cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हिन्छापुरीमुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पडमटि यालेरु (अनंतपुर)
पडमटि यालेरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विंतइल्लु संतगोल (सन् १९७६या संकिपा)
विंतइल्लु संतगोल  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सरिखेत पलासे
सरिखेत पलासे (अंग्रेजी:Sarikhet Palase), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४१६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सरिखेत पलासे यागु जनसंख्या ८५३७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
रैनेर मारिया रिल्के
रैनेर मारिया रिल्के छम्ह नांजाम्ह च्वमि ख।
लिधंसा
पुचः:च्वमि व चिनाखँमि
केवरा, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
बुलहेड सिटी, एरिजोना
बुलहेड सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३७६९ दु धासा थ्व थासे १८४३० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.११५६४३ उत्तर व देशान्तर ११४.५८८६५५ पश्चिम खः । थ्व थासे ११७१४५४५८ वर्ग मिटर (४५.२३०११६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८८७२९४ वर्ग मिटर (०.७२८६८८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
रागवपुरम्, नंदिगाम मण्डल
रागवपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
धनुषा जिल्ला
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
आज्यं
आज्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फ्ल्यागलर, कोलोर्याडो
फ्ल्यागलर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६१२ दु धासा थ्व थासे ३१९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२९४०३१ उत्तर व देशान्तर १०३.०६५८३२ पश्चिम खः । थ्व थासे १४११११० वर्ग मिटर (०.५४४८३३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
केनचित्‌
केनचित्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सन् ४५१
४५१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५१ पुचः:दँ
सर्कीदेउ
सर्कीदेउ (अंग्रेजी:Sarkeedeu), नेपा:यागु कर्णाली अञ्चलयागु  हुम्ला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३१३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सर्कीदेउ यागु जनसंख्या १६३४ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
अधिकारं (मलयालम संकिपा)
अधिकारं (मलयालम भाषा:അധികാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोइलारी, सुरजपुर मण्डल
कोइलारी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
महोत्तरी जिल्ला
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
पुचः:नेपाःया जिल्ला
कोइलारी, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
अ अमिताव घोष अरुंधती रॉय
आ आयन रँड आयसॅक ऍसिमोव्ह आर. के. नारायण
मरुआदिह Rly. सेटलमेन्ट
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मरुआदिह Rly. सेटलमेन्ट यागु साक्षरता अप्व दु।
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
इ इयान फ्लेमिंग
मरुआदिह Rly. सेटलमेन्ट
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
ए एच्‌.जी. वेल्स
इतु नम्म पूमि (सन् १९९२या संकिपा)
इतु नम्म पूमि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
ऑ ऑस्कर वाइल्ड
इतु नम्म पूमि (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गुगौली
गुगौली नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२०२ खा छेँ दु।
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
ख खालिद होसेनी अगाथा ख्रिस्ती
गुगौली
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुगौली यागु जनसंख्या ८६९८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
अंग्रेजी च्वमितेगु धलः
च चार्ल्स डिकन्स
ज जे.आर.आर. टोल्कियेन जेन ऑस्टिन जेम्स जॉइस जॉन ग्रिशॅम जॉन स्टीनबेक जॉर्ज बर्नार्ड शॉ
ट टॉम क्लॅन्सी
ड डॉम मोरेस आर्थर कोनन डॉयल
प पर्ल बक पी.जी. वुडहाउस
फ फ्रान्झ काफ्का फ्रेडरीक फोरसाइथ
म मायकेल क्रिख्टन मार्क ट्वेन
र रस्किन बॉँड रिचर्ड बाक रॉबिन कूक
ल रॉर्बट लुडलम
व विक्रम चंद्रा विक्रम सेठ विल्यम शेक्सपियर भी.एस. नायपॉल
श सिडने शेल्डन
स सर आर्थर सी. क्लार्क सॉमरसेट मॉम
ह हरमन हेस
चोपडा, राजगढी तहसील
चोपडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
वेमुलवाड भीमकवि (सन् १९७६या संकिपा)
वेमुलवाड भीमकवि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
क्यान्टन, इलियोनोई
thumb क्यान्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५२८८ दु धासा थ्व थासे ६०९८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५५७७३७ उत्तर व देशान्तर ९०.०३४२६४ पश्चिम खः । थ्व थासे २०३२८४५१ वर्ग मिटर (७.८४८८५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४२२२७३ वर्ग मिटर (०.१६३०४१ वर्ग माइल) ल दु ।
हुगली खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
साहू गाँव, थराली तहसील
साहू गाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तङ्क वळैयल् (सन् १९७४या संकिपा)
तङ्क वळैयल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुपोषण
मनुया नसाय् पोषक तत्त्व मगाना मनुया म्हय् खनिगु अवस्थायात कुपोषण धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:ल्वय्
बाउल्डर क्रीक, क्यालिफोर्निया
बाउल्डर क्रीक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०८१ दु धासा थ्व थासे १८२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.१३१४८७ उत्तर व देशान्तर १२२.१२४३९८ पश्चिम खः । थ्व थासे १०९७२४४८ वर्ग मिटर (४.२३६४८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सोन खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
भर्राकोना मुंगेली मण्डल
भर्राकोना मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चुवरी खस
चुवरी खस (अंग्रेजी भाय:Chuari Khas), भारतयागु हिमांचल प्रदेश राज्ययागु चम्बा जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
बर्नसाइड, एरिजोना
बर्नसाइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६३२ दु धासा थ्व थासे २१६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.७५५१३८ उत्तर व देशान्तर १०९.६३०२७७ पश्चिम खः । थ्व थासे २४०९०६८२ वर्ग मिटर (९.३०१४६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सर्कुवा
सर्कुवा (अंग्रेजी:Sarkuwa), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सर्कुवा यागु जनसंख्या २७४९ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
अग्निक्षेत्रं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
उयिरिल् ऒरु राकम् (सन् १९९२या संकिपा)
उयिरिल् ऒरु राकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गुजार
गुजार (अंग्रेजी भाय:Gujar), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु बैतडी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे527खा छेँ दु।
केन्द्र
केन्द्र धागु दथुयागु थाय् खः। थाय् व परिस्थिति कथलं थुकियात येक्व कथलं छ्येलातगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शीलानिकि शिक्ष (सन् १९७६या संकिपा)
शीलानिकि शिक्ष  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
धरमगाँव, द्वाराहाट तहसील
धरमगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
मरुदुर
मरुदुर (अंग्रेजी:Marudur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कपुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
धरमगाँव, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मरुदुर
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मरुदुर शहरयागु जनसंख्या १०,२०५ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
धरमगाँव, द्वाराहाट तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मरुदुर
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मरुदुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
धरमगाँव, द्वाराहाट तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मरुदुर
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
आढ्यः
आढ्यः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
क्यान्ट्राल, इलियोनोई
क्यान्ट्राल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.९३६९६९ उत्तर व देशान्तर ८९.६७६६३४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६०२१४ वर्ग मिटर (०.२५४९१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सर्लाही जिल्ला
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
थाय्
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया थाय् थ्व कथं दु-* अचलगढ
ऎयर् होस्ऱ्ऱस्स् (मलयालम संकिपा)
ऎयर् होस्ऱ्ऱस्स् (मलयालम भाषा:എയര് ഹോസ്റ്റസ്സ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अंतर्णि, कुभीर‌ मण्डल
अंतर्णि, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
ताय् (सन् १९७४या संकिपा)
ताय्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंतर्णि, कुभीर‌ मण्डल
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
श्रीराजेश्वरीविलास् काफीक्लब् (सन् १९७६या संकिपा)
श्रीराजेश्वरीविलास् काफीक्लब्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
चुमुकेडिमा
चुमुकेडिमा (अंग्रेजी भाय:Chumukedima), भारतयागु नागाल्यान्ड राज्ययागु दिमापुर जिल्लायागु  सहर खः।
निमोनिया
निमोनिया छगू स्वाशप्रस्वास व्यवस्था नाप स्वापू दुगु ल्वे ख। आपालं थ्व ल्वे सोंया क्वेयागु थासय् खने दै।
विभाजन
थ्व ल्वेयात निगु भागय् बायेछिं-
लनेज्या
थ्व ल्वे लंकेयात संक्रमण कथंया वासः बीगु या। छुं वासः थ्व कथं दु-
पुचः:विज्ञान पुचः:ल्वे
फ्लेमिंग, कोलोर्याडो
फ्लेमिंग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
रामिरेड्डिपल्लि, नंदिगाम मण्डल
रामिरॆड्डिपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
फ्लेमिंग, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२६ दु धासा थ्व थासे १९८ खा छें दु ।
सिन्धुली जिल्ला
थ्व नेपा:यागु छगु जिल्ला खः।
फ्लेमिंग, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६८२८७४ उत्तर व देशान्तर १०२.८३९८७१ पश्चिम खः । थ्व थासे १३४०७६९ वर्ग मिटर (०.५१७६७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रामिरेड्डिपल्लि, नंदिगाम मण्डल
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
सिन्धुली जिल्ला
पुचः:नेपाःया जिल्ला
रामिरेड्डिपल्लि, नंदिगाम मण्डल
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ४५२
४५२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५२ पुचः:दँ
तलुपूरु (अनंतपुर)
तलुपूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
करकोटी, सुरजपुर मण्डल
करकोटी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
तलुपूरु (अनंतपुर)
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
करकोटी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
उऩ्ऩै वाऴ्त्ति पाटुकिऱेऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तलुपूरु (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
करकोटी, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सर्माली
सर्माली (अंग्रेजी:Sarmali), नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु  बैतडी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सर्माली यागु जनसंख्या ६३७५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
रोबर्ट लुइ स्टेभेन्सन
रोबर्ट लुइ स्टेभेन्सन छम्ह नांजाम्ह च्वमि ख।
भगुडा, कोश्याँकुटोली तहसील
भगुडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रुआल आम्युनसन
रुआल आम्युनसन (नर्वेमि भाषा: Roald Engelbregt Gravning Amundsen (जुलाई १६, सन् १८७२ – करिब [[जुन १८, सन् १९२८) छम्ह नर्वेमि ध्रुवीय अनवेषक ख। वय्कःया नेत्तृत्वया छगू पुचः मनुया इतिहासय् हे दकले न्ह्यः दक्षिणी ध्रुवय् थ्यन। नापं, उत्तरी व दक्षिणी नितां हे ध्रुवय् दकले न्ह्यः थ्यनिम्ह म्नुअ नं वय्कः हे ख।  उत्तरपश्चिमी मार्ग पार याइम्ह न्हापांम्ह मनु नं वय्कः हे ख। सन् १९२८या जुनय् छगू उद्धार अभियानय् ब्वति कयादीबिले वय्कः गायब जुयादिल। वय्कः व दगलस मःसन, रोबर्ट फाल्कन स्कट व अर्नेस्ट शाक्लेटन एन्टार्क्टिक अनवेषनया वीर कालया मू नायःत ख।
स्वयादिसँ
पुचः:अनवेषक
क्याप्रन, इलियोनोई
क्याप्रन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९६१ दु धासा थ्व थासे ३५४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३९७७२९ उत्तर व देशान्तर ८८.७३९६८४ पश्चिम खः । थ्व थासे १८८६३३५ वर्ग मिटर (०.७२८३१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अकलङ्ङळिल् अभयं (मलयालम संकिपा)
अकलङ्ङळिल् अभयं (मलयालम भाषा:അകലങ്ങളില് അഭയം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
रुद्रवरम्, नंदिगाम मण्डल
रुद्रवरं  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
क्यामेरोन, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७८ दु धासा थ्व थासे ३१७ खा छें दु ।
रुद्रवरम्, नंदिगाम मण्डल
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
क्यामेरोन, एरिजोना
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.८५५४१ उत्तर व देशान्तर १११.४२१४६५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७८२०२५० वर्ग मिटर (१८.४६३५०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
बदरा(ब) मनमुंगेली मण्डल
बदरा(ब) मनमुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
रुद्रवरम्, नंदिगाम मण्डल
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बदरा(ब) मनमुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
रुद्रवरम्, नंदिगाम मण्डल
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुलरिया
गुलरिया (अंग्रेजी:Gulariya), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बुदावं जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुलरिया शहरयागु जनसंख्या ४८८६ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गुलरिया यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
मरुंगुर
मरुंगुर (अंग्रेजी:Marungur), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  कन्याकुमारी जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मरुंगुर शहरयागु जनसंख्या १०,०९६ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मरुंगुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ८% ६ दं स्वया म्हो जु।
दामोदर खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
आणिः
आणिः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
श्रीतिरुपति वेंकटेश्वरकळ्याणं (सन् १९७६या संकिपा)
श्रीतिरुपति वेंकटेश्वरकळ्याणं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
फ्लोरेन्स, कोलोर्याडो
फ्लोरेन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६५३ दु धासा थ्व थासे १६२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३९०३२३ उत्तर व देशान्तर १०५.११६५५९ पश्चिम खः । थ्व थासे १०५३९३९० वर्ग मिटर (४.०६९२८१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६९५२ वर्ग मिटर (०.००६५४५ वर्ग माइल) ल दु ।
उऩक्का पिऱन्तेऩ् (सन् १९९२या संकिपा)
उऩक्का पिऱन्तेऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
ताय् पिऱन्ताळ् (सन् १९७४या संकिपा)
ताय् पिऱन्ताळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सर्मुजवा
सर्मुजवा (अंग्रेजी:Sarmujawa), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११४७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सर्मुजवा यागु जनसंख्या ७८३५ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
बाउल्स, क्यालिफोर्निया
बाउल्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८२ दु धासा थ्व थासे ३५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.६०४४९९ उत्तर व देशान्तर ११९.७५२२४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ९९५९८२ वर्ग मिटर (०.३८४५५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चुनार
चुनार (अंग्रेजी भाय:Chunar), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु मिर्जापुर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ८४ मिटर (२७५ फिट)।
केनापारा, सुरजपुर मण्डल
केनापारा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अम्पलविळक्क् (मलयालम संकिपा)
अम्पलविळक्क् (मलयालम भाषा:അമ്പലവിളക്ക്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
संसारंलो सरिगमलु (सन् १९७६या संकिपा)
संसारंलो सरिगमलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आतङ्क
आतङ्क धागु मनुयात ख्याइगु ज्या ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
स्वया दिसँ
पुचः:भावना
मारवाड जंक्सन
मारवाड जंक्सन (अंग्रेजी:Marwar Junction), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  पाली जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मारवाड जंक्सन शहरयागु जनसंख्या १०,५३० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ४५३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:४५३ पुचः:दँ
चन्दखुरी मुंगेली मण्डल
चन्दखुरी मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चैलाजिन
चैलाजिन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
केमद्रुम
केमद्रुम छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गुल्जार
गुल्जार नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गुल्जार यागु जनसंख्या ३६४८ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
कार्बन क्लिफ, इलियोनोई
कार्बन क्लिफ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६८९ दु धासा थ्व थासे ७२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४९८६९८ उत्तर व देशान्तर ९०.३९६१२९ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२८७३२० वर्ग मिटर (२.०४१४४६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
उरिमै ऊञ्चलाटुकिऱतु (सन् १९९२या संकिपा)
उरिमै ऊञ्चलाटुकिऱतु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्वामि द्रोहुलु (सन् १९७६या संकिपा)
स्वामि द्रोहुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सत्यवरम्, नंदिगाम मण्डल
सत्यवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नंदिगाम मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चुंचुपल्ले
चुंचुपल्ले (अंग्रेजी भाय:Chunchupalle), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु खम्मम् जिल्लायागु  सहर खः।
ताकम् (सन् १९७४या संकिपा)
ताकम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अम्मयुं मकळुं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
फर्ट कारसन, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०५६६ दु धासा थ्व थासे १८४५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.७४५७४४ उत्तर व देशान्तर १०४.७८४९०७ पश्चिम खः । थ्व थासे २४२८७१५२ वर्ग मिटर (९.३७७३२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
सर्पल्लो
सर्पल्लो (अंग्रेजी:Sarpallo), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४१५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सर्पल्लो यागु जनसंख्या ८६६९ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
नैघमा गूठ, द्वाराहाट तहसील
नैघमा गूठ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लर्ड बाईरोन
पुचः:च्वमि
रामेछाप जिल्ला
रामेछाप जिल्ला नेपाःया जनकपुर अञ्चलया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया मुख्यालय मन्थली ख। थ्व जिल्लाय् हिमाली व पहाडी भूभाग ला। थ्व जिल्लाया मू बजाः रामेछाप गाविसया रामेछाप बजाः ख।
प्रशासन
thumb|right|300px|रामेछाप जिल्लाया प्रशासनिक मानकिपा
स्वयादिसँ
पुचः:नेपाः
केन खुसि
भारतयागु छगु खुसि खः।
न्ह्येथनिगु थाय्
थ्व खुसि न्ह्येथनिगु थाय् खः
क्वचाइगु थाय्
थ्व खुसि क्वचाइगु थाय् खः
छटाँगा, राजगढी तहसील
छटाँगा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मटियाल, पिथौरागढ (सदर) तहसील
मटियाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अउल
मलेरिया दक्ले प्रचलित संक्रमक रोगय् छगू ख। थ्व छगू भंयकर जन स्वास्थ्य समस्या ख। थ्व ल्वे प्लाज्मोडियम गणया प्रोटोजुआ परजीवीया माध्यमं सनि। ४गु प्रकारया प्लाज्मोडियम (Plasmodium) परजीवी मनुष्यतयेत प्रभावित याइ। थ्व प्रकारय् प्लाज्मोडियम फ्याल्सिप्यारम (Plasmodium falciparum), प्लाज्मोडियम भाइभेक्स (Plasmodium vivax), प्लाज्मोडियम ओभेल (Plasmodium ovale) व प्लाज्मोडियम मलेरिये (Plasmodium malariae) ला। थ्व सकलया पुचःयात 'मलेरिया परजीवी' धाइ।
मदिगुब्ब (अनंतपुर)
मदिगुब्ब भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
अउल
अउलया परजीवीया वाहक मादा एनोफिलिस (Anopheles) पत्ति ख। थुकिलिं न्यायेधुंका अउलया परजीवी ह्यांगु हि कोशय् दुहाँ वना बहुगुणित जुइ व थथे जुइबिले ह्यांगु हि कोशयात स्यंकाबि। थुकिलिं रक्तअल्पता (ऍनिमिया)या लक्षण क्यनि (इकुसे च्वनिगु, सासः ल्हाये थाकुइगु, नाडी याकनं सनिगु इत्यादि)। थ्व बाहेक अविशिष्ट लक्षण दसु ज्वर, चिकुइगु, सेखं, उबकाई, आदि नं खने दै। गंभीर अवस्थाय् ल्वचंकाम्ह मूर्च्छा जुइफु व मदया वने नं फु।
मदिगुब्ब (अनंतपुर)
थ्व थाय् आत्मकूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अउल
इतिहास
अउलय् न्हापांगु गंभीर वैज्ञानिक अध्ययन सन् १८८०य् जुल गबिले छम्ह फ्रेञ्च सैन्य चिकित्सक चार्ल्स लुई अल्फोंस लैवेरनजुं अल्जेरियाय् ज्यायानादिबिले न्हापालाक्क ह्यांगु हि कोशिकाया दुने परजीवीयात खनादिल। वबिले वय्‌कलं थ्व प्रस्तावित यानादिल कि अउल ल्वेया कारण थ्व प्रोटोजुआ परजीवी ख। थ्व नापं मेमेगु अनुसन्धानया निंतिं वय्‌कःयात सन् १९०७या चिकित्सा नोबेल सिरपा लल्हात।
थ्व प्रोटोजुआया नां प्लाज्मोडियम इटालियन वैज्ञानिकत एत्तोरे मार्चियाफावा व आंजेलो सेलीजु तेसं तयादिल। थुकिया दच्छि धुंका क्युबामि चिकित्सक कार्लोस फिनलेजुं पीत ज्वरया उपचार याना दिबिले सर्वप्रथम थ्व धयादिल कि पत्तिं थ्व ल्वेयात छम्ह मनुं मेम्ह मनुतक्क पुंकी। थ्व तथ्ययात अकाट्य कथं प्रमाणित याइगु ज्या धाःसा ब्रिटेनया सर रोनाल्ड रसजुं भारतया सिकन्दराबादय् कार्यरत सन् १८९८य् यानादिल। वय्‌कलं पत्तितयेगु विशेष जातिं झंगतयेत न्याका व पत्तिया लार ग्रंथिं परजीवीयात बायादिल व थन्यागु परजीवीतयेत वय्‌कलं संक्रमित झंगले नं क्यनादिल। थ्व ज्याया निंतिं वय्‌कःयात सन् १९०२या चिकित्सा नोबेल सिरपा दत। लिपा भारतीय चिकित्सा सेवानं त्यागपत्र बिया रसं नवस्थापित लिभरपूल स्कूल अफ ट्रपिकल मेडिसिनय् ज्या यानादिल व मिस्र, पनामा, युनान व मरिशस थें न्यागु यक्व देशय् मलेरिया नियन्त्रण ज्याय् योगदान बियादिल। फिनले व रसया अन्वेषणया पुष्टि वाल्टर रीडया अध्यक्षताय् छगू चिकित्सकीय बोर्डं सन् १९००य् यानादिल। थुकिया सल्लाहया पालन विलियम सि. गोर्गसं पनामा नहरया निर्माणया ईले यानादिल गुकिलिं याना द्वलंद्वं ज्यामितयेगु ज्यान मवन। थ्व उपाय पिनिगु छ्येला भविष्य़य् थ्व ल्वेया विरूद्धय् हानं-हानं जुल।
अउलया विरूद्ध न्हापांगु प्रभावी उपचार सिनकोना वृक्षया बार्क छ्येला जुल गुकिलि कुइनिन दयाच्वनि। थ्व सिमा पेरु देशय् एण्डिज पर्वतया ढलानय् बुइगु या। थ्व छालया छ्येला स्थानीय मनुतयेसं ताःई निसें अउल विरूद्ध यानाच्वंगु जुल। जीसुइट पादरीतयेसं करीब १६४० इस्वीइ थ्व उपचार युरोप थ्यंका बिल गन थ्व सिक्क नांजाल। तर बार्कं कुइनिनयात सन् १८२० तक्क अलग याये मफूगु जुयाच्वन। थ्व ज्या अन्ततः फ्रेञ्च रसायनविद पियेर जोसेफ पेलेतिये व जोसेफ बियाँनेमे कैवेंतुजुं यानादिल। वय्‌कःपिन्सं हे क्विनिनया नां बियादीगु ख।
ऊर्पञ्चायत्तु (सन् १९९२या संकिपा)
ऊर्पञ्चायत्तु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९२य् पिहांवगु खः।
मसौर्ही
मसौर्ही (अंग्रेजी:Masaurhi), भारतयागु बिहार राज्ययागु  पटना जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मसौर्ही शहरयागु जनसंख्या ४६,९४३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मसौर्ही यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
चुर्हत
चुर्हत (अंग्रेजी भाय:Churhat), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु सिद्धी जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
गुम्बा गाविस, सिन्धुपाल्चोक जिल्ला
स्रोत
Agumba
अङ्ङाटि (मलयालम संकिपा)
अङ्ङाटि (मलयालम भाषा:അങ്ങാടി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बासीन मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।