cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हिपोक्रेतिज्
हिप्पोक्रेटिक सिद्धान्त
हिपोक्रेतिज्‌यात दैवी शक्ति, बाखं व आलौकिक प्रभावय् विश्वास मयाइम्ह म्हापांम्ह चिकित्सकया रुपय् नालेगु या। वय्कःयात पाइथागोरसया शिष्यतयेसं चिन्तन व चिकित्सा एकिकृतयाःगु श्रेय बियातःगु दु। वय्कलं चिकित्सायात धर्म स्वया पृथक तयादिल व ल्वेयात द्यःतयेगु श्राप मजुसें वातावरणीय प्रभाव, नसाः व प्राणीतयेगु अन्तरक्रियाया परिणामया रुपय् ब्वयादिल। सकल हिप्पोक्रेटिक ग्रन्थय् छगू नं थासय् दैवी शक्तिया वा दैवी ल्वेया वर्णन मदु। अथेजुसां व ईया विज्ञान आपालं विकास मजुगुलिं वय्कःया यक्व सिद्धान्त व विश्वास थौं वया पाय्छि मजूगु खनेदु। दसु- वय्कःया एनाटोमी व फिजियोलोजी, ह्युमोरिजमया सिद्धान्त आदि पाय्छि मजूगु प्रमाणित जुइ धुंकल।
प्राचीन यवन चिकित्सा ब्वंकुथि ल्वेयात निदान यायेगु पद्धतिइ निगु पुचः, निदियान (Knidian) व कोआन(Koan)य् विभक्त जूगु खनेदु। निदियान पुचः डायग्नोसिसय् अप्व केन्द्रित जूगु खनेदु। हिप्पोक्रेतसया ईलय् चिकित्सा सिक्क प्रारम्भिक अवस्थाय् दयाच्वन। तत्कालीन ग्रीक तजिलजिइ मनूया म्ह चायेकिगु वर्जित यानातःगुलि मनूया एनाटोमी व फिजियोलोजीया बारेय् सिक्क कम जक्क ज्ञान दयाच्वन। लक्षणात्मक निदान याइगु निदियन चिकित्सा (Knidian school)य् छगू हे ल्वचं छझ्वः लक्षण क्यने बिलय् अन्यागु लक्षणया कारक ल्वय् सीके मफयाच्वनिगु अवस्था दयाच्वन। कोसया हिप्पोक्रेतिक चिकित्सां धाःसा साधारण दायग्नोसिस व निष्क्रिय चिकित्साया पद्धतिं अप्व सफलता ल्हातय् लाकल। थ्व चिकित्सालयया केन्द्र ल्वमितेगु स्यहार व 	प्राग्ज्ञान (prognosis) जूगु व लक्षण वा सटीक दायग्नोसिस मजूगुलिं थ्व चिकित्सालयं ल्वय्‌तेत अप्व प्रभावकारी तरिकां ल्वय्‌ लंकेफत व नापं निदानात्मक अभ्यास नं संस्थागत यायेफत।
आधुनिक चिकित्साय् थीथी विकास नापं चिकित्सा हिप्पोक्रेतिक पद्धतिं नाइदियन पद्धतिइ (Knidian school) उन्मुख जुयाच्वंगु दु। ल्वय्‌या दायग्नोसिस आःसा चिकित्साया केन्द्रया रुपय् स्थापित दु। हिप्पोक्रेतसया चिकित्सा पद्धति मनूयात याउंक च्वनेबिया मनूया म्ह व प्रतिरोधात्मक प्रणालीं ल्वय्‌ नाप ल्वायेत बल्लाकिगु ख। भिंगु वासः, न्हूगु प्रविधि व मनूया म्हया बारेय् सियावःगु ज्ञानं धाःसा म्हय् ल्वय्‌ गन जुयाच्वंगु स्वया उकियात छकलं हे सिधेकेफइगु दक्षता हासिल यात। लिपांगु ईलय् हिप्पोक्रेतिक पद्धतिया यक्व प्रतिवाद वल व छम्ह फ्रेञ्च चिकित्सक एम् एस होदार्त (M. S. Houdart)जुं हिप्पोक्रेतिक पद्धतियात सीबिलय्‌या ध्यान (meditation upon death) धका तक्क धयादिल।
रसवाद (ह्युमरिजम) व संकट
हिप्पोक्रेतिक चिकित्सा कथं ल्वय्‌ धाःगु म्हय् प्यता रस वा ति(humour)या प्राकृतिक मात्रा पेप्सिस(pepsis) स्यना जुइगु अवस्था ख। प्यता ति, हि, हाकूगु खाइ (black bile), म्हासुगु खाइ (yellow bile) व खइ वा कफ (phlegm)या संतुलन स्यना (दिस्क्रेसिया वा dyscrasia अर्थात मभिंगु मिश्रण) जुया मनूयात ल्वचं काइ व थ्व सन्तुलन लिहां मवइबिलय् तक्क मनूयात ल्वचं काया हे तइ। हिप्पोक्रेतसया चिकित्सापद्धति थ्व असंतुलनयात सन्तुलित यायेगु दिशाय् उन्मुख जूगु खनेदु, दसु साइत्रसयात कफ अप्वइबिलय् छ्यलिगु।
हिप्पोक्रेतिक चिकित्साया मेगु महत्त्वपूर्ण पक्ष संकट (crisis)या अवधारणा ख। थ्व चिकित्सा पद्धति अनुसार क्राइसिस वा संकट धाःगु थन्यागु बिन्दु ख गन थ्यनेधुंका या ल्वमि ल्वचं कया सीना वनि वा छुं प्राकृतिक प्रक्रियां ल्वमिया उसाँय् भिना ल्वमि लिहां वइ। छगू संकट धुंका हानं ल्वमियात ल्वचं कया यंकेफु, गुकियात रिल्याप्स (relapse) धाइ व थ्व धुंका निर्णायक संकट हानं वयेफु। हिप्पोक्रेतसया थ्व सिद्धान्त अनुसार संकट संकटात्मक दिं (critical days) खुनु जुइफु, थन्यागु संकटात्मक दिं ल्वय् नापं ल्वमिया न्हापांगु सम्पर्कया निश्चित ई धुंका जुइ धइगु हिप्पोक्रेतिक चिकित्सां विश्वास यानातल। छगू संकट संकटात्मक दिं स्वया तापाक्क जूसा रिल्याप्स जुइगु सम्भावना अप्वया वनि। ग्यालेनया विचारय् थ्व सिद्धान्त हिप्पोक्रेतसं प्रतिपादित यानादीगु ख, तर थ्व विचाः वय्‌कः स्वया न्ह्यः निसें हे दयाच्वंगु नं जुइफु।
thumb|300px|A drawing of a [[Hippocratic bench from a Byzantine edition of Galen's work in the 2nd century AD]] हिप्पोक्रेतिक चिकित्सा साधारण, विनम्र और निष्क्रिय चिकित्सा ख। वय्‌कःया चिकित्सा पद्धति "प्रकृतिया लंकिगु शक्ति"इ ("लातिनय् vis medicatrix naturae") आधारित जुयाच्वन। थ्व सिद्धान्त अनुसार म्हय् प्यता ति (ह्युमर)यात संतुलनय् हयेगु शक्ति दु व थःमंतुं लनिगु शक्ति (physis) दु। हिप्पोक्रेतिक चिकित्साया केन्द्रविन्दु थ्व "प्राकृतिक प्रकृया"यात अपुइकिगु ख। हिप्पोक्रेतसया धारणाय् "आराम व स्थिरीकरण दकलय् महत्त्वपूर्ण जु" ( "rest and immobilization [were] of capital importance")। साधारण रुपय् हिप्पोक्रेतिक चिकित्साय् ल्वमियात दया क्यनिगु, सौम्य चिकित्सा यायेगु, व ल्वमियात सफा, सुग्घर तयेगुलि केन्द्रित जुल। दसुया निंतिं हिप्पोक्रेतिक चिकित्साय् घाःयात लंकेत घायात सुक्खा त्वतिगु वा घालय् लः वा अय्‌ला जक्क तयेगु या। स्यायेगु कम यायेत मलम म्हो जक्क छ्यलिगु या।
हिप्पोक्रेतसं अपुइक वासः मबीगु व विशेषज्ञ चिकित्सा स्वया साधारण दायग्नोसिस व सामान्य चिकित्साय् अप्व जोड बियादिल। छुं अवस्थाय् धाःसा कडा वासः बीगु नं या। थ्व निष्क्रिय पद्धति साधारण ल्वय्, दसु ल्हा/तुति त्वधइगु अवस्थाय् प्रभावशाली खनेदु, गुकिलि त्राक्सन जक्क बिया ल्वय् लनि। थुकिया निंतिं हिप्पोक्रेतिक बेञ्च व मेमेगु ज्याभः छ्यलिगु या।
हिप्पोक्रेतिक चिकित्साया बल्लागु पक्ष थुकिया प्राग्ज्ञान(prognosis)य् जोड ख। हिप्पोक्रेतसया ईलय् चिकित्सा पद्धति सिक्क हे प्रारम्भिक अवस्थाय् दयाच्वंगुलिं चिकित्सकं यायेफूगु ज्या अप्व मदु। तर, चिकित्सकं ल्वय्‌यात आंकलन याना, न्हापाया समान ल्वय्‌या सूचंया आधारय्, ल्वचं लिपा पिकायेफूगु अवस्था पूर्वानूमान यायेगु ख।
व्यवसायिकता
thumb|A number of ancient Greek surgical tools. On the left is a [[trephine; on the right, a set of scalpels. Hippocratic medicine made good use of these tools. ]] हिप्पोक्रेतिक चिकित्सा थःगु व्यवसायिकता, अनुशासन व कठोर प्रयासया निंतिं नांजाः। हिप्पोक्र्यातिक ग्रन्थ चिकित्सकया बारेय्( On the Physician) दुने चिकित्सक धाम्ह न्ह्याबिलय् हे सफा, इमानदार, शान्त, सबुझ व गंभीर जुइमा धका च्वयातःगु दु। हिप्पोक्र्यातिक चिकित्सकं थःगु ज्याया सकल पक्षय् ध्यान बीगु या: थन्याम्ह चिकित्सकं प्राचीन शल्य क्वथाय् "मतो, मनू, ज्याभः, ल्वमि च्वनिगु पहः, व पट्टी व स्प्लिनतया पद्धति("lighting, personnel, instruments, positioning of the patient, and techniques of bandaging and splinting")या विस्तृत निर्देशन पालना या। He even kept his fingernails to a precise length.
चिकित्साय् प्रत्यक्ष योगदान
thumb|[[आइजनमाइनर सिन्द्रमया ल्वमिया पतिंइ खनेदूगु क्लबिङ। क्लबिङ दकले न्ह्यः हिपोक्रेतिज्‌ं वर्णन यानादिगु ख। क्लबिङयात "हिप्पोक्र्याटिक पतिं" नं धाइगु या।]] हिपोक्रेतिज्‌ व वय्कःया चेलातयेसं यक्व ल्वेया दकले प्रारम्भिक वर्णन यानादिगु दु। वय्कःयात दकले न्ह्यः क्लबिङया वर्णनया श्रेय बियातःगु दु। थ्व अवस्था क्रोनिक सुपोरेटिभ लङ्ग दिजिज, सों क्यान्सर, व सायनोटिक हार्ट दिजिजय् खनेदु। थ्व कारणं क्लबिङयात हिप्पोक्र्याटिक पतिं नं धाइगु या। हिपोक्रेतिज्‌ प्रोग्नोसिसय् हिप्पोक्रेटिक ख्वा वर्णन यानादिम्ह न्हापांम्ह चिकित्सक ख।
हिप्पोक्रेतसं ल्वय्‌तेत एक्युत (acute), क्रोनिक (chronic), स्थानीय वा एन्देमिक (Endemic) व इपिदेमिकय् बायेगु ज्या यानादिल। वय्‌कलं चिकित्साय् आःतक्क छ्यलिगु खँग्वःत एक्जासर्भेसन (exacerbation), रिल्याप्स (relapse), रिजोलुसन (resolution), क्राइसिस (crisis), प्यारोक्सिम (paroxysm), पिक (peak), व कन्भ्यालेस्सेन्स (convalescence) आदि खँग्वतः छ्यलाय् हयादिल।" हिप्पोक्रेतसया मेगु मू देन वय्‌कःया लक्षणावलीया विवरण, भौतिक संकेत (physical findings), शल्य चिकित्सा व एम्पायमा(Empyema)या प्रोग्नोसिस ख। वय्‌कःया छुं दीक्षा वर्तमान पल्मोनरी मेदिसिन व सर्जरीया ब्वंमितेत अझ नं प्रासंगिक दु। हिप्पोक्रेतस कार्दियोथोर्यासिक सर्जरी यानादिम्ह न्हापांम्ह प्रामाणिक चिकित्सक ख व वय्‌कःया छुं निष्कर्श अझ नं मान्य दु।
हिप्पोक्रेतसया ग्रन्थ
thumb|left|A [[12th century|twelfth-century Byzantine manuscript of the Oath in the form of a cross]] हिप्पोक्रेतसया ग्रन्थ (लातिन: Corpus Hippocraticum) प्राचीन ग्रीसय् प्राचीन ग्रीकया आयोनिक भाषिकाय् च्वयातःगु करिब ७०पू ग्रन्थतेगु मंका ख। थ्व दक्वं ग्रन्थ हिप्पोक्रेतसं हे च्वःगु खः कि मखु धैगु विषयय् छुं ठोस लिच्वः मलूनि, तर थ्व ग्रन्थत सम्भवतः वय्‌कःया विद्यार्थी व अनुयायीतेसं दयेकूगु जुइमा धैगु विश्वास दु। थ्व ग्रन्थय् दयाच्वंगु थीथी विषय, च्वयेगु पहः व लुयावःगु दयेकूगु तिथिया आधारय् विज्ञतेसं थ्व ग्रन्थत छम्ह जक्क मनूं च्वयातःगु मखु धैगु बिचा दयेकातःगु दु(Ermerinsया कथं थ्व ग्रन्थय् १९म्ह च्वमितेसं च्वःगु दु। थ्व ग्रन्थयात प्राचीन कालय् हिप्पोक्रेतसयात देछाना तल, व थुकिया शिक्षायात वय्‌कःया सिद्धान्तया रुपय् पालन यानातल; अतः, थ्व ग्रन्थ वय्‌कःया नामं नांजाल। थ्व ग्रन्थ कोसया सफूधूकुया ल्यनाच्वंगु ग्रन्थ वा ३ शदी इपूस अलेक्जेन्द्रियाय् संयोजित ग्रन्थ नं जूगु जुइफु।
हिप्पोक्रेतस कर्पस (ग्रन्थ)य् पाठ्यसफू, लेक्चर (उपदेश), मालेज्या, थी-थी चिकित्साया विषयय् टीका व दार्शनिक च्वखँ क्रमहीन रुपय् संग्रहीत दु। थ्व ग्रन्थ विशेषज्ञ निसें साधारण मनूतक्क, थीथी स्रोता व दर्शकतेगु निंतिं दयेकातःगु दु। नापं, थाय्‌थासय् थ्व ग्रन्थ प्रतिवादी रुपय् च्वयातःगु दु व थ्व ग्रन्थय् थाय्‌थासय् छगू हे विषयय् अन्तरविरोध नं दयाच्वंगु दु। थ्व ग्रन्थया उल्लेखनीय भागय् हिप्पोक्रेतिक सपथ; प्राग्ज्ञानया सफू (The Book of Prognostics); On Regimen in Acute Diseases; Aphorisms; On Airs, Waters and Places; Instruments of Reduction; On The Sacred Disease; आदि ला।
हिप्पोक्रेतसया सपथ
हिप्पोक्रेतसया सपथ वा हिप्पोक्रेतिक सपथ चिकित्सा ख्यलय् आचारनीतिया छगू प्रारम्भिक दस्ताबेज ख। थ्व सपथया श्रेय हिप्पोक्रेतसयात बीइगु या। सम्भवतः, थ्व सपथ हिप्पोक्रेतसया ग्रन्थया दकलय् नांजाःगु दस्ताबेज ख। वर्तमानय् थ्व सपथ थुकिया वास्तविक रुपय् मकाइगु जुसां थ्व सपथया आधारय् बुयावःगु समान सपथ व नियमतेसं चिकित्साय ख्यलय् बांलाःगु अभ्यास व नैतिकताया जग दयेकूगु दु। थ्व सपथया अंश वा थ्व सपथ थें न्यागु सपथ चिकित्सा शास्त्रया दिक्षान्तय् विद्यार्थीतेसं कायेगु या।
Legacy
left|thumb|Mural painting showing [[Galen and Hippocrates. 12th century; Anagni, Italy ]] Hippocrates is widely considered to be the "Father of Medicine". His contributions revolutionized the practice of medicine; but after his death the advancement stalled. So revered was Hippocrates that his teachings were largely taken as too great to be improved upon and no significant advancements of his methods were made for a long time. The centuries after Hippocrates' death were marked as much by retrograde movement as by further advancement. For instance, "after the Hippocratic period, the practice of taking clinical case-histories died out...", according to Fielding Garrison.
Image
His image as the wise, old doctor is reinforced by busts of him, which wear large beards on a wrinkled face. Many physicians of the time wore their hair in the style of Jove and Asklepius. Accordingly, the busts of Hippocrates that we have could be only altered versions of portraits of these deities. Hippocrates and the beliefs that he embodied are considered medical ideals. Fielding Garrison, an authority on medical history, stated, "He is, above all, the exemplar of that flexible, critical, well-poised attitude of mind, ever on the lookout for sources of error, which is the very essence of the scientific spirit". "His figure... stands for all time as that of the ideal physician”, according to A Short History of Medicine, inspiring the medical profession since his death.
Legends
Most stories of Hippocrates' life are likely to be untrue because of their inconsistency with historical evidence, and because similar or identical stories are told of other figures such as Avicenna and Socrates, suggesting a legendary origin. Even during his life, Hippocrates' renown was great, and stories of miraculous cures arose. For example, Hippocrates was supposed to have aided in the healing of Athenians during the Plague of Athens by lighting great fires as "disinfectants" and engaging in other treatments. There is a story of Hippocrates curing Perdiccas, a Macedonian king, of "love sickness". Neither of these accounts is corroborated by any historians and they are thus unlikely to have ever occurred. thumb|[[Kos town: The Plane Tree of Hippocrates, under which Hippocrates is said to have worked. ]] Another legend concerns how Hippocrates rejected a formal request to visit the court of Artaxerxes, the King of Persia. The validity of this is accepted by ancient sources but denied by some modern ones, and is thus under contention. Another tale states that Democritus was supposed to be mad because he laughed at everything, and so he was sent to Hippocrates to be cured. Hippocrates diagnosed him as having a merely happy disposition. Democritus has since been called "the laughing philosopher".
Not all stories of Hippocrates portrayed him in a positive manner. In one legend, Hippocrates is said to have fled after setting fire to a healing temple in Greece. Soranus of Ephesus, the source of this story, names the temple as the one of Knidos. However centuries later, the Byzantine Greek grammarian John Tzetzes, writes that Hippocrates burned down his own temple, the Temple of Cos, speculating that he did it to maintain a monopoly of medical knowledge. This account is very much in conflict with traditional estimations of Hippocrates' personality. Other legends tell of his resurrection of Augustus's nephew; this feat was supposedly created by the erection of a statue of Hippocrates and the establishment of a professorship in his honor in Rome.
वंशावली
हिप्पोक्रेतसया नांजाःगु वंशावलीइ वय्‌कःयात अबुया खलंः सीधा इस्क्लेपियस व मांया खलंः हेराकल्स नाप स्वानातःगु दु। Tzetzesया Chiliades कथं हिप्पोक्रेतस २या ahnentafel थ्व कथं दु: thumb|An image of Hippocrates on the floor of the [[Asclepieion of Kos, with Asklepius in the middle]] 1. '''हिप्पोक्रेतस २. “चिकित्साया अबु”'''
2. हेराक्लिदेस् (Heraclides)
4. हिप्पोक्रेतस १ (Hippocrates I.)
8. ग्नोसिदिक्तस (Gnosidicus)
16. नेब्रस (Nebrus)
32. सोस्त्रातस् ३ (Sostratus III.)
64. थियोदोरस् २ (Theodorus II.)
128. सोस्त्रातस् २(Sostratus, II.)
256. थेदोरस (Thedorus)
512. क्लियोमित्तादेस् (Cleomyttades)
1024. क्रिसामिस् (Crisamis)
2048. दार्दानस (Dardanus)
4096. सोस्तातस् (Sostatus)
8192. हिप्पोलोकस (Hippolochus)
16384. पोदालिरियस (Podalirius)
Namesakes
Some clinical symptoms and signs have been named after Hippocrates as he is believed to be the first person to describe those. Hippocratic face is the change produced in the countenance by death, or long sickness, excessive evacuations, excessive hunger, and the like. Clubbing, a deformity of the fingers and fingernails, is also known as Hippocratic fingers. Hippocratic succussion is the internal splashing noise of hydropneumothorax or pyopneumothorax. Hippocratic bench (a device which uses tension to aid in setting bones) and Hippocratic cap-shaped bandage are two devices named after Hippocrates. Hippocratic Corpus and Hippocratic Oath are also his namesakes. The drink hypocras is also believed to be invented by Hippocrates. Risus sardonicus, a sustained spasming of the face muscles may also be termed the Hippocratic Smile.
In the modern age, a lunar crater has been named Hippocrates. The Hippocratic Museum, a museum on the Greek island of Kos is dedicated to him. The Hippocrates Project is a program of the New York University Medical Center to enhance education through use of technology. Project Hippocrates (an acronym of "HIgh PerfOrmance Computing for Robot-AssisTEd Surgery") is an effort of the Carnegie Mellon School of Computer Science and Shadyside Medical Center, "to develop advanced planning, simulation, and      execution technologies for the next generation of computer-assisted surgical robots." Both the Canadian Hippocratic Registry and American Hippocratic Registry are organizations of physicians who uphold the principles of the original Hippocratic Oath as inviolable through changing social times.
लिधंसा
thumb|A [[woodcut of the reduction of a dislocated shoulder with a Hippocratic device]]
Further reading
पुचः:इ पू ४६०य् बूगु पुचः:370 BC deaths पुचः:Ancient Greek physicians पुचः:Ancient Greek science writers पुचः:Classical humanists पुचः:Ancient Koans पुचः:5th-century BC Greek people पुचः:4th-century BC Greek people पुचः:जीवनी
साइट्रोनेल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३६५९ दु धासा थ्व थासे १४४१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.०९२६५३ उत्तर व देशान्तर ८८.२४४३१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ६३२३६२८० वर्ग मिटर (२४.४१५६६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६६००२७ वर्ग मिटर (०.२५४८३८ वर्ग माइल) ल दु ।
सुपेरियर, एरिजोना
सुपेरियर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२५४ दु धासा थ्व थासे १४७० खा छें दु ।
अष्टाध्यायी
अष्टाध्यायी संस्कृत व्याकरण महर्षि पाणिनी यु छगु सिक्क प्राचीन ग्रंथ (५०० ई पू) खः गुकिलि संस्कृत व्याकरण यु सूत्र तेगु व्याख्या याना तगु दु।
चोलैमलै राणि (सन् १९६०या संकिपा)
चोलैमलै राणि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
घरोली
घरोली (अंग्रेजी:Gharoli), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  पूर्व जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घरोली शहरयागु जनसंख्या ६८,९७८ खः। थुकिली मिजंत ५६%, व मिसात ४४% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया घरोली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
चॆन्तूरप्पूवे (सन् १९८८या संकिपा)
चॆन्तूरप्पूवे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोडलु कावालि (सन् १९८२या संकिपा)
कोडलु कावालि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नवाबगञ्ज (बरबांकी)
नवाबगञ्ज ३ (अंग्रेजी:Nawabganj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  बरबांकी जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ९३ मिटर (३०५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवाबगञ्ज ३ शहरयागु जनसंख्या ७५,०८७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवाबगञ्ज ३ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Nawabganj
खांदेश्वरी
खांदेश्वरी (अंग्रेजी भाय:Khandeswori), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे376खा छेँ दु।
सरवनदेवरी, विलासपुर मण्डल
सरवनदेवरी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
आर्किमिडिज
आर्किमिडिज (युनानी भाषा: ; c. २८७ BC – c. २१२ BC) छम्ह  युनानी गणितीज्ञ, भौतिकशास्त्री, इन्जिनियर, खगोलशास्त्री, व दार्शनिक खः।
सरवनदेवरी, विलासपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
कर्तनपर्ति (अनंतपुर)
कर्तनपर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ८६०
८६० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
उत्तमाङ्गैः
उत्तमाङ्गैः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोन्धा धरमजयगढ मण्डल
कोन्धा धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
तङ्कम् मऩचु तङ्कम् (सन् १९६०या संकिपा)
तङ्कम् मऩचु तङ्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कॊंकल्लु (अनंतपुर)
कॊंकल्लु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुडिबंड मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हिन्स्डेल, इलियोनोई
हिन्स्डेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७३४९ दु धासा थ्व थासे ६२७० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८००५८ उत्तर व देशान्तर ८७.९२८३३५ पश्चिम खः । थ्व थासे १२००६८१९ वर्ग मिटर (४.६३५८५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२०८९ वर्ग मिटर (०.००४६६८ वर्ग माइल) ल दु ।
जेष्ठवर्ण महाबिहार
नेपाःया यलय् दुगु छगू बिहार ख। थ्व बिहारयात यल उपमहानगरपालिकां छगू महत्त्वपूर्ण थाय्‌या कथं कायेगु या ।
इतिहास
थ्व छगू ऐतिहासिक बिहार ख।
धार्मिक महत्त्व
थ्व बिहार बौद्ध धर्म कथं महत्त्व तगु छगू बिहार ख।
पिनेया स्वापू
पुचः:यल पुचः:बौद्ध धर्म
धर्मकीर्ति महाबिहार
नेपाःया यलय् दुगु छगू बिहार ख। थ्व बिहारयात यल उपमहानगरपालिकां छगू महत्त्वपूर्ण थाय्‌या कथं कायेगु या ।
मुहम्मद इब्न मूसा अल-ख़्वारिज़्मी
अबू अब्दल्लाह मुहम्मद इब्न मूसा अल-ख़्वारिज़्मी ( अरबी:, अंग्रेजी: Muḥammad ibn Mūsā al-Khwārizmī ; बुगु: करिब ७८० ई; मदूगु: करिब ८५० ई), पाश्चात्य देशय् गलतीं अल्गोरित्मी ( Algoritmi ) व अलगौरिज़िन​ ( Algaurizin ) नं धाइगु या, छम्ह इरानी-मूलया गणितज्ञ, खगोलशास्त्री व भूगोलविद् ख। वय्‌कः व ईया नांजाःगु 'बग़दाद​या विस्डम हाउस (बुद्धिगृह)' नाप स्वापू दूम्ह मनु ख।
धर्मकीर्ति महाबिहार
धार्मिक महत्त्व
थ्व बिहार बौद्ध धर्म कथं महत्त्व तगु छगू बिहार ख।
मुहम्मद इब्न मूसा अल-ख़्वारिज़्मी
वय्‌कःया १२गु शताब्दीया भारतीय ल्याखँया छुं कृतित लातिन भाषाय् भाय्‌हिला जुया भारतीय ल्या व दशमलव प्रणाली पाश्चात्य हलिंइ थ्यन। वय्‌कःयात युरोपय् बीजगणित (अल्जेब्रा)या जन्मदाता धका नालेगु यासां लिपा लुयावःगु तथ्य कथं वय्‌कःया च्वखँ वास्तवय् प्राचीन भारतीय व यवन स्रोतं वःगु खनेदु। वय्‌कलं टोलेमीया भौगोलिक कृतियात विस्तृत याना अरबीइ भाय्‌हिला छ्वयादिल। अंग्रेजीया कम्प्यूटर-स्वागु 'अल्गोरिदम' ( algorithm ) खँग्वः वय्‌कःया हे नामं वःगु खँग्वः ख। थ्व कथं हे वय्‌कलं थःगु गणितया सफूलि आपालं 'अल-जब्र' खँग्वः च्वइगु यानादिल गुकिया अर्थ 'पूर्व अवस्थाय् यंकिगु' वा 'बहाल यायेगु' ख। थ्व अपभ्रंश जुया 'अल्जेब्रा' ( algebra ) जुवन गुकिया अंग्रेजीइ अर्थ 'बीजगणित' ख।
धर्मकीर्ति महाबिहार
पिनेया स्वापू
पुचः:यल पुचः:बौद्ध धर्म
मुहम्मद इब्न मूसा अल-ख़्वारिज़्मी
लिधंसा
पुचः:गणितज्ञ पुचः:जीवनी
घरोंदा नीम्का बंगर (पत्पर गञ्ज)
घरोंदा नीम्का बंगर (पत्पर गञ्ज) (अंग्रेजी:Gharonda Neemka Bangar alias Patpar Ganj), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  पूर्व जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं घरोंदा नीम्का बंगर (पत्पर गञ्ज) शहरयागु जनसंख्या ३४,४०९ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७०% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६४% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया घरोंदा नीम्का बंगर (पत्पर गञ्ज) यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
चॊल्ल तुटिक्कुतु मऩचु (सन् १९८८या संकिपा)
चॊल्ल तुटिक्कुतु मऩचु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तुक्कुलूरु (कृष्णा)
तुक्कुलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
याज्ञवल्क्य
छम्ह नांजाम्ह भारतीय ऋषि खः।
पुचः:ऋषि
पोक्किरि (सन् २००७या संकिपा)
पोक्किरि  (तमिल भाषा:போக்கிரி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००७य् पिहांवगु खः।
विष्णुपुर
विष्णुपुर (अंग्रेजी भाय:Bishnupur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु दक्षिण नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु  सहर खः।
पोक्किरि (सन् २००७या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
विष्णुपुर
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६ मिटर (१९ फिट)।
पोक्किरि (सन् २००७या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नवाबगञ्ज (गोन्डा)
नवाबगञ्ज ४ (अंग्रेजी:Nawabganj), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  गोन्डा जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ९३ मिटर (३०५ फुट) च्वे ला।
सन् ८६१
८६१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
नवाबगञ्ज (गोन्डा)
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवाबगञ्ज ४ यागु साक्षरता  अप्व दु।
सन् ८६१
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८६१ पुचः:दँ
नवाबगञ्ज (गोन्डा)
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १५% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Nawabganj
तङ्करत्तिऩम् (सन् १९६०या संकिपा)
तङ्करत्तिऩम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चैनपुर धरमजयगढ मण्डल
चैनपुर धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
खैरखुंडी, विलासपुर मण्डल
खैरखुंडी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कलेन, सोमेश्वर तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
खैरखुंडी, विलासपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कलेन, सोमेश्वर तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
खैरखुंडी, विलासपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कलेन, सोमेश्वर तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
खैरखुंडी, विलासपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
कलेन, सोमेश्वर तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मूसप, कनेक्टिकट
मूसप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३२३७ दु धासा थ्व थासे १३२१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७१५९४२ उत्तर व देशान्तर ७१.८८१२४१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६०२९९८५ वर्ग मिटर (२.३२८१९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६१०८३ वर्ग मिटर (०.०२३५८४ वर्ग माइल) ल दु ।
क्लान्टन, अलाबामा
क्लान्टन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७८०० दु धासा थ्व थासे ३५१० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.८३९८१० उत्तर व देशान्तर ८६.६२८१८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ५२६३२२८५ वर्ग मिटर (२०.३२१४४० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६७१३४ वर्ग मिटर (०.०२५९२१ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सर्प्राइज, एरिजोना
सर्प्राइज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३०८४८ दु धासा थ्व थासे १६२६० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.६५१७८५ उत्तर व देशान्तर ११२.३९७१९७ पश्चिम खः । थ्व थासे १७९९८८४२७ वर्ग मिटर (६९.४९३९२३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४८३१४ वर्ग मिटर (०.०१८६५४ वर्ग माइल) ल दु ।
बौधायन
छम्ह नांजाम्ह भारतीय गणितिज्ञ खः।
हज्किन्स, इलियोनोई
हज्किन्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१३४ दु धासा थ्व थासे ९१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७६४१८१ उत्तर व देशान्तर ८७.८५९३८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६६१८४२ वर्ग मिटर (२.५७२१५२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६८३८३ वर्ग मिटर (०.०६५०१३ वर्ग माइल) ल दु ।
लगध
छम्ह नांजाम्ह वैदिक गणितिज्ञ खः। वय्कलं वैदिक ज्योतिषशास्त्रया सफू वेदांग ज्योतिष च्वयादीगु ख। वय्कःया काल १३५० ईपू धैगु मान्यता दु। वय्कलं रचना यानादीगु ग्रन्थयात वैदिक यज्ञया अनुष्ठानया समय निश्चित यायेत छ्यलीगु या।
स्वयादिसँ
पुचः:वैदिक गणित
इटनिलङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
इटनिलङ्ङळ् (मलयालम भाषा:ഇടനിലങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सिघरी, विलासपुर मण्डल
सिघरी, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
तन्तैक्कुप्पिऩ् तमैयऩ् (सन् १९६०या संकिपा)
तन्तैक्कुप्पिऩ् तमैयऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
सिघरी, विलासपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
तन्तैक्कुप्पिऩ् तमैयऩ् (सन् १९६०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सिघरी, विलासपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
तर्मत्तिऩ् तलैवऩ् (सन् १९८८या संकिपा)
तर्मत्तिऩ् तलैवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
रांपूर , जन्नारं मण्डल
रांपूर, जन्नारं मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जन्नारं मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
ड्युकर, क्यालिफोर्निया
ड्युकर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
रांपूर , जन्नारं मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
ड्युकर, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५०४ दु धासा थ्व थासे १२३ खा छें दु ।
रांपूर , जन्नारं मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
ड्युकर, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.८९२१७६ उत्तर व देशान्तर ११९.०४८०७९ पश्चिम खः । थ्व थासे १५७४२७५ वर्ग मिटर (०.६०७८३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
रांपूर , जन्नारं मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जन्नारं मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मोइरांग
मोइरांग (अंग्रेजी भाय:Moirang), भारतयागु मणिपुर राज्ययागु विष्णुपुर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ७६६ मिटर (२५१३ फिट)।
स्रोत
Moirang
नवादा
नवदा (अंग्रेजी:Nawada), भारतयागु बिहार राज्ययागु  नवदा जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ८० मिटर (२६२ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवदा शहरयागु जनसंख्या ८२,२९१ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवदा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
सन् ८६२
८६२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८६२ पुचः:दँ
वंगथल, पोखरी तहसील
वंगथल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खाङसार
खाङसार (अंग्रेजी भाय:Khangsar), नेपायागु गण्डकी अञ्चलयागु मनाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे103खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ४०९९ मिटर (१३४४८ फिट)।
एरिजोनाया बस्तीतेगु धलः
एरिजोना राज्यया बस्ती थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:एरिजोना
अभिलाष (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
उत्तमौजाः
उत्तमौजाः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
तोऴऩ् (सन् १९६०या संकिपा)
तोऴऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मदनपुर, विलासपुर मण्डल
मदनपुर, विलासपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया विलासपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:विलासपुरमण्डल, विलासपुर जिल्ला
दत्तनाम महाबिहार
नेपाःया यलय् दुगु छगू बिहार ख। थ्व बिहारयात यल उपमहानगरपालिकां छगू महत्त्वपूर्ण थाय्‌या कथं कायेगु या ।
इतिहास
थ्व छगू ऐतिहासिक बिहार ख।
धार्मिक महत्त्व
थ्व बिहार बौद्ध धर्म कथं महत्त्व तगु छगू बिहार ख।
पिनेया स्वापू
पुचः:यल पुचः:बौद्ध धर्म
हफ्म्यान, इलियोनोई
हफ्म्यान संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४६० दु धासा थ्व थासे १९३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.५४०२३८ उत्तर व देशान्तर ८९.२६२९४३ पश्चिम खः । थ्व थासे ९३७७९८ वर्ग मिटर (०.३६२०८६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
दिगवल्लि (कृष्णा)
दिगवल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् नूजिवीडु मण्डलय् ला।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ऎस्.रायपुरं (अनंतपुर)
ऎस्.रायपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुडिबंड मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बरतापाली धरमजयगढ मण्डल
बरतापाली धरमजयगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया धरमजयगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:धरमजयगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
१ एस् जी एम
१ एस् जी एम (अंग्रेजी भाय:1 SGM), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु गंगानगर जिल्लायागु  सहर खः।
खानीछाप
खानीछाप (अंग्रेजी भाय:Khanichhap), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु पाल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे455खा छेँ दु।
सन् ८६३
८६३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:८६३ पुचः:दँ
तप्पुक् कणक्कु (सन् १९८८या संकिपा)
तप्पुक् कणक्कु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८८य् पिहांवगु खः।
स्विफ्ट ट्रेल जंक्सन, एरिजोना
स्विफ्ट ट्रेल जंक्सन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु एरिजोना राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
क्ले, अलाबामा
क्ले संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९४७ दु धासा थ्व थासे १६८३ खा छें दु ।
स्विफ्ट ट्रेल जंक्सन, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २१९५ दु धासा थ्व थासे ५६१ खा छें दु ।
क्ले, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७०००३७ उत्तर व देशान्तर ८६.६२३०३२ पश्चिम खः । थ्व थासे २६७०७१२८ वर्ग मिटर (१०.३११६८० वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८५६५२ वर्ग मिटर (०.०३३०७० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
स्विफ्ट ट्रेल जंक्सन, एरिजोना
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७३४६०४ उत्तर व देशान्तर १०९.७१४९७ पश्चिम खः । थ्व थासे १२२२१५१६ वर्ग मिटर (४.७१८७५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५०६३२ वर्ग मिटर (०.०१९५४९ वर्ग माइल) ल दु ।
गूणलक्ष्मी महाबिहार
नेपाःया यलय् दुगु छगू बिहार ख। थ्व बिहारयात यल उपमहानगरपालिकां छगू महत्त्वपूर्ण थाय्‌या कथं कायेगु या ।
इतिहास
थ्व छगू ऐतिहासिक बिहार ख।
पिनेया स्वापू
पुचः:यल पुचः:बौद्ध धर्म
मानव
छम्ह नांजाम्ह भारतीय गणितिज्ञ खः।
गुल्यं (अनंतपुर)
गुल्यं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नाऩ् कण्ट चॊर्क्कम् (सन् १९६०या संकिपा)
नाऩ् कण्ट चॊर्क्कम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विण, पिथौरागढ (सदर) तहसील
विण भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।