cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
२०२२ फिफा विश्वकप फाइनल
अर्जेन्टिना
राउन्ड अफ १६ मा, अर्जेन्टिनाले 'समूह डी'को उपविजेता अस्ट्रेलियासँग सामना गरेको थियो। मेसीले नकआउट चरणमा आफ्नो पहिलो गोल गर्दै अर्जेन्टिनालाई अग्रता दिलाएका थिए भने आलभारेसले अचम्भित तरिकाले अस्ट्रेलियाको गोलरक्षक म्याथ्यु रायनलाई छकाउँदै खाली जालीलाई भकुण्डो चुमाउँदै अग्रता दोब्बर बनाएका थिए। प्रतिउत्तरमा अस्ट्रेलियाले फेर्नान्देसको आत्मघाती गोलले खेललाई २-१ को स्थितिमा ल्याएको थियो भने खेललाई सनसनीपूर्ण समाप्ति सिर्जना गर्नको लागि अस्ट्रेलियाका अजिज बेहिच र गारङ कुयोलले पाएको मौकालाई अर्जेनटिनी गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेसले विफल बनाएका थिए। क्वाटर फाइनल खेलमा अर्जेनटिनाले २०१४ फिफा विश्वकपको सेमीफाइनलमा भिडेको नेदरल्यान्ड्सको सामना गरेको थियो। अर्जेन्टिनाले नाविएल मलिनाको एक र मेसीद्वारा पेनाल्टीमा गरिएको एक गोलले खेलमा दुई गोलको अग्रता पाएको थियो, तर खेलको दोस्रो हाफको अन्तिम समयमा आएर वाउट वेगहोस्टको दुई ढिलो गोलले ९० मिनेटको खेल बराबरीमा सकिएको थियो। त्यसपछि अतिरिक्त समयमा दुवै टोलीले सफलता पाउन सकेन र विजेता निर्णय गर्न पेनाल्टी सुट आउटको प्रयोग गरिएको थियो। अर्जेनटिनी गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेसले डच टोलीका भिर्जिल भान डाइक र स्टेभन बारहाउसद्वारा प्रहार गरिएको पेनाल्टी रक्षा गरेका थिए भने खेलको निर्णायक गोल अर्जेनटिनी खेलाडी लाउटारो मार्टिनेसले गरेका थिए। पेनाल्टी सुट आउटमा अर्जेनटिनाका फर्नान्देसले मात्र गोल गर्न सकेका थिएनन्। अर्जेन्टिनाले २०१८ विश्वकपको उपविजेता क्रोएसियासँग सेमिफाइनल खेल खेलेको थियो। २०१८ विश्वकपमा क्रोएसियासँग ३-० ले पराजित भएको अर्जेन्टिनाले निर्णायक सेमिफाइनल खेलमा क्रोएसियालाई सोही समान गोल अन्तरले पराजित गरेको थियो। पहिलो हाफको पेनाल्टीमा लियोनेल मेसीले गोल गरे भने पाँच मिनेटपछि आलभारेसले एकल गोल गरेका थिए। खेलको दोस्रो हाफमा मेसीले आलभारेसलाई उनको दोस्रो गोल गर्न सघाएपछि अर्जेन्टिनाले आठ वर्षमा दोस्रो पटक फाइनलमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरेको थियो।
फ्रान्स
राउन्ड अफ १६ को खेलमा फ्रान्सले 'समूह सी' को उपविजेता पोल्यान्डसँग भिडेको थियो। फ्रान्सका खेलाडी जिरूको एक र एम्बाप्पेको दुई गोलसहित फ्रान्सले खेलमा ३-० को अग्रता कायम गरेको थियो तर रोबर्ट लेवान्डोस्कीले खेल सकिन लागेकै समयमा पेनाल्टी मार्फत एक गोल गरेता पनि आफ्नो टोलीलाई हारबाट जोगाउन सफल हुन सकेनन्। क्वार्टर फाइनलमा फ्रान्सले आफ्नो पुरानो प्रतिद्वन्द्वी इङ्ल्यान्डसँग तनावपूर्ण खेल खेलेको थियो। उक्त खेलमा फ्रान्सको तर्फबाट ओरेलियाँ चुयामेनीले पहिलो गोल गर्दै अग्रता दिलाएता पनि अङ्ग्रेज कप्तान ह्यारी केनद्वारा दोस्रो हाफको ५४औँ मिनेटमा पेनाल्टी गोल गर्दै खेललाई १-१ को बराबरीमा ल्याएका थिए तर दोस्रो हाफको खेलमा प्रवेश गरेको १२औँ मिनेटमा फ्रान्सेली खेलाडी जिरूले दोस्रो गोल गर्दै खेलमा अग्रता कायम गरेको थियो। ८४औँ मिनेटमा पुनः एक पटक इङ्ल्यान्डले पेनाल्टी प्राप्त गरेको थियो जसलाई केनले जाली चुमाउन सकेनन् र फलस्वरूप फ्रान्सले २-१ को जित निकाल्दै सेमिफाइनलमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गरेको थियो। फ्रान्सले त्यसपछि प्रतियोगिताको सबैभन्दा ठूलो अप्रत्यासी टोली मोरक्कोको सामना गरेको थियो, जसले स्पेन र पोर्चुगल जस्ता सशक्त फुटबल टोलीहरूलाई हराएर सेमिफाइनलसम्मको यात्रा तय गरेको थियो। सेमिफाइनल खेलमा फ्रान्सको तर्फबाट थेयो हर्नानदेस र रँदाल कलो मुयानीको दुई गोलको कारण फ्रान्सले अफ्रिकी राष्ट्रको इतिहास रच्ने दौडलाई अन्त्य गर्न सफल भएको थियो। यो जितसँगै फ्रान्सले आफ्नो इतिहासमा पहिलो पटक लगातार दोस्रो पटक विश्वकपको फाइनलमा पुग्न सफल भएको थियो।
कालेश्वर महादेव
इन्द्रजात्राको शुभारम्भ हनुमानढोका दरवारस्थित कालभैरवसामुन्ने लिङ्गो गाडेपछि हुने परम्पराअनुसार नै यहाँ पनि सोही दिन दुईवटा लिङ्गो गाडिएपछि औपचारिक रूपमा स्थानीय जात्राको चहल-पहल सुरू हुन्छ। सोही दिन आˆना नातागोतालाई घरमा डाjmेर खुवाउने परम्परा रहेको छ। त्यसै दिनबाट परम्परागत लाखेनाचको प्रदर्शन अत्यन्त रोचक किसिमबाट हुन्छ। यसमा आकषिर्त हुने र झुम्मिनेहरूको बेग्लै भीड लाग्दछ। खासगरी केटा केटीहरू लाखेलाई जिस्क्याउने र लखेटिमाग्ने तथा डराएर भाग्न मरिहत्ते गर्दछन्। यसरी सुरू भएको जात्राको तेस्रो दिन यहाँ परम्परागत नाचको भव्यतासाथ प्रदर्शन गरिने प्रचलन थियो। तर आर्थिक, सामाजिक तथा अन्य विविध कारणले गर्दा आज उक्त मौलिक देवीनाचलगायत अन्य नाचहरूको प्रदर्शन कार्य एकप्रकारले लोपै भइसjmेको अवस्था छ।
यता, खटलाई नचाउँदै अगाडि बढाउने क्रममा खट पछाडिबाट अघि बढ्न पटक-पटकको प्रयासले मात्रै सम्भव हुन्छ। यो जात्राको समापन स्थानीय बाल्मो गुठीका गुठियारहरूले परम्परागत नाच देखाएर हुन्छ। अरू नाचहरूभन्दा भिन्नै किसिमको यो नाच रातिको समयमा प्रदर्शन गरिन्छ। त्यसबीच लिङ्गो पनि ढालिन्छ र जात्राको विसर्जन हुन्छ। यो जात्रालाई व्यवस्थित किसिमले सञ्चालन गर्न यहाँ तीनवटा गुठी छन्। ती गुठीहरूले जात्राका लागि आवश्यक काम गर्दछन्। प्रत्येक गुठीका फरक-फरक जिम्मेवारी हुन्छन्। ती फरक जिम्मेवारीको कार्यसम्पादनले नै जात्रालाई परम्परागत मूल्य र मान्यताअनुसार सम्पन्न गर्न मद्दत गर्दछ। यो जात्रा कहिलेदेखि कसरी सुरू भयो भन्ने सन्दर्भमा jmुनै इतिहास, अभिलेख jmेही पनि पाइएको छैन। jmेवल अनादिकालदेखि पुर्खाको गौरवमय पहिचानको पाटोका रूपमा यस जात्रालाई लिन सकिन्छ। त्यस्तै, स्थानीयवासीको बेग्लै सांस्व[mतिक उत्सवका रूपमा पनि यो कालेश्वर महादेव जात्रा हर्ष र उल्लासले मनाइने गरिन्छ।
विनोद भण्डारी
विनोद भण्डारी नेपाली क्रिकेट खेलाडी हुन्। उनको जन्मघर कञ्चनपुर हो । उनी नेपाल को राष्ट्रिय गेममा समावेश भइ अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आइरहेका छन । उनी दाँया हाते ब्याट्सम्यान हुन, उनी विकेट किपरका रूपमा पनि रहेका छन् । उनले सन् २००९ मा कुबेत विरुद्धको खेलबाट राष्ट्रिय टिममा डेब्यु गरेका थिए । राष्ट्रिय खेलमा उनी त्रिभुवन आर्मी क्लबका कप्तान हुन भने एभरेष्ट प्रिमियर लिग तथा नेपाल प्रिमियर लिगमा सगरमाथा लजेण्ड र धनगढी प्रिमियर लिगमा कन्चनपुर वारिर्यसका कप्तान हुन् ।
मध्य आर्य भाषा परिवार
मध्य आर्य भाषा परिवार आर्य भाषा परिवारका भाषाहरूको ऐतिहासिक समूह हो। तिनीहरू पुरानो आर्य भाषा परिवार र हिन्दुस्तानी (हिन्दी-उर्दू), बङ्गाली र पन्जाबी जस्ता आधुनिक आर्य भाषाहरूका पूर्ववर्तीहरू हुन्। मध्य आर्य चरण ६०० ईपूर्व र १००० बीचमा एक सहस्राब्दी भन्दा बढी फैलिएको मानिन्छ, र प्रायः तीन प्रमुख उप-विभागहरूमा विभाजित गरिएको छ।
जामा मस्जिद
जामा मस्जिदको निर्माण सन् १६५६मा  सम्राट शाहजहाँले गरेको थियो। यो पुरानो दिल्लीमा  स्थित छ। यो मस्जिद रातो र संगमरमरका पत्थरहरूको  बनेकाको छ। रातो किल्लादेखि महज ५०० मी.को दूरीमा जामा मस्जिद स्थित छ जो भारसम्मो सबैभन्दा ठूलो मस्जिद छ। यस  मस्जिदको  निर्माण १६५०मा  शाहजहाँले शुरु गराए। यसलाई बन्नमा  ६ वर्षको  समय र १० लाख रु.लाग्थ्यो। बलुआ पत्थर र सेतो संगमरमरले निर्मित यस  मस्जिदमा  उत्तर र दक्षिण द्वारहरूदेखि प्रवेश गर्न सकिन्छ। पूर्वी द्वार केवल शुक्रवारलाई नैं खुल्दछ। यसका बारेमा  भनिन्छ कि सुल्तान यसै द्वारको  प्रयोग गरिन्थ्यो। यसको  प्रार्थना गृह धेरै नैं सुन्दर छ। यसमा  एघार मेहराब छन् जसमा  बीच वाला महराब अन्यदेखि केही ठूलो छ। यसका माथि बनेका गुंबदहरूलाई सेतो र कालो संगमरमरदेखि सजाइएको छ जो निजामुद्दीन दरगाहको याद दिलाउँछन्।
फत्तेपुर, बाँके
फत्तेपुर, बाँके नेपालको मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, बाँके जिल्लामा अवस्थित गाँउ विकास समिति हो।
पद्मसम्भव
पद्मसम्भव वा आचार्य पद्मसम्भव भारतीय वज्रयान बौद्ध धर्मको एक तान्त्रिक महासिद्ध थिए जसले तिब्बत, भुटान र नेपाल आदि मुलुकहरूमा वज्रयान सम्प्रदायको स्थापन गर्नु भएको थियो। विशेष गरी आचार्य पद्मसम्भव लाई ञिङमा साम्प्रदायिक अनुयायीहरूले महागुरुको रूपमा मानिन्छ।
बाह्य कडीहरू
आचार्य पद्मसम्भवको जीवनी
गजेन्द्र मोक्ष
उपन्यासको कथा
स्वर्गमा त्रिकुट पर्वतको फेदी (घाँटी) मा ऋतुमत् नामको बगैँंचा थियो। देवीदेवताको क्रिडास्थल रहेको उक्त बगैँचा वरुण द्वारा बनाइएको थियो। ऋतुमत् बगैचामा एउटा गजेन्द्र नामको हात्ती बस्थ्यो। गजेन्द्रले समूहको अन्य सबै हात्तीमाथि शासन गर्थे। सधैं झै एक दिन गहेन्द्र भगवान विषणुको पिजा गरेर फुल चढाउन पोखरीमा कमलको फुल टिप्न गएका थिए। अचानक, पोखरीमा बस्ने एक गोहीले गजेन्द्रलाई आक्रमण गरे र उनको खुट्टा समात्यो। गोहीको आक्रमणबाट बचाउन लामो समयसम्म गजेन्द्रले प्रयास गरे। तिनको परिवारका सदस्यहरू, नातेदारहरू र साथीहरू तिनलाई मदत गर्न चारैतिर भेला थिए तर व्यर्थ भयो। जब उनीहरूले 'मृत्यु' नजिक पुगेका गजेन्द्रलाई उनीहरूले एक्लै छोडे।
भजहर
'भ+जहर' यी दुई शब्दबाट बनेको भजहर थारू समाजमा चलचल्तीको भाषामा भन्नुपर्दा 'भ' भगाउनु तथा 'जहर' खराव चिज, समाजलाई आवश्यक नपर्ने चिजवस्तु तथा अन्य कुतत्त्व । जसले समाजका मानिसहरूलाई प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष रूपमा, दृश्य-अदृश्य रूपमा बेफाइदा पुर्‍याउने गर्दछ, त्यस्ता तत्वलाई गाउँ समाजबाट भगाउनु अथवा लखेट्ने काम यस पूजामा गर्ने गरिन्छ ।
बड्का भजहर
गाउँभरिका मानिसले सामूहिकरूपमा धुमधामकासाथ मनाउने पूजा तथा चाड मानिन्छ बड्का भजहरलाई । यसलाई हप्तादिनसम्म घर बाहिर गई गाउँ नजीकको खोला खोल्सा तथा पायक पर्ने ठाउँमा बसी मनोरञ्जनकासाथ मनाउने प्रचलन देखिन्छ । साना साना झुपडी छाप्रो बनाई खानपिन सबै सोही स्थानमा गई खाने र रमाइलोका लागि नाचगान गरी मनाइने गरिन्छ । हरेक वर्ष मनाइने यसलाई गाउँको क्यालेन्डरकोरूपमा स्थापित गरी महिनादिनसम्म तयारी गरी भव्यतकासाथ मनाइने गरिन्छ । गाउँको सबैभन्दा ठूलो गुरूवाले दैनिकजसो पूजापाठ गरी गाउँका सदस्यलाई रोगव्याधी, भूतप्रेत, पिशाच, दुःख वैरीले नसताओस्, सधैं गाउँमा अमनचयन र सुख रहोस् भनेर आफ्नो मन्त्रको प्रयोग गरी पूजापाठ गर्ने गर्दछन् । उनको पूगएर्म सकिएपछि गाउँका पाँचजना कन्या केटीलाई सामूहिक भोजन गराएपछि मात्र अन्य गाउँलेहरू भोजन गर्ने र आवश्यक परम्परागत गीतबाससँगै रमाइलो र मनोरञ्जन गर्ने प्रचलन छ ।
भजहरको महत्त्व
परम्परागत रूपमा प्राचीनकालदेखि गाउँघरमा मनाइने भजहरले गाउँको सामाजिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व राख्ने गर्दछ । पूजापाठले धार्मिक पक्षलाई जोड्ने गर्दछ भने सामूहिकलरूपमा गीतबाँस, नाचकोर गर्ने शैलीले सांस्कृतिक पक्षलाई उजागर गर्ने गर्दछ । एकै थलोमा जम्मा भई रमाइलोगरी खानपिन खाने पक्षले सामाजिक पक्षलाई मलजल दिन्छ । गाउँभरिका मानिसहरू सामूहिक प्रयासले रमाइलो गर्ने पक्षले गाउँका बासिन्दाबीच आपसी भ्रातृभाव, सदभाव र प्रेम बढाउने काम गरेको हुन्छ ।
जन्तरमाला
जन्तरमाला नेपाली गहना हो। यो चारपाटे सुनको बीचमा मुगाको पत्थर जडेर बनाइएको हुन्छ। जन्तरमाला गलामा लगाइन्छ। तामाङ जातिमा जन्तरमाला प्रचलित छ।
पाराग्वे
पाराग्वे अल्पविकाशित भएतापनि पाराना नदीको जलविद्युत्‌ परियोजनाले, पाराग्वेले जति धेरै विश्वमा कुनै पनि देशले जलविद्युत् निकासी गर्दैन।
भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण
भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षण (भा.पु.स.) भारतको सांस्‍कृतिक विरासतहरुका पुरातत्‍वीय अनुसन्धान तथा संरक्षणका लागि एक प्रमुख सङ्गठन हो। भारतीय पुरातत्‍व सर्वेक्षणको प्रमुख कार्य राष्‍ट्रीय महत्‍वका प्राचीन स्‍मारकहरु तथा पुरातत्‍वीय स्‍थलहरु र अवशेषहरूको  रखरखाव गर्नु हो। यसका अतिरिक्‍त, प्राचीन संस्‍मारक तथा पुरातत्‍वीय स्‍थल र अवशेष अधिनियम, १९५८का प्रावधानहरुका अनुसार यो देशमा  सबै पुरातत्‍वीय गतिविधिहरूलाई विनियमित गर्दछ । यो पुरावशेष तथा बहुमूल्‍य कलाकृति अधिनियम, १९७२ मा पनि विनियमित गर्दछ। यो संस्‍कृति मंत्रालयका अधीन छ।
धन
२. दुर्लभता
अर्थशास्त्रमा दुर्लभता वा सीमितता शब्दको प्रयोग रबन्सिले गरेका हुन् । यस अनुसार कुनै वस्तु थोरै छ धन्दैमा त्यसलाई दुर्लभ (सीमित) भनिंदैन । जुन वस्तुको पूर्ति मागको तुलनामा कम हुन्छ त्यो हरेक वस्ुत दुर्लभ हुनजान्छ । रबिन्सले अण्डको उदाहरण दिंदै भनेका छन्– बिक्रीका लागि राखिएका अण्डामध्ये असल अण्डा धेरै हुन्छन् र बिग्रेका अण्डा थोरै हुन्छन् । तर असल अण्डालाई नै दुर्लभ भनिन्छ र बिग्रेका अण्डालाई दुर्लभ भनिंदैन। किनभने बिग्रेका अण्डाको माग नै हुंदैन ।
रोमन साम्राज्य
साम्राज्य निर्माण
अगस्टस पछी टाइबेरियस सत्तारूढ भए। उनी जूलियस को तेश्रो पत्नीको पहिलो बिबाहबाट जन्मेका पुत्र थिए । उनको शासन शान्तिपूर्ण रह्यो । उनीपछी कैलिगुला आए जसको सन् ४१ मा हत्या गरियो। परिवारको एक मात्र उत्तराधिकारी क्लाउडियस शासक बने । सन् ४३ मा उनले ब्रिटेन (दक्षिणार्ध)लाई रोमन उपनिवेश बनाए । त्यसपछि निरो सत्तासिन भए जसले सन् ५८-६३ को बीच पर्सियन (फारसी साम्राज्य) को साथ सफलता पूर्वक शान्ति सम्झौता गरे। निरो रोममा लागेको एक आगो को कारण प्रसिद्ध थिए । भनिन्छ कि सन् ६४ मा जब रोम आगो मा जलिरहेको थियो तब उनी बाँसुरी बजाउन व्यस्त थिए । सन् ६८ मा उनले आत्महत्या को लागि बाध्केय हुन पर्यो। सन् ६८-६९ सम्म रोम मा अराजकता छायो र गृहयुद्ध भयो । सन् ६९-९६ सम्म फ्लाव वंशको शासन आयो । पहिलो शासक वेस्पेसियन ले स्पेन मा कयौं सुधार कार्यक्रम चलाए। उनले  कोलोसियम (एम्फीथियेटरम् फ्लावियन) को निर्माण को आधारशिला पनि राखे ।
सेरेवन वंशको समय रोमको सबै प्रान्तवासीलाई रोमन नागरिकता प्रदान गरियो। सन् २३५ सम यो वंश समाप्त भयो। यसपछि रोम को इतिहासमा सङ्कट को समय आयो। पूर्वमा फारसी साम्राज्य शक्तिशाली हुदै गयो। साम्राज्य भित्र पनि गृहयुद्ध को स्थिति आयो। सन् ३०५ मा कन्स्टेंटाइन को शासन आयो। यसै वंश को शासनकालमा रोमन साम्राज्य विभाजित भयो। सन् ३६० मा यस साम्राज्य को पतन पश्चात साम्राज्य सुस्त सुस्त कमजोर हुँदै गयो। पाँचौ शताब्दी सम्म साम्राज्यको पतन हुन लाग्यो र पूर्वी रोमन साम्राज्य पूर्व मा सन् १४५३ सम्म कायम रह्यो।
हृदयचन्द्रसिंह प्रधान
शिक्षा
प्रधानले स्कूल वा कलेजमा पढ्ने अवसर पाएनन् तापनि १८ वर्षको उमेरमा अक्षर चिन्न थाले । लगनशील भइ स्वअध्ययन गर्न थाले र साहित्य पनि लेख्न थाले । साहित्यकार बन्ने धुनमा त्यति बेलाका चर्चित कवि लेखनाथ पौड्याललाई कविता लेख्न सिकाइदिन अनुरोध गरे तर लेखनाथले नपढेको मान्छे, शुद्ध बोल्न पनि नसक्ने नेवारको छोरो भएकाले कविता लेख्न सम्भव छैन भनी फर्काएको तीतो अनुभव गरेका हृदयचन्द्रसिंले कडा मेहनतका साथ अध्ययन र लेखन गर्न लागिपरे ।
खनिज
खनिज यस्ता रासायनिक पदार्थ तथा भौतिक पदार्थ हुन् जुन खानीबाट खनेर निकालिन्छन् । केही उपयोगी खनिज पदार्थहरूका नाम हुन् - फलाम, अभ्रक, कोइला, बक्साइट (जसबाट अलुमिनियम बन्दछ ), नुन (पाकिस्तान तथा भारतका अनेक क्षेत्रहरूमा खानबाट नुन निकालिन्छ!), जस्ता, चूना पत्थर इत्यादि।
नेपालमा पाइने खनिज पदार्थहरु
खनिज पदार्थका हिसाबले नेपाल धनी राष्ट्रमै पर्दछ। पछिल्लो समय सरकारले खनिजको उत्खनन् र प्रशोधनका लागि नयाँ योजना अघि सारे पनि कार्यान्वयन भइसकेको छैन। यहाँ नेपालमा पाइने खनिजहरुबारे संक्षिप्तमा चर्चा गरिएको छ। हेर्नुस् कुन खनिज कहाँ पाइन्छ ?
अन्य धातुहरु
अन्य धातुहरुमा, कोवाल्ट पाल्पा, गुल्मी, अर्घाखाँची, धनकुटामा पाइन्छ। सोडा सल्यान र डोटी जिल्लामा पत्ता लागेको छ। त्यसैगरि रसुवा र स्याप्रुबेँसीमा सिधेनुन र बीरेनुन पाइने अध्ययनले देखाएको छ। बीरेनुन मुस्ताङमा पनि पाइन्छ। त्यस्तै म्याग्नेसाइट दोलखाको खरिढुङ्गा, उदयपुरको कम्युघाट, मुस्ताङको नूनखानीमा पाइन्छ।
अण्ड दान
अण्ड दान कुनै महिलाले प्रजनन सहायता वा जीवचिकित्सा अनुसन्धानको लागि आफ्नो एक वा सो भन्दा बढि (सामान्यत १०-१५) अण्डहरू प्रदान गर्नु हो ।
तत्त्वज्ञान
तत्त्वमीमांसा वा तत्त्वज्ञान (metaphysics), दर्शनको त्यो शाखा हो, जो कुनै ज्ञानको शाखाका वास्तविकता (reality)को अध्ययन गर्दछ। परम्परागत रूपमा यसका दुई शाखाहरू छन् -
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुदमा फुटबल
सातौँ राष्ट्रिय खेलकुद २०७३ एक अन्तर्गत फुटबल खेलकोछ विवरणहरू
कर्ट कोबेन
कर्ट कोबेन एक अमेरिकी गायक, गीतकार तथा अभिनेता थिए। उनको जन्म सन् १९६७ फेब्रुअरी २० का दिन अमेरिकाको वासिङ्टन सहरमा भएको थियो। उनी निर्भाना नामक एक साङ्गीतिक समूहका सदस्य थिए।
आठपहरिया भाषा
बाह्य कडीहरू
भाषाहरूको ISO कोड
विद्याधर मल्लिक
जीवनी
वि.सं. २०१४ वैशाख ३ गते विराटनगरमा जन्मेका हुन्। विद्याधर २०४६को जनआन्दोलन दमनको अनुसन्धान गर्न गठित बहुचर्चित आयोगका अध्यक्ष जनार्दन मल्लिकका छोरा हुन्। मल्लिकले भन्सार अधिकृतका रूपमा निजामती सेवा सुरुवात गरेका हुन्। पछि उनी अर्थ मन्त्रालयका सचिव पनि भए। मन्त्री हुनुअघि उनले राष्ट्रपति रामवरण यादवको अर्थ, विकास र प्रशासन क्षेत्रका विशेषज्ञका रूपमा कार्यभार सम्हालेका थिए।
अङ्गिका भाषा
आधिकारिक स्थिति
अङ्गिकालाई भारतीय संविधानको आठौँ अनुसूचीमा सूचीकृत गरिएको छैन। अङ्गिकालाई भारतको झारखण्ड राज्यमा सन् २०१८ देखि "दोस्रो राज्य भाषा" को स्थिति प्राप्त छ। यसले मैथिली सहित १५ अन्य भाषाहरूसँग यो दर्जा साझा गर्दछ।
मामलिङ
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ३,४५७ रहेको छ ।
निर्भाना
निर्भाना एक बहुचर्चित अमेरिकी रक सांगितीक समूह थियो ।निर्भाना धेरै जसो बुद्धिस्म धर्मावलम्बीले प्रयोग गर्ने शब्द हो|
जैन्तापुर उपजिल्ला
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने यस युद्धका बेला यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने उर्दु मात्रृभाषा भएका मानिसहरूले (राजाकार) र पाकिस्तानी सेनाले यहाँ रहेका बङ्गाली मातृभाषा भएका स्थानीय मानिसहरूको सामूहिक हत्या, घरटहरामा आगजनी, महिला माथी दुर्ववहार, सामूहिक बलात्कार गरी आतङ्क मच्चाएका थिए। पाकिस्तानी सेनाले यस उपजिल्लाको हेमो गाँउका थुप्रै सर्वसाधारणहरूलाई गोली हानी हत्या गरेका थिए, त्यसबाहेक पाकिस्तानी सेनाले खान चिया बगानका ३० कर्मचारीहरूलाई गोली हानी सामूहिक हत्या गरेका थिए।
सुवासचन्द्र नेम्वाङ
अर्का साझेदार उप्रेती भने ०६५ मै सर्वोच्चको अस्थायी न्यायाधीश बनेका हुन् । सर्वोच्च भित्रको राजनीतिका कारण उप्रेती स्थायी हुन नसकेपछि बाहिरिएका थिए, जसको देहावसन भइसकेको छ। उपाध्यायले पनि अवकाश पाइसके ।
सानोवाङथली
सानोवाङथली नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
दार्जिलिङ जिल्ला
नामकरण
दार्जिलिङ नाम तिब्बती शब्द दोर्जेबाट आएको हो, जुन हिन्दु देवता इन्द्रको गर्जनको राजदण्ड हो, र लिङ, जसको अर्थ "स्थान" वा "भूमि" हो।
ब्रिटेन
ब्रिटेन शब्दले निम्न कुराहरू बुझिन्छ।
शिमोगा जिल्ला
शिमोगा जिल्ला अथवा आधिकारिक रूपमा शिवमोग्गा जिल्ला, भारतको कर्नाटक राज्यमा अवस्थित एक जिल्ला हो। शिमोगा जिल्लाको प्रमुख भाग मलेनाडु क्षेत्र वा पश्चिमी घाटमा पर्दछ। शिमोगा सहर यसको प्रशासनिक केन्द्र हो। जिल्लाको प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण भनेको जोग झरना हो। सन् २०११ सम्म शिमोगा जिल्लाको जनसङ्ख्या १,७५२,७५३ रहेको थियो जिल्लामा सोराबा, सागर, होसनगर, शिमोगा, शिकारीपुर, तीर्थहल्ली र भद्रावती गरि सात तहसिलहरू रहेका छन्।
वन्यजन्तु र वनस्पति
मालेनाडु क्षेत्र वनस्पति तथा जीवजन्तुहरूको विविधताले भरिपूर्ण जैविक विविधता भएको क्षेत्र हो। यस क्षेत्रले यी प्रजातिहरूको संरक्षण सुनिश्चित गर्न वन्यजन्तु अभयारण्यको रूपमा वर्गीकृत क्षेत्रहरूको संरक्षण गरेको छ:
सुबिन भट्टराई
लेखक जीवनी
भट्टराईले लेखन उनी स्कुल पढ्दा १० वर्षको उमेर देखी सुरु गरेका थिए। उनको पहिलो किताब छोटो कथामा आधारित कथाकी पात्र २०११ मा प्रकाशित भएको थियो।
खबतरी बस्नेत
नेपाल एकिकरण अभियानमा यस परिवारको अन्य बस्नेतहरु झैं महत्त्वपूर्ण भूमिका रहेको छ । गोरखा दरबारको वरिपरि रहेका यस खलकका आवासले पनि उनीहरू प्रति गोरखा राज्यको आड भरोसालाई उजागर गर्दछ । बडामहाराजा पृथ्वीनारायण शाहका शुरुका एकिकरण योजनाका हौसला एवं साहस यसै वंशका वीर पुरुषहरु थिए । एकिकरण पश्चातका नेपाल-अग्रेंज युद्धताका पनि देश रक्षा निमित्त महत्त्वपूर्ण योगदान दिएका षप्तडि बस्नेतका वीर पुरुषहरूले राणाकालमा समेत तिब्बत तथा भारतमा भएका युद्धहरूमा आफ्नो नेतृत्वबाट राष्ट्रलाई महत्त्वपूर्ण जितहरु दिलाएका थिए ।
फर्नान्डो तोरेस
फर्नान्डो जोसे टोरेस स्यान्ज (जन्म २० मार्च १९८४), उपनाम El Niño (स्पेनिस भाषामा बच्चा), एक स्पेनिस फुटबल खेलाडी हुन। उनी स्पेनको राष्ट्रिय फुटबल टीम तथा जपानीज क्लब सागन तोसुबाट अग्रपंक्तिमा खेल्ने गर्दछन । फरनान्डो टोरेस स्पेन मुलका फुटबल खेलाडि हुन । उनको जन्म २० मार्च १९८४ मा भएको हो । उनको एटलेटिको म्याड्रिड  वाट खेल जिवनको  प्रराम्भ गरेका हुन । उनले २००१ देखि ब्याबसाइक फुटबल खेल्न थालेका हुन । यिनले प्रीमियर लिगमा २००७ देखि लिभरपुलबाट खेल्न थालेका हुन। यिनले एफए कप र  युइएफए च्याम्पियन्स लिग जितेका छन । उनले ५ वर्षको उमेरमा नै फुटबल क्लब प्रवेश गरेका थिए । यिनले चेल्सिकोलागि पनि धेरै महत्त्वपुर्ण गोल गरेका छन् ।
उमादेवी वादी
सक्रियता
उमादेवी बादीले आफ्नो जातका महिलाहरूप्रति समाजको अपेक्षा पूरा गर्न अस्वीकार गरिन् र आफ्नो समुदायलाई उनीहरूको भविष्यका लागि राम्रो अवसरहरू प्रदान गर्न काम गर्न वेश्याको रूपमा जीवन बिताइन्। ४० वर्षको उमेरमा एक्सन एडको सहयोगमा स्थानीय संस्था सामुदायिक सहयोग समूहको प्रमुख भइन् र पश्चिम नेपालको टीकापुरमा भाडाको जग्गामा वादी जातका २५ जना केटाकेटीका लागि होस्टेल स्थापना गरिन्। बालबालिकालाई त्यहाँ बसोबास गरी स्थानीय विद्यालयमा पठाइने र साक्षरता र सङ्ख्यात्मक सीपका आधारमा विद्यालयपछि थप सहयोग दिइन्छ। यस परियोजनाको सफलताले हाल निर्माणाधीन एउटा ठुलो परियोजनाको नेतृत्व गरेको छ जसले भविष्यमा १०० भन्दा बढी बालबालिकालाई होस्ट गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
उनको सक्रियताको मान्यतामा, उनी २०१८ मा बीबीसीको १०० महिला मध्ये एकको रूपमा सूचीबद्ध भएकी थिइन्।
सैनिक
राष्ट्रिय सशस्त्र योद्धासमूहको सदस्य अथवा देशको सुरक्षाको निम्ति गठित युद्धबाहिनी(सेना)मा कार्यरत योद्धालाई सैनिक भनिन्छ।
बुद्धिचाल
खेलको अंत
यो खेलको उदेस्य भनेकै एक राजाको टोलिले अर्को राजाको फौँजहरूलाई मारेर राजालाई घेर्नु र आफ्नो कब्जामा लिनु रहेको छ। यदि एक खेलाडीले अर्को खेलाडीको राजालाई आफ्ना गोटीहरूको पावर लगाएर राजाको बाटो छेकि दिएमा अर्को खेलाडीको हार भएको मानिन्छ। हार्ने खेलाडीले आफ्नो राजा गोटीलाई हातमा लिएर हार स्विकार गरेपछि खेलको अंत हुन्छ।
आधिपत्य
अधिकार जमाएको अथवा कब्जा गरिएको स्थितिलाई आधिपत्य भनिन्छ, उदाहरण: सन् १६०० देखि १९४७ सम्म भारतमा अङ्ग्रेजको आधिपत्य थियो। आधिपत्य जमाउनु भनेको राज गर्नु पनि बुझिन्छ।
सालधारा
सालधारा नेपालको बागमती अञ्चलको काभ्रेपलाञ्चोक जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो ।
२०१८ फिफा विश्वकप समूह क
खेलहरू
सूचीकृत सम्पूर्ण समय रसियाको स्थानीय समयलाई जनाउँछ ।
भुईँचालो
पूर्वानुमान र क्षति न्युनिकरण
भुईँचालो कतिखेर कहाँ कत्रो जान्छ भनेर अनुमान गर्न सकिंदैन तर पनि वैज्ञानिकहरूका अनुसार चराचुरुङ्गी एकाएक कराउनु, गाइवस्तु आत्तिनु, कुकुर भुक्नु जस्ता अस्वाभाविक अवस्था देखिएमा भुईँचालो जानसक्ने सङ्केत हुन सक्छ। यस अवस्थामा सर्तक रहनु पर्ने हुन्छ। असुरक्षित घर जोखिमयुक्त हुने भएकोले प्राविधिकको सल्लाहमा सुरक्षित घर बनाउने, पुरानो घर मर्मत सम्भार तथा भवन निर्माण संहिताको पालना गर्ने, दराज, र्‍याक आदिलाई राम्ररी बाधेर वा काटी कब्जा लगाएर नहल्लिने बनाउने, विषादी, प्रज्ज्वलनशील पदार्थ सुरक्षित ठाउमा राख्ने, भुचालो आइहाले ढोकाको चौकोस, खाट, टेबुल आदि वस्तुको मुनी बस्ने, ग्यास चुलो, बिजुली आदि तत्काल नभएमा भुईँचालोबाट हुने जोखिमलाई न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ |भुईँचालोको भविष्यवाणी गर्न सकिँदैन। भुईँचालोबाट बच्ने उपाय भनेको भुईँचालो पूर्व गर्नुपर्ने तयारी नै हो।
रिख्ले कार्की
रिख्ले कार्की बैतडीको रिखाली गाउँ मुल थलो देखी नेपाल र भारतका अन्य स्थानहरूमा बसोबास गर्ने हिन्दू धर्मावलम्बी विशेषतया नेपालीहरूको थर कार्कीको एक कुलघराना हो। यिनीहरू कस्यप गोत्र का हुन।रिख्लेहरुको मुख्य बासस्थान रिखाली हो।रिख्ले कार्कीहरु बैतडीमा न्वाली,सेरा,काडा त्यसै गरि कंचनपुर र कुमाउको लोहाघाटमा केही परिवार बसाइँसराइ गरी बसोबास गरिरहेका छन।
महाकालेश्वर
महाकालेश्वर मन्दिर हिंन्दूहरूको एउटा पवित्र तिर्थस्थल हो । यो मध्य प्रदेशको उज्जैनमा अवस्थित छ ।
नीलगगन अर्जुनक
नीलगगन अर्जुनक (Cyornis unicolor) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो ।
सिन्धु गङ्गा मैदान
भूगोल
सिन्धु-गङ्गाको मैदानलाई दिल्ली रिजद्वारा दुई ड्रेनेज बेसिनहरूमा विभाजित गरिएको छ; पश्चिमी भाग सिन्धुमा बग्छ, र पूर्वी भागमा गङ्गा-ब्रह्मपुत्र जल निकासी प्रणालीहरू छन्। यो विभाजन समुन्द्री सतहबाट मात्र ३५० मिटर उचाइमा छ, जसले गर्दा पश्चिममा सिन्धदेखि बङ्गाल र पूर्वमा असमसम्म सिन्धु-गङ्गाको मैदान निरन्तर रहेको देखिन्छ।
समतल क्षेत्रहरू
केही भूगोलविद्हरूले सिन्धु-गङ्गाको मैदानलाई धेरै भागहरूमा विभाजन गर्छन्: गुजरात, सिन्ध, पन्जाब, दोआब, रोहिलखण्ड, अवध, बिहार, बङ्गाल र असम क्षेत्रहरू। लगभग, सिन्धु-गङ्गाको समतल क्षेत्र माथि फैलिएको छ:उत्तरमा जम्मू मैदानहरू, पूर्वी पाकिस्तान र उत्तरपश्चिम भारतमा पन्जाब मैदानहरू, दक्षिणी पाकिस्तानमा सिन्ध मैदानहरू, दक्षिणी पाकिस्तान र पश्चिमी भारतमा इन्डस मुखद्वीप, गङ्गा-यमुना दोआब, रोहिलखण्ड (कातेहर) मैदानी क्षेत्र, अवध मैदानहरू, पूर्वाञ्चल मैदानहरू, बिहार मैदान, उत्तर बङ्गाल मैदानहरू, भारत र बङ्गलादेशमा गङ्गा मुखद्वीप, र पूर्वमा ब्रह्मपुत्र उपत्यका।
पत्रकारिता
नेपालमा पत्रकारिता
राष्ट्रको सञ्चार नीति र स्रोत बाँडफाँट योजनाको उचित संयन्त्रको अभावमा पत्रकारिता शिक्षा हासिल गरेको जनशक्तिलाई प्रयोग गर्न सकिएको छैन । सरकारले मन्त्रालयहरू, विभाग एवं अन्य कार्यालयमा प्रवक्ता र सूचना अधिकारी राख्ने परिपाटी सुरु गर्दा पत्रकारितामा उच्च शिक्षा हासिल गरेको धेरैले रोजगारी पाउन सक्छन् । सरकारले पत्रकारिता क्षेत्रमा प्रवेश गर्न चाहनेका लागि न्यूनतम योग्यता निर्धारण गरेर एवं प्रवेश परीक्षामा उत्तीर्ण हुने उम्मेदवारलाई मात्र यस क्षेत्रमा काम गर्ने व्यवस्था गर्न सकिन्छ । तल्लो स्तरदेखि उच्च शिक्षासम्म सैद्धान्तिक भाग र प्रयोगात्मक भागलाई बराबर बनाइनु पर्छ । हालसम्म नेपालको पत्रकारिता तथा आमसञ्चार विषयको पाठ्यक्रममा सैद्धान्तिक पक्षलाई बढी जोड दिइएको छ । सिद्धान्त र व्यावहारिक ज्ञानलाई सन्तुलित गर्नसक्ने व्यक्ति नै कुशल पत्रकार बन्न सक्छ ।
सुनील पोखरेल
प्ररम्भिक जीवन
सुनील पोखरेलको जन्म वि.सं. २०२० भदौ ०२ गते खोटाङ जिल्लाको नौला गाउँमा भएको हो । उनी एघार वर्षका हुँदा परिवार विराटगगर बसाइँ सरेपछि उनी पनि सगैँ विराटनगर झरे । उनले विराटनगरको गोग्राहा हाई स्कूलबाट विद्यालयको आफ्नो पढाइ पूरा गरे ।
सुनामी
कारण
जैसे अंडे का खोल सख्त हुन्छ तर उसके भीतर का पदार्थ लिजलिजा और गीला हुन्छ। भूकम्प के असर से ये दरारें चौडी होकर अंदर के पदार्थ में इतनी हलचल पैदा गर्छं कि वो तेजी से ऊपर की तरफ का रूख कर लेता है। धरती की परतें पनि जब किसी पनि असर से चौडी हुन्छं तो वो खिसकती हैं जिसके कारण महाद्वीप बनते हैं. तो इस तरह ये सूनामी लहरें बनती हैं। तर ये पनि जरूरी नहीं कि हर भूकम्प से सूनामी लहरें बने. यसको लागि भूकम्प का केंद्र समुद्र के अंदर या उसके आसपास होना जरूरी है।
मेसोपोटामिया
मेसोपोटामिया (प्राचिन ग्रीक भाषा: Μεσοποταμία मेसोपोटामिया, दुई नदी बीचको क्षेत्र; بلاد الرافدين (बिलाद अल-राफिदेन); सिरियाली भाषा: ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ बेथ नहरेन, नदीहरूको देश) युफ्रेट्स नदी र टिग्रिस नदी बीचको उर्वरभूमिमा पर्दथ्यो । आजको समयमा यस क्षेत्रको मुख्य भाग इराकमा र गौण भाग कुवेत, सिरिया, तुर्की र इरानमा पर्दछ । यस क्षेत्रलाई सभ्यताको कोख भनिन्छ । यहा ईसापूर्व ३००० वर्षदेखि सुमेरीहरूले लेखनकार्य सुरू गरेका थिए ।
कुरुङ कुमे जिल्ला
कुरुंग कुमे जिल्ला भारतीय राज्य अरुणाचल प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
वाम्बुले (राई) भाषा
वाम्बुले (राई) भाषा नेपालमा बोलिने एक प्रमुख भाषा हो।
बाह्य कडीहरू
भाषाहरूको ISO कोड
अथवा यो हेर्नुहोस्
सभापोखरी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २,८३४ रहेको छ ।
कानाइघाट उपजिल्ला
इतिहास
बङ्गलादेश मुक्ति अभियान सन् १९७१ अप्रिल ४ का दिनबाट देश व्यापी रूपमा शुरू भएको थियो भने यस युद्धका बेला यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने उर्दु मात्रृभाषा भएका मानिसहरूले (राजाकार) र पाकिस्तानी सेनाले यहाँ रहेका बङ्गाली मातृभाषा भएका स्थानीय मानिसहरूको सामूहिक हत्या, घरटहरामा आगजनी, महिला माथी दुर्ववहार, सामूहिक बलात्कार गरी आतङ्क मच्चाएका थिए जहाँ मालीग्राम र गौरीपुर समावेश थिए।
बिनोद मानन्धर
बिनोद मानन्धर नेपाली चलचित्र क्षेत्रको एक चर्चित निर्माता हुन्।
धीरूभाई अम्बानी
प्रारम्भिक पेशागत जीवन
उनले सन् १९६६ मा रिलायन्स उद्योगको स्थापना गरेका थिए र सन् २०१२ सम्ममा यस कम्पनीमा ८५,००० भन्दा बढी कर्मचारी तथा केन्द्रिय सरकारको जम्मा कर राजश्वमा लगभग ५ प्रतिशत योगदान रहेको थियो । सन् २०१२ सम्मा रिलायन्स उद्योगमा फर्च्युन ५०० मा शिर्ष १० को सूचीमा राजस्वको आधारमा सूचीकृत भएको थियो ।
करुवा
करुवा पानी खान प्रयोग गरिने टुटी भएको भाँडो हो। पाल्पा जिल्ला करुवाको लागि प्रख्यात छ।
निचली सुबनसिरी जिल्ला
निचली सुबनसिरी जिल्ला भारतीय राज्य अरुणाचल प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
सितलपाटी
जनसङ्ख्या
नेपालको सन् २००१को जनगणना अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या ४,८६२ रहेको छ ।
पुनम घिमिरे
पुनम घिमिरे तृतीय मिस नेपाल हुन्। सन् १९९६मा भएको मिस नेपाल प्रतियोगिता उनले जितेकी हुन्।
नव-चिरसम्मत अर्थशास्त्र
धनलाई दोस्रो प्राथमिकता
अल्फ्रेड मार्शलको अर्थशास्त्रको परिभाषाबाट प्रष्ट हुन्छ कि मानिसले धन भौतिक सुखको लागि कमाउने गर्दछ । तसर्थ धन मानिसको जीवनमा दोस्रो प्राथमिकताको रूपमा स्थान ओगटेको हुन्छ र पहिलो प्राथमिकता मानिसको सामाजिक र नैतिक पहिचान गराउनु हो ।
भौतिक कल्याणको विज्ञान
अल्फ्रेड मार्शलले अर्थशास्त्रलाई भौतिक कल्याणको विज्ञानको रूपमा परिभाषित गरेका छन् । भौतिक वस्तुहरु जस्तै टि.भि. फ्रिज, पंखा, साइकल, मोटरसाईकल, बस, मोबाइल, आदिबाट भौतिक सुख प्राप्त गर्नुलाई भौतिक कल्याणको रूपमा ब्याख्या गरेको छ । अर्थशास्त्रले अभौतिक कल्याणको व्याख्या गर्दैन भन्ने मार्शलको दृष्टिकोण रहेको छ ।
सामान्य व्यावसायिक जीवन
अल्फ्रेड मार्शलको भनाई अनुसार मानिसले त्यस्तो सामान्य व्यावसायिक जीवन रोज्नु पर्छ जसमा उसले आप्mनो परिवारको आधारभूत आवश्यकतालाई पूरा गर्न सक्छ साथै माया, प्रेम, शान, इज्जत, गर्व, सहकारिता आदि जस्ता सामाजिक क्रियाकलापको अनुभव गरी समाजमा आप्mनो राम्रो स्थान प्राप्त गर्न सक्छ । अर्थात् सामाजिक र नैतिक क्रियाकलापलाई पूर्ण रूपले त्याग नगरेर अपार धन कमाउने क्रियाकलापमा संलग्न मानिसको जीवन असामान्य व्यावसायिक जीवन हो ।
नीलतुथो अर्जुनक
नीलतुथो अर्जुनक नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो । यसलाई अङ्ग्रेजीमा भर्डिटर फ्लाईक्याचर (Verditer Flycatcher) भनिन्छ ।
छाउपडी
बिकृति
छाउपडी प्रथाका कारण विभिन्न विकृतिहरू देखा पर्ने गरेका छन्। जस्तो कि छाउपडी बसेका बेला बलात्कार हुने। सर्पले टोकेर मर्ने लगायतका घटनाहरू विभिन्न सञ्चार माध्यमबाट सुन्नमा आउँछन्। कतिपय महिला छाउपडीमा बसेका बेला चिसोले कठ्याङ्ग्रिएर र कतिपय बढी रक्तस्राव भएर पनि मर्ने गरेका छन्।
असर
सुत्केरी अवस्थामा लामो समय सम्म रज्वश्वला भइरहने हुनाले सुत्केरी हुँदा महिलाले जाडो वा गर्मी होस, छाउ अर्थात गोठमा घर र परिवारबाट अलग भएर बस्नु पर्दछ र यस्तो नाजुक अवस्थामा उनले बच्चा र आफ्नो स्याहार आफैंले गर्नु पर्दछ । यतिमात्र नभइ सुत्केरी अवस्थामा उनलाई दहि-दुध जस्ता तागत लाग्ने खानेकुराहरु समेत छुन र खान दिइदैन, पर्याप्त लता कपडा र ओच्छयाउने सरसामान समेत दिइदैन । धारा, खोला तथा दहहरुका पानी छुन दिइदैन । उनले कसैलाई छुन समेत हुँदैन । महिनावारी पनि यसै गरी बारिन्छ तर यो भने पाँच दिन मात्र बारिन्छ ।
प्रथा उन्मोलनका कार्यक्रम
छाउपडी प्रथा जस्तो भेदभाव पुर्ण व्यवहारका विरुद्घ सम्मानित सर्वोच्च अदालतले नेपाल सरकारका नाममा २०६२ साल बैशाख १९ गते छाउपडी प्रथालाई कुरीति घोषणा गरी यो प्रथा अन्त्य गर्न आवश्यक निर्देशिका बनाई लागु गर्न आदेश जारी गरेको छ । फैसलामा भनिएको छ : सर्वोच्च अदालतको उपरेक्त फैसलाको आधारमा सरकारले छाउपडी प्रथा विरुद्ध एयटा निर्देशिका जारी वगरि कार्वान्वयनमा ल्याएको छ । उक्त निर्देशिकामा छाउपडी प्रथा उन्मुलन गर्नका लागि नेपाल सरकारले लागु गर्ने कायैक्रम निम्नानुसार उल्लेख गरेको छ ।
चरेस
काँस/ चरेस तामा धातु र अन्य धातु (टिन, म्यागनिज) को मिश्रणबाट बनाईएको मिश्रधातु हो। यो केवल खाने भाडाकुडा, बिषेशतः थाल, गिलास, कचौरा, रिकापी बनाउन प्रयोग गरिन्छ। यो हेर्दा पित्तल जस्तै देखिन्छ तर पित्तलमा भन्दा तामाको भाग बढि हुन्छ। पित्तल केही लचिलो हुन्छ र कुच्चिने हुन्छ। चरेस दर्हो हुन्छ त्यसैले कुच्चिदैन, तर फुटन सक्ने हुन्छ।
टिभी अज्तेका
टेलिभिजन अज्तेका (Televisión Azteca) वा टिभी अज्तेका (TV Azteca) ग्रुपो सालिनास को स्वामित्वमा रहेको मेक्सिकन मिडिया समूह हो। यो 1993 मा रिकार्डो सालिनास प्लेगो द्वारा स्थापित भएको थियो। यो टेलिभिसा पछि मेक्सिकोको दोस्रो ठूलो मिडिया कम्पनी हो।
खस जाति
कश्मीरका खसहरू
इतिहासकार सर मार्क औरल स्टाइनको राजतरङ्गिणीको अनुवादमा वर्तमान खख (वा खख राजपुत) जातिलाई खससंग जोडिएको थियो। त्यस्तै लोहार वंशलाई पनि खस जातिको भनी वर्णित छ। इतिहासकार जोनराजका अनुसार कश्मीरको प्रथम मुसलमान वंश, शाह मीर वंश, पनि खस जातिको थियो। लोहार राज्यका खस शासक सिंहराजका छोरी दिद्दाले कश्मीरको राजा क्षेमगुप्तसँग विवाह गरेकी थिइन्। दिद्दाका भतिजा सङ्ग्रामराज ईश्वी १००३ मा कश्मीरको प्रथम लोहार वंशका शासक बन्न पुगे। लोहार वंशका हर्ष वा हर्षदेव कश्मीरको प्रसिद्ध शासक बने।
खस भाषा
बेबिलोनियाको अभिलेखबाट कस वा खस भाषाका ३०० जति शब्द र कसहरूले पुज्ने गरेका ३० वटा देव देविका नाम जानकारीमा आएको बताईको छ। कस अर्थात् खसहरू बाल्लीक प्रदेशमा आइपुग्दा उनीहरूले बोल्ने भाषा बाल्हीकी नामले प्रसिद्ध भएको बुझिएको छ। ख्याती प्राप्त भाषा शास्त्री जी.ए. ग्रियसर्नले बाल्हीकीजन्य खस भाषालाई पहाडी भाषाको संज्ञा दिएर पश्चिमी पहाडी, पूर्वीय पहाडी र केन्द्रीय पहाडी गरी ३ भागमा बाँडेका छन्। पूर्वी पहाडी भनेर सिञ्जालीलाई दिएको छ। खस साम्राज्यमा सिञ्जाली (जुम्ली) राजकाजको माध्यम बनाई राज्य भाषाको स्थान दिइएकाले यसको उत्तरोत्तर विकास भयो। पछि गएर सबै बाहिसे र अधिकांश चौविसे राज्यको राज्य भाषा नेपाली हुन गयो। यो खस वा हालको नेपाली भाषा विश्वका एक दर्जन सजिला र वैज्ञानिक भाषा भित्र पर्दछ। यो भाषाको विकास पनि निकै द्रुत गतिमा भएको देखिन्छ। आज हामीले नेपाली भाषाका रूपमा बोलिने खस भाषा यही अवस्थामा थिएँँन। साहित्य, संस्कृति र कलाको क्षेत्रमा समेत समृद्ध हुंदै गएको खस वा नेपाली भाषा पश्चिम नेपालबाटै फैलिंदै आसाम र वर्मा तथा भुटानसम्म फैलिएको छ। विकास भएको र सजिलो भाषा हुनाले र नेपालमा खस राज्यको साम्राज्य कायम भएको हुनाले पनि यो भाषालाई अन्य भाषा भाषीहरूले ग्रहण गरेका र विस्तार भएको देखिन्छ। २०५८को जनजणना अनुसार ४८.६१ प्रतिशत नेपाली जनताले आफ्नो मातृभाषा नेपाली बताएका छन्। अन्य मातृभाषा बोल्ने जनजातिहरूले पनि नेपाली भाषालाई कामकाजी र दोस्रो भाषा बनाएका छन्। यसबाट नेपाली या खस भाषा देशका बहुसंख्यक जनताले बुझ्ने राष्ट्र भाषाका रूपमा स्थपित भएको छ। नेपाली या खस भाषा विस्तारै स्थापित हुनुमा खस साम्राज्यको भाषिक आधिपत्यका कारण हो। यसको लागि पंचायती साशन सम्म पंचवर्षीय योजनामा अरु भाषाहरूको प्रयोग न्युनिकरण गर्न सरकारी कोष प्रयोग हुन्थ्यो। प्रजातन्त्र स्थापना भैसक्दा पनि नेपालको कुनै पनि सरकारी कामकाजमा नेपाली बाहेक अरु भाषा प्रयोग गर्न गैह्र कानुनी हुने सर्वोच्च अदालतले फैसला गरेको थियो, जुन दिनलाई अन्य भाषीहरूले कालोदिनको रूपमा अहिलेसम्म मनाउंछन्। लोकतन्त्र स्थापना पछि पनि, अहिले सम्मको नेपाल सरकारको बजेट र नेपालको शिक्षा प्रणालीमा सरलीकरण लगायतका अन्य भाषालाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रम ल्याइएको छैन।
सामाजिक इतिहासमा खस
प्राग एतिहासिक कालदेखि नै नेपालमा मानव जातिको बसोबास भएको थियो। नेपालका आर्य खस, मधेसी आर्य र मंगोल सबै बाहिरबाट आएर बसेका जाति हुन्। मंगोलियन जातिको नेपाल प्रवेश मुख्यतः उत्तर र पूर्वोत्तर दिशाबाट भएको देखिन्छ। भने खसहरू पश्चिम नेपाल प्रवेश गरेका थिएँँ भने मधेसी दक्षिणबाट। यी दुई जाति मध्ये पुराणलाई छोड्दा खसहरू ने पहिले प्रबेश गरेको देखिन्छ। नेपाली संस्कृति कुनै जातिको प्रवेशले अर्को जातिको सङ्घर्ष नेपालमा भएन। खसहरूले नेपालमा सह जाती मंगोलियनहरूलाई लखेटेर जातीय राज्य खडा गर्ने काम गरेनन्।  यहाँका आदिबासी, आर्य र मंगोलियनका बीचमा ठुलो मात्रामा जातीय सङ्घर्ष भएन। दुवै जातिले प्रारम्भकाल देखि नै एक अर्काको अस्तित्व स्वीकारर्दै मेलमिलाप गरेर बसेको देखिन्छ। नेपालका यी जातिहरूका बचिमा र अन्य जातिहरूका बीचमा पनि सांस्कृतिक आदानप्रदान रहनसहनको लेनदेन तथा सद्भाव रहंदै आएको छ। नेपालको सामाजिक इतिहासमा यो सांस्कृति व्यावहारिक तथा मनोवैज्ञानिक संगमलाई नेपाली सामाजिक सभ्यताका रूपमा अरूले पनि मूल्यांकन गर्ने गरेका छन्।
तिरप जिल्ला
तिरप जिल्ला भारतीय राज्य अरुणाचल प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
तारपिन
तारपिन भारतीय राज्य सिक्किमको पूर्वी जिल्ला अन्तर्गतको एउटा गाउँ हो। पश्चिम बङ्गालको सीमानामा रहेको रेसी खोलासित सटिएकोछ।
जयन्ती
जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी
दिप्रुङ चुइचुम्मा गाउँपालिका
पुर्व :- साकेला गा.पा.
मंगला
मङ्गला- जो आफ्नो भक्तलाई जन्ममरण आदि संसार बन्धन दुर गर्छिन् उनै मोक्षदायिनी मंगलमयी देवीको नाम 'मङ्गला' हो।
बरहथवा
जनसङ्ख्या
बरहथवा गाउँ विकास समितिको जनसङ्ख्या १८,१५१ रहेको छ । बरहथवा गाउँ विकास समितिमा ३,०४३ घरधुरि छन ।
माथिल्लो सुबनसिरी जिल्ला
माथिल्लो सुबनसिरी जिल्ला भारतीय राज्य अरुणाचल प्रदेशको एउटा जिल्ला हो।
दुर्गा सप्तशती
देवीमहात्म्य/चण्डी पाठ
भद्रकाली
जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी
कीन्सीय अर्थशास्त्र
केन्सीय अर्थशास्त्र एक नयां अवधारणा हो । विश्वमा क्लासिकल (शास्त्रीय) अर्थशास्त्रको प्रचलन लामो समयसम्म रह्यो । जे बी सेको बजार नियम- पूर्तिले आाफ्नो माग आफैं सिर्जना गर्छ भन्ने कुरामा विश्वका सबै अर्थशास्त्रीहरूले विश्वास गर्दै आएका थिए तर सन् १९२९ देखि प्रारम्भ भइ सन् १९३२ सम्म ठूलो आर्थिक मन्दी फैलियो । उत्पादित वसतुले आफ्नो माग आफै. सिर्जना गर्न सकेन । वसतुको मूल्य आफैं संयोजन भइ बजार सन्तुलनमा हुन्छ भन्ने सिद्धान्त असफल भयो । बजारमा वसतुको मूल्य घटाउंदा पनि तिनीहरूको माग बढ्न सकेन ।
म्याक्रो अर्थशास्त्र
१. आय र रोजगार निर्धारण
दुर्गाक्षमा
दुर्गा - जो अष्टाङ्ग योग, कर्म एवं उपासना रूप दुःसाध्य साधनद्वारा प्राप्त हुन्छिन्, उनै जगदम्बिका 'दुर्गा' कहलाउँछिन्।
ह्युगो चाभेज
सैनिक विद्यालय (सन् १९७१–१९७५)
सत्रवर्षको उमेरमा चाभेसले राजधानी सहर काराकसमा रहेको सैनिक महाविद्यालयमा अध्ययन गरेका थिए। चाभेस उक्त अध्ययन संस्थानमा आन्द्रेस बेलो योजना नामक पुनर्संरचना गरिएको नयाँ पाठ्यक्रम योजना अवलम्बन गर्ने वर्गको सदस्य थिए। त्यस पाठ्यक्रमले उक्त महाविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूलाई सैन्य तालिम र युद्धकलामात्र नभएर अन्य विविध विषयहरूको छनौट गर्ने अवसर समेत प्रदानगरेको थियो। त्यसको लागि अन्य साधारण विश्वविद्यालयबाट प्राध्यापकहरू बोलाइन्थ्यो। कारकसमा रहँदा उनले गरिखाने वर्गले झेल्नुपरेको चरम गरिवीलाई अझ नजीकबाट नियाल्ने मौका पाए, त्यसले उनी आफैँले बाल्यकालदेखि झेलेको गरिवीलाई सम्झना गराउँथ्यो। चाभेसले त्यही समयको अनुभवले नै आफूलाई सामाजिक न्यायको अन्तिम उचाइसम्म पुग्नलाई मद्दत पुर्‍याएको उल्लेख गरेकाछन्।  सैनिक विद्यालयमा भएकै बेला उनी बाह्य स्थानीय क्रियाकलापमा पनि सहभागी हुनेगर्दथे। चाभेस "क्रियलितास दे भेनेसुएला" नामक स्थानीय क्लबमा रहेर बेसबल तथा सफ्टबल खेल्थे गरेका थिए। उनले उक्त क्लबलाई भेनेजुएलामा बेसबलको राष्ट्रिय च्याम्पियन बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। उनी साहित्य लेखन तथा चित्रकलामा पनि रूचि राख्दथे, उनले थुप्रै कविता, कथा र नाटक लेखेका छन्। त्यस्तै उन्नाइसौँ शताब्दीका दक्षिण अमेरिकी क्रान्तिकारी नेता सिमोन बोलिभारको जीवनी तथा राजनीतिक विचारको अनुसन्धानमा पनि उनको रूचि थियो। मार्क्सवादी क्रान्तिकारी नेता चे ग्वेभाराको संस्मरणात्मक पुस्तक "द डायरी अफ चे ग्वेभारा" नामक पुस्तक पढेपछि उनलाई ग्वेभाराप्रति रूचि बढेको थियो। उनले अन्य विविध क्षेत्रका विश्वविख्यात लेखकहरूका पुस्तक अध्ययन गरेका थिए। पेरूको स्वतन्त्रता सङ्ग्राममा सिमोन बोलिभारका सेनाले शाही फौजलाई पराजित गरेको स्मरण गर्दै मनाइने १५०औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा सन् १९७४ मा चाभेसलाई प्रतिनिधिको रूपमा छानिएको थियो। उनले त्यो अवसरमा वामपन्थी राष्ट्रपति जनरल जुआन भेलास्को अल्भारादो (सन् १९१०-१९७७) को भाषण सुन्ने मौका पाएका थिए। शासक वर्ग भ्रष्ट भएको स्पष्ट भएको बेलामा सेनाले गरीखाने वर्गको हितमा काम गर्नु पर्छ भन्ने भेलास्कोको त्यती बेलाको भनाइले उनलाई अत्न्तै प्रभावित बनाएको थियो। त्यसपछि चाभेसले भेलास्कोले लेखेका पुस्तकहरूको गहन अध्ययन गरेका थिए। पानामाका तत्कालीन राष्ट्रपति ओमार टोरिजोस (सन् १९२९-१९८१)का छोरासँगको मित्रताका कारण त्यस लगत्तै चाभेसले पानामाको भ्रमण गरेका थिए। टोरिजोस पनि वामपन्थी विचारधारा भएका सैनिक अधिकारी थिए। पानामामा उनले राष्ट्रपति ओमार टोरिजोससँग पनि भेट्ने मौका पाएका थिए। टोरिजोसले कृषि मजदुरहरूको हितमा सुरुगरेका भूमिसुधार योजनाले उनलाई अत्यन्तै प्रभावित बनाएको थियो। भेलास्को र टोरिजोसबाट प्रभावित भए पनि त्यही समयमा आगस्तो पिनोसेले अमेरिकी सिआइएको आर्थिक सहायतामा चिलीको बागडोर हत्याएको उनलाई पटक्कै मन परेको थिएन। एक पटक चाभेजले- "टोरिजोसलाई भेटेर म टोरिजोसवादी भएँ, भेलास्कोलाई भेटेर म भेलास्कोवादी भएँ तर पिनोसेको बारेमा थाहपाएपछि म पिनोसे विरोधि भएँ" भनेका थिए । सन् १९७५मा चाभेजले सैनिक विद्यालयको अध्ययन पूरा गरे । उनले विद्यालयमा सर्वोत्कृष्ट नतिजा ल्याए, जम्मा ७५ विद्यार्थीहरू मध्ये उनी आठौँ स्थानमा आएका थिए ।
अपरेसन जमोरा: १९९२
यसरी सर्वसाधारणमाथि भएको नृशंस दमनले चाभेजलाई असाध्यै विचलित तुल्यायो । त्यस्तै सरकारी निकायहरूमा बढ्दैगएको भ्रष्टाचार, पुन्टो फिजो सम्झौताका कारण भेनेजुएलाको राजनीति सिमीत व्यक्तिको मुठ्ठीमा हुनु र चाभेजकै भाषामा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषको तानाशाही प्रवृत्ति आदिले उनलाई सैनिक हस्तक्षेपको आवश्यक्ता महशुस गरायो र उनी डेट्याट नाम दिइएको सैनिक कुको तयारीमा लागे । यसलाई अपरेसन जमोरा भनेर पनि चिनिन्छ । सुरूमा डिसेम्बरको योजना बनाइए पनि एमबिआर-२००(MBR-२००)को सैनिक हस्तक्षेपलाई सन् १९९२ को फेब्रुअरी ४ को झिसमिसे बिहानसम्मका लागि सारेका थिए । त्यस दिन चाभेजको नेतृत्वमा पाँच सैनिक टुकडी राष्ट्रपति भवनसहित मुख्य सैनिक इलाका तथा सञ्चार प्रणाली, रक्षा मन्त्रालय, ला कार्लोटा विमानस्थल र सैनिक सङ्ग्रहालयमाथि कब्जा गर्ने उद्देश्यले काराकसको सहरी क्षेत्रमा प्रवेस गर्यो । चाभेजले विदेश भ्रमणबाट फर्किरहेका राष्ट्रपति पेरेजलाई बिचबाटोमै रोकेर बन्दी बनाउने योजना बनाएका थिए । वर्षौं लगाएर योजना बनाइएको भएपनि उक्त हस्तक्षेपले सुरूवातमै संकटको सामना गर्नु पर्यो । भनिन्छ त्यतीबेला उनले भेनेजुएलाका सेनाको १०% बफादारिता मात्र प्राप्त गरेका थिए । धेरै धोका, त्रुटी तथा अन्य विभिन्न अप्रत्याशित परिस्थितीका कारण अन्त्यमा चाभेज र उनको विद्रोही समूह सैनिक सङ्ग्रहालयमा लुक्न बाध्य भए । त्यतीबेला उनीहरूसँग भेनेजुएलाभर छरिएका आफ्ना गुप्तचरहरू तथा सहचारीहरूलाई सन्देश पठाउनसमेत कुनै सञ्चार साधन थिएन । त्यस्तै चाभेजले आम नागरिकहरूलाई सरकारविरूध्द सडकमा आउन आग्रह गर्दै तयार पारिएको अडियो सामग्री राष्ट्रिय सञ्चार प्रणालीबाट प्रसारण गर्न पनि उनीहरू असफल भए । अन्ततः चाभेजका सेना राष्ट्रपति पेरेजलाई कब्जामा लिन पनि असफल भए, पेरेज उनीहरूबाट सजिलै फुत्किन सफल भए । सो क्रममा भएको हिंसामा परी चौध सेनाको मृत्यु भयो भने करिब पचास सेना तथा असी आम नागरिक घाइते भए ।
प्रथम कार्यकाल २ फेब्रुअरी १९९९-१० जनावरी २००१
चाभेजको राष्ट्रपतीय कार्यकालको सुरूवात २ फेब्रुअरी १९९९बाट भयो । राष्ट्रपति पदको सपथग्रहण समारोहमा सपथ खाँदै गर्दा सपथपत्रमा लेखिएकोभन्दा अघि बढ्दै चाभेजले भने- "म जनताका सामु कसम खान्छु कि, यो जीर्ण संविधानलाई म प्रजातान्त्रिकरूपमा यसरी परिवर्तन गर्नेछु कि नयाँ गणतन्त्रले एउटा म्याग्ना कार्टा पाउनेछ, जो वर्तमान परिप्रेक्षमा सान्दर्भिक हुनेछ ।" " राष्ट्रपति पद सम्हाल्नासाथ चाभेजले धेरै सरकारी पदहरूमा नयाँ अनुहारलाई नियुक्त गर्न थाले, त्यस्तै धेरै वामपन्थी विचारधाराका कर्मचारीहरूको मुख्य पदमा बढुवा पनि गरे । उनले एमबिआरका स्थापनाकालिन सदस्य जिसस अर्दानेतालाई केन्द्रीय अनुसन्धान संस्था, बोलिभारियन इन्टेलिजेन्स सर्भिसको प्रमुख बनाइदिए भने सन् १९९२ को सैनिक विद्रोहका एक नेता हर्नान ग्रुबर अर्डेमनलाई फेडेरल डिस्ट्रिक्ट अफ काराकसको गभर्नर नियुक्त गरे । चाभेजले केही रूढिवादी, मध्यधारका तथा मध्य-दक्षिणपन्थी व्यक्तिहरूलाई पनि सरकारी कर्मचारीको रूपमा नियुक्त गरे, त्यस्तै क्याल्डेराका अर्थमन्त्री मारिट्जा इजाक्विरलाई पहिलाकै पदमा वहाली गरे भने व्यापारी रोबर्टो मन्दिनीलाई सरकारले सञ्चालन गरेको तेल कम्पनी पेट्रोलियोस दि भेनेजुएलाको प्रमुखको रूपमा नियुक्त गरे । चाभेजका आलोचकहरूले सरकारमा रहेको यो समूहलाई बोलिभारवादी बुर्जुवाको संज्ञा दिदै, नागरिक प्रशासनमा अनुभव प्राप्त थोरै व्यक्ति सहभागी गरिएको तथ्यलाई महत्त्व दिएर प्रचार गरेका थिए । उनले धेरै राष्ट्रपतीय सुविधाहरूलाई कटौति गरे, राष्ट्रपतिले पाउने सुविधायुक्त गाडि पनि उनले लिएनन्, प्रत्येक महिना तलबको रूपमा पाउने १२०० अमेरिकी डलर पनि उनले एउटा छात्रवृत्ती कोषलाई प्रदानगरे, र सरकारी स्वामित्वमा रहेका धेरै हवाइजहाजहरू पनि बेचिदिए । यद्यपी उनका आलोचकहरूले उनको, उनका परिवार तथा साथीहरूको व्यक्तिगत खर्च अत्याधिक भएको आरोप लगाउने गरेका थिए । उनको परिवारका धेरै सदस्यहरू भेनेजुएलाको राजनीतिमा समावेस भएका हुनाले उनलाई नातावादको पक्षपोषकको रूपमा पनि आलोचना गरिन्थ्यो तर यसलाई चाभेजले इन्कार गरेकाछन् । त्यतिनैबेला सन् २००० को जुनमा उनी दोस्री श्रीमती मारिसाबेलसँग पनि अलग भए र उनीहरूको सम्बन्धविच्छेदको प्रक्रिया सन् २००४ को जनावरीमा पूरा भयो ।
संवैधानिक सुधार
सन् १९९९ मा चाभेजले भेनेजुएला भरका विभिन्न समुदायका प्रतिनिधि सहभागि हुने संविधान सभा गठनको लागि जनमतसंग्रहको आह्वान गरे । यो जनमतसंग्रहले आदिवासी जनजातिका प्रतिनिधिहरूलाई पनि समेटेर देशको लागि नयाँ संविधान पुनर्लेखनको काम गर्ने उनको योजनालाई मद्दत पुर्याउने विश्वास चाभेजले राखेका थिए । सन् १९९९ अप्रिल २५ तारिखका दिन जनमतसंग्रह सम्पन्न भयो जसले चाभेजको सफलतालाई सुनिश्चित गर्यो । चाभेजको योजनाको समर्थनमा ८८ % मत खस्यो ।
संविधान सभाका सदस्यहरूले नयाँ संविधानलाई पूर्णता दिए र सन् १९९९ को डिसेम्बरमा नयाँ संविधान लागू गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा पुनः जनमतसंग्रह गरियो । जनमतसंग्रहले ५०% मतदाता उक्त विषयमा तटस्थ रहेको देखायो भने पक्ष विपक्ष लिनेहरूमध्ये ७२%ले नयाँ संविधानलाई कार्यान्वयन गर्ने पक्षमा मतदान गरे ।   नयाँ संविधानमा आदिवासी जनजाति तथा महिलाहरूका लागि आरक्षण, नागरिकहरूको स्वास्थ्य, शिक्षा, आवास तथा खानाको सुनिश्चितता आदि समेटिएको थियो । यसमा वातावरण संरक्षण तथा सरकारको अत्याधिक पारदर्शिताको आवश्यकता जस्ता नयाँ विषयहरू पनि समावेस गरिएका थिए । यसले राष्ट्रपतिको पाँच वर्षे कार्यकाललाई बढाएर छ वर्षे बनायो, जनमतसंग्रहबाट राष्ट्रपतिलाई पुनर्स्थापना गर्ने अधिकार जनतालाई प्रदानगर्यो र एउटै व्यक्ति दुई पटकभन्दा बढि राष्ट्रपति हुन नपाउने नयाँ व्यवस्था लागू गर्यो । उक्त संविधानले दुई सदनात्मक व्यवस्थापिकालाई परिवर्तन गरी एक सदनात्मक राष्ट्रिय सभाको व्यवस्था गर्यो । यो संविधानले राष्ट्रपतिको कार्यकाल बढाएर तथा उनीहरूलाई पहिलाको संविधानमा व्यवस्था नभएका नागरिक अधिकार, अर्थव्यवस्था तथा अन्य आर्थिक कारोवारका विषयहरूमा कानुन निर्माण गर्ने अधिकार राष्ट्रपतिलाई दिएर अझ धेरै शक्तिशाली बनायो । यसले सेनालाई देश विकासमा लगानी गर्ने तथा नागरिक व्यवस्था कायम गर्ने भुमिका प्रदान गरी सरकारमा सेनाको भुमिका पनि सुनिश्चित गर्यो । पहिला गणतन्त्र भेनेजुएला भनेर चिनिने देशलाई चाभेजको विशेष अनुरोधमा सरकारको सिद्धान्तमा बोलिभारवाद र देशभर महान नेता सिमोन बोलिभारको प्रभाव झल्कने गरी नयाँ संविधानमा बोलिभारवादी गणतन्त्र भेनेजुएला (República Bolivariana de Venezuela) लेखियो ।
चौथो राष्ट्रपतीय कार्यकाल: १० जनावरी २००१३-५ मार्च २०१३
चाभेजले सन् २०१२ अक्टोबर ७ मा राष्ट्रपतिको रूपमा चौथो पटक र ६ वर्षे राष्ट्रपतीय कार्यकालका लागि तेस्रो पटक चुनाव जिते । उनले निकटतम प्रतिद्वन्द्वी हेनरिक क्यप्रिलेसलाई ४५% का विरूद्ध ५४% मतले हराए जुन यसभन्दा अघि सन् २००६ मा भएको चुनावमा प्राप्त मतभन्दा कम थियो । यसपटकको चुनावमा हालसम्मकै सर्वाधिक ८०% मतदाता सहभागी भएका थिए जसका कारण दुई प्रतिस्पर्धीबीच ठूलो टक्कर हुने अनुमान गरिएको थियो । चाभेजलाई सधैं जस्तो भेनेजुएलाका तल्लो वर्गका जनताहरूको उल्लेख्य समर्थन प्राप्त थियो । चाभेजका प्रतिपक्षीहरूले उनलाई सरकारी ढुकुटीको व्यापक दुरूपयोग गर्दै चुनाव अघि उनको आधार इलाकामा रहेका तल्लो वर्गका जनताहरूलाई पैसा बाँडेको आरोप लगाएका थिए ।
मनिता देवकोटा
मनिता देवकोटा (Manita Devkota) एक नेपाली-जन्म अमेरिकी मोडल, महिला स्वास्थ्य अधिवक्ता, र सौन्दर्य प्रतियोगिताको उपाधि बिजेता हुन्। उनले सन् ११ अप्रिल २०१८ मा, मिस युनिभर्स नेपालको ताज जितेकी थिइन्, मिस युनिभर्स २०१८ प्रतियोगितामा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै, उनी शीर्ष १० फाइनलमा परेकी थिइन्। मिस नेपालको आयोजकको रूपमा जारी प्रतियोगितामा मिस युनिभर्स नेपाल जित्ने उनी पहिलो मिस नेपाल बनेकी थिइन्, द हिडन ट्रेजरले प्रतियोगितामा पहिलो पटक उपाधि जितेको थियो। १७ डिसेम्बर २०१८ मा, आयोजित ६७औँ मिस युनिभर्स प्रतियोगितामा, इम्प्याक्ट एरिना, बैङ्ककको उत्तरी उपनगर नोन्थाबुरी प्रान्तको मुआङ थोङ थानीले नेपालको प्रतिनिधित्व गरेकी थिइन। उनले २०१८ को मिस युनिभर्स नेशनल गिफ्ट अक्सन पनि जितेकी थिइन्। उनी नेपाली स्वास्थ्यकर्मी पनि हुन्।
गुजराती भाषा
लिपि
यो भाषा गुजराती लिपिमा लेखिन्छ ।
ख
ख नेपाली बर्णमालामा व्यन्जनबर्णको दोस्रो अक्षर(बच्चालाई सिकाउँदा भनिने सम्बोधन “खरायो ख”)
प्वाँख
वयस्क प्वाँख
सामान्य वयस्क प्वाँखमा एउटा लामो र पातुलो अक्षीय मेरुदण्ड हुने गर्छ, जसको दुवैपट्टी स-साना समानान्तर पिच्छिल हुने गर्छ। प्रत्येक पिच्छिलमा धेरै शाखाहरू हुन्छ, जसलाई पिच्छिला भनिन्छ। नजिकैको पिच्छिलाको पिच्छिल सूक्ष्म अंकुशीय पिच्छिलप्रवर्धद्वारा अन्तर्ग्रथित हुन्छ जसको फलस्वरूप झिल्लीमय फलक बन्ने गर्छ। पिच्छिल ढाकिएको तल्लो भागमा सम्बद्ध हुदैनन् र तीनको बनावट असङ्गठित हुने गर्छ।
हटिया, संखुवासभा
यो नेपालको कोशी अञ्चलको सङ्खुवासभा जिल्लाको एक गाँउ विकास समिति हो।
अम्लपित्त
पेट दुख्ने, पोल्ने, अम्लपित्त बढ्ने आदि लक्षणयुक्त समस्याको चिकित्सकीय नाम ग्यास्ट्राइटिस हो । ग्यास्ट्राइटिसको समस्यामा पेटमा ग्यास बन्छ । यस्तो अवस्थामा फेट फुल्छ र पीडा हुन थाल्छ । यसैले सबैभन्दा पहिला कस्तो खाद्यपदार्थ लिनुपर्छ भन्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । छाती र पेटको बीचको खाल्टो वरिपरि दुख्नु, पेट पोल्नु, भोक हराउनु, अम्लपित बढ्नु, मुख बिग्रिनु, पेट भारी हुनु, आपन वायु बढ्नु, रिंगटा लाग्नु, टाउको दुख्नु, पेट फुल्नु गयास्ट्रिकका लक्षण हुन्। त्यसैगरी ग्यास्ट्रिकमा वाकवाकी लाग्ने, वान्ता हुने, ढ्याउ-ढ्याउ आउनु, वान्तामा रगत देखिने, कालो दिसा आउने, खाना नपच्ने, पेट हुडेल्ने, तौल कम हुने लक्षण देखिन्छ।
अयोध्यापुरी
अयोध्यापुरी नेपालको बागमती प्रदेश,चितवन जिल्लामा अवस्थित गाउँ विकास समिति हो।
मरिच
'मरिच' एक खाद्य पदार्थ हो। यसको रङ्ग कालो हुन्छ। यसलाई दुध, चिया, रोटी, तरकारी आदिमा प्रयोग गरिन्छ। वनस्पति जगत्‌मा पिप्पली कुल (Piperaceae)को मरिचपिप्पली (Piper nigrum) नामक लता सदृश बाह्रैमासे बिरुवाहरूको आधापाकेका वा बढी सुकेका फलहरूको नाम मरिच (Pepper) हो। पाकेका सुकेका फलहरूका बोक्राहरूबाट सेतो गोला मरिच बनाइन्छ जसको व्यास लगभग ५ मिमी हुन्छ। यो मसालाको रूपमा प्रयुक्त हुन्छ।
उपयोग
यसको दानाहरूमा ५ देखि ९ प्रतिशत सम्म पिपेरीन (Piperine), पिपेरिडीन (Piperidin) र चैविसीन (Chavicine) नामक ऐल्केलायडहरूको अतिरिक्त एक सुगंधित तैल १ देखि २.६ प्रतिशत सम्म, ६ देखि १४ प्रतिशत हरीया रंगको छिटो सुगंधित गंधाशेष, ३० प्रतिशत स्टार्च इत्यादि पाइन्छन्।
ब्रिटिस राज
भौगोलिक सीमा
ब्रिटिस राज गोवा र पोन्डिचेरी जस्ता अन्य युरोपेली राष्ट्रहरूको सानो होल्डिङ बाहेक, लगभग सबै वर्तमान भारत, पाकिस्तान र बङ्गलादेशमा विस्तार भयो। हिमालय पहाडहरू, उर्वर बाढी मैदानहरू, सिन्धु-गङ्गा मैदान, लामो तटरेखा, उष्णकटिबंधीय सुख्खा जङ्गलहरू, सुक्खा उकालो र थार मरुभूमिहरू समावेश गरी यो क्षेत्र धेरै विविध छ। फारसको खाडीका ट्रुसियल राज्यहरू र पर्शियन गल्फ रेसिडेन्सी अन्तर्गतका राज्यहरू सैद्धान्तिक रूपमा रियासतहरूका साथै ब्रिटिस भारतको प्रेसिडेन्सी र प्रान्तहरू सन् १९४७ सम्म थिए र रूपैयालाई आफ्नो मुद्राको एकाइको रूपमा प्रयोग गर्थे।
निगाली, कञ्चनपुर
यो पनि हेर्नुहोस्
■ महाकाली अञ्चल
मार्ता अन्जुई
मार्ता अन्जुई अर्दानिज (जन्म: ४ जुलाई १९८८, Marta Unzué Urdániz) स्पेनकी व्यवसायीक महिला फुटबल खेलाडी हुन्। यिनी हाल बार्सिलोनाको महिला फुटबल टिमबाट क्लब फुटबल खेल्ने गर्दछिन्। मुख्य रूपमा यिनी डिफेन्डिङ मिडफिल्डरका रूपमा मैदान उत्रने गर्दछिन्। हाल उनी बार्सिलोनाको क्याप्टेनको रूपमा खेल्दछिन्।
जैन धर्म
सन्दर्भ सामग्री
तारणपंथ
हर्ष स्याङ्वो
प्रकाशित कृति
२. मखमली (उपन्यास) (उपन्यास, २०६२)
नव दुर्गा
कात्यायनी- देवताको कार्यसिद्धि गर्नका लागि देवी महषिर् कात्यायन आश्रममा प्रकट भएकी र महषिर्ले उनलाई आˆना कन्या बनाएका कारण कात्यायनी नामद्वारा वहाँ प्रशिद्ध हुनुभयो।
वैद्यनाथ ज्योतिर्लिङ्ग मन्दिर
सरदार पंडा को सूची
2. जूधन झा
5. रघुनाथ झा 1586 में
13. वामदेव
18. रामदत्त 1810 तक
नमस्ते
यस भावमुद्राको अर्थ हो एक आत्माले अर्को आत्मालाई आभार प्रकट गर्नु।
कुन्छा
कुन्छा नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा अवस्थित एक गाउँ विकास समिति हो।
मङ्गोलियाली नस्ल
ककेसियन नस्लझैं मङ्गोलियाली नस्ल पनि अफ्रिका महादेशबाट एसियामा बसाइँसराइबाट फैलावट हुँदै निर्माण भएको थियो ।
बोनिता शर्मा
सुरुवाती जीवन
सोचाई महिलाहरूले विभिन्न रंगहरू प्रयोग गरेर आफ्नो महिनावारीको योजना बनाउन सक्ने गरी २८ वटा मोती भएका रातो साइकल ब्रेसलेटहरू पनि उत्पादन गर्दै आएको छ। शर्माले पोषण, गर्भपतन र कोविड-१९ जस्ता महिलाहरूलाई असर गर्ने मुद्दाहरूमा लेख्छन्। शर्माको नाम  सन् २०१९ मा बीबीसीको १०० महिलाहरूको सूचीमा घोषणा गरिएको थियो र उनी बालिकाको शिक्षाको अधिकारका लागि मलाला कोषको भागको रूपमा युनेस्को महिला च्याम्पियन हुन्। उनले वन यंग वल्र्डले प्रस्तुत गरेको लीड २०३० च्यालेन्जको जीरो हंगर श्रेणीको अवार्ड पनि जितेकी थिइन्, जसले उनलाई $५०,००० दिएको थियो। बोनितालाई बिल एण्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसनद्वारा गोलकिपर ग्लोबल गोल्स प्रोग्रेस अवार्ड २०२० पनि प्रदान गरिएको छ।
चार्ल्स शोभराज
सुरुवाती वर्षहरू
सन् १९७३ मा शोभराजलाई होटल अशोकामा एक गहना माथिको सशस्त्र डकैतीको असफल प्रयास पछि गिरफ्तार गरी जेलमा राखिएको थियो। शोभराज कम्प्याग्नोको सहयोगमा बिरामी भएर भाग्न सफल भएका थिए, तर त्यसको केही समयपछि उनलाई पुनः कब्जामा लिइएको थियो। शोभराजले आफ्नो बुबाबाट जमानतका लागि पैसा उधारो लिँदै केही समयपछि काबुल भागेका थिए। त्यहाँ, दम्पतीले हिप्पी ट्रेलमा पर्यटकहरूलाई लुट्न थाले पश्चात् फेरि पक्राउ परेकम थिए। बन्दी जीवन बिताइरहेका उनी, रोगको बहाना गर्दै र अस्पतालका सुरक्षाकर्मीलाई नशालु पदार्थ खुवाएर भाग्न सफल भएका थिए। पछि, उनी आफ्नो परिवारलाई छोडेर इरान भागेका थिए। शोभराजप्रति वफादार भए तापनि कम्प्याग्न आफ्नो आपराधिक इतिहास त्यागेर फ्रान्स फर्कन चाहन्थिन् उनलाई फेरि कहिल्यै नभेट्ने कसम खाएकी थिइन्।
सितिलाइन
सितिलाइन, रूसको पहिलो तथा ठूलो इन्टरनेट सेवा तथा सामग्रीहरूको प्रदायकहरू मध्ये एक हो। सन् १९९६ मा स्थापित यस कम्पनी सितिलाइनले इन्टरनेट प्रविधि सेवाहरूको बिक्रीमा विशेषज्ञता राख्दछ। सन् २००१ मा यसलाई गोल्डेन टेलिकमद्वारा अधिग्रहण गरिएको थियो र सो समयमा यसले १ लाख भन्दा बढी ग्राहकहरूलाई सेवा प्रदान गरेको थियो। कम्पनीको प्रधान कार्यालय रूसको राजधानी मस्कोमा अवस्थित छ।  यो एक निजी कम्पनीको रूपमा स्थापना भएको थियो। हाल यसको सम्पूर्ण सेवाहरूको सञ्चालन तथा कार्य गोल्डेन टेलिकमको मातहतमा रहेको छ। यो रूसको लोकप्रिय इन्टरनेट  सेवा प्रदायकहरू मध्ये एक मानिन्छ। यसले सन् १९९६ देखि रूसको दूरसञ्चार क्षेत्रमा सेवा सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ।
कम्पनीका प्रमुख व्यक्तिहरू
३) जर्गी शुप्पी, सितिलाइनका पूर्व अध्यक्ष।