cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
एपेन्डिसाइटिस
डायग्नोसिस
In places where it is readily available, CT scan has become the diagnostic test of choice, especially in adults. A properly performed CT scan with modern equipment has a detection rate (sensitivity) of over 95% and a similar specificity. Signs of appendicitis on CT scan include lack of contrast (oral dye) in the appendix and direct visualization of appendiceal enlargement (greater than 6 mm in diameter on cross section). The inflammation caused by appendicitis in the surrounding peritoneal fat (so called "fat stranding") can also be observed on CT, providing a mechanism to detect early appendicitis and a clue that appendicitis may be present even when the appendix is not well seen. Thus, diagnosis of appendicitis by CT is made more difficult in very thin patients and in children, both of whom tend to lack significant fat within the abdomen. In most cases, however, appendicitis is a clinical diagnosis and, due to the high radiation dose involved, CT scans are only used when the diagnosis is in doubt (e.g. atypical history) or if there are other considerations involved.
चिकित्सा
चिकित्सा अप्व याना शल्यचिकित्सा यागु माध्यमं जुइ। Appendicitis can be treated by removal of the appendix through a surgical procedure called an appendicectomy (also known as an appendectomy). The incision of appendectomy can be a Gridiron incision, a Lanz incision, or the midline incision.
Often now the operation can be performed via a laparoscopic approach, or via small incisions with a camera to visualize the area of interest in the abdomen. If the findings reveal suppurative appendicitis with complications such as rupture, abscess, adhesions, etc., conversion to open laparotomy may be necessary.
Antibiotics are often given intravenously to help kill remaining bacteria and thus reduce the incidence of infectious complication in the abdomen or wound.
प्रोग्नोसिस
Most appendicitis patients recover easily with treatment, but complications can occur if treatment is delayed or if peritonitis occurs.
The real possibility of life-threatening peritonitis is the reason why acute appendicitis warrants speedy evaluation and treatment. The patient may have to undergo a medical evacuation. Appendectomies have occasionally been performed in emergency conditions (i.e. outside of a proper hospital), when a timely medical evacuation was impossible.
Typical acute appendicitis responds quickly to appendectomy and occasionally will resolve spontaneously. If appendicitis resolves spontaneously, it remains controversial whether an elective interval appendectomy should be performed to prevent a recurrent episode of appendicitis. Atypical appendicitis (associated with suppurative appendicitis) is more difficult to diagnose and is more apt to be complicated even when operated early. In either condition prompt diagnosis and appendectomy yield the best results with full recovery in two to four weeks usually. Mortality and severe complications are unusual but do occur, especially if peritonitis persists untreated.
पिनेयागु स्वापूतः
पुचः:Inflammations पुचः:Medical emergencies पुचः:General surgery
औद्योगिक क्रान्ति
औद्योगिक क्रान्ति इतिहासया छगू तधंगु क्रान्ति ख।
पुचः:इतिहास
कन्कः, क्यालिफोर्निया
कन्कः संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०९५ दु धासा थ्व थासे ५७१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७३७११३ उत्तर व देशान्तर १२१.५१४४६१ पश्चिम खः । थ्व थासे ९७३६६४०४ वर्ग मिटर (३७.५९३३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१०५६९६ वर्ग मिटर (०.८१३०१४ वर्ग माइल) ल दु ।
पॊऩ्ऩाऩ वाऴ्वु (सन् १९६७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भन्साडी, राजगढी तहसील
भन्साडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दिना नगर
दिना नगर (अंग्रेजी भाय:Dina Nagar), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु गुरदासपुर जिल्लायागु सहर खः।
इक्लेम्प्सिया
इक्लेम्प्सिया छगु तच्वगु प्वाथे दुबिलेयागु कम्प्लिकेसन खः। अप्व याना थ्व अवस्था प्रीइक्लेम्प्सिया धुंका जुइ।
लक्षण
यक्व अवस्थाय् जेस्टेसनल हाइपरटेन्सन व प्रोटिन्युरिया इक्लेम्प्सिया स्वया न्ह्य खने दै। तर थुकिगु दक्ले धाथें यागु लक्षण इक्लेम्प्टिक कन्भल्सन खः। थ्व कन्भल्सनयु प्यंगु अवस्था (स्टेज) दै। इडिमा जुगु मफुम्हपिन्त रेनल फेल्युवर वा पल्मोनरी इडिमा जुइफु। थुकिगु अवस्था थ्व कथलं दुः-
इपिडिमियोलोजी
थ्व ल्वे नं मां व मचा निमेसित हे स्याये फु। ५०म्हये १ म्ह मां व १४म्हय् छम्ह मचा दक्ले बाँलागु उपचार देकाः नं सी फु।
चिकित्सा
इक्लेम्प्सियायु सीजरयु उपचार थ्व कथलं जुइ : - कन्भल्सन जुइके मबिया - रक्तचाप कन्ट्रोल याना - प्रेग्नेन्सी दिका
कन्भल्सन जुइ मबिकेयात म्याग्नेसियम सल्फेट बी। थुकिगु लोडिंग डोज म्याग्नेसियम सल्फेट २०% सोलुसन, ४ g IV ओभर ५ मिनेट खः। व धुंका मेन्टेनेन्स डोज १ g म्याग्नेसियम सल्फेट (१०% सोलुसन) १०००ml फ्लुइड ड्रिप १g/घौ य् बी।.
रक्तचाप हाइड्रालाजिन ५ mg IV बिस्तारं हरेक ५ मिनटय् रक्त चाप क्वां मवैबिले तक्क बी। Repeat hourly as needed or give hydralazine 12.5 mg IM every 2 hours as needed.
Delivery should take place as soon as the woman’s condition has stabilized. Delaying delivery to increase fetal maturity will risk the lives of both the woman and the fetus. Delivery should occur regardless of the gestational age.
In severe pre-eclampsia, delivery should occur within 24 hours of the onset of symptoms. In eclampsia, delivery should occur within 12 hours of the onset of convulsions. If vaginal delivery is not anticipated within 12 hours (for eclampsia) or 24 hours (for severe pre-eclampsia), deliver by सीजरियन सेक्सन.
सफूतः
Nadciśnienie tętnicze w ciąży
बॆल्ऱ्ऱ् मत्तायि (मलयालम संकिपा)
बॆल्ऱ्ऱ् मत्तायि (मलयालम भाषा:ബെല്റ്റ് മത്തായി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गनियारी तखतपुर मण्डल
गनियारी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
एल्भ्यासटन, इलियोनोई
एल्भ्यासटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
गनियारी तखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
एल्भ्यासटन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५२ दु धासा थ्व थासे ७१ खा छें दु ।
गनियारी तखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पुनादिराळ्ळु (सन् १९८०या संकिपा)
पुनादिराळ्ळु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
एल्भ्यासटन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३९६९८३ उत्तर व देशान्तर ९१.२५०२९६ पश्चिम खः । थ्व थासे २०६३१५१ वर्ग मिटर (०.७९६५८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पुनादिराळ्ळु (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ७०१
७०१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७०१ पुचः:दँ
विसुनपुर, सुरजपुर मण्डल
विसुनपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
गाण्डीव
गाण्डीव महाभारतय् छगू नांजाःगु तीमा ख। बाखं कथं छगू ईलय् घनघोर गुंइ कण्व मुनि कठोर तपस्या यानादिल। तपस्या या-यां, समाधिस्थ जूबिलय् म्हय् च्वय् चा लासें चाय् पँ मा बुयावल। वय्‌कःया तपस्या सिधय् धुंका वय्‌कःया म्हय् दूगु चाय् बुयावःगु पँयात चानाः ब्रह्माजीं विश्वकर्मायात बियादिल व विश्वकर्मां थुकिलिं स्वंगु तीमा दयेकादिल– पिनाक, शागर्ङ व गाण्डीव। थ्व स्वतां तीमा ब्रह्माजीं भगवान शंकरयात देछानादिल। थुकियात भगवान शंकरं इन्द्रयात बिल व लिपा वरुणदेव नापं थ्व तीमा अर्जुनया ल्हातय् लाःवन।
गिरसा, पोखरी तहसील
गिरसा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
गाण्डीव
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गिरसा, पोखरी तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
गाण्डीव
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
गिरसा, पोखरी तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
झोरहत
झोरहत (अंग्रेजी भाय:Jhorahat), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु मोरङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1001खा छेँ दु।
गिरसा, पोखरी तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
चिलमतूरु (अनंतपुर)
चिलमतूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चिलमतूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
जलालपुर
जलालपुर (अंग्रेजी:Jalalpore), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  नभसरी जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जलालपुर शहरयागु जनसंख्या १६,२४६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
ग्रीन भ्याली, एरिजोना
ग्रीन भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७२८३ दु धासा थ्व थासे १३२६३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.८५५६१७ उत्तर व देशान्तर १११.००००७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ६७९६७५०९ वर्ग मिटर (२६.२४२४०३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८३६७ वर्ग मिटर (०.०१८६७५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
मकराचि (सन् १९६७या संकिपा)
मकराचि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इरानी क्रान्ति
इरानी क्रान्ति छगु इस्लामी क्रान्ति खः। थ्व क्रान्तियागु लिच्व कथं इरानय् शाही शाषण सिधल व अयातोल्लाहयागु शाषण न्ह्येथल।
पुचः:इरानया इतिहास
नसात्वँसा
स्वयादिसँ
पुचः:नसात्वँसा
बेलटुकरी तखतपुर मण्डल
बेलटुकरी तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आश्चर्यवत्‌
आश्चर्यवत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोरड N.Z.A., बेतालघाट तहसील
कोरड N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दिनापुर क्यान्टोन्मेन्ट
दिनापुर क्यान्टोन्मेन्ट (अंग्रेजी भाय:Dinapur Cantt.), भारतयागु बिहार राज्ययागु पटना जिल्लायागु छाउनी सहर खः।
मुस्तिकुंट्ल (कृष्णा)
मुस्तिकुंट्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् तिरुवूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इटाली एकिकरण
इटाली एकिकरण इतालीया इतिहासया छगू महत्त्वपूर्ण झाका ख।
सन् ७०२
७०२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७०२ पुचः:दँ
न्युक्लियर शक्ति
न्युक्लियर शक्ति धागु न्युक्लियर रियाक्सननं पिकाइगु शक्ति खः।
नीङ्कळुम् हीरोताऩ् (सन् १९९०या संकिपा)
नीङ्कळुम् हीरोताऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
रारा कृष्णय्य (सन् १९८०या संकिपा)
रारा कृष्णय्य  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
न्युक्लियर शक्ति
पुचः:प्रविधि
रारा कृष्णय्य (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
न्युक्लियर शक्ति
Ядрена енергия
नीङ्कळुम् हीरोताऩ् (सन् १९९०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
भूकम्पं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
रारा कृष्णय्य (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
झोउवा गुथि
झोउवा गुथि (अंग्रेजी भाय:Jhouwa Guthi), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे836खा छेँ दु।
एल्वूड, इलियोनोई
एल्वूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६२० दु धासा थ्व थासे ६७५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.४१३६१५ उत्तर व देशान्तर ८८.११०४३८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०२१४४८ वर्ग मिटर (२.७१०९९६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिसवानी
सिसवानी (अंग्रेजी:Sisawani), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८२८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिसवानी यागु जनसंख्या ४६७४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
राग
इतिहास
रागया प्राचीनतम उल्लेख सामवेदय् जूगु दु। सामवेदय् थथे च्वयातःगु दु-
सामवेदात् स्वराः जाताः स्वरेभ्यो ग्रामसम्भवः। ग्रामेभ्यो जातयो जाताः जातिभ्यो रागसम्भवः॥ सप्तस्वराः त्रयो ग्रामाः मूर्छनाश्चैकविंशतिः। द्वाविंशतिश्च श्रुतयः एतेभ्यो रागसम्भवः॥
वैदिक कालय् अप्व राग छ्यलातःगु खनेदु, समयनापं म्हो जक्क राग छ्यलावन। सुगम संगीत व अर्धशास्त्रीय गायनशैलीइ छुं जक्क राग व तालतयेगु छ्यला जुइ। शास्त्रीय संगीतय् धाःसा थीथी राग छ्यलातःगु खनेफै। रागतयेगु विभाजन मूलरूपं थाट छ्यला याइ। हिन्दुस्तानी पद्धती ३२ थाट दु गुकिलि १०पु जक्क छ्यलि। कर्नाटक संगीतय् ७२ थाट दु। रागतयेत प्रधान-अप्रधान, जन्य-जनक, प्राचीन-अर्वाचीन, घन-नय, मार्गि-देशि, मेळकर्त-मेळांतर्गत, राग-रागिणि, पुंराग-स्त्रीराग-नपुंसकराग आदि रुपय् बायेछिं।
लक्षण
रागया लक्षण वेदय् थ्व कथं बियातःगु दु- रञ्जयति मनांसीति रागास्ते दशलक्षणाः मतङ्गमुनिः रागस्य दशलक्षणानि उक्तानि सन्ति। ग्रहांशाः तारमन्द्रौच न्यासोपन्यास एव च। अल्पत्वं च बहुत्वंच षाडवौडविते तथा॥ इति।
रागया छुं खँग्वः थ्व कथं दु-
प्रकार
रागया प्रकारय् यक्व मतभेद दु। थुकिया स्वंगु मू मत थ्व कथं दु- थ्व मतानुसार ८पु मू राग दु। थ्व मतानुसार ५पु मू राग दु। सोमेश्वरं थमंतुं च्वयादिगु “सङ्गीतदर्पण” ग्रन्थय् ६पु मू राग दु।
प्रभाव
राग संगीतं प्रभाव यागु संगीतत-
लिधँसा
पुचः:शास्त्रीय संगीत
मेइजी पूनर्स्थापना
मेइजी पूनर्स्थापना जापानया इतिहासय् सामुराइतयेगु शक्ति जुजु मेइजीयाके वंगु कालखण्ड ख।
स्वयादिसँ
पुचः:इतिहास
मऩम् ऒरु कुरङ्कु (सन् १९६७या संकिपा)
मऩम् ऒरु कुरङ्कु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विद्युत
right|thumb|250px|पल्पसा विद्युतया दक्ले नाटकीय रुपय् छगू ख विद्युत छगू कथंया उर्जा ख। थ्व उर्जा चार्ज दुगु पार्टिकलया अस्तित्व वा चलयमान जुइबिले पिहांवइ। थुकिया अपुइकः थुइगु फेनोमेनाय् पल्पसा, स्ट्याटिक विद्युत आदि ला धाःसा म्हो खनेदइगु विचाःय् इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक फिल्ड व इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक इन्डक्सन ला।
छुं परिभाषा
In general usage, the word 'electricity' is adequate to refer to a number of physical effects. However, in scientific usage, the term is vague, and these related, but distinct, concepts are better identified by more precise terms:
Electricity has been studied since antiquity, though scientific advances were not forthcoming until the seventeenth and eighteenth centuries. It would not be until the late nineteenth century, however, that engineers were able to put electricity to industrial and residential use. This period witnessed a rapid expansion in the development of electrical technology. Electricity's extraordinary versatility as a source of energy means it can be put to an almost limitless set of applications which include transport, heating, lighting, communications, and computation. The backbone of modern industrial society is, and for the foreseeable future can be expected to remain, the use of electrical power.
फोसिल उर्जाश्रोत
पुचः:प्रविधि
दिनापुर निजामत
दिनापुर निजामत (अंग्रेजी भाय:Dinapur Nizamat), भारतयागु बिहार राज्ययागु पटना जिल्लायागु सहर इलाका खः।
गात्राणि
गात्राणि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नाजी जर्मनी
right|thumb|नाजीतेगु ध्वायं नाजी जर्मनी
पुचः:इतिहास
चिंतलपल्ले, पुट्लूरु मण्डल
चिंतलपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पुट्लूरु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तेजपुर, सुरजपुर मण्डल
तेजपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सन् ७०३
७०३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
तेजपुर, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सन् ७०३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७०३ पुचः:दँ
रंगून् रौडी (सन् १९८०या संकिपा)
रंगून् रौडी  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
टेलुराइड, कोलोर्याडो
टेलुराइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२२१ दु धासा थ्व थासे १९३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९३९१५३ उत्तर व देशान्तर १०७.८१६३१७ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३००१७ वर्ग मिटर (०.७०६५७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
चोरभट्ठीकलतखतपुर मण्डल
चोरभट्ठीकलतखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
चिनिया आखःया वर्गीकरण
पिक्तोग्राम
थ्यंमथ्यं ६०० चिनिया आखः पिक्तोग्राम ख। थन्यागु पिक्तोग्रामं प्रतिनिधि याइगु वस्तुयात अभिव्यक्त याइ। थ्व व्यवस्थाय् छुं वस्तुयात च्वेत उकिया अःपुगु किपा दयेकिगु या। थ्व आखः आपालं दकले पुलांगु आखः ख। क्वे बियातःगु छुं आखः १२गु शताब्दीया ओरेकल क्वें (oracle bones)या युगया आखः ख।
थ्व आखः च्वेगु शैली ईनापं हिलाववं वास्तविक पिक्तोग्रामीय वस्तुया किपा स्वया बाया वन। विशेषयाना पूर्वी झोउ ईले क्वें आखःया थासय् छाप आखः(Seal Script) अप्व छ्येलिगु जुवंबिले व लिपा हान वंशया ईले क्लेरिकल लिपिया विकास जुबिले आखःया पिक्तोग्राफिक सवा म्हो जुया वंगु खनेदु। क्वे बियातःगु बक्सय् छुं चिनिया आखःया विकासक्रम क्यनातःगु दु।
N.B.:
Simple ideograms
Ideograms (指事 zhǐ shì, "indication") express an abstract idea through an iconic form, including iconic modification of pictographic characters. In the examples below, low numerals are represented by the appropriate number of strokes, directions by an iconic indication above and below a line, and the parts of a tree by marking the appropriate part of a pictogram of a tree.
N.B.:
Ideogrammatic compounds
In ideogrammatic compounds (會意 huì yì, "joined meaning"), also called associative compounds or logical aggregates, two or more pictographic or ideographic characters are combined to suggest a third meaning. For example, the character 各 gè originally meant "to arrive". (It was long ago borrowed for "each".) The oracle-bone form of this compound, very similar to the modern glyph, shows 夂 a foot (the inverted form of 止 zhǐ, originally a foot) at a 凵 or 口 walled object, perhaps a dwelling. The meaning of "arrive" is thus suggested jointly, as a footstep at the door.
As these characters became more stylized over time, one or more of the components was often compressed or abbreviated. For example, the character 人 "human" was reduced to 亻, 水 "water" to 氵, and 艸 "grass" to 艹.
A few further examples:
Rebus (phonetic loan) characters
Jiajie (假借 jiǎjiè, "borrowing; making use of") are characters that are "borrowed" to write another homophonous or near-homophonous morpheme, comparable with using "4" as a rebus for English "for" in "4ever". For example, the character 來 was originally a pictogram of a wheat plant and meant *mlək "wheat". As this was pronounced similarly to the Old Chinese word *mlək "to come", 來 was also used to write this verb. Eventually the more common usage, the verb "to come", became established as the default reading of the character 來, and a new character 麥 was devised for "wheat". (The modern pronunciations are lái and mài.) When a character is used as a rebus this way, it is called a jiajiezi 假借字 (lit. "loaned and borrowed character") (in Wade-Giles "chia-chie" or "chia-chieh"), translatable as "phonetic loan character" or "rebus character".
As in Egyptian hieroglyphs and Sumerian cuneiform, early Chinese characters were used as rebuses to express abstract meanings that were not easily depicted. Thus many characters stood for more than one word. In some cases the extended use would take over completely, and a new character would be created for the original meaning, usually by modifying the original character with a radical (determinative). For instance, 又 yòu originally meant "right hand; right" but was borrowed to write the abstract word yòu "again; moreover". In modern usage, the character 又 exclusively represents yòu "again" while 右, which adds the "mouth radical" 口 to 又, represents yòu "right". This process of graphic disambiguation is a common source of phono-semantic compound characters.
While this word jiajie dates from the Han Dynasty, the related term tongjia (通假 tōngjiǎ "interchangeable borrowing") is first attested from the Ming Dynasty. The two terms are commonly used as synonyms, but there is a linguistic distinction between jiajiezi being a phonetic loan character for a word that did not originally have a character, such as using 東 "a bag tied at both ends" for dōng "east", and tongjia being an interchangeable character used for an existing homophonous character, such as using 蚤 zǎo "flea" for 早 zǎo "early".
According to Bernhard Karlgren (1968:1), "One of the most dangerous stumbling-blocks in the interpretation of pre-Han texts is the frequent occurrence of [jiajie], loan characters."
Phono-semantic compound characters
These are often called radical-phonetic characters. They form the majority of Chinese characters by far—over 90%, and were created by combining a rebus with a determinative—that is, a character with approximately the correct pronunciation (the phonetic element, similar to a phonetic complement) with one of a limited number of determinative characters which supplied an element of meaning (the semantic element, called a "radical", which centuries later would be used to organize characters in a dictionary). As in ancient Egyptian writing, such compounds eliminated the ambiguity caused by phonetic loans (above). Phono-semantic compounds appeared prior to the first attested Chinese writing on Shang Dynasty oracle bones.
Most often, the radical is on one side (often the left), while the phonetic is on the other side (often the right), as in 沐 = 氵 "water" + 木 mù. Also common is for the semantic and phonetic elements to be stacked on top of each other, as in 菜 = 艹 "plant" + 采 cǎi. More rarely, the phonetic may be placed inside the semantic, as in 園 = 囗 "enclosure" + 袁, or 街 =  行 "go, movement" + 圭. More complicated combinations also exist, such as 勝 = 力 "strength" + 朕, where the semantic is in the lower-right quadrant, and the phonetic is the other three quadrants.
This process can be repeated, with a phono-semantic compound character itself being used as a phonetic in a further compound, which can result in quite complex characters, such as 劇 (豦 = 虍 + 豕, 劇 = 刂 + 豦).
Examples
As an example, a verb meaning "to wash oneself" is pronounced mù. Although difficult to draw, it happens to sound the same as the word mù "tree", which was written with the simple pictograph 木. The verb mù could simply have been written 木, like "tree", but to disambiguate, it was combined with the character for "water", giving some idea of the meaning. The resulting character eventually came to be written 沐 mù "to wash one's hair". Similarly, the water determinative was combined with 林 lín "woods" to produce the water-related homophone 淋 lín "to pour".
However, the phonetic component is not always as meaningless as this example would suggest. Rebuses were sometimes chosen that were compatible semantically as well as phonetically. It was also often the case that the determinative merely constrained the meaning of a word which already had several. 菜 cài "vegetable" is a case in point. The determinative 艹 for plants was combined with 采 cǎi "harvest". However, 采 cǎi does not merely provide the pronunciation. In classical texts it was also used to mean "vegetable". That is, 采 underwent semantic extension from "harvest" to "vegetable", and the addition of 艹 merely specified that the latter meaning was to be understood.
Some additional examples:
लिधंसा
पुचः:चीन
माटिवीट्टु माप्पिळ्ळै (सन् १९६७या संकिपा)
माटिवीट्टु माप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
चिङ्ग राजवंश
चिङ काल आधिकारिक रुपय् चीनया अन्तिम जहानिया काल ख। थ्व कालय् चीनया उतरया मञ्चुरियाया शासकतयेसं चीनय् शासन यात।
माटिवीट्टु माप्पिळ्ळै (सन् १९६७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चिङ्ग राजवंश
स्वयादिसँ
पुचः:इतिहास
चक्रवाळं चुवन्नप्पोळ् (मलयालम संकिपा)
चक्रवाळं चुवन्नप्पोळ् (मलयालम भाषा:ചക്രവാളം ചുവന്നപ്പോള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
झुला
झुला (अंग्रेजी भाय:Jhula), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रुकुम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे591खा छेँ दु।
मल्ला सुरना, द्वाराहाट तहसील
मल्ला सुरना भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भाटिया, राजगढी तहसील
भाटिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गायक
गायक धागु मिजं मेहालिम्ह मनु ख।
खँग्वःयागु उत्पत्ति व छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
स्वया दिसँ
पुचः:संगीत
Sångröst
नी चिरित्ताल् तीपावळि (सन् १९९०या संकिपा)
नी चिरित्ताल् तीपावळि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एम्डेन, इलियोनोई
एम्डेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१५ दु धासा थ्व थासे २२६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.२९७७७२ उत्तर व देशान्तर ८९.४८५२६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५८५३०६ वर्ग मिटर (०.२२५९८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चङ्ङात्तं (मलयालम संकिपा)
चङ्ङात्तं (मलयालम भाषा:ചങ്ങാത്തം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जंतूनां
जंतूनां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
रामबाणं (सन् १९८०या संकिपा)
रामबाणं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आश्चर्याणि
आश्चर्याणि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
झुले
झुले (अंग्रेजी भाय:Jhule), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु दोलखा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे557खा छेँ दु।
सोलिड्यारिटी
सोलिड्यारिटी सन् १९८०स सेप्तेम्बर १७ खुनु पलिस्था जूगु छगू ट्रेड युनियन ख। थ्व ट्रेड युनियन वार्सः प्याक्टय् ब्वति काःगु देसय् पलिस्था जूगु दकलय् न्हापांगु गैह्र-कम्युनिष्ट पार्टि ट्रेड युनियन ख।
दिन्दिगुल
दिन्दिगुल (अंग्रेजी भाय:Dindigul), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु दिन्दिगुल जिल्लायागु सहर इलाका खः।
अफ्घानिस्तानये सोभियत युद्ध
छगू २०गू शताब्दीया युद्ध।
दिन्दिगुल
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २६८ मिटर (८७९ फिट)।
नडिमि तिरुवूरु (कृष्णा)
नडिमि तिरुवूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् तिरुवूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ह्यंग्वा
ह्यंग्वा छगू कम्बस्तिबल हाकुगु वा ब्राउन-हाकुगु सेदिमेन्तरी ल्वंह ख। थ्व ल्वंह कोल बेद वा कोल सिम्स नांया सतहय् दयाच्वनि। ह्यंग्वाया कडा रुप दसि-एन्थ्रासाइत मेतामर्फिक रकया दसि ख। थ्व रुप उच्च तापक्रम व प्रेसरया लिच्वया रुपय् दयावइ। ह्यंग्वा प्राथमिक रुपय् कार्बनं निर्मित जुइ। नापं थ्व पदार्थय् मेमेगु तत्त्व दसु हाइद्रोजन व छुं मात्राय् सल्फर, अक्सिजन व नाइत्रोजन नं दयाच्वनि।
लिधंसा
पुचः:प्रविधि
पथर्रा तखतपुर मण्डल
पथर्रा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मुकूर्त्त नाळ् (सन् १९६७या संकिपा)
मुकूर्त्त नाळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोडूरु (अनंतपुर)
कोडूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चिलमतूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रावणुडे रामुडैते (सन् १९८०या संकिपा)
रावणुडे रामुडैते  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
जलालपुर (आम्बेडकर नगर)
जलालपुर 2 (अंग्रेजी:Jalalpur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  आम्बेडकर नगर जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ११८ मिटर (३८७ फुट) च्वे ला।
चारं (मलयालम संकिपा)
चारं (मलयालम भाषा:ചാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
जलालपुर (आम्बेडकर नगर)
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जलालपुर 2 यागु साक्षरता  अप्व दु।
चारं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
जलालपुर (आम्बेडकर नगर)
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
चारं (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कपरोपोलिस, क्यालिफोर्निया
कपरोपोलिस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३६३ दु धासा थ्व थासे १३७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९३५१४४ उत्तर व देशान्तर १२०.६२७४६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५६९१४४३ वर्ग मिटर (२१.५०२५८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६६९५०० वर्ग मिटर (०.६४४५९८ वर्ग माइल) ल दु ।
तेलईमुडा, सुरजपुर मण्डल
तेलईमुडा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
राजात्ति (सन् १९६७या संकिपा)
राजात्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पच्चैक्कॊटि (सन् १९९०या संकिपा)
पच्चैक्कॊटि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खानापुर
खानापुर (अंग्रेजी:Khanapur), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेलगाँव जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६४९ मिटर (२१२९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खानापुर शहरयागु जनसंख्या १६,५६३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खानापुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
गोदीगिवाला, पोखरी तहसील
गोदीगिवाला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
एमिंगटन, इलियोनोई
एमिंगटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२० दु धासा थ्व थासे ५२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.९७०१४१ उत्तर व देशान्तर ८८.३५७४४३ पश्चिम खः । थ्व थासे २६२३५२ वर्ग मिटर (०.१०१२९५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोल, बेतालघाट तहसील
कोल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आश्रम
आश्रम हिन्दू धर्म कथं ऋषि च्वनिगु छेँ ख।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
स्वया दिसँ
पुचः:हिन्दू धर्म
गुवादुलुप, एरिजोना
गुवादुलुप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२२८ दु धासा थ्व थासे ११८४ खा छें दु ।
दिन्डोरी
दिन्डोरी (अंग्रेजी भाय:Dindori), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु दिंदोरी जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६४० मिटर (२०९९ फिट)।
भर्साईल्स सन्धि
प्रथम विश्वयुद्ध लिपाया सन्धि।
सन् ७०४
७०४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७०४ पुचः:दँ
झुंखुंवा
झुंखुंवा (अंग्रेजी भाषा:Jhunkhunwa), नेपाया नारायणी अञ्चलया रौतहट जिल्लाया छगू गाँ विकास समिति ख।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थासय् ५६४९म्ह मनु दु व थ्व थासय् ८८९खा छेँ दु।
स्वयादिसँ
पुचः:रौटहट जिल्ला
सिसवानीजहद
सिसवानीजहद (अंग्रेजी:Sisawanijahada), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  मोरङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३४१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिसवानीजहद यागु जनसंख्या ७१४६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
कलमीटार तखतपुर मण्डल
कलमीटार तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
समाजानिकि सवाल् (सन् १९८०या संकिपा)
समाजानिकि सवाल्  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
राजावीट्टु माप्पिळ्ळै (सन् १९६७या संकिपा)
राजावीट्टु माप्पिळ्ळै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
झुर्किया
झुर्किया (अंग्रेजी भाय:Jhurkiya), नेपायागु कोशी अञ्चलयागु मोरङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1998खा छेँ दु।
सॆट्टिपल्लॆ (अनंतपुर)
सॆट्टिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चिलमतूरु मण्डलय् ला।
सर्ग अन्वेषण
सर्ग अन्वेषण (Space exploration) सर्गया भौतिक अन्वेषण खः। थन्यागु अन्वेषण ह्युमन सर्गयान वा रोबोटिक सर्गयान या रुपय् जुइ। सर्गया वस्तुतेत स्वैगु व विश्लेषण याइगु विज्ञान खगोलशास्त्र च्वयातगु इतिहास स्वया नं पुलांगु जुसां २०औं शताब्दीय् वया तधंगु तरल-इन्धनयुक्त रकेट इन्जिनया देकेज्या धुंका तिनि सर्ग अन्वेषण वास्तविक रुपे सम्भव जुल। सर्ग अन्वेषणया साधारण उद्देश्य वैज्ञानिक मालेज्या, अन्तरराष्ट्रिय एकता व मनुजातिया भविष्यया सुनिश्चितता आदि खः।
स्वया दिसँ
पुचः:प्रविधि
वुल्फग्याङ्ग आमाद्युस मोत्सार्त
thumb|upright|मोत्सार्त करिब सन् १७८०, किपामि [[योहान नेपोमक देल्ला क्रोसे]] 180px|right वुल्फग्याङ्ग आमाद्युस मोत्सार्त (जर्मन आइपिए: ˈvɔlfɡaŋ amaˈdeus ˈmoːtsaʁt) न्वारनया नां योहानेस क्रिसोस्तोमस वुल्फग्याङ्गस थियोफाइलस मोत्सार्त (ज्यानुवरी २७ १७५६ – दिसेम्बर ५, सन् १७९१) छम्ह नांजाम्ह व प्रभावशाली युरोपेली शास्त्रीय संगीतज्ञ ख। वय्कलं ६०० स्वया अप्व संगीतया रचना यानादिल व वय्कःयात सिम्फोनी, कन्सर्तो, च्याम्बर संगीत, पियानो, ओपेरा व कोइर संगीतया शिखरया रुपय् नालेगु या। वय्कः सदीयौं तक्क प्रख्यात पाश्चात्य शास्त्रीय संगीतकारया रुपय् नां जा।