cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गुंडिगनिहल्लि (अनंतपुर)
गुंडिगनिहल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
त.चमीनी, द्वाराहाट तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चेट्टिअरपट्टि
चेट्टिअरपट्टि (अंग्रेजी भाय:Chettiarpatti), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु विरुधुनगर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
घनसिकुवा
घनसिकुवा नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु तनहू जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १६५२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घनसिकुवा यागु जनसंख्या ७५७५ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
२१०५
२१०५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बेन्ल्ड, इलियोनोई
बेन्ल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
अस्मात्‌
अस्मात्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
बेन्ल्ड, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५४१ दु धासा थ्व थासे ७७२ खा छें दु ।
अस्मात्‌
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
बेन्ल्ड, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०९३५५५ उत्तर व देशान्तर ८९.८०४२६ पश्चिम खः । थ्व थासे २७४१४१३ वर्ग मिटर (१.०५८४६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अस्मात्‌
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नीलत्तामर (मलयालम संकिपा)
नीलत्तामर (मलयालम भाषा:നീലത്താമര) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७९य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
संगकोश
संगकोश (अंग्रेजी:Sangkosh), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  धादिङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १०६४ खा छेँ दु।
कुलालः
कुलालः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
संगकोश
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं संगकोश यागु जनसंख्या ५५७९ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
कुलालः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
संगकोश
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
पारमिता
पारमिता वा पारमि बुद्ध धर्मय् पूर्णता दूगु, भिंगु, सर्वोत्तम, सर्वोच्च अवस्था ख।
थी-थी पारमिता
बुद्ध धर्मया मू ग्रन्थ तिपितकया सुत्तपितकया खुद्दकनिकायया बुद्धवंश वग्गया निगुगु सुत्त सुमेधपत्थनाकथाय् १०गु पारमिताया वर्णन यानातःगु दु। थ्व कथं १०गु पारमिता क्वय् बियातःगु दु -
कुलालः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
थरगी, सुरजपुर मण्डल
थरगी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
एठुलकापा मुंगेली मण्डल
एठुलकापा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
थरगी, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
एठुलकापा मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
थरगी, सुरजपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
एठुलकापा मुंगेली मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मनुषुलु (सन् १९७४या संकिपा)
मनुषुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आण्पिळ्ळै चिङ्कम् (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बेभ्यू, क्यालिफोर्निया
बेभ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३५९ दु धासा थ्व थासे ९८१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.७६७७९५ उत्तर व देशान्तर १२४.१८१२७६ पश्चिम खः । थ्व थासे १९०७५२८ वर्ग मिटर (०.७३६५०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
चेट्टिपलयम
चेट्टिपलयम (अंग्रेजी भाय:Chettipalayam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कोइम्बाटोर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
करनाली, राजगढी तहसील
करनाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ब्लांका, कोलोर्याडो
ब्लांका संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
करनाली, राजगढी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ब्लांका, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३९१ दु धासा थ्व थासे १८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.४४०५६९ उत्तर व देशान्तर १०५.५०९९०१ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६१२२१३ वर्ग मिटर (१.७८०७८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कारवार
कर्वार (अंग्रेजी:Karwar), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  उत्तर कन्नड जिल्लायागु छगु थाय्  खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४५ मिटर (१४७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कर्वार शहरयागु जनसंख्या ६२,९६० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कर्वार यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
घण्टेश्वर
घण्टेश्वर नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु डोटी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३६७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घण्टेश्वर यागु जनसंख्या २२९७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
बेनसेनभिल, इलियोनोई
बेनसेनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०७०३ दु धासा थ्व थासे ७१२० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९५८०४३ उत्तर व देशान्तर ८७.९४५७७३ पश्चिम खः । थ्व थासे १५५५४८७७ वर्ग मिटर (६.००५७७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
पोर्टल:गणित/ल्ययातगु किपा
थ्व कम्पास व स्ट्रेटएड्ज छ्येला रेक्ट्यागल देकिगु तरिका ख:.
मन्द्ला
मन्द्ला (अंग्रेजी:Mandla), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  मन्द्ला जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४४५ मिटर (१४५९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्द्ला शहरयागु जनसंख्या ४५,९०७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मन्द्ला यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
ओरोम भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
सी शार्प
सी# वा सी शार्प धाःगु छगू अब्जेक्ट ओरिएन्टेड प्रोग्रामिङ भाषा खः । थ्व भाय्‌यात माइक्रोसफ्ट नं डट नेट (.नेट) या छगू भागया रुपय् सुरु याःगु खःसा आः थ्व भाय् इ.सी.यम.ए व आइ एस् ओ नं मान्यता प्राप्त जुइधुंकूगु दु । अन्देर्स् हेज्ल्स्बेर्ग धाःम्ह मनुखं थ्व भाय् दयेकूगु खः ।
दिजाईन उदेश्य
इ.सी.यम.ए या मापदन्ड या आधारय् सी# या दिजाईन उदेश्य:
मीना (सन् १९७४या संकिपा)
मीना  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
राचा मकऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
राचा मकऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अस्मान्‌
अस्मान्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कसरा बुद्रुक
कसरा बुद्रुक (अंग्रेजी:Kasara Budruk), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  ठाणे जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कसरा बुद्रुक शहरयागु जनसंख्या १५,१९२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७३% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कसरा बुद्रुक यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
२१०७
२१०७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
स्वीडिश भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
बेनसन, इलियोनोई
बेनसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
कुलीन
कुलीन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
बेनसन, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०८ दु धासा थ्व थासे १८३ खा छें दु ।
कुलीन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
भैरवनितिप्प (अनंतपुर)
भैरवनितिप्प भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
बेनसन, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.८४९९७८ उत्तर व देशान्तर ८९.१२१५८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५१८५८ वर्ग मिटर (०.१७४४६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भैरवनितिप्प (अनंतपुर)
थ्व थाय् ब्रह्मसमुद्रं मण्डलय् ला।
कुलीन
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
भैरवनितिप्प (अनंतपुर)
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
बांक, सुरजपुर मण्डल
बांक, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
भैरवनितिप्प (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बांक, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कुलीन
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
बांक, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कुलीन
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बांक, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ब्लु रिभर, कोलोर्याडो
ब्लु रिभर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६८५ दु धासा थ्व थासे ५६३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४३२५३२ उत्तर व देशान्तर १०६.०३७१५२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६५०८५७ वर्ग मिटर (२.१८१८०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २६२५२१ वर्ग मिटर (०.१०१३६ वर्ग माइल) ल दु ।
पेन्ड्री मुंगेली मण्डल
पेन्ड्री मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आयिरत्तिल् ऒरुत्ति (सन् १९७५या संकिपा)
आयिरत्तिल् ऒरुत्ति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
घर्ती गाउं
घर्ती गाउं नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु रोल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८३२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घर्ती गाउं यागु जनसंख्या ४७०९ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
२१०८
२१०८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
पाब्लो पिकासो
पाब्लो रुइज़ पिकासो (25 अक्टोबर 1881स मालागा, स्पेनय् - 8 अप्रिल 1973) छम्ह स्पेनिश किपामि व मूर्तिकार ख। वय्कःयात  20गु शताब्दीया महान कलाकारय् छम्ह नालेगु या। वय्कःया पूवंगु नां पाब्लो डिएगो होसे फ्रांसिस्को डी पाउला हुआन नेपोमुसेनो मारिया डे लॉस रेमेदियोस सिप्रिआनो डे ला सान्तिसिमा  त्रिनिदाद क्लितो रुइज़ इ पिकासो  ख।  वय्कःयात कयुबिजमया सह-पलिस्थामिया कथं दकले नांजा। क्यूबिजम धाःगु कलाकारं वस्तुतयेत त्वथुला अमूर्त व ज्यामितीय रूपय् पुनर्संरचना याइगु कलाया विधा ख। पाब्लो पिकासों 20,000  स्वया अप्व किपा दयेकादिल।
राजकुमारऩ् (सन् १९९४या संकिपा)
राजकुमारऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पाब्लो पिकासो
सम्भवतः वय्कःया दकले नांजागु किपा Guernica ख गुकिलि Guernicaया नगरया बमबारी धुँकाया हताःया भयावहता क्यं।
वय्कः 90 दं दुबिले वय्कःया छुं ज्या पेरिसया लूभय् में छगु प्रदर्शनीइ क्यन। लूभय् थःगु कला प्रदर्शित याइम्ह वय्कः दकले न्हापांम्ह कलाकार ख।
पिकासोया स्वम्ह मिसां प्यम्ह मचा दु। वय्कः 8 अप्रिल सन् 1973स नुगःया विफलता जुया मदियादिल।
प्रारंभिक जीवन
पाब्लो पिकासो चित्रकार व शिक्षक होसे रुइज़ ब्लास्को व वय्कःया कला मारिया पिकासो लोपेज़या कायया रूपय् बुयादिगु ख। वय्कःया जन्मस्थान स्पेनया मालागाय्  ख। थःगु प्रारम्भिक दंय्, सन् 1898 तक्क, वयकलं थःगु अबु वा मां निम्हेसिगु हे नां छ्यला हस्ताक्षर याःगु खनेदु।  सन् 1901या आसपास धुंका, वय्कलं थःगु माँया जक्क नांया हस्ताक्षर यानादिल। च्यादं दुबिले पिकासों "द पिकाडोर" नांया थःगु न्हापांगु चिकं किपा दयेकादिल। सन् 1891स, पाब्लो उत्तरी स्पेनय्  स्थानान्तरित जुयादिल, थन वय्कःया अबुं इन्स्तितुतो दा गुआर्दा य् ब्वंकादिगु जुयाच्वन।  दच्छि धुंका, पाब्लों थ्व संस्थानय् अध्ययन यानादिल। पाब्लोया अबु थ्व ईले वय्कःया शिक्षक जुयाच्वन। 1896स  में वय्कलं बार्सिलोनाय् प्रवेश परीक्षा उत्तीर्ण यायेधुंका कला स्कूलय् अध्ययन यानादिल। दच्छि धुंका 1897य्, पिकासो माद्रिदय् आकादेमिया सान फर्नान्दो य् अध्ययन न्ह्यथनादिल। सन् 1898य् वय्कलं एकेडमी त्वता विश्रामया निंति ओर्ता दे इब्रो वनादिल। सन् 1900इ वय्कः बार्सिलोनाय् छगु बुखँपौय् थःगु न्हापांगु चित्रण पिथनादिल। थुकिलि  50 स्वया अप्व किपा दुगु जुल।
सदीया शुरुआत
पिकासों सन् 1900स पेरिसय थःगु न्हापांगु यात्रा यानादिल। अन, वय्कः म्याक्स याकूब, छम्ह च्वमि व पत्रकार, नाप च्वनादिल। म्याक्स न्हिन्हे ज्या याइबिले पाब्लो द्यनाच्वनिगु व म्याक्स बहनी द्यनिबिले पाब्लों ज्या यानादिगु जुल। पिकासों थःगु किपा चिकुबिले मि चयाकेत छ्वेकेमाःगु अवस्था तक्क नं वल। लभर्स इन द स्ट्रिट  व Moulin डे ला galette  पेरिसय् वय्कःया ज्याया दसिं ख।  निगु हे किपा सन् 1900स च्वःगु ख।
सन् 1901स वय्कः माद्रिद लिहाँझाल। अन, वय्कः छगु Arte Joven नांया बुखँपौय् ज्या यानादिल।  वय्कः चित्रणया निंति जिम्मेदार जुयादिल। वय्कलं थःगु हस्ताक्षर "पाब्लो रुइज़ इ पिकासो"या थासय्  "पिकासो"य् चिहाकः यानादिल।  थ्व हे ईले, वय्कःया तथाकथित ब्लू अवधि  न्ह्यथन। पिकासो पेरिसय् स्वकः थ्यनादिल। सन्1904य् वय्कः अन हे क्वासियादिल। ब्ल्यु अवधि  सन् 1904य् क्वचाल। द सूप  व क्राउचिङ वुमन  पिकासोया निगु किपाया दासु ख।  निगु हे किपा सन् 1903स चित्रित जुगु ख।
सन् 1905स, पिकासो हल्याण्डय् चाहिलादिल। दच्छिया दुने हे पाब्लोया "रोजा अवधि" न्ह्यथन। थ्व ईले पिकासों आपालं सर्कस मोतिभस्  दयेकादिल। गर्ल ब्यालेंसिंग अन अ बल  व द एक्टर  थ्व ईया निपा किपा ख।  निपा हे सन् 1905स  रोजा अवधिया शुरुआतय् चित्रित जूगु ख। थ्व अवधि सन् 1907य् क्वचाल।
पिकासोया जीवनया थ्व धुंकाया ईयात क्युबिजम धाइ।  थ्व अवधिया शुरुआत सन् 1909स दिनांकित जु व सन् 1912स  लगभग कवचाल। थ्व अवधि फ्रेंच चित्रकार पॉल सेजानद्वारा प्रेरित जुल।  थ्व अवधियात क्युबिजम  धाइ छाय् धाःसा वय्कलं थ्व ईले आपालं घन वा क्युब चित्रित यानादिल। थ्व ईले पाब्लो पिकासो संगीत वाद्ययंत्र व स्थिर-जीव वस्तु चित्रित याये यःकादिल।  वय्कलं थःगु पासापिंगु किपा नं दयेकादिल।
पिकासों सन् 1911स संयुक्त राज्य अमेरिकाय् थःगु न्हापांगु ब्वयेज्या यानादिल। दच्छि धुंका, सन् 1912स ग्रेट ब्रिटेनय् थःगु न्हापांगु ब्वयेज्या यानादिल। पाब्लोया अबु सन् 1913या मेय् मदियादिल।
न्हापांगु हलिम हताः ईले
सन् 1912 निसें सन् 1919 तक्क पिकासोया तथाकथित सिंथेटिक क्युबिजम अवधि ख। थ्व ईले, वय्कलं थःगु किपाय् कोलाजतयेगु छ्यला न्ह्यथना दिल। वय्कःया थ्व ईया ज्यायात पेपियर्स कोलेस  धाइ। वय्कलं न्हापांगु हलिमा हताया ईले थःगु समय  रोमय् व्याथित यानादिल। सन् 1914स सकल वर्खा पिकासो एभिगननय् च्वनादिल। सन् 1915स, वय्कलं हानं यथार्थवादी किपात दयेकादिल।  थ्व हे दंया अन्तय् वय्कःया कला इवा मदयादिल। हलिम हताःया हुने, वय्कलं सेर्गेई Diaghilevया निंति छम्ह डिजाइनरया रूपय् नं ज्या यानादिल।
सन् 1917स पिकासों ओल्गा कोक्लोवा, छम्ह रूसी नर्तकी नापलानादिल। थ्व हे दंय्, वय्कलं ओल्गा व इमिगु पासापिंगु थी-थी यथार्थवादी किपा दयेकादिल। दच्छि धुंका, वय्कलं ओल्गानाप इहिपा यानादिल। हताःकालया लिपांगु बर्खा पिकासो व वय्कःया कलां बार्सिलोना व  बिअरिट्ज़य् व्यतीत यानादिल।
न्हापांगु हलिम हताः धुंका
सन् 1921स पिकासोया काय् पॉलया जन्म जुल। थ्व अवसरया हुनिइ वय्कलं थःगु कला व काय् दूगु यक्व किपा दयेकादिल। पॉल पिकासोया छम्ह जक्क वैध काय् ख। सन् 1925स वय्कलं पेरिसय् अतियथार्थवादी प्रदर्शनीइ ब्वति कयादिल। सन् 1924 व 1926 दथुइ, पिकासों एबस्ट्राक्ट स्थीर जीवन किपात दयेकिगुलि झुकाव क्यनादिल। सन् 1927स, वय्कलं मेरी Thérèse वाल्टर म्हासीकादिल। थ्व मिसा वय्कःया मॉडल व मिस्ट्रेस जुवन। सन् 1928स वय्कलं छगु न्हुगु काल न्ह्यथनादिल।  वय्कलं मूर्तिकला ज्या न्ह्यथनादिल। सन् 1931स, वय्कलं थःगु कला त्वता थःगु मिसानाप Boisgeloupय्   स्थानांतरित जुयादिल। अन इपिं छ्गु कन्ट्री होमय् च्वनादिल।  थन, पिकासोया मूर्तितयेगु जक्क निंति छगु क्वथा दयाच्वन। सन् 1932 धुंका वय्कलं Marie-Thereseयात मोदेलया रुपय् छ्यलादिल। स्पेनय् छगु यात्राया हुनिं वय्कलं थःगु किपाय् दों ल्वापुयात न्हुगु विषयया रुपय् हयादिल। सन् 1935स पिकासोया म्ह्याय् Maia, बुल। थ्व ईले Maia बुगुलिं वय्कःयात  थःगु कला नं छोडपत्र दत।  सन् 1936स पिकासोयात प्रादो संग्रहालयया निदेशकया रूपय् माद्रिदय् छगु ज्या दत। थ्व ईले स्पेनिश गृह युद्ध न्ह्यथन। सन् 1937या 26 अप्रिल खुनु  स्पेनया Guernicaय्  जर्मन बम वर्षा जुल।  पिकासों थुकिया प्रभावयात थःगु दकले नांजाःगु किपाय् छगु  Guernica दयेकेत छ्यलि। थ्व किपा नि लाय् दयेके सिधल।  थ्व दकले न्ह्यः सन् 1937स पेरिसय् स्पेनिश पेभिलियनय् प्रदर्शित जुल।
लिउ हलिम हताः ईले
सन् 1938स पिकासोया मां मन्त। लिउ हलिम हताः सन् 1939या सेप्टेम्बर 1 खुनु न्ह्यथने धुंका  पिकासो पेरिस लिहांझाल। सन् 1943या आसपास, वय्कलं किपामि Françoise Gilot म्हसीकादिल।  वय्कः निम्हेसिया दथुइ छम्ह काय् व छम्ह म्ह्याय् बुल। सन् 1941स, वय्कलं थःगु न्हापांगु नाटक "Le desir attrapé par la queue" (अंग्रेजीइ:Desire Caught by the Tail) च्वयादिल।  थुकिया न्हापांगु मंचन सन् 1944स जुल। थ्व नापं सन् 1944स पिकासो कम्युनिस्ट पार्टीइ आबद्ध जुयादिल। पिकासो लगभग पूर्ण हताः काल पेरिसय् च्वनादिल।
मेमेगु जाथाय्
पुचः:सन् 1881य् बुम्ह पुचः:सन् 1973य् मदुम्ह पुचः:वास्तुशिल्पी पुचः:स्पेनिश किपामि
कुर्सिल, राजगढी तहसील
कुर्सिल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सणकोट, थराली तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  थराली तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मुग्गुरु अम्मायिलु (सन् १९७४या संकिपा)
मुग्गुरु अम्मायिलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
सणकोट, थराली तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मुग्गुरु अम्मायिलु (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
सणकोट, थराली तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मुग्गुरु अम्मायिलु (सन् १९७४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
हरिहरपुर, सुरजपुर मण्डल
हरिहरपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
बुल्गेरियन भाषा
छगू भाषा ख।
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
बेभ्यूमोन्टअल्भिन, क्यालिफोर्निया
बेभ्यूमोन्टअल्भिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५००४ दु धासा थ्व थासे १४७६ खा छें दु ।
मन्द्लेश्वर
मन्द्लेश्वर (अंग्रेजी:Mandleshwar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  पश्चिम निमार जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १५३ मिटर (५०१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मन्द्लेश्वर शहरयागु जनसंख्या ११,३४५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मन्द्लेश्वर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
कासरगोड
कसरागोद (अंग्रेजी:Kasaragod), भारतयागु केरला राज्ययागु  कसरगोड जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कसरागोद शहरयागु जनसंख्या ५२,६८३ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
पोर्टल:विज्ञान/box-header
<div style="position: relative;border: 1px solid ;background: ;color: ;padding: .1em;text-align: center;font-weight: bold;font-size: 100%;margin-bottom: 0px;border-bottom: none;"><span class="plainlinks" style="position: absolute;top: 1px;right: 1px;background: transparent;border: 0px;margin-bottom:.1em;font-size:80%;font-weight: normal;color: ;">[ <span style="color: ">edit ] <h2 style="font-size:100%;font-weight:bold;border: none; margin: 0; padding:0; padding-bottom:.1em; color:"> <div style="display: block;border: px solid ;vertical-align: top;background: ;color: ;margin-bottom: 10px;padding: 1em;margin-top: 0em;padding-top: .3em;">
कासरगोड
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७९% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८२% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कसरागोद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:केरलायागु शहर
बूदवाड (कृष्णा)
बूदवाड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जग्गय्यपेट मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
२१०९
२१०९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
बोन्यांजा, कोलोर्याडो
बोन्यांजा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४ दु धासा थ्व थासे ३३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२९५१३८ उत्तर व देशान्तर १०६.१४०१५८ पश्चिम खः । थ्व थासे ११३५०८२ वर्ग मिटर (०.४३८२५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मलिन्के भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
साहित्य
भाषाया साहित्य
बेन्ट्ली, इलियोनोई
बेन्ट्ली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३ दु धासा थ्व थासे २३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.३४३६५३ उत्तर व देशान्तर ९१.१११९९४ पश्चिम खः । थ्व थासे ३६९००२ वर्ग मिटर (०.१४२४७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
छब्रा
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३२१ मिटर (१०५३ फिट)।
इतयक्कऩि (सन् १९७५या संकिपा)
इतयक्कऩि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
अस्माभिः
अस्माभिः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
इतयक्कऩि (सन् १९७५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अस्माभिः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नीडलेनि आडदि (सन् १९७४या संकिपा)
नीडलेनि आडदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
राजपाण्टि (सन् १९९४या संकिपा)
राजपाण्टि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
होसानागारा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५८५ मिटर (१९१९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया होसानागारा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
अमलडीहा मुंगेली मण्डल
अमलडीहा मुंगेली मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मुंगेली मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
घर्तीछाप
घर्तीछाप नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३७९ खा छेँ दु।
अमलडीहा मुंगेली मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
घर्तीछाप
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घर्तीछाप यागु जनसंख्या २६२३ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
२११०
२११० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
घर्तीछाप
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
कलोगी, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
२११०
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:२११० पुचः:दँ
अमलडीहा मुंगेली मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बून, कोलोर्याडो
बून संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
अमलडीहा मुंगेली मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बून, कोलोर्याडो
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२५००८३ उत्तर व देशान्तर १०४.२५५१६६ पश्चिम खः । थ्व थासे ११६२४०८ वर्ग मिटर (०.४४८८०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कुलीरः
कुलीरः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
घुईडीह, सुरजपुर मण्डल
घुईडीह, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
पश्चिम कोडिपल्लॆ (अनंतपुर)
पश्चिम कोडिपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ब्रह्मसमुद्रं मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बेनटन, इलियोनोई
बेनटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६८८० दु धासा थ्व थासे ३२७० खा छें दु ।
मर्लगोंड, कुभीर‌ मण्डल
मर्लगोंड, कुभीर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया कुभीर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:कुभीर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
निप्पुलांटि मनिषि (सन् १९७४या संकिपा)
निप्पुलांटि मनिषि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
तमिलनाडुया जिल्ला
thumb|255px|तमिलनाडूया जिल्ला तमिलनाडुया ३२ जिल्ला मानकिपाया ल्या कथं थन बियातःगु दु-
कसौली
कसौली (अंग्रेजी:Kasauli), भारतयागु हिमाचल प्रदेश राज्ययागु  सोलन जिल्लायागु छगु छाउनी सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७९५ मिटर (५८८९ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कसौली शहरयागु जनसंख्या ४९९४ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कसौली यागु साक्षरता  अप्व दु।
चिलकल्लु (कृष्णा)
चिलकल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जग्गय्यपेट मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
छचरौली
छचरौली (अंग्रेजी भाय:Chhachhrauli), भारतयागु हरियाणा राज्ययागु यमुनानगर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २५८ मिटर (८४६ फिट)।
वऩजा किरिजा (सन् १९९४या संकिपा)
वऩजा किरिजा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
इङ्केयुम् मऩितर्कळ् (सन् १९७५या संकिपा)
इङ्केयुम् मऩितर्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अस्मि
अस्मि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
साङ्ग्ला
सांग्ला (अंग्रेजी:Sangla), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  येँ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६१७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सांग्ला यागु जनसंख्या ३२२६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
घाट गाउं
घाट गाउं नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु सुर्खेत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८५३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु जनगणना (सन् २००१) या कथं घाट गाउं यागु जनसंख्या ४३५८ दु । थुकी मिजंत ४७%, व मिसात ५३% खने  दु ।
भेटासेरामहर, पिथौरागढ (सदर) तहसील
भेटासेरामहर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
प्याखं
प्याखं धागु संस्कृतिया छगू ख्यः ख। प्याखंय् म्हया अङ्गतेत संका छगू भावपूर्ण अनुभूति यायेगु ज्या जुइ। प्याखं निगु रुपया जुइ। दबू प्याखं धाःगु दबुलिइ क्यनिगु प्याखं ख। थ्व प्याखनय् प्याखंया बाखः दै। नापं, मनुतेसं नवाइगु नं याइ। कःतू प्याखं, गुंपुनीप्याखं, छधाःप्याखं, पूधाप्याखं, मेप्याखं, येन्याःप्याखं थुकिया छुं दसु ख। हुला प्याखं धाःगु म्ह संका हुलिगु प्याखं ख। लाखे प्याखं, चचा प्याखं, चुसाप्याखं, ज्यापुप्याखं, दाफाप्याखं, धिमय्‌प्याखं, नतुवाचाप्याखं, प्वःप्याखं, म्हय्‌लाप्याखं, येँद्या प्याखं थुकिया छुं दसु ख।  नापं, संकिपायात नं प्याखंया रुपय् कायेगु या।
हलिमयागु गुंतः
हलिमय् विभिन्न पर्वत श्रृंखलातः दु गुकिगु आयु, निर्माण ऊंचाई इत्यादि यागु कथं यक्व विविधता दु ।
प्रकृति
प्रकृति (Nature) धाःगु छुं नं चीज, विषय वा वस्तुया थःगु हे मूलभूत गुण ख।
मंदसौर
मंदसौर (अंग्रेजी भाषा:Mandsaur) भारतया मध्य प्रदेश राज्यया मन्दसौर जिल्लाया छगु नगर लागा ख।
भूगोल
थ्व नगरया अक्षांश व देशान्तर दु। समुद्र सतह स्वया थ्व थाय्‌ ४२८ मिटर (१४०४ फुट) च्वे ला। थ्व थाय्‌या क्षेत्रफल 5530 वर्ग किमी. दु। थ्व नगर दूगु जिल्ला मंदसौर राजस्थानया चित्तौडगढ, कोटा, भीलवाडा, झालावाड व मध्य प्रदेशया रतलाम जिल्लां घेरेजुयाच्वंगु दु।
इतिहास
पुरातात्विक व ऐतिहासिक कथं उत्तरी मध्य प्रदेशय् मंदसौरया छगू विशिष्ट थाय्‌ दु। भारत स्वतन्त्र जुइ स्वया न्ह्य थ्व थाय्‌ ग्वालियर राज्यया छगू भूभाग जुयाच्वन।
पर्यटन
मंदसौर हिन्दू व जैन देगःया निंतिं नांजा। पशुपतिनाथ देगः, बाही पारसनाथ जैन देगः व गांधी सागर बांध थनया मू दर्शनीय स्थल ख। थ्व जिल्लाय् अफीमया यक्व उत्पादन जु।
जनसंख्या
भारतया सन् २००१या जनगणना कथं मन्दसौर नगरया जनसंख्या ११६,४८३ दु। थुकिली मिजं ५२% व मिसा ४८% दु।
थनया साक्षरता प्रतिशत ७१% दु गुकिलि मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतया साक्षरता प्रतिशत ५९.५% स्वया मन्दसौरया साक्षरता अप्व दु।
थ्व नगरया जनसंख्याय् १३% ६ दं स्वया म्हो जु।
कुले
कुले छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कजाख भाषा
छगू भाषा ख।
कुले
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
छतरंग, सुरजपुर मण्डल
छतरंग, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
कुले
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
छतरंग, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कजाख भाषा
वर्गीकरण
या भाषिक वर्गीकरण।
छतरंग, सुरजपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कजाख भाषा
ल्हाइगु थाय्
भाषा ल्हाइगु मू थाय् __ ख। थ्व भाषायात ___ आधिकारिक भाषाया कथं छ्यलिगु या। हलिमय् थ्व भाषा ल्हाइपिनिगु ल्याखँ __ दु।
छतरंग, सुरजपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कजाख भाषा
साहित्य
भाषाया साहित्य
छतरंग, सुरजपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
केवइया मुंगेली मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मुंगेली मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कस्बा
कस्बा (अंग्रेजी:Kasba), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  उत्तर दिनाजपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कस्बा शहरयागु जनसंख्या ९८४२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कस्बा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
नित्य सुमंगळि (सन् १९७४या संकिपा)
नित्य सुमंगळि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
बाउल्डर, कोलोर्याडो
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९४६७३ दु धासा थ्व थासे ४०७२६ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
बेवूडलस ओसोस, क्यालिफोर्निया
बेवूडलस ओसोस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३५१ दु धासा थ्व थासे ६२१४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.३१६७९५ उत्तर व देशान्तर १२०.८३५६०५ पश्चिम खः । थ्व थासे १९७३३५७९ वर्ग मिटर (७.६१९१७८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३६६२१ वर्ग मिटर (०.०१४१३९ वर्ग माइल) ल दु ।
बेलायतयागु प्रवासी हिन्दी च्वमि
बेलायतयागु प्रवासी हिन्दी च्वमि धागु बेलायतय् च्वंपिं हिन्दी भाय् यागु च्वमितः खः।
छपर
छपर (अंग्रेजी भाय:Chhapar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु चुरु जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ३०२ मिटर (९९० फिट)।
बर्केली, इलियोनोई
बर्केली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५२४५ दु धासा थ्व थासे १९१४ खा छें दु ।