cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
खम्हलीखुर्, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
खम्हलीखुर्, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ग्रोभ हिल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १४३८ दु धासा थ्व थासे ६८४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.७०६१३७ उत्तर व देशान्तर ८७.७७४२७४ पश्चिम खः । थ्व थासे १२८५९९८२ वर्ग मिटर (४.९६५२६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८२३ वर्ग मिटर (०.००१८६२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कोदाभसल
कोदाभसल (अंग्रेजी:Kodavasal), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  थिरुभरुर जिल्लायागु छगु पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोदाभसल शहरयागु जनसंख्या १३,२४७ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोदाभसल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:तामिल नाडुयागु शहर
रोहेड़ा
रोहेड़ा का एक चित्र
चण्टिराणि (सन् १९५३या संकिपा)
चण्टिराणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जियाउद्दीन पुर
जियाउद्दीन पुर (अंग्रेजी भाय:Ziauddin Pur), भारतयागु दिल्ली राज्ययागु उत्तर पूर्व जिल्लायागु  सहर खः।
ऎयिड्स् (मलयालम संकिपा)
ऎयिड्स् (मलयालम भाषा:എയിഡ്സ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बजेल, सोमेश्वर तहसील
बजेल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
अर्जुनचौपारी
अर्जुन चौपरी (अंग्रेजी:Arjun Chaupari), नेपा:यागु गण्डकी अञ्चलयागु  स्याङ्जा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३५७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अर्जुन चौपरी यागु जनसंख्या ६४१२ खः। थुकिली मिजंत ४४%, व मिसात ५६% दु।
सुदाल
सुदाल (अंग्रेजी:Sudal), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  ख्वप जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३४४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदाल यागु जनसंख्या ७०५३ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
सेप्सिस
मनुया म्हय् जुइगु छगू इन्फ्लामेटरी अवस्था ख। थ्व छगू इमर्जेन्सी अवस्था ख।
पुचः:मेडिकल ईमर्जेन्सी
महानगरंलो मायगाडु (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पंडरीपानी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
पंडरीपानी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मीण्टुम् पल्लवि (सन् १९८६या संकिपा)
मीण्टुम् पल्लवि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
लाल्मतिया
लाल्मतिया (अंग्रेजी भाय:Lalmatiya), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु दाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2899खा छेँ दु।
अघायुः
अघायुः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
लकपोर्ट, इलियोनोई
लकपोर्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
अघायुः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
लकपोर्ट, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५१९१ दु धासा थ्व थासे ५८३५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५८८६५९ उत्तर व देशान्तर ८८.०४७२६७ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३४८१०५ वर्ग मिटर (७.०८४२४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २९७७३ वर्ग मिटर (०.०११४९५ वर्ग माइल) ल दु ।
अघायुः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सेप्टिक शक
सेप्टिक शक छगु कथंयागु मेडिकल इमरजेन्सी ख:| थ्व कथंयागु शक मनुयागु म्हय् इन्फेक्सनयागु विकास नं जुइ|
क्ल्यारेन्डन, आर्कान्सः
क्ल्यारेन्डन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९६० दु धासा थ्व थासे ९२५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.६९४०३५ उत्तर व देशान्तर ९१.३०८४११ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७३१४४० वर्ग मिटर (१.८२६८१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३१३२८१ वर्ग मिटर (०.१२०९५८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
गार्डेन एकर्स, क्यालिफोर्निया
गार्डेन एकर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७४७ दु धासा थ्व थासे २९२६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९६१३७३ उत्तर व देशान्तर १२१.२३१३४५ पश्चिम खः । थ्व थासे ६७१५३२४ वर्ग मिटर (२.५९२८०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सक्ता घरघोडा मण्डल
सक्ता घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
अर्जुनधारा
अर्जुनधारा (अंग्रेजी:Arjundhara), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  झापा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३२२७ खा छेँ दु।
जिरा
जिरा (अंग्रेजी भाय:Zira), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु फिरोजपुर जिल्लायागु सहर खः।
अर्जुनधारा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अर्जुनधारा यागु जनसंख्या १६,१७८ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
चोरगुडि (कृष्णा)
चोरगुडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पमिडिमुक्कल मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अङ्ग
अङ्ग धागु छुं नं वस्तुयागु छगु भाग ख। येक्व अंग जाना छगु वस्तु दै।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे नेपाल भाषे छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
अजन्त (मलयालम संकिपा)
अजन्त (मलयालम भाषा:അജന്ത) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
आगर लगा जिनगोड, गैरसैण तहसील
आगर लगा जिनगोड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चरवणा (सन् २००५या संकिपा)
चरवणा  (तमिल भाषा:சரவணா  ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चत्यचोतऩै (सन् १९५३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मिलफर्ड, डेलावेर
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६७३२ दु धासा थ्व थासे २८९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.९१२८४ उत्तर व देशान्तर ७५.४२९३२७ पश्चिम खः । थ्व थासे १४४०७४२९ वर्ग मिटर (५.५६२७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५३४२१ वर्ग मिटर (०.०५९२३६ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:डेलावेरयागु शहर
औराईमुडा घरघोडा मण्डल
औराईमुडा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
यल उपमहानगर
यल नगरपालिका नेपायागु बागमती अञ्चलयागु यल जिल्लायागु छगु उपमहानगरपालिका खः। नेपाः स्वनिगःया स्वंगु पुलांगु नगरय् छगू यल नगर थ्व उपमहानगरपालिकाय् ला।
खँग्वःया पलिस्था
यल धागु खँग्वः नेपाःया किरांत जुजु यलम्बरया नामं वःगु धैगु विश्वास दु।
भूगोल
यल उपमहानगरपालिका अक्षांशः २७०३९' निसें २७०४१' उत्तर व देशान्तर ८५०१८' निसें ८५०२१' पूर्वय् ला । थ्व उपमहानगरपालिकाया क्षेत्रफल १५.४६ वर्ग किलोमिटर दु। थ्व नगर समुद्री सतह स्वया १२८० मिटर च्वे ला । थ्व नगरय् २२गू वडा दु।
थ्व नगरया लागाय् दुगु क्षेत्रत थ्व कथं दु-
थ्व नगरया दक्ले तधंगु वडाः १५ नं. (२.४३ वर्गकिलोमिटर) ख धाःसा दक्ले चिधंगु वडाः २१ नं. (०.०९ वर्गकिलोमिटर) ख । थ्व नगरया सकल क्षेत्रफल १५.४६ वर्ग किलोमिटरय् बुँज्या यायेज्युगु ७.१३ वर्ग किलोमिटर, आवासीय ०.६० वर्ग किलोमिटर, व्यवासायिक ०.०४७ वर्ग किलोमिटर, औद्योगिक क्षेत्र ०.०४६ वर्ग किलोमिटर, शैक्षिक क्षेत्र १.६६ वर्ग किलोमिटर, सतक ०.३४ वर्ग किलोमिटर, गुँ ०.०३ वर्ग किलोमिटर, आवासिय ५.१८ वर्ग किलोमिटर थाय् दु ।
मौसम
थ्व नगरया अधिकतम तापक्रम ३२ दिग्री सेन्टिग्रेड निसें न्युनतम २ दिग्री सेन्टिग्रेड तक्क जुगु खने दु ।
जनसंख्या
सन् २००१यागु जनगणना कथलं थ्व थासे ३४,९९६ खा छेँ दु धाःसा थनयागु जनसंख्या १,६२,९९१ दु। थुकिलि मिजं ८४,५०२ व मिसा   ७८,४८९ दु। थनया सकल साक्षरता ६६.३८%  दु । थुकिलि मिजं साक्षरता ७७.६९% व मिसा साक्षरता ५४.७५% दु। थनया मू धर्म हिन्दू(६९.७०%) व बौद्ध (२७.८४%) धर्म ख । थ्व उपमहानगरपालिकाया मू जाति नेवाः (५९.२८%), ब्राम्हण (८.७४%), क्षेत्री (१२.५९%) व तामाङ ४.४५% ख । थ्व उपमहानगरपालिकाया मू मांभाय्‌ नेपालभाषा (५६.३९%), खेँ भाषा (३३.७८%), मैथिली (०.७४%), राई/किराँत(१.००%), गुरुङ (१.००%), तामाङ (३.३४%) ख ।
यातायात
थ्व नगरपालिकाय् कालोपत्रे ३४.५४ कि.मी. लं व ग्राभेलः १७.४० कि.मी. लं दु ।
ऐतिहासिक थाय्‌त
यल महानगरपालिकायागु जाःथाय् कथलं थ्व नगरपालिकाय् क्वे बियातगु मू ऐतिहासिक व विश्व सम्पदा थाय् दु-
विश्व सम्पदा स्थल
यल लाय्‌कू व उकियागु नापंयु लागा १) यल लाय्‌कू क्षेत्र क) सुन्दरी चुकः कलात्मक तुसा हिटि दुगु चुक। ख) मूचुक यल लाय्‌कूयागु दकले तधंगु चुक । ग) केशव नारायण चुक घ) कृष्ण मन्दिरः लाय्‌कू क्षेत्रय् दुगु थ्व भगवान श्री कृष्णयागु देग १७ औं शताब्दिय् यलयाम्ह जुजु सिद्धिनरसिंह मल्ल नं देकादिगु ख। शिखर शैलीय् निर्मित थ्व देग लोंह नं देकातगु दु। थ्व देगले २१ गजुर दु। ङ) तलेजु देगः २) कुम्भेश्वर मन्दिरः कुम्भेश्वर मन्दिर यलयागु छगु जक न्यातजागु देग ख। थ्व देग वि.सं. १३९२य् जुजु जयस्थिति मल्लयागु इले निर्माण जुगु ख।
४) महावौद्धः १५८५य् निर्मित शिखर शैलीयागु थ्व देगयात द्वछि वुद्धयागु मन्दिर नं धाइ।
५) पाटन संग्राहलय
६) च्यासल
७) सदर चिडियाखाना
लिधंसा
पुचः:यल पुचः:नेपाःया नगरपालिका
कोदिगेनाहल्ली
कोदिगेनाहल्ली (अंग्रेजी:Kodigenahalli), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बांगालोर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ६६८ मिटर (२१९१ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोदिगेनाहल्ली शहरयागु जनसंख्या ५४४८ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
तेल अभिव
तेल अभिव इजरायलया मू नगर ख।
कोदिगेनाहल्ली
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोदिगेनाहल्ली यागु साक्षरता  अप्व दु।
तेल अभिव
स्वयादिसँ
पुचः:भूगोल
कोदिगेनाहल्ली
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:कर्णाटकयागु शहर
मि
मि छगू अक्सिदेसन प्रक्रिया ख। थ्व प्रक्रियाय् विभिन्न इन्तेन्सितीया उर्जा जः (जःया वेभलेन्थ भिजिबल स्पेक्त्रम स्वया पिने नं लाय् फु) व तापया रुपय् पिहां वइ नापं कुं नं पिहांवे फइ। मि च्याकिगु सीकेज्या मनु लहनाया दक्ले तःधंगु सीकेज्याय् छ्गूया रुपय् नालेगु या। मि जंगली पशुतयेत ख्यायेत, नसा बुइकेत, जः दयेकेयात व चिकुइबिले ताप दयेकेयात आदिया निंतिं छ्येलिगु या।
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
मि
रसायनशास्त्र
साधारण कथं मि निगु प्रकारया जुइ ज्वालामय व रसायनिक। थ्व निगु मिया थःगु हे कथंया गुण दु।
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
मि
ज्वालामय मि
फ्लेमिङ्ग मि छगू इन्धनयात तीव्र रुपं अक्सिदेसन याना कम्बस्चनं पिहां वइगु ज्वाला, ताप व जः ख। फ्लेम वा ज्वाला थमंतुं धाःसा ग्यासय् तीव्र रुपय् एक्जोथर्मिक रियाक्सन जुयाच्वंगु थासय् उत्त्पत्ति जुइ। एक्जोथर्मिक रियाक्सन थन्याःगु रियाक्सन ख गुकिलि रियाक्सनं ताप व उर्जा पिकाइ व रियाक्सनया लिच्वःया कथं अप्व स्थिर रसायनया उत्त्पत्ति जुइ। मिं न्याच्वंगु इन्धनय् केमिकल रियाक्सन जुयाच्वनिबिले जः फोतोनया रुपय् उत्त्पत्ति जुइ व इन्धनया अक्सिदेसनं थ्व जः उर्जायात पिथनि। रसायनिक व भौतिक हिलेज्याया आधारय् ज्वालां मिखां खनिगु वा मखनिगु स्पेक्ट्रमय् जः पिथनि दसु- मिंनःगु अल्कोहल वा मिनःगु हाइद्रोजन आपालं मिखां मखनिगु तर यक्व ताप उर्जा दूगु मि पिकाइ।
उपरमते
उपरमते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
मि
ज्वालामय मि
The visible "clear" flame has no mass. What we see as a flame is actually energy (photons) being released in the form of light by the oxidation of the fuel. The color of the flame is dependent upon the energy level of the photons emitted. Lower energy levels produce colors toward the red end of the light spectrum while higher energy levels produce colors toward the blue end of the spectrum. The hottest flames are white in appearance. The color of a fire may also be affected by chemical elements in the flame, such as barium giving a green flame color. The flame color depends also on the unoxidized carbon particles. In some cases there is a partial fuel oxidation due to oxygen lack in the central part of the flame, where combustion reactions take place. In such cases the unoxidized hot carbon particles emit radiation in the light spectrum, resulting in a yellow/red flame, such that of common house fireplace.
उपरमते
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
मि
Chemical Reaction
Fires start when a flammable and/or a combustible material with an adequate supply of oxygen or another oxidizer is subjected to enough heat. This is commonly called the fire triangle. No fire can exist without all three elements being in place.
उपरमते
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
मि
Burns
The common fire-causing sources of heat include:
उपरमते
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
साल्हेधोरी, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मि
Burns
Once ignited, fires can sustain their own heat by the further release of heat energy in the process of combustion and may propagate, provided there is a continuous supply of oxygen and fuel.
हुल्डियाणा, डुण्डा तहसील
हुल्डियाणा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मि
Burns
Fire can be extinguished by removing any one of the elements of the fire triangle. The traditional extinguishant of water acts by cooling the combusting material to stop the reaction, whereas a Carbon Dioxide extinguisher acts by starving the fire of oxygen.
हुल्डियाणा, डुण्डा तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मि
Burns
The unburnable solid remains of a combustible material left after a fire are called ash, soot or cinder.
Flame
A flame is an exothermic, self-sustaining, oxidizing chemical reaction producing energy and glowing hot matter, of which a very small portion is plasma. It consists of reacting gases and solids emitting visible and infrared light, the frequency spectrum of which depends on the chemical composition of the burning elements and intermediate reaction products.
In many cases, such as the burning of organic matter, for example wood, or the incomplete combustion of gas, incandescent solid particles called soot produce the familiar red-orange glow of 'fire'. This light has a continuous spectrum. Complete combustion of gas has a dim blue color due to the emission of single-wavelength radiation from various electron transitions in the excited molecules formed in the flame. For reasons currently unknown by scientists, the flame produced by exposure of zinc to air is a bright green, and produces plumes of zinc oxide. Usually oxygen is involved, but hydrogen burning in chlorine also produces a flame, producing hydrogen chloride (HCl). Other possible combinations producing flames, amongst many more, are fluorine and hydrogen, and hydrazine and nitrogen tetroxide.
The National Aeronautics and Space Administration (NASA) of the United States has recently found that gravity plays a role. Modifying the gravity causes different flame types. The common distribution of a flame under normal gravity conditions depends on convection, as soot tends to rise to the top of a general flame, as in a candle in normal gravity conditions, making it yellow. In microgravity or zero gravity, such as an environment in outer space, convection no longer occurs, and the flame becomes spherical, with a tendency to become more blue and more efficient (although it will go out if not moved steadily, as the CO2 from combustion does not disperse in microgravity, and tends to smother the flame). There are several possible explanations for this difference, of which the most likely is that the temperature is evenly distributed enough that soot is not formed and complete combustion occurs. Experiments by NASA reveal that diffusion flames in microgravity allow more soot to be completely oxidized after they are produced than diffusion flames on Earth, because of a series of mechanisms that behave differently in microgravity when compared to normal gravity conditions. These discoveries have potential applications in applied science and industry, especially concerning fuel efficiency.
In combustion engines, various steps are taken to eliminate a flame. The method depends mainly on whether the fuel is oil, wood, or a high-energy fuel such as jet fuel.
तेवतास् (सन् १९५३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मि
Controlling fire
The ability to control fire is one of humankind's great achievements. Fire making to generate heat and light made it possible for people to migrate to colder climates and enabled people to cook food — a key step in the fight against disease. Archaeology indicates that ancestors or relatives of modern humans might have controlled fire as early as 790,000 years ago. The Cradle of Humankind site has evidence for controlled fire from 1 to 1.8 million years ago. By the Neolithic Revolution, during the introduction of grain based agriculture, people all over the world used fire as a tool in landscape management. These fires were typically controlled burns or "cool fires", as opposed to uncontrolled "hot fires" that damage the soil. Hot fires destroy plants and animals, and endanger communities. This is especially a problem in the forests of today where traditional burning is prevented in order to encourage the growth of timber crops. Cool fires are generally conducted in the spring and fall. They clear undergrowth, burning up biomass that could trigger a hot fire should it get too dense. They provide a greater variety of environments, which encourages game and plant diversity. For humans, they make dense, impassable forests traversable.
The first technical application of the fire may have been the extracting and treating of metals. There are numerous modern applications of fire. In its broadest sense, fire is used by nearly every human being on earth in a controlled setting every day. Users of internal combustion vehicles employ fire every time they drive. Thermal power stations provide electricity for a large percentage of humanity.
The use of fire in warfare has a long history. Hunter-gatherer groups around the world have been noted as using grass and forest fires to injure their enemies and destroy their ability to find food, so it can be assumed that fire has been used in warfare for as long as humans have had the knowledge to control it. Homer detailed the use of fire by Greek commandos who hid in a wooden horse to burn Troy during the Trojan war. Later the Byzantine fleet used Greek fire to attack ships and men. American and British warplanes destroyed the German city of Dresden on February 14, 1945 by creating a firestorm, in which a ring of fire surrounding the city was drawn inward by an updraft caused by a central cluster of fires. In the Vietnam War, the Americans dropped napalm from the air. More recently many villages were burned during the Rwandan Genocide. Aerial bombing of cities, including firebombing using incendiary bombs, was also used frequently during World War II. Molotov cocktails are cheap to construct and are commonly used as well.
Fire protection and prevention
Fire fighting services are provided in most developed areas to extinguish or contain uncontrolled fires. Trained firefighters use fire trucks, water supply resources such as water mains and fire hydrants, and an array of other equipment to combat the spread of fires.
Model building Codes require passive fire protection and active fire protection systems to minimize damage resulting from a fire. To maximize fire safety of buildings, building products, materials and furnishings in the United States are tested for fire resistance, combustibility and flammability. The same applies to upholstery, carpeting and plastics used in vehicles and vessels. Buildings, especially schools and tall buildings, often conduct fire drills to inform and prepare citizens on how to react to a building fire.
Purposely starting destructive fires constitutes arson and is a criminal offense in most jurisdictions.
Some jurisdictions operate systems of classifying fires using code letters. Whilst these may agree on some classifications, they also vary. Below is a table showing the standard operated in Europe and Australasia against the system used in the United States.
पिनेया स्वापूत
*
نار (طبيعة) Огън Foc Oheň Tân Ild Feuer Φωτιά Fajro Fuego Põlemine Su fa:آتش Tuli Feu Teine אש Vatra Api Fairo Eldur Fuoco (fisica) 火 Geni 불 Ignis Feier Гал Api Vuur Ild Feier Ogień Fogo Огонь Fire Fire Ogenj Zjarri Ватра Eld நெருப்பு ไฟ Apoy Ateş Lửa פייער 火
लालपुर
लालपुर (अंग्रेजी भाय:Lalpur), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे725खा छेँ दु।
अर्ख
अर्ख (अंग्रेजी:Arkha), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  प्युठान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७९२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अर्ख यागु जनसंख्या ४४९३ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
जिराकपुर
जिराकपुर (अंग्रेजी भाय:Zirakpur), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु पटियाला जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
गुइन, अलाबामा
गुइन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३८९ दु धासा थ्व थासे ११६८ खा छें दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सीतम्म पॆळ्ळि (सन् १९८४या संकिपा)
सीतम्म पॆळ्ळि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
लोदा, इलियोनोई
लोदा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१९ दु धासा थ्व थासे १८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५१६४ उत्तर व देशान्तर ८८.०७३९७५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३७४९८९३ वर्ग मिटर (१.४४७८४२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१९२३ वर्ग मिटर (०.००८४६५ वर्ग माइल) ल दु ।
जस्दान
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १९३ मिटर (६३३ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जस्दान शहरयागु जनसंख्या ३९,०४१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जस्दान यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Jasdan
अम्मे भगवति (मलयालम संकिपा)
अम्मे भगवति (मलयालम भाषा:അമ്മേ ഭഗവതി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मुतल् वचन्तम् (सन् १९८६या संकिपा)
मुतल् वचन्तम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नाल्वर् (सन् १९५३या संकिपा)
नाल्वर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोदिनार
कोदिनार (अंग्रेजी:Kodinar), भारतयागु गुजरात राज्ययागु  जुनागढ जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोदिनार शहरयागु जनसंख्या ३२,६०६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोदिनार यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
सुसेरा, पिथौरागढ (सदर) तहसील
सुसेरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
केरारवोल घरघोडा मण्डल
केरारवोल घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कुंदारं , जैपूर मण्डल
कुंदारं, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
टेस्टिकुलर टोर्सन
thumb टेस्टिकुलर टर्सन छगू सर्जिकल इमर्जेन्सी ख। थ्व अवस्थाय् मिजं मनुया टेस्टेस थःगु एक्सिसय् चाहिला आपालं स्याइगु व हि नली अवरुद्ध जुइ। थ्व अवस्थाया आंकलन जुइधुंका अपरेसन याना अवस्था सुथां लाकी।
लालपुर २
लालपुर २ (अंग्रेजी भाय:Lalpur), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु कपिलबस्तु जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे505खा छेँ दु।
स्रोत
Ranchi Localities
सुदामा
सुदामा (अंग्रेजी:Sudama), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  सर्लाही जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुदामा यागु जनसंख्या ३६३४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
अर्खले
अर्खले (अंग्रेजी:Arkhale), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १३४६ खा छेँ दु।
चाणक्या (सन् २००५या संकिपा)
चाणक्या (तमिल भाषा:சாணக்யா) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
क्लार्कस्भिल, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७७१९ दु धासा थ्व थासे ३२४० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.४६४००६ उत्तर व देशान्तर ९३.४७७०८९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६५६८९६१ वर्ग मिटर (१७.९८०३७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २००७११५ वर्ग मिटर (०.७७४९५१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:आर्कान्सःयागु शहर
फतेलंक (कृष्णा)
फतेलंक भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मिलस्बरो, डेलावेर
मिलस्बरो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु डेलावेर राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३६० दु धासा थ्व थासे ११५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५८९१७ उत्तर व देशान्तर ७५.२९२४१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४६८३०१ वर्ग मिटर (१.७२५२२१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५४६७९३ वर्ग मिटर (०.२११११८ वर्ग माइल) ल दु ।
अमृतं गमय (मलयालम संकिपा)
अमृतं गमय (मलयालम भाषा:൧) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  पार्व्वतिय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पणक्कारि (सन् १९५३या संकिपा)
पणक्कारि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जिरो
जिरो (अंग्रेजी भाय:Ziro), भारतयागु अरुणाचल प्रदेश राज्ययागु क्वेयागु सुबान्सिरी जिल्लायागु  सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १६८८ मिटर (५५३८ फिट)।
स्रोत
Ziro
कन्नड संकिपातेगु धलः
कन्नड संकिपातेगु धलः
सन् १९७८या कन्नड संकिपा
भक्त ध्रुव सति सुलोचन
सन् १९८०या कन्नड संकिपा
चिरंजीवि संसार नौक
सन् २००६या कन्नड संकिपा
पुचः:कन्नड संकिपा
लामावगर
लामाबगर (अंग्रेजी भाय:Lamabagar), नेपायागु जनकपुर अञ्चलयागु दोलखा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे394खा छेँ दु।
कमलुवा गांजा महता, हल्द्वानी तहसील
कमलुवा गांजा महता भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
डाहिबहरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल
डाहिबहरा, पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:पेन्ड्रा रोड (मरवाही) मण्डल, विलासपुर जिल्ला
गार्डेन ग्रोभ, क्यालिफोर्निया
गार्डेन ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६५१९६ दु धासा थ्व थासे ४६७०३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७७८७६६ उत्तर व देशान्तर ११७.९६०२६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६६८२७८४ वर्ग मिटर (१८.०२४३२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४५८८९ वर्ग मिटर (०.०१७७१८ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
गल्फ शोर्स, अलाबामा
गल्फ शोर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०४४ दु धासा थ्व थासे ६८१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.२६७७९७ उत्तर व देशान्तर ८७.७०१४६८ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७६२२८३४ वर्ग मिटर (१८.३८७२८० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११९८९४७३ वर्ग मिटर (४.६२९१६२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मुरट्टुक्करङ्कळ् (सन् १९८६या संकिपा)
मुरट्टुक्करङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चिर्रामुडाघरघोडा मण्डल
चिर्रामुडाघरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कोदियाल
कोदियाल (अंग्रेजी:Kodiyal), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  हभेरी जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं कोदियाल शहरयागु जनसंख्या ६७२६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया कोदियाल यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
अनन्तरं (मलयालम संकिपा)
अनन्तरं (मलयालम भाषा:) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन्  शोभनय् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बड गाँव, सोमेश्वर तहसील
बड गाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अर्खौले
अर्खौले (अंग्रेजी:Arkhaule), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  खोटाङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६४५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं अर्खौले यागु जनसंख्या ३५२४ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
लिधंसा
पुचः:सगरमाथा अञ्चल
परोपकारम् (सन् १९५३या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई तीर्पु इल्लालिदि (सन् १९८४या संकिपा)
ई तीर्पु इल्लालिदि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
उपरमेत्‌
उपरमेत्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नूनदरहा घरघोडा मण्डल
नूनदरहा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला