cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
उद्गच्छति
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
शत्रु (मलयालम संकिपा)
शत्रु (मलयालम भाषा:ശത്രു) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कीनेज, इलियोनोई
कीनेज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु भिलेज खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ९९ दु धासा थ्व थासे ४६ खा छें दु ।
वेट्टवलम्
वेट्टवलम् (अंग्रेजी भाय:Vettavalam), भारतयागु तमिलनाडु राज्ययागु तिरुभनमलाई जिल्लायागु पञ्चायत-शासित सहर खः।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २११ मिटर (६९२ फिट)।
सन् ९६४
९६४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९६४ पुचः:दँ
गोदोली
गोदोली (अंग्रेजी:Godoli), भारतयागु महाराष्ट्र राज्ययागु  सतारा जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोदोली शहरयागु जनसंख्या १६,७५१ खः। थुकिली मिजंत ५२%, व मिसात ४८% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ८३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८५% दु, व मिसातेगु साक्षरता ८१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोदोली यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।
अगस्ता, आर्कान्सः
अगस्ता संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६६५ दु धासा थ्व थासे ११६४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.२८६५०१ उत्तर व देशान्तर ९१.३६०९३५ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०८५००५ वर्ग मिटर (१.९६३३३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
ऎङ्कक् कुटुम्पम् पॆरिचु (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अडवि सिंहालु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कर्रीकछार घरघोडा मण्डल
कर्रीकछार घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
प्रशान्त तामाङ
भाजु प्रशान्त तामाङ भारतया दार्जिलिंग निवसि नेपाली मूलयाम्ह छम्ह सामान्य नागरीक खः, गुम्ह्स्यां सन् २००७या सोनि टिभि पाखें न्ह्याकूगु इन्डियन आइडल-३ ज्याझ्वलय् न्हाप लाकेत ता:लागु खः ।
तिरुमति ऒरु वॆकुमति (सन् १९८७या संकिपा)
तिरुमति ऒरु वॆकुमति छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गोगांव
गोगांव (अंग्रेजी:Gogaon), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु  रायपुर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोगांव शहरयागु जनसंख्या १०,४५३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६७% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४३% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया गोगांव यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २१% ६ दं स्वया म्हो जु।
मानिकचौरी, मस्तूरी मण्डल
मानिकचौरी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
विचाराबाद
विचाराबाद (अंग्रेजी भाय:Vicarabad), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु रंगरेड्डि जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
बंडारुगूडॆं (कृष्णा)
बंडारुगूडॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
मानिकचौरी, मस्तूरी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
बंडारुगूडॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् बापुलपाडु मण्डलय् ला।
मानिकचौरी, मस्तूरी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
बंडारुगूडॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मानिकचौरी, मस्तूरी मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
बंडारुगूडॆं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नोहर
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १८६ मिटर (६१० फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नोहर शहरयागु जनसंख्या ४२,३०२ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६१% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७०% दु, व मिसातेगु साक्षरता ५२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नोहर यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १६% ६ दं स्वया म्हो जु।
मैनोल, डुण्डा तहसील
मैनोल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ९६५
९६५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
कोकडी, मस्तूरी मण्डल
कोकडी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
स्नेहिच्च कुऱ्ऱत्तिन् (मलयालम संकिपा)
स्नेहिच्च कुऱ्ऱत्तिन् (मलयालम भाषा:സ്നേഹിച്ച കുറ്റത്തിന്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
स्ट्र्याटफर्ड, कनेक्टिकट
स्ट्र्याटफर्ड संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
स्नेहिच्च कुऱ्ऱत्तिन् (मलयालम संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
स्ट्र्याटफर्ड, कनेक्टिकट
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४९९७६ दु धासा थ्व थासे २०५९६ खा छें दु ।
स्नेहिच्च कुऱ्ऱत्तिन् (मलयालम संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
स्ट्र्याटफर्ड, कनेक्टिकट
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.२०१५९६ उत्तर व देशान्तर ७३.१३४२२६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४५५४५२९४ वर्ग मिटर (१७.५८५१३७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५९३१८०५ वर्ग मिटर (२.२९०२८३ वर्ग माइल) ल दु ।
एल्ड्रिज, क्यालिफोर्निया
एल्ड्रिज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५३४ दु धासा थ्व थासे ५५१ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३४२०६३ उत्तर व देशान्तर १२२.५१२०४२ पश्चिम खः । थ्व थासे १६५३२६९ वर्ग मिटर (०.६३८३३१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
कोइलाबास
कोइलाबास (अंग्रेजी भाय:Koilabas), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु दाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे226खा छेँ दु।
भूगोल
थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः । थ्व थाय्यागु उचाइ खः  २७९ मिटर (९१५ फिट)।
कऩ्ऩियिऩ् चपतम् (सन् १९५८या संकिपा)
कऩ्ऩियिऩ् चपतम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
तीर्त्तक्करैयिऩिले (सन् १९८७या संकिपा)
तीर्त्तक्करैयिऩिले छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
एल्बर्टा, अलाबामा
एल्बर्टा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५५२ दु धासा थ्व थासे २५० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३०.४१३६४० उत्तर व देशान्तर ८७.५९९३५२ पश्चिम खः । थ्व थासे १९३९९९२ वर्ग मिटर (०.७४९०३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
कोइलाडी गाविस, सप्तरी जिल्ला
कोइलाडी (अंग्रेजी भाय:Koiladi), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सप्तरी जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1065खा छेँ दु।
सावित्रि (सन् १९८१या संकिपा)
सावित्रि (तेलेगु भाषा:సావిత్రి) छगू तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३३य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
सफ्फिल्ड डिपोट, कनेक्टिकट
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२४४ दु धासा थ्व थासे ५९८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९८१७७९ उत्तर व देशान्तर ७२.६५१३९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ५०२६९२१ वर्ग मिटर (१.९४०९०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४९१५ वर्ग मिटर (०.००५७५९ वर्ग माइल) ल दु ।
अस्टिन, आर्कान्सः
अस्टिन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ६०५ दु धासा थ्व थासे २३६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.००५२४८ उत्तर व देशान्तर ९१.९८९१६७ पश्चिम खः । थ्व थासे ७७४३०९० वर्ग मिटर (२.९८९६२४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
तिङ्कळाऴ्च्च नल्ल दिवसं (मलयालम संकिपा)
तिङ्कळाऴ्च्च नल्ल दिवसं (मलयालम भाषा:തിങ്കളാഴ്ച്ച നല്ല ദിവസം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
बेलपान, मस्तूरी मण्डल
बेलपान, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
उद्गार
उद्गार छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नोइडा
नोइडा (अंग्रेजी:Noida), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु  गौतम बुद्ध नगर जिल्लायागु छगु  सहर खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नोइडा शहरयागु जनसंख्या २९३,९०८ खः। थुकिली मिजंत ५५%, व मिसात ४५% दु।
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ६८% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ७४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ६१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नोइडा यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १४% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
मादरेचोद्रे
पुचः:उत्तर प्रदेशयागु शहर
सेम, पोखरी तहसील
सेम भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  पोखरी तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कमतरा घरघोडा मण्डल
कमतरा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
सन् ९६६
९६६ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९६६ पुचः:दँ
विदिशा
विदिशा (अंग्रेजी भाय:Vidisha), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु विदिशा जिल्लायागु सहर इलाका खः।
मुसडगाँव, डुण्डा तहसील
मुसडगाँव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
गोगापुर
गोगापुर (अंग्रेजी:Gogapur), भारतयागु मध्य प्रदेश राज्ययागु  उज्जैन जिल्लायागु छगु  सहर खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ४८६ मिटर (१५९४ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोगापुर शहरयागु जनसंख्या ६३७१ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
हनुमान् जंक्षन् (कृष्णा)
हनुमान् जंक्षन् भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बापुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मडहा, मस्तूरी मण्डल
मडहा, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कटऩ् वाङ्कि कल्याणम् (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कया घरघोडा मण्डल
कया घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
तुळचि (सन् १९८७या संकिपा)
तुळचि  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पोलस, जैनूर मण्डल
पोलस, जैनूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
गजि
भाङ्ग वा गजि छगु हर्ब ख। थ्व हर्ब मनुतेसं ऐतिहासिक कालनिसें थुकिया फाइबर (जुटया निंति), वासःया गुणया निंति व थुकिया पुनं वैगु पोषणया निंति छ्य्‌लातगु खनेदु। थ्व स्वांमाया थी-थी अंग थी-थी कथं छ्य्‌लेछिं। न्ह्याबिलें हे गजित्वना जुइपिं मनुतेत गजिगुलु धाइ। गजितयेगु चिलंयात गजिचिलं धाइ।
स्वयादिसँ
पुचः:घाँय्
Hanf Kanabo Chanvre Kender Cannabis 大麻 Индијска конопља Kinder
उपहारं (मलयालम संकिपा)
उपहारं (मलयालम भाषा:ഉപഹാരം) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कोइरालाकोत
कोइरालाकोत (अंग्रेजी भाय:Koiralakot), नेपायागु सेती अञ्चलयागु बझाङ जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे566खा छेँ दु।
एल ग्रानेडा, क्यालिफोर्निया
एल ग्रानेडा संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७२४ दु धासा थ्व थासे २०९७ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३७.५०३७६६ उत्तर व देशान्तर १२२.४७३२३ पश्चिम खः । थ्व थासे १३९४९८९५ वर्ग मिटर (५.३८६०८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७६५८ वर्ग मिटर (०.००२९५७ वर्ग माइल) ल दु ।
विद्याविहार
विद्याविहार (अंग्रेजी भाय:Vidyavihar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु झुन्झुनुन् जिल्लायागु सहर इलाका खः।
सन् ९६७
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९६७ पुचः:दँ
एभोका, आर्कान्सः
एभोका संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४२३ दु धासा थ्व थासे १६८ खा छें दु ।
ट्यारिफभिल, कनेक्टिकट
ट्यारिफभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३७१ दु धासा थ्व थासे ६३८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९०८२९७ उत्तर व देशान्तर ७२.७६६७७२ पश्चिम खः । थ्व थासे १५७०९५९ वर्ग मिटर (०.६०६५५१ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ११२१८५ वर्ग मिटर (०.०४३३१५ वर्ग माइल) ल दु ।
कोल
कोल (अंग्रेजी भाय:Kol), नेपायागु राप्ती अञ्चलयागु रुकुम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे624खा छेँ दु।
तूरत्तुप् पच्चै (सन् १९८७या संकिपा)
तूरत्तुप् पच्चै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
चिलकागुडा घरघोडा मण्डल
चिलकागुडा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
कात्तवरायऩ् (सन् १९५८या संकिपा)
कात्तवरायऩ्  छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विजयीगढ
विजयीगढ (अंग्रेजी भाय:Vijaigarh), भारतयागु उत्तर प्रदेश राज्ययागु अलिगढ जिल्लायागु नगर पञ्चायत-शासित सहर खः।
बिल्लनपल्लि (कृष्णा)
बिल्लनपल्लि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बापुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
इम्चै अरचऩ् २३म् पुलिकेचि (सन् २००६या संकिपा)
इम्चै अरचऩ् २३म् पुलिकेचि  (तमिल भाषा:இம்சை அரசன் ௨௩ம் புலிகேசி ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सन् ९६८
९६८ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९६८ पुचः:दँ
एल्ड्रिच, अलाबामा
एल्ड्रिच संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.९१९७७४ उत्तर व देशान्तर ८७.६२११३८ पश्चिम खः । थ्व थासे १८१२५६४ वर्ग मिटर (०.६९९८३५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
उद्दिश्य
उद्दिश्य छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कीन्सबर्ग, इलियोनोई
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २५२ दु धासा थ्व थासे १११ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.३५०७१९ उत्तर व देशान्तर ८७.८६७५१५ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६६९५१ वर्ग मिटर (०.२५७५११ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
मनवा, मस्तूरी मण्डल
मनवा, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
उयरुं ञान् नाटाकॆ (मलयालम संकिपा)
उयरुं ञान् नाटाकॆ (मलयालम भाषा:ഉയരും ഞാന് നാടാകെ) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
कुटुम्प कौरवम् (सन् १९५८या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मसोन, डुण्डा तहसील
मसोन भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कोलाटी भुम्लु
कोलाटी भुम्लु (अंग्रेजी भाय:Kolati Bhumlu), नेपायागु बागमती अञ्चलयागु काभ्रे जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे318खा छेँ दु।
विजयीनगर
विजयीनगर (अंग्रेजी भाय:Vijainagar), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु अज्मेर जिल्लायागु सहर इलाका खः।
गोग्री जमलपुर
गोग्री जमलपुर (अंग्रेजी:Gogri Jamalpur), भारतयागु बिहार राज्ययागु  खगारिया जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं गोग्री जमलपुर शहरयागु जनसंख्या ३१,०९३ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् २०% ६ दं स्वया म्हो जु।
झलौली, सोमेश्वर तहसील
झलौली भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  सोमेश्वर तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् ९६९
९६९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९६९ पुचः:दँ
परिचम् पोट्टाच्चु (सन् १९८७या संकिपा)
परिचम् पोट्टाच्चु छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
उयिर्त्तॆऴुन्नेल्प्प् (मलयालम संकिपा)
उयिर्त्तॆऴुन्नेल्प्प् (मलयालम भाषा:ഉയിര്ത്തെഴുന്നേല്പ്പ്) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
चिल्हाटी, मस्तूरी मण्डल
चिल्हाटी, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
नोखा
नोखा (अंग्रेजी:Nokha), भारतयागु राजस्थान राज्ययागु  बिकानेर जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः। नोखा तहसील के अंदर ग्राम पंचायत काहिरा है उस ग्राम पंचायत की सभ्यता उस ग्राम पंचायत के लोगों के संस्कार उनकी मर्यादा देख कर हर व्यक्ति के हृदय को छू लेता है उसमें मोहल्ला का नाम सुरतपुरा है जिसमें श्री देव जसनाथ जी महाराज का मंदिर है और हर कोई यहां आता है बहुत ही बढ़िया जगह है लोगों का मेलजोल भाईचारा बहुत ही अच्छा है शंकर नाथ वार्ड पंच वार्ड नंबर 6 ग्राम पंचायत काहिरा के हैं
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः । समुद्र सतह स्वया थ्व थाय ३२५ मिटर (१०६६ फुट) च्वे ला।
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नोखा शहरयागु जनसंख्या ४९,७०४ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १९% ६ दं स्वया म्हो जु।
लिधंसा
Nokha
डगबिरा घरघोडा मण्डल
डगबिरा घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
पल्लॆटूरि पिडुगु (सन् १९८२या संकिपा)
पल्लॆटूरि पिडुगु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८२य् पिहांवगु खः।
डगबिरा घरघोडा मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
पल्लॆटूरि पिडुगु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
डगबिरा घरघोडा मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
पल्लॆटूरि पिडुगु (सन् १९८२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
पुचः:तेलुगु संकिपा
डगबिरा घरघोडा मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
चपाष् मीऩा (सन् १९५८या संकिपा)
चपाष् मीऩा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
टेरीभिल, कनेक्टिकट
टेरीभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.६७८८९८ उत्तर व देशान्तर ७३.००३९४८ पश्चिम खः । थ्व थासे ७१७२१२२ वर्ग मिटर (२.७६९१७२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ६७३२० वर्ग मिटर (०.०२५९९२ वर्ग माइल) ल दु ।
बॊम्मुलूरु (कृष्णा)
बॊम्मुलूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बापुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नोखा २
नोखा २ (अंग्रेजी:Nokha), भारतयागु बिहार राज्ययागु  रोह्तास जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।
जनसंख्या
थनयागु साक्षरता प्रतिशत ५३% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ६४% दु, व मिसातेगु साक्षरता ४२% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया नोखा २ यागु साक्षरता  अप्व दु।
थ्व शहरयगु जनसंख्याय् १८% ६ दं स्वया म्हो जु।
एल्क ग्रोभ, क्यालिफोर्निया
एल्क ग्रोभ संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५९९८४ दु धासा थ्व थासे १८८९४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३८.४३८२२२ उत्तर व देशान्तर १२१.३८१९२५ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९३६०४९९ वर्ग मिटर (१५.१९७१७४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २१८१ वर्ग मिटर (०.०००८४२ वर्ग माइल) ल दु ।
दनौढ घरघोडा मण्डल
दनौढ घरघोडा मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया घरघोडा मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:घरघोडा मण्डल, रायगढ जिल्ला
एल्कमोन्ट, अलाबामा
एल्कमोन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ४७० दु धासा थ्व थासे १८९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३४.९३०१५५ उत्तर व देशान्तर ८६.९७७०८६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४१५५७०५ वर्ग मिटर (१.६०४५२७ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
स्याला, पिथौरागढ (सदर) तहसील
स्याला भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  पिथौरागढ (सदर) तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विजालपोर
विजालपोर (अंग्रेजी भाय:Vijalpor), भारतयागु गुजरात राज्ययागु नभसरी जिल्लायागु सहर इलाका खः।
परुवराकम् (सन् १९८७या संकिपा)
परुवराकम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोल्बुङग
कोल्बुङ (अंग्रेजी भाय:Kolbung), नेपायागु मेची अञ्चलयागु इलाम जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे986खा छेँ दु।
उयिर् (सन् २००६या संकिपा)
उयिर्  (तमिल भाषा:உயிர் ) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पुचः:तमिल संकिपा
ब्याङ्क्स, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १२० दु धासा थ्व थासे ६३ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.५७६७६४ उत्तर व देशान्तर ९२.२६८१२९ पश्चिम खः । थ्व थासे ९९७६३२ वर्ग मिटर (०.३८५१८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ९७०
९७० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९७० पुचः:दँ
माँगलीसेरा, डुण्डा तहसील
माँगलीसेरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  डुण्डा तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कुकुरदीकेर, मस्तूरी मण्डल
कुकुरदीकेर, मस्तूरी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया मस्तूरी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:मस्तूरी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
आकस्मिक चिकित्सा
right|thumb|282x282px| आकस्मिक चिकित्सा चिकित्साया छगू कचा ख।
वन्नु कण्टु कीऴटक्कि (मलयालम संकिपा)
वन्नु कण्टु कीऴटक्कि (मलयालम भाषा:വന്നു കണ്ടു കീഴടക്കി) छगू मलयालम भाषाया संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८५य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
मलयालम विकिपिडिया
थंप्सनभिल, कनेक्टिकट
थंप्सनभिल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु कनेक्टिकट राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ८१२५ दु धासा थ्व थासे ३७२८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.९९४०४६ उत्तर व देशान्तर ७२.५९८०२६ पश्चिम खः । थ्व थासे ५५४०९१७ वर्ग मिटर (२.१३९३६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ५९४२०७ वर्ग मिटर (०.२२९४२५ वर्ग माइल) ल दु ।
कंकूर, जैपूर मण्डल
कंकूर, जैपूर मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैपूर मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
अर्थ-व्यवस्था
थ्व थाय्‌या अर्थव्यवस्थाय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। जाकी, तु, कपाय्‌ आदि बाली थन बुइकिगु या।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैपूर मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
वेमुल
गां
पुचः:आन्ध्र प्रदेश
चम्पूर्ण रामायणम् (सन् १९५८या संकिपा)
चम्पूर्ण रामायणम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५८य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
पाटु निलावे (सन् १९८७या संकिपा)
पाटु निलावे छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८७य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कोल्डांडा
कोल्डांडा (अंग्रेजी भाय:Koldada), नेपायागु लुम्बिनी अञ्चलयागु पाल्पा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे526खा छेँ दु।
उद्देशतः
उद्देशतः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
केथ्स्बर्ग, इलियोनोई
केथ्स्बर्ग संयुक्त राज्य अमेरिकायागु इलियोनोई राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ७१४ दु धासा थ्व थासे ३०६ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ४१.१०००२ उत्तर व देशान्तर ९०.९३७२९३ पश्चिम खः । थ्व थासे ६६७८९६९ वर्ग मिटर (२.५७८७६४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १५५०८३७ वर्ग मिटर (०.५९८७८२ वर्ग माइल) ल दु ।
सन् ९७१
९७१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:९७१ पुचः:दँ
बॊम्मुलूरु खंद्रिक (कृष्णा)
बॊम्मुलूरु खंद्रिक भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् बापुलपाडु मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
उऩै नाऩ् (सन् २००६या संकिपा)
उऩै नाऩ् (तमिल भाषा:உனை நான்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००६य् पिहांवगु खः।
बॊम्मुलूरु खंद्रिक (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
नोक्पुल
नोक्पुल (अंग्रेजी:Nokpul), भारतयागु पश्चिम बंगाल राज्ययागु  उत्तर नीप्येंगु पर्गानत जिल्लायागु छगु  सहर खः।
उऩै नाऩ् (सन् २००६या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
नोक्पुल
जनसंख्या
भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नोक्पुल शहरयागु जनसंख्या ६६४७ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
उऩै नाऩ् (सन् २००६या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया