cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अमृतगञ्ज
अमृतगञ्ज (अंग्रेजी:Amritgang), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  बारा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२११ खा छेँ दु।
ऱॆयिल् वे क्रोस्स् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अमृतगञ्ज
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अमृतगञ्ज यागु जनसंख्या ७८१३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लफ्याङ
लफ्याङ (अंग्रेजी भाय:Lafyang), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु खोटाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे579खा छेँ दु।
साल्हेपालीघरघोडा मण्डल
साल्हेपालीघरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
यादगिर
यादगिर (अंग्रेजी भाय:Yadgir), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु गुल्बर्गा जिल्लायागु सहर खः।
साल्हेपालीघरघोडा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
यादगिर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३८९ मिटर (१२७६ फिट)।
साल्हेपालीघरघोडा मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
फाउन्टेन भ्याली, क्यालिफोर्निया
फाउन्टेन भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४९७८ दु धासा थ्व थासे १८४७३ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
उपपद
उपपद छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
इल्लऱ जोति (सन् १९५४या संकिपा)
इल्लऱ जोति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इङ्किलीस्कारऩ् (सन् २००५या संकिपा)
इङ्किलीस्कारऩ् (तमिल भाषा:இங்கிலீஸ்காரன்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लेना, इलियोनोई
लेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८८७ दु धासा थ्व थासे १२५७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३७८५९५ उत्तर व देशान्तर ८९.८२६३०८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५३८८१२ वर्ग मिटर (२.१३८५४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अमुवा
अमुवा (अंग्रेजी:Amuwa), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६५६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अमुवा यागु जनसंख्या ९६९५ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
होकेसिन, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२९०२ दु धासा थ्व थासे ४५७५ खा छें दु ।
भेलाई, मस्तूरी मण्डल
भेलाई, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नेपाल सम्बत १०७४
नेपाल सम्बतया छगू दँ ख। थ्व दँया झाकात थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:११गु सदि
क्विक्-इ-मार्ट
क्विक्-इ-मार्ट द सिम्प्सनस्यागु छगु पसः खः। थ्व पसले अपु च्वना बनेज्या याई। थ्व पसः थुवा छम्ह भारतीय मनु जुइ।
राजाविन्ऱॆ मकन् (मलयालम संकिपा)
राजाविन्ऱॆ मकन् (मलयालम भाषा:രാജാവിന്റെ മകന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अजीजगढ घरघोडा मण्डल
अजीजगढ घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कार्लिज्ले, आर्कान्सः
कार्लिज्ले संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३०४ दु धासा थ्व थासे १०२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.७८६१०९ उत्तर व देशान्तर ९१.७४४८३५ पश्चिम खः । थ्व थासे १२६४९६२२ वर्ग मिटर (४.८८४०४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०३४८ वर्ग मिटर (०.०१९४३९ वर्ग माइल) ल दु ।
ऎऩ् मकळ् (सन् १९५४या संकिपा)
ऎऩ् मकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पिऱन्तेऩ् वळर्न्तेऩ् (सन् १९८६या संकिपा)
पिऱन्तेऩ् वळर्न्तेऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
रियो दि ज्यानेरियो
रियो दि ज्यानेरियो ब्राजिलया मू नगर ख। थ्व नगरया मू भाषा पोर्चुगिज ख। नापं, थ्व नगरय् स्पेनी व अंग्रेजी भाषा थुपिं मनुत नं दु।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल
लगाम
लगाम (अंग्रेजी भाय:Lagaam), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु सुर्खेत जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे737खा छेँ दु।
गोल्डभिल, अलाबामा
गोल्डभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३७ दु धासा थ्व थासे १७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०८३६१७ उत्तर व देशान्तर ८५.७८४३९१ पश्चिम खः । थ्व थासे २५५४०७४ वर्ग मिटर (०.९८६१३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५७९१ वर्ग मिटर (०.०१३८१९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
अगत्वा
अगत्वा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कलवपामुल (कृष्णा)
कलवपामुल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् वुय्यूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
किरातपुर
किरातपुर (अंग्रेजी:Kiratpur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बिज्नौर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २४१ मिटर (७९० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं किरातपुर शहरयागु जनसंख्या ५५,३१० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ४९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया किरातपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
सुवाकोट, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सुवाकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
उळ्ळक् कातल् (सन् २००५या संकिपा)
उळ्ळक् कातल्     (तमिल भाषा:உள்ளக் காதல்     ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
याइरिपोक
याइरिपोक (अंग्रेजी भाय:Yairipok), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु थौबल जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
उळ्ळक् कातल् (सन् २००५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
याइरिपोक
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ८४५ मिटर (२७७२ फिट)।
भनेसर, मस्तूरी मण्डल
भनेसर, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनैकोत
अनैकोत (अंग्रेजी:Anaikot), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अनैकोत यागु जनसंख्या ६७८९ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
राक्कुयिलिन् रागसदस्सिल् (मलयालम संकिपा)
राक्कुयिलिन् रागसदस्सिल् (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  सुहासिनिय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
लेनज्बर्ग, इलियोनोई
लेनज्बर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७७ दु धासा थ्व थासे २३५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२८९०९५ उत्तर व देशान्तर ८९.८१६६९६ पश्चिम खः । थ्व थासे ३१९८९६२ वर्ग मिटर (१.२३५१२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५४०९२ वर्ग मिटर (०.०५९४९५ वर्ग माइल) ल दु ।
कुधुरमौहा घरघोडा मण्डल
कुधुरमौहा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
ऎतिर्पाराततु (सन् १९५४या संकिपा)
ऎतिर्पाराततु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फाउलर, क्यालिफोर्निया
फाउलर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९७९ दु धासा थ्व थासे १२७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.६२७५ उत्तर व देशान्तर ११९.६७६३२५ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२४५९७२ वर्ग मिटर (२.०२५४८१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लगडी गडीयनी
लगडी गडीयनी (अंग्रेजी भाय:Lagadi Gadiyani), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे858खा छेँ दु।
उऩ् मेल् आचै वैच्चेऩ् (सन् २००५या संकिपा)
उऩ् मेल् आचै वैच्चेऩ्     (तमिल भाषा:உன் மேல் ஆசை வைச்சேன்     ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पुतिर् (सन् १९८६या संकिपा)
पुतिर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रारीरं (मलयालम संकिपा)
रारीरं (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  शोभनय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
उपपद्यते
उपपद्यते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कार्थेज, आर्कान्सः
कार्थेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
पुऩ्ऩकै मऩ्ऩऩ् (सन् १९८६या संकिपा)
पुऩ्ऩकै मऩ्ऩऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
कार्थेज, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४२ दु धासा थ्व थासे १९३ खा छें दु ।
पुऩ्ऩकै मऩ्ऩऩ् (सन् १९८६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कार्थेज, आर्कान्सः
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०७३२२२ उत्तर व देशान्तर ९२.५५६११८ पश्चिम खः । थ्व थासे २६०२७७४ वर्ग मिटर (१.००४९३७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पिथराड, सोमेश्वर तहसील
पिथराड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनाकार
अनाकार (अंग्रेजी:Anakar), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८३० खा छेँ दु।
हाउस्टन, डेलावेर
हाउस्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३० दु धासा थ्व थासे १६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९१७३६५ उत्तर व देशान्तर ७५.५०७००३ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७३१३१ वर्ग मिटर (०.३७५७२८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लगडिगढ
लगडिगढ (अंग्रेजी भाय:Lagadigodh), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे548खा छेँ दु।
किरिबुरु
किरिबुरु (अंग्रेजी:Kiriburu), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  पश्चिमी सिंहभुम जिल्लायागु छगु  सहर खः।
बेलटुकरी, मस्तूरी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
किरिबुरु
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया किरिबुरु यागु साक्षरता  अप्व दु।
बेलटुकरी, मस्तूरी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
किरिबुरु
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
बेलटुकरी, मस्तूरी मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अगम
अगम छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
रोम
रोम इटालीयागु राजधानी व छगु ऐतिहासिक नगर ख। रोमन लहनाया उत्पत्ति थ्व हे नगरं जूगु ख। थ्व नगर ताइबर खुसिया सिथय् ला। थ्व नगरया मू भाशा इतालियन भाशा ख। भेतिकन सिति, हलिमया दकलय् चिधंगु देय् थ्व हे नगरया दुने ला।
अगम
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
रोम
इतिहास
थ्व नगर रोमुलस व रोमियस धापिं निम्ह दाजुकिजां पलिस्था याःगु धइगु बाखँ दु।
अगम
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रोम
स्वया दिसँ
पुचः:भूगोल
यमुनानगर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २५५ मिटर (८३६ फिट)।
कऩवु (सन् १९५४या संकिपा)
कऩवु  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लेलोनरी, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११० दु धासा थ्व थासे ५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१८९३७७ उत्तर व देशान्तर ८८.९८१३८४ पश्चिम खः । थ्व थासे २२२६१५ वर्ग मिटर (०.०८५९५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गूड होप, अलाबामा
गूड होप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९६६ दु धासा थ्व थासे ८६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.१०८७७७ उत्तर व देशान्तर ८६.८६७१६४ पश्चिम खः । थ्व थासे १९२१४१९७ वर्ग मिटर (७.४१८६४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३७३१६ वर्ग मिटर (०.०१४४०८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
रक्ताभिषेकं (मलयालम संकिपा)
रक्ताभिषेकं (मलयालम भाषा:രക്താഭിഷേകം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पुतिय पूविति (सन् १९८६या संकिपा)
पुतिय पूविति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
काटूरु (कृष्णा)
थ्व थाय् वुय्यूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राक, मस्तूरी मण्डल
राक, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
कोडॆत्राचु (सन् १९८४या संकिपा)
कोडॆत्राचु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
राक, मस्तूरी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कोडॆत्राचु (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
राक, मस्तूरी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कोडॆत्राचु (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
राक, मस्तूरी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
लग्मागढगुथि
लग्मागढगुथि (अंग्रेजी भाय:Lagmagadhaguthi), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे777खा छेँ दु।
चिमटापानी घरघोडा मण्डल
चिमटापानी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
किर्की
किर्की (अंग्रेजी:Kirkee), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  पुणे जिल्लायागु छगु छाउनी सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं किर्की शहरयागु जनसंख्या ७६,६०८ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया किर्की यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
अनारमनी
अनरमणि (अंग्रेजी:Anarmani), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  झापा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८९९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अनरमणि यागु जनसंख्या २७,७६२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
कल्याणम् पण्णियुम् पिरम्मच्चारि (सन् १९५४या संकिपा)
कल्याणम् पण्णियुम् पिरम्मच्चारि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रेवतिक्कॊरु पावक्कुट्टि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
फ्रेजियर पार्क, क्यालिफोर्निया
फ्रेजियर पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३४८ दु धासा थ्व थासे १२०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.८२२२४२ उत्तर व देशान्तर ११८.९४८२५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १२६१८८८५ वर्ग मिटर (४.८७२१७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
यनम
यनम (अंग्रेजी भाय:Yanam), भारतयागु पोन्डिचेरी राज्ययागु यनम जिल्लायागु सहर इलाका खः।
लेर्ना, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२२ दु धासा थ्व थासे १३१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४१७९४३ उत्तर व देशान्तर ८८.२८८९५७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०२०४१ वर्ग मिटर (०.११६६१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पूक्कळै पऱिक्कातीर्कळ् (सन् १९८६या संकिपा)
पूक्कळै पऱिक्कातीर्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अगोचर
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कासा, आर्कान्सः
कासा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०९ दु धासा थ्व थासे ९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.०२३७ उत्तर व देशान्तर ९३.०४७२३६ पश्चिम खः । थ्व थासे २८२२११६ वर्ग मिटर (१.०८९६२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३४९८ वर्ग मिटर (०.००१३५१ वर्ग माइल) ल दु ।
पेगडपल्लि, जैपूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
लहचोक
लहचोक (अंग्रेजी भाय:Lahachok), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु कास्की जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे762खा छेँ दु।
चोटीगुडा घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
उणर्च्चिकळ् (सन् २००५या संकिपा)
उणर्च्चिकळ्     (तमिल भाषा:உணர்ச்சிகள்     ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पौखरी, सोमेश्वर तहसील
पौखरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रलिया, मस्तूरी मण्डल
रलिया, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सखाव् (मलयालम संकिपा)
सखाव् (मलयालम भाषा:സഖാവ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
उपपन्नं
उपपन्नं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आंबुखैरेनी
आंबुखैरेनी (अंग्रेजी:Anbukhaireni), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  तनहू जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २५८९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं आंबुखैरेनी यागु जनसंख्या १२,८६५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
केन्ट एकर्स, डेलावेर
केन्ट एकर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
कीर्तिनगर
कीर्तिनगर (अंग्रेजी:Kirtinagar), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  तेह्री गढवाल जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
केन्ट एकर्स, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६३७ दु धासा थ्व थासे ७०० खा छें दु ।
कीर्तिनगर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कीर्तिनगर शहरयागु जनसंख्या १०४० खः। थुकिली मिजंत ५७%, व मिसात ४३% दु।
केन्ट एकर्स, डेलावेर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१३१५३३ उत्तर व देशान्तर ७५.५१७८४१ पश्चिम खः । थ्व थासे २२८८९०३ वर्ग मिटर (०.८८३७५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८९०२६ वर्ग मिटर (०.०३४३७३ वर्ग माइल) ल दु ।
कीर्तिनगर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कीर्तिनगर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
सेन्त पितर्सबर्ग
सेन्त पितर्सबर्ग रुसया छगू मू नगर ख। थ्व नगर मस्को धुंका रुसया दकलय् महत्त्वपूर्ण नगर ख। थ्व नगरयात सोभियत संघ्या ईलय् लेनिनग्राद नं धाइगु या। थ्व नगरया मू भाषा रुसी भाषा व मू जाति रुसी मनु ख।
स्वयादिसँ
पुचः:रुस
कऱ्कोट्टै (सन् १९५४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तिलाईपाली घरघोडा मण्डल
तिलाईपाली घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
एक्युट कोरोनरी सिन्ड्रम
एक्युट कोरोनरी सिन्ड्रोम (ACS) नुगःया लक्षणतेगु छगू सिन्ड्रोम ख। ACS एक्युट मायोकार्डियल इस्केमिया नाप मेल नः तर थ्व उकिया प्याथोग्नोमिक धाःसा मखु। एक्युट कोरोनरी सिन्द्रमय् स्वता अवस्था दयाच्वनि-
तिलाईपाली घरघोडा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
पॊय् मुकङ्कळ् (सन् १९८६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गंडिगुंट (कृष्णा)
थ्व थाय् वुय्यूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लहँ
लहै (अंग्रेजी भाय:Lahai), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु जाजरकोट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे892खा छेँ दु।
गूडवाटर, अलाबामा
गूडवाटर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०५९९८८ उत्तर व देशान्तर ८६.०५३०४३ पश्चिम खः । थ्व थासे १६९४५८३७ वर्ग मिटर (६.५४२८२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
ले रोइ, इलियोनोई
ले रोइ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३३२ दु धासा थ्व थासे १३६७ खा छें दु ।
कूण्टुक्किळि (सन् १९५४या संकिपा)
कूण्टुक्किळि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कछार, मस्तूरी मण्डल
कछार, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अंदमान व निकोबार द्वीप
भारतयागु छगु राज्यक्षेत्र खः।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व राज्यक्षेत्रया जिल्ला, तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
सन्मनस्सुळ्ळवर्क्क् समाधानं (मलयालम संकिपा)
सन्मनस्सुळ्ळवर्क्क् समाधानं (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  रेवतिय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
साओ पौलो
साओ पौलो ब्राजिलयागु छगु सहर खः।
ऎस्. पि. भयंकर् (सन् १९८४या संकिपा)
'''ऎस्. पि. भयंकर् ''' छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
येभतमल
येभतमल (अंग्रेजी भाय:Yavatmal), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु यभटमाल जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४४५ मिटर (१४५९ फिट)।
अंधेरी (नारायणस्थान)
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अंधेरी (नारायणस्थान) यागु जनसंख्या २६७० खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
चंडीगढ
भारतयागु छगु राज्यक्षेत्र खः।
मच्चक्कारऩ् (सन् १९८६या संकिपा)
मच्चक्कारऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बाम्हनपालीघरघोडा मण्डल
बाम्हनपालीघरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
किशानगञ्ज
किशानगञ्ज (अंग्रेजी:Kishanganj), भारतयागु बिहार राज्ययागु  किसनगञ्ज जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४२ मिटर (१३७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं किशानगञ्ज शहरयागु जनसंख्या ८५,४९४ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया किशानगञ्ज यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
सायं सन्ध्य (मलयालम संकिपा)
सायं सन्ध्य (मलयालम भाषा:സായം സന്ധ്യ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अग्नि
अग्नि ऋगवेद अनुसार वेदिक सभ्यताया छम्ह महत्त्वपूर्ण देव ख। वय्‌कः मिया द्यः ख। नापं, वय्‌कः बलि काइम्ह द्यः नं ख। वय्‌कलं कयादिगु बलिया भोग मेमेपिं द्यःतयेसं याइगु व वय्‌कः बलिया संवाहक जक्क जूगु खँ हिन्दू ग्रन्थय् च्वयातःगु दु।
ऋग्वेदय् अग्नि
ऋग्वेदय् दूगु १०२८ सूक्तय् २१८ सूक्त अग्निनाप स्वापू दु। ऋग्वेदया प्रथम सूक्त थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:वैदिक द्यः पुचः:हिन्दू धर्म
उपबन्धः
उपबन्धः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
चन्तहारम् (सन् १९५४या संकिपा)
चन्तहारम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उपबन्धः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्याश, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २९४ दु धासा थ्व थासे १४१ खा छें दु ।
हिमाचल प्रदेश
हिमाचल प्रदेश उत्तर-पश्चिमी भारतय् स्थित छगू राज्य ख। थ्व राज्य 21,629 मील² (56019 किमी²) स्वया अधिक क्षेत्रय् दयाच्वंगु दु। थ्व राज्यया उत्तरय् जम्मू कश्मीर, पश्चिम तथा दक्षिण-पश्चिमय् पंजाब, दक्षिणय् हरियाणा व उत्तर प्रदेश, दक्षिण-पूर्वय् उत्तराखण्ड तथा पूर्वय् सँदेय् ला। हिमाचल प्रदेशया शाब्दिक अर्थ च्वापुया प्रान्त ख। हिमाचल प्रदेशयात देव भूमि नं धाइ। थ्व क्षेत्रय् आर्यतयेगु प्रभाव ऋग्वेद स्वया पुलां। आंग्ल-गोरखा युद्ध धुंका थ्व ब्रिटिश औपनिवेशिक सरकारया ल्हातय् लावन। सन 1857 तक्क थ्व महाराजा रणजीत सिंहया शासनया अधीन पंजाब राज्य (पंजाब हिल्सया सीबा राज्ययात त्वता)या भाग जुयाच्वन। सन 1950स थुकियात केन्द्र शासित प्रदेशदयेकल, सन् 1971स थ्व थाय्‌यात हिमाचल प्रदेश राज्य अधिनियम-1971या अन्तर्गत 25 जून 1971स भारतया १८गु राज्य दयेकल। हिमाचल प्रदेशया प्रतिव्यक्ति आय भारतया मेमेगु राज्य स्वया अप्व। बारहमासी खुसिया बहुतायत कारणं, हिमाचल अन्य राज्यतयेत बिजुली मी गुकिलि मू राज्य दिल्ली, पंजाब व राजस्थान ला। राज्यया अर्थव्यवस्था ३ प्रमुख कारकय् निर्भर दु, बिजली, पर्यटन व कृषि। थ्व राज्यया जनसंख्याया 90% हिन्दू व प्रमुख समुदायय् ब्राह्मण, राजपूत, कन्नेत, राठी व कोली ला। ट्रान्सपरेन्सी इंटरनैशनलया 2005या सर्वेक्षण अनुसार, हिमाचल प्रदेश भारतय् केरल धुंका दकलय् म्हो भ्रष्ट राज्य ख।
इतिहास
हिमाचल प्रदेशयात पूर्ण राज्यया दर्जा २५ जनवरी, १९७१ खुनु दत। अप्रैल 1948स थ्व क्षेत्रया 27,000 वर्ग कि.मी.स दूगु लगभग 30 रियासततयेत स्वाना थ्व राज्‍यतयेत केंद्र शासित प्रदेश दयेकल। 1954स ‘ग’ श्रेणीया रियासत बिलासपुरयात थ्व राज्यय् स्वायेधुंका थ्व राज्यया क्षेत्रफल तधना 28,241 वर्ग कि.मी. जुल। सन 1966स थुकिलि पंजाबया पहाड़ी क्षेत्र स्वाना थुकियात पुनर्गठन यात। थ्व धुंका थ्व राज्यया क्षेत्रफल 55,673 वर्ग कि.मी. जुल।
भूगोल
थ्व जिल्लाया मू झ्वालाय् मछरियल झ्वाला, राहला झ्वाला, सिस्सु झ्वाला, चैडविक झ्वाला, बुंदला झ्वाला 328 फुट, पलानी झ्वाला 492 फुट आदि ला।
सरकार
थ्व राज्यया मुख्यमन्त्रीतेगु धलः थ्व कथं दु-
संस्कृति
राज्यया प्रमुख भाषाय् हिन्दी, काँगड़ी, पहाड़ी, पंजाबी, व मंडियाली ला। हिन्दू, बौद्ध व सिख थनया प्रमुख धर्म ख। पश्चिमय् धर्मशाला, दलाई लामाया शरण स्थली दु। थनया मू नसाय् इंदरा, सिद्दू, कुल्लू ट्राउट, चिकन अनारदाना, गुच्छी मटर, सेपु वड़ी, कद्दू का खट्टा, धाम, अंकलोस, अक्टोरी, पटंडे, चाय, मट्ठा, चना मद्रा, भटूरा, मिट्ठा, नसास्ता, पतीर, चो उक, भगजेरी आदि ला। थनया प्याखँय् जोरा, जूलि, दाँगि, महसु, जद्दा, जैंता, चर्हि, गिद्दा फर्हान्, लुड्डि, मुंज्रा, गूर्खालि आदि मू ख।
अर्थतन्त्र
हिमाचलप्रदेशया मू ज्या बुंज्या ख। थ्व राज्यया अर्थव्‍यवस्‍थाय् बुंज्यां तःधंगु भूमिका म्हितु। थ्व राज्यया ६९% मनूतेसं थ्व ज्या या। बुंज्या व थ्व नाप स्वापू दूगु ख्यलं थ्व राज्यया कूल ग्राहस्थ उत्पादया २२.१ प्रतिशत दयेकु। कुल भौगोलिक क्षेत्र 55.673 लखः हेक्‍टेयरय् 9.79 लखः हेक्‍टेयर भूमि 9.14 लखः बुंज्यामितेगु अधीनय् ला। मध्यम व म्हो बुं दुपिं बुंज्यामित नाप करिब 86.4 प्रतिशत बुं दु। राज्‍यय् बुंज्याय् छ्यलातःगु भूमि 10.4 प्रतिशत जक्क दु। लगभग 80 प्रतिशत क्षेत्र वर्षा-सिंचित दु।
प्रकृतिं हिमाचल प्रदेशयात व्‍यापक कृषि जलवायु परिस्थिति ब्युगु दु गुकिया कारणं बुंज्यामितेसं थीथी सि सयेकिगु या। थ्व राज्यय् स्याउ, पासि, आडू, बेर, खूमानी, कागती, अं, लिचि, अमरूद, झरबेरी आदि सः। 1950य् 792 हेक्‍टेयर क्षेत्र बागवानीया अधीनय् लानाच्वंगु जुसां आःवया 2.23 लखः हेक्‍टेयरय् सि सयेकिगु या।
इसी तरह,1950 में फल उत्‍पादन 1200 मीट्रिक टन था, जो 2007 में बढकर 6.95 लाख टन हो गया है।
हिमाचल प्रदेश राज्‍य में यहां की सड़कें ही यहां की जीवन रेखा हैं और ये संचार के प्रमुख साधन हैं। इसके 55,673 वर्ग किलोमीटर क्षेत्रफल में से 36,700 किलोमीटर में बसाहट है, जिसमें से 16,807 गांव अनेक पर्वतीय श्रृखलाओं और घाटियों के ढलानों पर फैले हुए हैं। जब यह राज्‍य 1948 में अस्तित्‍व में आया, तो यहां केवल 288 कि.मी. लंबी सड़कें थीं जो 15 अगस्‍त 2007 तक बढ़कर 30,264 हो गई हैं।
लाहान नगरपालिका
लाहान नगरपालिका (अंग्रेजी भाय:Lahan), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  महानगरपालिका  खः। थ्व थासे5262खा छेँ दु।
हिमाचल प्रदेश
अर्थतन्त्र
साल 2007 तक हिमाचल प्रदेश में कुल बुवाई क्षेत्र 5.83 लाख हेक्‍टेयर था। गांवों में पीने के पानी की सुविधा उपलब्‍ध कराई गई और अब तक राज्‍य में 14,611 हैंडपंप लगाए जा चुके हैं।
लाहान नगरपालिका
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १०६ मिटर (३४७ फिट)।
हिमाचल प्रदेश
अर्थतन्त्र
राज्‍य का कुल भौगोलिक क्षेत्रफल 55,673 वर्ग किलोमीटर है। वन रिकार्ड के अनुसार कुल वन क्षेत्र 37,033 वर्ग किलोमीटर है। इसमें से 16,376 वर्ग किलोमीटर क्षेत्र ऐसा है जहां पहाड़ी चरागाह वाली वनस्‍पतियां नहीं उगाई जा सकतीं क्‍योंकि यह स्‍थायी रूप से बर्फ से ढका रहता है।
राज्‍य में 2 राष्‍ट्रीय पार्क और 32 वन्‍यजीवन अभयारण्‍य हैं। वन्‍यजीवन अभयारण्‍य के अंतर्गत कुल क्षेत्र 5,562 कि.मी., राष्‍ट्रीय पार्क के अंतर्गत 1,440 कि.मी. है। इस तरह कुल संरक्षित क्षेत्र 7,002 कि.मी. है।
लिविसटाउन, इलियोनोई
लिविसटाउन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
हिमाचल प्रदेश
अर्थतन्त्र
पर्यटन उद्योग को हिमाचल प्रदेश में उच्‍च प्राथमिकता दी गई है और हिमाचल सरकार ने इसके विकास के लिए समुचित ढांचा विकसित किया है जिसमें जनोपयोगी सेवाएं, सड़कें, संचार तंत्र हवाई अड्डे यातायात सेवाएं, जलापूर्ति और जन स्‍वास्‍थ्‍य सेवाएं शामिल है। राज्‍य पर्यटन विकास निगम राज्‍य की आय में 10 प्रतिशत का योगदान करता है।
लिविसटाउन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५२२ दु धासा थ्व थासे ११८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३९६२५४ उत्तर व देशान्तर ९०.१५४६०९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७६००२९ वर्ग मिटर (१.८३७८५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हिमाचल प्रदेश
अर्थतन्त्र
राज्‍य में तीर्थो और नृवैज्ञानिक महत्‍व के स्‍थलों का समृद्ध भंडार है। राज्‍य को व्‍यास, पाराशर, वसिष्‍ठ, मार्कण्‍डेय और लोमश आदि ऋषियों के निवास स्‍थल होने का गौरव प्राप्‍त है। गर्म पानी के स्रोत, ऐतिहासिक दुर्ग, प्राकृतिक और मानव निर्मित झीलें, उन्‍मुक्‍त विचरते चरवाहे पर्यटकों के लिए असीम सुख और आनंद का स्रोत हैं।
सड़क मार्ग इस राज्य की यातायात का मुख्य माध्यम है। परंतु मानसून और ठंड के मौसम में भू-स्खलन और अन्य वजहों से यह काफी बाधित होता है।
उयिर् उळ्ळवरै (सन् २००५या संकिपा)
उयिर् उळ्ळवरै  (तमिल भाषा:உயிர் உள்ளவரை ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।