cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
हर्निया
डायफ्र्याग्म्याटिक हर्निया
हायाटस हर्निया is a particular variant of this type, in which the normal passageway through which the esophagus meets the stomach (esophageal hiatus) serves as a functional "defect", allowing part of the stomach to (periodically) "herniate" into the chest. Hiatus hernias may be either "sliding," in which the gastroesophageal junction itself slides through the defect into the chest, or non-sliding (also known as para-esophageal), in which case the junction remains fixed while another portion of the stomach moves up through the defect. Non-sliding or para-esophageal hernias can be dangerous as they may allow the stomach to rotate and obstruct. Repair is usually advised. thumb|right|Frontal [[chest X-ray showing a hernia of Morgagni.]] A congenital diaphragmatic hernia is a distinct problem, occurring in up to 1 in 2000 births, and requiring pediatric surgery. Intestinal organs may herniate through several parts of the diaphragm, posterolateral (in Bochdalek's triangle, resulting in Bochdalek's hernia), or anteromedial-retrosternal (in the cleft of Larrey/Morgagni's foramen, resulting in Morgagni-Larrey hernia, or Morgagni's hernia).
मेमेगु हर्निया
Since many organs or parts of organs can herniate through many orifices, it is very difficult to give an exhaustive list of hernias, with all synonyms and eponyms. The above article deals mostly with "visceral hernias", where the herniating tissue arises within the abdominal cavity. Other hernia types and unusual types of visceral hernias are listed below, in alphabetical order:
A spinal disc herniation is a condition where the central weak part of the intervertebral disc (nucleus pulposus, which helps absorb shocks to our spine), herniates through the fibrous band (annulus fibrosus) by which it is normally bound. This usually occurs low in the back at the lumbar or lumbo-sacral level and can cause back pain which usually radiates well into the thigh or leg. When the sciatic nerve is involved, the symptom complex is called sciatica. Herniation can occur in the cervical vertebrae too. A nucleoplasty is an operation to repair the herniation.
कम्प्लिकेसन
चिकित्सा मयागु हर्नियायु कम्प्लिकेसन जुइफु:
श्रोत
पुचः:शल्यचिकित्सा पुचः:हर्निया
तट्टुङ्कळ् तिऱक्कप्पटुम् (सन् १९६६या संकिपा)
तट्टुङ्कळ् तिऱक्कप्पटुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जलेसर (इताह)
जलेसर 1 (अंग्रेजी:Jalesar), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  इताह जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १७३ मिटर (५६७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जलेसर 1 शहरयागु जनसंख्या ३५,६६२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जलेसर 1 यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
जोगडा
जोगडा (अंग्रेजी भाय:Jogada), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु रुपन्देही जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे776खा छेँ दु।
पातपल्लॆ (अनंतपुर)
पातपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ऎल्लनूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फेयरफिल्ड, इलियोनोई
फेयरफिल्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५४२१ दु धासा थ्व थासे २७२७ खा छें दु ।
पुतिय काऱ्ऱु (सन् १९९०या संकिपा)
पुतिय काऱ्ऱु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ७१९
७१९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७१९ पुचः:दँ
ई सं १८१३
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
कॊंडपर्व (कृष्णा)
कॊंडपर्व भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
कॊंडपर्व (कृष्णा)
थ्व थाय् विस्सन्नपेट मण्डलय् ला।
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
कॊंडपर्व (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कॊंडपर्व (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लोखण्डी मनतखतपुर मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
कार्यं निस्सारं (मलयालम संकिपा)
कार्यं निस्सारं (मलयालम भाषा:കാര്യം നിസ്സാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मल्ली विठोली, द्वाराहाट तहसील
मल्ली विठोली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
४७ रोजुलु (सन् १९८१या संकिपा)
४७ रोजुलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ई सं १८१४
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
तालि पाक्कियम् (सन् १९६६या संकिपा)
तालि पाक्कियम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोडिकॊंड (अनंतपुर)
कोडिकॊंड भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् चिलमतूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दोम्मारा नन्द्याल
दोम्मारा नन्द्याल (अंग्रेजी भाय:Dommara Nandyal), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु कुद्दपह जिल्लायागु  सहर खः।
जोग्बुदा
जोग्बुदा (अंग्रेजी भाय:Jogbuda), नेपायागु महाकाली अञ्चलयागु डडेलधुरा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे2946खा छेँ दु।
अंगराज्पल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल
अंगराज्पल्लि, चेन्नूर‌ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया चेन्नूर‌ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:चेन्नूर‌ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
नवद्वीप
नवद्वीप (अंग्रेजी:Nabadwip), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  नादिया जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवद्वीप शहरयागु जनसंख्या ११५,०३६ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवद्वीप यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ९% ६ दं स्वया म्हो जु।
गुणकः
गुणकः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आषु
आषु छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
मस्सू, राजगढी तहसील
मस्सू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पस्ता, सुरजपुर मण्डल
पस्ता, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ई सं १८१५
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
फय्‌खः
फसय् ब्वइगु खःयात फय्‌खः वा एअरक्राफ्ट वा वायुयान धाइ। आःया प्रविधिइ थन्यागु खः पृथ्वीया वातावरणय् दयाच्वंगु फसय् ब्वइगु या। थन्यागु खः वातावरणया वायुयात छ्येला ब्वैगु या। वातावरणय् वायु मदयेक नं ब्वयेफैगु रकेत, थ्व हिसाबय्, फय्‌खः स्वया पा। थ्व खः नाप स्वापू दूगु दक्वं मानवीय ज्यायात उड़यन धाइ। फय्‌खः संकिम्ह मनू वा कम्प्युतरयात एभियतर धाइ। सन् १९६०तक्क मनु मदूगु एअरक्राफ्टयात द्रोन धाइगु याःसां ६०या दशकय् थुकियात अनम्यान्द एरियल भेहिकल धका म्हसीकिगु जुया वल।
पिनेया स्वापू
इतिहास
सूचं
कत्ति (मलयालम संकिपा)
कत्ति (मलयालम भाषा:കത്തി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सरस्वती
सरस्वती हिन्दू धर्मय् विद्या, संगीत, कला, व विज्ञानया देवी ख। वय्‌कः ब्रह्मा नापं दइ व वय्‌कःयात ब्रह्माया शक्तिया रुपय् नं कायेगु या। वय्‌कःया ज्ञानं ब्रह्मां ब्रह्माण्ड दयेकूगु धैगु बाखँ दु। वय्‌कः"सरस्वती", "लक्ष्मी" व "पारवती" त्रिदेवीया छम्ह देवी ख। हिन्दू विश्वास कथं वय्‌कःपिं स्वम्हसिंयां त्रिदेव "ब्रह्मा", "विष्णु" व "शिव"यात ब्रह्माण्ड दयेकिगु, संकिगु व स्यंकिगुलि ग्वहालि यानादि। वय्‌कःयात जैन धर्मय् नं पुज्याइगु या।
सरस्वती बुद्ध धर्मय् नं देवीया रुपय् कायेगु या। वय्‌कःयात गौतम बुद्धया शिक्षायात स्येकेत ग्वहालि याइम्ह व धर्म रक्षा याइम्ह देवीया रुपय् कायेगु या। बर्मेली भाषाय् वय्‌कःयात थुराथदी (MY သူရဿတီ, or ) वा तिपितक मेदओ (MY တိပိဋကမယ်တော်, ), चिनियाय् Biàncáitiān (辯才天), थाइ भाषाय् सुरासवादी (สุรัสวดี) व जापानी भाषाय् बेन्जाइतेन (弁才天/弁財天) धाइ।
वन्दना
सरस्वतीया वन्दना थ्व कथं दु-
सरस्वती मया दृष्टा, वीणापुस्तक धारिणी, हंशबहान संयुक्ता, विद्या दान करोतुमे
गुकिया अर्थ "ममतामय दृष्टि दूम्ह वीणा व सफू ज्वनाच्वंम्ह, हेँ ग्यादिम्ह सरस्वती देवी जितः ज्ञान बियादिसँ" ख।
जगन्‌
जगन्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ताये उऩक्काक (सन् १९६६या संकिपा)
ताये उऩक्काक छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अडुगुजाडलु (सन् १९८१या संकिपा)
अडुगुजाडलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पुतुप्पाटकऩ् (सन् १९९०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अडुगुजाडलु (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
जिलासू, पोखरी तहसील
जिलासू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खन्द्रा
खन्द्रा (अंग्रेजी:Khandra), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं खन्द्रा शहरयागु जनसंख्या १३,४९० खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५७% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६६% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया खन्द्रा यागु साक्षरता  अप्व दु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
फेयरमोन्ट, इलियोनोई
फेयरमोन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५६३ दु धासा थ्व थासे ९०१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.५६२६७३ उत्तर व देशान्तर ८८.०६२३०५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४२६७१५० वर्ग मिटर (१.६४७५५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
वॆन्नपूरपल्लॆ (अनंतपुर)
वॆन्नपूरपल्लॆ भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
गैवुवाखास, बेतालघाट तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
वॆन्नपूरपल्लॆ (अनंतपुर)
थ्व थाय् ऎल्लनूरु मण्डलय् ला।
जोगीदह
जोगीदह (अंग्रेजी भाय:Jogidaha), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु उदयपुर जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1088खा छेँ दु।
स्रोत
पुचः:उदयपुर जिल्ला
वॆन्नपूरपल्लॆ (अनंतपुर)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ई सं १८१६
मदुगु
पुचः:१९औं शताब्दी
सिसुवाखोला
सिसुवाखोला (अंग्रेजी:Sisuwakhola), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  सङ्खुवासभा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५६३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिसुवाखोला यागु जनसंख्या २९८१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
भेल, कोलोर्याडो
भेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४५३१ दु धासा थ्व थासे ५३८९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.६३५७५७ उत्तर व देशान्तर १०६.३६२९८४ पश्चिम खः । थ्व थासे ११७४७३३१ वर्ग मिटर (४.५३५६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
सैदा मन 2 तखतपुर मण्डल
सैदा मन 2 तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
आस्‌
आस्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तायिऩ् मेल् आणै (सन् १९६६या संकिपा)
तायिऩ् मेल् आणै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कात्तिरुन्न दिवसं (मलयालम संकिपा)
कात्तिरुन्न दिवसं (मलयालम भाषा:കാത്തിരുന്ന ദിവസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अग्गिरव्व (सन् १९८१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ई सं १८१७
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
सन् ७२०
७२० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७२० पुचः:दँ
दोंदैचा-वर्वादे
दोंदैचा-वर्वादे (अंग्रेजी भाय:Dondaicha-Warwade), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु धुले जिल्लायागु सहर खः।
नवग्राम
नवग्राम (अंग्रेजी:Nabgram), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  बर्द्धमान जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नवग्राम शहरयागु जनसंख्या ४६४३ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नवग्राम यागु साक्षरता  अप्व दु।
जोगीमारा
जोगीमारा (अंग्रेजी भाय:Jogimara), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु धादिङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1157खा छेँ दु।
कॊर्लमंड (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हुवाचुवा सिटी, एरिजोना
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १७५१ दु धासा थ्व थासे ८४४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३१.६३६०१ उत्तर व देशान्तर ११०.३३६४१२ पश्चिम खः । थ्व थासे ७२४९२६३ वर्ग मिटर (२.७९८९५६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:एरिजोनायागु शहर
फेयरमोन्ट सिटी, इलियोनोई
फेयरमोन्ट सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४३६ दु धासा थ्व थासे ९३९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.६५१२ उत्तर व देशान्तर ९०.०९९७८८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२२७६८८ वर्ग मिटर (२.४०४५२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
गुणकथनपुण्येन
गुणकथनपुण्येन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ई सं १८१९
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
पुतुप्पाट्टु (सन् १९९०या संकिपा)
पुतुप्पाट्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बद्रिकाआश्, सुरजपुर मण्डल
बद्रिकाआश्, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सैदा मन 3 तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मसालगाँव, राजगढी तहसील
मसालगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अग्निपूलु (सन् १९८१या संकिपा)
अग्निपूलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ७२१
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७२१ पुचः:दँ
तेटिवन्त तिरुमकळ् (सन् १९६६या संकिपा)
तेटिवन्त तिरुमकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मवग्राम कोलोनी
मवग्राम कोलोनी (अंग्रेजी:Nabagram Colony), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  हुग्ली जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मवग्राम कोलोनी शहरयागु जनसंख्या ३१,९२३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मवग्राम कोलोनी यागु साक्षरता  अप्व दु।
मल्ली सुवाली, द्वाराहाट तहसील
मल्ली सुवाली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
भिक्टर, कोलोर्याडो
भिक्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४४५ दु धासा थ्व थासे ३६० खा छें दु ।
सन् १८२०
मदुगु
पुचः:१९गु शताब्दी
काट्टरुवि (मलयालम संकिपा)
काट्टरुवि (मलयालम भाषा:കാട്ടരുവി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
मञ्जुश्री
मञ्जुश्री (चिनिया भाषा: 文殊 वेन्शु वा 文殊師利 वेन्शुशिलि; जापानी भाषा: मोन्जु; सँदेय् भाषा: जाम्पेल्यांग; अंग्रेजी भाषा: Mañjuśrī मंजुश्री ) बुद्ध धर्म अनुसार प्रज्ञाया बोधिसत्त्व ख। स्वयम्भू पुराण अनुसार स्वनिग न्हापा नागदह नांया पुखु जुयाच्वन। वसपोल बोधिसत्त्व वरदा व मोक्षदा नापं थ्व दहया क्वय् दयाच्वंगु दिपंकर बुद्धया रश्मि अवलोकन यायेत बिज्याबिलय् वसपोलं कक्षपाल पर्बःय् थःगु खड्ग चन्द्रहासं पालाः नागदहया लः चुइकाबिया नेपालय् मानव वस्ती दयेकाबिज्यागु ख। वसपोलं अनंलिं मञ्जुपत्तन नांया वस्ती दयेका अनया जुजु धर्माकरयात दयेका बिज्यागु नं च्वयातःगु दु। थंबहिःया भगवान बहालय् दूगु १लखः श्लोक दूगु प्रज्ञापारमिता नं वसपोलं न्ह्यथनादिगु किंवदन्ति दु।
काट्टरुवि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मञ्जुश्री
महायान बुद्ध धर्मय्
विज्ञत कथं मञ्जुश्री महायान साहित्यया दकलय् पुंलाम्ह व दकलय् महत्त्वपूर्ण बोधिसत्त्व ख। मञ्जुश्रीया दकलय् न्हापांगु वर्णन महायानया प्रज्ञापारमिताय् जूगु दु। थ्व ग्रन्थय् वसपोलयात प्रज्ञाया भौतिक रुपय् वर्णन यानातःगु दु। सद्धर्मपुण्डरीकसूत्रय् वसपोल च्वनाबिज्याइगु विशेष थाय् विमलया वर्णन यानातःगु दु। महावैपुल्यबुद्धावतंसकसूत्र अनुसार थ्व थाय् पूर्वया दिशाय् ला। वसपोल च्वनिगु थाय् भूत, वर्तमान व भविष्यय् हे दकलय् हे शुद्ध जूगु वर्णन दु। विमलकीर्ति निर्देश सूत्रय् वसपोलया विमलकीर्ति बोधिसत्त्वनापया वादविवाद वर्णन यानातःगु दु।
काट्टरुवि (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
मञ्जुश्री
महायान बुद्ध धर्मय्
मञ्जुश्रीया प्रज्ञाया वर्णन सप्तसतिक प्रज्ञापारमिता सुत्रय् खनेदु। थ्व सूत्रय् मञ्जुश्री व बुद्ध दथुइया एकाव्युह समाधिइ खँल्हाबल्हा बियातःगु दु। मञ्जुश्रीया विस्तृत वर्णन मञ्जुश्रीस्तोत्रम् व मञ्जुश्रीनामाष्टोत्तरशतकस्तोत्रम्य् यानातःगु दु।
पिनेया स्वापू
पुचः:बुद्ध धर्म
ई सं १८२१
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
आसं
आसं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
तेऩ् मऴै (सन् १९६६या संकिपा)
तेऩ् मऴै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आसं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
डोंगर परसिया
डोंगर परसिया (अंग्रेजी भाय:Dongar Parasia), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु छिनद्वार जिल्लायागु सहर इलाका खः।
जोगिनिया-१
जोगिनिया-१ (अंग्रेजी भाय:Joginiya-1), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे673खा छेँ दु।
कॊडुमुर्ति (अनंतपुर)
कॊडुमुर्ति भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् ऎल्लनूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ई सं १८२२
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
सिस्वा बेइही
सिस्वा बेइही (अंग्रेजी:Siswa Beihi), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सप्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे १२६५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिस्वा बेइही यागु जनसंख्या ५७६२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
सन् ७२२
७२२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७२२ पुचः:दँ
अमावास्य चंद्रुडु (सन् १९८१या संकिपा)
अमावास्य चंद्रुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पुतुप्पुतु राकङ्कळ् (सन् १९९०या संकिपा)
पुतुप्पुतु राकङ्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मराठा साम्राज्य
मराठा साम्राज्य छत्रपति शिवाजी महाराजं १६७४य् स्थापित यानादिगु साम्राज्य खः।
स्वयादिसँ
पुचः:भारतया इतिहास पुचः:भारत पुचः:सन् १६७४य् पलिस्था
फेयरमाउन्ट, इलियोनोई
फेयरमाउन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६४० दु धासा थ्व थासे २८० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.०४५१२४ उत्तर व देशान्तर ८७.८२९८७९ पश्चिम खः । थ्व थासे ८०६४६८ वर्ग मिटर (०.३११३७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भिलोस, कोलोर्याडो
भिलोस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११० दु धासा थ्व थासे ५१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.३७४१३४ उत्तर व देशान्तर १०२.४४६९२८ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३७४५० वर्ग मिटर (०.१३०२९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
जोगिनिया-२
जोगिनिया-२ (अंग्रेजी भाय:Joginiya-2), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे767खा छेँ दु।
काऱ्ऱत्तॆ किळिक्कूट् (मलयालम संकिपा)
काऱ्ऱत्तॆ किळिक्कूट् (मलयालम भाषा:കാറ്റത്തെ കിളിക്കൂട്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
गुणकर्म
गुणकर्म छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गोपीपुर, सुरजपुर मण्डल
गोपीपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
नारायणगोपाल गुरुवाचार्य
नारायणगोपाल गुरुवाचार्य नेपाःयागु छम्ह नांजाम्ह मेहालामि खः। वेकयात नेपाले स्वरसम्राट धका नं धाइ।
नम्म वीट्टु मकालट्चुमि (सन् १९६६या संकिपा)
नम्म वीट्टु मकालट्चुमि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बेलगावि जिल्ला
बेलगावि जिल्ला वा बेलगांव जिल्ला भारतया कर्नाटक राज्यया छगू जिल्ला ख। थ्व जिल्लाय् कन्नड भाषा नापं मराठी भाषी मनुतयेगु बाहुल्यता दु।
तालुका
M.Corp= Municipal Corporation
C.M.C= City Municipal Corporation
T.M.C= Town Municipal Corporation
जनसंख्या
सन् २०११स जनगणना कथं थ्व जिल्लाया तालुका व ग्रामीण जनसंख्या थ्व कथं दु-
पिनेया स्वापू
पुचः:कर्नाटकया जिल्ला
गिन्‍ती गॉव, बेतालघाट तहसील
गिन्‍ती गॉव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  बेतालघाट तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १८२३
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
सैदा मन 4 तखतपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अमृतकलशं (सन् १९८१या संकिपा)
अमृतकलशं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
किङ्ङिणिक्कॊम्प् (मलयालम संकिपा)
किङ्ङिणिक्कॊम्प् (मलयालम भाषा:കിങ്ങിണിക്കൊമ്പ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नरसापुरं (कृष्णा)
नरसापुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् विस्सन्नपेट मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आसक्त
आसक्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
मातला, राजगढी तहसील
मातला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
आसक्त
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मातला, राजगढी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आसक्त
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
ई सं १८२४
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
जोगमाई
जोगमाई (अंग्रेजी भाय:Jogmai), नेपायागु मेची अञ्चलयागु इलाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे674खा छेँ दु।
पुतु वचन्तम् (सन् १९९०या संकिपा)
पुतु वचन्तम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
जोहाड
जोहाड (अंग्रेजी भाय:Johang), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु गुल्मी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1081खा छेँ दु।
चिलमकूरु (अनंतपुर)
चिलमकूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भोना, कोलोर्याडो
भोना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९५ दु धासा थ्व थासे ५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.३०२६९५ उत्तर व देशान्तर १०२.७४४१११ पश्चिम खः । थ्व थासे ५७५२२५ वर्ग मिटर (०.२२२०९६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
नाटोटि (सन् १९६६या संकिपा)
नाटोटि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १८२५
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
जगन्निवास
जगन्निवास छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
जौरासी, पोखरी तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
जगन्निवास
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
फेयरभ्यू, इलियोनोई
फेयरभ्यू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जगन्निवास
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
फेयरभ्यू, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९३ दु धासा थ्व थासे २०९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६३६०८ उत्तर व देशान्तर ९०.१६९०५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १०७८०३१० वर्ग मिटर (४.१६२३०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १९१०८२ वर्ग मिटर (०.०७३७७७ वर्ग माइल) ल दु ।
जौरासी, पोखरी तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
आसक्त
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
अत्तगारि पॆत्तनं (सन् १९८१या संकिपा)
अत्तगारि पॆत्तनं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
आसक्त
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शितलपाटी
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १०७० मिटर (३५१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं शितलपाटी यागु जनसंख्या ४९६७ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
जौरासी, पोखरी तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तेलसरा, सुरजपुर मण्डल
तेलसरा, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
ई सं १८२६
मृत्यु
पुचः:१९औं शताब्दी
किन्नारं (मलयालम संकिपा)
किन्नारं (मलयालम भाषा:കിന്നാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
नाम्मूवर् (सन् १९६६या संकिपा)
नाम्मूवर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९६६य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ७२३
७२३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:७२३ पुचः:दँ
नव
नव (अंग्रेजी:Nabha), भारतयागु पञ्जाब राज्ययागु  पटियाला जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २४६ मिटर (८०७ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नव शहरयागु जनसंख्या ६१,९५३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
सैदा मन 5 तखतपुर मण्डल
सैदा मन 5 तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
नव
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६९% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नव यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १०% ६ दं स्वया म्हो जु।