cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जफराबाद
जफराबाद (अंग्रेजी:Jafarabad), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  जौनपुर जिल्लायागु छगु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जफराबाद शहरयागु जनसंख्या ८८०१ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जफराबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Jafarabad
नर्थग्लेन, कोलोर्याडो
नर्थग्लेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१५७५ दु धासा थ्व थासे १२०५१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८९७४१८ उत्तर व देशान्तर १०४.९८१८९१ पश्चिम खः । थ्व थासे १९२१४१८४ वर्ग मिटर (७.४१८६३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १७४५१८ वर्ग मिटर (०.०६७३८२ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
भारतया राज्यतेगु धलः
भारत छगु दक्षिण एसियाली देय् ख। थ्व देय्‌या राज्यतेगु धलः क्वय् बियातगु दु -
लिधंसा
पुचः:भारत
तीक्कळि (मलयालम संकिपा)
तीक्कळि (मलयालम भाषा:തീക്കളി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
खल्वाटः
खल्वाटः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
तीक्कळि (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
कोत्तपेट, खानापूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया खानापूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
खल्वाटः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
खल्वाटः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
सन् ५८९
५८९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
देवकोट्टई
देवकोट्टई (अंग्रेजी भाय:Devakottai), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु शिवगंगा जिल्लायागु सहर इलाका खः।
सन् ५८९
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५८९ पुचः:दँ
खल्वाटः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
आराध्य
आराध्य छगु संस्कृत खँग्वः ख। थ्व खँग्वःयात हिन्दू धर्मय् प्रसन्नयाये अःपुम्ह द्यःयात इंगीत यायेत छ्येलि। प्रायः कूलतेगु छम्ह आराध्य द्यः दयाच्वनि।
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
इतिहास
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
आराध्य
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
इतिहास
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
आराध्य
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
आराध्य
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कोत्तपेट , खानापूर मण्डल
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
भगवानपुर क, सुरजपुर मण्डल
भगवानपुर क, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
ड्यानभर्स, इलियोनोई
ड्यानभर्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११८३ दु धासा थ्व थासे ४५३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.५२८८९ उत्तर व देशान्तर ८९.१७६८२ पश्चिम खः । थ्व थासे २२३८७४६ वर्ग मिटर (०.८६४३८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
भकुर्रा नवापारातखतपुर मण्डल
भकुर्रा नवापारातखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सीरेस, क्यालिफोर्निया
सीरेस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३४६०९ दु धासा थ्व थासे १०७७३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.६०१३२८ उत्तर व देशान्तर १२०.९५७१६६ पश्चिम खः । थ्व थासे १७९६८२७९ वर्ग मिटर (६.९३७५९२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सिनौली तल्ली N.Z.A., कोश्याँकुटोली तहसील
सिनौली तल्ली N.Z.A. भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
ई सं १९४९
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
ऎतिरॊलि (सन् १९७०या संकिपा)
ऎतिरॊलि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कुंज लगा खसखाल, पोखरी तहसील
कुंज लगा खसखाल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
आडदि गडपदाटिते (सन् १९८०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
त्रसं (मलयालम संकिपा)
त्रसं (मलयालम भाषा:ത്രസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
सिमर्दही
सिमर्दही (अंग्रेजी:Simardahi), नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु  महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिमर्दही यागु जनसंख्या ५०७२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
ई सं १९५०
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
सन् ५९०
५९० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
लिधंसा
पुचः:५९० पुचः:दँ
देवनन्गुरुची
देवनन्गुरुची (अंग्रेजी भाय:Devanangurichi), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु नमक्काल जिल्लायागु  सहर खः।
हुग्दीशीर
हुग्दीशीर नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८९२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुग्दीशीर यागु जनसंख्या ४८०६ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
नाट्टुक्कु ऒरु नल्लवऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
नाट्टुक्कु ऒरु नल्लवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
मोवा
मोवा (अंग्रेजी:Mowa), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु  रायपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
नाट्टुक्कु ऒरु नल्लवऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोवा
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोवा शहरयागु जनसंख्या १३,६९७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
एऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
एऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
मोवा
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोवा यागु साक्षरता  अप्व दु।
एऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मोवा
जनसंख्या
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
खिन्न
खिन्न छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नर्थ वाशिङ्गटन, कोलोर्याडो
नर्थ वाशिङ्गटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.८०५३३६ उत्तर व देशान्तर १०४.९८१९७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १३७६२८४७ वर्ग मिटर (५.३१३८६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १६६३९१ वर्ग मिटर (०.०६४२४४ वर्ग माइल) ल दु ।
ई सं १९५१
प्रमुख घटनात:
फेब्रुवरी २८: परिस सन्धि
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
रोडी, पिथौरागढ (सदर) तहसील
रोडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ई सं १९५२
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
कनकपुर, सुरजपुर मण्डल
कनकपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
सन् ५९१
५९१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९१ पुचः:दँ
आलयं (सन् १९८०या संकिपा)
आलयं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
खे
खे धयागु थुखे उखे थुइकीगु खँ खः ।
लिधंसा
पुचः:खे
तृष्ण (मलयालम संकिपा)
तृष्ण (मलयालम भाषा:തൃഷ്ണ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कल्याण ऊर्वलम् (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हुकम
हुकम नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु रुकुम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३९९ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुकम यागु जनसंख्या १८१६ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
पॆट्रंपाडु (कृष्णा)
पॆट्रंपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
झासु
झासु वा आराम धागू थःगु साधारण ज्या यात छुं ई तक्क मयासें च्वनिगु अवस्था ख। थ्व अवस्थाय् मनुनं म्हयात थाकुइगु ज्या मयासें साधारण जैविक प्रक्रिया जक्क यानाच्वनि। झासु फियेगु मनुया उसाँय्‌या निंतिं माःगु प्रक्रिया ख।
स्वया दिसँ
पुचः:उसाँय्
देवन्हल्ली
देवन्हल्ली (अंग्रेजी भाय:Devanhalli), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु बांगालोर रुरल जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ८८० मिटर (२८८७ फिट)।
टांडा तखतपुर मण्डल
टांडा तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
ड्यानभिल, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३९०४ दु धासा थ्व थासे १४८८६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.१३९२७३ उत्तर व देशान्तर ८७.६२१५०७ पश्चिम खः । थ्व थासे ४४०३८००५ वर्ग मिटर (१७.००३१७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २४६४७९ वर्ग मिटर (०.०९५१६६ वर्ग माइल) ल दु ।
नाऩ् वळर्त्त पोवे (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९५४
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
पमाडी, राजगढी तहसील
पमाडी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
सेरिटोज, क्यालिफोर्निया
सेरिटोज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८६८३१४ उत्तर व देशान्तर ११८.०६७५४७ पश्चिम खः । थ्व थासे २२३२२२८४ वर्ग मिटर (८.६१८६८२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६९२६७१ वर्ग मिटर (०.२६७४४२ वर्ग माइल) ल दु ।
ई सं १९५६
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
सन् ५९२
५९२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९२ पुचः:दँ
तुषारं (मलयालम संकिपा)
तुषारं (मलयालम भाषा:തുഷാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बाः
बाः धयागु छुं कथंया लः वा ति न्ह्याना वइगु खः । गथेकि - खुसिबाः
आरनिमंटलु (सन् १९८०या संकिपा)
आरनिमंटलु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
मोवाड
मोवाड (अंग्रेजी:Mowad), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  नागपुर जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मोवाड शहरयागु जनसंख्या ८७३२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७४% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७९% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६८% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मोवाड यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १२% ६ दं स्वया म्हो जु।
देवाराकोण्डा
देवाराकोण्डा (अंग्रेजी भाय:Devarakonda), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु नालगोन्डा जिल्लायागु  सहर खः।
कण्मलर् (सन् १९७०या संकिपा)
कण्मलर् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
हुमिन
हुमिन (अंग्रेजी भाय:Humin), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु पाल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे579खा छेँ दु।
नाट्टै तिरुटाते (सन् १९९१या संकिपा)
नाट्टै तिरुटाते छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
जफरपुर
जफरपुर (अंग्रेजी:Jafarpur), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  उत्तर नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय २ मिटर (६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जफरपुर शहरयागु जनसंख्या १४,०३२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ७% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
नरवूड, कोलोर्याडो
नरवूड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४३८ दु धासा थ्व थासे २५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.१३१०७७ उत्तर व देशान्तर १०८.२९१४७८ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६३५०१ वर्ग मिटर (०.२५६१७९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
कसलगिरी, सुरजपुर मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
उरुक्कुमुष्टिकळ् (मलयालम संकिपा)
उरुक्कुमुष्टिकळ् (मलयालम भाषा:ഉരുക്കുമുഷ്ടികള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पिनपाक (कृष्णा)
पिनपाक भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बरगल, द्वाराहाट तहसील
बरगल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ५९३
५९३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९३ पुचः:दँ
सिमरिया
सिमरिया (अंग्रेजी:Simariya), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  सुनसरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९६१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सिमरिया यागु जनसंख्या ४६७७ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
आटगाडु (सन् १९८०या संकिपा)
आटगाडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कस्तूरि तिलकम् (सन् १९७०या संकिपा)
कस्तूरि तिलकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् १९५८
मदूगु
पुचः:२०गु शताब्दी
हुनईनाथ
हुनईनाथ नेपा:यागु महाकाली अञ्चलयागु दार्चुला जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २९६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुनईनाथ यागु जनसंख्या १६३१ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
देवारशोला
देवारशोला (अंग्रेजी भाय:Devarshola), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु नीलगिरित जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
ई सं १९५९
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
कपसियाकला तखतपुर मण्डल
कपसियाकला तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
सिमराड, कोश्याँकुटोली तहसील
सिमराड भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  कोश्याँकुटोली तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कातल् जोति (सन् १९७०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आरुढ
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
मृगला
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मृगला शहरयागु जनसंख्या १७,६६४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७८% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६७% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मृगला यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:पश्चिम बंगालयागु शहर
वळर्त्तुमृगङ्ङळ् (मलयालम संकिपा)
वळर्त्तुमृगङ्ङळ् (मलयालम भाषा:വളര്ത്തുമൃഗങ്ങള്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
डेरियन, इलियोनोई
डेरियन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २२८६० दु धासा थ्व थासे ८९२९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.७४५६२३ उत्तर व देशान्तर ८७.९८१०८७ पश्चिम खः । थ्व थासे १५६५२२७४ वर्ग मिटर (६.०४३३७७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८९८९८ वर्ग मिटर (०.०७३३२ वर्ग माइल) ल दु ।
खेचरी
खेचरी छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
च्यालेन्जब्राउन्सभिल, क्यालिफोर्निया
च्यालेन्जब्राउन्सभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०६९ दु धासा थ्व थासे ५८० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.४७२५७४ उत्तर व देशान्तर १२१.२६५०२८ पश्चिम खः । थ्व थासे २५०३१४८० वर्ग मिटर (९.६६४७०९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ५९४
५९४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
नी पाति नाऩ् पाति (सन् १९९१या संकिपा)
नी पाति नाऩ् पाति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
सन् ५९४
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९४ पुचः:दँ
नी पाति नाऩ् पाति (सन् १९९१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९६१
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
नॆञ्चमुण्टु नेर्मैयुण्टु (सन् १९९१या संकिपा)
नॆञ्चमुण्टु नेर्मैयुण्टु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
देवेन्द्रनगर
देवेन्द्रनगर (अंग्रेजी भाय:Devendranagar), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु पन्ना जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
अदृष्टवंतुडु (सन् १९८०या संकिपा)
अदृष्टवंतुडु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
न्युक्ला, कोलोर्याडो
न्युक्ला संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७३४ दु धासा थ्व थासे ३६९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.२६६७७५ उत्तर व देशान्तर १०८.५४७१४६ पश्चिम खः । थ्व थासे १८३४९९१ वर्ग मिटर (०.७०८४९४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
हुङ्गा
हुङ्गा नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु गुल्मी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुङ्गा यागु जनसंख्या ३८३० खः। थुकिली मिजंत ४३%, व मिसात ५७% दु।
जफ्फराबाद
जफ्फराबाद (अंग्रेजी:Jaffrabad), भारतयागु भारतीय क्यापिटल टेरिटरी अफ दिल्ली राज्ययागु  उत्तर पूर्व जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जफ्फराबाद शहरयागु जनसंख्या ५७,४६० खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६२% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जफ्फराबाद यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Jaffrabad
वंशवृक्षं (मलयालम संकिपा)
वंशवृक्षं (मलयालम भाषा:വംശവൃക്ഷം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
आरुरुक्षोः
आरुरुक्षोः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कालम् वॆल्लुम् (सन् १९७०या संकिपा)
कालम् वॆल्लुम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
जोरवानी, सुरजपुर मण्डल
जोरवानी, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
अग्नि संस्कारं (सन् १९८०या संकिपा)
अग्नि संस्कारं  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सन् ५९५
५९५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९५ पुचः:दँ
सन् १९६२
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
सुन्नंपाडु (कृष्णा)
सुन्नंपाडु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् जि.कॊंडूरु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
हुङ्गी
हुङ्गी नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु पाल्पा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९३१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुङ्गी यागु जनसंख्या ४८२६ खः। थुकिली मिजंत ४५%, व मिसात ५५% दु।
खेटः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पलेठा, राजगढी तहसील
पलेठा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  राजगढी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मुबारकपुर
मुबारकपुर (अंग्रेजी:Mubarakpur), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  आजमगढ जिल्लायागु छगु सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुबारकपुर शहरयागु जनसंख्या ५१,०८० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
कपसियाखुर्तखतपुर मण्डल
कपसियाखुर्तखतपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया तखतपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:तखतपुर मण्डल, विलासपुर जिल्ला
च्यानल आइल्यान्डस् बीच, क्यालिफोर्निया
च्यानल आइल्यान्डस् बीच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३१४२ दु धासा थ्व थासे १७५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.१५७६५४ उत्तर व देशान्तर ११९.२२२६३९ पश्चिम खः । थ्व थासे १०२४३४४ वर्ग मिटर (०.३९५५०१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२८०५ वर्ग मिटर (०.००४९४४ वर्ग माइल) ल दु ।
ई सं १९६३
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
दिल्वार्पूर, खानापूर मण्डल
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:खानापूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
पवुऩु पवुऩुताऩ् (सन् १९९१या संकिपा)
पवुऩु पवुऩुताऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
वयल् (मलयालम संकिपा)
वयल् (मलयालम भाषा:വയല്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कावियत् तलैवऩ् (सन् १९७०या संकिपा)
कावियत् तलैवऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सिम्चौर
सिम्चौर (अंग्रेजी:Simchaur), नेपा:यागु सेती अञ्चलयागु  डोटी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४६१ खा छेँ दु।
कुजणी, पोखरी तहसील
कुजणी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ५९६
५९६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:५९६ पुचः:दँ
अल्लरिबाव (सन् १९८०या संकिपा)
अल्लरिबाव  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
डेभिस, इलियोनोई
डेभिस संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
मुदल्गी
मुदल्गी (अंग्रेजी:Mudalgi), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु  बेलगाँव जिल्लायागु छगु सहर खः।
डेभिस, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६२ दु धासा थ्व थासे २६६ खा छें दु ।
मुदल्गी
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मुदल्गी शहरयागु जनसंख्या २९,८९४ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
डेभिस, इलियोनोई
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.४२१२१६ उत्तर व देशान्तर ८९.४१४६८३ पश्चिम खः । थ्व थासे ११०८५५० वर्ग मिटर (०.४२८०१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मुदल्गी
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ४५% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ५४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ३६% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया मुदल्गी यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १७% ६ दं स्वया म्हो जु।
ई सं १९६५
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
बलरामपुर, सुरजपुर मण्डल
बलरामपुर, सुरजपुर मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया सरगुजा जिल्लाया सुरजपुर मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:सुरजपुर मण्डल, सरगुजा जिल्ला
हुप्सेकोत
हुप्सेकोत नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु नवलपरासी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५०५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं हुप्सेकोत यागु जनसंख्या ३४६४ खः। थुकिली मिजंत ४९%, व मिसात ५१% दु।
चङ्कम् (सन् १९७०या संकिपा)
चङ्कम्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९७०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
ई सं १९६६
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
देवगढ
देवगढ (अंग्रेजी भाय:Devgarh), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु राजसमन्द जिल्लायागु सहर इलाका खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६३८ मिटर (२०९३ फिट)।
वऴिकळ् यात्रक्कार् (मलयालम संकिपा)
वऴिकळ् यात्रक्कार् (मलयालम भाषा:വഴികള് യാത്രക്കാര്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पातै माऱिय पयणम् (सन् १९९१या संकिपा)
पातै माऱिय पयणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आरुह्य
आरुह्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
ई सं १९६७
मृत्यु
पुचः:२०औं शताब्दी
आरुह्य
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नन, कोलोर्याडो
नन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कोलोर्याडो राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४७१ दु धासा थ्व थासे १७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.७०३९२२ उत्तर व देशान्तर १०४.७८०९०५ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५७४०८९ वर्ग मिटर (१.७६६०६६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:कोलोर्याडोयागु शहर
बेलकुलाऊं, द्वाराहाट तहसील
बेलकुलाऊं भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  द्वाराहाट तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
जफ्फराबाद २
जफ्फराबाद २ (अंग्रेजी:Jaffrabad), भारतयागु तामिल नाडु राज्ययागु  भेल्लोर जिल्लायागु छगु  सहर खः।