cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
नैल खलबाडी, पोखरी तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हनुमानगढ, सुरजपुर मण्डल
हनुमानगढ, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गुणान्‌
गुणान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आसामी भाषा
आसामी भाषा छ्गु भाषा खः| थ्व भाय् मू हिन्द-आर्य भाषाय् दकलय् पूर्वया भाषा ख। थ्व भाय् उत्तरपूर्व भारतया आसाम राज्यय् ल्हाइ। आसामय् थ्व भाय् राज्य भाषा ख। अरुणाचल प्रदेशया थाय्-थासय् व उत्तरपूर्व भारतया थाय्‌थासय् नं आसामीभाषी मनु दु।असमीया थें न्यागु नागामिज नांया छगू मिश्रित भाषा नागाल्यान्दय् छ्यलिगु या। भूटानय् नं थ्व भाय् छ्यलिगु या। असमय् आया ईलय् असमीया भाषी १.३० कोटि दु धाःसा सकल हलिमय् करिब २ कोटि दु। थ्व भाषा पूर्वी नागरीया आसामी लिपिइ च्वइगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:आसाम
जम्मालमदुगु
जम्मालमदुगु (अंग्रेजी:Jammalamadugu), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु  कुद्दपह जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १६९ मिटर (५५४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्मालमदुगु शहरयागु जनसंख्या ४०,५०२ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जम्मालमदुगु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
अकबर
अखबर छम्ह मुगल जुजु खः।
पुचः:जीवनी पुचः:इतिहास
भले बुल्लोडु (सन् १९८१या संकिपा)
भले बुल्लोडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
एकाम्बर कुप्पम
एकाम्बर कुप्पम (अंग्रेजी भाय:Ekambara kuppam), भारतया आन्ध्र प्रदेश राज्यया चित्तूरु जिल्लाया छगू नगर खः।
भले बुल्लोडु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
मराना, एरिजोना
मराना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३८६५३९ उत्तर व देशान्तर १११.१२५४३७ पश्चिम खः । थ्व थासे १८८१७७५५७ वर्ग मिटर (७२.६५५७६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २३४३४७० वर्ग मिटर (०.९०४८१९ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
फिर्यादि नैनवरं (कृष्णा)
फिर्यादि नैनवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
ऎऩ् कणवर् (सन् १९८९या संकिपा)
ऎऩ् कणवर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नैला जंजीर
नैला जंजीर (अंग्रेजी:Naila Janjgir), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु  जंजगिर-चम्पा जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैला जंजीर शहरयागु जनसंख्या ३२,४९५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैला जंजीर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
वयेजा, द्वाराहाट तहसील
वयेजा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कैलाश
कैलाश (अंग्रेजी भाय:Kailash), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बझाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे290खा छेँ दु।
कऩ्ऩित्ताय् (सन् १९६५या संकिपा)
कऩ्ऩित्ताय् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एक्दिल
एक्दिल (अंग्रेजी भाय:Ekdil), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु एतावाह् जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
तिमिंगलं (मलयालम संकिपा)
तिमिंगलं (मलयालम भाषा:തിമിംഗലം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
तल्लीसेठी (दरियामद ), बेतालघाट तहसील
तल्लीसेठी (दरियामद ) भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सोनिगामा
सोनिगामा (अंग्रेजी:Sonigama), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११२७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोनिगामा यागु जनसंख्या ६५६३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
भोगभाग्यालु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
चिनकॊट्ल (अनंतपुर)
चिनकॊट्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लक्ष्मिपुरधरमजयगढ मण्डल
लक्ष्मिपुरधरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
चौलूरु, हिंदूपुरम् मण्डल
चौलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् हिंदूपुरं मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फुलटन, इलियोनोई
फुलटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३८८१ दु धासा थ्व थासे १६७२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८६६८७३ उत्तर व देशान्तर ९०.१५८८३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ५८८४९७९ वर्ग मिटर (२.२७२२०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८३७७० वर्ग मिटर (०.०७०९५४ वर्ग माइल) ल दु ।
इच्छा
इच्छा छगु प्रकारया मानव भाव ख।
ऐच्छिक और अनैच्छिक शारीरिक क्रियाओं _____
ऐच्छिक क्रिया == क्या कहाना है क्या खाना है क्या करना है इसमें कई प्रतिक्रिया है । जैसे किसी खतरे के बारे में देखकर सुनकर मस्तिष्क समझती है फिर वहां ह्रदय में तत्काल संकेत पहुंच जाती है जिसे स्वतः ही प्राण शक्ति सक्रिय होकर वह से भाग जाने या सुरक्षा के लिए तैयार हो जाता हो ।
अनैच्छिक क्रिया == भूख प्यास पाचन नींद तथा शारीरिक आंतरिक क्रियाऐ दिल का धड़कना लीवर के कार्य करना सांस लेना आदि ।
परन्तु अनैच्छिक और ऐच्छिक क्रिया आपास में मिलाकर भी कार्य करते है । जैसे भूख लगाना ये अनैच्छिक है क्योंकि शरीर को पोषक तत्व चाहिए फिर क्या खाना चाहिए ये ऐच्छिक है अर्थात स्वयं के ऊपर निर्भर करता है । विपरीत लिंग की ओर आकर्षण स्वाभाविक है परन्तु किसके साथ प्रेम प्रसंग रखना या ऐच्छिक है ।
मनुष्य को उम्र के अनुसार इच्छा आना स्वाभाविक है जैसे बाल्यकाल में खेलना किशोरावस्था में विपरीत लिंग की ओर आकर्षण युवावस्था में धन नाम विवाह संतान की इच्छा पौढ़ वृध्द अवस्था में भी युवावस्था के सामान्य इच्छा होती है परन्तु अधिकांश पौढ़ वृध्द अवस्था में अपने संतान परिवार के सुख शांति के लिए प्रयास करते है । परन्तु सभी मनुष्य अनैच्छिक व ऐच्छिक क्रिया से जुड़े है ।
परन्तु प्राणशक्ति से कुछ ऐसे ऊर्जा निकलती है जिसके कारण लोगों के ह्रदय में अच्छे बुरे व सामान्य इच्छा बनाते है जिसके कारण लोग सज्जन दुष्ट व सामान्य मनोस्थित के होते है इसी प्राण शक्ति की ऊर्जा को प्रज्ञा कहा जाता है । प्रायः मनुष्य के स्वाभाव व्यवहार व प्रवृत्ति का सम्बन्ध प्रज्ञा की ऊर्जा के कारण होता है जिसमें विवेक व बुध्दि स्तर की महत्वपूर्ण भूमिका होती है । प्रज्ञा ऊर्जा ही ह्रदय में इच्छा के रूप प्रगट होता है जिसमें किसे मित्रता करना है किसे प्रेम करना है किसे विवाह करना है समाज में क्या कार्य करना है जीविका के लिए या फिर निजी व समाजिक स्थति को समझ कर कुछ भी कार्य करना है जीने के लिए।
परन्तु मनुष्य के जन्मों के साथ उसमें बुध्दि व विवेक का स्तर घटता बढ़ता रहता है जिसके कारण मनुष्य के सम्पत्ति प्रसिध्दी पद में उतर चढ़ाव होता रहता है कहा जाऐ तो जो आज निम्न स्तर का जीवन जी रहा है आने वाले जन्म में मध्यम या उच्च स्तर का जीवन जियेगा और जो आज उच्च स्तर का जीवन जी रहा है आने वाले जन्म में मध्यम या निम्न स्तर का जीवन जियेगा ।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
खेडा जिल्ला
thumb|200px|right|मध्य गुजरातया जिल्ला खेडा जिल्ला भारतया पश्चिमी राज्य गुजरातया छगू जिल्ला ख। खेडा जिल्लाया नडीआद तालुका थ्व जिल्लाया दकले तःधंगु तालुका ख। जिल्लाया बालासिनोर नापंया थासय् डायनासोरया अवशेष लुगु दु। खेडा जिल्लाय् यक्व बुंज्या जु। जिल्लाया मू बालीतमाखु ख। थ्व बाहेक थन कपाय्, बाजरा व छो नं बु।
न्हापा जिल्लाया मू थाय् खेडा जुयाच्वन। सन् १९९७य अक्टोबर लाय् गुजरात राज्यया जिल्ला व तालुकातयेगु विभाजन धुंका खेडा जिल्लां आणंद जिल्ला बायावन। विभाजन धुंका खेडा जिल्लाया मुख्‍य थाय् नडीआद जुवन।
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तहसील व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
पिनेया स्वापू
पुचः:गुजरात
खडगपुर
खडगपुर (अंग्रेजी:Kharagpur), भारतयागु बिहार राज्ययागु  मंगेर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४८ मिटर (१५७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खडगपुर शहरयागु जनसंख्या २६,९१० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खडगपुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
ऎऩ् तङ्कै (सन् १९८९या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कैलाशमाण्डौ
कैलाशमाण्डौ (अंग्रेजी भाय:Kailashmandau), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बाजुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1473खा छेँ दु।
कल्याण मण्टपम् (सन् १९६५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
प्रसादंपाडु (कृष्णा)
प्रसादंपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
नैना देवी
नैना देवी (अंग्रेजी:Naina Devi), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  बिलासपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैना देवी शहरयागु जनसंख्या ११६१ खः। थुकिली मिजंत ६३%, व मिसात ३७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैना देवी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
एक्लहररी
एक्लहररी (अंग्रेजी भाय:Eklahare), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु नाशिक जिल्लायागु  सहर खः।
इज्यते
इज्यते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्रेस्सेन्ट सिटी नर्थ, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७६२७ उत्तर व देशान्तर १२४.२०८६०२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०४१९४० वर्ग मिटर (१.९४६७०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १७९५ वर्ग मिटर (०.०००६९३ वर्ग माइल) ल दु ।
वरन्मारॆ आवश्यमुण्ट् (मलयालम संकिपा)
वरन्मारॆ आवश्यमुण्ट् (मलयालम भाषा:വരന്മാരെ ആവശ്യമുണ്ട്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सन् ७५३
७५३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५३ पुचः:दँ
अलेक्जेन्दर
म्यासेदोनियायाम्ह छम्ह नांजाम्ह जुजु व कुशल सेनाध्यक्ष।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
अल्टूना, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९८४ दु धासा थ्व थासे ४३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.०२९२५९ उत्तर व देशान्तर ८६.३२०६८७ पश्चिम खः । थ्व थासे ९८५१८७४ वर्ग मिटर (३.८०३८३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८१११ वर्ग मिटर (०.०१०८५४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
खजुरी, सुरजपुर मण्डल
खजुरी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
भोगिमंटलु (सन् १९८१या संकिपा)
भोगिमंटलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
खजुरी, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
भोगिमंटलु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
खजुरी, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सिसाला, राजगढी तहसील
सिसाला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केमेल अतातुर्क
right|thumb|अतातुर्क केमेल अतातुर्क(१८८१–नोभेम्बर १०, १९३८) छम्ह जंगी अफिसर, क्रान्तिकारी राष्ट्रपति व गणतन्त्र टर्कीयागु स्थापक व दक्लेन्हापायिम्ह राष्ट्रपति ख:|
कलङ्करै विळक्कम् (सन् १९६५या संकिपा)
कलङ्करै विळक्कम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ऎल्लामे तङ्कच्चि (सन् १९८९या संकिपा)
ऎल्लामे तङ्कच्चि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
फल्ट्स, इलियोनोई
फल्ट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८ दु धासा थ्व थासे १० खा छें दु ।
जनपदेषु
जनपदेषु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेथ्लेहम भिलेज, कनेक्टिकट
बेथ्लेहम भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०२२ दु धासा थ्व थासे ८७९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६३८६५३ उत्तर व देशान्तर ७३.२०४७१२ पश्चिम खः । थ्व थासे २०१९५१८४ वर्ग मिटर (७.७९७४०४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७११७१७ वर्ग मिटर (०.२७४७९५ वर्ग माइल) ल दु ।
वाशि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सेमिपाली धरमजयगढ मण्डल
सेमिपाली धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
एक्सारा
एक्सारा (अंग्रेजी भाय:Eksara), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु हावरा जिल्लायागु  सहर खः।
जम्मु
जम्मु (अंग्रेजी:Jammu), भारतयागु जम्मू व कश्मीर राज्ययागु  जम्मु जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३२७ मिटर (१०७२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्मु शहरयागु जनसंख्या ३७८,४३१ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जम्मु यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
नैनाना जात
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैनाना जात शहरयागु जनसंख्या ९६५० खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २३% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ७५४
७५४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५४ पुचः:दँ
भक्तुडु भगवंतुडु? (सन् १९८१या संकिपा)
'''भक्तुडु भगवंतुडु? ''' छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नागापूर, चेन्नूर‌ मण्डल
नागापूर, चेन्नूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया चेन्नूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
कहरा रामाउल
कहरा रामाउल (अंग्रेजी भाय:Kajara Ramaul), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे868खा छेँ दु।
गौरीपुर, सुरजपुर मण्डल
गौरीपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इज्यया
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गौरीपुर, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
इज्यया
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
गौरीपुर, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
इज्यया
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गौरीपुर, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अय्
देवनागरी लिपियु छगु चिनाआखः खः।
बंगारं पेट (अनंतपुर)
बंगारं पेट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रामवरप्पाडु (कृष्णा)
रामवरप्पाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वीण पूव् (मलयालम संकिपा)
वीण पूव् (मलयालम भाषा:വീണ പൂവ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
कार्त्तिकै तीपम् (सन् १९६५या संकिपा)
कार्त्तिकै तीपम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
वीण पूव् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कार्त्तिकै तीपम् (सन् १९६५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सोन्मती मझौरा
सोन्मती मझौरा (अंग्रेजी:Sonmati Majhaura), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६४४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोन्मती मझौरा यागु जनसंख्या ४१०५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
महा पुरुषुडु (सन् १९८१या संकिपा)
महा पुरुषुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आय्
देवनागरी लिपियु छगु चिनाआखः खः।
ग्यागेस लेक, इलियोनोई
ग्यागेस लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०४१५ दु धासा थ्व थासे ३८२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३५१२७१ उत्तर व देशान्तर ८७.९८९४०१ पश्चिम खः । थ्व थासे ७९९४७८९ वर्ग मिटर (३.०८६८०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५६७३४० वर्ग मिटर (०.२१९०५१ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ७५५
७५५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७५५ पुचः:दँ
नागधार, पोखरी तहसील
नागधार भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इलाथुर
इलाथुर (अंग्रेजी भाय:Elathur), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु इरोद जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
कजरहवा
कजरहवा (अंग्रेजी भाय:Kajarhawa), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे627खा छेँ दु।
गुणान्वितं
गुणान्वितं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ऎऩ्ऩरुमै मऩैवि (सन् १९८९या संकिपा)
ऎऩ्ऩरुमै मऩैवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
तौराड, बेतालघाट तहसील
तौराड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ब्लु हिल्स, कनेक्टिकट
ब्लु हिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
नैनीताल
नैनीताल (अंग्रेजी:Nainital), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  नैनीताल जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैनीताल शहरयागु जनसंख्या ३८,५५९ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैनीताल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
काट्टु राणि (सन् १९६५या संकिपा)
काट्टु राणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विस (मलयालम संकिपा)
विस (मलयालम भाषा:വിസ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
क्रेस्सेन्ट मिल्स, क्यालिफोर्निया
क्रेस्सेन्ट मिल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५८ दु धासा थ्व थासे ११४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०९६३२९ उत्तर व देशान्तर १२०.९१२८७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १०९९१०१० वर्ग मिटर (४.२४३६५३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अत्तिला हन
left|thumb अट्टिला छम्ह हनजुजु ख:। वय्‌कलं पूर्वीय व पश्चिमी रोमन साम्राज्ययात कमजोर याना रोमन साम्राज्यया पतनय् ग्वाहालि यानादिल| रोमयात छचाख्यलं थःगु सेनां घेरा तया वय्‌कलं रोमय् आक्रमण यायेत्यंबिले पोप लियो प्रथमया मध्यस्तताय् जूगु खँल्हाबल्हाया लिच्वया कथं रोम नगर गबिलें नं वय्‌कःया अधीनय् मलात|वय्‌कया साहस व नीतिं पश्चिमी युरोपय् रोमया अधिपत्य म्हो जूवन| थुकिया लिच्वःया कथं लिपा गःथ (जाति), भ्याण्डल (जाति) व मेमेगु बर्बरीय जातितयेसं रोमन साम्राज्ययात ध्वस्त यानाबिल व युरोपय् छगु एकिकृत नियन्त्रण मदया युरोप हाकु ईय् थ्यन।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
खम्हार धरमजयगढ मण्डल
खम्हार धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
मेरिकोपा, एरिजोना
मेरिकोपा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
मंत्रालय श्री राघवेंद्र वैभवमु (सन् १९८१या संकिपा)
मंत्रालय श्री राघवेंद्र वैभवमु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
न्ह
देवनागरी लिपियु छगु चिनाआखः खः।
सौली, राजगढी तहसील
सौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रायनपाडु (कृष्णा)
रायनपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ७५६
७५६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
लिधंसा
पुचः:७५६ पुचः:दँ
कजेरी
कजेरी (अंग्रेजी भाय:Kajeri), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु सल्यान जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे847खा छेँ दु।
जम्मु क्यान्टोनमेन्ट
जम्मु क्यान्टोनमेन्ट भारतयागु जम्मू व कश्मीर राज्ययागु जम्मु जिल्लायागु छगु छाउनी सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्मु क्यान्टोनमेन्ट शहरयागु जनसंख्या ३०,१०७ खः। थुकिली मिजंत ६१%, व मिसात ३९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जम्मु क्यान्टोनमेन्ट यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
काक्कुम् करङ्कळ् (सन् १९६५या संकिपा)
काक्कुम् करङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इलेयाभूर
इलेयाभूर (अंग्रेजी भाय:Elayavoor), भारतयागु केरला राज्ययागु कन्नुर जिल्लायागु  सहर खः।
अगस्टस्
अगस्टस् जुलियस सिजरयागु उत्तराधिकारी व रोमयागु सफल जुजु खः।
युद्धं (मलयालम संकिपा)
युद्धं (मलयालम भाषा:യുദ്ധം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ग्यालाटिया, इलियोनोई
ग्यालाटिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१३ दु धासा थ्व थासे ४५५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.८४०४०९ उत्तर व देशान्तर ८८.६१०८१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०७९३८७ वर्ग मिटर (१.९६११६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४१२९७ वर्ग मिटर (०.०१५९४५ वर्ग माइल) ल दु ।
ऎङ्क अण्णऩ् वरट्टुम् (सन् १९८९या संकिपा)
ऎङ्क अण्णऩ् वरट्टुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
इडा
इडा छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
ककाडी
ककाडी (अंग्रेजी भाय:Kakadi), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु बारा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे597खा छेँ दु।
ऋ
देवनागरी लिपियु छगु मांआखः खः।
तूमुकुंट, हिंदूपुरम् मण्डल
तूमुकुंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् हिंदूपुरं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नौठा, पोखरी तहसील
नौठा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
मरो कुरुक्षेत्रं (सन् १९८१या संकिपा)
मरो कुरुक्षेत्रं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
नौठा, पोखरी तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
मरो कुरुक्षेत्रं (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
नवापाराकला, सुरजपुर मण्डल
नवापाराकला, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
मरो कुरुक्षेत्रं (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
नौठा, पोखरी तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
नवापाराकला, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
नौठा, पोखरी तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
नवापाराकला, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
नौठा, पोखरी तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नवापाराकला, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सिल्भिओ बर्लुस्कोनी
इतालियन राजनेता।
स्वयादिसँ
पुचः:जीवनी
सोनपुर
सोनपुर (अंग्रेजी:Sonpur), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  दाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १७९३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सोनपुर यागु जनसंख्या ११,३६६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
नैनी ताल
नैनी ताल (अंग्रेजी:Nainital), भारतयागु उत्तराञ्चल राज्ययागु  नैनीताल जिल्लायागु छगु छाउनी सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नैनी ताल शहरयागु जनसंख्या १२८१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नैनी ताल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:उत्तराञ्चलयागु शहर
चरचा पि.ए (सन् १९६५या संकिपा)
चरचा पि.ए छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोदलकुंट (अनंतपुर)
मोदलकुंट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ताडिमर्रि मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तौराड N.Z.A., बेतालघाट तहसील
तौराड N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एन्डालुसिया, अलाबामा
एन्डालुसिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.३०९३२१ उत्तर व देशान्तर ८६.४७९४६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४८८८४६५२ वर्ग मिटर (१८.८७४४७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४२८९७ वर्ग मिटर (०.०९३७८३ वर्ग माइल) ल दु ।
ऎप्रिल् १८ (मलयालम संकिपा)
ऎप्रिल् १८ (मलयालम भाषा:എപ്രില് ൧൮) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
छोचला धरमजयगढ मण्डल
छोचला धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
एलायिरामपन्नई
एलायिरामपन्नई (अंग्रेजी भाय:Elayirampannai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु विरुधुनगर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १०१ मिटर (३३१ फिट)।
खरगपुर आर एल वाई सेटल्मेन्ट
खरगपुर आर एल वाई सेटल्मेन्ट (अंग्रेजी:Kharagpur Rly. Settlement), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  मेदिनिपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खरगपुर आर एल वाई सेटल्मेन्ट शहरयागु जनसंख्या ८८,३३९ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
ॠ
देवनागरी लिपियु छगु मांआखः खः।
षहबादु (कृष्णा)
षहबादु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विजयवाड ग्रामीण मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अन्नपूर्णा, सुरजपुर मण्डल
अन्नपूर्णा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
ऎङ्क ऊरु माप्पिळ्ळै (सन् १९८९या संकिपा)
ऎङ्क ऊरु माप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुद्दमंदारं (सन् १९८१या संकिपा)
मुद्दमंदारं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ब्रानफर्ड सेन्टर, कनेक्टिकट
ब्रानफर्ड सेन्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७३५ दु धासा थ्व थासे २९८२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.२७८७९६ उत्तर व देशान्तर ७२.८१३१८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७९६२३४ वर्ग मिटर (१.८५१८३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५५३६८३ वर्ग मिटर (०.२१३७७८ वर्ग माइल) ल दु ।
चान्ति (सन् १९६५या संकिपा)
चान्ति  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इड्यं
इड्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
जनयेत्‌
जनयेत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।