cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
भारत
भारत सन् १९५० देखि एक सङ्घीय गणतन्त्र भएको छ, लोकतान्त्रिक संसदीय प्रणाली मार्फत शासित छ। यो बहुलवादी, बहुभाषिक र बहुजातीय समाज हो। भारतको जनसङ्ख्या सन् १९५१ मा ३६१ मिलियन बाट बढेर २०२२ मा लगभग १.४ बिलियन भयो। उही समयमा, यसको नाममात्र प्रति व्यक्ति आय वार्षिक $६४ बाट $१,४९८ मा बढ्यो, र यसको साक्षरता दर १६.६% बाट ७४% मा पुग्यो। सन् १९५१ मा तुलनात्मक रूपमा गरिब देश भएदेखि, विस्तारित मध्यम वर्गको साथ, भारत द्रुत रूपमा बढ्दै गइरहेको प्रमुख अर्थतन्त्र र सूचना प्रविधि सेवाहरूको लागि केन्द्र बनेको छ।
भूगोल
प्रमुख हिमालयन-मूल नदीहरू जुन पर्याप्त रूपमा भारतबाट बग्दछन्, गङ्गा र ब्रह्मपुत्र नदी समावेश छन्, जुन दुबै बङ्गालको खाडीमा बग्छन्। गङ्गाका महत्वपूर्ण सहायक नदीहरूमा यमुना र कोशी समावेश छन्; पछिल्लोको अत्यन्त कम ढाँचा, लामो समयसम्म सिल्ट जम्मा हुने कारणले गर्दा गम्भीर बाढी र पाठ्यक्रम परिवर्तन हुन्छ। प्रमुख प्रायद्वीपीय नदीहरू, जसको खडा ढाँचाहरूले तिनीहरूको पानीलाई बाढीबाट रोक्छ, जसमा गोदावरी, महानदी, कावेरी र कृष्णा समावेश छन्, जुन बङ्गालको खाडीमा पनि बग्छ र नर्मदा र ताप्ती, जुन अरब सागरमा बग्छ। तटीय विशेषताहरूमा पश्चिमी भारतको कच्छको दलदली रण र पूर्वी भारतको जलोढ सुन्दरवन डेल्टा समावेश छ; पछिल्लो बङ्गलादेशसँग साझेदारी गरिएको छ। भारतमा दुईवटा द्वीपसमूहहरू छन्: लक्षद्वीप, भारतको दक्षिण-पश्चिमी तटमा कोरल प्रवाल; र अण्डमान निकोबार द्वीप समूहहरू, अण्डमान सागरमा ज्वालामुखी शृङ्खला।
प्रशासनिक विभाजनहरू
भारतमा २९ प्रान्त तथा ६ केन्द्र शासित सङ्घीय राज्य क्षेत्र यसप्रकार रहेका छन्।
राज्य
• # अरुणाचल प्रदेश
• # हरियाणा
• # हिमाचल प्रदेश
• # झारखण्ड
• # मणिपुर
केन्द्रशासित प्रदेश
• 2. चण्डीगढ
• 5. लद्दाख
• 7. राष्ट्रिय राजधानी क्षेत्र दिल्ली
गुठिचौर गाउँपालिका
जुम्ला सदरमुकाम खलङ्गाबाट पूर्वी भेगमा पर्ने गुठिचौर उपत्यकाको फाँटिलो भूभाग पुग्न सदरमुकामबाट छ घन्टे पैदल हिड्नु पर्छ । अथवा नेपालगन्ज, सुर्खेत, दैलेख, कालीकोट हुँदै दुई दिन गाडी यात्रा पार गर्नुपर्छ। सुर्खेतबाट जुम्ला सदरमुकाम पुग्न मोटरमा दुई दिन लाग्छ। सदरमुकामबाट देपालगाउँ, गज्र्याङकोट हुँदै गुठिचौरको फाँट पुगिन्छ। ०२८ सालमा स्थापित गुठिचौर भेडा तथा बाख्रा अनुसन्धान केन्द्र केन्दिय स्तरको एक मात्र कार्यालय हो :
गुठिचौर जुम्ला जिल्लाकै एक मनोहर पर्यटकीय स्थल हो । नेपालको राज्य संरचना बिभाजन भए पछि एक स्थानीय तहको रुपमा रहेको गुठिचौर यहि रमणीय फाटको नामबाट नामाकरण गरिएको हो । बिशेष गरि गुठिचौरलाई सानो गुठिचौर र ठुलो गुठिचौर भनिन्छ । जिल्ला सदरमुकामबाट पुर्बतिर जादा पहिला गुठिचौरको वडा नम्बर 5 को  धिता गाउँ  अनि देपालगाउ, झार्जवाला अनि तेसपछि गुठिचौरकै अर्को  3 नम्बरको गर्ज्याङ्गकोट गाउँ आउन्छ । गर्ज्याङ्गकोट एक एतिहासिक महत्त्वपूर्ण स्थान  हो यश गर्ज्याङ्गकोट गाउँमा   किराँतकालमा महाभारत युद्धका  प्रमुख पाात्रहरु पाण्डपहरु बनबास जादा भिमले निर्माण गरेको एक ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको कलात्मक मन्दिर रहेको छ जसको अतिनै महत्त्व रहेको छ । यो मन्दिर जुम्ला जिल्लामा रहेका पुराना मन्दिरहरु मध्ये  एक महत्त्वपूर्ण मन्दिर हो।  गर्ज्याङ्गकोट बाट 2/3 घण्टा हिडेपछि सानो गुठिचौर आउन्छ जुन अहिलेको गुठिचौर 3  पर्छ भने  पहिलाको  गर्याङ्गकोट गा.वि.स मा पर्ने थियो। सानो गुठिचौर र ठुलो गुठिचौर को बिचमा लाग्नाकाधाले छुट्टाउने गर्छ जुन ठाउँ  जुम्ला जिल्लाकै  एक चर्चित  ऐतिहासिक  धार्मिक  स्थात छ रामचुल्लो को मन्दिर रहेको  छ जुन मन्दिरमा जुम्लाका किसानहरुलाई  आकासबाट पानि नपरेर खडेरी परेको अबस्थामा तेहा गएर रामचुल्लो देबताको पुजाआरधाना गरेपछि  पानी पर्छ र खडेरी  हटछ भन्ने  जनबिश्वस छ ।  जुन मन्दिरमा दलित, गैरदलित, ब्रहमाण, ठकुरी, भोटे,  लगाएत तेसभेगमा बस्ने सबैले पूरा गर्ने गर्छन । तेस मन्दिरको पुजारी  एक दलित र अर्को  गैरदलित हुने ब्याबस्था छ । पहिला तेहाको पुजारी  दलित समुदायको मात्रै  हुने गरेको  थियोे  । यस रामाचुल्लोको पनि तलको मन्दिरमा  अहिले पनि दलित समुदायको  नै पुजारी र झाक्रि हुने व्यवस्था रहेको छ । यस गुठिचौरको पुर्बीभागमा गुफा रहेेको छ भने यस ठूलो गुठिचौरको शिरमा तिला नदिको उद्गम स्थल रहेको छ । तिला नदि कर्णाली नदिको एक सहायक नदि हो । तिला नदि कर्णाली  नदिको सबैभन्दा सानो सहायक नदि हो ।  ठुलो गुठिचौर पहिलो ताल थियो भन्ने किम्बु दन्ति रहेको छ पछि पश्चिम भागबाट तलतिर  फुटेको नदिको रुपमा रहेको छ ।  जनु ठाउँलाई कुडिसान्टा  भनिन्छ ।  ठुलो गुठिचौर अहिलेको गुठिचौर  गाउँपालिका वडा नम्बर 2 मा  पर्छ र सानो गुठिचौर अहिलेको गुठिचौर गाउँपालिका  वडा नम्बर  3 मा पर्छ  यसरी अहिलेको  गुठिचौर गाऊपालिकाको  वडा नम्बर 2 र 3 मिलेर  पुरै गुठिचौर बनेको छ । पहिला यो गुठिचौर गाबिस र  गर्ज्याङ्गकोट गाबिसमा पर्ने दुई हिमालि फाटहरु मिलेर बनेको भुभाग हो । सानो गुठिचौर र ठुलो गुठिचौरको बिचमा पुर्वतिर साना फाटहरु रहेका छन्न जसलाई डाभ भनिन्छ  डाभ पनि तल्लो डाभ र माथिल्लो डाभ भनिन्छ  । जहाँ बर्षाको समयमा गर्ज्याङ्गकोट, प्याकुरेबाडा, उखाडि, ढल्पुरा, डाबाडा, थामिगाऊ, खल्ललबाडा, चौबिगारे, बिगारे, धितागाऊ, देपालगाऊ लगाएतका किसानहरु गाई भैसिहरु लिएर जाने गर्छन्न । डाभ र गुठिचौरका भुभागहरुमा जाजरकोटबाट पनि बर्षादको समयमा  भैसिगाईहरु ल्याउने र राख्ने गरिन्छ । जुम्ला जिल्लाका अधिकांश मानिसहरु धिर खान र धुम्न जाने गर्छन् भने जुम्ला धेरै जसो बिद्यालयका बिद्यार्थीहरुको एक आकर्षक गन्तव्यका रुपमा पनि रहेको छ गुठिचौर जुम्लामा  । यो कर्णाली प्रदेश सरकारले पनि गुठिचौरलाई एक पर्यटकीय स्थान वा धुम्नै पर्ने पर्टयकिय स्थान मध्येको  एक स्थानमा  राखेको छ ।
एकादशी तिथि
एकादशी हिन्दू पञ्चाङ्गको एघारौँ तिथिलाई भनिन्छ। यो तिथि महिनामा दुई पल्ट पूर्णिमापछि र औंसी पछि पर्छ । पूर्णिमापछि आउने एकादशीलाई कृष्ण पक्षको एकादशी र अमावस्यापछि आउने एकादशीलाई शुक्ल पक्षको एकादशी भनिन्छ। यी दुवै प्रकारका एकादशीहरूको हिन्दू सनातन संप्रदायमा धेरै महत्त्व छ ।
पर्वत जिल्ला
कुस्मा बजार नजीकै रहेका प्रसिद्ध धार्मिक स्थल गुप्तेश्वर गुफा र मोदीवेनी देशी तथा विदेशी पर्यटकका आर्कषणका केन्द्र हुन। शिवरात्री, ठुली एकादशीर बालाचर्तुदशी जस्ता पर्वमा यहाँ भक्तजनको भिड लाग्छ। पन्चासे ,हम्पालको लेक र डहरेको लेक यस क्षेत्रका सम्भावना बोकेका पर्यटकिय स्थल हुन भने दक्षिणि भेगमा अवस्थित शालिग्राम शिला उत्तिकै प्रसिद्ध छ । कृषि यहाँका बासिन्दाको मुख्य पेशा हो। प्रायः कृषकहरू परम्परागत खेती प्रणालीमै निर्भर छन्। बैज्ञानिक खेती प्रणालीको अभावमा मेहेनत अनुसारको आय गर्न मुस्किल छ। कृषि बाहेक सरकारी सेवा र वैदेशिक रोजगारीमा लाग्नेको संख्या पनि धेरै छ।
जिल्लाको नामाकरण
धार्मिक प्रमाणको आधारमा यस जिल्लालाई जगतमाता पार्वतीको जन्मस्थान मानिएको छ। पार्वतीको जन्मस्थान हालको पर्वत जिल्लाको पाङ्ग गा. वि.स. भएको भन्ने प्रमाणको आधारमा पर्वत नामाकरण भएको पाइन्छ। परापूर्व कालमा पर्वत जिल्लाको पातीचौरलाई पार्वती चोक र पातीखोलालाई पार्वती गंगा भनिन्थ्यो भन्ने किम्वदन्ती रहेको पाइन्छ।
फिरफिरे गाविस
फिरफिरे नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
कैलाली जिल्ला
प्रशासनिक विभाजन
जिल्लामा १३ स्थानीय तह छन्, जसमध्ये एउटा उपमहानगरपालिका, ६ सहरी नगरपालिका र ६ वटा गाउँपालिका छन्।
बाला गुरु षडानन्द
विद्यालयको स्थान र नाम
१९३२ सालमा स्थापित विद्यालयको नाम २०१५ सालसम्म पाठशाला थियो। २०१६ सालमा षडानन्द संस्कृत प्रधान पाठशाला नामकरण भयो। २०२१(२२) सालमा षडानन्द संस्कृत महाविद्यालय प्रस्तावित भएको थियो। त्यो प्रस्तावमा मात्र सीमित रह्यो। २०३० सालमा नयाँ शिक्षा योजना लागु भएपछि षडानन्द संस्कृत माध्यमिक विद्यालयका रूपमा अद्यापि सञ्चालन भइ रहेको छ।
सहर (माछा)
नेपालका सबैजसो ठूला नदीको एक मुख्य बासिन्दा हो महाशेर माछा। कर्णाली र महाकाली नदी आसपासका बासिन्दामाझ यसको बेग्लै महत्त्व छ। नेपाल-भारत सीमाको धार्चुलादेखि महेन्द्रनगर सम्मको करबि दुई सय किलोमिटर दूरीको महाकाली नदीमा जहाँतहीँ पाइन्छ यो। त्यसमा पनि पञ्चेश्वर महाशेर पाइने मुख्य स्थान हो। कर्णालीमा चाहिँ सेती र कर्णालीको सङ्गमदेखि तलैसम्म पाइन्छ। यो अन्तर्राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण सङ्घको लोपोन्मुख प्रजातिमा सूचीकृत छ।
बाला गुरु षडानन्द
बगैंचा निर्माण
विद्यालय र मन्दिर परिसरको पश्चिमपट्‍टि षडानन्दले एउटा विशाल बगैंचा पनि निर्माण गराएका थिए। जुन बगैंचामा विभिन्न जातका फलका बिरुवाहरु, विभिन्न याममा फुल्ने फुलहरु, स्थानीय जङ्गलमा पाइने विभिन्न बोट बिरुवाहरु विभिन्न स्थानबाट झिकाएर लगाइएका थिए। भनिन्छ, यस बगैंचामा १००८ प्रजातिका बोट बिरुवा रोपिएका थिए।
पुल्चोक क्याम्पस
इन्जिनियरिङ अध्ययन संस्थानको गठन
यस क्याम्पसमा वि.सं. २०३० सालदेखि आर्किटेक्चर, वि.सं. २०३२ सालमा रेडियो इलेक्ट्रोनिक्स र वि.सं. २०३३ सालमा रेफ्रिजेरेशन एन्ड एयरकन्डिशनिङ इन्जिनियरिङ कार्यक्रमको प्रमाण–पत्र तहको अध्ययन अध्यापन कार्य सुरु गरिएको हो । सिभिल इन्जिनियरिङ स्नातक तहको कार्यक्रम त्रि.वि. ई.अ.सं. को आफ्नै प्रयास तथा व्यवस्थापनमा २०४१ (१९८४) देखि नियमितरूपमा सुरु  भई  हाल आर्किटेक्चर,  मेकानिकल,  इलेक्ट्रोनिक्स  तथा  इलेक्ट्रिकल  कार्यक्रमहरूमा  स्नातक  तह (बी.ई.÷बी.आर्क.) समेत सञ्चालन भइसकेका छन्। यस क्याम्पसमा सिभिल कार्यक्रमको अतिरिक्त वि.सं.२०५१ सालदेखि इलेक्ट्रिकल र इलेक्ट्रोनिक्स, वि.सं. २०५२ सालदेखि  मेकानिकल  र  आर्किटेक्चर, वि.सं. २०५५ सालदेखि  कम्प्यूटर  इन्जिनियरिङ र वि.सं. २०७५ सालदेखि  एरोस्पेस इन्जिनियरिङ कार्यक्रममा स्नातक तहको पठन–पाठन शुरु भएका छन् ।
आर्किटेक्चर विभाग
यस विभागले सञ्चालन गर्ने कार्यक्रमहरू यस प्रकार छन:
एलेक्जेन्ड्रा पप
एलेक्जेन्ड्रा पप जर्मनीको राष्ट्रिय महिला टिमकी स्ट्राइकर हुन्।
आलु (निबन्ध)
आलु भैरव अर्यालद्धारा लिखित लोकप्रिय हास्य व्यङ्ग्यात्मक निबन्ध हो । यस निबन्धमा अर्यालले आलुको माध्यमद्वारा मानव स्वभावका कमजोरीप्रति आलोचना गर्दै पाठकलाई राम्रैसँग हसाएका छन । यस निबन्धमा अर्यालले सबैसँग मिल्ने आलुलाई मानिसले मिठो मानी खाने तर आलु शब्दको उच्चारण उसको नामसँग मात्र गर्दा पनि बेइज्जतको आभास गर्छ भन्ने कुरालाई पाइनदार भाषाको प्रयोग गरी स्पष्टिकरण दिएका छन् । मान्छेमा रहेको दहीच्युरे स्वभाव नै आलु स्वभाव हो भन्ने लेखकको ठम्याइ छ । आलुको नामाकरण कसरी भयो भन्ने प्रसङ्ग उठाएर निबन्ध थालनी गरिएको छ । निबन्धमा आलुको उत्पत्तीबारे विभिन्न प्रसङ्ग जोडिएको छ, जस्तै: पहिले खेतका आलीतिर उम्रेर फलेकोले आलु नाम राखिएको वा कोही आले थरको मान्छेले पहिलो पटक पत्ता लगाएर खाएको आदि इत्यादी । जुन बेला चाहियो त्यही बेला विभिन्न परिकारमा परिणत भएर उस्तै बन्न सक्ने आलुको खुबीलाई नेपाली बुद्धिजीवीको बहुमुखी व्यक्तित्वसँग तुलना गर्दै व्यङ्ग्य गर्न अर्याल पछि परेका छैनन् । आलुको परिचय दिने क्रममा अर्यालले आलुको नाम, थर, बाबु, आमा, छोरा, नाति, भानिज, जेठान, स्वास्नी सबै आलु हुन भन्दै व्यङ्ग्यको तितोपनलाई रसपुर्ण बनाएका छन् । आलुको असिमित उपयोगिता र सबैका घरमा आलुको समान सम्मान अनि प्रतिष्ठा भएको कुरा निबन्धकारले भाषा मिलाएर प्रस्तुत गरेका छन् । आलुलाई परम भाग्यको प्रतिक मानिन्छ र जो तालुमा आलु फलाउन सक्छ उसले आफ्नो जीवन मात्र नभएर आफ्ना सात पुस्तालाई सङ्कट मुक्त गराउँछ भन्दै आलुको विशिष्टताबारे व्यङ्ग्य गरेका छन् । त्यति मात्र नभएर आलुलाई तालुमा फल्दा ऐश्वर्यशाली भन्ने र खाँदा गुल्टिएको भन्ने मानविय स्वभावमाथी पनि व्यङ्ग्य गरिएको छ । आलु खान लागेको बेला कुनै मानिसलाई 'आलु खान लाग्नुभाको?' भन्दा उसले आफ्नो पुर्पुरोमा नै झट्टी हान्न खोज्छ भन्दै आफुले आलु खाएको कुरा कहिल्यै पनि नस्वीकार्ने मानवले आलु खाएर पेडाको धाक लगाउने कुरालाई व्यङ्ग्यात्मक शैलीबाट प्रस्तुत गरिएको छ । अन्तत:अर्यालले मानविय स्वभावमाथी व्यङ्ग्य गर्दै मानिसको कर्म आलु खानु तर धर्म चहिँ आलु खाएर पेडाको धाक लगाउनु रहेछ भन्ने निष्कर्ष निकालेका छन् । 'आलुको बारेमा लेखिएको यो निबन्धलाई कसैले आलु निबन्ध भन्छ भने भनि रहोस्, मेरो दृष्टिमा यो पुरापुर पेडा निबन्ध हो ।' भन्ने अन्तिम वाक्य निबन्धको दमदार अन्त्य हो । ⁮
उसले रोजेको बाटो
उसले रोजेको बाटो साहित्यकार पारिजातद्वारा रचना गरिएको उपन्यास हो। यसको प्रकाशन बिसं २०३५ सालमा गरिएको थियो।
टिकुलिगढ
टिकुलिगढ नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको लुम्बिनी अञ्चल, रूपन्देही जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो ।
विकिसिया
विकीसिया इस्लामको प्रमुख सम्प्रदाय मध्येको एक, सिया इस्लामको सामग्री प्रस्तुत गर्ने एक नि : शुल्क अनलाइन विश्वकोश हो। यो विकीमा सियाको बारेमा १४,७०० भन्दा बढी पृष्ठहरू रहेका छन् जसमा अङ्ग्रेजी, फारसी , स्पेनी , टुर्की , फ्रान्सेली , अरबी , उर्दू , बहासा इन्डोनेसिया , जर्मनेली , र रूसी लगायतका भाषाहरू सहित १० भाषाहरू समावेश छन्। विकीसिया अहल अल- बायत विश्व सम्मेलनसँग सम्बद्ध छ। तेहरानको सिब्त अल नबिको अन्तर्राष्ट्रिय काङ्ग्रेसमा अध्यक्ष हसन रोहानीले यसको सुरुवात २२ जुन २०१४ मा आधिकारिक रूपमा गरेका थिए।
सामग्री
विकीसियाको सामग्रीमा, विश्वास, व्यक्तित्व, पुस्तक, ठाउँ, घटना, समारोह र इस्लाम धर्मगुरु मुहम्मदको परिवारमा विश्वास गर्ने समूहहरूको अनुष्ठान समावेश छ। सियाको इतिहास वा सियासँग सम्बन्धित कुनै पनि अन्य विषय कुनै तरिकाबाट विकीसियामा समावेश छ। सबै मुस्लिमहरूद्वारा विश्वास गरिएका वा इस्लामी इतिहाससँग सम्बन्धित सामान्य इस्लामी अवधारणाहरू यो विकीका मुख्य विषयहरू हुन्। यहाँ अन्य इस्लामिक गुटहरूको बारेमा केहि लेखहरू पनि समावेश छन्।
बाह्य कडीहरू
आधिकारिक वेबसाइट
अनिंदो पहाडसँगै
अनिंदो पहाडसँगै साहित्यकार पारिजातद्वारा रचना गरिएको उपन्यास हो। यो उपन्यास नाथ पव्लिशिङ हाउसले इसं १९८२ मा प्रकाशन गरेको थियो।
आनन्दवन
बुटवल शंकरनगर
साल्गीको बलात्कृत आँसु
साल्गीको बलात्कृत आँसु पारिजातद्वारा रचना गरिएको कथा सङ्ग्रह हो यसको २०४३ सालमा प्रकाशन गरिएको थियो। हो
चखेवा
चखेवाचखेवी (वैज्ञानिक नाम: Tadorna ferruginea)  नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा रडी सेल्डक (Ruddy Shelduck) भनिन्छ ।
माया (स्पष्टता)
माया सँग सम्बन्धित लेखहरू:
हेटौंडा गोल्डकप २०७३
अवार्ड
प्रतियोगितामा आर्मीका सन्तोष तामाङ सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित हुँदै नगद ५० हजार रुपैयाँ प्राप्त गरे। उत्कृष्ट गोल रक्षक पनि आर्मीकै विकेश कुथु, डिफेन्डर मनाङका विराज महर्जन, मिडफिल्डर आर्मीका सन्तोष तामाङ, फरवार्ड आर्मीका भरत खवास र प्रशिक्षक आर्मीका नविन न्यौपाने घोषित भए। उनीहरूले जनही नगद १५ हजार रुपैयाँ प्राप्त गरे।
धर्मपोखरा
उत्तरतिरको अन्नपूर्ण मनास्लु पर्वत हिमश्रृङ्खला सोझै देख्न पाइने यो गाउँमा हिमालयबाट आउने स्वच्छ हावा वहीरहने हुनाले वातावरणीय हिसावले स्वच्छ र शीतल हावापानी भएको ठाउँ भनेर चिनिन्छ ।
नीमा रुम्बा
नीमा रुम्बा नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित नायक तथा पप गायक हुन्।
सुरुवाती जीवन
सरकारि स्कूलबाट हाई स्कूल पास गरेका थिए। उनका बाबु एक कुशल थाङ्का चित्रकार भएकोले उनमा पनि भविश्यमा चित्रकार नै हुने सपना पालेका थिए।
भानु
भानु नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत गण्डकी अञ्चलमा पर्ने तनहुँ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
लापिलाङ
लापिलाङ्ग दोलखा जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
रौँनक पैयाँ
जति प्रयास गरे पनि सीताबाट रावण विलुप्त हुन सक्दैन। ऊ कहिले माछी -झिँगा)को त, कहिले योगीको स्वरूपमा प्रस्तुत हुन्छ। अर्थात् 'रावण' सीताको प्रेमीपात्र हो। सीताभित्र रावणप्रतिको प्रेम र प्रभाव ज्यादै बलियो भएर रहेको छ। सीताले रावणलाई प्रेम गर्छिन् भन्ने कुरा थारू लोकजीवनमा गाइने अन्य गाथाहरूले पनि प्रस्तुत गर्दछन्। यस सन्दर्भमा थारू जातिमा माघ पर्वमा पुस मसान्तको रात्रिमा गाइने एउटा 'ढुमु्र गाथा'मा सीता आश्रमबाट अपहरण भएपछि राम-लक्ष्मण सीताको खोजीमा हिँडेका र लक्ष्मण अग्लो सिमलको रूखमा चढेर हेर्दा रावणको फूलबारीभित्र पिङ खेलिरहेको देखेको प्रसङ्गले पनि मह�व राख्दछ। जस्तैः
सेमरक डाँर चह्री मै हेरनु हो राम डाडा
र हा उ न र हा उ न सु न ठु हो भ व जी ऽ
जङ्गल
वनको प्रकारःमुख्य ६ प्रकार
आचार्य भरतमुनि
आचार्य भरतमुनि नाट्यशास्त्रका प्रणेता हुन्। यिनको जन्मसमय सम्बन्धमा मतमतान्तर छ, यद्यपि यिनलाई इशापूर्व ५०० र ईशापूर्व १००को बीचमामानिन्छ। यिनी असाध्य प्रतिभाशाली थिए। यिनको 'नाट्यशास्त्र' पूर्वीय नाट्य र काव्यशास्त्रको आदिग्रन्थ हो। यसमा नाट्यशास्त्र, संगीत-शास्त्र, छंदशास्त्र, अलंकार, रस आदिको सांगोपांग प्रतिपादन गरिएको छ। 'नाट्यशास्त्र' आफ्नो विषयको आधारभूत ग्रन्थमानिन्छ। भरतमुनिद्वारा रचित नाट्यशास्त्रको पूर्णरूप अहिले उपलब्ध छैन, अहिले उपलब्ध हुने नाट्यशास्त्रमा क्षेपकहरू थपिएको विश्वास गरिन्छ।
मैना सुनार हत्याकाण्ड
घटनाको विबरण
२०६० फागुन ५ गते नेपाली सेनाका अधिकृतहरूले मैना सुनारलाई काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लाको उनको आफ्नो घरबाट श्री वीरेन्द्र शान्ति कार्य तालिम केन्द्र पाँचखालमा लगे । सो तालिम केन्द्रमा दुई सहसेनानीसहित सात नेपाली सेनाका अधिकृत र सैनिकको उपस्थितिमा उनलाई यातना दिइयो । तत्कालीन प्रमुख सेनानी बबी खत्रीको आदेशबमोजिम ६-७ पटक एक मिनेट सम्म पानीको एउटा ठूलो भाँडोमा मैना सुनारको टाउको डुबाइयो । त्यसपछि सैनिकहरूले उनका भिजेका हात र खुट्टामा चार-पाँचपटक करेन्ट लगाए । यो यातना डेढघण्टा जारी रह्यो र यसपछि उनलाई तालिम केन्द्रको परिसरमा भएको एउटा भवनमा थुनियो जहाँ उनलाई आँखामा पट्टी र हातमा हतकडी लगाएर छोडियो । उनले पछि वान्ता गर्न र मुखमा फिंज काढ्न थालिन र औपधी उपचार नपाइकन उनको मृत्यु भयो ।
नेपाल सरकारको प्रतिकृया
२०७४ वैशाख ३ मा काभ्रे जिल्ला अदालतले उक्त घटनामा संलग्न तीनजना सैनिक अधिकृतविरुद्ध जन्मकैद फैसला सुनाएको थियो।
रणउजीश्वरी भगवती मन्दिर
उजीरिसंह थापाले बनाएको यो मन्दिरको छुट्टै विशेषता छ। आफ्ना साना फौजको प्रयोगद्वारा ब्रिटिस इण्डिया कम्पनीलाई पराजित गरेमा मन्दिर बनाउने भाकल गरी युद्धमा होमिएका उजिरिसंह थापाको फौजले तत्कालिन पाल्पाको जीतगढीमा अंग्रेजहरूलाई परास्त गर्न सफल भए पछि बनाइएको यो मन्दिरमा विजयउत्सव कै प्रतिकस्वरूप प्रत्येक वर्ष भाद्र कृष्ण नवमीको दिन विशाल रथयात्रा उत्सव मनाइन्छ। विसं १९९०मा पुरानो मन्दिर भत्किकोले यसको पुनः निर्माण गरिएको हो।
नेपाल गभर्मेन्ट रेलवे
इतिहास
निर्माण कार्य सन् १९२६ मार्चबाट सुरु भयो र सन् १९२७ फेब्रुअरी १६ मा नेपाल गभर्मेन्ट रेलवे सञ्चालनमा आएको थियो। न्यारो गेज रेलवेले २ फिट ६ इन्च (७६२ मिमी) को ट्रयाक गेज उपयोग गर्थ्यो। यस रेल्वेमा सातवटा वाष्प लोकोमोटिभ, १२ कोच र ८२ बोगी थिए। यो रेल्वे बेलायतको "बेयेर, पिकक एन्ड कम्पनी"द्वारा निर्मित ग्यारेट लोकोमोटिभबाट सञ्चालन हुन्थ्यो।
राजमार्ग नबन्दासम्म, अमलेखगञ्ज-रक्सौल रेलमार्ग अप्रत्यक्ष रूपमा काठमाडौँलाई भारतसँग जोड्ने एकमात्र बाटो थियो। काठमाडौँबाट यात्रीहरू पहाडै-पहाडको बाटो हिडेर चुरेको फेदीमा पुग्थे जहाँबाट उनीहरू लरी चढेर अमलेखगञ्जसम्म आएर रेल चढेर भारत जान सक्थे। सन् १९५६ मा त्रिभुवन राजमार्गको निर्माणपछि हिड्नु पर्ने बाध्यता अन्त्य भएको थियो। नेपाल ट्रान्सपोर्ट सर्भिस नामक एक निजी कम्पनीले सन् १९५९ मा पहिलो पटक बस सेवा सुरु गरेको थियो।
कृष्णा नदी
कृष्णा भारतमा बग्ने एक नदी हो। यो पश्चिमी घाटको पर्वत महाबालेश्वरबाट निस्कन्छ. यसको लम्बाई प्रायः १२९० किलोमीटर छ. यो दक्षिण-पूर्वमा बग्दै बङ्गालको खाडीमा गएर समुद्रमा मिसिन्छ। कृष्णा नदीका उपनदीहरूमा प्रमुख हुन्: तुंगभद्रा, घाटप्रभा, मूसी र भीमा. कृष्णा नदीको किनारामा विजयवाडा एंव मूसी नदीको किनारामा हैदराबाद स्थित छ. यसको मुहानमा ठूलो मुखद्वीप छ. यसको मुखद्वीप भारतको सबै भन्दा उपजाऊ क्षेत्रहरूमा एक हो। यसले माटोको कटाव भएको कारण पर्यावरणलाई धेरै नोकसान पुर्‍याइरहेछ ।
अलकनन्दा नदी
अलकनन्दा नदी गंगाको सहयोगी नदी हो। यो गङ्गाका चार नामहरूमध्येको एक हो। चार धामहरूमा गङ्गाका धेरै रुपहरू र नामहरू छन् । गंगोत्रीमा गङ्गालाई भागीरथीको नामले जानिन्छ, केदारनाथमा मन्दाकिनी र बद्रीनाथमा अलकनन्दा। यो उत्तराखण्डमा शतपथ र भगीरथ खडक नामक हिमनदीहरूबाट निस्कन्छ।
गुरु पूर्णिमा
वर्तमान सन्दर्भ
हाम्रो शास्त्रमा दुई ठूला गुरूको चर्चा गरिएको पाइन्छ- एउटा देव गुरू बृहष्पति अर्को असुर गुरू शुक्राचार्य। शिक्षक देशका निर्माता हुन् भने शिक्षक विनाशकर्ता पनि बन्न सक्छन्। तसर्थ आज गुरूपूणिमाका दिन हामीले कस्तो गुरूको पूजा गर्नुपर्ने र कस्तो गुरूलाई चोर भनेर तिरस्कार गर्ने हो सोच्नुपर्छ। गुरूलाई ब्रह्मा भन्नुको अर्थ हो- बालबालिकाको सर्वाङ्गीण विकासमा सिर्जनात्मक शक्तिको विकास गर्नु तथा विष्णुजस्तै हेरचाह, रेखदेख, पालनपोषण गर्नु तथा महेश्वरजस्तै अज्ञान, कुमार्ग, कुविचारको नाश गर्नु। कुशल भान्छेको अभावमा सामानको प्रचरताले सुस्वादु परिकार सम्भव नभएजस्तै असल, योग्य शिक्षकको अभावमा असल शिक्षा सम्भव छैन।
निखिल उप्रेती
सम्मान तथा पुरस्कार
चलचित्र हामी तीन भाइका लागि निखिल उप्रेतिले राष्ट्रिय चलचित्र पुरस्कार २०६२ मा सर्वोत्कृष्ठ अभिनेताको पुरस्कार जितेका थिए। यसका साथै उनले राष्ट्रिय नागरिक स्वर्ण सम्मान प्राप्त गरेका छन् ।
किरण गुरुङ्ग
किरण गुरुङ विद्यार्थी अवस्थादेखि नै राजनीतिमा होमिएका, वामपन्थी आन्दोलनमा लागेर दश वर्ष भूमिगत जीवन बिताइसक्नुभएको छ। उहाँ नेकपा एमालेका केन्द्रीय सदस्य हुनुहुन्छ। तनहुँ क्षेत्र नं. ३बाट संविधान सभा सभासद निर्वाचित गुरुङ २०४८ सालको आम चुनावमा पनि सोही क्षेत्रबाट विजयी हुनुभएको थियो। राजनीति नै एकमात्र पेशा भएका गुरुङले त्यसपछिका दुईवटा संसदीय निर्वाचनमा भने उम्मेदवारी दिनुभएन। निरन्तर जनताको पक्षमा लागेर राजनीति गर्दै आएकाले आफूलाई जनताले संविधानसभामा पुर्‍याएको उहाँको आकलन छ। विज्ञान विषय लिएर उच्च माध्यमिक तहसम्म अध्ययन गरेका ३८ वर्षीय सभासद किरण गुरुङ समाजसेवामा विशेष रुचि राख्‍नुहुन्छ। वामपन्थी नीति र कार्यक्रमहरूबाट नै देश र जनताले अग्रगमन प्राप्त गर्ने कुरामा उहाँ विश्वस्त हुनुहुन्छ। राजनीति उहाँको पूर्णकालीन पेशा हो। संविधानसभामा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र संस्थागत गर्ने र पिछडिएका वर्ग एवं समुदायको राज्यका सबै अंगमा समावेशी प्रतिनिधित्व गराउने मुद्दाहरूलाई प्रमुखतासाथ उठाउने उहाँको संकल्प रहेको छ। सबैको सहमति र सक्रियतामा निर्धारित समयभित्रै नयाँ संविधान निर्माण हुनुपर्छ र त्यसले नयाँ नेपालको ढोका खोल्नेछ भन्ने कुरामा उहाँ विशेष जोड दिनुहुन्छ।
नेपाल रेल्वे
इतिहास
नेपालमा पहिलो रेल सञ्चालन भएको ठीक १० वर्षपछि अर्थात् विसं १९९४ सालमा दोस्रो रेलका रुपमा बिहारको जयनगरबाट जनकपुर हुँदै महोत्तरीको बिजलपुरासम्म ५२ किलोमिटर सञ्चालन भयो । दुवै रेल स्टिम (कोइलाबाट चल्ने) इन्जिनले सञ्चालन भइरहेको थियो ।
अकबरे खुर्सानी
नेपालमा खेती
नेपालका प्राय सबै भू -भागमा अकबरे खुर्सानीको खेती हुने भएता पनि, अकबरे खुर्सानी नेपालको पहाडी जिल्लाहरूमा राम्रो उत्पादन हुन्छ। नेपालको पूर्वी पहाडी जिल्ला इलाम, तेह्रथुम, धनकुटा, सङ्खुवासभा, भोजपुर, डडेल्धुरा लगायतका जिल्लाहरूमा यसको उत्पादन धेरै हुने गर्छ।
लिसा दहल्कभिस्त
खेल्ने शैली
दहल्कभिस्त प्रायः आक्रमक मध्यपङ्क्तिको भूमिकामा मैदान प्रवेश गर्छिन्। उनको उत्कृष्ट खेल्ने शैली भनेको टाढाबाट भकुण्डो अन्य खेलाडी समक्ष पुर्‍याउनु हो। युइएफए डटकमले दहल्कभिस्तको बारेमा लेख्दै उनले खेललाई राम्रोसँग अध्ययन गर्ने र खेलको समयमा जिम्मेवारी ग्रहण गर्ने जनाएको थियो जुन गुण उनी जवान छँदा पनि देखा परेको थियो। सन् २०११ को विश्वकपको बेलामा एक समाचार पत्रले उनी उत्कृष्ट अग्रपङ्क्तिका साथसाथै रक्षापङ्क्तिमा समेत उच्च प्रदरेशन गर्ने सक्ने खेलाडीको रूपमा चित्रण गरेको थियो। उनी महत्त्वपूर्ण अवसरहरूमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्न सक्ने खेलाडीको रूपमा चित्रित भएकी थिइन्। उनले सन् २०११ फिफा महिला विश्वकपमा उनको प्रदर्शन उच्च कोटीको रहेको थियो।
जोनी डेप
बाल्यकाल
डेप १९६३ मा ओवेन्स्बोरो,केन्टकी मा जन्मेका थिए । उनको बुवाको नाम बेटी सु पल्मर् र आमाको नाम क्रिस्टोफर डेप। उनको बाल्यकाल्मा उनी २० भन्दा बढी ठाउँमा बसे। डेपले सानो छदा नै मानसिक तनाव ले आफैले आफुलाई दु:ख पुर्याउने कामहरू गर्थे। १९९३ म एउटा अन्तर्वातामा डेपले आफ्नो जीवन को वर्णन गर्दै भनेका थिए "मेरो शरीरमा मैले आँफैले बनाएको घाऊ होस् वा कुनै पेसेवरले बनाएको ट्याटू सबैले  मेरो जिन्दगीको व्याख्या गर्छ । १२ वर्षको हुँदा उनको आमाले दिएको गीतार उनी ग्यारेज ब्यान्ड्स मा बजाउने गर्थे । त्यसपछि उनले रक सिटि एअन्जल्स् ब्यान्ड सँग मिले र 'म्यारि' भन्ने गीत लेखे जुन गेफेन रेकर्ड्स मा रक सिटि एअन्जल्स् को पहिलो  प्रवेश को लागि देखा पर्‍यो ।
अभिनेताको रूपमा
डेपको पहिलो मुख्य भूमिका १९८४ मा अ नाइट्मेर इन एल्म स्ट्रिट नामक चलचित्रमा थियो । १९८६ मा उनी अलिभर स्टोनको प्लाटून् चलचित्रमा सहायक भूमिकामा देखा परे। १९९० म उनले टिम् बर्ट्न् को एड्वार्ड् सिजरह्यान्ड्स् मा काम गरे। यस चलचित्रको सफलताले गर्दा उनको र टिम् बर्ट्न्को मित्रता सुरु भयो । उनले धेरैपटक थोम्प्सन सँग पनि काम गरे,फेअर् एन्ड् लोदिङ इन लस वेगस्(१९९८), गन्जो:फोटोग्राफ्स बाइ हन्टर एस्. थोम्प्सन(२००६), गोन्जो:द लाईफ एन्ड् वोर्क अफ् डा. हन्टर् एस्. थोम्प्सन। २००३ मा पाइरेट्स अफ् द क्यारिबिअन:द कर्स अफ् द ब्ल्याक पर्ल् सफल भयो र डेपले ज्याक् स्प्यारो को रूपमा आफ्नो भूमिका अत्यन्त राम्ररी निभाए र त्यसका लगि उनी सम्मानित पनि गरिए । यस लगायत उनले अरु थुप्रै चलचित्रमा काम गरेर सफल भए।
तापन, वायुसञ्चार तथा वातानुकूलन
मेकानिकल वा यान्त्रिक भेन्टिटिलेसन
आर्द्र मौसममा अधिक आद्रतालाई हटाउनको लागि धेरै उर्जा आवश्यक हुन्छ।
गोपाल ठाकुर
बारा, कचोर्वा निवासी गोपाल ठाकुर समानुपातिक तर्फ नेकपा एमालेका सभासद हुनुहुन्छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयवाट अङ्ग्रेजी साहित्यमा स्नातकोत्तर ठाकुर एमाले संगठित सदस्य र केन्द्रीय सांस्कृतिक विभागका समेत सदस्य हुनुहुन्छ। जातिगत विभेद र प्रजातन्त्रका लागि विद्यार्थी अवस्था (२०३६ साल) देखि नै राजनीतिमा संलग्न रहँदै आएका ठाकुरले एमाले सम्बद्ध किसान सङ्घ (बारा)को सचिबको जिम्मेदारी बहन गरिसक्नुभएको छ। राजनीतिक यात्राका क्रममा उहाँले २०४१ सालमा राजकाज मुद्दा अन्तर्गत सात महिना जेल जीवन बिताउनुभएको छ। राजनीति बाहेक उहाँको पेशा पत्रकारिता हो। सभासद गोपाल ठाकुरले रेडियो नेपालमा १३ वर्ष काम गरिसक्नुभएको छ। यसका साथै उहाँले त्रिभुवन विश्वविद्यालय, केन्द्रीय क्याम्पस कीर्तिपुरमा भाषा विज्ञान प्राध्यापन समेत गर्नुभएको छ। संसदीय चुनावहरूमा भाग नलिएका ठाकुरको रुचि अध्ययन, अनुसन्धानमा छ। पार्टीप्रतिको निष्ठा र लगनशीलताले आफूलाई संविधानसभा सम्म पुर्‍याएको आकलन गर्ने ४७ वर्षीय गोपाल ठाकुरले संविधानसभामा भाषा, संस्कृति, संगीत र श्रमजीवी पत्रकारको पक्षमा वकालत गर्ने अठोट गर्नुभएको छ। अब बन्ने संविधानले सबैलाई समेट्न सक्नुपर्ने र मुलुकलाई अग्रगामी दिशा दिनुपर्ने उहाँको विचार छ।
पाण्डुरङ्ग वामन काणे
श्री काणेले आफ्नो विद्यार्थी जीवनका बेला संस्कृतमा नैपुण्य एवं विशेषताका लागि सात स्वर्णपदक प्राप्त गरे र संस्कृतमा एम.एस.को परीक्षा उत्तीर्ण गरे पश्चात्‌ बंबई विश्वविद्यालयदेखि एल.एल.एम.को उपाधि प्राप्त गरे यसै विश्वविद्यालयले पछि गएर तपाईँलाई साहित्यमा सम्मानित डाक्टर (डी। लिट्.)को उपाधि दिए भारत सरकारको तर्फदेखि तपाईँलाई महामहोपाध्यायको उपाधिदेखि विभूषित गरिएको छ। उत्तररामचरित (१९१३ ई.), कादंबरी (२ भाग, १९११ तथा १९१८), हर्षचरित (२ भाग, १९१८ तथा १९२१), हिन्दुहरूका रीतिरिवाज तथा आधुनिक विधि (३ भाग, १९४४), संस्कृत काव्यशास्त्रको इतिहास (१९५१) तथा धर्मशास्त्रको इतिहास (४ भाग, १९३०-१९५३ ई.) इत्यादि तपाईँको अङ्ग्रेजीमा लिखित कृतिहरू छन्।
गङ्गा नदी
जीव-जन्तु
<!--
साहित्यिक उल्लेख
भारतको राष्ट्र-नदी गङ्गा जल नै हैन, तर भारत अझ हिन्दी साहित्यको मानवीय चेतनाको पनि प्रवाहित गर्छ। ऋग्वेद, महाभारत, रामायण एवं अनेक पुराणहरूमा गङ्गाको पुण्य सलिला, पाप-नासिनी, मोक्ष प्रदायिनी, सरित्श्रेष्ठा र महानदी हो। संस्कृत कवि जगन्नाथ रायले गङ्गाको स्तुतिमा 'श्रीगङ्गालहरी' नामक काव्यको रचना गरेका थिए। हिन्दीको आदि महाकाव्य पृथ्वीराज रासो तथा वीसलदेव रास (नरपति नाल्ह)मा गङ्गाको उल्लेख छ। आदिकालको सर्वाधिक लोक विश्रुत ग्रन्थ जगनिक रचित आल्हखण्डमा गङ्गा, यमुना र सरस्वतीको उल्लेख छ। कविले प्रयागराजको यस त्रिवेणीको पापनाशकको वर्णन गरेका छन्। शृङ्गारी कवि विद्यापति, कबीर वाणी र जायसीको पद्मावतमा पनि गङ्गाको उल्लेख छ, तर सुरदास, र तुलसीदासले भक्ति भावनाले गङ्गा-माहात्म्यको वर्णन विस्तारले गरेका छन्। गोस्वामी तुलसीदासले कवितावलीको उत्तरकाण्डमा ‘श्री गङ्गा माहात्म्य’को वर्णन तीन छन्दहरूमा गरेका छन् - यिनी छन्दहरूमा कविले गङ्गा दर्शन, गङ्गा स्नान, गङ्गा जल सेवन, गङ्गा तटमा बस्ने वालाको महत्त्वलाई वर्णित गरेका छन्। रीतिकालमा सेनापति र पद्माकरको गङ्गा वर्णन श्लाघनीय छ। पद्माकरले गङ्गाको महिमा र कीर्तिको वर्णन गर्नको लागि गङ्गालहरी नामक ग्रन्थको रचना भएको छ। सेनापति कवित्त रत्नाकरमा गङ्गा माहात्म्यको वर्णन गर्दै भन्छन "पापको नष्ट गर्नका लागि गङ्गाको पुण्यधारा तरवार झैं सुशोभित छ। रसखान, रहीम आदिले पनि गङ्गा प्रभावको सुन्दर वर्णन गरेका छन्। आधुनिक कालका कविहरूमा जगन्नाथदास रत्नाकरको ग्रन्थ गङ्गावतरणमा कपिल मुनि द्वारा शापित सागरका साठी हजार पुत्रहरूको उद्धारका लागि भगीरथ 'भगीरथ-तपस्या' देखि गङ्गाको भूमिमा अवतरित भएको कथा छ। राजा भगीरथ राजा हरिश्चन्द्रका ४९औं पुस्ता तथा राजा रामचन्द्रका ५२औं पुस्ता थिए। सम्पूर्ण ग्रन्थ तेरह सर्गहरूमा विभक्त र रोला छन्दमा निबद्ध छ। अन्य कविहरूमा भारतेन्दु हरिश्चन्द्र, सुमित्रानन्दन पन्त र श्रीधर पाठक आदिले पनि यत्र-तत्र गङ्गाको वर्णन गरेका छन्। छायावादी कविहरूको प्रकृति वर्णन हिन्दी साहित्यमा उल्लेखनीय छ। सुमित्रानन्दन पन्तले ‘नौका विहार’ मा ग्रीष्म कालीन तापस बाला गङ्गाको जुन चित्र कोरेका छन्, त्यो अति रमणीय छ। उनले गङ्गा नामक कविता पनि लेखेका छन्। गङ्गा नदीको धेरै प्रतीकात्मक अर्थहरूको वर्णन जवाहर लाल नेहरूले आफ्नो पुस्तक भारत एक खोज  (डिस्कवरी अफ इन्डिया) मा गरेका छन्। गङ्गाको पौराणिक कथाहरूलाई महेन्द्र मित्तलले आफ्नो कृतिमा "गङ्गामाँ" सङ्ग्रह गरेका छन्।
चित्र दीर्घा
<Gallery mode=packed> चित्र:Ram Jhula Bridge, Rishikesh.jpg|रामझूला पुल ऋषिकेश। चित्र:Boat Sailing up Padma River Bangladesh.jpg|पद्मा नदी गङ्गाको अन्तिम स्थान। चित्र:MeghnaRiver.jpg|गङ्गा अन्तिम स्थितिमा मेबाक्लो नदी भएर बग्दै चित्र:Haridwar ghat.jpg|हरिद्वार घाट </Gallery>
ब्याटम्यान बिगिन्स
ब्याटम्यान बिगिन्स (Batman Begins) २००५ मा बनेको एपिक सुपरहिरो चलचित्र हो, जुन डीसी कमिक्सको काल्पनिक पात्र ब्याटम्यानमा आधारित छ ।
पहाडिया मुसलमान
अक्सर अग्लो कद, मिजासिलो बोली, स्वाभिमान आँखा, मेहनेती अनि झ्वाट्ट हेर्दा बाहुन क्षेत्री जस्ता लाग्ने पहाडिया मुसलमानहरू नेपालको ५५ वटा पहाडी जिल्लामध्ये ४८ वटा जिल्लामा छरीएर बसोबास गर्दै आएका छन्। यसमा पनि नेपालको मध्य र पश्चिम पहाडी जिल्लाहरू गोरखा, तनहुँ, कास्की, स्याङ्जा, पाल्पा, अर्घाखाँची, प्युठान, दैलेख, अछाम आदि जिल्लामा यि पहाडिया मुसलमानहरूको बाक्लो बसोबास रहेको छ। समग्रमा नेपालमा मुसलमानहरू पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म, उत्तर हिमालदेखि दक्षिण तराईको सरहदसम्म साथै ७५ जिल्लामा छरिएका छन्। कश्मीरी मुसलमान, पहाडिया मुसलमान र तराईका मुसलमान गरी तीन थरीका यि मुसलमानहरू जसले ई.स. २००१को जनगणनाअनुसार नेपालको जनसङ्ख्याको ४.२७२ प्रतिशत -९७५९४९) ओगटेका छन् भने जनसङ्ख्याको ९७ प्रतिशत तराईमा र ३ प्रतिशत पहाडमा बसोबास गर्दै आएका छन्। तीन प्रतिशत मध्य कश्मिरी मुसलमान बाहेक पहाडिया मुसलमान जो ई.स. १९९१ र २००१को जनगणनामा मुसलिमभन्दा फरक जातिको रूपमा पूर्व मेचीदेखि भनेर पहिचान गरिएको छ भने मातृभाषा पनि  भनेर उल्लेख गरिएको छ। ई.स. १९९१को जनगणनामा १७७८ - ०.००९४ प्रतिशत) रहेका यी पहाडिया मुसलमानहरू पछिल्लो ई.स. २००१को जनगणनामा ४८९३ सङ्ख्या -०.०२ प्रतिशत) रहेका छन्।
चाडपर्व, रीतिरिवाज, संस्कृति अनि स्थानीयकरण
असाधारण भाषा बोल्ने यी पहाडिया मुसलमान साथै समग्र मुसलमानहरू पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म, उत्तर हिमालदेखि दक्षिण तराईको सिमानासम्म अनि पचहत्तरै जिल्लामा छरिएका यी नेपाली मुसलमानका कुनै निश्चित विशेष स्थान क्षेत्र छैन। पहिचान आफ्नो छ, भाषा छ, यिनीहरू अटाउने नयाँ नेपाल बन्नुपर्ने खाँचो छ।
लोबुचे
लोबुचे इस अ स्मल्ल विल्लेज नेआर मोन्ट एवेरेस्ट इन द खुम्बु, नेपाल. लोबुचे इस ओन एलेवेशन ओफ अबोउत ४९४० मेटेरस.
उबुद जिल्ला
उबुदमा रहेका गाउँहरूमा उबुदको (केलुराहान र देसा),केदेवातन, मास, पेलियातान र सायान हुन् ।
गोपाल सिंह बोहोरा
कुनै धर्मविशेषमा नभई प्रकृतिपूजामा विश्‍वास राख्‍ने दार्चुला, व्यासीका गोपालसिंह बोहरा समानुपातिक तर्फ नेकपा-एमालेका सभासद हुनुहुन्छ। ६५ वर्षीय बोहरा नेपाली सेनामा ३५ वर्ष सम्म सेवा गरेर सहायक रथी पदबाट २०५५ सालमा अवकाश लिएपछि २०५७ सालदेखि पार्टी राजनीतिमा सक्रिय हुनुभएको हो। उहाँले संयुक्त राज्य अमेरिकामा सुरक्षा गार्डका रूपमा समेत काम गरिसक्नुभएको छ। बोहरा हाल एमाले काठमाडौँ-दार्चुला सम्पर्क मञ्चका सदस्य हुनुहुन्छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट विज्ञानमा स्नातक गोपालसिंह बोहरा एक छोरा, एक छोरीका पिता हुनुहुन्छ। समाजसेवामा रुचि राख्‍ने उहाँका लेख-रचनाहरू पत्रपत्रिकामा प्रकाशित हुँदै आएका छन्। उहाँले व्यासी भाषा सम्वन्धी शव्दकोष (व्यासी सौका आधारभूत शव्दकोष) (नेपाली र अङ्ग्रेजी) तयार गर्नुभएको छ। बोहराले संविधानसभामा सबै नेपालीको अधिकार सुनिश्चित गर्ने र आदिवासी-जनजाति-पिछडिएको वर्गलाई मूलधारमा ल्याउन केही समयसम्म आरक्षणको व्यवस्था गर्ने मुद्दाहरू प्रमुखतासाथ उठाउने अठोट गर्नुभएको छ। सभासद बोहरा भन्नुहुन्छ- "सेनाबाट अवकास लिएपछि समाजसेवा गर्ने अभिप्रायले दार्चुला जिल्ला जाँदा पार्टीसँगको आवद्धता विना काम गर्न सम्भव नहुने देखेपछि एमालेमा प्रवेश गरेको हुँ। कांग्रेस प्रजातान्त्रिक पार्टी भए पनि त्यसमा आन्तरिक प्रजातन्त्र नभएको तर एमालेमा आन्तरिक प्रजातन्त्र रहेको देखेर यसमा आवद्ध भएको हुँ।"
राजविराज मोडेल कलेज
राजविराज मोडेल कलेज सप्तरी जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ। यस कलेज मा अम्रारी पठन-पठान हुन्छ र यो चोल्लेगे राजदेवी रोड मा भुमि सुधार को अगाडि अवस्थित छ|
हिलारी डफ
हिलेरी एरहार्ड डफ (अंग्रेजी:Hilary Erhard Duff) एक अमरीकी अभिनेत्री एवं गायिका हुन्। उनको ठुली बहिनी हेलि डफ पनि एक गायिका हुन्। छोटो पर्दामा लिजी मकग्वायरको रूपमा सफलता प्राप्त गरे पछि उनीले धेरै चलचित्रमा अभिनय गरिन् जसमा प्रमुख हुन्, चीपर बाइ द डजन (२००३), द लिजी मकग्वायर मूवी (२००३) तथा अ सिंद्रेला स्टोरी (२००४)। उनले २००५मा $ १.५ करोड कमाइन्। डफले पाँप संगीतमा खूब सफलता हासिल गरेकी छिन् तथा उनको एलबमको १.३ करोड भन्दा धेरैको बिक्री भएको थियो। उनले आफ्नु कपडाहरूको कलेक्शन, स्टफ बाई हिलरी डफ शुरू गरिन् तथा एलिजाबेथ आर्डनको साथ एक इत्रको शुरूआत पनि गरिन्। २००७को उसको चलचित्र वाँर ईंक तथा अनुप्राणित फूडफाइट हो।
नेपालको जनआन्दोलन २०४६
नेपालको जनआन्दोलन २०४६ नेपालमा बहुदलीय व्यवस्थाको लागि भएको शान्तिपूर्ण आन्दोलन थियो जसले नेपालमा निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य गरी संवैधानिक राजतन्त्रात्मक बहुदलीय व्यवस्थाको सुरुवात गरेको थियो। यो जनआन्दोलनमा विभिन्न राजनीतिक दलहरू बहुदलीय व्यवस्थाको पुनर्बहाली गर्न र पञ्चायती सरकारको विरुद्ध सडकमा उत्रिएका थिए। नेपाली काङ्ग्रेसले नेतृत्त्व गरेको यस आन्दोलनमा विभिन्न कम्युनिस्ट पार्टीहरूको समूह संयुक्त वाम मोर्चा बनाएर आन्दोलनमा उत्रिएका थिए। ५० दिनसम्म चलेको यो आन्दोलनमा तत्कालीन पञ्चायती शासकहरूले बर्बरतापूर्वक दमन गरेका थिए। यस आन्दोलनमा सम्पूर्ण प्रजातन्त्रवादी नेपालीहरूको ठूलो समर्पण रहेको थियो।
पञ्चायत विरोधी आन्दोलन र त्यसको असर
वि.सं. २०१७ सालमा राजा महेन्द्रले जन निर्वाचित तत्कालिन प्रधानमन्त्रीलाई पदच्यूत गर्दै संसद समेत भङ्ग गरेर निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्था कायम गरेका थिए। जनताका आधारभूत मौलिक हकहरू कुण्ठित पारिएको त्यस व्यवस्थामा बहुलवाद थिएन। पञ्चायती व्यवस्था विरुद्ध यो आन्दोलन हुनु पूर्व समेत विभिन्न घटनाहरू घटेका थिए। वि.सं. २०१८ भदौ ७ मा, विध्वंसात्मक कार्य गरेको भन्दै ११ जनालाई २० वर्ष कैदको सजाय सुनाइएको थियो। वि.सं. २०२० पुष १४ गते जनकपुरमा राजा महेन्द्रमाथि बम हमला गर्ने दुर्गानन्द झालाई नेपाल विशेष अदालत र सर्वोच्च अदालतले सजाय तोके बमोजिम मृत्युदण्ड दिइएको थियो। पञ्चायती व्यवस्थाले प्रजातान्त्रिक शक्तिलाई पूर्ण शक्तिकासाथ दमन गर्ने नीति लिई एकलौटी रूपमा शासनको पूर्वाधार रक्षा गर्नमा ठूलो सफलता प्राप्त गरेको थियो। यो शासन व्यवस्थाले विरोधी पक्ष विरुद्ध कडा नीति लागू गरि दमन गर्नुका साथै काङ्ग्रेसका नेताहरूलाई कुटनीतिक चालबाजी गरेर सम्पूर्ण काङ्ग्रेस विरोधी तत्वलाई आफ्नो पक्षमा प्रर्दशन गर्न बाध्य पारेको थियो। सरकारले कम्युनिष्ट पार्टीको बहुमतलाई आफ्नो पक्षमा पार्दै प्रमुख प्रतिपक्षी गोरखा दललाई विघटित गराई त्यो शक्तिलाई पनि आफ्नै पक्षमा ल्याउन सफल भएको थियो। वि.सं. २०२५ कात्तिक १४ गते ८ वर्षसम्म झ्यालखानामा रहेका विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला जेलमुक्त भई भारत प्रस्थान गरेका थिए। आन्दोलनले गति लिन सक्ने भन्दै कांग्रेसले बिपीको नेतृत्वमा भारतबाट सप्तरी, विराटनगर, सर्लाही र काठमाडौँ जस्ता स्थानहरूमा हिंसात्मक गतिविधिहरू गरेको थियो। वि.सं. २०३० चैत ३ मा विराटनगरमा राजा वीरेन्द्र सवार कारमाथि बम हमला गरिएको थियो भने त्यस्तै प्रकारले वि.सं. २०३१ वैशाख २२ गते काठमाडौँमा पञ्चायत मन्त्री प्रयागराजसिंह सुवालको कारमाथि ग्रिनेड हमला गरिएको थियो।
रामेश्वर खनाल
समाचारमा रामेश्वर खनाल
रामेश्वर खनाल प्रधानमन्त्रीका आर्थिक सल्लाहकार नियुक्त
रजनी तिलक
प्रारम्भिक जीवन
तिलकको जन्म सीमित स्रोत भएको परिवारमा २७ मे १९५८ मा भारतस्थित पुरानो दिल्लीमा भएको थियो । पेसागत रूपले सुजीकार रहेका उनका पिता उत्तर प्रदेशबाट दिल्लीमा बसाइ सरेका परिवारका वंशज थिए । सात जना सन्तान भएको परिवारमा सबैभन्दा जेठो भएको हुनाले तिलकले सानै उमेरमा नर्स बन्ने सपना त्याग गरी परिवारलाई आर्थिक टेवा पुर्याउनुपरेको थियो । सानै देखि लेखन तथा साहित्यमा रुचि राख्ने तिलकको प्रथम कृति "कैसे कहूं दुःख अपना" नामक कविता थियो । सन् १९७५ मा आफ्नो उच्च शिक्षा पूरा गरेपछि उनले आशुलिपि, कटाइ, सिलाइ आदि सिप सिक्न औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थानमा भर्ना भएकी थिइन् ।
कार्य जीवन
तिलक नेसनल कन्फेडेरेसन अफ दलित एन्ड आदिवासी अर्गनाइजेसन्स, सेन्टर फर अल्टरनेटिभ दलित मिडिया, नेसनल फेडेरेसन अफ दलित विमेन, राष्ट्रिय दलित महिला आन्दोलन लगायत अन्य संस्थाहरूसँग पनि सम्बन्धित थिइन् ।
शिव श्रेष्ठ
फिल्मोग्राफी
• Raanko (1994)
• Prem Geet 3 (2022)
पाकिस्तानी फिल्महरू
श्रेष्ठ धेरै पाकिस्तानी उर्दू फिल्ममा देखिएका छन् । उनको पाँच वर्षको अवधिमा, उनको एक्शन र नृत्य कौशल पाकिस्तानी दर्शकहरूमाझ लोकप्रिय थियो। तलको सूचीले उनले देखेका केही पाकिस्तानी चलचित्रहरूलाई प्रतिनिधित्व गर्दछ। • Lady Commando (1989)
चापमापक यन्त्र
ब्यारोमिटर वायुमण्डलीय चाप (Atmospheric Pressure) नाप्ने यन्त्र हो । यसले पानी, हावा वा पारोको प्रयोगद्वारा चापको मापन गर्छ। यसको प्रयोग मौसम भविष्यवाणी तथा उचाइ पत्ता लगाउन गरिएको पाइन्छ । साधारण ब्यारोमिटर एउटा सिसाको नलीलाई पारो भरिएको कचौरामा डुबाएर बनाउन सकिन्छ । जब वायुमण्डलको चापमा परिवर्तन हुन्छ, त्यसको प्रभावले नलीभित्रको पारोको सतह पनि तलमाथि सर्छ । यही नलीमा देखिएको पारोको उचाइलाई नै चापको रूपमा नापिन्छ । समुद्र सतहमा वायुमण्डलीय चाप ७६० मिमि पारोको उचाइ (७६०mmHg) हुन्छ । उचाइ अनुसार चापको फेरबदललाई प्रयोग गरी अल्टिमिटरको निर्माण गरिन्छ जुन यन्त्र समुद्र सतहदेखिको उचाइ पत्ता लगाउन प्रयोग गरिन्छ ।
दाङ जिल्ला
नामाकरण
हापुर रतनपुर बगिया निवासी श्री टेकनाथ गौतमका अनुसार दाङ देउखुरी जिल्ला भन्नाले दाङ र देउखुरी दुबै उपत्यका र पानी ढली बुझिन्छ। पहाडका मैदानलाई बुझाउने संस्कृतको “द्रोण” शब्दबाट दाङ र पहि– लो बस्ती दवपुरबाट देवपुरी भन्दा भन्दै देउखुरी बनेको हो।
नेपालको झन्डा
इतिहास
राजा सुरेन्द्रविक्रम जीवित छँदै युवराज त्रैलोक्य विक्रम शाहको देहान्त भएकाले यिनका नाबालक छोरा पृथ्वी वीर विक्रम शाहलाई सुरक्षाको बहानामा प्रधानमन्त्री रणोद्दीप सिंहले नारायणहिटी नजीकैको आफ्नो निजी निवासमा राख्न थाले। उनले आफ्नो निवासमा पृथ्वीवीरविक्रम शाहको राजभवनमा रहने चन्द्र-सूर्याङ्कित राष्ट्रिय झ्ण्डासँगै कास्की र लमजुङ राज्यका सिंह-ध्वजा पनि फहराउन थाले। यसै स्थितिमा रणोद्दीपको हत्या हुँदा श्री ५ महाराजाधिराजहरूले प्रयोग गर्ने गरेको सूर्य-चद्राङ्कित राष्ट्रिय-झ्ण्डालाई नयाँ प्रधानमन्त्री वीर शमशेर राणाले अनधिकृत रूपमा आफ्नो आवासमा लगेको र कास्की तथा लमजुङ राज्यका बाघ-झ्ण्डा भने नारायणहिटी राजभवनमा रहेको इतिहास पाइन्छ।
वि.सं २००७ मा नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना भएपछि लामो ऐतिहासिक परम्परा र राष्ट्रिय-गौरवलाई समेत दृष्टिगत गर्दै चन्द्र-सूर्य अङ्कित दुई-पताका भएको रातो झ्ण्डालाई नै नेपाल-राष्ट्रको राष्ट्रिय-झन्डाको रूपमा स्वीकार गरिएको हो। विश्वरङ्गमञ्चमा आज यही झन्डा विशिष्ट सानका साथ फहराइरहेको छ।
जलविद्युत
इतिहास
Waterpower मेसोपोटामिया र प्राचीन मिस्र, जहां सिंचाई ६ ई.पू. सहस्राब्दी पानी र घडी पछि देखि प्रयोग गरिएको छ गर्नको लागि फिर्ताको तारीखको प्रारंभिकको उपयोग गर्दछ जल्दी २ सहस्राब्दी ई.पू. पछि देखि प्रयोग भएको थियो। पानी बिजुलीको अन्य जल्दी उदाहरण प्राचीन फारसमा Qanat प्रणाली र प्राचीन चीनमा Turpan पानीको व्यवस्था शामिल छन्।
हाइड्रोलिक पावर पाइप
हाइड्रोलिक पावर नेटवर्क पनि ​​अस्तित्वमा छ, दबाव तरल पदार्थ लैजानको लागि एक पंपको रूपमा एक शक्तिको स्रोत ले यान्त्रिक शक्ति सञ्चारित गर्नको लागि उपयोगकर्ताहरु अन्त पाइपको उपयोग. यिनिहरू यूनाइटेड किंगडममा विक्टोरियन शहरहरूमा व्यापक थिए। एक हाइड्रोलिक बिजुली नेटवर्क जेनेभा, स्विट्जरलैंडमा उपयोगमा पनि थियो। विश्व प्रसिद्ध जेट d'Eau मूल रूप ले नै यस नेटवर्कको दबाव वाल्वमा गरे
उपलब्ध बिजुलीको राशिको गणना
को लागि पी स्थानापन्न E⁄t र व्यक्त m⁄t तरलको मात्रा प्रति एकाइ समय ले गइयो र पानीको घनत्व (द्रव प्रवाह, φको दर)को सन्दर्भ मा, हामी यस अभिव्यक्तिको सामान्य रूपमा पहुंचें:
जहां पी किलोवाटमा शक्ति हो, घन्टा मीटरमा ऊंचाई छ, अनुसन्धान क्यूबिक मीटर प्रति लेकंडमा प्रवाह दर छ, जी m/s२ ९.८को गुरुत्वाकर्षणको कारण त्वरण छ, र कश्मीर दक्षताको गुणांक ० देखि १ देखि लिएर छ। क्षमता प्राय ठूलो अझ अधिक आधुनिक टर्बाइनहरूसँग अधिक छ।
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूची
विश्व सम्पदा क्षेत्रहरूको सूचीको लागि, हेर्नुहोस्:
चाप
जलिय चाप
P=चाप
h=पानीको गहिराइ/उचाई
कोङ्कणी भाषा
कोङ्कण क्षेत्र बाहेक उत्तरमा दमन जिल्लादेखि दक्षिणमा कोच्चिसम्म कोङ्कणी भाषाका विभिन्न भाषिका बोलिन्छ। यद्यपि, मानक कोङ्कणीसँग वास्ता नभएको तथा एक-अर्कासँग पनि सम्पर्क नभएका हुनाले यी भाषिकाका वक्ताले एक-अर्कालाई सहजै बुझ्न सक्दैनन्। तटीय महाराष्ट्रमा बोलिने मालवणी, चित्पावनी, पूर्वी भारतीय कोली र आगरी जस्ता भाषिकाहरू कोङ्कणी नबोल्ने क्षेत्रमा बोलिने भाषाहरूसँग मिसिएर छिटै हराउने खतरामा छन्।
नाम
प्राचीन कोङ्कणीका वक्ताहरूले कोङ्कणीलाई सामान्य रूपमा "प्राकृत" नै भन्ने सम्भावना छ। १३औँ शताब्दी भन्दा पहिलेका कुनै पनि साहित्यिक कृतिमा "कोङ्कणी" शब्दको प्रयोग गरिएको पाइँदैन। मराठी कवि सन्त नामदेवद्वारा तेह्रौँ शताब्दीमा लेखिएको "अभङ्ग २६३" मा प्रथम पटक "कोङ्कणी" शब्दको उल्लेख गरिएको छ। कोङ्कणीलाई "क्यानरिम", "कोङ्कणिम्", "गोमान्तकी", "ब्राह्मण" तथा "गोवानी" जस्ता नामले पनि चिनाउने गरिन्छ। शिक्षित मराठी वक्ताहरूले कोङ्कणीलाई "गोमान्ताकी" (मराठी लेखनभेद: गोमांतकी) भन्ने गर्छन्।
वर्तमानकालमा कोङ्कणी लिपि
देवनागरी लिपिमा कोङ्कणी लेख्नका लागि पालना गर्नुपर्ने नियमहरूलाई गोवा कोङ्कणी अकादमीद्वारा प्रकाशित कोंकणी शुद्धलेखनाचे नेम नामक पुस्तकमा व्याख्या गरिएको छ। यसका साथै रोमन लिपिमा कोङ्कणी लेख्नका लागि पालना गर्नुपर्ने नियमहरूलाई कोङ्कणी गायक उल्लास बुयांवद्वारा दालगादो कोङ्कणी अकादमीमार्फत प्रकाशित प्रताप नाइकद्वारा लिखित थोमस स्टिवन्स कोङ्कणी केन्द्र रोमी लिपि (देवनागरी कोङ्कणी: तॉमास स्टीवन्स कोंकणी केंद्र रोमी लिपी) र रोमी लिपिएन्त कोङ्कणी कोर्स (देवनागरी कोङ्कणी:रोमी लिपिएंत कोंकणी कोर्स, रोमी कोङ्कणी: Romi Lipient Konknni Kors) व्याख्या गरिएको छ।
कोङ्कणीमा श्वा विलोपन
संस्कृत उच्चारणको विपरीत शब्दको अन्तिम व्यञ्जनवर्ण वा विशेष स्थितिमा शब्दको बिचमा रहेको श्वा (ə) लाई अनिवार्य रूपमा उच्चारण गरिँदैन। कोङ्कणी उच्चारणमा हुने यस घटनालाई "श्वा विलोपन नियम" भनिन्छ। तसर्थ, स्वरवर्णको पछाडि रहेको व्यञ्जनवर्णलाई स्वरवर्णको अगाडि रहेको व्यञ्जनवर्ण सँगै आए भने पहिलो व्यञ्जनवर्णमा रहेको श्वालाई अनिवार्य रूपमा हटाइन्छ। यद्यपि, यो सामान्यकरण अपूर्ण छ र यसकारण उच्चारणमा त्रुटि हुने अवसर पनि धेरै हुन्छन्। अर्थात्, यो सामान्यकरणअनुसार कहिलेकाहीँ आवश्यक श्वाको पनि विलोपन गरिन्छ। श्वा विलोपनको ढाँचालाई राम्ररी बुझ्नु विशेषतः कोङ्कणी भाषामा वाक् संश्लेषणका लागि आवश्यक पर्छ। उपयुक्त श्वा विलोपन र श्वा परिवर्धनको अभावमा संश्लेषित वाक् कृत्रिम सुन्छन्।
श्रीकृष्ण श्रेष्ठ
व्यक्तिगत जीवन
श्रेष्ठले नायिका श्वेता खड्कासँग २०७१ साल असार २३ (सन् ७ जुलाई २०१४) गतेका दिन लगन गाँठो गाँसेका थिएँ। उनले निर्माण गरेको नेपाली चलचित्र ‘कहा भेटिएला’ बाट फिल्ममा डेब्यु गर्दा उनीहरूको भेट भएको थियो।
पानामा नहर
यो नहरलाई यसको इन्जिनियरिङ को एक ठूलो उपलब्धि र विलक्षण उदाहरण मानिन्छ। यो नहर एक ताजा पानीको गटुन ताल हुँदै पार हुन्छ । यस तालको जलस्तर समुद्र सतह बाट २६ मिटर माथि छ, यसमा जहाज प्रवेश गर्नको लागि तीन लक(Lock) को निर्माण गरिएको छ जसमा जलपोतको प्रवेश गराएर र पानी भएर जहाजलाई माथि उठाइन्छ, ताकि जहाज ताल हुँदै पार हुन सकोस। यी लकको चौडाई ३५ मिटर छ र यो समकालीन ठूला जलपोतको लागि पर्याप्त छैन है अतः यसको विस्तारको प्रोजेक्ट चलिरहेको छ ।
प्रारम्भिक प्रयास
१८५५ मा विलियम कनिश नामक इंजीनियरले संयुक्त राज्य अमेरिकाको सरकारको लागि ज्काम गर्दा यास इलाकाको सर्वेक्षण गरे र रिपोर्ट प्रस्तुत गरे पुनः १८७७ मा अरमांड रेक्लस (Armand Reclus) नामक फ्रेन्च सैन्य अधिकारी (इंजीनियर) र लूसियान नेपोलियन नामक इंजीनियरले मिलेर नहर निर्माण मार्गको सर्वेक्षण गरे यसको पछाडी फ्रेन्चद्वारा निर्माण गरिएको स्वेज नहर निर्माणको उपलब्धिको उत्साह थियो।
संचालन
पुरै लक प्रणालीलाई पार गर्नको लागि पहिले जहाजलाई सबै भन्दा तलको लकमा ल्याइन्छ। त्यसपछि लकलाई बन्द गरेर पानी भरिन्छ। यस प्रकार पानीबाट जहाज माथि उठ्छ। त्यसपछि भारी र निकै शक्तिशाली लोकोमोटिभ इंजन जहाजलाई पार्श्वोंबाट टक्कर हुन बाट बचाउन तानेर दोस्नेरो लकमा लैजान्छ । फेरी दोस्रो लकमा पनि यही काम दोहोरिन्छ, पानी भरिन्छ, जहाजलाई तानिन्छ र अगाडी बढ्गेछ। तीन लकद्वारा माथि उठेपछी जहाज ताजा पानीको कृत्रिम ताल, गटुन ताल, हुदै पार हुन्छ । दोस्रो छेउमा पुगेपछि फेरी यसै प्रक्रिया ८५ फीट तल गएर महासागरमा उतारिन्छ ।
श्रीमान् गम्भीर
हालको राष्ट्रगान सयौं थुँगा फूलका हामी एउटै माला नेपाली तयार भएपछि यसलाई राष्ट्रिय गानबाट हटाई नयाँ राष्ट्रिय गान लागू गरिएको हो।
कप्तानगञ्ज
कप्तानगञ्ज सुनसरी जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार कप्तानगञ्जको ७२३ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,०५३ रहेको छ।
ब्रमह्मचारी दामोदरानन्द कलेज
ब्रमह्मचारी दामोदरानन्द कलेज सिराहा जिल्लामा रहेको एक क्याम्पस हो । यसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएको छ।
राष्ट्रिय धान दिवस
असार १५
असार १५ नेपाली समाजमा खेतमा रोपाईं गरी दही चिउरा खाएर मनाउने परम्परा छ । उक्त दिन रोपाईं गरी दही चिउरा खानाले गति परिने विश्वास अनुरूप आफ्नो खेतीपाती नहुनेहरू पनि अरूको खेतमा रोपाईं गरी हिलो छ्यापेर रमाइलो गरी दही चिउरा खान पछि पर्दैनन् । दोहोरी रोपाईं गीतको रन्कोमा रोपाईं गर्नु असारको अर्को आकर्षण हो । असारको पहिलो सातादेखि मनसुन सुरू भएपछि असार १५ सम्म खेत गर्‍हामा लाठे र रोपारहरू असारे गीतको भाकासँगै रोपाईंमा व्यस्त हुन्छन् । असार १५ सम्म लाठे र बाउसेहरूलाई आली जोर्ने र मेलो बनाउन चटारो छ भने कोरी वाटी चिटिक्क परेर मेलामा झरेका रोपारहरू कोही ब्याडमा बीउ काट्ने, कोही पखाल्ने र कोही मेलो पैट्याउने तर्खरमा जुटेका हुन्छन् ।
लासलाई एकछिन घुमले छोपेर भएपनि असारे भेल छोप्नु पर्दछ भन्ने बुढापाकाको भनाइले पनि यसको महत्त्व दर्शाउँछ । त्यस्तै 'असारमा डुल्ने पजनीमा भुल्ने' अर्थात् असारमा काम गर्ने बेलामा त्यसै डुल्ने र सरकारको काम इमान्दारीपूर्वक नगरी पदोन्नति अर्थात् पजनीमा नपर्ने व्यक्तिले गरिखाँदैन भन्ने बुढापाकाको अर्को उखानले पनि असारको महत्त्वलाई पुष्टी गर्छ । रोपाईं कार्य मुलुकको सामाजिक, धार्मिक र सांस्कृतिक पक्षसँग पनि निकटरूपमा जोडिएको छ । रोपाईंको पहिलो दिन देवतालाई बीउ चढाई परिपूर्ण, भरिपूर्णका लागि अन्नपूर्णको आराधना गरी रोपाईंको श्रीगणेश गरिन्छ । रोपाईंमा धेरै खेतालाको आवश्यक पर्ने भएकाले गाउँघरमा पालैपालो पर्मद्वारा रोपाईं गरिने भएकाले यसले सामाजिक एकता र सद्भाव बढाउन पनि ठूलो टेवा पुर्‍याउँदै आएको छ । कतैकतै ठूला खेती भएकाले रोपाईं गर्दा बेठी लगाउने अर्थात् पञ्चेबाजा बजाई नाचगान गर्ने, भोज खुवाउने तथा खेतालाहरूलाई मसला र रूमाल बाँड्ने पनि प्रचलन छ । एक आँकडाअनुसार धान खेतीको करिब ६० प्रतिशत क्षेत्र अझै आकाशे पानीमै निर्भर हुनुपर्ने बाध्यता छ । पानी धेरै नपर्ने स्थानमा एकप्रकारको घैया धान लगाउन सकिन्छ, तर वर्षे धान भन्दा यसको उत्पादन भने कम हुन्छ ।
प्रियङ्का कार्की
अभिनय जीवन
झोले र नाइ नभान्नु ल २ मा कार्कीको अभिनयले उनलाई उत्कृष्ट अभिनेत्रीको रूपमा अनलाइन फिल्मीखबर पुरस्कार २०१७, सहायक भूमिकामा उत्कृष्ट अभिनेत्रीको लागि नेफ्टा पुरस्कार, सहायक भूमिकामा सर्वश्रेष्ठ अभिनेता (महिला) को लागि आईएनएफए पुरस्कार र आईएनएफए सबैभन्दा लोकप्रिय अभिनेता (महिला)।
यो पनि हेर्नुहोस्
■ केकी अधिकारी
गुगल विद्वान
उद्धरण विश्लेषण र उपकरणहरू
"विद्वान उद्धरण प्रोफाइलहरू" सार्वजनिक लेखक प्रोफाइलहरू हुन् जुन लेखकहरू आफैले सम्पादन गर्न सक्छन्। व्यक्तिहरू, गुगल खाता मार्फत लगइन गरेर, सामान्यतया शैक्षिक संस्थासँग लिङ्क गरिएको वास्तविक ठेगानाको साथ, अब तिनीहरूको रुचि र उद्धरणहरू दिएर आफ्नै पृष्ठ सिर्जना गर्न सक्छन्। Google Scholar ले व्यक्तिको कुल उद्धरण गणना, h-index, र i10-index स्वचालित रूपमा गणना गर्दछ र प्रदर्शन गर्दछ। गुगलका अनुसार, "विद्वान खोज परिणाम पृष्ठहरूको तीन-चौथाई ... लेखकहरूको सार्वजनिक प्रोफाइलहरूमा लिङ्कहरू देखाउनुहोस्" अगस्त 2014 को रूपमा
श्रेणीकरण एल्गोरिथ्म
धेरैजसो शैक्षिक डाटाबेस र खोज इन्जिनहरूले प्रयोगकर्ताहरूलाई परिणामहरू क्रमबद्ध गर्नका लागि एउटा कारक (जस्तै सान्दर्भिकता, उद्धरण गणना, वा प्रकाशन मिति) चयन गर्न अनुमति दिन्छ, गुगल विद्वानले "अनुसन्धानकर्ताहरूले गर्ने तरिकामा, प्रत्येकको पूर्ण पाठ तौलने गरी संयुक्त श्रेणीकरण एल्गोरिदमको साथ परिणामहरू श्रेणीबद्ध गर्दछ। लेख, लेखक, लेख प्रकट भएको प्रकाशन, र अन्य विद्वान साहित्यमा कति पटक उक्त टुक्रा उद्धृत गरिएको छ।" अनुसन्धानले देखाएको छ कि गुगल स्कलरले विशेष गरी उद्धरण गणनाहरूमा उच्च वजन राख्छ, साथै कागजातको शीर्षकमा समावेश गरिएका शब्दहरू। लेखक वा वर्ष द्वारा खोजीहरूमा, पहिलो खोज परिणामहरू प्रायः उच्च उद्धृत लेखहरू हुन्छन्, किनकि उद्धरणहरूको संख्या अत्यधिक निर्णायक हुन्छ, जबकि किवर्ड खोजहरूमा उद्धरणहरूको संख्या सम्भवतः सबैभन्दा बढी वजनको कारक हो, तर अन्य कारकहरूले पनि भाग लिन्छन्।
बालाजु बाइसधारा मेला
बालाजु बाइसधाराको जात्रामा पूर्णेको अघिल्लो दिनमै यहाँका बौद्ध स्तुपमा भक्तजनहरू आउँछन् र रातभर दिवंगत आत्माको मुक्तिका लागि बत्ती बाल्ने गर्दछन्। भोलिपल्ट चैतपूर्णिमाको बिहान सबेरै बालाजुको बाइसधारामा स्नान गरी स्वयम्भू स्तुपको ज्योतिको दर्शन गर्दछन्। साथै नागार्जुन स्तुपको पनि दर्शन गरी दिवंगत आत्माका बत्ती पुनः बाली र्फकने चलन यद्यपी रहिआएको छ।
रुही नाज
रुही नाज एक नेपाली महिला राजनीतिज्ञ हुन्। उनी नेपालको पहिलो सङ्घीय संसदको सदस्य थिइन्। उनी तत्कालिन सङ्घीय समाजवादी फोरम, नेपालबाट समानुपातिक प्रतिनिधित्व प्रणाली सूचीबाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित भएकी थिइन्। उनले प्रतिनिधि सभा निर्वाचन, २०७९ हुनु अगावै जनता समाजवादी पार्टी, नेपाल छाडेर नेकपा (एमाले) प्रवेश गरेकी थिइन्।
तिमाल क्षेत्र
तामाङ जातिको वाहुल्य रहेको यस क्षेत्रमा तामाङबाहेक ब्राम्हण, क्षेत्री, नेवार, मगर, दमै, कामी, ठकुरी, सार्की, दनुवारजस्ता जातिहरूको समेत बसोबास रहेको छ। जातीय हिसाबले समेत विविधता रहेको यस क्षेत्र धार्मिक हिसाबले समेत प्रख्यात रहेको छ। यहाँका तामाङ जातिहरू बौद्ध धर्म मान्दछन् भने अन्य जातिहरू हिन्दू धर्म मान्दछन्।ऐतिहासिक एवं प्राकृतिक सुन्दरताले भरिपूर्ण शान्त ठाउँको काखमा गुरू रेम्पोर्छे (पद्‌मसंभव)ले तपस्या गरेको ठाउँलाई हाल गेलुङ ओडार(गेलुङ ऊ), अन्य ऐतिहासिक धार्मिक स्थलहरू, भगवानहरूले तपस्या गरेका ओडारहरू, गुफा, गुम्बा, छ्योर्तेन, ककलिङ (काङड्हीने) र नाराणस्थान मन्दिर, दुम्जाको महादेवस्थानलगायत विभिन्न मठमन्दिरहरू यहाँको प्रख्यात धार्मिक एवं ऐतिहासिक स्थलहरू हुन्।
साल (वृक्ष)
धार्मिक महत्त्व
भारतवर्षका प्राचीन शास्त्र हरूमा कहिलेकाहिँ सालको रुखलाई अशोका (Sarica indica) को रुख सँग भ्रमपूर्ण तरिकाले एउटै मान्ने गरेको पाईन्छ ।
जिरान
जिरान ‎(अनुवाद - 'छिमेकी), एक अनलाइन समीक्षा मञ्च हो जसले स्थानीय मानिस र दर्शकहरूलाई कुनै पनि सहरमा उत्तम स्थान तथा सेवाहरू जस्तै नजिकैको एटिएम, रेष्टुरेन्ट आदि फेला पार्न मद्दत गर्दछ। यसको प्रधान कार्यालय जोर्डनको राजधानी अम्मानमा रहेको छ।
लोगोको इतिहास
यस लोगोको परिष्कृत संस्करण सन् २००६ मा प्रयोग गरिएको थियो जब जिरानले ब्लगिङ मञ्चमा सेवालाई रुपान्तरण गरेको थियो। तथापि, उक्त घरहरू प्रयोगकर्ताहरूका लागि मान्य प्रतिनिधिको रूपमा रहेका थिए।
स्वेज नहर
सन् १८५८ मा, फार्डनांड डे लेसेप्स (Ferdinand de Lesseps, जसले पछी पानामा नहर निर्माणको पनि प्रयास गरेका थिए) ले नहर बनाउने उद्देश्यले "स्वेज क्यानल कम्पनी" को स्थापना गरे। १८६९ नोबेम्बर १७ मा नहर औपचारिक रुपमा संचालनमा आएको थियो ।
धनुमती (धृष्टद्युम्नकी पत्नी)
किंवदन्ती
कथा अनुसार धनुमती राजा धृष्टद्युम्नसँग विवाह गर्न चाहन्थिन् तर भागदत्तले दुर्योधनसँग विवाह गरेर उनको जीवनसाथी बन्न चाहेकाले उनलाई त्यो तरिका मन परेन, उनका पिताले उनीसँग व्यवहार गरिरहेकी थिइन् । त्यसैले, उनले आफ्नो प्रेमी धृष्टद्युम्नलाई अपहरण गरेर पञ्चालामा लैजान पत्र लेख्ने निर्णय गरे। भानुमती धनुमतीकी ठूली बहिनी थिइन् र उनी पनि इन्डोनेसियाको लोककथा अनुसार आफ्नी बहिनीले धृष्टद्युम्नसँग विवाह गरून् भन्ने चाहन्थिन् ।
गौतमपुर
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २०११ को जनगणना अनुसार 'गौतमपुरको ७२३ घर धुरीमा कुल जनसङ्ख्या ४,०५३ रहेको छ।
दोलखा भीमसेन जात्रा
युद्धको अभिनय गरिने खड्ग जात्रामा युद्धका रोचक दृष्य अहिले पनि प्रर्दशन गरिन्छ। मन्त्री तथा सेनापती, याकरगण बंशज र उनका भीम बली बोक्नेसमेत युद्धमा सामेल भएको दृष्य युद्ध अभिनय गर्दै नाच्दै जाने क्रममा चक्रमण्डप नकछे टोलको बौद्ध चैत्य र कोर्छे टोलमा घमासान युद्धनाच प्रदर्शन गरिन्छ।
डोटी जिल्ला
इतिहास
बाइसे-चौबिसे राज्यकालमा बाइसे राज्य भन्दा परको विशाल तथा शक्तिशालि मानिएको रैका राज्य या डोटी राज्य पूर्वमा कर्णाली नदी पश्चिममा रामगङ्गा (कुमाउँ) उत्तरमा ठाकुरजी देखि दक्षिणमा तराईसम्म फैलिएको थियो। डोटीमा दुई राजवशको राज्य स्थापित थियो | जसमध्ये कत्युरी र जुम्ला नागराजका वंशजका रैका राजा थिए। डोटीका शासक कत्युरवंशी (कत्युरी राजवंश)का राजा सुभिक्षराज सन् (१०४५-१०६५) डोटीका अतिरिक्त अल्मोडा र गढवालका समेत शासक थिए। कत्युरी राजाको वंशजलाई बि.स १४२० पश्चातको युद्दमा रैका राजाले विजय गरेपछि डोटी बि.स १४४१ पछि  रैका राजाको राज्यको रूपमा परिचित/चर्चित बन्यो। डोटीका राजालाई महाराजाधिराको उपाधिको स्थानीय नाउ रैकाज्यू भनिन्थ्यो।  यहाका रैका राजवंशको राज्य बि.स १४४१ पछि  रैका राजा दीपशाहीको पालामा कप्तान रणवीर खत्रीको नेतृत्वमा गएको नेपाली फौजले डोटीमाथि आक्रमण गरी विसं १८४७ सालमा विशाल नेपाल राष्ट्र अन्तर्गत बिजय गरेको थियो। राणाकालमा प्रशासनिक केन्द्रको रूपमा तोकिएको डोटी गौंडाको नियन्त्रणमा अछाम, बाजुरा बझाङ, जुम्ला र बैतडी थिए।