cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
जन्मसु
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
अगुलहास धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
बसबिट्टी
बसबिट्टी नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु महोत्तरी जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९११ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसबिट्टी यागु जनसंख्या ५४९७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
इन्द्रजालं (मलयालम संकिपा)
इन्द्रजालं (मलयालम भाषा:ഇന്ദ്രജാലം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऎर्रमटं (कर्नूलु)
ऎर्रमटं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनुगोल
अनुगुल (अंग्रेजी भाय:Anugul), भारतयागु उडिसा राज्ययागु अनुगुल जिल्लायागु सहर खः।
सन् ११७९
११७९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
युरोपेली संघ
युरोपियन युनियन (युरोपेली संघ) मुख्यत: युरोप य् स्थित २७ देय्तयेगु छगु राजनैतिक व  आर्थिक दबू ख गुकिलि आपसय् प्रशासकीय साझेदारी दु। थ् व  साझेदारी संघया यक्व वा सकल राष्ट्रय्  लागू जुइ। थुकिया अभ्युदय 1957य्  रोमया सन्धि द्वारा युरोपियन आर्थिक परिषद या माध्यमं खुगु युरोपियन देय्तयेगु आर्थिक भागीदारी नं जुगु ख। अब्लेनिसें थुकिली सदस्य देय्त येगु ल्या क्रमशः अप्वया वैच्वंगु दु व थुकिया नीतिइ यक्व हिला जुगुदु। 1993स मास्त्रिख सन्धि  द्वारा थुकिया आधुनिक वैधानिक स्वरूपया जग तल। डिसेम्बर 2007य् लिस्बन समझौता द्वारा थुकिली अझ व्यापक सुधारतयेगु प्रक्रिया 1 ज्यानुवरी 2008 निसें न्ह्यथन।
युरोपियन संघ सदस्य राष्ट्रतयेत एकल बजाःया रूपय् मान्यता ब्यु व थुकिया कानून सकल सदस्य राष्ट्रय् लागू जुइ। थुकिलीं सदस्य राष्ट्रया नागरिकतयेत प्यंगु कथंया स् व तंत्रता सुनिश्चित या:- मनु, सामान, सेवा व पूँजीया स् व तन्त्र कायेबिये। संघ सकल सदस्य राष्ट्रतयेगु निंति छगु हे प्रकारया बनेज्या, मतस्य, क्षेत्रीय व िकासया नीतिइ अमल याइ। 1999स युरोपियन संघं साझा मुद्रा युरो न्ह्यथल गुकियात झिंन्यागु सदस्य देयतयेसं  अ व लम्बन यात। संघ नं साझा विदेश, सुरक्षा, न्याय नीतिया नं घोषणा याःगु दु। सदस्य राष्ट्रतयेगु दथुइ श्लेगन संधि कथं पासपोर्ट नियन्त्रण नापं क्वचाया छ्वगु दु।
युरोपियन संघय् करिब 500 मिलियन नागरिक दु व थ्व हलिमया सकल ग्राहस्थ उत्पादया 31% योगदानकर्ता ख। सन् 2007य् थ्व लगभग (यूएस$16.6 ट्रिलियन) दयाच्वन।युरोपियन संघयात ग्रुप 8 संयुक्त राष्ट्र संघ विश्व बनेज्या संगठनय् थुकिया सदस्य देय्तयेसं  प्रतिनिधित्व या। युरोपियन संघया 21 देय् नेटोया नं सदस्य ख। युरोपियन संघया महत्वपूर्ण संस्थानय् युरोपियन कमिशन, युरोपियन संसद, युरोपियन संघ परिषद, युरोपियन न्यायालय व युरोपियन केन्द्रीय बैंक आदि ला। युरोपियन संघया नागरिक सकल न्यादंय् थःगु संसदीय व्यवस्थाया सदस्यतयेत  निर्वाचित याइ। युरोपियन संघयात दं 2012य् युरोपय् शान्ति व सुलह, लोकतन्त्र व मानव अधिकारतयेगु उन्नतिइ थःगु योगदानया निंति नोबेल शान्ति सिरपा नं सम्मानित यात।
अन्तरराष्ट्रीय रेडक्रस् व रेड क्रेसेन्ट मुभमेन्ट
अंतरराष्ट्रीय लाल सूली मुभमेन्ट छगू अन्तराष्ट्रिय मुभमेन्ट ख।
पुचः:समाज
नवाड सैलानी, हल्द्वानी तहसील
नवाड सैलानी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
ग्रीष्मकालीन मानसून प्रवाह
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
कऩवु मॆय्प्पट वेण्टुम् (सन् २००४या संकिपा)
कऩवु मॆय्प्पट वेण्टुम् (तमिल भाषा:கனவு மெய்ப்பட வேண்டும்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुतियवऩ् (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
धमनी
धमनी (Artery) धागु छगु कथंयागु हिधों (Blood vessel) खः। थ्व हिनू नं हियात नुगनं कोष तक्क यंकिगु ज्या याई।
पुचः:एनाटोमी
अनश्नतः
अनश्नतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कमडोलीमांफी, बेरीनाग तहसील
कमडोलीमांफी भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दक्षिण विषुवतरेखीय जलधारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
साइट्रस पार्क, फ्लोरिडा
साइट्रस पार्क संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २०२२६ दु धासा थ्व थासे ७६०७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०७०७६९ उत्तर व देशान्तर ८२.५५८२७५ पश्चिम खः । थ्व थासे २७३८२५१४ वर्ग मिटर (१०.५७२४४८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ८१६७३८ वर्ग मिटर (०.३१५३४४ वर्ग माइल) ल दु ।
कदली
कदली छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
न्यु होप, अलाबामा
न्यु होप संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
कदली
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
न्यु होप, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५३९ दु धासा थ्व थासे ११२४ खा छें दु ।
कदली
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
न्यु होप, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.५३८१९४ उत्तर व देशान्तर ८६.४१२१२९ पश्चिम खः । थ्व थासे २२८६७१७२ वर्ग मिटर (८.८२९०६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ४२९२७ वर्ग मिटर (०.०१६५७४ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
इन्नलॆ (मलयालम संकिपा)
इन्नलॆ (मलयालम भाषा:ഇന്നലെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बांस्बोटे
बसाबोटे नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु उदयपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४४७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसाबोटे यागु जनसंख्या २५२६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:उदयपुर जिल्ला
जप
जप छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लिङ्कन भिलेज, क्यालिफोर्निया
लिङ्कन भिलेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२१६ दु धासा थ्व थासे १६१५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.००४१२२ उत्तर व देशान्तर १२१.३३४५४४ पश्चिम खः । थ्व थासे १८९९७३१ वर्ग मिटर (०.७३३४९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
झारमुडा रायगढ मण्डल
झारमुडा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
टेंगनमुडा, कोटा मण्डल
टेंगनमुडा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनुपनगर
अनुपनगर (अंग्रेजी भाय:Anup Nagar), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु मुर्शिदाबाद जिल्लायागु  सहर खः।
इन्टरपोल
इन्टरपोल छगु अन्तराष्ट्रिय प्रहरी संस्था खः।
सन् ११८०
११८० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११८० पुचः:दँ
दक्षिणी हिन्द धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
घरानारौडि (सन् १९८४या संकिपा)
घरानारौडि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
माझाकोत २
माझाकोत २ (अंग्रेजी:Majhakot), नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु  प्युठान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५९० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माझाकोत २ यागु जनसंख्या ३०१६ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
नेटो
नेटो छगू देय्‌तेगु पुचः ख।
पुचः:समाज
नर्थ पेकिन, इलियोनोई
नर्थ पेकिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५७४ दु धासा थ्व थासे ६३४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४०.६११०८८ उत्तर व देशान्तर ८९.६२४५३६ पश्चिम खः । थ्व थासे २९९७७९५ वर्ग मिटर (१.१५७४५५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७२२९९ वर्ग मिटर (०.०२७९१५ वर्ग माइल) ल दु ।
अनश्नन्‌
अनश्नन्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पुतुमैप्पॆण् (सन् १९८४या संकिपा)
पुतुमैप्पॆण् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५९य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पश्चिमी आस्ट्रेलिया की धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
म्हुतु
right|thumb|Sagittal section of nose mouth, pharynx, and larynx.
thumb|right|मनुयागु म्हुतु
म्हुतु' धागु व हो खः गुकिलिं जनावरतेसं नेगुखं व लः काइ।
अय्यर् दि ग्रेऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
अय्यर् दि ग्रेऱ्ऱ् (मलयालम भाषा:അയ്യര് ദി ഗ്രേറ്റ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
म्हुतु
जनावरतेगु म्हुतु
Most animals have a complete digestive system, with a mouth at one end and an anus at the other. Which end forms first in ontogeny is a criterion used to classify animals into protostome and deuterostome.
सुनगर, भटवाडी तहसील
सुनगर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
म्हुतु
जनावरतेगु म्हुतु
Some animals, such as the cnidarians, the brachiopods, and the planaria, do not have a separate anus, and thus expel waste through the mouth.
अय्यर् दि ग्रेऱ्ऱ् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
म्हुतु
जनावरतेगु म्हुतु
In many animals, the mouth has mouthparts to chew food, hold food, or inject poison. In arthropods, they are external modified legs; in gnathostome vertebrates they are internal.
मनुयागु म्हुतु
The human mouth is covered by an upper and lower lip. They play an important role in speech (it is part of the vocal apparatus), facial expression, kissing, drinking (especially with a straw), and smoking. Infants are born with a sucking reflex, by which they instinctively know to suck for nourishment using their lips and jaw. Lips are often adorned with lipstick or lip gloss although in most human cultures this is an affectation for females only. The philtrum is the vertical groove in the upper lip, formed where the nasomedial and maxillary processes meet during embryo development. When these processes fail to fuse fully, a hare lip and/or cleft palate can result. The nasolabial folds are the deep creases of tissue that extend from the nose to the sides of the mouth. One of the first signs of age on the human face is the increase in prominence of the nasolabial folds.
According to western etiquette, the mouth is kept closed, especially when chewing.
The mouth starts digestion by physically chewing the food and breaking it down with saliva.
स्वया दिसं
पुचः:एनाटोमी
साइट्रस रीज, फ्लोरिडा
साइट्रस रीज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२०१५ दु धासा थ्व थासे ८२७८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.३३३७०१ उत्तर व देशान्तर ८१.६४२४५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १२१३२८९७३ वर्ग मिटर (४६.८४५३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ९६८९२४३ वर्ग मिटर (३.७४१०३८ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ११८१
११८१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११८१ पुचः:दँ
गोकवरं (कर्नूलु)
गोकवरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
लमरीडबरी, कोटा मण्डल
लमरीडबरी, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
देवबहाल रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
बसदिलवा
बसदिलवा नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु पर्सा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७६४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसदिलवा यागु जनसंख्या ५२५३ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
कदलीतैलं
कदलीतैलं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मोजाम्बिक धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
कदलीतैलं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लिन्डा, क्यालिफोर्निया
लिन्डा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३४७४ दु धासा थ्व थासे ४४८३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.१२५१८१ उत्तर व देशान्तर १२१.५६३००६ पश्चिम खः । थ्व थासे १४६११९६७ वर्ग मिटर (५.६४१७१२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अनुपगढ
अनुपगढ (अंग्रेजी भाय:Anupgarh), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु गंगानगर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
जपति
जपति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कवितै (सन् २००४या संकिपा)
कवितै  (तमिल भाषा:கவிதை ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
देहेगाव, तलमडुगु मण्डल
देहेगाव, तलमडुगु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तलमडुगु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
नवाडमौला हरकसिंह, हल्द्वानी तहसील
नवाडमौला हरकसिंह भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नटवरपुर रायगढ मण्डल
नटवरपुर रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
शीतकालीन मानसून प्रवाह
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
नटवरपुर रायगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कदा
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
सोनपुरी, कोटा मण्डल
सोनपुरी, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सन् ११८२
११८२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११८२ पुचः:दँ
सोनपुरी, कोटा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनसुयवे
अनसुयवे छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नर्थ रिभरसाइड, इलियोनोई
नर्थ रिभरसाइड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६६८८ दु धासा थ्व थासे २९८५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.८४६२२२ उत्तर व देशान्तर ८७.८२९५८५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९९९२८४ वर्ग मिटर (१.५४४१३२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
बसहिया
बसहिया नेपा:यागु जनकपुर अञ्चलयागु धनुषा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९३७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसहिया यागु जनसंख्या ५७७४ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
सुन्दरीजल
सुन्दरीजल नेपाःया बागमती अञ्चलया येँ जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः। थ्व गाविस थःगु प्राकृतिक सौन्दर्यताया निंतिं नांजा।
भूगोल
थ्व थाय्‌या अक्षांश व देशान्तर क्रमशः दु। थ्व थाय् समुद्र सतह स्वया १३४५ मिटर (४४१२ फुट) च्वे ला। थ्व थासय् ४९१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपाःया सन् २००१ या जनगणना कथं सुन्दरीजलया जनसंख्या २४९९ दु। थुकिलि मिजंत ५१% व मिसा ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
जड्ज् मॆन्ऱ् (मलयालम संकिपा)
जड्ज् मॆन्ऱ् (मलयालम भाषा:ജഡ്ജ് മെന്റ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
भार्यामणि (सन् १९८४या संकिपा)
भार्यामणि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
साइट्रस स्प्रिङ्गस्, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४१५७ दु धासा थ्व थासे २००३ खा छें दु ।
भार्यामणि (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
साइट्रस स्प्रिङ्गस्, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.९९३५३९ उत्तर व देशान्तर ८२.४६१६९२ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५०९८२६७ वर्ग मिटर (२१.२७३५६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मझकोट
माझाकोत ३ (अंग्रेजी:Majhakot), नेपा:यागु भेरी अञ्चलयागु  जाजरकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ११५६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माझाकोत ३ यागु जनसंख्या ६१०६ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
Majhakot
गुम्मडपुरं (कर्नूलु)
गुम्मडपुरं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
खाल उर्फ कुमखोडी, गैरसैण तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नोबेल सिरपा
नोबेल सिरपा (स्विडिश: Nobelpris नोबेलप्रीस) स्वीडेनयागु वैज्ञानिक अल्फ्रेद नोबेलयागु लुमन्तिय् दं १९०१य् न्ह्यथंगु छगु सिरपा खः। थ्व सिरपा सकल दंय् शान्ति, साहित्य, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, चिकित्सा विज्ञान व अर्थशास्त्रय् सर्वोत्कृष्ट योगदान यात लल्हायेगु जुइ।
इतिहास
अल्फ्रेद नोबेल नं थगु सकल जिन्दगीय् मंका ३५५ आविष्कार यागु खः गुकिली १८६७य् डायनामाइटयागु आविष्कार नं छगु खः। डिसेम्बर १८९६य् वेक मदुबिले वेक युरोपयागु दक्ले तम्हि मनुय् छम्ह जुल। ज्यानुवरी १८९७य् वेकयागु वसीयत न्ह्यने व बिले सी दत कि वेकलं थगु सम्पत्तियागु दक्ले तधंगु अंश छगु गुथि देकेयात बायातगु खनी। वेकयागु इच्छा कथं थ्व धेबायागु ब्याजं सकल दंय् मानवजातियागु कल्याणकारी ज्या याईपिन्त हनिगु ज्या जुल।
२९ जून १९००य् नोबेल फाउन्डेशनयागु पलिस्था जुल व १९०१य् दक्ले न्हापांगु नोबेल शान्ति सिरपा रेड क्रसयागु पलिस्थामि जां हन्री दुनां व फ्रेंच पीस सोसाइटीयागु पलिस्थामि मू-नाय फ्रेडरिक पैसीयात मंका कथलं लल्हात।
स्रोत
नोबेल शताब्दी
पिनेयागु स्वापू
पुचः:समाज
पुयल् कटन्त पूमि (सन् १९८४या संकिपा)
पुयल् कटन्त पूमि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
न्यु मार्केट, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १८६४ दु धासा थ्व थासे ७८७ खा छें दु ।
पुयल् कटन्त पूमि (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
न्यु मार्केट, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.९०६२९५ उत्तर व देशान्तर ८६.४२६१७० पश्चिम खः । थ्व थासे ४४५४७९७० वर्ग मिटर (१७.२०००६८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
मीऩाट्चि कल्याणम् (सन् १९४०या संकिपा)
मीऩाट्चि कल्याणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कटत्तनाटन् अम्पाटि (मलयालम संकिपा)
कटत्तनाटन् अम्पाटि (मलयालम भाषा:കടത്തനാടന് അമ്പാടി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
लिन्डेन, क्यालिफोर्निया
लिन्डेन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ११०३ दु धासा थ्व थासे ४०० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.०१९९८९ उत्तर व देशान्तर १२१.०९१४५ पश्चिम खः । थ्व थासे १९४५५०५३ वर्ग मिटर (७.५११६३८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ११८३
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११८३ पुचः:दँ
म्हुतुसि
म्हुतुसि धाःगु स्तनधारी प्राणीया म्हुतुया सि ख। मनुइ थ्व ह्याउंसे च्वनि।
स्वयादिसँ
पुचः:एनाटोमी
जपन्नित्यं
जपन्नित्यं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ढोलमोहा, कोटा मण्डल
ढोलमोहा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
मुम्मणिकळ् (सन् १९४०या संकिपा)
मुम्मणिकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
बसमादी
बसमादी नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु मकवानपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २५४५ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसमादी यागु जनसंख्या १४,१७० खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
नवबहाल रायगढ मण्डल
नवबहाल रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कातल् (सन् २००४या संकिपा)
कातल्  (तमिल भाषा:காதல் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अनुपपुर
अनुपपुर (अंग्रेजी भाय:Anuppur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु शाहडोल जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ५०५ मिटर (१६५६ फिट)।
कदाचन्‌
कदाचन्‌ छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
जेना
जेना (अंग्रेजी:Jena), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु  बोकारो जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जेना शहरयागु जनसंख्या ७१५४ खः। थुकिली मिजंत ५४%, व मिसात ४६% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५०% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जेना यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
पूविलङ्कु (सन् १९८४या संकिपा)
पूविलङ्कु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ११८४
११८४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
लिधंसा
पुचः:११८४ पुचः:दँ
कळिक्कळं (मलयालम संकिपा)
कळिक्कळं (मलयालम भाषा:കളിക്കളം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
अनसूयः
अनसूयः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
कळिक्कळं (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अनसूयः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
नाथूपुर पाडली, हल्द्वानी तहसील
नाथूपुर पाडली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नर्थ युटिका, इलियोनोई
नर्थ युटिका संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९७७ दु धासा थ्व थासे ४४८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.३४३२१२ उत्तर व देशान्तर ८९.०१०९३३ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९०१४६८ वर्ग मिटर (१.५०६३६५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अनुपशहर
अनुपशहर (अंग्रेजी भाय:Anupshahr), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बुलंदशहर जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १८२ मिटर (५९७ फिट)।
माझाकोत शिवालय
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माझाकोत शिवालय यागु जनसंख्या २१०४ खः। थुकिली मिजंत ४६%, व मिसात ५४% दु।
अम्मायिलू प्रेमिंचंडि (सन् १९८४या संकिपा)
अम्मायिलू प्रेमिंचंडि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
इरण्टु अणा (सन् १९४०या संकिपा)
इरण्टु अणा  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४०य् पिहांवगु खः।
अम्मायिलू प्रेमिंचंडि (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
इरण्टु अणा (सन् १९४०या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अम्मायिलू प्रेमिंचंडि (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
जपयज्ञः
जपयज्ञः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
लिन्ड्से, क्यालिफोर्निया
लिन्ड्से संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०२९७ दु धासा थ्व थासे २८६५ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.२०७१७२ उत्तर व देशान्तर ११९.०८८८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ६२५३९४३ वर्ग मिटर (२.४१४६६१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
बसन्तपाटी
बसन्तपाटी नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९९४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बसन्तपाटी यागु जनसंख्या ६२५८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
उदालकोट, अल्मोडा तहसील
उदालकोट भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
वनबहरी रायगढ मण्डल
वनबहरी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
नेवारीबहरा, कोटा मण्डल
नेवारीबहरा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
गुव्वलकुंट्ल (कर्नूलु)
गुव्वलकुंट्ल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् कॊत्तपल्लॆ मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ११८५
११८५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११८५ पुचः:दँ
पेय् वीटु (सन् १९८४या संकिपा)
पेय् वीटु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कदाचन
कदाचन छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
काट्टुकुतिर (मलयालम संकिपा)
काट्टुकुतिर (मलयालम भाषा:കാട്ടുകുതിര) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पालपक्तऩ् (सन् १९४०या संकिपा)
पालपक्तऩ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९४०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
स्यावा, भटवाडी तहसील
स्यावा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनसूयन्तः
अनसूयन्तः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
कातल् टाट् काम् (सन् २००४या संकिपा)
कातल् टाट् काम् (तमिल भाषा:காதல் டாட் காம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००३य् पिहांवगु खः।
अनसूयन्तः
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
कातल् टाट् काम् (सन् २००४या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अनसूयन्तः
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
कातल् टाट् काम् (सन् २००४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अनसूयन्तः
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
न्यु साइट, अलाबामा
न्यु साइट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८४८ दु धासा थ्व थासे ३७६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०३०२८१ उत्तर व देशान्तर ८५.७८६७२१ पश्चिम खः । थ्व थासे २५२९८०७८ वर्ग मिटर (९.७६७६४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
पॊऴुतु विटिञ्चाच्चु (सन् १९८४या संकिपा)
पॊऴुतु विटिञ्चाच्चु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
औनल
औनल (अंग्रेजी भाय:Aonla), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु बरैली जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  १६७ मिटर (५४७ फिट)।
बलभद्रपुर रायगढ मण्डल
बलभद्रपुर रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।