cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
गंगोला कोटुली, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
मोहडंडा, लोरमी मण्डल
मोहडंडा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
गुंडुपालॆं (कृष्णा)
गुंडुपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
पत्रि (सन् २००१या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
मोहडंडा, लोरमी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
गोरखपुर, रामनगर तहसील
गोरखपुर भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
गुंडुपालॆं (कृष्णा)
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
मोहडंडा, लोरमी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
गोरखपुर, रामनगर तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
गुंडुपालॆं (कृष्णा)
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
मोहडंडा, लोरमी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
गुंडुपालॆं (कृष्णा)
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मोहडंडा, लोरमी मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पत्रि (सन् २००१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गंगोला कोटुली, अल्मोडा तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
दीपेन
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
नागी
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नागी यागु जनसंख्या ४५२० खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:मेची अञ्चल
Nagi
सन् १४९९
१४९९ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१४९९ पुचः:दँ
ग्रेटर क्यारोलवूड, फ्लोरिडा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०५८१६६ उत्तर व देशान्तर ८२.५१५४१३ पश्चिम खः । थ्व थासे २४७८४३७२ वर्ग मिटर (९.५६९३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १८५०५९८ वर्ग मिटर (०.७१४५२ वर्ग माइल) ल दु ।
वेटुम्का, अलाबामा
वेटुम्का संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५७२६ दु धासा थ्व थासे २१३९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.५४०९७२ उत्तर व देशान्तर ८६.२०७७२६ पश्चिम खः । थ्व थासे २२०४०२४९ वर्ग मिटर (८.५०९७८८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०२७५४५ वर्ग मिटर (०.३९६७३७ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
पालोस भर्डेज एस्टेट्स, क्यालिफोर्निया
पालोस भर्डेज एस्टेट्स संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १३३४० दु धासा थ्व थासे ५२०२ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.७८७०४९ उत्तर व देशान्तर ११८.३९६६५७ पश्चिम खः । थ्व थासे १२४०६२६३ वर्ग मिटर (४.७९००८५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
दुगड्डासेरा, गैरसैण तहसील
दुगड्डासेरा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् गढवाली मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया गढवाली भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थाय् रजौटातेगु अधीनय दूगु ५२गढय् छगूलि ला। लिपा अजय पालया नेतृत्वय् पलिस्था जूगु गढवाल अधिराज्यय् थ्व थाय्‌ लावन। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं गढवालया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु प्रभावय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  चमोली जनपदया  गैरसैण तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं गढवाली भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, कुमाँउ आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अप्रतिष्ठं
अप्रतिष्ठं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
पारिजात पुष्पहारम् (सन् १९३२या संकिपा)
पारिजात पुष्पहारम् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३२य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गुंटूरु जिल्ला
भारतया आन्ध्र प्रदेशराज्यया छगु जिल्ला ख। थ्व जिल्लाया जिल्ला कोड ७ ख। थ्व जिल्लाय् ५७ मण्डल दु।
मण्डल
थ्व जिल्लाया मण्डल थ्व कथं दु
बनारसी
बनारसी (अंग्रेजी भाय:Banarsi), भारतयागु छत्तीसगढ राज्ययागु रायपुर जिल्लायागु  सहर खः।
गुंटूरु जिल्ला
मण्डल
१.माचेर्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२.रेंटचिंतल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३.गुरजाल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४.दाचेपल्लि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५.माचवरम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
६.बेल्लंकोंड मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
७.अच्चंपेट मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
८.क्रोसूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
९.अमरावति मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
परवेज मुशर्रफ
thumb|परवेज मुशर्रफ बिन लादेन भाईपरवेज़ मुशर्रफ़ (उर्दू: پرويز مشرف; बुदिं अगस्ट ११, ई सं १९४३) पाकिस्तान यागु राष्ट्रपति व सेना-प्रमुख खः। वेकलं ई सं १९९९य् नवाज शरीफ यागु लोकतान्त्रिक सरकार यागु कू: याना पाकिस्तान यु बागडोर थगु ल्हाते कयादिल, व जुन २०, ई सं २००१य् राष्ट्रपतियागु पदवी कयादिल।
मुशर्रफयागु जन्म दिल्ली शहरय् दरियागंजय् जुगु खः। भारतयागु बायेज्या धुंका वेकयागु परिवार करांची य् च्वंवन। अप्रिल १९९९ निसें जुन १९९९ तक्क भारत व पाकिस्तानयागु दथुइ जुगु कारगिल युद्ध बिले मुशर्रफ हे पाकिस्तानयागु सेना-प्रमुख खः। अक्टोबर १९९९य् शरीफ नं मुशर्रफयात वेकयागु पद नं चीकेगु कुत याबिले मुशर्रफयागु वफादार जर्नेलतेस शरीफयागु हे तख्ता पलट याना सरकारय् कब्जा यात। मे २०००य् पाकिस्तानयागु सर्वोच्च न्यायालय नं पाकिस्तानय् चुनाव याकेगु आदेश बिल। मुशर्रफ नं जुन २००१य् अब्लेयाम्ह राष्ट्रपति रफीक तरार यात चीका थ राष्ट्रपति जुयादिल। अप्रिल २००२य् वेकलं राष्ट्रपति जुया च्वनेत रिफरेन्डम यानादिल। थ्व रिफरेन्डमयात यक्व राजनैतिक दलतेसं बहिष्कार यात। अक्टोबर २००२य् पाकिस्तानय् चुनाव जुल गुकिलि मुशर्रफयागु समर्थन यागु मुत्ताहिदा मजलिस-ए-अमाल पार्टीयात बहुमत वल। इमिगु ग्वाहालिय् मुशर्रफ नं पाकिस्तानयागु संविधानय् यक्व हिउपा याकल गुकिलिं १९९९यागु तख्ता-पलट व मुशर्रफयागु मेमेगु यक्व आदेशतेत वैधानिक सम्मति बिल।
गुंटूरु जिल्ला
मण्डल
११.ताडेपल्लि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
परवेज मुशर्रफ
सेप्टेम्बर ११ ई सं २००१य् उग्रवादी हमला धुंका संयुक्त राज्य अमेरीका नं अफगानिस्तान व ईराकय् युद्ध न्ह्यथंबिले मुशर्रफ नं अमेरिकायात पूवंक समर्थन यात।
गुंटूरु जिल्ला
मण्डल
१२.मंगलगिरि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
परवेज मुशर्रफ
पुचः:जीवनी पुचः:पाकिस्तान
गुंटूरु जिल्ला
मण्डल
१४.पेदकूरपाडु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
१५.सत्तेनपल्ले मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
१६.राजुपालेम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
१७.पिडुगुराल्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
१८.कारंपूडि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
१९.दुर्गि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२०.वेल्दुर्ति मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२१.बोल्लापल्लि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२२.नकरिकल्लु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२३.मुप्पाल्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२४.फिरंगिपुरम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२५.मेडिकोंडूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२६.गुन्टूर मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२७.पेदकाकानि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२८.दुग्गिराल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
२९.कोल्लिपर मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३०.कोल्लूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३१.वेमूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३२.तेनालि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३३.चुंडूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३४.चेब्रोलु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३५.वट्टिचेरुकूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३६.प्रत्तिपाडु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
३७.ऎड्लपाडु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४०.रोंपिचेर्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४१.ईपूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४२.शावल्यापुरम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४३.विनुकोंड मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४५.चिलकलूरिपेट मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४७.काकुमानु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४८.पोन्नूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
४९.अमृतलूरु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५०.चेरुकुपल्लि मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५१.भट्टिप्रोलु मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५२.रेपल्ले मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५३.नगरम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५४.निजांपट्नम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५६.कर्लपालेम् मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
५७.बापट्ल मण्डल, गुन्टूर जिल्ला
स्वयादिसँ
पुचः:आन्ध्र प्रदेश
अनार्कलि (सन् १९५५या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
गाडा बोरदखरसीया मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
कुवेत
कुवेत छगू मध्यपूर्वी देय्‌ ख।
गाडा बोरदखरसीया मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
नागी गाविस, भोजपुर जिल्ला
नागी २ (अंग्रेजी:Nagi), नेपा:यागु कोशी अञ्चलयागु  भोजपुर जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे २९४ खा छेँ दु।
कुवेत
भूगोल
right|150px कुवेतयात क्वे बियातःगु प्रान्तय् बायातःगु दु-
नागी गाविस, भोजपुर जिल्ला
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नागी २ यागु जनसंख्या १४२५ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
लिधंसा
पुचः:कोशी अञ्चल
हुसैनुपालॆं (कृष्णा)
हुसैनुपालॆं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
विष्णुपुर प्र.म.
विष्णुपुर प्र.म. (अंग्रेजी भाय:Bishnupur Pra.Ma.), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे735खा छेँ दु।
मामडूरु (अनंतपुर)
मामडूरु भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सन् १५००
१५०० ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१५०० पुचः:दँ
दीप्त
दीप्त छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कळ् वटियुम् पूक्कळ् (सन् १९८३या संकिपा)
कळ् वटियुम् पूक्कळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
नेत्रुसा, मोरी तहसील
नेत्रुसा भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
सिंघनपुरी लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
चम्पूर्ण हरिच्चन्तिरा (सन् १९३२या संकिपा)
चम्पूर्ण हरिच्चन्तिरा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३२य् पिहांवगु खः।
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
चम्पूर्ण हरिच्चन्तिरा (सन् १९३२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
विष्णुपुर प्र.र.
विष्णुपुर प्र.र. (अंग्रेजी भाय:Bishnupur Pra.Ra), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे858खा छेँ दु।
अरिकल
अरिकल (अंग्रेजी भाय्: पिन्ना) न्ह्यापंयागु दक्ले पिनेयागु भाग खः। थ्व भाग झिगु मिखां (न्ह्यापयात मथ्युसें) स्वैबिले खनिगु भाग खः।
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अरिकल
अरिकलयागु संरचना
थुकिगु दक्ले न्ह्यनेयागु भागयात ट्रेगस धाई। ट्रेगसयागु ल्युने क्वेयागु न्ह्यापने प्वा खनिगु भागयात लोबुल धाई। लोबुलयागु च्वेयागु भतिचा थां वयाच्वंगु भागयात एन्टिट्रेगस धाइ। न्ह्यापंपायागु न्ह्यनेयागु दक्ले पिनेयागु रिमयात हेलिक्स धाई। हेलिक्स न्ह्यनेयागु छगु ब्येक्वगु थांवयाच्वंगु भागयात एन्टिहेलिक्स धाई। एन्टिहेलिक्स च्वे वना छगु चकंगु थाय् देकि। थुकियात फोसा ट्रायन्गुल्यारिस (त्रिभुजीय चकं) धाई। एन्टिहेलिक्स क्वे वया एन्टिट्रेगसनाप स्वा वैइ। फोसा ट्रायन्गुल्यारिस, एन्टिहेलिक्स, एन्टिट्रेगस, ट्रेगसयागु दथुइ छगु गा:लागु थाय् दै। थ्व थासं दुहां वंसा अरिकल सिधइ व पिनेयागु श्रवण क्यानाल न्ह्यथनि। थ्व गा:यात कोन्का (न्ह्यापं गा:) धका धाई।
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
अरिकल
अरिकलयागु संरचना
ट्रेगस व हेलिक्सयागु क्रुक्सयागु दथुइ छगु कार्टिलेज मदुगु थाय् दै। थ्व थाय् यात इन्सिसुरा टर्मिन्यालिस् धाई। न्ह्यापंयागु शल्यक्रिया याय् बिले एन्डअउरल तवय् थ्व थासलं घा देकी छाय् धासा थन घा देकिबिले कार्टिलेजय् अप्व प्रभाव जुइ मखु। न्ह्यापंयागु संरचना कार्टिलेजं देका तगु लिं कार्टिलेजय् न्ह्यापं शल्यक्रिया नं छुं इन्फेक्सन यासा न्ह्यापंयागु स्वरुप हे स्येनिगु जुइ। अथे जुगुलिं थ्व कार्टिलेज मदुगु थाय् शल्यक्रियायागु लागि द्य:यागु वरदान थें खः।
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
अरिकल
अरिकलयागु नसा
अरिकलय् क्वे बियातगु नसातेसं ज्या याई;
सिंघनपुरी, लोरमी मण्डल
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
पार्वै ऒऩ्ऱे पोतुमे (सन् २००१या संकिपा)
पार्वै ऒऩ्ऱे पोतुमे (तमिल भाषा:பார்வை ஒன்றே போதுமே) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
आडबिड्ड (सन् १९५५या संकिपा)
आडबिड्ड  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
पालो भर्डे, क्यालिफोर्निया
पालो भर्डे संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २३६ दु धासा थ्व थासे २१८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.४२९४१९ उत्तर व देशान्तर ११४.७३००९४ पश्चिम खः । थ्व थासे १५२३४५२ वर्ग मिटर (०.५८८२०८ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
अप्रतिष्ठः
अप्रतिष्ठः छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
व्हाइट हल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १०१४ दु धासा थ्व थासे ३९८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३२.३१३८६६ उत्तर व देशान्तर ८६.७१४०१९ पश्चिम खः । थ्व थासे ४००४०४९५ वर्ग मिटर (१५.४५९७२२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४९८३२ वर्ग मिटर (०.०५७८५० वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
नाङलेभारे
जनसंख्या
नेपाःया सन् २००१स जनगणना कथं थ्व गाविसया जनसंख्या ४६५६ दु। थुकिली मिजं ५०%, व मिसा ५०% दु। थ्व थासय् ८९४ खा छेँ दु।
सन् १५०१
१५०१ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
ग्रेटर नर्थडेल, फ्लोरिडा
ग्रेटर नर्थडेल संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २८.०९९४३१ उत्तर व देशान्तर ८२.५२५३७ पश्चिम खः । थ्व थासे २०४५३१७२ वर्ग मिटर (७.८९७०१४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १४३३६३४ वर्ग मिटर (०.५५३५२९ वर्ग माइल) ल दु ।
नूराणू, मोरी तहसील
नूराणू भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
मेरियाना, आर्कान्सः
मेरियाना संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु सिटी खः।
नूराणू, मोरी तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
मेरियाना, आर्कान्सः
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५१८१ दु धासा थ्व थासे २१९६ खा छें दु ।
पॆदकर अग्रहारं (कृष्णा)
पॆदकर अग्रहारं भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कालवा (सन् १९३२या संकिपा)
कालवा छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९३२य् पिहांवगु खः।
गैजोल, अल्मोडा तहसील
गैजोल भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
कालवा (सन् १९३२या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
गैजोल, अल्मोडा तहसील
इतिहास
हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् थ्व थाय्‌ दूगु थाय्‌यात न्हापानिसें हे ऋषिमुनितेगु तपोभूमिया रुपय् वर्णन यानातःगु दु। ऐतिहासिक वर्णन कथं थ्व थासय् कुमाँउया स्थानीय कत्युरी वंशया जुजु, चन्द वंशया जुजु व डोटीया रायका पिंसं शासन याःगु खने दु। थ्व धुंका नेपाःया एकिकरण अभियानय् थ्व थाय्‌ नेपाःया अधीनय् लावन व येँ केन्द्रित नेपाःया छगू भूभागया रुपय् थ्व थाय्‌ स्थापित जुल। लिपा ब्रिटिसतेसं डिभाइड एण्ड रुलया नीतिकथं कुमाँउया स्थानीय क्षेत्रीयतेत थःगु पक्षय् कया नेपामि गोर्खा सेनानाप ल्वाकल। थ्व ल्वापूया लिच्वया कथं सुगौली सन्धि जुल व थ्व थाय्‌ नेपाःस्वया पृथक जुल। बिस्तारं ब्रिटिसतेसं थ्व थाय्‌यात थःगु कब्जाय् काल। ब्रिटिसतेसं भारत त्वते धुंका थ्व थाय्‌ उत्तर प्रदेश राज्यय् लाःवन। लिपा नोभेम्बर ९, सन् २०००य् थ्व थाय्‌ उत्तराखण्ड राज्यया कुमाँउ विभागय् लावन।
दीप्तं
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
गैजोल, अल्मोडा तहसील
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌ भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  अल्मोड़ा जनपदया  अल्मोडा तहसीलय् ला। थ्व छगू पहाडी थाय्‌ ख। थ्व थासय् ग्रीष्म ॠतु ग्रेगोरियन पात्रोया मार्च निसें मध्य जुन तक्क जुइ। वर्षा ॠतु मध्य जुन निसें अगस्ट तक्क जुइ। थ्व ईले बंगालया खाडीं वैगु फसं मनसुन वृष्टि याकी। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क शीत ॠतु जुइ। नोभेम्बर निसें ज्यानुवरी तक्क तापक्रम म्हो जुया वनि व ज्यानुवरीइ सिक्क चिकुइ। फेब्रुवरी तक्क चिकुला दयाच्वनि व मार्चं निसें तापमान अप्वया वइ।
दीप्तं
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
गैजोल, अल्मोडा तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
चित्तूरु जिल्ला
भारतयागु आन्ध्र प्रदेशयागु छगु जिल्ला खः।
दीप्तं
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
चित्तूरु जिल्ला
मण्डल
जिल्लाया मण्डलतेगु ल्या: ६६
काष्मीर् कातलि (सन् १९८३या संकिपा)
काष्मीर् कातलि छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
अंता इंते (सन् १९५५या संकिपा)
अंता इंते छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
कीर्गीस्तान
किर्गिस्तान छगू मध्य एसियाली देय् ख। थ्व देय्‌या प्रान्त थ्व कथं दु-
पुचः:दे पुचः:देय्
गोड बोरदीखरसीया मण्डल
गोड बोरदीखरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
सन् १५०२
१५०२ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
गोड बोरदीखरसीया मण्डल
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
सन् १५०२
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१५०२ पुचः:दँ
गोड बोरदीखरसीया मण्डल
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
विष्णुपुरकट्टी
विष्णुपुरकट्टी (अंग्रेजी भाय:Bishnupurkatti), नेपायागु सगरमाथा अञ्चलयागु सिराहा जिल्लायागु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे1976खा छेँ दु।
पिनेयागु श्रवण क्यानाल
पिनेयागु श्रवण क्यानाल पिनेन्ह्यापं यागु दथुइगु व दक्ले तधंगु भाग खः।
संरचना
थ्व छगु ब्येक्वगु धों खः। थुकिगु पिने अरिकलयागु कोन्का दु धासा थुकिगु दुने टिम्प्यानिक मेम्ब्रेन दु। थ्व "~" थें न्यागु आकारे दयाच्वनि। थ्व दक्ले पिनेयागु खण्ड(पार्स एक्स्टर्ना) य् दुने, न्ह्यने व च्वे वनि, व धुंका थ्व दुने व क्वे वनि (पार्स मिडिया) व दक्ले दुने थ्व दुने, न्ह्यने व क्वे वनि (पार्स इन्टर्ना)। थुकिगु पिनेयागु १/३भाग कार्टिलेज व छ्येंगु नं देका तगु दै। थनयागु छ्येंगुय् सं बुया वैच्वंगु दै व थन विशेष कथंयागु न्ह्यापंख्वं देकिगु ग्रन्थि दै। दुनेयागु २/३ भागय् क्वें व छ्येंगु दै। थनयागु छ्येंगुय् सं व ग्रन्थि दै मखु।
नसा
थ्व भागय् ज्या याना च्वनिगु नसा क्वे बिया तगु दु:-
जम्मू
जम्मू भारतयागु छगु मू नगर व जिल्ला ख। थ्व छगु प्रान्त नं ख। जम्मू राज्यया जग राय जम्बुलोचन नं तगु ख।
राय जम्बुलोचन
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
प्याराडाइज, क्यालिफोर्निया
प्याराडाइज संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु टाउन खः।
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६४०८ दु धासा थ्व थासे १२३७४ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३९.७६१७०८ उत्तर व देशान्तर १२१.६०८७१६ पश्चिम खः । थ्व थासे ४७२६४९८२ वर्ग मिटर (१८.२४९११२ वर्ग माइल) जमिन दु धासा १०९२ वर्ग मिटर (०.०००४२२ वर्ग माइल) ल दु ।
पार्त्ताले परवचम् (सन् २००१या संकिपा)
पार्त्ताले परवचम् (तमिल भाषा:பார்த்தாலே பரவசம்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
सूरजपुरा, लोरमी मण्डल
सूरजपुरा लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
नाग्लिवाङ
नाग्लिवाङ (अंग्रेजी:Nagliwang), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  पर्वत जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५७३ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नाग्लिवाङ यागु जनसंख्या २८३३ खः। थुकिली मिजंत ४७%, व मिसात ५३% दु।
विलसनभिल, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १५५१ दु धासा थ्व थासे ६९९ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.२३४९२४ उत्तर व देशान्तर ८६.४८६२८३ पश्चिम खः । थ्व थासे २५५०२८४७ वर्ग मिटर (९.८४६७०५ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २८९७९१६ वर्ग मिटर (१.११८८९२ वर्ग माइल) ल दु ।
अप्रतीकारं
अप्रतीकारं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
गोरखपुर मोती, रामनगर तहसील
गोरखपुर मोती भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  नैनीताल जनपदया  रामनगर तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अंते कावालि (सन् १९५५या संकिपा)
अंते कावालि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
ऎर्रगुडि (अनंतपुर)
ऎर्रगुडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् गुत्ति मण्डलय् ला।
भूगोल
अनन्तपुर जिल्लायागु अक्षांश १३'४०' निसें १५'-१५' उत्तर व देशान्तर ७६'-५०' व ७८'-३०' पूर्वय् ला । थ्व थाय् अनन्तपुर जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, उर्दू आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राय सूरज देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
राय भोज देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
सन् १५०३
१५०३ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१५०३ पुचः:दँ
कोन (कृष्णा)
कोन भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
कामऩ् पण्टिकै (सन् १९८३या संकिपा)
कामऩ् पण्टिकै छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
राय अवतार देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
विश्रामपुर गाविस, बारा जिल्ला
विश्रामपुर गाविस (अंग्रेजी भाय:Bishrampur), नेपाया नारायणी अञ्चलया बारा जिल्लाया छगू गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् ७१७खा छेँ दु।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ४७७९ दु।
लिधंसा
पुचः:बारा जिल्ला
न्हाय्‌पंपिलि
न्हाय्‌पंपिलि वा टिम्प्यानिक मेम्ब्रेन पिनेन्ह्यापंया दकलय् दुनेया छता पिलि कुचा ख। थ्व पिलिं पिने न्ह्यापं व दुने न्ह्यापंयात विभाजित याई। थ्व पिलिया श्रवणय् यक्व योगदान दु।
संरचना
थ्व पिलिया निता खण्ड दै। थ्व खः-
थ्व पिलिइ स्वबः सतह दु। थ्व स्वबः थ्व कथं दु:
दीप्तानल
दीप्तानल छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
ग्रेटर सन सेन्टर, फ्लोरिडा
ग्रेटर सन सेन्टर संयुक्त राज्य अमेरिकायागु फ्लोरिडा राज्ययागु छगु सिडिपि खः।
गौठालगांव, बेरीनाग तहसील
गौठालगांव भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  कुमाँउ मण्डलया  पिथौरागढ जनपदया  बेरीनाग तहसीलया छगु गां ख। सकल भारतया ६३८५९६ गां व उत्तराखण्डया १६८२६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् कुमाँउ जातिया मनुतेगु उपस्थिति दु। थ्व थासय् भारोपेली भाषा परिवारया पहाडी भाषाया कुमाँउ भाषा आपालं छ्येलिगु या।
ग्रेटर सन सेन्टर, फ्लोरिडा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या १६३२१ दु धासा थ्व थासे १०५०० खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश २७.७१३३५३ उत्तर व देशान्तर ८२.३५९६५९ पश्चिम खः । थ्व थासे ३२४४१०४८ वर्ग मिटर (१२.५२५५५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ७३४७६९ वर्ग मिटर (०.२८३६९६ वर्ग माइल) ल दु ।
गौठालगांव, बेरीनाग तहसील
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय् बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। नापं पहाडी लागाय् दूगु थाय्‌ जूगुलिं थ्व थासय् पर्यटन, जडिबुटी आदिया नं सम्भाव्यता मदूगु मखु। भारतया उत्तराखण्ड राज्यया मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
संस्कृति
थ्व थाय्‌ पौराणिक काल निसें हिन्दू धर्मया ग्रन्थय् च्वयातःगु हिमालय तपोभूमि खण्डय् लाःगु जूगुलिं थन हिन्दू धर्म व थ्व धर्म नाप स्वापू दूगु संस्कृतिया प्रभाव यक्व खने दु।
भाषा
भाषिक रुपय् थ्व थासय्‌ भारोपेली भाषा परिवारया इन्डो-इरानीया इन्डो-आर्यनया पहाडी भाषा पुचःया भाषातेगु छ्येला थन यक्व खने दु। थुकिलि मू कथं कुमाँउ भाषाया थी-थी भाषिका छ्येलिगु या। थ्व नापं थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली, गढवाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
तैलचित्र
तैलचित्र छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
अतनॆवरु (सन् १९५५या संकिपा)
अतनॆवरु  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
नाग्रे गगर्चे
नाग्रे गगर्चे (अंग्रेजी:Nagre Gagarche), नेपा:यागु बागमती अञ्चलयागु  काभ्रे जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ४८० खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं नाग्रे गगर्चे यागु जनसंख्या २६०४ खः। थुकिली मिजंत ५०%, व मिसात ५०% दु।
लिधंसा
पुचः:बागमती अञ्चल
राय जसदेव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
पॆण्कळ् (सन् २००१या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
राय संग्राम देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
अप्रदाय
अप्रदाय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
कुर्नूल जिल्ला
भारतया आन्ध्र प्रदेश राज्यया छगु जिल्ला ख।
प्रशासन
थ्व जिल्लाया मण्डल थ्व कथं दु-
स्वयादिसँ
पुचः:आन्ध्र प्रदेश
राय जसास्कर
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
विष्णुपुर गाविस, बारा जिल्ला
विष्णुपुर गाविस (अंग्रेजी भाषा:Bishunpur), नेपाया नारायणी अञ्चलया बारा जिल्लाया छगू गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् ४३८ खा छेँ दु।
जनसंख्या
सन् २००१या जनगणना कथं थ्व थाय्‌या जनसंख्या ३३५४ दु।
लिधंसा
पुचः:बारा जिल्ला
मेरी, आर्कान्सः
मेरी संयुक्त राज्य अमेरिकायागु आर्कान्सः राज्ययागु छगु टाउन खः।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३५.६१११६ उत्तर व देशान्तर ९०.०८२८७७ पश्चिम खः । थ्व थासे ३९०४६३ वर्ग मिटर (०.१५०७५९ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
विलटन, अलाबामा
विलटन संयुक्त राज्य अमेरिकायागु अलाबामा राज्ययागु छगु टाउन खः।
प्यारामाउन्ट, क्यालिफोर्निया
प्यारामाउन्ट संयुक्त राज्य अमेरिकायागु क्यालिफोर्निया राज्ययागु छगु सिटी खः।
विलटन, अलाबामा
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५८० दु धासा थ्व थासे २५३ खा छें दु ।
प्यारामाउन्ट, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या ५५२६६ दु धासा थ्व थासे १४५९१ खा छें दु ।
विलटन, अलाबामा
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.०८१७९९ उत्तर व देशान्तर ८६.८७९४५८ पश्चिम खः । थ्व थासे २१५४९८१ वर्ग मिटर (०.८३२०४३ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (०.०००००० वर्ग माइल) ल दु ।
प्यारामाउन्ट, क्यालिफोर्निया
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३३.८९९९१५ उत्तर व देशान्तर ११८.१६६६५१ पश्चिम खः । थ्व थासे १२२५६७४१ वर्ग मिटर (४.७३२३५४ वर्ग माइल) जमिन दु धासा २७१६२१ वर्ग मिटर (०.१०४८७३ वर्ग माइल) ल दु ।
लिधंसा
पुचः:क्यालिफोर्नियायागु शहर
विलटन, अलाबामा
लिधंसा
पुचः:अलाबामाया थाय्
सन् १५०४
१५०४ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु लीप दँ खः।
अक्टोबर-डिसेम्बर
पुचः:१५०४ पुचः:दँ
किरामत्तु किळिकळ् (सन् १९८३या संकिपा)
किरामत्तु किळिकळ् छगु तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९८३य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
कलमीडीह, लोरमी मण्डल
कलमीडीह लोरमी मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया विलासपुर जिल्लाया लोरमी मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:लोरमी मण्डल, विलासपुर जिल्ला
दीप्तिमन्तं
दीप्तिमन्तं छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
तुरेकेला खरसीया मण्डल
तुरेकेला खरसीया मण्डल भारतया छत्तीसगढ राज्यया रायगढ जिल्लाया खरसीया मण्डलया छगू गां ख।
इतिहास
थ्व गां दूगु थाय्‌ थी-थी कालय् विभिन्न जुजुतयेगु अधीनय् लाःगु खने दु। विभिन्न बौद्ध-हिन्दू राज्यतयेगु प्रभाव धुंका थ्व थासय्‌ मुगल व ब्रिटिशतयेग प्रभाव जू्गु खने द। भारतया स्वतन्त्रता धुंका सन् १९५६इ पलिस्था जूगु मध्यप्रदेशय् थ्व थाय्‌ लाःवन। सन २००० नोभेम्बर १ खुनु छत्तीसगढ राज्य पलिस्था जुइ धुंका थ्व थाय्‌ छत्तीसगढ राज्यय्‌ लातः।
भूगोल
थ्व थाय्‌ मध्य भारतया उब्जाउ भूमिइ ला।
अर्थतन्त्र
थ्व थाय्‌या अर्थतन्त्रय्‌ बुंज्याया तःधंगु ल्हा दु। थनया अर्थतन्त्रय्‌ जाकी उत्पादनया प्रभाव दु।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाय्‌ छत्तीसगढी ख। थुकियात हिन्दीया छगू भाषिकाया रुपय्‌ नं कायेगु या। थ्व थासय् सनातन धर्मया प्रभाव दु।
स्वयादिसं
पुचः:खरसीया मण्डल, रायगढ जिल्ला
अर्थांगि (सन् १९५५या संकिपा)
अर्थांगि  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
राय ब्रज देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
पिरॆण्ट्स् (सन् २००१या संकिपा)
पिरॆण्ट्स् (तमिल भाषा:பிரெண்ட்ஸ்) छगू तमिल भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् २००१य् पिहांवगु खः।
गौजानी, रामनगर तहसील
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
पिरॆण्ट्स् (सन् २००१या संकिपा)
बाखँ
थ्व छगू कथानक संकिपा खः।
गौजानी, रामनगर तहसील
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
पिरॆण्ट्स् (सन् २००१या संकिपा)
पिनेयागु स्वापू
तमिल विकिपिडिया
मूत्र प्रणाली
मूत्र प्रणालीय् क्वे बियातगु अंग त: दै:
सन् १५०५
१५०५ ग्रेगोरियन पात्रो यागु छगु साधारण दँ खः।
राय नरसिंह देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
तैलपः
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
दथुयागु न्ह्यापं
मनुयागु न्ह्यापंयागु दथु वा दथुयागु न्ह्यापं मनुयागु न्ह्यापंयागु छगु भाग खः। थ्व भागयागु दक्ले पिने टिम्प्यानिक मेम्ब्रेन नाप स्वापु तै धासा दुने ल्याबिरिन्थनाप् स्वापु तै।
बायेज्या
थ्व भागय् दैगु मूवस्तुत खः टिम्प्यानिक क्याभिटी, युस्टासियन ट्युब व म्यास्टोइड।
थ्व भागयागु ज्या
न्ह्यापंयागु दथुइगु थ्व भागयागु ज्या क्वे बियातगु दु:-
कॊत्तपूडि (कृष्णा)
कॊत्तपूडि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु कृष्णा जिल्लायागु छगु थाय् खः।
थ्व थाय् मचिलीपट्नं मण्डलय् ला।
भूगोल
कृष्णा जिल्लायागु अक्षांश १५.४३' निसें १६.१०' उत्तर व देशान्तर ८०.००' निस ८१.३३' पूर्वय् ला । थ्व थाय् कृष्णा जिल्ला अन्तर्गतय् लागुलिं थ्व थाय् नं थुलि हे भौगोलिक को-अर्डिनेट दुने ला। थ्व थाय्‌यागु सिमाना थ्व कथलं दु
भाषा
थ्व थासे छ्येलिगु मू भाय् तेलेगु ख। तेलेगु बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
राय अर्जुन देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
नहर रिगौल
नहर रिगौल (अंग्रेजी:Nahara Rigoul), नेपा:यागु सगरमाथा अञ्चलयागु  सिराहा जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ७५४ खा छेँ दु।
तमन
तमन (अंग्रेजी:Taman), नेपा:यागु धवलागिरि अञ्चलयागु  बाग्लुङ जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५९७ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं तमन यागु जनसंख्या ३३२२ खः। थुकिली मिजंत ५१%, व मिसात ४९% दु।
लिधंसा
पुचः:धवलागिरियागु थाय
पार्क्सडेल, क्यालिफोर्निया
जनसंख्या
सन् २०००यागु तथ्यांक कथलं थ्व थाय्‌यागु जनसंख्या २६८८ दु धासा थ्व थासे ६२८ खा छें दु ।
भूगोल
थ्व शहरयागु अक्षांश ३६.९४३५२८ उत्तर व देशान्तर १२०.०२१८८१ पश्चिम खः । थ्व थासे ४६४६७६५ वर्ग मिटर (१.७९४१२६ वर्ग माइल) जमिन दु धासा ० वर्ग मिटर (० वर्ग माइल) ल दु ।
विष्णुपुर (कपिलवस्तु)
विष्णुपुर ३ (अंग्रेजी:Bishunpur), नेपा:यागु लुम्बिनी अञ्चलयागु  कपिलबस्तु जिल्लायागु छगु  गाँ विकास समिति  खः। थ्व थासे ५४६ खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपायागु दं २००१ यागु जनगणना कथं विष्णुपुर ३ यागु जनसंख्या ३७४५ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।
लाओस
लाओस छगु दक्षिण-पूर्व एसियाली देय् खः।
लिधंसा
पुचः:देय्
उम्रि, जैनथ मण्डल
उम्रि, जैनथ मण्डल भारतया आन्ध्रप्रदेश राज्यया अदिलाबादु जिल्लाया जैनथ मण्डलया छगू थाय्‌ ख। सकल भारतया ६३८५९६ गाम्य थ्व नं छगू ख। थ्व थासय् द्रविडियन मूलया मनुतय्‌गु उपस्थिति दु। थ्व थासय् द्रविडिय भाषा परिवारया तेलुगु भाषा आपालं छ्येलिगु या।
इतिहास
ऐतरेय ब्राह्मण (ई.पू.८००) व महाभारत थें न्याःगु संस्कृत महाकाव्यय्‌ थ्व थाय्‌ आ दूगु थासय्‌ न्हापा दयाच्वंगु राज्यया वर्णन यानातःगु दु।
शिलालेखीय प्रमाण कथं थ्व थासय्‌ न्हापा कुबेरकाद्वारा शासित छगू प्रारंभिक राज्य दूगु वर्णन या। मौर्यतयेसं ई.पू. ४गु शताब्दीइ थःगु शासन थन थ्यंकूगु खने दु। मौर्य वंशया पतन धुंका ई.पू. ३गु शताब्दीइ आन्ध्र शातवाहन स्वतनत्र जूगु व सन्‌ २२०इ शातवाहनतयेगु ह्रास धुंका ईक्ष्वाकु राजवंश, पल्लव, आनंद गोत्रिका, विष्णुकुंडीना, पूर्वी चालुक्य व चोलातयेगु शासन जूगु इतिहासय्‌ च्वयातःगु दु। थ्व थासय्‌ आपालं छ्येलिगु तेलुगु भाषा विनुकोंडातयेसं थःगु राजकालय्‌ राजभाषा दयेकूगु इतिहास दु। पल्नाडुया ल्वापू धुंका पूर्वी चालुक्यतय्‌गु शक्ति म्हो जुया १२ व १३गु शताब्दीइ काकतीय राजवंशतयेगु उदय जुल व लिपा सकल तेलुगू भूमि काकतीयतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। सन्‌ १३२३इ दिल्लीया सुल्तान ग़ियास-उद-दिन तुग़लक़ं उलघ खानया अधीनय्‌ छ्वगु सेनां जुजु प्रतापरुद्रयात बन्दी दयेकुसां सन्‌ १३२६इ मुसुनूरी नायकतयेगु सफल विरोधी अभियानं प्रेरित जुया हरिहर व बुक्कातयेसं विजयनगर साम्राज्यया पलिस्था यात। सन्‌ १३४७य दिल्ली सल्तनतया विरुद्ध अला-उद-दीन हसन गंगूद्वारा दक्षिण भारतय्‌ छगू स्वतन्त्र मुस्लिम राष्ट्र, बहमनी राज्यया पलिस्था यायेधुंका थ्व थाय्‌ थ्व हे राज्यय्‌ लावन। १६गु व १७गु शताब्दीया अन्त तक्क कुतुबशाही राजवंशं थ्व थाय्‌यात थःगु अधीनय्‌ तल।
औपनिवेशिक भारत कालय्‌ थ्व थाय्‌ ब्रिटिशतय्‌गु अधीनय्‌ लावन। भारत स्वतन्त्रता व आन्ध्रप्रदेश राज्यया पलिस्था धुंका थ्व थाय्‌ आन्द्रप्रदेश राज्यया छगू थाय्‌ जूवन।
भूगोल व जलवायु
थ्व थाय्‌या जलवायु गरम व आद्र जु। थ्व थाय्‌या जलवायु निर्धारणय्‌ दक्षिण पश्चिम मनसूनया यक्व भूमिका दु। थ्व थासय्‌ चिकुलाय्‌ वातावरण बांलाइ। थ्व थास्य्‌ ग्रीष्मकाल मार्च निसें जुन तक्क जुइ। थ्व लाय्‌ तापमान अप्वया च्वनि। जुलाई निसें सेप्टेम्बर तक्क उष्णकटिबंधीय बर्खा मौसम जुइ व थ्व बिले यक्व वा वइ। अक्टोबर ला नापं चिकुला न्ह्यथनि व अक्टोबर, नोभेम्बर, डिसेम्बर, ज्यानुवरी व फेब्रुवरी तक्क चिकुला जुइ।
संस्कृति
थ्व थाय्‌या मू भाषा तेलुगू ख। थ्व भाषा नापं उर्दू, हिन्दी, अंग्रेजी, तमिल आदि नं भाषा थन थुइगु या। थ्व थाय्‌या मू जाति द्रविड नश्लया तेलुगू जाति ख। द्रविड जातिया नश्ल जुसां थ्व जाति आर्यनाप मिश्रित जूगु खने दु। थनया नसाःय्‌ जाकि आधारित नसाःया तःधंगु थाय्‌ दु। जाति अनुसार नसाः पाइगु या व हिन्दू ब्राम्हण नसाः प्रायः शाकाहार जुइ धाःसा मुस्मां तयेगु नसाः शाकाहार मजु। थनया नसाःय्‌ पच्चडी, आवकाय आदि अचार नांजा। नापं मनुतयेसं बिरयानी, डोसा आदि नं आपालं नइगु या। थनया परम्पराय्‌ आन्ध्र शास्त्रीय संगीत व प्याखं विशेषयाना कुचिपुडि नांजा। थन हनिगु मू नखःय्‌ संक्रांति, महा शिवरात्रि, होली, युगादि, श्री राम नवमी, वरलक्ष्मी व्रतम, राखी पूर्णिमा, विनायक चवथी, दशहरा, अट्ल तद्दी, दीपावली, ईद-उल-फ़ित्र, बक्र-ईद, मुहर्रम आदि ला। थन तेलुगु संकिपा व कर्नाटक संगीतया नं प्रभाव दु। थ्व थासय्‌ हिन्दू धर्म व मुस्मां धर्मया प्रभाव खने दु।
पिनेया स्वापू
Template:
पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्ला पुचः: पुचः:जैनथ मण्डल, अदिलाबादु जिल्लाया थाय्‌ पुचः:Adilabadu
नैकाप नयाँ भञ्ज्याङ
नैकाप न्हु भञ्ज्याङ (अंग्रेजी:Naikap Naya Bhanjyang), नेपा:या बागमती अञ्चलया  येँ जिल्लाया छगु गाँ विकास समिति खः। थ्व थासय् ९११खा छेँ दु।
जनसंख्या
नेपाया दं २००१ या जनगणना कथं नैकाप न्हु भञ्ज्याङया जनसंख्या ४४२५ दु। थुकिली मिजं ५०%, व मिसा ५०% दु।
भूगोल
थ्व थाय् येँ जिल्लाया पश्चिमी लागाय् ला।
प्रशासन
थ्व थाय् येँ जिल्लाया निर्वाचन ल्या ९इ ला।
राय जोध देव
जम्मू राज्ययागु जुजु खः।
एलर्जी
एलर्जिक अवस्थात: (इ-मेडिसिनयागु कथं)
अप्रमेय
अप्रमेय छगु संस्कृत भाषायागु खँग्वः खः। थ्व खँग्वःयागु  छ्येलेज्या येक्व सफू व स्तोत्रय् जुगु दु।
उत्पत्ति व विकास
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या दक्ले न्ह्य संस्कृतय् जुगु ख। लिपा थ्व खँग्वयागु तत्सम खँग्वया रुपे यक्व भासे, यक्व कथलं छ्येलेज्या जुल।
छ्येलेज्या
थ्व खँग्वयागु छ्येलेज्या संस्कृतय् व संस्कृत नाप स्वापू दुगु व संस्कृत नं बुया वगु भाषे जुगु खने दु।
मेमेगु भाषे छ्येलिगु रुप
मेमेगु भाषे थ्व खँग्वयात छ्येलिगु रुप थ्व कथलं दु
पिनेयागु स्वापू
संस्कृत खँग्वसफू
बीदल आस्ति (सन् १९५५या संकिपा)
बीदल आस्ति  छगु तेलेगु भाषाया नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९५५य् पिहांवगु खः।
पिनेयागु स्वापू
तेलेगु विकिपिडिया
पुचः:तेलुगु संकिपा
नानई, मोरी तहसील
नानई भारतया उत्तराखण्ड राज्यया  गढवाल मण्डलया  उत्तरकाशी जनपदया  मोरी तहसीलया छगु गां ख।
मण्डलवार सूचं
मण्डलवार संकलित सूचं कथं थ्व थाय्‌या विवरण थ्व कथं दु
भाषा
थ्व थासय् छ्यलिगु मू भाय् कुमाउं भाषा व गढवाली भाषा ख। थ्व बाहेक थन अंग्रेजी, हिन्दी, नेपाली आदि भाय् नं छ्येलिगु खने दु।
अनिगनिदॊड्डि (अनंतपुर)
अनिगनिदॊड्डि भारतयागु आन्ध्रप्रदेश राज्ययागु अनंतपुर जिल्लायागु छगु थाय् खः।