cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
कोत्तपल्लि, जैपूर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
टीकरसानी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
टीकरसानी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
गौरमुडी घरघोडा मण्डल
गौरमुडी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
हेडल्यान्ड, अलाबामा
हेडल्यान्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५२३ दु धासा थ्व थासे १५१६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.३५३४१० उत्तर व देशान्तर ८५.३३९७९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१५२४०६३ वर्ग मिटर (१६.०३२५३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २५२९४ वर्ग मिटर (०.००९७६६ वर्ग माइल) ल दु ।
उपस्थे
उपस्थे छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पुयल् (सन् १९५२या संकिपा)
पुयल्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लक्ष्मीनगर
लक्ष्मीनगर (अंग्रेजी भाय:Laxmanpur), नेपायागु भेरी अञ्चलयागु बाँके जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे743खा छेँ दु।
अफृकाली भाय परिवार
अफृकाली भाय परिवार छगु भाय परिवार ख:| हलिमे येक्व मनु तेसं छ्येलिगु भाय थ्व भाय परिवारये दु| थ्व भाय अफृकाले अप्व छ्येलि|
बायेज्या
थ्व भाय परिवारयात नाइजर-कंगो, अफ्रो-एसियाली, नीलो-सहारा व खोइसान भाय परिवारले बाये छिं|
भाय
थ्व: भाय परिवारले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
कणिकाणुं नेरं (मलयालम संकिपा)
कणिकाणुं नेरं (मलयालम भाषा:കണികാണും നേരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
असुरेना
असुरेना (अंग्रेजी:Asurena), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  रुपन्देही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८३० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं असुरेना यागु जनसंख्या ६०३३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
कन्सेण, भटवाडी तहसील
कन्सेण भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सुगा मधुकरही
सुगा मधुकरही (अंग्रेजी:Suga Madhukarahi), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८२६ खा छेँ दु।
मिककलोम लेक, इलियोनोई
मिककलोम लेक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
सुगा मधुकरही
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुगा मधुकरही यागु जनसंख्या ५१६५ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
मिककलोम लेक, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०३८ दु धासा थ्व थासे ४१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३६९५६१ उत्तर व देशान्तर ८८.२९३९४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ७२४९८३ वर्ग मिटर (०.२७९९१८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तिरुटिय इतयत्तै (सन् २००५या संकिपा)
तिरुटिय इतयत्तै (तमिल भाषा:திருடிய இதயத்தை) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
स्मीर्ना, डेलावेर
स्मीर्ना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
तिरुटिय इतयत्तै (सन् २००५या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
स्मीर्ना, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५६७९ दु धासा थ्व थासे २२४२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२९६८१५ उत्तर व देशान्तर ७५.६०७७०८ पश्चिम खः । थ्व थासे ९५३९२४६ वर्ग मिटर (३.६८३१२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९४५५९ वर्ग मिटर (०.०७५१२ वर्ग माइल) ल दु ।
तिरुटिय इतयत्तै (सन् २००५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ग्रेनाइट हिल्स, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२४६ दु धासा थ्व थासे १०५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.८०४१०१ उत्तर व देशान्तर ११६.९१०५२२ पश्चिम खः । थ्व थासे ७५१९३६५ वर्ग मिटर (२.९०३२४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोल्हापुर
कोह्लापुर (अंग्रेजी:Kolhapur), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  कोल्हापुर जिल्लायागु छगु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ५४५ मिटर (१७८८ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोह्लापुर शहरयागु जनसंख्या ४८५,१८३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७५% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोह्लापुर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
अमेरिकी भाय परिवार
अमेरिकी भाय परिवार छगु भाय परिवार ख:| हलिमे येक्व मनु तेसं छ्येलिगु भाय थ्व भाय परिवारये दु|
बायेज्या
थ्व भाय परिवारयत बायेगुलि विशेषज्ञतेगु दथुइ मतभेद दु|
भाय
थ्व: भाय परिवारले लाईगु भायत: थ्व कथं दु:
जिकु जिकु रयिल् (सन् १९८६या संकिपा)
जिकु जिकु रयिल् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
माय रम्पै (सन् १९५२या संकिपा)
माय रम्पै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
माया भाषात
माया भाषात भाषाया छगु पुचः ख। थ्व भाय्‌पुचः अमेरिकाय् नेटिभ अमेरिकनतेसं ल्हाइ।
मुल्लपूडि (कृष्णा)
मुल्लपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अच्छेद्यः
अच्छेद्यः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जामचुंवा, घरघोडा मण्डल
जामचुंवा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अगस्थीस्वरम
अगस्थीस्वरम (अंग्रेजी भाय:Agastheeswaram), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कन्याकुमारी जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
गोरेला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
गोरेला, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
लक्ष्मी नगर
लक्ष्मी नगर (अंग्रेजी भाय:Laxmi Nagar), नेपायागु सेती अञ्चलयागु डोटी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे777खा छेँ दु।
इन्का भायत
इन्का साम्राज्यय् छ्येलिगु भाय् तेत इन्का भाय् धाये छिं। थुकिलि मू भायत थ्व कथलं दु:-
उपस्नेहः
उपस्नेहः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
हीथ, अलाबामा
हीथ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४९ दु धासा थ्व थासे १३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.३५८१५४ उत्तर व देशान्तर ८६.४७०१९३ पश्चिम खः । थ्व थासे २३५७२१३ वर्ग मिटर (०.९१०१२५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५७३७ वर्ग मिटर (०.००२२१५ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कङ्गो खुसि
कंगो खुसि अफ्रीकाया छगु मू खुसि ख:| थ्व खुसि हलिमया दक्ले नांजागु खुसिइ छगू ख|
स्वयादिसँ
पुचः:खुसि पुचः:भूगोल
कथय्क्कु पिन्निल् (मलयालम संकिपा)
कथय्क्कु पिन्निल् (मलयालम भाषा:കഥയ്ക്കു പിന്നില്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोभ, आर्कान्सः
कोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.४३६३८४ उत्तर व देशान्तर ९४.४११८४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४७५४०० वर्ग मिटर (१.७२७९६२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
क्यास्पियन सागर
क्यास्पियन सागर (फ़ारसी:, दरया-ए-माज़ंदरान), एसियाया छगु पुखु ख गुकियात थुकिया वृहत आकारया कारणं सागर धाइगु या। मध्य एसियाय्‌ स्थित थ्व पुखु क्षेत्रफलया हिसाबं हलिंया दकले तधंगु पुखु ख। थुकिया क्षेत्रफल ४,३०,००० वर्ग किलोमिटर व आयतन ७८,२०० घन किलोमिटर दु। थुकिया गनं बाह्यगमन मदु व थुकिया लः वाष्पीकरण द्वारा जक्क पिहां वनि। ऐतिहासिक रूपं थ्व हाकु सागरद्वारा बोस्फ़ोरस, ईजियन सागर व अथे हे कथं भूमध्य सागरनाप स्वागू विश्वास दु गुकिया कारणं थुकियात भूरचनाया आधारय्‌ पुखु धाये मछिं। थुकिया खारापन १.२ प्रतिशत दु। थ्व हलिमया दक्वं समुद्रतयेगु कुल खारापनाया एक-तिहाई ख।
नामोत्पत्ति
थ्व विषयय्‌ छुं विवाद दसां यक्व इतिहासकार तयेसं विश्वास या कि क्यास्पियन सागरया नां थुकिया सिथय्‌ च्वनिपिं प्राचीन कास्पी जातिया नामं वःगु ख।
विवरण
क्यास्पियन सागरय्‌ हलिमया दक्वं पुखुया लखय्‌ ४०-४४ % लः दु। तुर्कमेनिस्तान ,कज़ाख़स्तान, रूस, अजरबैजान, ईरान थुकिया तटवर्ती देय्‌ ख। थुकिया उत्तरी भाग चिजा जु गन थ्व ५- ६ मिटर जक्क गा वं, दक्षिणीय्‌ धाःसा औसत गहराई १००० मिटरया आसपास दु। क्यास्पियन सागरयात प्राचीन मानकिपाय्‌ क़ाज़्विन नं धाइगु या। थ्व नापं थुकियात ईरानय्‌ दरया-ए-माज़ंदरान नं धाइगु या। हाकु सागर थें थ्व नं ऐतिहासिक व विलुप्त प्यारा-तेथिस सागरया अवशेष है गुकि लगभग ५५ लखः दँ न्ह्यः पृथ्वीया विवर्तनिक (टेक्टोनिक) पर्ततयेगु गतिविधिया कारणं भूमि-बंध जूवन। युरोपं वइगु भोल्गा खुसि, गुकिलिं युरोपया २०% भूमि क्षेत्रयात सिंचित याइ, व हे खुसि क्यास्पियन सागरया ८०% लःया स्रोत ख। थ्व नापं मेगु मू स्रोत युराल खुसि ख। थ्व सागरय्‌ यक्व द्वीप दु, गुकिलि ऑगुर्जा आडा दकले तधं गुकिया हाकः ४७ कि.मि दु।
सिमलकोट, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सिमलकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
माणावति (सन् १९५२या संकिपा)
माणावति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कालुपुर पोखरिया, हल्द्वानी तहसील
कालुपुर पोखरिया भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कऩा कण्टेऩ् (सन् २००५या संकिपा)
कऩा कण्टेऩ् (तमिल भाषा:கனா கண்டேன்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
साउथ बेथ्यानी, डेलावेर
साउथ बेथ्यानी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९२ दु धासा थ्व थासे ११३७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५१५४१५ उत्तर व देशान्तर ७५.०५७९६९ पश्चिम खः । थ्व थासे १३४३३५५ वर्ग मिटर (०.५१८६७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५४५३ वर्ग मिटर (०.०१३६८८ वर्ग माइल) ल दु ।
म्यासेडोनिया, इलियोनोई
म्यासेडोनिया संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१ दु धासा थ्व थासे २४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०५३८०९ उत्तर व देशान्तर ८८.७०३१३६ पश्चिम खः । थ्व थासे ७०१२०४ वर्ग मिटर (०.२७०७३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गायत्री महामंत्र
गायत्री महामंत्र हिन्दू धर्मयागु छगु सिक्क नाँजागु व अप्व छ्येलातगु मन्त्र खः। गायत्री मन्त्र थ्व कथलं दु
ॐ भूर्भुवः स्वः तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि धियो यो नः प्रचोदयात् ।
भावार्थ: व प्राणस्वरूप, दुःखनाशक, सुखस्वरूप, श्रेष्ठ, तेजस्वी, पापनाशक, देवस्वरूप परमात्मायात झिसं अन्तःकरणय् धारण याये। व परमात्मा झिगु बुद्धियागु सन्मार्गय् प्रेरित यायेमा ।
किळिप्पाट्ट् (मलयालम संकिपा)
किळिप्पाट्ट् (मलयालम भाषा:കിളിപ്പാട്ട്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जिबरी घरघोडा मण्डल
जिबरी घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कापैसा प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
बावरी, सोमेश्वर तहसील
बावरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अजः
मिखाय् उलिगु छगू हाकुगु वस्तुयात अजः धाइ।
पुचः:श्रृङ्गार
लक्ष्मीनिवास
लक्ष्मीनिवास (अंग्रेजी भाय:Laxminiwas), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे504खा छेँ दु।
ग्रास भ्याली, क्यालिफोर्निया
ग्रास भ्याली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०९२२ दु धासा थ्व थासे ५२६६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.२१९२१५ उत्तर व देशान्तर १२१.०५८४१४ पश्चिम खः । थ्व थासे १०६३३८६२ वर्ग मिटर (४.१०५७५७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
अच्युत
अच्युत छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मूऩ्ऱु पिळ्ळैकळ् (सन् १९५२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जीव नति (सन् १९८६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
डुमरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
डुमरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
पडिकॊंडलपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
डुमरिया, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पडिकॊंडलपालॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिद्धिदास म्हसीके
सिद्धिदास म्हसीके छगु नेपालभाषाया च्वसु मुना सफू खः । थ्व सफू प्रेमबदादुर कसाजुं मुनादीगु खः । थ्व सफू ने. सं. १०८७स दक्कले न्हापां पिहांवगु खः ।
पिथना
थ्व सफू च्वसापासा पाखें पिदंगु खः । थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् १६७ पौ दु । थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणया ध्वाय्‌ज्या स्टान्डर्ड प्रिन्टिंग प्रेस, इखापुखू, येँ पाखें या:गु खः ।
उपहत
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
किशन नगरी, हल्द्वानी तहसील
किशन नगरी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ठरकपुर घरघोडा मण्डल
ठरकपुर घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कॊट्टुं कुरवयुं (मलयालम संकिपा)
कॊट्टुं कुरवयुं (मलयालम भाषा:കൊട്ടും കുരവയും) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
टाउनसेन्ड, डेलावेर
टाउनसेन्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४६ दु धासा थ्व थासे १५१ खा छें दु ।
हेफिन, अलाबामा
हेफिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३००२ दु धासा थ्व थासे १३३० खा छें दु ।
सेमरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
सेमरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
हेफिन, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६४३७५४ उत्तर व देशान्तर ८५.५८२७०१ पश्चिम खः । थ्व थासे ३०६१२२१० वर्ग मिटर (११.८१९४४१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४६९६०६ वर्ग मिटर (०.१८१३१६ वर्ग माइल) ल दु ।
सेमरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
हेफिन, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सेमरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मिकहेन्री, इलियोनोई
मिकहेन्री संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१५०१ दु धासा थ्व थासे ८१२७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३३९२२१ उत्तर व देशान्तर ८८.२८१६३२ पश्चिम खः । थ्व थासे ३००९७४४४ वर्ग मिटर (११.६२०६८९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२७०७९९ वर्ग मिटर (०.४९०६५८ वर्ग माइल) ल दु ।
वळैयापति (सन् १९५२या संकिपा)
वळैयापति  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लक्ष्मिनिया
लक्ष्मिनिया (अंग्रेजी भाय:Laxminiya), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे646खा छेँ दु।
स्रोत
Laxminiya
आगरा
आग्रा (अंग्रेजी भाय:Agra), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु आग्रा जिल्लायागु छाउनी सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १७१ मिटर (५६१ फिट)।
ग्रेटन, क्यालिफोर्निया
ग्रेटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४३७६१३ उत्तर व देशान्तर १२२.८६६३७५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४०४५२२५ वर्ग मिटर (१.५६१८७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अतरपुर
अतरपुर (अंग्रेजी:Atarpur) नेपा:या बागमती अञ्चलया सिन्धुपाल्चोक जिल्लाया छगु  गाँ विकास समिति खः। थ्व गाविस सदरमुकाम चौतारा स्वया ७ किमि तापाक्क ला।
भूगोल
थ्व गाविसया क्षेत्रफल २३.३४ वर्ग किमि दु । थ्व गाविसया सिमाना थ्व कथं दु-
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अतरपुर यागु जनसंख्या १६०९ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु। थ्व थासय् ३०५ खा छेँ दु। थ्व गाविसया अधिकांश जनसंख्या नेवाःतेगु दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
कुऱुक्कन् राजावायि (मलयालम संकिपा)
कुऱुक्कन् राजावायि (मलयालम भाषा:കുറുക്കന് രാജാവായി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कऱ्क कचटऱ (सन् २००५या संकिपा)
कऱ्क कचटऱ (तमिल भाषा:கற்க கசடற) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जोति मलर् (सन् १९८६या संकिपा)
जोति मलर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पमिडिमुक्कल (कृष्णा)
पमिडिमुक्कल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अहिवारा
अहिवारा (अंग्रेजी भाय:Ahiwara), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु दुर्ग जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
कुणखेत, गैरसैण तहसील
कुणखेत भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
उपहन्यां
उपहन्यां छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कुणखेत, गैरसैण तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
उपहन्यां
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कुणखेत, गैरसैण तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
उपहन्यां
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कुणखेत, गैरसैण तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लक्ष्मिनिया २
लक्ष्मिनिया २ (अंग्रेजी भाय:Laxminiya), नेपायागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे703खा छेँ दु।
जमीन्तार् (सन् १९५२या संकिपा)
जमीन्तार्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अतिचौर
अतिचौर (अंग्रेजी:Atichaur), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  बाजुरा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६२४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अतिचौर यागु जनसंख्या ३५३० खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लेडीस् टॆय्लर् (मलयालम संकिपा)
लेडीस् टॆय्लर् (मलयालम भाषा:ലേഡീസ് ടെയ്ലര്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ग्रेसन, क्यालिफोर्निया
ग्रेसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०७७ दु धासा थ्व थासे २९० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.५६४७३२ उत्तर व देशान्तर १२१.१८०९१४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६९४७६१६ वर्ग मिटर (२.६८२४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भ्वाला, डेलावेर
भ्वाला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५६ दु धासा थ्व थासे ६२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.०४२२२४ उत्तर व देशान्तर ७५.५७१५९५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५९९५६ वर्ग मिटर (०.१७७५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
म्याकहेस्नी पार्क, इलियोनोई
म्याकहेस्नी पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०७५९ दु धासा थ्व थासे ७९४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३५४९८९ उत्तर व देशान्तर ८९.०४०८२७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३११००४४८ वर्ग मिटर (१२.००७९५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९८५६२८ वर्ग मिटर (०.३८०५५३ वर्ग माइल) ल दु ।
हेलेना, अलाबामा
हेलेना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२९६ दु धासा थ्व थासे ३९८३ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
डारआमा घरघोडा मण्डल
डारआमा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कुमालटी, भटवाडी तहसील
कुमालटी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
लिथू (सफू)
लिथू छगु नेपालभाषाया उपन्यास खः। थ्व उपन्यास "धर्मरत्न ""यमि"" नं च्वयादीगु खः। थ्व उपन्यास ने. सं. १०७८य् दक्ले न्ह्यः पिहांवगु खः।
पिथना
थ्व सफू श्रेष्ठ प्रकाशन नं पिथंगु खः। थ्व सफूया न्हापांगु संस्करणय् ५५ पौ दु। थ्व सफूया ध्वाय्‌ज्या यलय् जुगु खः।
कुमालटी, भटवाडी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
कोय, आर्कान्सः
कोय संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११६ दु धासा थ्व थासे ४९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५४१८८२ उत्तर व देशान्तर ९१.८६९७३६ पश्चिम खः । थ्व थासे १७४५५०२ वर्ग मिटर (०.६७३९४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अवऩ् (सन् १९८५या संकिपा)
अवऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पॆनुमत्च (कृष्णा)
पॆनुमत्च भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बगबुडा घरघोडा मण्डल
बगबुडा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अन्तमाऩ् कैति (सन् १९५१या संकिपा)
अन्तमाऩ् कैति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवरगांव, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
देवरगांव, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कान्दाहार प्रान्त
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
केवची, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
केवची, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
लक्ष्मीपुर
लक्ष्मीपुर (अंग्रेजी भाय:Laxmipur), नेपायागु मेची अञ्चलयागु इलाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1692खा छेँ दु।
औरबर्नी
औरबर्नी (अंग्रेजी:Aurabarni), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  सुनसरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १४४५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं औरबर्नी यागु जनसंख्या ७४०७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
उपात्त
उपात्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मणिवत्तूरिलॆ आयिरं शिवरात्रिकळ् (मलयालम संकिपा)
मणिवत्तूरिलॆ आयिरं शिवरात्रिकळ् (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  सुहासिनिय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
हेन्यागर, अलाबामा
हेन्यागर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
अहमदनगर
अहमदनगर (अंग्रेजी भाय:Ahmednagar), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु अहमदनगर जिल्लायागु छाउनी सहर खः।
हेन्यागर, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४०० दु धासा थ्व थासे १०५६ खा छें दु ।
अहमदनगर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६४९ मिटर (२१२९ फिट)।
हेन्यागर, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६३३७०० उत्तर व देशान्तर ८५.७४२९२१ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६६२२८४० वर्ग मिटर (२१.८६२२०२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८६६६३ वर्ग मिटर (०.०३३४६१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
म्याकिनः, इलियोनोई
म्याकिनः संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४५२ दु धासा थ्व थासे ६०८ खा छें दु ।
कलैयात कऩवुकळ् (सन् २००५या संकिपा)
कलैयात कऩवुकळ् (तमिल भाषा:கலையாத கனவுகள்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
भगतौला, सोमेश्वर तहसील
भगतौला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
किशनपुर घुडदौडा, हल्द्वानी तहसील
किशनपुर घुडदौडा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्रीनफिल्ड, क्यालिफोर्निया
ग्रीनफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३२३१५६ उत्तर व देशान्तर १२१.२४४७१८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४३९४९६७ वर्ग मिटर (१.६९६९०६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
डेन्युब
द्यान्युब मध्य युरोपय् बाहावनिगु छपु खुसि ख। थ्व खुसि भोल्गा खुसि धुंका युरोपया दकलय् ताःहाकःगु खुसि ख।
छता ईलय् रोमन साम्राज्यया लागाया रुपय् म्हस्यूगु थ्व खुसि १०ता देय्‌या भूभाग वा लागा पुला वनि। थ्व खुसि जुया वनिगु देय्‌त थ्व कथं दु रोमानिया (२९% बेसिन क्षेत्र), हंगेरी (११.६%), सर्बिया (१०.२%), अस्त्रिया (१०%), जर्मनी (७%), स्लोभाकिया (५.९%), बुल्गेरिया (5.9%), क्रोएसिया (४.४%), युक्रेन (३.८%), व मोल्दोभा (१.६%). थुकिया द्रेनेज बेसिनय् ९गु मेगु देय्‌या भूभाग ला।
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल पुचः:खुसि
उटो-एज्टेक्यान भाषातः
thumb|200px|पाश्चात्य सम्पर्क स्वया न्ह्ययागु उत्तरी उटो-एज्टेक्यान भाषातेगु अवस्था
उटो-एज्टेक्यान भाषातः अमेरिकी मूलयागु भाषा खः। थ्व भाषातः अमेरिकाय् दक्ले बांलाक्क स्थापित जुगु भाषाय् छगु खः।
उत्तरी उटो-एज्टेक्यान
न्युमिक भाषा Takic (Southern California Shoshone) Tubatulabal (Kern River)
Hopi
दक्षिणी उटो-एज्टेक्यान
Sonoran* Aztecan (Nahuatl, Nahuan)
† = लोप
* The Sonoran grouping including the Piman, Taracahitan and Coracholan subgroups is not accepted as constituting an actual subbranch by all scholars.
The term Aztecoidan refers to Alden Mason's sub-grouping of the Aztecan and Corachol branches.
पिनेयागु स्वापूतः
* पुचः:भाषा
मुईकर्री घरघोडा मण्डल
मुईकर्री घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
अलैयोचै (सन् १९८५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मुईकर्री घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
उण्मैयिऩ् वॆऱ्ऱि (सन् १९५१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
खोस्त प्रान्त, अफगानिस्तान
अफ्गानिस्तानयागु छगु प्रदेश खः।
वेलाल, जैपूर मण्डल
वेलाल, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।