cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
अदुवा
अदुवा खेतीको गोडमेल र सिँचाइ व्यवस्थापन
अदुवा बालीको उत्पादन राम्रोसँग लिन गोडमेल तथा सिँचाइको उपयुक्त व्यवस्थापन गर्नु पर्दछ । अदुवा कम्तीमा ३ पटक गोडाई कार्य गर्नु पर्दछ । पहिलो गोडाई कार्य रोपेको ३० देखि ३५ दिन पछि, दोस्रो गोडाई रोपेको ६० देखि ६५ दिनपछि र तेस्रो गोडाई अदुवा रोपेको ९० देखि ९५ दिन पछि गर्नु उपयुक्त हुन्छ । अदुवाको गानो ठूलो भएमा श्रावणदेखि भाद्र महिनामा पुरानो गानोको एक भाग निकालिन्छ, जसलाई ब्रुनी निकाल्ने भनिन्छ । अदुवालाई सुख्खा मौसममा रोपिने भएकोले गर्मी मौसममा सिँचाइको आवश्यकता पर्दछ । माटो सुख्खा देखिएमा पानी नजम्ने गरी आवश्कतानुसार सिँचाइ गर्नु पर्दछ । यदि सिँचाइको उपलब्धता छ भने गोडमेल गरी थप मल दिइसके पछि हल्का सिँचाइ दिनु पर्दछ । यसो गर्नाले माटोमा भएको खाद्यतत्व प्राप्त गर्न योग्य अवस्थामा पुयाउन सहयोग गर्दछ ।
रविन्द्र प्रताप शाह
रविन्द्र प्रताप शाह (२०१४ असार १६) मिति २०६८/०२/१८ देखी २०६९/०५/२८ सम्म नेपाल प्रहरीका प्रहरी महानिरीक्षक हुन । विक्रम सम्वत् २०१४ साल असार १६ गते धादिङ जिल्ला, मैदी गा.वि.स. वडा नं. २ मा बुबा लालजङ्ग शाह र आमा नन्दकुमारी शाहको कोखबाट जन्मनु भएको शाहले त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट वाणिज्य शास्त्रमा स्नातक तहसम्मको डिग्री हासिल गर्नु भएको छ। प्रहरी महानिरीक्षक शाहले वि.सं. २०३९ साल भदौ २९ गते प्रहरी निरीक्षक पदबाट प्रहरी सेवा प्रवेश गर्नु भई क्रमैसँग पदोन्नती हुदै २०६५ साल असोज २ गतेको मन्त्री परिषदको निर्णय अनुसार प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक पदमा पदोन्नती हुनुभई प्रहरी प्रधान कार्यालय, कार्य विभाग प्रमुखको पदभार सम्हाल्नु भएको थियो भने २०६८ साल जेठ १८ गतेको नेपाल सरकार मन्त्रीपरिषद्को निर्णयले प्रहरी महानिरीक्षक पदमा नियुक्त हुनुभएको हो। सादा जीवन उच्च विचारको जीवन शैलीबाट अभिप्रेरित उहाँ प्रहरी सेवाप्रति निष्ठावान, व्यावसायिक र ईमान्दार प्रहरी अधिकृतका रूपमा चिनिनुहुन्छ। प्रहरी महानिरीक्षक शाहले प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट सेवा शुरु गर्नु भई विभिन्न ठाउँहरूमा कुशलतापूर्वक निर्वाह गरिसक्नु भएको छ। उहाँले आवश्यक सवै तालिमहरू प्राप्त गर्नुका साथै विभिन्न विभुषणबाट सम्मानित हुन भएको छ।
लेहेङ्गा चोली
लेहेङ्गा चोली (घाघरा चोली, गागरा चोली र स्थानीय रूपमा चनिया चोली) नेपाल तथा भारतीय राज्य राजस्थान  गुजरात, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, हरियाणा, हिमाञ्चल प्रदेश तथा उत्तराखण्डका महिलाहरूले लगाउने परम्परागत पहिरन हो। यो नेपाल लगायतका अन्य दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरूका महिलाहरूले पहिरिने पारम्परिक पहिरन हो। यो लेहेङ्गा, कसिलो चोलो तथा दुपट्टाको संयुक्त रूप हो। भारतको पञ्जाबमा यसलाई पारम्परिक रूपले कुर्था सुरुवालसँग पहिरिने गरिन्छ। समकालीन र आधुनिक उपयोगमा लेहेङ्गा चोली दक्षिण एसियामा फेसन डिजाइनर, कपडा बेच्ने आधुनिक स्टोर र बुटिकहरूद्वारा धेरै लोकप्रिय र व्यापकताका साथ स्वीकार गरिएको छ। घाघरा सारीको तल भित्री पहिरनको रूपमा पहिरिने गरिन्छ।
बराङ्दी
आर्थिक विकास
सरकारी लगानिको कारण तानसेन देखि रानीमहल सम्मको बाटो निर्माण भएको छ । करिब १० किलोमिटर भएको सो बाटो नारायणडाँडा, अहल, हात्तीढुङा, बैगुन्ठे हुँदै रानीमहल पुगेको छ । यस गाविस मा श्री बेद उच्च मा.वि, श्री जन नि.मा.वि. लगायत अन्य विद्यालयहरु छन ।
कट्टु
कट्टु पुरूषले लगाउने भित्री पहिरन हो ।
असारे फूल
लेगर्स्टृमिआ इन्डिका (Lagerstroemia indica; ), सामान्यतया असारे फूल , लगभग 50 प्रजातिहरूको एक वनस्पति वंश हो। भारतीय उपमहाद्वीप, दक्षिणपूर्वी एशिया, उत्तरी अष्ट्रेलिया, र ओशिनियाका अन्य भागहरूमा पाइने पातलो र सदाबहार रूखहरू र झाडीहरू, संसारभरको न्यानो मौसममा खेती गरिन्छ। यो लाईथ्रासेए कुलको सदस्य हो, जसलाई 'लूसेस्त्रैफ कुल' पनि भनिन्छ। यस जीनसको नाम स्विडेनी व्यापारी म्याग्नस भोन लेगर्स्ट्रोमको नाममा राखिएको छ, स्वीडिश ईस्ट इन्डिया कम्पनीका निर्देशक, जसले कार्ल लिनियसलाई आफूले सङ्कलन गरेका बोटबिरुवाहरू आपूर्ति गरेका थिए। यी फूल फुल्ने रूखहरू सुन्दर रङका हुन्छन् र प्रायः निजी र व्यावसायिक रूपमा सजावटको रूपमा रोपिन्छन्।
मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसन
मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसन नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष डा. गोपाल गुरुङ हुन्। मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसनको केन्द्रीय कार्यालय ललितपुरको बागडोलमा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह कुखुराको भाले थियो। मंगोल नेसनल अर्गनाइजेसनले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल ४,६६९ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ८,२१५ मत प्राप्त गरेको थियो।
चोङ्वारी
चोङ्वारी अथवा चरी बाजा सानो आकारको बाँसको छ वटा लामो-छोटो टुक्रालाई एकै लहरमा बाँधेर यो बाजा बजाईन्छ। यसरी छ वटै फरक स्वरका यी टुक्राको बराबर मिलेको भागको खुल्ला र अर्को पट्ट प्वाल बन्द रहेको हुन्छ। प्रत्येक खुल्ला प्वालमा फुकेर विभिन्न चराको आवाजहरू निकाली बजाईन्छ। यो बाजा राई लिम्बु हरूको परम्परागत वाजा हो|
माईभ्याली गोल्डकप २०७२
स्रोत
श्रेणी :माईभ्याली गोल्डकप
महाप्रस्थानिक पर्व
द्रौपदी, सहदेव, नकुल, अर्जुन र भीमसेन लड्नु तथा युधिष्ठिर द्वारा प्रत्‍येकको लड्नुको कारण बताउनु
द्रौपदी, नकुल र सहदेव तीनजना ढले, यो देखेर शत्रुवीर अर्जुन शोक बाट संतप्‍त भै स्वयं पनि ढले। इन्द्र समान तेजस्वी दुर्धर्ष वीर अर्जुन जब पृथ्‍ववीमा ढलेर जब प्राण त्यागे, त्यस समय भीमसेनले राजा युधिष्ठिरसँग सोधे - "दाइ! महात्‍मा अर्जुन कुनै पनि स्थितिमा झुट बोलेको मलाई याद छैन। फेरि आज कुन कर्मको कारण पृथ्वीमा ढलेका छन्?" युधिष्ठिर बोले- "अर्जुनलाई आफ्नो शूरताको अभिमान थियो। उनले भनेका थिए 'मैं एक दिनमा नै शत्रुलाई भस्म गर्छु'; यसै कारणले उनलाई आज धाराशायी हुनु पर्यो। अर्जुनले सम्पूर्ण धनुर्धरको अपमान पनि गरे; अत: आफ्नो कल्याण चाहने मानिसले यस्तो कहिल्यै गर्नु हुन्न।"
युधिष्ठिरको स्वर्गारोहण
यस प्रकार श्रीमहाभारत महाप्रस्‍थानिक पर्व पुरा हुन्छ
धतुरो
प्राचीन विष विज्ञान- 'अगदतन्त्र'मा धतुरोलाई उपविष भनिएको छ। विष जत्तिकै खतरनाक नभए पनि विष जस्तै काम गर्ने क्षमता भएकाले धतुरोलाई उपविष भनिएको हो। आयुर्वेदमा धतुरोलाई शुद्ध गरी गुणकारी औषधिमा परिणत गरिन्छ। सुतशेखर रस, धतुराक्षार, कनक आसव, त्रिभुक्नकीर्ति रस, प्रलापान्तक रस, कनकसुन्दर रस, उन्माद गजाङकुश रस र ग्रन्धिशोध निवारिका वर्तिकाजस्ता आयुर्वेदिक औषधि धतुरोबाटै तयार पारिन्छ।
शरणार्थी (उपन्यास)
शरणार्थी (उपन्यास) नेपाली भाषामा लेखिएको कथा उपन्यास हो । यसका सर्जक कृष्ण धारावासी हुन्। यो उपन्यास कृष्ण धारावासीको पहिलो उपन्यास हो।
२०१८ उत्तर कोरिया- संयुक्त राज्य शिखर सम्मेलन
दुवै पक्षद्वारा राजनीतिक रूपले शान्त क्षेत्र मानिने सिङ्गापुरलाई शिखर सम्मेलनको लागि उपयुक्त ठानेर यस शिखर सम्मेलनको आयोजनको तयारी गर्न सिङ्गापुरका प्रधानमन्त्री ली हिसेन लुङलाई प्रस्ताव गरेका थिए । पछि वार्ताको लागि सेन्टोसा टापुस्थित क्यापेला होटललाई छानिएको थियो । सिङ्गापुरका प्रधानमन्त्री ली हिसेन लुङका अनुसार, शिखर सम्मेलनका लागि सिङ्गापुर सरकारलाई सिङ्गापुरी २० मिलियन डलर (युएस$ १५ मिलियन) खर्च भएको थियो, जसमध्ये लगभग आधा भाग सुरक्षा व्यवस्थाको लागि मात्र खर्च गरिएको थियो । प्रत्येक नेताले शिखर सम्मेलनको बैठक हुनुपूर्व प्रधानमन्त्री ली सँग भेट गरेका थिए ।
पिपिरिमा
पिपिरिमा अथवा पात बाना चिल्लो पातको छेउलाई दुई ओठको बीचमा राखि फुकेर विभिन्न भाका निकाली बजाईने बाजा हो ।पिपिरिमा घाँस - दाउरा, खेतिपाति तथा यात्रा आदिको कुनै स्थानमा पनि बजाईन्छ। यो पूर्वी नेपालको पहाडि भाग तिर चल्तीको बाजा हो|
जुगाँर
जुगाँर रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जिनावाङ
गाउँहरू
वडा न. ४. चामी, बढाढुंगा, बाउखोले
बाल अधिकार महासन्धि
धारा ३६
धारा ३२, ३३, ३४ र ३५ मा समावेश नभएका अन्य सबै प्रकारका शोषणबाट बालबालिकालाई राज्यले जोगाउनु पर्छ ।
लिङ्गे पिङ
लिट्ठे पिङ जसलाई लिङ्गे पिङ पनि भन्ने गरिन्छ।यो एक प्रकारको लट्ठामा पिङ हालेर खेलिन्छ।
माईभ्याली गोल्डकप
स्रोत
श्रेणी :माईभ्याली गोल्डकप श्रेणी :नेपाली फुटबल प्रतियोगिताहरू
गेओर्गी प्लेखानोभ
गेओर्गी भोलेन्तिनोभिच प्लेखानोभ (सन् १८५६-१९१८) - रुसी तथा अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलनका एक प्रमुख कार्यकर्ता, रुसमा मार्क्सवादका प्रचारक, रुसी सामाजिक-जनवादी मजदुर पार्टीको दोस्रो महाधिवेशन (सन् १९०३) पश्चात् प्लेखानोभले अवसरवादसँग मिलिमतो गर्ने स्थिति अपनाए र पछि गएर मेन्सेविकहरूसँग मिल्न पुगे । प्रथम विश्वयुद्ध (सन् १९१४-१९१८)को समयमा उनले सामाजिक-अन्धराष्ट्रवादी स्थिति लिएका थिए । सन् १९१७को फरवरी पुँजीजीवी प्रजातन्त्रवादी क्रान्तिपश्चात् पुँजीजीवी अस्थायी सरकारका पक्षसमर्थक बनेका थिए र अक्टोवर समाजवादी क्रान्तिप्रति शत्रुतापूर्ण दृष्टकोण राखेका थिए ।
मेरठ मण्डल
मेरठ मण्डल भारतको प्रान्त उत्तर प्रदेशको एउटा प्रशासनिक एकाइ हो। यो मण्डल उत्तर प्रदेशको १८ मण्डलहरू मध्य एक हो।
ढुङ्गे युग
नवपाषाण काल (Neolithic Era)
युगसमेत भन्ने गरिन्छ । ढुङ्गे औजारमा आएको व्यापक परिवर्तनसँगै कृषिको विकासलाई सबैभन्दा
पुरापाषाण काल
भारतमा पुरापाषाण कालको अवशेष तमिल नाडुको कुरनूल, कर्नाटकको हुँस्न्गी, ओडिशाको कुलिआना, राजस्थानको डिडवाना र मध्य प्रदेशको भीमबेटकामा पाइन्छन्। यी अवशेषहरूको संख्या मध्यपाषाण कालको प्राप्त अवशेषहरुभन्दा धेरै कम छ।
जिग्मे वाङचुक
जीवनी
जिग्मे वाङ्चुकको जन्म सन् १९०५ मा वाङ्डु फोड्रङ जिल्लाको थिनले राब्तेन दरबारमा भएको थियो।  उनले आफ्नो शिक्षा वाङ्देचोलिङ दरबारमा प्राप्त गरे, जहाँ उनले अङ्ग्रेजी र हिन्दी सिकेका थिए र धार्मिक शिक्षा प्राप्त गरे।
सिराज सिकदार
मृत्यु
सिराज सिकदारलाई सन् १९७४ मा चट्टग्रामको हलिसहरबाट पक्राउ गरिएको थियो। सिकदारलाई सन् १९७५ जनवरी २ का दिन साभर थाना सवारीसाधन विसौनीमा गोली हानी हत्या गरिएको थियो। सिकदारको मृत्यु पश्चात् पूर्व बाङ्लार सर्वहारा राजनैतिक दल दुई भागमा विभाजित भएको थियो।
परशुराम
कामधेनुको लागि संघर्ष
एक दिन सहस्त्रबाहु अर्जुन शिकार खेल्नको लागि घोर जंगलमा गएका थिए । दैववश उनी जमदग्नि मुनिको आश्रममा पुगे । परम तपस्वी जमदग्नि मुनिको आश्रममा कामधेनु गाई थीइन् । उनको प्रतापबाट उनले सेना, मन्त्री र वाहनहरूका साथ हैहयाधिपतिलाई समेत तृप्त गरे । यो देखेर हैहयाधिपतिले जमदग्नि मुनिको ऐश्वर्य त मभन्दा पनि धेरै रहेछ भन्ने सोचे । त्यसैले उनले जमदग्नीको स्वागत-सत्कारलाई कुनै पनि आदर न दिएर कामधेनुलाई नै लैजान खोजे । उनले अभिमानवश जमदग्नि मुनिसंग नमागेरै आफ्ना सेवहरूलाई कामधेनुलाई खोसेर लैजाउ भन्ने आज्ञा दिए । उनको आज्ञाबाट उनका सेवक बाछा साथै 'बाँ-बाँ' गर्ने कामधेनुलाई बलपूर्वक माहिष्मतीपुरी लिएर गए । जब उनीहरू सबै गए, तब परशुरामजी आश्रममा आए र उनको दुष्टताको वृत्तान्त सुनेर चोट खाएको सर्प झैं क्रोधले तिलमिलाए । उनी आफ्नो भयंकर फरसा, तरकस, ढाल एवं धनुष लिएर निकै वेगसंग कार्तविर्यको पछि दौडे ।
नागपोखरी
जीर्णोद्धार र पुनर्निर्माण
काठमाडौँ नगरपालिकाद्वारा प्रकाशित पुस्तक "काठमाडौँ नगर क्षेत्रको इन्भेण्ट्र्ई" अनुसार सार्वजनिक सम्पति, एतिहासिक स्थल संरक्षण गर्ने उद्देश्य अनुरुप नगर विकास समितिको अग्रसरमा बिक्रम सम्भ्त २०३३ मा नागपोखरी जीर्णोद्धार गरिएको थियो। समाजिक सेवा राष्ट्रिय समन्वय परिषद् उपकार कोष प्रवन्ध समितिका त्तकालिन सभापति स्वागिय महारानी ऐवर्य राज्य लक्ष्मी देवी शाह सरकारका सदीच्छा अनुसार उपकार कोषको आर्थीक सहयोग र समन्वयमा त्यस समयको विभिन्न मन्त्रलयहरू, बैङ्कहरू, उधोगहरू, संस्थानहरू र अन्य निकायहरूको स्रोत समेत परीचालन गरी खानेपानी तथा ढल निकास संस्थानको रेखदेखमा नागपोखरी र सो वरिपरिको ऐतिहासिक स्थलको जीर्णेध्दार तथा पुनर्निमार्ण कार्य विक्रम सम्बत् २०४३ साल फाल्गुन १ गते शुभारम्भ भई विक्रम सम्बत २०४४ साल  आश्विन ५ गते सम्पन्न गरिएको थियो। स्वयम महारानी र योगेन्द कुमार श्रेष्ठद्वारा  माछा छोडि उदघाटन गरिएको थियो। साथै  नागपोखरी र सो वरिपरिको ऐतिहासिक स्थलको संरक्षण, सम्बर्ध्दन तथा मर्मत संभारको लागि रू एक लाख एकको अक्षय कोष उपकार कोषबाट स्थापना पनि गरिएको थियो।हाल नक्साल युवा मण्डल र नक्साल संरक्षणन गुठीको सहकार्यमा संरक्षण र जीर्णोद्धार गरिदैआएको छ।
रविकृत रामायण
।।रिटक।। न संझेर पो तो, राम संझेछ छ तो ।
चारै दिनको जिन्दगी बित्दा दौडेर आउंछ काल ।।
भारी भयो र्पथवीलाई रावणका पापले ।
दशरथलाई पुत्र नहुंदा गुरु वशिष्ठले ।
गौतमजीले सराप दिए हजार योनिको रोग ।।१०।।
गौतमजीले हुकूम भयो रामले दिए लाती ।।१२।।
माझीले भनेको
राम आए अयोध्यामा सकियो बालकाण्ड ।।२४।।
सिध्देश्वर
सिध्देश्वर नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
लमजुङ राज्य
राजा अचिन्द्र शाह
लमजुङका राजा अचिन्द्रलाई चन्द्र शाह पनि भनिएको छ । उनका समकालीक गोरखाली राजा राम शाह थिए ।अचिन्द्र शाह बुद्धिमान र राजनीति निपुण थिए । लमजुङको सेनालाई उनले लिगलिग, लकाङ, भिर्कोट, देउराली, धुँवाकोटर च्याङली गोरखाले लमजुङबाट लुटी लिएको थाहा पाई त्यसको रक्षार्थ खटाए । गोरखाका राजा राम शाहले तीक्षेत्रहरूलाई सम्झाई, धम्काई आफ्नो अधिनमा पारेकाले लमजुङेहरूले त्यहाँ आक्रमण गराउनु परेको थियो । तर त्यस युद्धमा गोरखालीहरू विजयी भएकाले लमजुङे सेना रित्तो हातफर्किनु पयो । त्यसको बदला लिन लमजुङका राजा अचिन्द्र'शाहले वारपाक निवासीहरूलाई उचालेर गोरखाको सरहदमा वागी भई घुस्न लगाए । त्यो षडयन्त्रबाट गोरखाली शंकालू देखिंदा राम शाह बालुवा व्याशीमा शिकारमा गएको मौकापारी उनमाथि हमला गरी मार्न लगाए । तर त्यो योजना पनि सफल भएन । यसरी हरेक क्षेत्रमा गोरखाबाट लमजुङ ठगिदै जान थाल्यो ।१६. त्यस घटनाबाट लमजुङका राजा अचिन्द्र शाहको राज्यकाल वि.सं. १६६२ पछि १६९३ सम्म रहेकोअनुमान गर्न सकिने स्थिति छ । लमजुङले मझुवालाई आफ्नोकब्जामा लिन सफलता पाएको थियो । अचिन्द्र शाहका देउदास र सिरै भण्डारीहरू लमजुङका भँडारे थिए ।
रिपुमर्दन शाह
वि.सं. १७९९ मा गोरखामा नरभूपाल शाहको मृत्युभई युवराज पृथ्वीनारायण शाह राजा भए । त्यसको एक वर्षपछि वा १८०० मा गोरखाको काजी पदमा कालु पांडेलाई नियुक्त गरेका थिए । त्यसै नियुक्तिपछि १८०१ मा गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाह र लमजुङका राजा  सन्धि गरेका थिए । यसबाट लमजुङका राजा रिपुमर्दन शाहलाई गोरखाका राजाले महत्व दिएको देखिन्छ । गोरखाका राजाले काशी यात्रा जाँदा र पूर्वतिर बढ्दा लमजुङबाट खतरा नपरोस् भन्ने नै त्यस सन्धिको लक्ष्य थियो किनभने लमजुङ सामरिक शक्तिमा सम्पन्न भएको गरूड भनिन्थ्यो भने गोरखा सर्प अनि काठमाडौं उपत्यका भ्यागुतो ।
वि.सं. १८०२ सम्म लमजुङका राजा रिपुमर्दन 'शाहको राज्यकाल रहेको र त्यसै वर्ष वीरनारायण शाहको राज्यकाल रहेको प्रमाणित भएको छ ।
मीर्जापुर मण्डल
मीर्जापुर मण्डल भारतको प्रान्त उत्तर प्रदेशको एउटा प्रशासनिक एकाइ हो। यो मण्डल उत्तर प्रदेशको १८ मण्डलहरू मध्य एक हो।
अनिवार्य नेपाली कृतिसमीक्षा
अनिवार्य नेपाली कृतिसमीक्षा वासु रिमाल 'यात्री'द्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
अलीगढ जिल्ला
अलीगढ जिल्ला भारतको उत्तर प्रदेश प्रान्तको ७१ वटा जिल्लाहरू मध्यको एक हो तथा यो अलिगढ मण्डलको ४ जिल्लाहरू मध्य एक हो। यो जिल्ला अलिगढ मण्डलको सदरमुकाम पनि हो।
सिलुवा
सिलुवा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत लुम्बिनी अञ्चलमा पर्ने पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
नागपुर
नागपुर भारत को महाराष्ट्र प्रान्तमा पर्ने एउटा सहर हो।
इत्चन कला
इत्चन कला एक युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा जोडिएको छ।
जौलीपोखरी
जौलीपोखरी रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मिखाइल बाकुनिन
मिखाइल अलेक्सान्द्रोभिच बाकुनिन (सन् १८१४-१८७३) - रुसी क्रान्तिकारी, अराजकतावादका सिद्धान्तकार। उनले जर्मनीमा १८४८-१८४९ को क्रान्तिमा सक्रिय रूपले भाग लिएका थिए। इन्टरनेसनलको सदस्य रहेर उनले मार्क्स तथा एङ्गेल्सको विरोधमा फुटवादी क्रियाकलाप गर्ने गरेका थिए र अन्तर्राष्ट्रय मजदुर आन्दोलनको नेतृत्व आफ्नो हातमा केन्द्रित गर्न खोजेका थिए। सन् १८७२ मा उनी इन्टरनेसनलबाट निष्कासित गरिए।
लोहोटा
लोहोटा धाराबाट पानी ओसार्ने र भान्सा घरमा पानी राख्ने  गाग्राको रूपको सानो भाँडो, जसको प्रयोग हात धुँदा र चुठ्दा गरिन्छ, लोहोटामा पानी बोकेर जंगल (पाइखाना) चलन छ।
हरिवंश पर्व
विष्णु पर्वमा नृत्य र अभिनयसम्बन्धी सामग्री आफ्नो मौलिक रूपमा मिल्दछ। यस पर्वका अन्तर्गत दुइ स्थलहरूमा छालिक्यको उल्लेख भएको छ। छालिक्य वाद्यसंगीतमय नृत्य ज्ञात हुन्छ। हाव भावहरूको प्रदर्शन यस, नृत्यमा महत्त्वपूर्ण स्थान राख्दछ। छालिक्यका सम्बन्धमा अन्य पुराणमा कुनै प्रकाश पारिएको छैन।
हरिवंशमा काव्यतत्व अन्य प्राचीन पुराणहरूको भाँति आफ्नो विशेषता राख्दछ। रसपरिपाक र भावहरूको समुचित अभिव्यक्तिमा यो पुराण कहिले कहिले उत्कृष्ट काव्यहरूसित समानता राख्दछ। व्यंजनापूर्ण प्रसँग पौराणिक कविको प्रतिभा र कल्पनाशक्तिको परिचय मिल्दछ।
काव्यतत्वको दृष्टिले हरिवंशमा प्रारम्भिकता र मौलिकता छ। हरिवंश, विष्ण, भागवत र पद्मका ऋतुवर्णनहरूको तुलना गर्नमा ज्ञात हुन्छ कि केही भाव हरिवंशमा आफ्नो मौलिक सुन्दर रूपमा चित्रित गरिएका छन् र ती नैं भाव उपर्युक्त पुराणहरूमा क्रमश: अथवा संश्लिष्ट हुँदै गएका छन्।
हुङ्गी
हुंङ्गी पाल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
दिग्दर्शन युवा क्लब
समग्र देश र विशेष गरी चितवन भित्र छरिएर रहेका युवा शक्तिलाई बिकाश कार्यमा समाहित गराउने उद्येश्य सहित बिक्रम संबत २०५८ (इ. स. २००२) मा स्थापित यस दिग दर्शन युवा क्लब, चितवन स्थित रत्ननगर नगरपालिका वडा नम्बर १५ मा रहेको छ। परिवर्तनका लागि युवा भन्ने मूल नारा सहित विसं २०५२ (इ स १९९६) मा रत्ननगर १५ निवासी युवा समाजसेवी श्री दिलबहादुर बुढाथोकीको संयोजकत्वमा गठन भै अर्का प्रखर समाजसेवी तथा राजनीतिज्ञ श्री द्रोण प्रसाद लामिछानेको अध्यक्षतामा विधिवत दर्ता भएको ज्ञानज्योति युवा क्लबको पुनर्गठित र परिमार्जित रुप नै दिग दर्शन युवा क्लब हो।
जिग्मे दोर्जी वाङचुक
जीवनी
जुलाई १९७२ मा, वाङचुक यस अवस्थाको उपचारको लागि नैरोबी गए, तर यस भ्रमणको क्रममा उनको अचानक मृत्यु भयो। राजाको शवलाई त्यसपछि भुटान फर्काइयो र त्यहाँ दाहसंस्कार गरियो।
केन्या
केन्या पूर्वी अफ्रिकामा स्थित एउटा देश हो । भूमध्य रेखामा हिन्द महासागर सँग टासिएको यो देशको सिमा उत्तरमा इथियोपिया, उत्तर-पूर्वमा सोमालिया, दक्षिणमा तन्जानिया, पश्चिममा युगाण्डा र भिक्टोरिया ताल तथा उत्तर पश्चिममा सूडान सँग जोडिएर रहेको छ । यस देशको राजधानी तथा सबैभन्दा ठुलो शहर नैरोबी हो ।
खम्पा विद्रोह
अन्य गतिबिधिहरू
खम्पाहरूले खेर गएको भिरालो जमीनलाई बारी र गह्राका रूपमा विकास गरेर गहुँ, करु र फापर फलाएका थिए। उनीहरू काठको डुँडबाट पानी ल्याएर सिँचाइ गर्थे। क्याङमा फलाएको अन्न खम्पाहरूलाई मात्र नभएर नार र फू दुवै गाविसमा आपूर्ति गरिन्थियो। उनीहरू मुस्ताङ र उपल्लो मनाङमा रहेका आफन्तलाई समेत उपहारका रूपमा पठाइदिन्थे। नारमा केही उत्पादन भयो भने खम्पाहरूलाई बिक्री गरिन्थियो। खम्पाहरूले गाउँलेलाई बिनाब्याज ऋण दिएर सहयोग गर्थे। काममा पनि सहयोग आदान-प्रदान हुन्थ्यो।
जेनेभा महासन्धि
१९२९ को तेस्रो चरण जेनेभा महासन्धि
१९२९ मा स्वीकार र १९४९ मा संशोधन गरिएको थियो ।
विजयकुमार सिंह
जनरल विजयकुमार सिंह भारतका २४औं सेनाध्यक्ष हुन। केन्द्रीय सरकारलाई अदालतको कठघरामा उभ्याएर विवादमा तानिएका उनी सरकारलाई अदालतको कठघरामा उभ्याउने भारतको पहिलो सेनाध्यक्ष हुन।
ल्याटिन अमेरिका
ल्याटिन अमेरिका (América Latina व Latinoamérica आमेरिका लातीना व लातिनोआमेरिका; (पोर्चुगाली: América Latina); Amérique latine) अमेरिकाको त्यो क्षेत्र हो जहाँ रोमन भाषाहरू - सामान्यतया स्पेनी र पोर्चुगाली र कतैकतै फ्रान्सेली भाषाहरू बोलिने गरिन्छ ।
श्रीलङ्का
श्रीलङ्का, आधिकारिक रूपमा लोकतान्त्रिक समाजवादी गणतन्त्र श्रीलङ्का, दक्षिण एसियामा अवस्थित एउटा द्वीप देश हो। यो देश हिन्द महासागरमा अवस्थित छ, बङ्गालको खाडीको दक्षिणपश्चिममा, भारतीय प्रायद्वीपबाट मन्नारको खाडी र पाल्क जलसन्धिले छुटेको छ। श्रीलङ्काले दक्षिण-पश्चिममा माल्दिभ्स र उत्तर-पश्चिममा भारतसँग सामुद्रिक सीमाना साझा गर्दछ। श्रीलङ्कामा लगभग २ करोड मानिसहरूको आबादी छ र धेरै संस्कृति, भाषा र जातिहरूको घर हो। सिंहली जातिहरूले राष्ट्रको जनसङ्ख्याको बहुमत बनाउँछन्, त्यसपछि तमिलहरू छन्, जो सबैभन्दा ठुलो अल्पसंख्यक समूह हुन् र उत्तरी श्रीलङ्कामा केन्द्रित छन्; दुवै समूहले द्वीपको इतिहासमा प्रभावशाली भूमिका खेलेका छन्।
इतिहास
सन् १२१५ मा, जाफना राज्यको संस्थापकको रूपमा चिनिने अनिश्चित उत्पत्ति भएको आक्रमणकारी कलिङ्ग माघाले पोलोनारुवा राज्यलाई आक्रमण गरी कब्जा गरे। उत्तर, यस बीचमा, अन्ततः जाफना राज्यमा विकसित भयो। जाफना राज्य एक अवसर बाहेक दक्षिणको कुनै पनि राज्यको अधीनमा आएको छैन।
जलवायु र वनस्पति
श्रीलङ्कामा फूल फुल्ने बिरुवाहरू र चराहरू बाहेक सबै कशेरुका समूहहरूका लागि एसियाली देशहरूमध्ये प्रति एकाइ क्षेत्रफल सबैभन्दा धेरै जैविक विविधता छ। यसको वनस्पति र जीवजन्तुहरू बीचको प्रजातिहरूको उल्लेखनीय रूपमा उच्च अनुपात, ३,२१० फूल फुल्ने बिरुवाहरू मध्ये २७% र स्तनपायीहरू मध्ये २२%, स्थानीय छन्। श्रीलङ्काले ४५३ प्रजातिका चराहरूलाई समर्थन गर्दछ र यसमा २४० प्रजातिका चराहरू समावेश छन् जुन देशमा प्रजनन गर्न चिनिन्छ। ३३ प्रजातिहरूलाई केही पक्षीविद्हरूले स्थानीय रूपमा स्वीकार गरेका छन् भने केही पक्षीविद्हरूले केवल २७ प्रजातिहरूलाई मात्र स्थानीय मान्छन् र बाँकी छवटालाई प्रस्तावित स्थानीय मान्छन्।
एस्ली लङ्ग
एस्ली लङ्ग (जन्म ८ जुन १९७९) एक पूर्व बेलायती अश्लील चलचित्र अभिनेत्री हुन ।
वातावरण, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)
इतिहास
वि.सं. २०३३ साल (इ.सं. १९७६)मा राष्ट्रिय विज्ञान तथा प्रविधि परिषद् र वि.सं.२०३९ (इ.सं. १९८२)मा नेपाल राजकीय विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठानको स्थापना भयो। विज्ञान तथा प्रविधिको उचित विकासका लागि अनुकूल वातावरण सृजना गरी नेपालको विकास कार्यमा विज्ञान तथा प्रविधि सम्वन्धी कार्य गर्न सबै निकायहरूबीच समन्वय ल्याउन र तत्सम्वन्धी क्रियाकलाप प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढाउन वि.सं.२०५३ साल जेठ २ गते विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको स्थापना भई कार्यरत रही आएकोमा नेपाल सरकारको मिति २०६१-१२-१०को निर्णय अनुसार तत्कालीन जनसङ्ख्या तथा वातावरण मन्त्रालय खारेज गरी सो मन्त्रालयको वातावरण महाशाखालाई यस मन्त्रालयमा गाभे पश्चात् मन्त्रालयको नाम "वातावरण, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय" भएको हो।
सम्पर्क ठेगाना
नेपाल सरकार विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय सिंहदरवार, काठमाडौँ, नेपाल फोन: ४२११६६१, ४२११७०९ ४२११८६०, ४२११६१७, ४२११६९८, ४२११६४१, ४२११७३४ फ्याक्स: ४२११७५४ ईमेल: info@most.gov.np
स्वर्गारोहण पर्व
अध्याय २: युधिष्ठिरलाई नरकको दर्शन
शोक र शोकको आवेगले भरिएका राजा युधिष्ठिरले यसरी विभिन्न प्रकारले सोच्न थाले। त्यतिबेला उनको सबै इन्द्रिय चिन्ताले व्‍याकुल भएको थियो । धर्मपुत्र युधिष्ठिरको मनमा तीव्र क्रोध उत्पन्न भयो। तिनीहरूले देवता र धर्मलाई निन्दा गर्न थाले। त्यहाँको दुर्गन्धले उनी संतप्‍त भए र स्वर्गदूतलाई भने- "जसका तिमी दूत हौ, त्यहाँ फर्केर जाऊ । त्यहाँ गएर भनिदेऊ, म यहाँबाट फर्किन्नँ, आफ्नो मालिकलाई यसको खबर देऊ। यहाँ बस्ने कारण यो हो कि म यहाँ रहँदा मेरा यी दु:खी भाइ-बन्धुहरूलाई सुख मिल्छ।"
युधिष्ठिरद्वारा दिव्‍यलोकमा श्रीकृष्‍ण, अर्जुन आदि का दर्शन
द्रौपदी-लक्ष्मीको स्थानमा
पतञ्जलि
योगदान
प्राचीन विद्यारण्य स्वामीले अपने ग्रन्थ 'शंकर दिग्विजय'मा आदि शंकराचार्यमा गुरू गोविंद पादाचार्यलाई पतञ्जलिको रूपांतर मानेकाछन्। यस प्रकार उनका सम्बन्ध अद्वैत वेदांतको साथमा जोडियो।
मुजिबनगर उपजिल्ला
प्रशासन
प्रशासकीय मुजिबनगर उपजिल्लाको स्थापना सन् २००० फेब्रुअरी २४ का दिन भएको थियो। हाल यस उपजिल्लामा ४ सङ्घ परिषद्हरू रहेका छन् जुन यस प्रकार छन्; दरियापुर सङ्घ परिषद्, बागोयान सङ्घ परिषद्, महाजनपुर सङ्घ परिषद् र मोनाखाली सङ्घ परिषद्।
नगर पञ्चायत
भारतको नगर पञ्चायत ग्रामीणबाट सहरीमा संक्रमणको बस्ती हो र यसैले नगरपालिकासँग तुलना गर्न मिल्ने सहरी राजनीतिक एकाइको रूप हो। १२,००० भन्दा बढी र ४०,००० भन्दा कम बासिन्दा भएको सहरी केन्द्रलाई नगर पञ्चायतको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ। एक सहर पञ्चायतको लागि जनसङ्ख्या आवश्यकता राज्य अनुसार फरक हुन सक्छ।
सालु
सालु गाउँ रामेछाप जिल्लाको मन्थली नगरपालिका वडा नं. ४ मा पर्दछ । नेपालको संबिधान २०७२ ले तोकेअनुसारको संरचना लागु गर्ने क्रममा तात्कालिन जनकपुर अञ्चलको रामेछाप जिल्लामा पर्ने सालु गा.वि.स. लाई हाल प्रदेश नं. ३ को रामेछाप जिल्ला, मन्थली नगरपालिकोको एउटा वडाको रूपमा रुपान्तरण गरिएको छ । यद्धपी २०७१ सालमा नयाँ नगरपालिका घोषणा गर्ने क्रममा सालु गा.वि.स. लाई मन्थली नगरपालिका वडा नं. ७ ( सालु गा.वि.स. का वडा नं. ६-९) र वडा नं. ८ ( सालु गा.वि.स. का वडा नं. १-५) बिभाजन गरिएको थियो । सालु गाउँ समुन्द्री सतहदेखी ७७० र १९८६ मिटर सम्मको उचाईमा पर्दछ । यहाँ उपोष्ण र समशितोष्ण प्रकारको हावापानी पाईन्छ । यहाँका मुख्य बोटबिरुवाहरु चिलाउने, उत्तीस, पैयुँ, पटमिरो (कुटमिरो), खोटे सल्लो साल आदी हुन् ।  यहाँको हावापानी  समुन्द्री सतहदेखीको उचाईका आधारमा मात्र नभएर बोटबिरुवाका हिसाबले पनि उपोष्ण र समशितोष्ण प्रकारको रहेको छ । सालु गाउँका दक्षिणतिर फर्केका बस्तिहरूमा दिनभरि घाम लाग्ने हुनाले तुलनात्मक रूपमा न्याना छन् । र उत्तरतर्फ फर्केका बस्तीहरु चिसा छन् । यहाँका मुख्य बस्तीहरु बेशीटोल, रानागाउँ, सिम्लेगाउँ, च्याउँकेठाँटी, ढुङ्गेछाप, भेडीखर्क, स्कुलडाँडा, सालुपाटी, कबिलाश, कोलचउर, सामलिस्थान, पोखरे, तित्रीडाँडा, गैराथोक आदी पर्दछन् । बस्तीहरु सामान्यतया भिरालो ठाउँमा अबस्थीत छन् । खेतीका लागि पनि भिराला जमिनहरु प्रयोग गरिने हुनाले उत्पादन कम छ । यहाँको माटो जुनार र अदुवाका लागि उपयुक्त मानिन्छ ।  सालुपाटीको देबी मन्दिर र सामलिस्थानको सामली मन्दिर यहाँका विशेष महत्त्वका ठाउँहरु हुन् ।
मोतीराम भट्ट
प्रारम्भिक जीवन
बनारस बस्दा उनले गजल गाउन र सितारवादन सिके। बनारसका प्रसिद्ध सितारवादक पन्नालालबाट यिनले सितार बजाउन र गीत गाउन सिकेका थिए। करिब आठ वर्ष बनारस बसेर यी १९३७ सालमा पुनः काठमाडौँ भित्रिए। त्यसै साल यिनले १५ वर्षको उमेरमा बिहे गरे। विवाहपछि यी केही दिन काठमाडौमा नै बसे। त्यसबेलासम्म उनी नेपाली भाषामा लेखिएका मीठामीठा गीत, कविता, भजन र गजल सुन्नबाट वञ्चित थिए। बनारसमा बस्ता यिनले चार सयजति शायरीहरू लेखिसकेका थिए तर त्यस बेलासम्म यिनले नेपाली गीत, कविता र गजल कोरेकै थिएनन्। त्यसै बखत यिनले नरनारीका युगलरदोहरीरजुहारी गीत सुन्न पाए। वास्तवमा त्यस बेला सुनेको रसिया गीतले यी मोहित पनि भए। त्यसपछि उनले यस्ता मीठा गीतहरूलाई हृदयमा रोप्न थाले, मस्तिष्कमा खेलाउन थाले र स्वरद्वारा प्रस्तुत गर्न थाले। अनि केही दिनपछि उनका छिमेकी खड्गदत्त पाण्डेको बिहेमा उनी पनि जन्ती गए। त्यहाँ पनि भट्टले रातभरि श्लोकमा जुहारी खेलेको सुने अनि नेपाली भाषामा पनि यति मीठा कविता लेखिँदा रहेछन् भन्ने कुराको उनीमा झन् सारो ज्ञान पलायो; ती सबै जुहारी सिलोकहरू भानुभक्तले लेखेका हुन् भन्ने चाल पाएपछि उनी एक्कासि भानुभक्त आचार्यका गुनगानमा लाग्न थाले। त्यसपछि उनी भानुभक्त आचार्यका कृतिहरू खोजीखोजी प्रकाशन गर्ने काममा जुटे। केही महिना काठमाडौमा बसेर आफ्नी पत्नीसहित उनी संवत् १९३८को पुसमा काशी गए। काशी पुगेर यिनले 'भारतजीवन' भन्ने हिन्दी पत्रिकाको नेपाली संस्करण ल्याई यसको प्रकाशकीय र सम्पादकीय लेखेर भारतजीवन छापाखानासँग सम्बन्धित पनि बने। छापाखानाबाट यिनले नेपाली भाषाका पुस्तकहरू छापे। त्यसै बेला यिनले बनारसमा केही साथीहरूको सक्रियतामा एउटा मित्रमण्डलीको गठन गरे। त्यहीँ यिनले समस्यापूर्तिका कवितालगायत अन्य फुटकर कविता र गजल-लेखनको अभियान पनि चलाए। बनारसमा यस कार्य क्रममा उनलाई सघाउने व्यक्तिहरू पद्मविलास पन्त, काशीनाथ, रनाथ, तेजसिंह र तेजबहादुर राना थिए।
साहित्यिक सक्रियता
मोतीराम भट्टले नेपाली साहित्याकाशमा सक्रिय भई जम्मा पन्ध्र वर्षजति सेवा गरे। त्यस अवधिमा उनले झन्डै पच्चीसवटाजति साहित्यिक कृति लेखे, सम्पादन गरे। यिनले अरू लेखकका पनि कृति प्रकाशित गराए। यिनले लेखेका कृतिहरू हुन्
जीवनीकार, समालोचक तथा अन्वेषक
साहित्य-सृजनामा यी आफ्ना दौँतरीहरूलाई नै अगि सारिरहन्थे। आफ्ना पूर्वज, समकालीन र पछाडिका मान्छेको उनी खुवै प्रशंसा गर्थे। यिनले भानुभक्तलाई कहीँ आदिकवि भनेका छन्, कहीँ कविकुलमुकुट भनेका छन् भने कहीँ चाहिँ चक्रचूडामणि पनि भनेका छन्। त्यसैगरी यिनले राजीवलोचन जोशीलाई कवि शिरोमणि र पद्मविलास पन्तलाई कवि भनेर सम्बोधन गरेका छन्। मोतीराम भट्टले आफूले मनले खाएको व्यक्तिको स्तुति गरेर कविता पनि लेखिदिन्थे। उनले भानुभक्त, राजीवलोचन र पद्मविलासको काव्यात्मक महिमा निकै राम्ररी गाएका छन्।
नाटककार तथा निर्देशक
मोतीराम भट्टले नेपाली भाषामा शकुन्तला’, प्रियदर्शिका र पद्मावती’ गरी तीनवटा नाटक लेखेका थिए। हुन त यिनले उर्दूमा पनि नाटक लेखेका थिए। शकुन्तला नाटक यिनले आफ्ना साथी देवशमशेर ज.ब.रा.को. अनुरोधमा लेखन र निर्देशन गरेका थिए। यिनले निर्देशन गरेको यो नाटक प्रधानमन्त्री वीरशमशेर ज.ब.रा.ले पनि हेरे। यो नाटक दरबारबाट पुनः बाहिर निस्केन। भनिन्छ देवशमशेरबाट नै यस नाटकलाई दबाइएको हुन सक्छ। जे होस्, मोतीराम भट्ट नाटकलेखनमा जति कुशल थिए निर्देशनकलामा पनि त्यति नै पोख्त थिए।
छन्दोहार
छन्दोहार गोविन्दप्रसाद ढुङ्गानाद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (नेपाल)
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय नेपालमा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि सम्बन्धी कार्यहरू गर्ने नेपाल सरकारको सर्वोच्च निकाय हो।  यस मन्त्रालयको मुख्य कार्य नेपालभरि गरिने शैक्षिक, विज्ञान तथा प्राविधिक क्रियाकलापहरूको व्यवस्थित ढङ्गले सञ्चालन गर्नु गराउनु हो। देशमा सञ्चालित सम्पूर्ण शिक्षण, विज्ञान तथा प्रविधि संस्थाहरूको संरक्षण गरि सञ्चालनका लागि योजना, व्यवस्थापन र सेवा उपलब्ध गराउने यस मन्त्रालयको मुख्य दायित्व हो। शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिको राष्ट्रिय उद्देश्य पुरा गर्नको लागि मन्त्रालय, केन्द्रीय तथा अन्तर्गतका निकाय तथा सम्वद्ध स्वायत्त संस्थाहरू कार्यरत छन्। वि.सं. २०५७ वैशाख ६ गते नेपाल सरकारले तत्कालिन शिक्षा मन्त्रालयभित्र खेलकुद समेत गाभेर यस मन्त्रालयको नाम शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालय राखेको थियो। वि.सं. २०७४ मा तत्कालिन ओली मन्त्रिपरिषद्ले यस मन्त्रालयको संविभाग विस्तार गरि तत्कालीन शिक्षा मन्त्रालयमा विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय गाभेर विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयलाई खारेज गरेको थियो। वर्तमान समयमा यो मन्त्रालयको जिम्मेवारी नेपाल सरकारको मन्त्री देवेन्द्र पौडेलले सम्हाली रहेका छन्।
आँखा तरुवा
आँखा तरुवा खतराको सूचीमा परेको वनस्पति हो । यो वनस्पति नेपालको मध्य पहाडी भूभागमा ७०० मिटरदेखि २४०० मिटरसम्मको उचाईमा पाइन्छ ।
रेन्जोरी हिमालय राष्ट्रिय निकुञ्ज
रेन्जोरी हिमालय राष्ट्रिय निकुञ्ज युगान्डा को विश्व सम्पदा क्षेत्र हो । यो क्षेत्रलाई युनेस्कोले सन १९९४ मा विश्व सम्पदा क्षेत्र घोषणा गरेको थियो ।
ह्यागिया सोफिया
ह्यागिया सोफिया एक प्राचिन पूर्वी अर्थोडक्स गिर्जाघर र हाल टर्कीको इस्तानबुलमा अवस्थित एक सङ्ग्रालय हो। यसको निर्माण ५३७ मा भएको थियो। १४५३ सम्म यो एक पूर्वी अर्थोडक्स गिर्जाघरको रूपमा सञ्चालित थियो। २९ मे १४५३ बाट यो एक मस्जिदको रूपमा रह्यो र १ फेब्रुअरी १९३५ बाट यसलाई सार्वजनिक सङ्ग्रालयको रूपमा सञ्चालन गरिएको थियो।
स्पोटिफाई
अक्टोबर २००८ मा सुरू गरिएको यस सेवाले ५ करोड श्रव्यहरूमा पहुँच प्रदान गर्दछ। प्रयोगकर्ता, कलाकार, गिती सङ्ग्रह जस्ता विधाहरू रूपरेखाद्वारा हेर्न सकिन्छ। प्रयोगकर्ताहरूले यसमा नयाँ श्रव्य उर्ध्वभरण गर्न, सम्पादन गर्न, र प्रवाह सूची साझेदारी गर्न सक्दछन्। स्पोटिफाई युरोप र अमेरिका, अस्ट्रेलिया, न्यूजील्यान्ड, अफ्रिका र एसियाको केही भागहरूमा विन्डोज, म्याक, र लिनक्स, आइओएस, र एन्ड्रोइड स्मार्टफोन र ट्याब्लेटहरू सहित प्राय: आधुनिक उपकरणहरूको साथ उपलब्ध छ। फेब्रुअरी २०१८ देखि यो न्यु योर्क सेयर बजारमा   सूचीबद्ध छ। अप्रिल २०२० सम्ममा, कम्पनीसँग २८.६ करोड मासिक सक्रिय प्रयोगकर्ता रहेका थिए, जस मध्ये १३ करोड भुक्तान गर्ने सदस्यहरू समावेश छन्।
उत्तर प्रदेशका जिल्लाहरू
यस प्रदेशमा स्थनिय निकायको तीन स्तरीय ढाँचा छन्। प्राथमिक इकाईलाई ग्राम पञ्चायत भनिएका छन, जुन गाँउहरूको संग्रहको पञ्चायत सङ्गठन हो। ब्लक स्तरिय सङ्गठनलाई पञ्चायत समिति, र जिल्ला स्तरीय सङ्गठनलाई जिल्ला परिषदको नाम दिइएकोछ।
हेर्नुहोस
उत्तर प्रदेशका मण्डलहरू
जिल्ला प्रशासन कार्यालय
जिल्ला प्रशासन कार्यालय जिल्लाको प्रमुख प्रशासकीय निकाय हो। यस कार्यालयले जनतालाई उपलब्ध गराउने सेवा सुविधालाई प्रभावकारी बनाउने दायित्त्व बोकेको हुन्छ। जिल्ला भित्र रहेका सरकारका विभिन्न निकाय र कार्यालयहरूको बीचमा समन्वय गराउने, नियन्त्रण गर्ने तथा उपलब्ध सेवाको अवस्थाको निगरानी गर्ने जिम्मेवारी पनि यस कार्यालयको हुन्छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयको प्रमुखमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी (Chief District Officer) अर्थात् CDO रहन्छन्। प्रमुख जिल्ला अधिकारी जिल्लाभरका सरकारी कर्मचारीहरूका प्रमुखहरूका पनि प्रमुख रहन्छन्। सबै सरकारी कार्यालयले प्रमुख जिल्ला अधिकारीलाई आफ्नो कार्यको रिपोर्टिङ गर्नु पर्दछ।
वैदिक सभ्यता
ऋग्वैदिक काल
बाल गङ्गाधर तिलकले ज्योतिषीय गणना गरेर यसको काल ६००० ई.पू. मानयो थियो। हरमौन जैकोबीले जहाँ यसलाई ४५०० ईसापूर्व देखि २५०० ईसापूर्वको बीच आंका थियो वहीं सुप्रसिद्ध संस्कृत विद्वान विंटरनित्जले यसलाई ३००० ईसापूर्वको बताया थियो।
स्कट मरिसन
स्कट जोन मोरिसन (जन्म १३ मे १९६८) एक अष्ट्रेलियाली राजनीतिज्ञ हुन् जसले ३० औँ र वर्तमान अष्ट्रेलियाको प्रधानमन्त्रीको रूपमा सेवा गरिरहेका छन। उनी अगस्ट २०१८बाट सत्तारुढ लिबरल पार्टीको नेता रहिरहेका छन् । यस अघि उनले सन् २०१३ देखि २०१८ सम्मको क्याबिनेटमा कोषाध्यक्षको रूपमा पनि काम गरिसकेका छन्।
अग्लुङ
अग्लुङ गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भियतनाम
इतिहास
भियतनाम पहिले जापान को कब्जा मा थियो जब जापान मा खसेको परमाणु बमले गर्दा जापानको सरकारले भियतनाम लाई आजाद गरिदियो
नरेन्द्र चापागाईंका समालोचना
नरेन्द्र चापागाईंका समालोचना नरेन्द्र चापागाईंद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
कानकैले बगेडी
कानकैले बगेडी (वैज्ञानिक नाम: Emberiza fucata) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा चेस्टनट-इअर्ड बन्टिङ (Chestnut-eared Bunting) भनिन्छ ।
पारलैङ्गिक स्मृति दिवस
नेपालमा
सन् २०२० देखि नेपालमा यो दिवस मनाउन थालिएको थियो । हत्याको शिकार र आत्महत्या गर्न बाध्य पारिएका पारलैङ्गिक व्यक्तिहरूको सम्झनामा घरघरमा मैनबत्ती र दियो बाली सामाजिक संजालमा राख्ने अभियान चालिएको थियो । सामाजिक संजालमा #TdorNepal र #TdorNepal2020 अन्तर्गत यस बारे विचार सम्प्रेषण समेत भएको थियो । यसै दिवसको एक दिन अघि निकिशा श्रेष्ठ माथी सार्वजनिक स्थलमा भएको दुर्व्यवहारको घटनाले पारलैङ्गिक व्यक्तिहरू प्रति हुने हिंसा र नेपाली सञ्चार माध्यम लगायत रोस्टिङ जस्ता गतिविधिहरूले यसलाई दिएको बढावा सम्बन्धी सामाजिक बहस उठान भएको हो ।
मान्यता
सन् २०१७ डिसेम्बर १२मा क्यानडाको ओन्टारियो राज्यले पारलैङ्गिक स्मृति दिवस ऐन २०१७ सर्वमतले पारित गरी यस दिवसलाई मान्यता दिनुका साथ यस दिन संसदीय सभाले मौन अवधी राख्नुपर्ने अनिवार्य गरिएको छ ।
शार्ल लुई मन्टेस्क्यु
शार्ल लुई मोन्टेस्क्ये (सन् १६८१-१७५५) - फ्रान्सका प्रसिद्ध पुँजीजीवी प्रवोधनवादी, वैधानिक राजतन्त्र, शक्ति पृथकीकरणका सिद्धान्तकार हुन्।
स्वायम्भु मनु
परिचय
मनुरचित 'मानव धर्मशास्त्र' भारतीय धर्मशास्त्रमा आदिम अनि मुख्य ग्रन्थ मानिन्छ। प्राचीन ग्रन्थहरूमा जहाँ मानव धर्मशास्त्रका अवतरण आये छन् ती सूत्र रूपमा छन् र प्रचलित मनुस्मृतिका श्लोकहरूदेखि छैन मिलते। त्यो सूत्रग्रन्थ 'मानव धर्मशास्त्र' अहिलेसम्म हेर्नमा छैन आए वर्तमान मनुस्मृतिलाई उनै मूल सूत्रहरूका आधारमा लिखी भएको कारिका मान्न सक्छौं। वर्तमान सबै स्मृतिहरूमा यो प्रधान समझी जान्छ।
चेल्सी ग्रिन
टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङ /इम्प्याक्ट रेस्लिङ (सन् २०१६–२०१८)
सन् २०१६ जनवरी ७ का दिन ग्रिनले टोटल नन स्टप एक्सन रेस्लिङमा (टिएनए) आफ्नो रिङ नमम चेल्सी राख्दै उक्त पदोन्नतिमा पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनी उनक‍ पहिलो खेलमानै जेडसँग पराजित भएकी थिइन्। सन् २०१६ जनवरी ८ का दिन आयोजित टिएनए वान नाइट ओन्ली: लाइभमा उनले टिएनए नकआउट्स उपाधिको पहिलो दावेदार बन्नका लागि चलिरहेको गनलेट खेलमा समावेश भएकी थिइन् जहाँ उनी चौँथो स्थानमा रिङ प्रवेश गरेकी थिइन् तर उनलाई उक्त खेलबाट असम कङले निस्कासन गराएकी थिइन्। सन् २०१६ जुनमा ग्रिनले आधिकारिक रूपान टिएनएसँगको आवद्ध पत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन्। सज् २०२६ सेप्टेम्बर २९ का दिन आयोजित इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङ्खलामा उनले आफ्नो रिङ नाम लोर्ल भ्यान नास राख्दै इम्प्याक्ट रेस्लिङमा पनि पर्दापण गरेकी थिइन् जहाँ उनले उनक‍ पहिलो खेलमा म्याडिसन रेइनलाई हराउन सफल भएकी थिइन्। अक्टोबर २० इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङ्खलामा लोर्ल भ्यान नासले इम्प्याक्टकी एक महिला कुस्ती खेलाडी एलीलाई आक्रमण गरेकी थिइन् जसकारण उनीहरू बीच एक कुस्ती खेल आयोजना गरिएक‍ थियो जसमा भ्यान नासको जित भएको थियो। उक्त खेलको अर्को हप्ता भ्यान नासले एलीलाई पुनः आक्रमण गरेकी थिइन् जसकारण उनीहरू बीच पुनः एक खेल सन् २०१६ डिसेम्बर ८ इम्प्याक्ट रेस्लिङको एक श्रृङ्खलामा आयोजना गरिएको थियो जहाँ भ्यान नास एलीसँग पराजित भएकी थिइन्।
पाङ
पाङ रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
डियन म्याककाउले
डियन म्याककाउले (जन्म २० सेप्टेम्बर १९८७) बेलिजका पेशेवर फुटबलर हुन् । उनी २०१४ फिफा विश्वकप छनौटका उच्च गोलकर्ता हुन् ।
तनहुँ राज्य
नामाकरण
"वासुदेव रसानन्द" संस्कृत ग्रन्थमा तनहुको तात्पर्य "त्रितङ्गु राजधन्यो" भनेर लखेको पनि पाइन्छ । यस भेगका प्रमखु स्थानको नाउँको पछाडि "हुँ" ("काहुँ, मान्हुँ आदि) भनिने गरेकोले "तनङ्ग"मा "हुँ" थपिएर "तर्नहुङ्ग" हदै तनहुँ भएको पनि उत्तिकै पत्यारिलो दखिन्छ । प्राचीन समयमा तनहुँको दुई ठाउँमा तमारे र तामिन भन्ने गाउँ थिए र ती गाउँको नाउँबाट अपभ्रश भएर पछि तनहुँ रहनकुसाथै तनहुँ राजधानी रहेको तनहुँसुरमा र दनौली माथिको मानङ्गु डाडँमा क्रमशः चिउडो सानो भएका (तनहुनु) र चिउँडो ठूलो भएका (महाहनु) श्रृषिले तपस्या गरको हुनाले आज यस रूपमा तनहुँ र मानहुँ नाम बन्न/रहन गएको भन्ने पनि किंकंबदन्ती छ ।
त्रिविक्रम सेन द्वितीय
यस प्रकार तनहूँका राजालाई सजायँ दिनु पर्ने के कारण थियो ? भन्ने बारेमा इतिहासकार सूर्यविक्रम ज्ञवालीले उल्लेख गरेका विभिन्न मतहरूको उल्लेख गरेका छन् -यीनै धारणा मध्ये श्री ५ पृथ्वीनारायण शाहकी भितीनी रानी काशीबासकोनिमित्त जान लाग्दा बाटोमा पर्ने देवघाट नेर डोलीको झंगात उघारी त्रिविक्रम सेनले हेरेका थिए । यस घटनाले आफ्नो अपमान भएको ठानी तनहूँका राजासंग बदला लिन उसलाई यस्तो सजायँ दिइएको थियो ।
धातु
रासायनिक गुण
धातु प्रायः रसायनिक रूपबाट क्रियाशील हुन्छ। हावामा अक्सिजन सँग संयोग गरेर यसले धात्विक अक्साईड बनाउँछ। सबैभन्दा बढी क्रियाशील अल्कली धातु (सोडियम, लिथियम, पोटेशियम - वर्ग Iको धातु) हुन्छ। त्यसपछि अल्काली धातु (ब्यारेलियम, म्याग्नेशियम, क्याल्शियम - वर्ग II का धातु) पर्दछन्। उदाहरणार्थ -
हेलोजन सँग प्रतिक्रिया गरेर धातुले धात्त्विक लवण बनाउँछ। उदाहरणार्थ -
कम क्रियाशील धातु साधारण तापमा पानीसँग प्रतिक्रिया गर्दैनन् तर तातो अवस्थामा बाफ सँग प्रतिक्रिया गरेर धात्विक अक्साईड बनाउँछन्।
ली कुआन यु
राष्ट्रलाई समृद्धशाली बनाउने निर्णायक तत्व जनता नै हुन् भन्ने ली तिनका शिक्षा, तालीम, ज्ञान, प्राविधिक क्षमता राष्ट्रका लागि अत्यन्त महìवपूर्ण हुने कुरामा विश्वस्त छन्। राष्ट्रलाई गतिशील बनाउन मर्यादित र योग्य अधिकतम व्यक्तिहरू माथिल्लो स्तरमा आवश्यक हुन्छ र जनताको स्वाभिमानको जगेर्ना गर्ने कार्यबाट नै उनीहरू आफौ राष्ट्र बनाउन प्रयत्नशील हुन्छन् भन्ने ली नेताहरूको कर्तव्य आफ्ना लागि उत्कृष्ट कार्यको ढाचा तयार गर्नु हो जसबाट उनीहरू सिक्न, कडा परिश्रम गर्न, उत्पादनशील हुन र त्यसैअनुसार राष्ट्रलाई पुरस्कृत गर्न सकुन् भन्छन् र चेतावनी दिन चाहन्छन् यी सबै प्राप्त गर्न सजिलो चैं छैन।
सन् १९५९को विधान सभाको चुनावमा ५१ सिटमध्ये ४३ सिटमा उनको पार्टीले विजय हासिल गरेपछि प्रधानमन्त्री बनेका लीका सामुन्ने बेरोजगारी, दु्रत परिणामको उच्च जनआकाङ्क्षा, विस्तृत भ्रष्टाचार, अधिक हडताल, न्यून लगानी, स्कूल र संघसंस्था तथा सङ्गठनमा देखिएका विकृति, दुःखमय समाजका भारी उपस्थित थिए तर ती समस्या र अप्ठ्याराहरूको समाधानमा निरन्तर गम्भीररूपमा लागेर उनले ती सबैबाट पार पाए। उनी भन्छन् 'समस्या र अप्ठ्याराहरूबाट पार पाउने उपाय भनेको हामी कति स्वभाविक योजना बनाउाछौा र कति कडा परिश्रम गर्छौं भन्नेमा निर्भर थियो।
सुरुमै अर्थतन्त्रको सुधारका लागि व्यापक औद्योगीकरण, न्यूनमूल्यमा आवास कार्यक्रम, भ्रष्टाचार विरोधी वृहत् रणनीतिजस्ता कार्यक्रम ल्याएर सन् १९६७मा आर्थिक विकास बोर्ड गठन गरी उनले वैदेशिक लगानी भित्र्याउने प्रयास गरे। वैदेशिक लगानी प्रभावित गर्न उनले आकर्षक कर प्रोत्साहन नियम लागू गर्दै सापेक्षित न्यून वेतनिक दक्ष, अनुशासित श्रमशक्तिलाई ती उद्योगहरूमा आकर्षण गराए। त्यसैगरी भूमि, श्रम तथा पूाजिगत स्रोतहरूमा कसिलो नियन्त्रणका नियम बनाए। देशको अर्थतन्त्रको अर्को मजबुत आधार पर्यटन उद्योगलाई बढावा दिइयो। आधारभूत संरचना निर्माण गर्ने क्रममा हवाइ मैदान, बन्दरगाह, सडक तथा सञ्चार सञ्जाल विकसित गरेर बेरोजगारी घटाउने यस्तो प्रयास भयो कि सन् १९६५मा १४ प्रतिशत बेरोजगारी रहेकोमा सन् १९७३ सम्म आइपुग्दा त्यो घटेर ४.५ प्रतिशतमा झर्‍यो।
Legacy
सिंगापुरमा लीको उपलब्धिले चीनको कम्युनिस्ट नेतृत्वमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो, जसले विशेष गरी डेङ सियाओपिङको नेतृत्वमा आर्थिक वृद्धि, उद्यमशीलता र असहमतिको सूक्ष्म दमनका नीतिहरूको अनुकरण गर्न ठूलो प्रयास गरे।
अर्लाङकोट
स्रोत
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
अन्टार्क्टिका
अधिकार
अन्टार्कटिका मात्र एक यस्तो महादेश हो जहाँ एउटा पनि देश छैन। यो महादेश विश्व को सबै मानिषको लागि खुल्ला छोडिएको छ। अर्काको स्वतन्त्रताको लागि तपाईँ यहाँबाट केही पनि गर्न अन्तराष्ट्रियरूपमा आजाद हुनुहुन्छ। यहाँ कुनै पनि देशको नियम, सन्धि अथवा Agreement लाग्दैन। तपाईँ यहाँ जेपनि गर्न आजाद हुनुन्छ।यहाँको भू-भाग र पानीमाथी कुनै देशको अधिकार लाग्दैन।
नेपाली साहित्यको परिक्रमा
नेपाली साहित्यको परिक्रमा ठाकुरप्रसाद पराजुलीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
अस्लेवा
अस्लेवा गुल्मी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
स्रोत
श्रेणी : विकिथन-४ मा बनाइएका वा सुधारिएका लेखहरू
भावाङ
भावाङ रोल्पा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
भिल्हेल्म लिबक्नेख्त
भिल्हेल्म लिबक्नेख्त (सन् १८२६-१९००) - जर्मन एवं अन्तर्राष्ट्रिय मजदुर आन्दोलनका एक जना प्रसिद्ध कार्यकर्ता, जर्मन सामाजिक-जनवादी पार्टी । दोस्रो इन्टरनेसनलका एक जना संस्थापक एवं नेता ।
स्टिफन हकिङ
मृत्यु
विश्वका चर्चित बैज्ञानिक स्टिफन हकिङ को ७६ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ । १४ मार्च, २०१८ क्याम्ब्रिज, बेलायत आफ्नै घरमा उनको निधन भएको हो ।
अन्तिम संस्कार
चिम्तन, ठिन्तन र स्याङ्तन जाति
मुस्ताङ जिल्लामा बसोवास गर्ने चिम्तन, ठिन्तन र स्याङ्तन जातिमा कसैको मृत्यु भएमा लासलाई मूल कोठामा राखिन्छ। कालिगण्डकीबाट चोखो पानी र बालुवा ल्याई लिपपोत गरेपछि बालुवा छर्किन्छ र त्यस ठाउमा लास राखिन्छ। त्यसपछि इष्टमित्र, दिदीबहिनी, आफन्त, गाउलेहरू जम्मा हुन्छन्।लासवरिपरि १०८ बत्ती बालिन्छ, फलफूल चढाइन्छ।लामा झाक्रीले लास उठाउने साइत हेर्नुहुन्छ। अन्त्येष्टि सोमबार, बुधबार र बिहीबार मात्रै गरिन्छ। लासमा दागबत्ती चढाउने काम जेठा छोराबाटै हुन्छ, जेठो छोरा नभएको खण्डमा दाजुभाइ र आफन्तबाट गराइन्छ। ढ्याङ्ग्रो र दमाहा बजाउदै लासलाई गाड्ने वा जलाउने स्थानमा लगिन्छ। लासलाई गाड्ने वा जलाउने भन्ने निर्णय लामाले गर्नुहुन्छ। छोराहरूले अन्त्येष्टि पछि सेतो कपडा लगाउछन्। समसान घाटबाट फर्केपछि मलामीलाई जाड, रक्सी मनग्गे खुवाइन्छ।
राई र लिम्बू
राई र लिम्बू जातिमा कोही मरेमा पहिले बन्दुक पड्काएर मलामी छिमेकीलाई बोलाउने चलन छ।मलामी जादा सबै मलामीहरूले हात हातमा खुडा, खुकुरी, बन्दुक, तरबार आदि हातहतियार बोकेर हाहाहुहु गर्दै लास लैजाने चलन छ। लासलाई गाड्ने काम सकिएपछि जाड चढाउनुपर्छ। गाडेको लासको मुखमा बासको नली राखिएको हुन्छ र त्यसमा दिनहुा सात दिनसम्म बाहिरबाट जाड हाल्ने गरिन्छ। कुनै कुनै राई, लिम्बूहरूमा लासलाई बाकसमा हालेर ठूला नदीमा प्रवाहित गर्ने चलन पनि थियो तर यस्तो चलन हिजोआज हराइसकेको छ। थमी जतिमा पनि मानिस मरेपछि जमीनमा खल्डो बनएर गाड्ने चलन छ। लास लाई सकेसम्म आफनै जमीनमा गाड्नु पर्छ।
सन्दर्भ सामग्री
५) प्रेमकुमार खत्री - नेपालका धार्मिक मत र सामाजिक संरचना -काठमाडौँ : एम.के पब्लिर्सस एण्ड डिष्टिब्युटर्स, भोटाहिटी प्रकाशन) वि.सं. २०६०
पन्ध्र तारा र नेपाली साहित्य
पन्ध्र तारा र नेपाली साहित्य कृष्णप्रसाद पराजुलीद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
प्रजनन प्रतिस्थापन स्तर
प्रजनन प्रतिस्थापन स्तर(Replacement Level of Fertility) प्रति दम्पतीले २ जना मात्र सन्तान जन्माएर आफुलाई मात्र प्रतिस्थापन गर्ने दर हो। यो अबस्थामा प्रजनन दर शुन्य हुन्छ।
अञ्जु पन्त
अञ्जु पन्त नेपाली गायिका हुन् । नेपाली गायन क्षेत्रमा उनले विभिन्न चर्चित गीतहरू गाएकी छिन् जसमध्ये  न बिर्सें तिमीलाई..., म तिमी बिना मरीहाल्छु, भुन भुन बोल्यो भमरा आदि रहेका छन् । उनले हालसम्म १८ वटा नेपाली चलचित्रका लागि गीत गाईसकेकी छिन् भने सयौं सांगीतिक एल्बममा आफ्नो आवाजको जादु छरिसकेकी छिन् । पाँचथरको आठराईकी आमा मनु योञ्जन र काठमाडौंँ नजिक फफिर्ङका विष्णु पन्तकी छोरी अञ्जु पन्त सबैभन्दा बढी गीत गाउने, सबैभन्दा बढी पुरस्कार पाउने र गीतबाट सबैभन्दा बढी आम्दानी गर्ने गायिकामा दरिएकी छिन् । उनको सर्वप्रिय गीत ' तिम्ले पराइ ठाने पछि पराइ हुन के भयो र " (शब्द लोकराज अधिकारी संगीत सन्तोष श्रेष्ठ ) नेपालको मोबाइल रिङ्ग ब्याक टोन CRBT मा सर्बाधिक २,८२,७५७ पटक डाउनलोड भएको छ । जुन गित मोबाइलबाट डाउनलोड गरिएको नेपालको सर्वाधिक डाउनलोडेड गीत हो । जुन गीत को डाउनलोड रेकर्ड अहिले सम्म अरुले तोडन सकेका छैनन ।
बुद्धबारे २
बुद्धबारे २ नेपालको कोशी अञ्चलको धनकुटा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ४१८ वटा घर छन्।
भारतको विभाजन
ब्रिटिस भारतको विभाजन धार्मिक आधारमा गरिएको ब्रिटिस भारतको विभाजन थियो। यस विभाजनले गर्दा दुई नयाँ स्वतन्त्र देशहरूको पाकिस्तान स्वराज्य (जुन पछि गएर इस्लामी गणराज्य पाकिस्तान र जनताको गणराज्य बड्गलादेशमा विभाजित भएको थियो) र भारत सङ्घ (पछि गएर भारत गणराज्य) जन्म भएको थियो। भारतीय स्वतन्त्रता धारा १९४७ ले १५ अगस्ट १९४७ लाई विभाजनको दिनको रूपमा तोकेको थियो। यद्यपि पाकिस्तान एक दिन पहिला १४ अगस्तको दिन अस्तित्वमा आएको थियो।
रात्रीकमिज
रात्रीकमिज सुत्दा लगाउने पहिरन हो, यो सामान्य कमिजभन्दा केही लामो तिघ्रासम्म आइपुग्ने खालको हुन्छ।
पश्चिमका केही महान् साहित्यकार
पश्चिमका केही महान् साहित्यकार ताना सर्माद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
जेनेभा
अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरू
जेनेभा संयुक्त राष्ट्र संघको युरोपेली मुख्यालय हो। प्यालेस अफ नेशन्स (Palace of Nations)भवनमा, पूर्व लिग अफ नेसन्सको मुख्यालय थियो। कयौं  एजेन्सीहरूको मुख्यालय जेनेभामा छ, जसमा शरणार्थीहरूका लागि संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय उच्चायुक्त, मानव अधिकारका लागि संयुक्त राष्ट्र सङ्घको उच्चायुक्तको कार्यालय, संयुक्त राष्ट्र शरणार्थी उच्च आयोग विश्व स्वास्थ्य संगठन, अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन, अन्तर्राष्ट्रिय दूरसञ्चार सङ्घ, अन्तर्राष्ट्रिय स्नातक संगठन र विश्व बौद्धिक सम्पत्ति   संगठन समावेश छन्।
वाङचुक वंश
वाङचुक राजवंशले सन् १९०७ देखि भुटानको राजाको वंशानुगत पदमा रहेको छ। पुनर्मिलन हुनुअघि वाङचुक परिवारले डुङ्कर चोजीका सन्तानका रूपमा ट्रोङ्सा जिल्लामा शासन गरेका थिए। तिनीहरूले अन्ततः अन्य क्षेत्रीय प्रभुहरूलाई पराजित गरे र ब्रिटिश साम्राज्यको पक्षमा कमाए। शक्ति सुदृढ गरेपछि, ट्रोङ्सा गोङ्सारको १२ औं पेनलप उग्येन वाङचुक भुटानको राजा निर्वाचित भए, यसरी राजवंशको स्थापना भयो।
१९८२ फिफा विश्वकप
१९८२ फीफा विश्वकप १२ औँ फिफा विश्वकप, स्पेनमा १३ जून देखि ११ जुलाई १९८२ सम्म आयोजित भएको थियो।
मदर टेरेसा
पुरस्कार र सम्मान
मदर टेरेसा लाई उनको सेवा कार्य को सम्मान गर्दै धेरै प्रकारका पुरस्कार र सम्मानहरु प्रदान गरिएको छ | सन् १९६२ मा मदर टेरेसालाई उनको सामाजिक कार्यलाई कदर गर्दै भारत सरकारले पद्मम श्री पुरस्कारबाट सम्मान गरेको थियो | सन् १९७९ डिसेम्बर १९ मा मदर टेरेसालाई उनको सामाजिक र मानब कल्याण कार्यलाई कदर गर्दै नोबेल शान्ति पुरस्कार ले सम्मान गरिएको थियो | उनी नोबेल शान्ति पुरस्कारबाट सम्मानित हुने भारतीय नागरिक मध्ये तेश्रो नागरिक हुन् |
आलोचना
थुप्रै व्यक्ति, सरकार, र संस्थाहरूद्वारा उनिलाई प्रशंसा गरिन्छ, यद्यपि उनले आलोचनाको पनि सामना गर्नुपर्‍यो। यसमा केही व्यक्तिहरू, जस्तो क्रिस्टोफर हिचेन्स, माइकल परेंटी, अरूप चटर्जी (विश्व हिन्दू परिषद) द्वारा गरिएको आलोचना शामिल छ, जुन उनलाई काम (धर्मान्तरण)को विशेष तरिकाको विरुद्ध थिए। यस वाहेक केही चिकित्सा पत्रिकाहरूमा पनि उनलाई धर्मशालाहरूमा दिईने चिकित्सा सुरक्षाको मापदण्डलाई आलोचना गरियो र अपारदर्शी प्रकृतिको बारेमा प्रश्न उठाईयो, जसमा दानको धन खर्च गरिन्थ्यो। उनलाई गरिब तथा असाहय व्यक्तिहरु लाई उपचार र सहयोगको नाम मा धर्मान्तरण गर्ने गरेको भनेर आलोचना गर्ने गरिन्छ | उनी आबध रहेको मिसिनरी अफ च्यारिटी भन्ने संस्थाको मुख्य कार्य धर्मान्तरण गरेर इसाई बनाउने रहेको भनेर भारतका चर्चित भारतीय वैज्ञानिक, प्रखर वक्ता र आजादी बचाओ आन्दोलन का संस्थापक तथा समाज सुधारक राजिव दिक्षित ले आफ्नो कार्यक्रम हरूमा भन्ने गरेका थिए |
गति र वेग
गति र वेग
चलन चल्तिको भाषामा हामी गतिलाई र वेगलाई समान दृष्टिले हेर्छौं। तर विज्ञानको भाषामा यी दुई बीच धेरैनै भिन्नता रहेको छ। जसरी हामीले दुरी नाप्दा दिशाको ख्याल गर्नु पर्दैन त्यसरी नै वेगमा दिशाले कुनै महत्त्व राख्दैन। तर कुनै पनि वस्तुको गति इंकित गर्दा उक्त वस्तु कुन दिशा तर्फ गएको छ भने पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यी दुवै भौतिक परिमाणका उदाहरणहरु हुन्। तर वेग scalar हो भने गति vector हो। वेग र गति दुवैलाई निकाल्नको लागि निम्न शुत्र्हरूको प्रयोग गर्नु पर्ने हुन्छ।
माधवप्रसाद घिमिरे (साहित्यकार)
कृति
माधव घिमिरेद्वारा लेखिएका कृतिहरू
पूर्वीय साहित्य-सिद्धान्त
पूर्वीय साहित्य-सिद्धान्त डा. केशवप्रसाद उपाध्यायद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
आलापोट
आलापोट नेपालको बागमती अञ्चल अन्तर्गत काठमाडौँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
विद्युत
घूर्णन शाफ्टको अन्त्यमा संलग्न एक चुम्बकले स्थिर चलिरहेको घण्टी भित्र पङ्क्तिबद्ध छ जुन लामो, निरन्तर टुक्राको तारमा लिपि गरिन्छ। जब चुम्बक घुमाउँदछ, यसले तारको प्रत्येक भागमा सानो बिजुली हाललाई उत्तेजित गर्दछ जुन यो पास हुन्छ। तार को प्रत्येक खण्ड एक सानो, अलग इलेक्ट्रिक कंडक्टर को गठन गर्दछ। व्यक्तिगत भागहरु को सबै सानो धाराहरु एक वर्तमान आकार को एक अप मा जोडें। यो हाल भनेको के बिजुलीको लागि प्रयोग गरिन्छ।
आरती वैद्य
आरती वैद्य (Arati Vaidya) (जन्म ;०२ जुलाई १९७० ,पुणे ,महाराष्ट्र ,भारत ) एक पूर्व भारतीय महिला क्रिकेट खेलाडी हुन् जो पुणेबाट हुन् र भारतीय महिला क्रिकेट टिमको लगि टेस्ट र एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट म्याच खेल्ने गर्थिन् । उनी बायाँ हातले मध्यम तेज गतिले बलिङ गर्थिन् । उनले भारतीय अन्तर्राष्ट्रिय महिला क्रिकेट टिमको लागि कुल तीन टेस्ट र छः वनडे म्याच खेलेकी थिइन् ।
रेसुङ्गा
समुन्द्र सतहदेखि १७०० मिटर उचाइमा ३४ सय हेक्टरमा फैलिएको रेसुङ्गा क्षेत्र गुल्मी जिल्लाका एघार गाविसमा पर्छ। प्राचीन युगमा ऋष्यशृंग ऋषि (जसले अयोध्याका राजा दशरथको सन्तान नजन्मेपछि पुत्रेष्ठी महायज्ञ गराएका थिए । र बल्ल भगवान राम लगायतका उहाँका भाइहरू जन्मनुभएको थियो ) ले तपस्या गरेको कारण यसको नाम रेसुङ्गा रहन गयको विश्वास गरिन्छ । सिद्धबाबा, विष्णु, शिव, गणेशलगायतका विभिन्न देवीदेवताका मन्दिरले पनि यो ठाउँको धार्मिक महत्त्वलाई बढाएका छन्। यहाँ भगवान राम र लक्ष्मण पनि ऋष्यशृंग ऋषिको दर्शन गर्न आएर यहाँ के को समस्या छ भनि सोध्दा पानीको समस्या ऋषिले बताएपछि आफ्नो धनुबाणले हानेर पानी निकालीदिएको रामकुवा पनि छ ।
जनतान्त्रिक तराई मधेश मुक्ति टाइगर्स
जनतान्त्रिक तराई मधेश मुक्ति टाइगर्स नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष रामलोचन ठाकुर हुन्। जनतान्त्रिक तराई मधेश मुक्ति टाइगर्सको केन्द्रीय कार्यालय धनुषा जिल्लाको जनकपुरधाममा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह गोरुगाडा थियो। जनतान्त्रिक तराई मधेश मुक्ति टाइगर्सले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल २,७५५ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ४,३७० मत प्राप्त गरेको थियो।
प्राथमिककालीन कवि र काव्यप्रवृत्ति
प्राथमिककालीन कवि र काव्यप्रवृत्ति डा. केशवप्रसाद उपाध्यायद्वारा लेखिएको कृति हो। यस कृतिलाई साझा प्रकाशनले बजारमा ल्याएको हो। यो एक नेपाली भाषाको समालोचना हो।
सिपाही तितु
सिपाही तितु नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा स्कार्लेट फिन्च (Scarlet Finch) भनिन्छ ।
इन्द्रायणी, काठमाडौं
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार इचंगुनारायणमा ७१७ घरहरू र जनसङ्ख्या ३३६१ छ ।
खलिफा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशाला
पुनर्निर्माण
सन् २०१४ को ग्रीष्म ऋतुमा खलिफा अन्तर्राष्ट्रिय रङ्गशालाको पुनर्निर्माण सुरु गरिएको थियो भने यस रङ्गशालालाई सन् २०२२ को फिफा विश्वकप आयोजना गर्ने योग्य बनाउने विभिन्न टोलीहरूले काम गरेका थिए। यस रङ्गशालाको बाहिर पट्टीको भाग पुर्णतया परिवर्तन गरी पुनर्निर्माण गरिएको थियो। निरन्तर ३ वर्ष सम्मको पुनर्निर्माण पछि सन् २०२२ को फिफा विश्वकपमा यस रङ्गशालाले दर्शकहरूलाई उत्कृष्टताको अनुभुती गराउने विश्वास गरिएको छ। यस रङ्गशालाको भित्री भागमा ४,००० टन स्टिल तारहरू प्रयोग गरिएको छ। यस रङ्गशालाको उचाई जमिन सतहबाट १०० मिटर अग्लो छ। सन् २००६ एसियाली खेलकुदको उद्घाटन समारोहको भन्दा अघि यस रङ्गशालाको पूर्व पट्टि ठूलो चाप सहित छत निर्माण गरिएको थियो। विश्वका विभिन्न कर्मचारीहरूले यस रङ्गशालालाई नवीकरण गर्ने ठूलो भूमिका खेलेका छन्।
हिन्दू प्रजातान्त्रिक पार्टी नेपाल
हिन्दू प्रजातान्त्रिक पार्टी नेपाल नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष विष्णुप्रसाद प्रसाईं हुन्। हिन्दू प्रजातान्त्रिक पार्टी नेपालको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौंको अनामनगरमा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह महिला थियो। हिन्दू प्रजातान्त्रिक पार्टी नेपालले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल १७८ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ४,२१५ मत प्राप्त गरेको थियो।
संस्कार
परिचय
संस्कार, धर्म, सम्प्रदाय, परम्परा, संस्कृति इत्यादि समानार्थी रूपमा प्रयोग गरिन्छ । तर सबैमा फरक हुन्छ । संस्कार शब्दको अर्थ हो पूर्ण गराइएको, तलासिएको, परिष्कार गरिएको वा सफा गरिएको । संस्कारको अंग्रेजी समानान्तर शब्द हो कल्चर– यो कल्टबाट बनेको छ । यसबाट कृषि युग नै संस्कार र संस्कृतिको प्रारम्भ हो भन्ने स्पष्ट हुन्छ । कृषिको मूल शब्द पनि कृ नै हो । जसले क्रियालाई जनाउंछ । यसरी संस्कृति र कल्चर दुवै शब्दको मूल एउटै हो ।
बुढी
बुढी नेपालको लुम्बिनी अञ्चलको कपिलवस्तु जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो। यो ठाउँमा ८९५ वटा घर छन्।
नयाँ नेपाल राष्ट्रिय पार्टी
नयाँ नेपाल राष्ट्रिय पार्टी नेपालको एक राजनीतिक दल हो। यो पार्टीका वर्तमान अध्यक्ष सुन्दर थापा क्षेत्री हुन्। नयाँ नेपाल राष्ट्रिय पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय काठमाडौंको तीनथानामा छ। यसले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा भाग लिएको थियो। उक्त निर्वाचनमा यो दलको चुनाव चिन्ह बोको थियो। नयाँ नेपाल राष्ट्रिय पार्टीले संविधान सभा निर्वाचन २०७० मा प्रत्यक्ष तर्फ कुल ५५ मत प्राप्त गरेको थियो भने समानुपातिक तर्फ ४,१४० मत प्राप्त गरेको थियो।