cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अनर्थ
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बरियारपट्टी
बरियारपट्टी नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ६८८ खा छेँ दु।
लाखा रायगढ मण्डल
लाखा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
सें
सें भर्तिब्रा प्राणीतयेगु छगू मदयेकः मगाःगु अंग ख। थ्व अंगया यक्व कथंया ज्या दु, गुकिलि दितक्सिफिकेसन, प्रोतिन दयेकिगु, व पाचनया निंतिं माःगु जीवरसायन दयेकिगु आदि मू ज्या ख। सें जीवनया निंतिं मदयेकः मगा। वर्तमान अवस्थाय् लिभर दायलाइसिसया सुविधा दःसां ताहाःई तक्क सें मदयेक मनु म्वाये फैमखु।
थ्व अंगं मेताबोलिजमय् मू भूमिका म्हितु। थुकिया मेमेगु ज्याय् ग्लाइकोजेनया स्वथनेज्या, ह्यांगु हि कोषया दिकम्पोजिसन, प्लाज्मा प्रोतिनया निर्माण, हर्मोन निर्माण, दितक्सिफिकेसन आदि मू ख। थ्व अंग दायफ्रामया क्वे एब्दोमिनल-पेल्भिक क्षेत्रय् एब्दोमेनय् ला। थ्व अंगं पित्त नं दयेकि गुकिलिं लिपिदया पाचन व इमल्सिफिकेसन याइ। सेंया तन्तु छगू सिक्क विशिष्टिकृत तन्तु ख। थ्व तन्तुइ थी-थी कथंया जीवरसायनिक प्रक्रिया, दसु म्हयात मदयेकः मगाःगु चिधंगु व कम्प्लेक्स मोलेक्युलया दयेकेज्या व स्यंकेज्या आदि ला।
सें नाप स्वाःगु चिकित्सकीय खँग्वले आपालं हेपातो- वा हेपातिक स्वानातःगु दै। थ्व खँग्वः यवन भाषाया सेंया खँग्वः हेपार (ἡπαρ)या अपभंश ख।
लिधंसा
पुचः:एनाटोमी
मैनपुर (पकह)
मैनपुर (पकह) (अंग्रेजी:Mainpur (Pakaha)), नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु  पर्सा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ३९४ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मैनपुर (पकह) यागु जनसंख्या २६७२ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
दक्षिणी विषुवतरेखीय जलधारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
पगिड्याल (कर्नूलु)
पगिड्याल भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पगिड्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोविल् (सन् २००४या संकिपा)
कोविल्  (तमिल भाषा:கோவில் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
கோவில்
चुवप्पु नाट (मलयालम संकिपा)
चुवप्पु नाट (मलयालम भाषा:ചുവപ്പു നാട) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
अंकुर्हति
अंकुर्हति (अंग्रेजी भाय:Ankurhati), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु हावरा जिल्लायागु  सहर खः।
कथयते
कथयते छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
लेमन ग्रोभ, क्यालिफोर्निया
लेमन ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २४९१८ दु धासा थ्व थासे ८७२२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.७३३४५१ उत्तर व देशान्तर ११७.०३३७०२ पश्चिम खः । थ्व थासे ९८४२०७१ वर्ग मिटर (३.८०००४५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
उडलगांव, अल्मोडा तहसील
उडलगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
मोहली, कोटा मण्डल
मोहली, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
उडलगांव, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
मोहली, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
उडलगांव, अल्मोडा तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मोहली, कोटा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
उडलगांव, अल्मोडा तहसील
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
मोहली, कोटा मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
उडलगांव, अल्मोडा तहसील
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
फ्यारिन्क्स्
मनूया म्हया छगू कुचा ख।
नार्वे की धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
अमिताभ दाशगुप्त
छम्ह पश्चिम बंगालयाम्ह आधुनिक बंगाली चिनाखंमि खः।
नियायम् केट्किऱेऩ् (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नर्थब्रूक, इलियोनोई
नर्थब्रूक संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३३४३५ दु धासा थ्व थासे १२४९२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.१२९२२६ उत्तर व देशान्तर ८७.८४०७१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३३४५८९३८ वर्ग मिटर (१२.९१८५६९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १२७२८३ वर्ग मिटर (०.०४९१४४ वर्ग माइल) ल दु ।
खनिज
खनिज धाःगु जमिनं पिकाइगु कच्चा पदार्थ ख। A mineral is a naturally occurring substance formed through geological processes that has a characteristic chemical composition, a highly ordered atomic structure and specific physical properties. A rock, by comparison, is an aggregate of minerals and need not have a specific chemical composition. Minerals range in composition from pure elements and simple salts to very complex silicates with thousands of known forms. The study of minerals is called mineralogy. right|300px|thumb|An assortment of minerals.
खनिज परिभाषा व बायेज्या
To be classified as a true mineral, a substance must be a solid and have a crystalline structure. It must also be a naturally occurring, homogeneous substance with a defined chemical composition. Traditional definitions excluded organically derived material. However, the International Mineralogical Association in 1995 adopted a new definition: The modern classifications include an organic class - in both the new Dana and the Strunz classification schemes.
The chemical composition may vary between end members of a mineral system. For example the plagioclase feldspars comprise a continuous series from sodium-rich albite (NaAlSi3O8) to calcium-rich anorthite (CaAl2Si2O8) with four recognized intermediate compositions between. Mineral-like substances that don't strictly meet the definition are sometimes classified as mineraloids. Other natural-occurring substances are nonminerals. Industrial minerals is a market term and refers to commercially valuable mined materials (see also Minerals and Rocks section below).
A crystal structure is the orderly geometric spatial arrangement of atoms in the internal structure of a mineral. There are 14 basic crystal lattice arrangements of atoms in three dimensions, and these are referred to as the 14 "Bravais lattices". Each of these lattices can be classified into one of the six crystal systems, and all crystal structures currently recognized fit in one Bravais lattice and one crystal system. This crystal structure is based on regular internal atomic or ionic arrangement that is often expressed in the geometric form that the crystal takes. Even when the mineral grains are too small to see or are irregularly shaped, the underlying crystal structure is always periodic and can be determined by X-ray diffraction.
Chemistry and crystal structure together define a mineral. In fact, two or more minerals may have the same chemical composition, but differ in crystal structure (these are known as polymorphs). For example, pyrite and marcasite are both iron sulfide, but their arrangement of atoms differs. Similarly, some minerals have different chemical compositions, but the same crystal structure: for example, halite (made from sodium and chlorine), galena (made from lead and sulfur) and periclase (made from magnesium and oxygen) all share the same cubic crystal structure.
Crystal structure greatly influences a mineral's physical properties. For example, though diamond and graphite have the same composition (both are pure carbon), graphite is very soft, while diamond is the hardest of all known minerals. This happens because the carbon atoms in graphite are arranged into sheets which can slide easily past each other, while the carbon atoms in diamond form a strong, interlocking three-dimensional network.
There are currently more than 4,000 known minerals, according to the International Mineralogical Association, which is responsible for the approval of and naming of new mineral species found in nature. Of these, perhaps 100 can be called "common," 50 are "occasional," and the rest are "rare" to "extremely rare."
खनिज व लोहंया भिन्नता
A mineral is a naturally occurring solid with a definite chemical composition and a specific crystalline structure. A rock is an aggregate of one or more minerals. (A rock may also include organic remains and mineraloids.) Some rocks are predominantly composed of just one mineral. For example, limestone is a sedimentary rock composed almost entirely of the mineral calcite. Other rocks contain many minerals, and the specific minerals in a rock can vary widely. Some minerals, like quartz, mica or feldspar are common, while others have been found in only one or two locations worldwide. The vast majority of the rocks of the Earth's crust consist of quartz, feldspar, mica, chlorite, kaolin, calcite, epidote, olivine, augite, hornblende, magnetite, hematite, limonite and a few other minerals. Over half of the mineral species known are so rare that they have only been found in a handful of samples, and many are known from only one or two small grains.
Commercially valuable minerals and rocks are referred to as industrial minerals. Rocks from which minerals are mined for economic purposes are referred to as ores (the rocks and minerals that remain, after the desired mineral has been separated from the ore, are referred to as tailings).
लोहंया खनिज मात्रा
Other factors are of equal importance in determining the natural association or paragenesis of rock-forming minerals, principally the mode of origin of the rock and the stages through which it has passed in attaining its present condition. Two rock masses may have very much the same bulk composition and yet consist of entirely different assemblages of minerals. The tendency is always for those compounds to be formed which are stable under the conditions under which the rock mass originated. A granite arises by the consolidation of a molten magma at high temperatures and great pressures and its component minerals are those stable under such conditions. Exposed to moisture, carbonic acid and other subaerial agents at the ordinary temperatures of the Earth's surface, some of these original minerals, such as quartz and white mica are relatively stable and remain unaffected; others weather or decay and are replaced by new combinations. The feldspar passes into kaolinite, muscovite and quartz, and any mafic minerals such as pyroxenes, amphiboles or biotite have been present they are often altered to chlorite, epidote, rutile and other substances. These changes are accompanied by disintegration, and the rock falls into a loose, incoherent, earthy mass which may be regarded as a sand or soil. The materials thus formed may be washed away and deposited as sandstone or siltstone. The structure of the original rock is now replaced by a new one; the mineralogical constitution is profoundly altered; but the bulk chemical composition may not be very different. The sedimentary rock may again undergo metamorphism. If penetrated by igneous rocks it may be recrystallized or, if subjected to enormous pressures with heat and movement during mountain building, it may be converted into a gneiss not very different in mineralogical composition though radically different in structure to the granite which was its original state.
खनिजया भौतिक गुण
Physical properties commonly used are:
खानीया रसायनिक गुण
Minerals may be classified according to chemical composition. They are here categorized by anion group. The list below is in approximate order of their abundance in the Earth's crust. The list follows the Dana classification system.
सिलिकेट क्लास
thumb|[[quartz]] The largest group of minerals by far are the silicates (most rocks are ≥95% silicates), which are composed largely of silicon and oxygen, with the addition of ions such as aluminium, magnesium, iron, and calcium. Some important rock-forming silicates include the feldspars, quartz, olivines, pyroxenes, amphiboles, garnets, and micas.
कार्बोनेट क्लास
The carbonate minerals consist of those minerals containing the anion (CO3)2- and include calcite and aragonite (both calcium carbonate), dolomite (magnesium/calcium carbonate) and siderite (iron carbonate). Carbonates are commonly deposited in marine settings when the shells of dead planktonic life settle and accumulate on the sea floor. Carbonates are also found in evaporitic settings (e.g. the Great Salt Lake, Utah) and also in karst regions, where the dissolution and reprecipitation of carbonates leads to the formation of caves, stalactites and stalagmites. The carbonate class also includes the nitrate and borate minerals.
सल्फेट क्लास
Sulfates all contain the sulfate anion, SO42-. Sulfates commonly form in evaporitic settings where highly saline waters slowly evaporate, allowing the formation of both sulfates and halides at the water-sediment interface. Sulfates also occur in hydrothermal vein systems as gangue minerals along with sulfide ore minerals. Another occurrence is as secondary oxidation products of original sulfide minerals. Common sulfates include anhydrite (calcium sulfate), celestine (strontium sulfate), barite (barium sulfate), and gypsum (hydrated calcium sulfate). The sulfate class also includes the chromate, molybdate, selenate, sulfite, tellurate, and tungstate minerals.
ह्यालाइड क्लास
thumb|[[Halite]] The halides are the group of minerals forming the natural salts and include fluorite (calcium fluoride), halite (sodium chloride), sylvite (potassium chloride), and sal ammoniac (ammonium chloride). Halides, like sulfates, are commonly found in evaporitic settings such as playa lakes and landlocked seas such as the Dead Sea and Great Salt Lake. The halide class includes the fluoride, chloride, bromide and iodide minerals.
अक्साइड क्लास
Oxides are extremely important in mining as they form many of the ores from which valuable metals can be extracted. They also carry the best record of changes in the Earth's magnetic field. They commonly occur as precipitates close to the Earth's surface, oxidation products of other minerals in the near surface weathering zone, and as accessory minerals in igneous rocks of the crust and mantle. Common oxides include hematite (iron oxide), magnetite (iron oxide), chromite (iron chromium oxide), spinel (magnesium aluminium oxide - a common component of the mantle), ilmenite (iron titanium oxide), rutile (titanium dioxide), and ice (hydrogen oxide). The oxide class includes the oxide and the hydroxide minerals.
सल्फाइड क्लास
Many sulfide minerals are economically important as metal ores. Common sulfides include pyrite (iron sulfide - commonly known as fools' gold), chalcopyrite (copper iron sulfide), pentlandite (nickel iron sulfide), and galena (lead sulfide). The sulfide class also includes the selenides, the tellurides, the arsenides, the antimonides, the bismuthinides, and the sulfosalts (sulfur and a second anion such as arsenic).
फस्फेट क्लास
The phosphate mineral group actually includes any mineral with a tetrahedral unit AO4 where A can be phosphorus, antimony, arsenic or vanadium. By far the most common phosphate is apatite which is an important biological mineral found in teeth and bones of many animals. The phosphate class includes the phosphate, arsenate, vanadate, and antimonate minerals.
तत्त्व क्लास
The elemental group includes metals and intermetallic elements (gold, silver, copper), semi-metals and non-metals (antimony, bismuth, graphite, sulfur). This group also includes natural alloys, such as electrum (a natural alloy of gold and silver), phosphides, silicides, nitrides and carbides (which are usually only found naturally in a few rare meteorites).
अर्‍ग्यानिक क्लास
The organic mineral class includes biogenic substances in which geological processes have been a part of the genesis or origin of the existing compound. Minerals of the organic class include various oxalates, mellitates, citrates, cyanates, acetates, formates, hydrocarbons and other miscellaneous species. Examples include whewellite, moolooite, mellite, fichtelite, carpathite, evenkite and abelsonite.
लिधंसा
पुचः:मिनरलोजी  पुचः:समाज पुचः:विज्ञान
लाटा, भटवाडी तहसील
लाटा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ११६७
११६७ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११६७ पुचः:दँ
बरियारपुर
बरियारपुर नेपा:यागु नारायणी अञ्चलयागु रौतहट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ९७८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बरियारपुर यागु जनसंख्या ६२९७ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
कमाण्टर् (मलयालम संकिपा)
कमाण्टर् (मलयालम भाषा:കമാണ്ടര്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
जन्तवः
जन्तवः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अन्नामलैनगर
अन्नामलैनगर (अंग्रेजी भाय:Annamalai Nagar), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु कड्डालोर जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
नौभू, अलाबामा
नौभू संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २८४ दु धासा थ्व थासे १५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९८८५७१ उत्तर व देशान्तर ८७.४८७८१४ पश्चिम खः । थ्व थासे २५४२८३१ वर्ग मिटर (०.९८१७९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
प्यान्कृयाज
मनूया म्हया छगू कुचा ख।
सन् ११६८
११६८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
लिधंसा
पुचः:११६८ पुचः:दँ
लामीदरहा रायगढ मण्डल
लामीदरहा रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
पूर्वी ग्रीनलैण्ड धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
निलवु चुटुवतिल्लै (सन् १९८४या संकिपा)
निलवु चुटुवतिल्लै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
केम्पस् (सन् २००४या संकिपा)
केम्पस् (तमिल भाषा:கேம்பஸ்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
जेजुरी
जेजुरी (अंग्रेजी:Jejuri), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  पुणे जिल्लायागु छगु सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ७१८ मिटर (२३५५ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जेजुरी शहरयागु जनसंख्या १२,००० खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
पुचः:महाराष्ट्रयागु शहर
चिपली, फ्लोरिडा
चिपली संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५९२ दु धासा थ्व थासे १६९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.७७९२२५ उत्तर व देशान्तर ८५.५३९०८७ पश्चिम खः । थ्व थासे १०६६३१९८ वर्ग मिटर (४.११७०८४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:फ्लोरिडायागु शहर
आमागोहन, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
अनल
अनल छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नयागाँव सम्मल, हल्द्वानी तहसील
नयागाँव सम्मल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  हल्द्वानी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अमिय चक्रबर्ती
छम्ह पश्चिम बंगालयाम्ह आधुनिक बंगाली चिनाखंमि खः।
कथयन्तः
कथयन्तः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दोर्लि, तलमडुगु मण्डल
दोर्लि, तलमडुगु मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया तलमडुगु मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:तलमडुगु मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
मैन्ताडा
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं मैन्ताडा यागु जनसंख्या १०,५२० खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
लिधंसा
पुचः:भेरी अञ्चल
डोक्टर् पशुपति (मलयालम संकिपा)
डोक्टर् पशुपति (मलयालम भाषा:ഡോക്ടര് പശുപതി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
पालमर्रि (कर्नूलु)
पालमर्रि  भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पगिड्याल मण्डलय् ला।
बरियारपुर गाविस, बारा जिल्ला
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बरियारपुर २ यागु जनसंख्या ९६६८ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
पालमर्रि (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ११६९
११६९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११६९ पुचः:दँ
कण्कळाल् कैतु चॆय् (सन् २००४या संकिपा)
कण्कळाल् कैतु चॆय् (तमिल भाषा:கண்களால் கைது செய்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
शिवपुरी रायगढ मण्डल
शिवपुरी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
नीङ्कळ् केट्टवै (सन् १९८४या संकिपा)
नीङ्कळ् केट्टवै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८४य् पिहांवगु खः।
लेमूर, क्यालिफोर्निया
लेमूर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १९७१२ दु धासा थ्व थासे ६८२३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.३०३८७४ उत्तर व देशान्तर ११९.७८६४४९ पश्चिम खः । थ्व थासे २१८९०३४७ वर्ग मिटर (८.४५१९११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
नर्थ शिकागो, इलियोनोई
नर्थ शिकागो संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३५९१८ दु धासा थ्व थासे ८३७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४२.३२२२७२ उत्तर व देशान्तर ८७.८५४४७ पश्चिम खः । थ्व थासे २०२८३६६५ वर्ग मिटर (७.८३१५६७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३३२७३ वर्ग मिटर (०.०१२८४७ वर्ग माइल) ल दु ।
जन्तोः
जन्तोः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बेंगुला धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
कपतोला, बेरीनाग तहसील
कपतोला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
थाइरोइड ग्रन्थि
थाइरोइड ग्रन्थि मनुयागु गपते दैगु छगु महत्त्वपूर्ण ग्रन्थि खः।
अन्नवसल
अन्नवसल (अंग्रेजी भाय:Annavasal), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु पुडुक्कोटै जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
नेक्टर, अलाबामा
नेक्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ३७२ दु धासा थ्व थासे १५८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९६९१२४ उत्तर व देशान्तर ८६.६३६२५६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७०४३४८ वर्ग मिटर (१.८१६३५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ३५८७२ वर्ग मिटर (०.०१३८५० वर्ग माइल) ल दु ।
खोगसरा, कोटा मण्डल
खोगसरा, कोटा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया कोटा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पातकोट (कर्नूलु)
पातकोट भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कर्नूलु जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् पगिड्याल मण्डलय् ला।
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सेकू, भटवाडी तहसील
सेकू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  भटवाडी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चक्रधरपुर रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
ब्राजील धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
युटेरस
मनूया म्हया छगू कुचा ख।
चोकोलोस्की, फ्लोरिडा
चोकोलोस्की संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४०४ दु धासा थ्व थासे ५८९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २५.८१२८८६ उत्तर व देशान्तर ८१.३६०८१२ पश्चिम खः । थ्व थासे ७२४१०९ वर्ग मिटर (०.२७९५८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ई कण्णि कूटि (मलयालम संकिपा)
ई कण्णि कूटि (मलयालम भाषा:ഈ കണ്ണി കൂടി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९०य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
ऎऩ्ऩवो पिटिच्चिरुक्कु (सन् २००४या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
अनलः
अनलः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कथयिष्यन्ति
कथयिष्यन्ति छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
सन् ११७०
११७० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
कथयिष्यन्ति
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
सन् ११७०
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११७० पुचः:दँ
कथयिष्यन्ति
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अरुण मित्र
छम्ह पश्चिम बंगालयाम्ह आधुनिक बंगाली चिनाखंमि खः।
साहित्य
१६दँय् "बेणु" नांया किशोर पत्रिकाय् प्रथम चिनाखँ पिथंगु। थःगु काब्यग्रन्थय् प्रान्तरेखा (१९४३), उत्सेर दिके (१९५०), घनिष्ठ ताप(१९६३), मञ्चेर बाइरे माटिते (१९७०), शुधु रातेर शब्द नय़ (१९७८), प्रथम पलि शेष पाथर (१९८१) व खुँजते खुँजते एतदूर (१९८६) दु। शुधु रातेर शब्द नय़ काब्यग्रन्थ सन् १९७९ सालय् रबीन्द्र पुरस्कार व खुँजते खुँजते एतदूर काब्यग्रन्थ सन् १९८७ सालय् साहित्य अकादमि सिरपा त्याःगु दु।  वय्कःया चिनाखँमुना खण्डय् प्रकाशित जूगु दु।
दुपुरेर सूर्य गुँड़िय़े गेल आर आमि अनुभब करलाम तोमार स्पन्दन थमथमे रातेर मतो तोमार शुकनो मुख शस्येर शिकड़े शिकड़े छाओय़ा अनुभब करलाम। (दुपुरेर सूर्य)
भल्भा
मनूया म्हया छगू कुचा ख।
बर्जिवाङ
बर्जिवाङ नेपा:यागु राप्ती अञ्चलयागु प्युठान जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५२१ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बर्जिवाङ यागु जनसंख्या २४१४ खः। थुकिली मिजंत ४२%, व मिसात ५८% दु।
लेमूर स्टेसन, क्यालिफोर्निया
लेमूर स्टेसन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७४९ दु धासा थ्व थासे १३९० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.२६०५३४ उत्तर व देशान्तर ११९.८९१९३६ पश्चिम खः । थ्व थासे १०९५४४४३ वर्ग मिटर (४.२२९५३४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
माईपोखरी
माईपोखरी (अंग्रेजी:Maipokhari), नेपा:यागु मेची अञ्चलयागु  इलाम जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ८०२ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं माईपोखरी यागु जनसंख्या ४४४७ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
उडला, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
रेनेल धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
तुलुफ, कोटा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:कोटा मण्डल, विलासपुर जिल्ला
जन्म
जन्म छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नीतिक्कु ऒरु पॆण् (सन् १९८४या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अनिगेरी
अनिगेरी (अंग्रेजी भाय:Annigeri), भारतयागु कर्णाटक राज्ययागु धारवाद जिल्लायागु सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  ६२४ मिटर (२०४७ फिट)।
लेब्राडोर धारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
छिरवानी रायगढ मण्डल
छिरवानी रायगढ मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया रायगढ मण्डलया छगू गां ख।
ई तणुत्त वॆळुप्पान् कालत्त् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
वीरापुरं (कर्नूलु)
थ्व थाय् पगिड्याल मण्डलय् ला।
ई तणुत्त वॆळुप्पान् कालत्त् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
वीरापुरं (कर्नूलु)
भूगोल
कर्नूलु जिल्लायागु अक्षांश १५.५०' निसें १५.८३' उत्तर व देशान्तर ७८.०३' व ७८.०५' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कर्नूलु जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
छिरवानी रायगढ मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
सन् ११७१
११७१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
छिरवानी रायगढ मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सन् ११७१
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:११७१ पुचः:दँ
छिरवानी रायगढ मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
वीरापुरं (कर्नूलु)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
छिरवानी रायगढ मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:रायगढ मण्डल, रायगढ जिल्ला
कम्पीरम् (सन् २००४या संकिपा)
कम्पीरम्  (तमिल भाषा:கம்பீரம் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००४य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नर्थ सिटी, इलियोनोई
नर्थ सिटी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६३० दु धासा थ्व थासे २७७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.९९३१२९ उत्तर व देशान्तर ८९.०६५५४७ पश्चिम खः । थ्व थासे ५६७८७१३ वर्ग मिटर (२.१९२५६३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०२९३२ वर्ग मिटर (०.०३९७४२ वर्ग माइल) ल दु ।
सुन्दरदेवी
सुन्दरदेवी (अंग्रेजी:Sundaradevi), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  नुवाकोट जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४८८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं सुन्दरदेवी यागु जनसंख्या २४६४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
कनेक्टिभ तन्तु
कनेक्टिभ तन्तु जनावर तेगु प्येंगु कथंयागु प्राथमिक तन्तुय् छगु खः।
नरीपुर लामाचौड, हल्द्वानी तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
बर्नालु
बर्नालु नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु ओखलढुंगा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५८७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं बर्नालु यागु जनसंख्या २८६६ खः। थुकिली मिजंत ४८%, व मिसात ५२% दु।
विपरीत विषुवतरेखीय जलधारा
बाहरी कड़िया
पुचः:महासागरीय विज्ञान पुचः:महासागरीय धाराएं पुचः:भूगोल
कथयिष्यामि
कथयिष्यामि छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।