर मण्डल
जैपूर, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कुरेली
कुरेली (अंग्रेजी भाय:Kureli), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रोल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे581खा छेँ दु।
ड्याग्सबरो, डेलावेर
ड्याग्सबरो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१९ दु धासा थ्व थासे २४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५४८३०८ उत्तर व देशान्तर ७५.२४६३६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२८२४९७ वर्ग मिटर (१.२६७३७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:डेलावेरयागु शहर
कूटणयुं काऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
कूटणयुं काऱ्ऱ् (मलयालम भाषा:കൂടണയും കാറ്റ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बूनभिल, आर्कान्सः
बूनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४११७ दु धासा थ्व थासे १८६३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१३९६५ उत्तर व देशान्तर ९३.९२१२७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १०५५७७२४ वर्ग मिटर (४.०७६३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अर्थ
थ्व थासय् बुंज्या व तँय्या प्रशोधन यायेगु या।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
पाका दरहा घरघोडा मण्डल
पाका दरहा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
वाइ
वाइ (अंग्रेजी भाय:Wai), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु सतारा जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७१८ मिटर (२३५५ फिट)।
ऒरु इऩिय उतयम् (सन् १९८६या संकिपा)
ऒरु इऩिय उतयम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फेलोज, क्यालिफोर्निया
फेलोज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५३ दु धासा थ्व थासे ५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.१७७०८२ उत्तर व देशान्तर ११९.५४६००७ पश्चिम खः । थ्व थासे १७०५४२८ वर्ग मिटर (०.६५८४६९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मेलानोमा
मेलानोमा (ग्रीक भाषा μέλας मेलास्, "ख्युंगु") छता मेलानोसाइतया म्यालिग्न्यान्त त्युमर ख। मेलानोसाइततेसं हाकुगु पिग्मेन्त मेलानिन दयेकी। थ्व मेलानिनं मनुया छ्यंगुया रंग निर्धारण याइ। मेलानोसाइत आपालं छ्यंगुलि दयाच्वनि, अथे जुसां थ्व कोष म्हया मेमेगु थासय् दसु आन्द्रा, व मिखाय् नं दयाच्वनि। मेलानोमा, अतः, साधारन कथं छ्यंगुलि खनिगु जुसां थ्व ल्वय् म्हया मेलानोसाइत दूगु न्ह्यागु नं कुचाय् खनेफु।
कौवाताल, मस्तूरी मण्डल
कौवाताल, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
वाऴ्न्तु पार्क्कलाम् वा (सन् २००६या संकिपा)
वाऴ्न्तु पार्क्कलाम् वा (तमिल भाषा:வாழ்ந்து பார்க்கலாம் வா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
नैनौली, सोमेश्वर तहसील
नैनौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नाकपञ्चमि (सन् १९५६या संकिपा)
नाकपञ्चमि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुरेङ77
कुरेङ (अंग्रेजी भाय:Kureng), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सोलुखुम्बु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे783खा छेँ दु।
लड, इलियोनोई
लड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३१३ दु धासा थ्व थासे ५८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३८१२६४ उत्तर व देशान्तर ८९.२१६०५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०९०८३९ वर्ग मिटर (१.१९३३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
क्षमिच्चु ऎन्नॊरु वाक्क् (मलयालम संकिपा)
क्षमिच्चु ऎन्नॊरु वाक्क् (मलयालम भाषा:) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  मुकेष्य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अकारः
अकारः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नाऩे राजा (सन् १९५६या संकिपा)
नाऩे राजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५६य् पिहांवगु खः।
ओटङ्कळ् (सन् १९८६या संकिपा)
ओटङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मनिकॊंड (कृष्णा)
मनिकॊंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् उंगुटूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अग्र्यौली
अग्र्यौली (अंग्रेजी:Agryouli), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २०७७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अग्र्यौली यागु जनसंख्या ११,५८८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
खोनी
खोनी (अंग्रेजी:Khoni), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खोनी शहरयागु जनसंख्या २२,६८७ खः। थुकिली मिजंत ६५%, व मिसात ३५% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।